Đa Hiệu 127 TH3

100 Đa Hiệu 127dứa ,dừa, các loại bánh kẹo quý và cả hạt dưa nữa, cháu ạ.À này, còn một điều thích lắm là cúng giao thừa xong trước thời gian chấm dứt năm cũ thì nhà nhà khắp xóm đều đốt pháo chào mừng năm mới. Tiếng pháo nổ rộn ràng vừa để chào mừng năm mới vừa để xua đuổi ma quỉ ra khỏi nhà.Buổi sáng đầu năm khắp nhà vang tiếng con cháu chúc mừng năm mới, chúc trường thọ, chúc an khang đến ông bà, cha mẹ.Ông bà cha mẹ thì lì-xì cho con cháu, những bao thơ đỏ chứa toàn tiền mới để chúc may mắn phát đạt trong tương lai.Tiếp đến là những trò chơi cầu may mắn đầu năm mới như chơi bài, xóc lô tô, xóc bầu cua cá cọp... Vui lắm, cháu ạ.Còn ăn uống thì yến tiệc linh đình vui không thể nào nói hết.Đấy phong tục tập quán của dân Việt mình trong những ngày Tết khi quê hương thanh bình đấy. Cháu có thích không?Doanh thưa: - “Vậy ông nội cho cháu đốt pháo giao thừa nhé.” Doanh vui mừng cám ơn ông nội đã gật đầu.Sau ba ngày Tết, những bận rộn, náo nức vui chơi qua mau. Thằng cháu đích tôn lại quấn quýt bên ông Quản để được nghe kể những sự kiện lịch sử oai hùng của những ngày Tết năm xưa trong đó nổi bật là Vua Quang Trung chống ngoại xâm, đại phá quân Thanh. Các giáo sĩ phương Tây ghi nhận rằng quân của Quang Trung tiến nhanh như vũ bão, chỉ trong vòng năm ngày từ Thanh Hoa ra Tam điệp Ngọc Hồi quét sạch quân nhà Thanh. Sau đại thắng, Vua Quang Trung đã ăn Tết tại thành Thăng Long ngày mồng năm tháng Giêng năm Kỷ Dậu (1789)Ngày nay không hẳn trong nước Việt Nam mà Hải Ngoại, nơi nào có người Việt hiện diện thì hàng năm, vào dịp Tết đều

Nối Dõi Tông Đường 101có lễ hội kỷ niệm ghi ơn và vinh danh Chiến thắng Xuân Kỷ Dậu. Vua Quang Trung, người được mệnh danh là vị Vua bách chiến bách thắng cùng với hai người anh em của ông, được biết là Tây Sơn Tam Kiệt dẹp tan xâm lăng, có công đóng góp vào sự nghiệp thống nhất đất nước của triều đại Tây Sơn, chấm dứt nội chiến Trịnh-Nguyễn phân tranh, lật đổ hai tập đoàn này cùng nhà Hậu Lê, chấm dứt phân biệt đàng Trong - đàng Ngoài, đánh bại cuộc xâm lược Đại Việt của Xiêm La từ phía Nam, của Đại Thanh từ phía Bắc.Trong những công cuộc chống xâm lăng bảo toàn bờ cõi, đã có cuộc xung đột với Nguyễn Ánh tức Vua Gia Long. Tiếc thay, Gia Long cầu viện ngoại bang (cõng rắn về cắn gà nhà) thất bại rồi trốn sang Xiêm La.Vua Quang Trung gặp bạo bệnh qua đời ở tuổi 39, người kế vị là Quang Toàn mới chin tuổi. Nguyễn Ánh từ Xiêm La quay trở lại và làm giả bức thư gây chia rẽ thù oán trong nội bộ Tây Sơn, từ đó, Tây Sơn suy yếu.Nguyễn Ánh chiếm được Gia Định, để trả thù nhà Tây Sơn. Gia Long-Nguyễn Ánh cho quật mộ Tây Sơn Tam Kiệt, đem thiêu rồi đổ tro cốt vào súng đại bác bắn ra biển, giữ lại ba đầu sọ nhốt vào ngục tối:“Lịch sử muôn đời ghi tạc dạ.Vết nhơ vạn kiếp kiếp nào phai?”Nghĩ thế rồi ông Quản lại thẫn thờ thở dài khiến bà Quản lo ngại. Bà biết chỉ có thằng Doanh mới làm ông khuây khỏa vì cháu mới là người nối dõi tông đường để ông truyền lại tông đường trước khi ông về với tổ tiên. Cũng nhờ phúc đức ông bà để lại mà thằng cháu đích tôn lại rất mê ông nội kể về sử Việt can trường trên bốn ngàn năm dựng Nước và giữ Nước của Tiền nhân, qua diễn nghĩa của bốn câu thơ như hịch truyền chống quân xâm lăng của Đại Tướng Lý Thường Kiệt:-“Nam Quốc Sơn Hà Nam Để cưTiệt nhiên định phận tại Thiên thư

102 Đa Hiệu 127Như hà nghịch lỗ lai xâm phạmNhữ đẳng hành khan thủ bại hư!”Đượm nét suy tư Doanh trầm lắng nghe ông nội diễn nghĩa:”Sông núi nước Nam vua Nam ởRành rành định phận ở sách trờiCớ sao lũ giặc sang xâm phạmChúng bay sẽ bị đánh tơi bời.”Trước bàn thờ trong những ngày đầu năm mới linh thiêng, hai ông cháu cùng thắp nhang xin Thiên Thánh ban cho gia đạo được đoàn kết yêu thương nhau và mọi sự may mắn an vui. Xin cho gia đạo được vững bền. Xin cho quê hương Việt Nam sớm có dân chủ tự do. Xin cho thể giới sớm chấm dứt chiến tranh đem hòa binh cho nhân loại. Xin cho mọi người biết tôn trọng nhân quyền, tôn trọng tự do ngôn luận, lấy Nhân Lễ Nghĩa Trí Tin làm tôn chỉ trong đời sống. Xin cho mọi đoàn thể biết đoàn kết để tạo dựng một cộng đồng chống cộng sản vững mạnh, NHẤT LÀ xin cho các thể hệ con cháu tiếp nối truyền thống tốt đẹp, oai hùng bất khuất của cha ông để tái tạo một đất nước Việt Nam tự do dân chủ và nhân quyền.Hai ông cháu bái tạ Tổ Tiên xong cùng bà Quản và gia đình xum họp bên bữa cơm đầu năm mới theo phong tục cổ truyền của dân Việt trong đầm ấm và hạnh phúc.Tháng 11, 2023

Ngàn Thu Mây Bay 103Ngàn Thu Mây BayLê Văn Điền, K25NGƯỜI Ở LẠIKhi viết “kẻ ra đi” thì chắc chắn có “người ở lại”. Hai mảnh đời có định mệnh khác nhau. Ngày còn là SVSQ/ VB, tôi thuờng đi câu lạc bộ Nhữ Văn Hải với một khóa đàn em cùng quê Phan Thiết. Cậu ấy ngày xưa cũng học trường Phan Bội Châu như tôi. Cậu ấy vào Võ Bị sau tôi 02 khóa. Vì không “tiện” nên tôi không nói tên cậu ấy. Đôi lần may mắn xuất trại cùng tiểu đoàn, chúng tôi đi ăn Phở Bằng, uống cà phê Tùng và dạo quanh Hồ Xuân Hương để ngắm người đẹp từ Sài Gòn lên Đà Lạt. Hai đứa cùng là “kẻ cô đơn”, nên chỉ trao đổi nhau về Thơ Văn sáng tác. Cậu ấy khá lãng mạn trong văn thơ nhưng lại vô cùng “nhát gái”. Khác hẳn tôi, miệng lúc nào cũng bô bô chuyện trên trời dưới đất.Sau 1975, vắng bặt tin nhau. Tôi ra nước ngoài như đa số các cựu SVSQ/ VB khác. Người thì vượt biển, vượt biên, người thì đi theo chương trình HO của Mỹ. Khó khăn lắm, tôi mới tìm ra tin tức cậu ấy vẫn còn ở Việt Nam, cho dù đã rất nhiều lần “ra đi” nhưng không thành công. Cậu ấy cũng không thuộc diện HO vì khóa nhỏ, nên được ra tù sớm. Hỏi thăm nhau qua email, thỉnh thoảng nói chuyện qua Viber. Cậu ấy già trước tuổi rất nhiều. Bây giờ thì cũng đã gần 70. Cậu

104 Đa Hiệu 127ấy gởi tôi bài thơ do cậu ấy cảm xúc sáng tác trong dịp cùng gia đình lên thăm Đà Lạt sau gần 50 trời xa nơi ấy. Tôi cũng cảm xúc như cậu ấy. Bài thơ rất thật, rất da diết. Sẳn dịp viết bài cho Đa Hiệu, tôi mạn phép được giới thiệu bài thơ của một “Cùi” ở lại. Mong rằng có dịp chia sẻ. Nếu không có sự chia chia, sẻ sẻ thì xin cũng đừng phê phán một “đàn em” thiếu may mắn. Mong thay!Mấy mươi năm sau, có người trở lạiTóc bạc bên đường, mưa thoáng bayĐà Lạt nơi này, một thời ở đóTuổi thanh xuân, đánh mất một đêm say.Đà Lạt nơi này, có còn hoa phượng tímTím cả rừng thông, tím áo ai!Alfa đỏ ngày xưa tràn phố núiBiết bao người, xương trắng đã tàn phaiNgày trở lại, cô đơn từng góc phốKhông còn ai, dù chỉ thoáng nghe tênMây buổi sáng, nhớ thời chinh chiến cũMưa Lâm Viên, gợi lại một đời quênNgày trở lại như một nhà khảo cổTìm dấu chân ai đó... ở đâu đây!LANG THANG MỘT CÕINgồi đây, suy nghĩ và trải lòng bằng những dòng chữ đã được qui định sẵn trên bàn phiếm của Computer, tôi không còn “nhìn” được nét chữ mình ngày xưa, nét chữ nghiêng nghiêng lã lướt một thời. Thời đại đã làm chúng ta đánh mất đi nhiều thứ, đánh mất bản ngã cá nhân. Viết gì đây, và viết cho ai. Các cựu SVSQ đã già đi nhiều rồi, làm sao cầm tập sách để nâng niu một biểu tượng của một thời oanh liệt. Làm sao để tìm lại chốn xưa như một hoài niệm không tên, lắng nghe một âm thanh không còn hiện hữu.Alfa-Đỏ của bất cứ khóa nào, hãy gắng nhớ đi, nhớ bức thư

Ngàn Thu Mây Bay 105tình cuối cùng nhận được trong đời. Nét chữ của một “nữ nhi” viết cho gả sinh viên “trói gà không chặt” hay một quân nhân lẫm liệt mang trên vai tình yêu quê hương sông núi.“Nét chữ ấy, trải tình trên trang giấy, Nhìn thoáng qua, đã biết đó là ai!”Chữ nghĩa quan trọng như vậy. Viết một Email hay một tin nhắn trên điện thoại, sẽ không còn sự trìu mến thân yêu như nhận một thư tình được viết bằng tất cả nhớ nhung. Nếu ta cứ mãi tiếc nuối cho thế hệ bây giờ mất đi sự lãng mạn, thì chưa chắc đúng. Mỗi giai đoạn thời gian đều có một hình thức và kiểu cách sống khác biệt. Tôi cứ lang thang hoài trong thế giới của mình. Một thế giới không còn ước mơ, không có phê phán đúng sai mà chỉ có sự cảm nhận vì “bên này chân núi là chân lý, nhưng khi qua bên kia lại là điều sai lầm”. Tôn trọng sự khác biệt của nhau, tử tế và thành thật với nhau là chân lý sống, tôi nghĩ thế. Một hôm, tôi lang thang trên Youtube, tình cờ bắt gặp một nữ ca sĩ có gương mặt vô cùng phúc hậu, đôi mắt xa vắng, thánh thiện, giọng hát nhẹ nhàng thiết tha trong nhạc phẩm “Kinh Hòa Bình”. Tôi lắng động nghe từng ca từ. Tâm hồn tôi bỗng dưng nhẹ nhàng, thanh thản. Tôi không phải là người Công Giáo, nên khi viết lại những tâm tư này, sẽ không mang một ý nghĩa quảng bá tuyên truyền. Vào Google tìm tài liệu, mới biết Kinh Hòa Bình (Priere pour la paix) là nhạc của Linh Mục Kim Long và lời do Đức Tổng Giám Mục Nguyễn Kim Điền, chuyển ngữ từ bản Pháp ngữ có nguồn gốc gần xa với Thánh Francois d’Assisi. Tổng quát là như vậy. Điều mà tôi muốn trình bày là ý nghĩa của bài kinh.Cho dù Kinh Hòa Bình là tinh hoa về đức tin của tín đồ Công Giáo trong nhiều thế kỷ trước, nhưng hãy bước ra khỏi lãnh vực tôn giáo, mà “thưởng thức” như một triết lý, một nhân sinh quan của con người tử tế, thánh thiện và vị tha. “Đem thứ tha vào nơi lăng nhục

106 Đa Hiệu 127 Đem an hòa vào nơi tranh chấp Đem chân lý vào chốn lỗi lầm “Sống và hành xử được như thế này thì thật không dể dàng. Phải là một con người thoát ra khỏi bản chất con người mới mong thực hiện được. “Tìm an ủi người, hơn được người ủi an Tìm hiểu biết người, hơn được người hiểu biết Tìm yêu mến người, hơn được người mến yêu.”Trong thời đại “gió tanh mưa máu” này, thì tìm đâu ra cá nhân nêu trên. Một dòng chữ trên bàn phiếm đủ để giết chết một niềm vui. Một lời nói lăng nhục đủ để gây oán thù trọn kiếp. Làm sao, làm sao để khi thứ tha là khi được tha thứ.Thôi thì, dù khó thế nào cá nhân tôi cũng trân trọng và nghiêng mình trước những con người thánh thiện. Đơn giản vậy thôi, không khoe trương và ồn ào. Tôi nghĩ, đó chính là Đạo, là Chân Lý.THIÊN HẠ SỰBước vào mục “thiên hạ sự” không khác gì bước vào “thiên la địa võng”, do đó người viết chỉ mong được thảnh thơi trong thế giới của mình. Một thế giới không tranh chấp, không nhu

Ngàn Thu Mây Bay 107cầu đúng-sai. Sự chọn lựa và cẩn thận của người viết sẽ không gây phiền hà và phục vụ lợi ích của bất cứ cá nhân hay khuynh hướng chính trị nào. Thành thật cảm ơn đến những đọc giả bỏ chút thời giờ ghé thăm tiết mục. Thích thì gật đầu, không thích thì cũng chẳng sao. Đây cũng chính là mục đích của tiết mục “Thiên Hạ Sự”.Người viết ở bên Úc, cái xứ sở được gắn liền với chút mỉa mai “Miệt dưới”. Không sao! Dưới hay trên gì thì cũng đầy ấp chuyện “tào lao thiên địa”. Tiểu bang New South Wales có thành phố Sydney vang danh Opera House (Nhà con sò). À mà “Sò” thật. Thử vào các quán cà phê người Việt thì chuyện gì cũng biết, một loại Festival kiến thức và thông tin. Việt Nam đang có bão lụt ở Huế, Vạn Thịnh Phát lừa đảo bạc ngàn tỷ VN, nhiều hàng quán Sài Gòn bỏ của chạy lấy người, Ngọc Trinh chân dài bị “sộ khám” vì chơi nổi, vân vân và vân vân.Sáng thứ Bảy không cần mở computer xem tin tức thế giới, cứ vào quán cà phê, tìm một bàn có vị trí đắc địa, gọi một ly cà phê sữa đá và một bình trà, rồi vểnh tai nghe mọi tin tức. Uraine vừa bắn chìm tàu Nga, Hamas kỳ này chơi lớn, Israel tung “giáng long thập bát chưởng” với Hamas và người Palestine...v.v.... Nhưng đa số tin tức “Sò” này chỉ nói về Đúng-Sai, nguyên nhân xảy ra mà ít ai để ý đến hiện tượng. Nghĩa là thông tin thường đính kèm quan điểm mà thiếu diễn đạt trung thật sự việc, kết quả ra sao. Người viết thầm nghĩ rằng Họ không nói hoặc ít nói về hiện tượng, có lẽ lãnh vực này “không oai”, không đẳng cấp. Phải là bình luận, phải phân tích, phải là giải mã mới “đã”. Người viết “rất sợ” phải tranh luận với một cá nhân cố chấp, cực tả hoặc cực hữu, không bao giờ chấp nhận ý kiến của người khác, hoặc ngay chính quan điểm của con cái họ. Hình như (chỉ hình như thôi nhé), đây chính là nguyên nhân mà trong tập thể người Việt ở hải ngoại phát sinh “hiện tượng “ chia hai xẻ ba rất nhiều năm, trong rất nhiều tổ chức và hội đoàn mang màu sắc chính trị hoặc tôn giáo.

108 Đa Hiệu 127Người viết đang nâng ly cà phê, thì bên trái vang lên một nhận xét vô cùng “đẳng cấp” làm người viết giật mình. Quay xem đó là ai. Thì ra hai bậc cao niên gần “bát tuần” phán một ý nghĩ như sau: “Thằng Putin ở Nga lạnh quá nên nó xúi thằng Hamas trong chuyến thăm Nga trước đó, đập thằng Israel. Thằng Israel là thằng ăn một miếng trả 10 miếng. Nó sẽ đập thằng Hamas và Palestine tơi tả. Thằng Mỹ nhảy vào hổ trợ, canh me khối Ả Rập. Thế là Mỹ sẽ chia lực lượng, chia tài trợ quân sự. Thằng Ukraine sẽ yếu đi. Nga thừa lúc này dập tơi tả thằng Uraine và bắt nó ngồi vào bàn hội đàm.” Có lý à nghen! Why not! Tình báo CIA của Mỹ, tình báo Israel vang danh mà không bắt được tin Hamas tấn công, thì mọi chuyện trên đời này đều có thể xảy ra. Bình luận của thế giới chưa một kênh nào nêu lên “lá bài này”. Nếu thực sự đúng như vậy thi Putin sẽ phải ngửa mặt la làng: - “Trời đã sinh Putin, sao lại nỡ sinh Khổng Minh Việt Nam?” Lòng ta, ta biết. Sao hắn lại biết, hả trời!!!Nghe và viết đều mệt như nhau. Sáng thứ Bảy của ngày gần cuối mùa Xuân nơi đây, mọi người rồi phải trở về căn nhà hiu quạnh của tuổi già xa quê hương. Buổi cơm trưa hẩm hiu của cặp vợ chồng già đó chính là chân lý.Bước ra khỏi quán cà phê để đi về thì cũng vừa lúc hai bậc “thời sự sĩ” khập khễnh bước lên chuyến xe buýt, từ từ lăn bánh chạy về cuối con đường không còn tồn tại một bóng cây xanh.Australia 2023

Thơ Nhớ Không Gian 109Nhớ Không GianVũ Cao Hiến**, K24Giờ này lặng nhìn làn mây trôiĐã bao năm ta cách biệt nhau rồi Xin nhắn gởi về không gian nỗi nhớ Lối bay xưa bây giờ mộng ngăn đôi Bầu trời kỷ niệm của tôi ơi Sáng sao đêm vương mây bốn phương trời Trên tuyến lửa đàn chim ưng vỗ cánhBước chân đi âm thầm đạn bom rơi Chiều rừng già hoàng hôn xuống lấp lánh Đêm cao nguyên lạnh giá trong sương khuya Trường Sơn ơi! Nơi chôn bao giặc thù Chiến tuyến khói mịt mù Những chiến công bừng nở Phận tù đày từng ngày dài trôi qua Núi Ba Sao* vây kín trời Nam Hà Xin ước hẹn ngày mai Xuân tươi thắm Cánh bay xưa trở về vùng trời thân yêu Chú thích: * Trại tù “cải tạo” SQ/ QLVNCH “Ba Sao” tại tỉnh Hà

110 Đa Hiệu 127Nam thuộc Hà Sơn Bình.** Cố CSVSQ Vũ Cao Hiến đã mất tích trên đường vươt biên vào khoảng giữa thập niên 1980, sau khi trải qua nhiều năm trong ngục tù Cộng Sản. Một đơn vị BĐQ trong cuộc hành quân “diều hâu, lùng địch.

Con Đường Lá Đã Chọn 111CON ĐƯỜNG LÁ ĐÃ CHỌNTealan, K26/1Kể lại chuyện tình của hai nhân vật trong truyện đã được đổi tên. Nếu có sự trùng hợp nào là ngoài ý muốn của người viết. ***** Thanh Như: Tôi vốn sinh ra ở miền Tây, lớn lên ở Sài Gòn nhưng Đà Lạt đối với tôi không xa lạ. Lúc tôi lên mười tuổi, tôi đã biết thành phố này vì tôi có dịp lên thăm đồn điền của dì tôi, cũng không xa nơi đây lắm. Dượng tôi cứ mỗi cuối tuần từ Sài Gòn lái xe lên thường đem tôi theo làm bạn đường. Tôi là một đứa trẻ khỏe mạnh và mập mạp, da dẻ lúc nào cũng hồng hào, nên luôn cảm thấy rất dễ chịu trong không khí mát lạnh của Đà Lạt vào mùa Hè. Tôi hay thức dậy đòi theo dì, dượng từ tờ mờ sáng tinh sương để đi ra vườn trong khi mọi người còn an giấc điệp. Khi trời gần sáng, như một ngày tiếng chuông công phu của chùa Linh Sơn lại ngân vang đánh thức thế gian bắt đầu một ngày mới.Kỷ niệm cứ chồng chất nhau theo với thời gian, Đà Lạt đối với tôi đáng yêu, đáng nhớ. Vì thế, tôi đã mơ ước chọn nơi này để làm nơi sinh sống. Một buổi sáng vào tuần lễ cuối của năm 1969, tôi đã đáp

112 Đa Hiệu 127máy bay xuống phi trường Liên Khương để gia nhập Khóa 26 trường Võ Bị tại Đà Lạt. Nơi đây, sương mù đang bao phủ cả thành phố vào buổi sáng. Buổi trưa có nắng lạnh, có hoa dã quỳ, loại hoa báo đông nở vàng rực hai bên đường. Cũng như tôi, khi lần đầu tiên tôi bước vào cổng trường, lòng tôi tràn ngập những cánh hoa vàng rực rỡ. Những ngày tháng đầu huấn nhục thật vất vả. Khi mặt trời chưa lên, thành phố chưa thức giấc là lúc chúng tôi bắt đầu một ngày tập luyện mới. Là một trong những tân khoá sinh bị phạt nhiều nhất, đêm về tôi còn liên tục bị phạt dã chiến đừ người. Vậy mà tôi không nản, không bỏ cuộc. Tôi đã quyết chí. Đây là con đường tôi chọn. Tôi sẽ là một sĩ quan xuất thân từ trường Võ Bị Quốc Gia. Đó là tương lai tôi đang hướng tới. Vào năm thứ hai, tôi có dịp quen vợ chồng anh chị Tâm. Mỗi cuối tuần, tôi thường đến thăm anh chị ấy ở khu Nha Địa Dư. Tình cờ, tôi được gặp và quen hai cô gái xinh xắn và dễ mến. Họ là chị em. Cô chị có nét dịu dàng tên Hạnh Đan, cô em trẻ trung liến thoắng là Hạnh Tú. Với giọng nói Đà Lat, khi hai cô nói chuyện với nhau, tôi nghe như tiếng chim kêu ríu rít bên đường. Từ sau dịp quen nhau đó, mỗi lần đi trên đường tới khu Nha Địa Dư, tôi không thể nén được những nhịp đập hân hoan của trái tim.Tôi đến nhà Đan hai lần. Ba mẹ nàng khi gặp tôi thường tỏ vẻ khó chịu ra mặt. Nghe nói, Ba Má của Đan không thích Sinh Viên Sĩ Quan Võ Bị, và cấm các con gái rất ngặt không cho quen biết hay giao du với họ. Thành kiến đó đã làm trở ngại, khó khăn cho hai đứa tôi khi muốn hẹn hò gặp nhau.Vì tình yêu của Đan dành cho tôi quá tha thiết nên Đan nhiều lần tìm cách lẻn ra khỏi nhà gặp tôi mỗi Chủ Nhật. Khi gặp, tôi thấy được tình cảm của nàng hiện ra trong đôi mắt. Những lần cùng sánh bước bên nhau lên đồi thông mà hai đứa tôi gọi là “đi lên trời”, mùi hương của thông quyện vào mùi tóc của Đan theo tôi trở về trường, khiến tôi nhớ Đan quay

Con Đường Lá Đã Chọn 113quắt. Chúng tôi đã yêu nhau được hai năm, nhưng chẳng ai dám ước hẹn hay thề non hẹn biển. Chỉ có cà phê Tùng, những đồi gần quanh đây với rừng thông bạt ngàn, hoặc đồi Cù chứng giám cho cuộc tình của chúng tôi. Đầu năm 1974, ngày tôi mãn khóa ra trường cũng là ngày tôi và Đan chia tay nhau. Vào buổi dạ tiệc cuối cùng, không có người thân nào bên cạnh tôi, vì má của tôi ở Sài Gòn không lên được, và Đan không được phép đi. Tôi ngồi giữa mọi người đang vui vẻ nói cười trong tiếng đàn, tiếng nhạc mà lạ lùng sao nỗi cô đơn lạc lõng đang chiếm lấy tôi. Ngày hôm sau, tôi và Đan lại gặp nhau bên trong tiệm cà phê Tùng. Minh Rù, bạn cùng khóa ngồi bàn bên cạnh nói vói qua,- ”Để tao tặng mày một bản nhạc trước khi lên đường.”Cái thằng quỉ quái thiệt. Bản nhạc “Tình Yêu Như Bóng Mây” đã làm Đan khóc nhiều. Tôi yêu Đan, tôi mong sẽ cưới nàng làm vợ, nhưng tôi không thể cưới ngay được. Khi ra trường, tôi đã tình nguyện chọn Lôi Hổ, vì thế tương lai của tôi sẽ được đặt trên nòng súng. Thật bấp bênh, tôi không biết mạng sống mình rồi sẽ ra sao? Tôi đang đi trên con đường đầy nguy hiểm nên không thể nói lời ước hẹn. Không biết Đan có hiểu cho tôi không?Đan đã khóc và tự nguyện đi theo tôi, làm vợ tôi dù ở bất cứ nơi đâu. Đan đã bảo tôi không phải lo lắng nhiều vì nàng là cô giáo nên sẽ dễ kiếm việc làm. Tôi đã trưởng thành sau bốn năm học ở trường. Tôi đã yêu Đan thật sự, và muốn cùng nàng xây đắp mái ấm gia đình, nhưng tôi chưa thể quyết định ngay được. Đột ngột đưa Đan về với gia đình tôi là một chuyện tôi chưa hề nghĩ tới. Sau ngày mãn khóa, tôi cần về nhà, thăm Má, anh và các em tôi một mình. Làm sao tôi có thể đưa Đan về như vậy được! Tôi thật bối rối, chỉ biết nói:

114 Đa Hiệu 127- Không được đâu em. Em đi về theo anh như vậy Má của anh không chịu đâu!!!Lời từ chối của tôi làm Đan đau lòng. Tôi không có ý định gặp Đan như một chàng lãng tử, chỉ đến rồi đi. Tôi tự hẹn với lòng, tôi sẽ trở lại thành phố Đà Lạt này trong một tương lai gần, để trở về thăm trường Mẹ và nàng. Tôi sẽ là chồng của người tôi yêu, là Hạnh Đan.Tôi về Sài Gòn trình diện đơn vị mà tôi đã chọn và được làm việc tại Nha Kỹ Thuật. Đại Tá Chỉ Huy Trưởng nói, - Các anh ở đây một thời gian, để học thêm kinh nghiệm chiến trường. Tôi không muốn đưa các anh ra đơn vị sớm quá. Vì thế, ngoài việc đi thả toán hay thỉnh thoảng đi công tác ở Pleiku, tôi chưa thật sự tham dự các trận đánh.Vì còn trong thời gian thực tập nên tôi khá rảnh rỗi nên tôi hay nhớ về về Trường Mẹ. Nhớ trường. Nhớ vô cùng, bốn năm ở đó để lại lòng tôi quá nhiều kỷ niệm. Tôi biết… khi tôi chết đi, hồn tôi sẽ về với mái trường xưa. Tôi cũng nhớ Đan tha thiết nên tôi cứ hay gọi thầm tên nàng. Tôi có kể cho má của tôi biết về mối tình của tôi ở Đà Lạt. Má tôi do dự, - Con chưa biết chắc con sẽ đi đâu. Con đi lính gì má thấy ghê quá. Cưới vợ sớm càng làm má lo. Con mới ra trường mà, để từ từ má tính. Tôi biết, má tôi nhìn thấy tương lai bất định của tôi nên lo sợ các con của tôi cũng có thể bị mồ côi. Chúng nó có thể sẽ giống như tôi, vì cha tôi mất lúc tôi vừa được hơn mười hai tháng tuổi.Chưa đầy sáu tháng sau, tôi xin được phép nghỉ ba ngày trở về Đà Lạt để tìm lại những gì mà lòng tôi nhung nhớ. Không thể chờ đợi chuyến bay, tôi liều theo đường bộ, bằng xe đò Minh Trung. Tôi đã lén vào trường bằng con đường riêng, con đường mà tôi vẫn hay đi mỗi lần trốn phố. Không ngờ đó là

Con Đường Lá Đã Chọn 115lần cuối tôi vào thăm trường cũ, trước khi nó bị đổi chủ, thay người, khác tên. Khi chưa gặp nàng, tôi đã dệt mộng mong gặp lại người mình yêu. Đan đã thấy tình yêu tha thiêt của tôi dành cho nàng. Nhưng! Hình như tiết trời đang mùa Hạ ở Đà Lạt mà sao hoa không đua nở, đồi thông buồn không reo. Có phải vì không có hai đứa tôi đi “lên trời”!Buổi sáng sớm hôm sau, tôi trở về Sài Gòn, lần này không có người tiễn đưa, chỉ thấy có loài “hoa tim vỡ”, đang lung linh theo gió nhẹ, như vẫy chào.Chiến sự ở miền Trung trở nên nặng. Thay vì được ở Bộ Chỉ Huy một năm để học hỏi kinh nghiệm, chúng tôi được lệnh ra đơn vị chỉ sau sáu tháng. Tôi chọn về Sở Liên Lạc, căn cứ nằm đối diện với Bộ Tổng Tham Mưu. Sau đó, tôi nhận lệnh thuyên chuyển lên Pleiku. Tôi đã biên thư cho Đan mà không nhận được thư hồi âm.Tháng Ba năm 75, các đơn vị của quân đội miền Nam lùi dần về Nha Trang. Đà Lạt chưa mất mà dân ở đây đã chạy trước về đây trốn giặc. Tôi đi lẫn vào đám người hốt hoảng nhốn nháo đó để tìm gia đình của hai chị em Đan. Tôi biết Đan có một người chị đang sống ở Nha Trang, nhưng tôi không biết địa chỉ. Nếu biết, chắc là tôi đã gặp lại Đan. Sau này được nghe kể lại... cùng lúc đó hai chị em Đan và Tú đã đi tìm kiếm tôi khắp nơi, nhất là dọc theo bãi biển. Nếu hai đứa tôi gặp lại nhau trong hoàn cảnh ngỡ ngàng, chiến tranh, loạn lạc, chẳng biết tôi sẽ xử sự ra sao. Tôi và Đan đang còn yêu nhau say đắm. Tình cảm của chúng tôi đang còn nồng nàn, gặp lại nhau trong hoàn cảnh này, có lẽ chúng tôi sẽ bất chấp để vượt qua tất cả trở ngại. Biết đâu, tôi và Đan sẽ cùng đưa nhau về một phương trời nào đó.Đơn vị tôi được lệnh trở về Sài Gòn để chặn VC đang tràn vào cố chiếm cho được thủ đô. Chúng đang tấn công vào Bộ Tổng Tham Mưu. Chúng tôi, những người lính Lôi Hổ cùng

116 Đa Hiệu 127với các đơn vị bạn như Biệt Kích 81, Nhảy Dù, Thiết Giáp,... đã anh dũng chiến đấu tới cùng, bắn cháy được năm chiếc xe tăng, và nhiều xác địch nằm ngổn ngang trước cổng. Trong các xe tăng T54 bị cháy, còn có xác của những tên VC tội nghiệp, đã bị xiềng chân vào xe để đánh cho đến chết! Đó gọi là anh hùng ư?Anh hùng là những gương sáng để mọi người tình nguyện noi theo, không phải là nguyên tắc, hay luật lệ để bắt mọi người phải thực hiện. Trong trận đánh, chúng tôi, những người lính dũng cảm của miền Nam không bị ai bắt buộc mà là tự nguyện chiến đấu. Rồi chuyện gì sẽ đến phải đến như có sự sắp đặt của trời già oan nghiệt. Tướng Minh ra lệnh đầu hàng. Chúng tôi, những người lính Lôi Hổ cuối cùng đành buông súng.Tôi đã nghiến chặt răng vì không thể hét thật to trách cứ đất trời, nhưng những giọt nước mắt vẫn từ từ chảy xuống. Người đàn ông chỉ khóc khi uất ức vì bất lực, vì phải bó tay!!!Chúng tôi như những chiếc lá đang còn xanh phải bị lìa cành trong cơn bão táp. Lá không đi theo được đường lá chọn, lá sẽ bị cơn gió cuốn đi không biết tới phương nào.Tháng Sáu, tôi đành đi “trình diện học tập cải tạo”. Buổi chiều hôm đó, má tôi từ sở làm đạp xe đến gặp tôi, dúi vào tay tôi một chiếc nhẫn vàng bảo để dành phòng thân. Tôi chỉ nhận một ít tiền mặt, thêm quần áo ấm, dầu gió và một số thuốc men. Má tôi cho biết, tại sở, vài người biết chuyện đã thố lộ riêng với nhau, là đi kỳ này sẽ lâu chớ không phải 10 ngày đâu. Má tôi buồn lắm, cố tránh không để rơi nước mắt, vòng tay gầy của má ôm lấy tôi, hôn vào trán, vào mặt tôi, - Con ráng giữ gìn sức khỏe, chừng nào con về má con mình đi Đà Lạt. Má sẽ cưới vợ cho con! Nghe những lời của má dặn dò mà lòng tôi nghe sao chua xót quá.

Con Đường Lá Đã Chọn 117Chúng đưa chúng tôi đến trại giam trên đảo Phú Quốc. Đêm đầu tiên, tôi nằm kế bên một anh trước đóng ở miền Trung. Chúng tôi nói chuyện, hỏi thăm nhau sau trận cuồng phong của thế kỷ. Biết tôi có ở Đà Lạt bốn năm, vô tình anh kể,- Ở Đà Lạt bốn năm, vậy anh có biết hai chị em Đan và Tú không? Có một ông Trung Úy Võ Bị ở cùng đơn vị với tôi về Đà Lạt cưới cô Đan. Anh này được người anh của cô ấy dẫn về giới thiệu. Câu chuyện thật tình cờ. Đúng là tên người yêu của tôi ở Đà Lạt rồi. Phải chăng trời xui khiến, hay có một đấng vô hình nào đó thấy tôi đã chịu đủ khổ sở trong cảnh tù tội, nên đem tin báo cho tôi biết để đừng mơ tưởng, hay thương nhớ đến người mình yêu? Tất cả chỉ là hảo huyền mà thôi!Tôi đã mất tất cả, cuộc đời, tình yêu, và cả tương lai, cả con đường mình chọn. Lâm vào cảnh cá chậu chim lồng, cuộc đời tôi chỉ còn lại con số không. Lồng ngực tôi đau nhói! Hình như có tiếng thở dài của ai đó quanh đây! Khuya rồi. Im lặng quá. Có ai ngủ được không? Còn tôi thì... nhắm mắt cho tôi tìm một thoáng hương xưa... Cổng Nam Quan… Niên Trưởng… Niên Đệ… đêm lễ gắn Alpha... Vũ Đình Trường… đuốc lửa bập bùng...o O o***** Hạnh Đan:Tôi được sinh ra và lớn lên ở Đà Lạt trong một gia đình mà ba má của tôi là người Huế lưu lạc vào đây đã nhiều năm. Ba tôi là một công chức thường, nhà thanh bạch, và đông con. Trên tôi có vài anh chị lớn đã lập gia đình, trong đó có một người anh đi lính đang ở miền Trung. Dưới tôi có em gái út là Hạnh Tú. Có lẽ vì sinh ra kế nhau nên tôi và Tú rất gần gũi. Vì thế, hai chị em tôi hay cùng nhau chia sẻ những tâm tư vui buồn của thời hoa mộng. Đối với đám con gái trong nhà, Ba Má tôi kiểm soát rất chặt chẽ, cũng như cấm đoán nhiều điều mà chị em tôi cho là quá

118 Đa Hiệu 127nghiêm khắc. Có một thời gian ba tôi mướn người lái taxi đưa chị em tôi từ nhà đến trường, và từ trường học về nhà. Mỗi lần chị em tôi trốn nhà đi chơi với bạn bè, ba tôi biết được là chúng tôi bị ba tôi dùng roi vọt đánh đòn.Năm nay tôi đã trên 20 tuổi, không còn phải có người đưa rước nữa nhưng vẫn còn bị kiểm soát rất gắt gao. Ba má tôi lo sợ nhất là chị em tôi quen với các sinh viên Võ Bị, vì sợ chúng tôi yêu những những chàng này. Tôi không nghĩ ba má tôi không thích họ, mà là không muốn chúng tôi vướng vào đau khổ trọn đời khi bị tình phụ. Đơn giản, ba má tôi nghĩ, họ chỉ yêu trong thời gian còn học ở trường. Sau khi tốt nghiệp, rời Đà Lạt là họ rời bỏ, hết tình, hết yêu. Họ phụ rẫy, rồi đi cưới người khác. Ba tôi hay đem chuyện tình của cô này, cô gái kia, hay của cô Thảo ra, như những tấm gương, để răn dạy chị em tôi.Ba má tôi thường cho chị em tôi biết ý là… nếu có chàng nào đến hỏi cưới thì ba má sẵn sàng gả. Chớ còn cái thứ yêu đương, cặp bồ, đào kép thì cấm ngặt à nghen! Con gái ở Đà Lạt thấy mấy chàng trai trẻ, mặc quân phục với màu alpha đỏ trên vai, rồi muốn được quen chỉ là ý thích nhất thời, rồi tự chuốc lấy khổ cho mình. Con gái ở đây đã cặp bồ với sinh viên Võ Bị rồi thì người ta biết, sau này không ai thèm cưới, là kể như ở giá luôn. Đừng tưởng lính Võ Bị đi ra trận không bị chết. Do đó, ba má tôi muốn có con rể là dân sự.Vì thế, một anh chàng Giáo Sư Đệ Nhị Cấp mới vừa quen với Hạnh Tú chưa được bao lâu, đã tự ý đến nhà hỏi cưới nó. Ba má tôi sung sướng nhận lời, không cần hỏi ý con mình có thật tình yêu và muốn làm vợ anh chàng giáo sư đó không! Còn Tú, không phản đối gì hết. Tôi có nghe nó tâm sự là chưa yêu anh chàng này đâu. Phải chăng nó nhận lời làm vợ để thoát khỏi cảnh làm con trong một gia đình quá nghiêm khắc? Tôi bất hạnh hơn Tú, người tôi yêu không là giáo sư, mà là một sinh viên của trường Võ Bị. Lần đầu tiên gặp anh, tim

Con Đường Lá Đã Chọn 119tôi rộn ràng đập lỗi nhịp. Anh có dáng dấp của một thanh niên khỏe mạnh, bờ vai rộng, tiếng nói sang sảng quyền uy, có vẻ hào sảng, và dĩ nhiên có một chút ngang tàng, khí khái của một người lính. Linh cảm của người con gái đủ trí khôn cho tôi biết Như cũng yêu tôi tha thiết. Tôi thường tìm cách ra khỏi nhà để gặp chàng, nhưng lại sợ cha mẹ bắt gặp đi trên phố nên chúng tôi thường vào cà phê Tùng ngồi. Đối với tôi, nhìn nhau cũng đủ để thương, để nhớ, và để yêu. Trường Võ Bị dặn dò sinh viên đừng nên đi xa hay lên những chỗ đồi quá vắng vẻ, vì những nơi này bị mất an ninh. Do đó, chúng tôi chỉ cùng lên đồi Cù nhìn nắng reo vui dưới thung lũng, hoặc vài đồi thông không xa lắm để ngồi bên sườn đồi im lặng bên nhau cả giờ đồng hồ, nghe tiếng thông reo mà hai đưa tôi gọi là đi “lên trờì”. Một lần ra phố, anh đã tỏ tình với tôi:- Anh biết em yêu anh, quá cả mức độ anh mong ước. Anh yêu em nhiều lắm. Tôi sung sướng hạnh phúc nghe lời nói yêu thương ngọt ngào. Tôi tin rằng không có một cản trở nào có thể ngăn cách tình yêu của tôi với chàng. Tôi sung sướng, hãnh diện tự ví mình là cặp đôi đẹp nhất. Có gì đẹp hơn chúng tôi: Trai Võ Bị, gái Giáo Sinh.Chúng tôi đã yêu nhau được hai năm. Tôi nhận thấy anh luôn hãnh diện là sinh viên của Trường Võ Bị. Anh có niềm kiêu hãnh, đặt niềm tin nhiều về sự đào tạo của trường. Nơi đây, theo anh, đã cho anh ý chí, dũng cảm, và cái trí của cấp chỉ huy. Tôi thấy anh liêm khiết và lý tưởng quá. Anh đã đặt hết niềm tin tương lai của mình vào đời binh nghiệp. Tôi biết niềm tự hào xuất thân từ Trường Võ Bị của anh không ai có thể xóa bỏ được.Tôi biết, anh không thể cưới tôi trong lúc đang theo học vì đó là qui luật của trường. Nhưng sau khi ra trường thì sao? Tôi

120 Đa Hiệu 127không nghe Như nói đến. Chàng đã không cho tôi một lời hứa hẹn chắc chắn. Tôi cảm thấy vô vọng.Ngày anh mãn khóa, cũng là ngày chúng tôi tạm biệt nhau không một lời hướng đến tương lai. Tôi đã nói với anh rằng tôi sẵn sàng đi theo anh đến bất cứ phương trời nào. Có phải vì giây phút bốc đồng của người con gái đang yêu? Tôi không rõ. Anh làm tôi thất vọng!Ngày tháng trôi qua, tình yêu đối với tôi vẫn như ngày nào, nhưng thời gian cũng làm những giấc mơ tàn phai. Tôi biết, giấc mơ của tôi đang dần dần phai tàn.Ngày anh được phép trở lại Đà Lạt thăm tôi trong bộ quần áo lính Thủy Quân Lục Chiến trên người, tôi thấy anh đẹp và oai hùng quá. Binh chủng của anh được phép mặc quân phục của vài binh chủng khác. Bộ quần áo lính này là bộ anh thích nhất. Gặp lại anh, tôi vui mừng khôn tả, tim tôi rộn ràng nhưng tôi cố nén lòng không để lộ ra. Anh hồn nhiên quá, anh vô tư quá, anh không nghĩ ra là tôi đang phụ anh. Anh thật thà quá, anh không nghi ngờ gì nên anh không hỏi. Hay là anh không muốn nghe sự thật phũ phàng? Tôi muốn báo cho anh biết mà không nói nên lời. Anh đâu biết rằng, sau hai năm chúng ta yêu nhau, chỉ rời xa nhau ba tháng là tôi đã quen một người đàn ông khác! Người đó, do anh tôi, một người cùng đơn vị, cùng chiến đấu với anh tôi, dẫn về giới thiệu với gia đình mà mục đích chính là bắc cầu duyên cho tôi. Nhiều lần đứng trước gương tôi thấy mình có chút nhan sắc. Rồi tôi sẽ già. Hai năm hay ba năm nữa, tôi sẽ già thêm chừng ấy nữa. Chẳng lẽ tôi cứ ngồi chờ anh đến hỏi cưới tôi. Sau một thời gian ngắn quen biết, Quang nói đã yêu tôi. Tôi cũng thấy Quang đáng yêu. Lẽ dĩ nhiên, Quang không hề biết, hay nghi ngờ trước đây tôi đã có một mối tình đầu tha thiết với một người khác. Tôi sẽ không bao giờ nói. Tôi chỉ muốn giữ kỷ niệm đầu đời cho riêng tôi. Chỉ cho riêng tôi mà thôi!

Con Đường Lá Đã Chọn 121Tôi cảm mến Quang ngay từ phút đầu. Anh hiện là người lính bộ binh của một sư đoàn nổi danh khắp miền Trung. Anh cũng là sĩ quan xuất thân từ trường Võ Bị, thuộc khóa đàn anh của Như, cũng oai phong, cũng với dáng dấp quyền uy, và cùng có niềm tự hào của người lính Võ Bị.Ba Má tôi nhận lời cầu hôn của Quang. Khi Quang về trong lần phép tới, chúng tôi sẽ làm đám cưới. Phải chịu gả thôi, thời chiến tranh đàn ông con trai làm lính nhiều, dân ít; con gái chỉ có một thời, có chọn hoài được đâu.Tôi nhận lời lấy Quang làm chồng mà tim tôi không rung động. Tôi lại mâu thuẫn với tôi nữa rồi. Tôi vừa mới cho Quang là người tốt kia mà. Tôi mới nói Quang là người đáng yêu kia mà. Sao trong tim tôi cứ nhớ hoài về Như? Mà thôi, Như ơi! Em đã phụ anh rồi đó! Ta đã mất nhau rồi, anh có biết?Bốn mùa ở Đà Lạt, mùa nào cũng buồn, với thông hát trên cao, với hoa nở đầy lũng thấp. Có mùa nào vui để chọn làm lễ cưới. Anh chị Tâm không dấu vẻ ngạc nhiên khi nhận thiệp mời có tên chú rể không phải là Như, lộ vẻ như buồn trách tôi. Còn Hạnh Tú cứ thắc mắc hỏi,- Chị có yêu anh Quang không mà chị nhận lời lấy ảnh?!- Có chớ. Có yêu chớ! Tôi nói.Lễ cưới của tôi và Quang tổ chức đơn giản, cũng giống như những đám cưới khác trong thời chiến tranh. Ngày vu qui nào cũng vậy, cũng tràn đầy màu hồng, màu đỏ. Lòng tôi lại man mác tím có lẽ vì phải xa rời đời người con gái, hay có gì trong tim tôi còn vương vấn?Tôi vẫn ở Đà Lạt dạy học chớ không xin đổi đi theo chồng. Nhớ hồi thuở yêu nhau tôi cứ mơ khi làm vợ Như tôi sẽ theo anh dù bất cứ nơi nào. Bây giờ thì “…Người tôi yêu đã đi xa. Người yêu tôi lại ở nhà. Buồn không…?” Nhiều lúc tôi thầm thì gởi lời theo gió... Tiếng đồn lan ra là Việt Cộng đang tấn công Đà Lạt! Cả nhà

122 Đa Hiệu 127Ba Má và chị em tôi cùng di tản về nhà người chị ở Nha Trang để trốn giặc. Chỉ có những người không có nhà, hoặc người thân quen ở Nha Trang mới tụ tập nhốn nháo ở khu bờ biển. Tôi muốn gặp lại Như, nên đã rủ Tú cùng đi tìm anh trong đám người đang tìm cách đi lên tàu di tản về một nơi nào đó. Tôi mỏi mắt nhìn từng người lính đi trên bãi biển mong tìm thấy anh nhưng vô vọng. Nỗi nhớ thiết tha về tình yêu đã qua khiến tôi khao khát tìm gặp một người. Tôi sẽ gặp Như. Tôi sẽ cùng đi với Như đến một nơi thật xa. Tâm trạng tôi rối bời, nửa như mong gặp lại, nửa chừng không muốn thấy lại người tình đã yêu. Gặp lại nhau chi chỉ để đau lòng nhau thêm, hở Như. Thôi. Thôi, thì thôi vậy!Chồng của tôi đang chiến đấu cách đây không xa lắm, cầu xin cho anh được bình yên. Tôi chưa từng bao giờ mong nhớ chồng tôi như lúc này. Có phải tình yêu của tôi đến với chồng từ lúc nào rồi mà tôi không hay biết. Đi trong đám người vội vã tìm kiếm, trốn chạy, tôi bỗng thấy mình cô đơn quá. Có phải tôi cũng đang tìm kiếm ai kia, có phải không? Hay là tôi mong gặp chồng tôi trong lúc này để ngả vào vòng tay của anh? Tôi sẽ được anh kéo đầu tôi tựa vào bờ vai anh, cứng cỏi mà sao êm ả quá. Tôi còn may mắn có anh để không nghĩ tôi là con người bất hạnh.Cái bào thai trong bụng tôi đang chuyển động. Một cái thúc đá vào bụng đau nhói như nhắc nhở tôi trở về thực tại. Tôi đưa tay vỗ nhẹ như để trấn an nó. Tôi muốn trở về nhà chị tôi ngay để mong ngóng tin tức về chồng tôi. Con tàu chở đầy những chiếc lá xanh từ từ rời bến. Xa dần. Xa dần. Buổi chiều chầm chậm xuống, biển không còn màu xanh biếc, biển đổi sang màu tím thẩm theo màn đêm. Mà sao tôi vẫn còn đứng đây tiễn đưa người ra khơi, thì thầm gởi theo gió lời chào từ giã của tôi với mối tình năm cũ.

Mật Khu Ashau. 123Mật Khu A-Shau “Ả Sầu?” hay “Hổ Huyệt?”Biệt Kích Dù LÊ ĐẮC LỰC“Bất nhập hổ huyệtAn đắc hổ tử.”Đại Úy Phan Văn Khánh, Tiểu Đoàn Trưởng Tiểu Đoàn 91 Biệt Cách Nhảy Dù (thay thế Thiếu Tá Lê Như Tú đã bị tử thương trong biến cố Tết Mậu Thân) sau khi bay một vòng ở Trường Sơn để thám sát chọn bãi đổ quân, trở về đã họp tất cả các Đại Đội Trưởng 1, 2, và 3 để phổ biến kế hoạch hành quân. Ngày hôm sau, hai Phi Đội Trực Thăng UH.1B của Hoa Kỳ lần lượt chuyển đổ ba Đại Đội Biệt Cách Nhảy Dù vào bãi đáp tại mật khu Ashau.Ngồi trên trực thăng, nhìn núi rừng trùng điệp, tôi bỗng miên mang nhớ đến những thằng bạn cũ hồi còn đi học. Phải chi có tụi nó, cùng ở đây để được ngắm nhìn cái vẻ đẹp của Quê Hương. Đẹp từ màu xanh của cây rừng, từ những đám sương mù trắng đục bay là đà bên sườn núi, đẹp từ những bãi rừng tranh vàng mượt, sóng sánh theo từng cơn gió thổi qua.Đoàn trực thăng đảo nửa vòng rồi tuần tự đáp nhanh xuống một bãi tranh trống, cách con đường khoảng 500 mét về hướng Nam. Tôi vội vàng ra lệnh: “Go, Go, Go!”. Tất cả binh sĩ lao ra khỏi Trực Thăng, ôm chặt súng phóng thẳng vào sát bìa rừng, bố trí phòng thủ để cho cuộc đổ quân tiếp tục. Thượng Sĩ già người Nùng Nồng A Si, Trung Đội Phó đi kiểm điểm tuyến

124 Đa Hiệu 127phòng thủ của binh lính xong, báo cáo đủ với tôi. Tôi cho lệnh Trung Đội nằm yên tại vị trí, chú ý quan sát, lắng nghe mọi động tĩnh chung quanh.Theo lệnh hành quân đã được ban hành, nhiệm vụ của Đai Đội 1, 2, 3 là tổ chức phục kích đoàn xe Molotova của địch, sẽ từ phía Lào, theo đường mòn Hồ Chí Minh đi vào phía lãnh thổ của ta, băng ngang qua thung lũng Ashau, và sẽ di chuyển ra đến gần Lăng Minh Mạng để tiếp vận cho chiến trường Huế. Đoàn xe được một Toán Thám Sát Delta phát hiện, đồng thời cũng được giải đoán qua không ảnh do phòng Quân Báo Quân Đoàn I cung cấp.Cuộc đổ quân hoàn tất. Đại Úy Tiểu Đoàn Trưởng qua máy truyền tin PRC.25, đã ra lệnh cho các Đại Đội di chuyển thành ba cánh quân, tiến sâu lên hướng Bắc, sát đường mòn, cùng phối hợp chặt chẽ với nhau, dàn rộng đội hình tổ chức phục kích, theo thứ tự Đại Đội 3, Đại Đội 2 và Đại Đội 1 nằm cuối cùng. Sau khi bố trí, tất cả giữ im lặng vô tuyến, chờ lệnh khai hỏa tấn công.Rừng nhiệt đới, cây đại thụ cao ngất, ít nhất cũng hai ba tầng lá ở trên, phi cơ rất khó nhìn thấy. Trên mặt đất, không phải chỉ có một đường mòn mà hai ba đường mòn nhỏ kế cận nhau. Xe địch di chuyển đã nhiều, ở trên mặt đường trải dày đất đá hay các phên tre lót đường để tránh lầy, còn hằn in dấu các vết xe lăn. Hai bên lối mòn, các loại cây thấp vẫn um tùm, xen lẫn với dây leo, dây mây chằng chịt, khó di chuyển. Trung Đội tôi được lệnh trải rộng phục kích dọc theo đường mòn, trong những lùm cây rậm rạp đó, địch không tài nào phát giác được!Có tiếng máy “Đại Bàng” truyền lệnh cho biết: - “Đoàn xe địch đang di chuyển gần đến chúng ta, có khoảng tám chiếc”. Đúng như tin tức của các Toán Thám Sát Delta cung cấp và giải đoán của Trung Tâm Không Ảnh Quân Đoàn I. Trong

Mật Khu Ashau. 125phạm vi phòng tuyến phục kích của ba đại đội, kéo dài khoảng chừng ba đến bốn trăm mét, khi toàn bộ đoàn xe đã vào trọn tuyến phục kích, các Đại Đội phải dồn hết hỏa lực, tấn công tiêu diệt tất cả, khi nghe phát lệnh khai hỏa.Địch có vẻ chủ quan, ngồi vắt vẻo trên thành xe, chẳng quan sát, đề phòng gì cả. Tôi nghĩ thầm: - “Bọn chúng nó lầm tưởng rằng đây là vùng cấm địa của chúng, quân lính Miền Nam chẳng ai dám vào đây chăng?”. Trời bắt đầu tối dần,đoàn xe Molotova đang từ từ lọt hết vào đúng vị trí phục kích, sau khi Đại Úy Tiểu Đoàn Trưởng Phan Văn Khánh phát lệnh khai hỏa. Các Đại Đội đồng lọat nổ súng, kèm theo tiếng hô xung phong ầm ỉ vang rền cả một góc trời, phá tan cái âm u, trừ tịch của khu rừng. Trung Đội tôi cùng lúc tác xạ xối xả, nào Đại Liên, Trung Liên, Garant, Carbine, bắn liên tục như pháo Giao Thừa vào chiếc xe chạy dẫn đầu. Địch chịu trận nằm nằm im, khi lửa bừng cháy bao trùm cả chiếc xe. Tiếng la hét hỗn loạn chen lẫn với tiếng súng AK, CKC và B.40 phản công của bọn cộng phỉ, tiếng Một đơn vị của Liên Đoàn 81 Biệt Cách tại Savanakhet - Lào, 1970.

126 Đa Hiệu 127nổ đì đùm của mìn pháo trên các xe kế tiếp đang bốc cháy, tạo nên một âm thanh rùng rợn và hỗn độn. Vài tên địch rơi xầm xuống đất, nằm bất động tại chỗ. “Chắc không sống nỗi”, tôi chợt nghĩ như thế. Lựu đạn quăng tới tấp, những chiếc Molotova nối đuôi, cùng chịu chung số phận cũng đã bị các Trung Đội của các Đại Đội 3, 2, 1 xơi tái hạ gục, hết chiếc nầy đến chiếc khác, lửa hừng hực lan rộng dọc theo con đường. Lửa khói bốc cao dữ dội, làm rực sáng và nóng bức cả một khu vực trong rừng đêm.Sáng hôm sau, chúng tôi kiểm điểm tổng quát trận địa. Bên địch tám chiếc Molotova bị bắn cháy cùng với rất nhiều vũ khí đạn dược, chiếc chạy dẫn đầu chứa đầy lương thực gạo, muối, lương khô và quân trang quân dụng của bọn chúng cũng bị thiêu rụi hầu hết. Lục soát dọc theo khu vực đã tìm thấy 20 xác cộng phỉ nằm ngỗn ngang dọc hai bên sườn núi. Bên phía ta Đại Đội Trưởng Đại Đội 3, Trung Úy Huỳnh Văn Thanh đã bị trúng một viên đạn AK, còn ghim trong lồng ngực, đã được bốc khẩn cấp đến Bệnh Viện Dã Chiến Hoa Kỳ giải phẫu. Trung Đội Trưởng Chuẩn Úy Nguyễn Hiền, Thiếu Úy Trương Út, và một số Hạ Sĩ Quan, Binh Sĩ các Đại Đội 1, 2, 3 bị trúng thương. Tất cả đều đã được trực thăng vận chuyển về hậu trạm chữa trị.Báo cáo tổng kết tình hình chiến trận cho Đại Bàng xong, các Đại Đội được lệnh nhanh chóng rút quân về lại bãi đáp để triệt xuất, đề phòng địch quân ẩn trú quanh đây chắc chắn không phải là ít, chúng sẽ tập trung lực lượng phản kích.Trên Trực Thăng đang bay trở về lại Căn cứ Hành quân Phú Bài, tôi vừa vui vừa ngậm ngùi, khi thắng trận,. Tôi không ưa chém giết. Đó là bản tính tôi. Tinh thần của một Phật Tử, truyền thống của dân tộc còn nặng trong tâm tư tôi. Tôi không biện minh. Đó chỉ là một điều tất nhiên mãi mãi tồn tại trong con người của tôi.A Shau là tiếng Thượng, tiếng của dân tộc Vân Kiều hay

Mật Khu Ashau. 127Stiêng? Ả Sầu là tiếng A Shau được Việt hóa! Ả là “cô ả”, là “cô nàng” nào đó. Có cô ả nào sầu vì thương những người lính xông pha núi rừng như chúng tôi trong trận đánh vừa qua?? Tôi thầm nghĩ:- Đời còn có người thương thì đời còn vui chán!Thế nhưng: “Nam nhi cổ lai chinh chiến hề”.Không bao lâu sau đó, Tiểu Đoàn 91 Biệt Cách Nhày Dù, trong đó có Đại Đội 1 chúng tôi, do Đại Úy Bùi Cao Thăng chỉ huy, lại lần nữa nhảy vào Mật khu Ashau lần thứ hai.Trong trận đánh này, Tiểu Đoàn đã quần thảo suốt hai ngày đêm với một Trung Đoàn chính qui của Cộng Quân. Đại Đội 1, trong chiều tối đầu tiên đã bị địch tấn công vây hãm bất ngờ trên đường di chuyển. Trung Đội Trưởng Trung Đội 2, Thiếu Úy Đặng Thiện Chẩn, Khóa 22A Võ Bị Đà Lạt đã bị tử thương vì đạn B.40. Hạ Sĩ I Dục mang máy truyền tin cũng cùng chung số phận, còn tôi bị một mảnh vỏ đạn súng cối cắt vào bắp chân trái. Nhưng không vì thế mà làm sút giảm đi sức kháng cự, chống trả của đơn vi. Trung Úy Nguyễn Ích Đoan, Đại Đôi Phó đã tả xông hữu đột, sát cánh cùng tôi điều động binh sĩ phản công, chận đứng các đợt xung phong biển người của địch quân. Cuối cùng cũng nhờ được được tiếp ứng kịp thời của các Đại Đội 2, 4 và 5, cùng các yểm trợ oanh kích chính xác của các chiến đấu cơ A.37, Cộng quân đã phải tháo chạy. Chúng bỏ lại hơn 30 xác chết, lăn lóc nhầy nhụa, bên những chiếc hố đào vội vã, thoai thoải quanh dốc đồi.Cuộc đời của mỗi người đều có số phận. Trong cuộc chiến tranh, đối diện với đầu tên mũi đạn, thập tử nhất sinh, biết ai còn ai mất.Với riêng tôi, trong trận đánh này, đây là lần đầu tiên tôi đã được nhận lãnh một “Chiến Thương Bội Tinh” và một “Anh Dũng Bội Tinh” ngôi sao đồng.

128 Đa Hiệu 127Tường Thúy, K20/1Tháng mười hai, trời tối thật mau, tôi kéo cao cổ áo để bớt lạnh. Một cơn gió buốt chợt thoảng qua làm tôi rùng mình. Đêm nay, đêm Noel, những con đường dẫn đến nhà thờ đã tấp nập người đi, từng đôi, từng cặp, tay trong tay, nói cười thật hạnh phúc. Tôi đi lẫn trong đám người ấy mà sao nghe trong hồn trống rỗng, cô đơn. Một bài ca Giáng Sinh năm nào lại vang lên đâu đây, từ một quán nước gần đó làm lòng tôi nhói đau:Bài thánh ca đó còn nhớ không anhNoel năm nào chúng mình có nhauLung linh sao trời đẹp thêm môi, mắtÁo trắng em bay như cánh thiên thầnNgọt môi hôn dưới tháp chuông ngân…Đã bao năm trôi qua, bao năm rồi, nhưng mỗi khi những âm điệu, lời ca của những bài hát Giáng Sinh vang lên, vẫn luôn làm trái tim tôi rướm máu.Cũng nơi này bao năm về trước, tôi đã quen anh. Anh ở cùng đơn vị với bạn trai của Hương, cô bạn thân. Trước đó mấy ngày, Hương bảo tôi:- Ông bồ tao sẽ giới thiệu cho mày một người hùng, thiên GIÁNG SINH NĂM NÀO

Giáng Sinh Năm Nào 129thần mũ đỏ, đẹp trai, độc thân, vui tính, để mày có kép mà dung dăng, dung dẻ đêm Noel này. Chứ thấy mày cứ cu ky hoài, tao thương mày quá à.- Gớm cứ làm như tao ế lắm ấy. Cám ơn mày, tốt bụng thế? Sao không tìm cho tao ông bác sĩ, kỹ sư gì đó có phải hơn không? Giới thiệu lính hả? Chữ thọ ngắn lắm mày ơi!- Dẹp mày đi, thời buổi chiến tranh này đào đâu ra bác sĩ, kỹ sư. Cứ kén cá chọn canh như mày có ngày thành gái già cho mà xem.Đêm nay Hương, Quang rủ tôi đi nhà thờ, trên đường đi, tình cờ chúng tôi gặp anh lang thang một mình. (Có phải tình cờ như Hương nói không?) Một lúc, sau khi giới thiệu cho chúng tôi quen biết, hai người bạn của tôi đã lẩn đi đâu mất để lại tôi và Lãng, tên anh, còn lại bên nhau. Hai đứa đứng chờ đã lâu mà không thấy họ trở lại, anh đành rủ tôi đi vòng quanh phố may ra có thấy họ không.Hai người đi bên nhau mà chả ai nói với ai câu gì, cuối cùng anh lên tiếng trước:- Trân là người ở đây hay chỉ là dân xứ khác đến?- Trân không phải người ở đây, nhà Trân ở xa lắm, Trân lên đây trọ học. Trân thích nơi này lắm. Học xong, chắc nhận nơi này làm quê hương luôn.- Trân ở đây luôn, gia đình không phản đối sao?- Còn ai để phản đối, giọng tôi chợt sũng buồn, bố mẹ Trân đã mất cả rồi. Trân sống với vợ chồng người cậu. Bây giờ Trân đã trưởng thành, không lẽ cứ làm phiền cậu mợ mãi sao, phải tự lo chứ. Anh nghĩ có phải không? Với lại Trân chỉ có một mình không anh, chị em, tự lo cho mình đã quen rồi, nên cuộc sống cũng ổn. Còn anh thì sao? Cuộc đời chiến binh có gì thú vị kể Trân nghe đi.Anh nhìn tôi cười:- Lần đầu tiên tôi nghe nói là đời chiến binh thú vị. Không

130 Đa Hiệu 127có gì thú vị đâu cô bé ơi, đời lính đầy những cam go, cực khổ và còn nguy hiểm nữa chứ, không có thơ mộng như các ông nhà văn hay nhạc sĩ tả đâu.Rồi anh ngước nhìn bầu trời:- Trân có thấy đêm nay sao sáng hơn mọi đêm không, người ta nói, mỗi một vì sao mang số phận của một người, Trân có muốn tìm ngôi sao của mình không? Đây này, cái ngôi sao thật to và sáng nhất đó.- Sao anh biết đó là ngôi sao của Trân?- Vì nó sáng như mắt em đêm nay.Tôi quay đi, mỉm cười một mình. Ai nói lính khô khan, chỉ biết đánh giặc, lính tán cũng khéo lắm mà.- Thế, còn ngôi sao của anh đâu?- Trân tìm thử coi, nhưng anh biết Trân sẽ không nhìn thấy đâu?Tôi quay sang nhìn vào mắt anh khẽ cười:- Không cần tìm nữa Trân cũng thấy nó ở đâu rồi. Thôi đừng nhìn sao nữa anh, mỏi cổ quá à. Mình ra gốc cây kia ngồi, chờ giờ lễ, anh kể chuyện anh cho Trân nghe đi.Mặc dù mới biết anh chưa bao lâu, nhưng ở nơi anh tôi thấy có một cái gì đó làm mình cảm thấy gần gũi hơn, ấm cúng hơn, nhất là tôi không tìm ra một sự giả dối nào trên nét mặt, trong giọng nói, hay trong ánh nhìn của anh cả. Hơn nữa câu chuyện đời anh có vài điểm gần giống như đời tôi, anh cũng mồ côi cha mẹ. Mẹ anh mất lúc anh còn nhỏ, ba và anh hai anh đã cùng tử trận trong một cuộc hành quân ở Bình Giả, chỉ còn một mình. Anh quyết định vào quân đội nối chí cha, anh. Không biết có phải vì vậy mà dễ thông cảm nhau hơn và rồi thấy mình có cảm tình với anh, thích nghe anh nói chuyện, hơn nữa cách nói của anh lại rất có duyên, lôi cuốn.- Tại sao anh lại chọn binh chủng Nhảy Dù?

Giáng Sinh Năm Nào 131Anh cười:- Chắc là tại danh hiệu thiên thần mũ đỏ đẹp quá, nên tôi chọn nó. Nói đùa vậy thôi chứ thật ra thì có một lần, khi ba còn sống ông đưa tôi đi xem một buổi thực tập của một toán Nhẩy Dù. Tôi nhìn những cánh dù lơ lửng trong không gian, như những cánh hoa mở ra thật đẹp trên nền trời xanh, lúc đó tôi đã thầm nói với mình, tôi sẽ là một người lính dù hào hùng, một thiên thần mũ đỏ như những người lính đang bay trên không kia. Đẹp lắm và cũng thơ mộng lắm Trân ạ.Anh kể cho tôi nghe ngày mới tập nhẩy, khó khăn và sợ lắm, nhất là khi lần đầu nhẩy từ trên một độ cao xuống, thế rồi dần dần quen và thích.Tôi hỏi anh:- Nhẩy dù hoài có bao giờ anh bị kẹt dù không? Nếu trường hợp dù không bung thì sao?- Còn có dù cấp cứu, dù bụng, nhưng ít khi kẹt dù lắm.Rồi anh nói về những ngày hành quân gian khổ ra sao, vất vả như thế nào.- Bây giờ đã nghe rồi, có còn thấy đời lính thú vị nữa hay không?- Còn chứ, nếu không sao nhiều người đi lính vậy? Nói chơi với anh thôi, chứ Trân biết “…vì đời lính nhiều gian khổ, không như cung đàn lời ca” phải không anh?Lúc này đã gần giờ làm Thánh lễ, mọi người ùn ùn đổ về phía nhà thờ, chúng tôi cũng vội đi theo đoàn người để kịp giờ lễ. Đang đi, tôi thấy mình như bị đẩy về phía sau. Tôi nhìn quanh không thấy anh đâu, tôi dừng lại đưa mắt tìm anh, thì bị một người đi đằng sau xô tới. Tôi loạng choạng muốn té, bỗng cánh tay tôi được một bàn tay mạnh mẽ giữ lại. Tếng anh trầm ấm bên tai:- Trân, coi chừng!

132 Đa Hiệu 127Anh đang đứng sau lưng tôi. Tôi định gỡ cánh tay mình khỏi tay anh thì anh đã buông ra và nắm chặt bàn tay tôi đưa đi:- Hôm nay đông quá, nắm thế này thì không sợ bị lạc nữa.Một cảm giác mạnh, một xúc động là lạ chợt thoáng qua, chợt tê rần người, bàn tay anh ấm quá, mạnh mẽ quá. Tôi là một con bé mồ côi, trong cuộc sống phải tự tranh đấu để trường tồn, vì thế tính tình rất cứng rắn. Tôi không có cái ủy mị như của các cô con gái được nuông chiều khác. Thế mà hôm nay đây, lúc này đây, tôi thấy mình thật yếu đuối, thật nhỏ nhoi. Tôi như đã có người che chở, bảo vệ, tôi ước muốn bàn tay mình cứ mãi mãi nằm trong tay ai, ấm êm và mạnh mẽ.Anh kéo tôi đứng vào một góc trong nhà thờ, Thánh lễ đã bắt đầu. Tiếng chuông thánh đường đang đổ từng hồi mừng ngày Chúa sinh ra đời. Những bài thánh ca vang lên khắp nơi:Đêm Thánh vô cùng, dây phút tưng bừngĐất với trời, xe chữ đồngĐêm nay Chúa Giáng Sinh chốn dương trần…Cao cung lên, khúc nhạc Thiên thần ChúaHòa trong làn gió, nhè nhẹ vấn vươngÔi đê mê, lắng nghe thoang thoảng cung đànMột đêm khuya vắng, vẳng trong tuyết sương…Tôi chắp tay lại, làm dấu thánh gíá. Trên bàn thờ, Chúa Hài Đồng đang giơ bàn tay bé nhỏ ban phước lành xuống cho đám con chiên của Người. Tôi liếc nhìn anh, khuôn mặt anh sao dễ thương như vậy, anh đang cầu xin gì, tôi mỉm cười, nhắm mắt lại và thầm nguyện:- Lạy Chúa trên cao, con xin cám ơn Chúa đã cho con được tìm thấy lại chính tâm hồn mình, mà từ lâu con cứ ngỡ cuộc sống của con sẽ mãi mãi không cần có ai bên cạnh, nhưng hôm nay Chúa đã cho con một điểm tựa, cho con một niềm vui, một hạnh phúc. Con cám ơn Chúa lắm, Chúa ơi! Amen.

Giáng Sinh Năm Nào 133Tan lễ, anh đưa tôi về, bàn tay anh lại tìm đến tay tôi dù bây giờ đường đã vắng thưa người. Tôi để yên bàn tay nhỏ bé của mình trong tay anh ấm áp, chở che mà nghe tim mình đang reo vui, rộn rã.Bài hát Noel từ những quán nước bên đường cứ vang lên như đang chia xẻ với tôi niềm vui, niềm hạnh phúc vừa chợt đến trong lòng.Mùa Noel đó chúng ta quen bên giáo đườngMùa Noel đó, anh dắt em vào tình yêuQuỳ bên hang sâu nghe lời kinh thánh vang cầuNhìn nhau không nói nên câu vì biết nói nhau gì đâu…Với tôi anh không là tiếng sét ái tình, mới đầu tôi thấy anh có vẻ lạnh lùng, khô khan, ít nói. Tôi không thích lắm, nhưng rồi khi tiếp xúc mới biết anh không lạnh lùng như cái vỏ bề ngoài, anh cũng biết quan tâm đến người bên cạnh, và điều này anh đã đá động được cái tình cảm khô cằn sỏi đá của tôi, anh đã làm trái tim tôi biết rung động. Tôi biết mình có cảm tình và hình như đã cảm thấy yêu anh. Lãng ơi, có phải em đã yêu anh rồi không? Có nhanh quá không?Tới cổng, tôi mời anh vào nhà, anh lắc đầu:- Thôi, khuya rồi, anh không muốn làm phiền người nhà. Em vào đi.- Không có ai trong nhà cả, Trân ở một mình.- Nhà này của em?- Không của một người bạn. Lúc trước chúng em ở chung, nhưng sau này anh nó mở hãng buôn ở Nha Trang, nó về đó làm việc. Căn nhà này nó để Trân ở và trông nhà cho nó luôn. Vào nhà đi anh.- Thôi anh về, trễ quá nhà trọ đóng cửa mất, mai anh lại thăm Trân.- Anh về phép, bao giờ anh đi?

134 Đa Hiệu 127- Ngày mốt.Tôi nghe như mất mát một cái gì, giọng nói tôi mang đầy vẻ bâng khuâng, luyến tiếc:- Vậy là chỉ còn một ngày mai thôi!- Đừng lo, mai anh còn trở lại thăm Trân mà… Thôi anh về.- Dạ!Anh bước đi, tôi vẫn đứng đó nhìn theo dáng anh và bỗng thấy anh quay trở lại, anh đã quên điều gì? Anh đi nhanh đến trước mặt tôi đột nhiên ôm tôi thật chặt, môi anh hối hả tìm môi tôi, một nụ hôn bất ngờ, một nụ hôn nồng cháy, ngạt thở, cả người tôi như mềm nhũn trong tay anh.Đêm nay anh không về, và cũng trong đêm nay tôi đã lột xác. Con nhộng xấu xí ngày nào nằm ẩn trong cái kén chờ mùa Xuân tới, nay đã trở thành con bươm bướm tuyệt đẹp, như tôi cũng đã trở thành người đàn bà với tràn đầy hạnh phúc, tràn đầy đam mê, nồng nhiệt, nhờ tình yêu của anhChưa bao giờ tôi được sống thực với mình như vậy, thật nồng cháy, thật đê mê, thật chất ngất trong vòng tay anh. Chỉ cần một lần như vậy trong đời đã thật không uổng là một kiếp người. Tôi đã sống trọn vẹn một đời của mình với anh trong một thời gian ngắn ngủi nhưng đầy ắp tình yêu.Hôm anh đi, tôi muốn đưa anh ra phi trường nhưng anh bảo:- Anh muốn đi một mình, anh không quen có người đưa tiễn, Trân à, anh không muốn nhìn thấy em trở về một mình, lủi thủi trên con đường vắng, nghe lời anh vào đi kẻo lạnh, anh yêu em.Anh hôn tôi lần cuối thật thắm thiết, rồi vội vã bước đi không quay nhìn lại. Nhìn bóng anh mờ dần trong làn sương mù, bất giác tôi đưa tay lên sờ môi mình, nụ hôn còn vương vất nơi đây mà anh đã không còn bên tôi nữa. Xa anh, tôi thấy mình thật buồn, nhưng dù sao bên cạnh nỗi buồn này, tôi vẫn

Giáng Sinh Năm Nào 135còn có một niềm vui là tôi đã có một người, để tim mình còn yêu thương, để hồn mình còn nhớ đến, và không cảm thấy cuộc đời mình tẻ lạnh, vô duyên. Anh đó, người lính áo hoa dù, một lần đã đến trong đời tôi.Anh đi rồi, tôi trở lại tiếp tục cuộc sống của mình và mong đợi tin anh như anh đã hứa.Hơn một tháng nay, tôi thấy trong mình, hình như có gì bất thường, những giọt máu hồng hàng tháng đã vắng bóng. Tôi chờ đợi, một tuần, hai tuần, rồi ba tuần vẫn không thấy chúng xuất hiện. Bây giờ đã đúng một tháng. Tôi tự hỏi:- Không lẽ mình đã có thai?Muốn chắc chắn hơn, tôi đã đi khám bác sĩ phụ khoa và được xác nhận;- Xin chúc mừng bà. Muốn cho cháu bé được khỏe mạnh, mong bà đi khám định kỳ đúng ngày.- Cám ơn bác sĩ.Nghe được tin này, tôi thật hoang mang, không biết mình nên vui hay buồn, vì thật ra sẽ có rất nhiều điều khó khăn mà tôi phải giải quyết.Nhưng vì yêu anh tôi chấp nhận tất cả. Tôi sẽ nuôi dưỡng đứa bé, vì nó là kết tinh tình yêu đầu đời của tôi. Và từ đây trong cuộc sống, niềm vui của tôi đã được nhân đôi, đó là anh và con của chúng ta, kể cả những vất vả, tôi biết cũng sẽ không kém.Năm 1972, khắp cả miền Nam sôi sục lửa đỏ, cuộc chiến kéo dài đã lâu, nay trở nên khốc liệt hơn, tàn bạo hơn. Quê hương tôi đó, một quê hương đau thương, bùng cháy trong tiếng đạn nổ, bom rơi. Từng lớp, từng lớp những người trai trẻ ra đi bảo vệ tổ quốc, mấy ai trở về? Tôi cũng như bao nhiêu người ở hậu phương, lo lắng cho người thân mình nơi xa trường, chiến địa. Tôi lo âu, khắc khoải đợi chờ tin anh. Tôi theo dõi hàng ngày, tin tức chiến sự trên mặt báo, trên đài phát

136 Đa Hiệu 127thanh, trên những người trở về từ hỏa ngục, nhất là những trận đánh nào có người lính dù tham chiến. Đêm đêm nghe đạn pháo ầm ì từ xa vọng về, nhìn những ánh hỏa châu rực sáng trên bầu trời đen thẫm mà nghe thương anh, nhớ anh, lo cho anh thật nhiều.Đứa con trong bụng đã được ba tháng. Tôi đang sửa soạn đi nhà thương để khám thai định kỳ thì Hương đến:- Có tin vui nè, Trân ơi. Tao vừa nhận thư của Quang có kèm thư của Lãng viết cho mày đây.Cầm lá thư trong tay, tôi hối hả đọc:“Trân yêu của anh,Nhớ em lắm, muốn có em ở bên cạnh anh lúc này, để anh được hôn em. Có nhớ anh không? Anh chậm viết thư cho em vì dạo này hành quân liên mien. Đừng giận anh nhe, hôm nay anh cố gắng lợi dụng chút thì giờ nghỉ, biên cho em vài chữ. Nhớ em thật nhiều, yêu em thật nhiều và hôn em thật nhiều. Anh của em, Lãng”Lá thư thật ngắn ngủi và được viết trên một mẩu giấy thuốc lá của Quân Tiếp Vụ, nhưng tràn đầy tình yêu của anh. Tôi ấp lá thư vào ngực với những dòng nước mắt thi nhau trào ra:- Lãng ơi, em cũng nhớ anh lắm, yêu anh lắm. Chúng mình đã có con rồi, Lãng ơi. Em sẽ sinh nó ra, nuôi nó và mẹ con em sẽ chờ anh trở về. Lúc đó gia đình mình sẽ thật hạnh phúc anh nhỉ?Lá thư gửi đi cho anh không thấy hồi âm, tôi vẫn sống trong đợi chờ và lo âu. Tin tức chiến cuộc từ khắp nơi dồn dập bay về thành phố nào: ngày 30 tháng 3 đánh lớn ở Đông Hà. Ngày 5 tháng 4 Lữ Doàn 1 Nhẩy Dù tham chiến. Ngày 7 tháng 4 Nhẩy Dù nhập cuộc ở Lai Khê. Nào ở mặt trận Quảng Trị. Nhẩy Dù bắt tay với An Lộc ngày 16 tháng Tư, rồi cả ngàn quả đại pháo kích nổ trên An Lộc. Bình Long lửa cháy ngụt trời. Ngày 24 tháng 4 ở Tân Cảnh. Ngày 1 tháng 5 ở Huế, Hoài

Giáng Sinh Năm Nào 137An, Tam Quan, Bình Giả, Bồng Sơn, lửa đạn tơi bời. Rồi 25 tháng 7 Nhẩy Dù cùng các đơn vị bạn tái chiếm Quảng Trị. Đâu đâu cũng chỉ thấy máu và lửa.Tôi không biết làm gì hơn trong sự nhớ nhung, lo lắng cho anh. Tôi chỉ còn biết những buổi chiều, một mình tìm đến giáo đường ngày nào chúng mình đã từng quen rồi yêu nhau, tìm đến cái góc anh đã cùng tôi đứng, để cầu nguyện cho anh được bình an trong vùng lửa đạn mà sớm về với mẹ con tôi.Chỉ còn non một tháng nữa là tới ngày sanh, tôi đang háo hức đan chiếc mũ nhỏ bé cho con và nghĩ ngày đứa bé ra chào đời thì Hương đến, vừa thấy tôi, nó nhào ôm lấy tôi khóc nức nở. Tôi vỗ nhẹ lưng nó, đẩy nó ngồi xuống giường:- Có chuyện gì vậy, sao mày khóc, lại gây gỗ với ông Quang hả? Thôi nín đi, khóc nhè xấu lắm.- Anh Quang anh ấy… nói tớí đây nó càng khóc to hơn.Tôi hoảng hốt:- Quang làm sao?- Anh ấy bị thương, đang nằm ở Tổng Y Viện Cộng Hòa.- Có nặng không? Mày đã đi thăm chưa? Tao đưa mày đi nhe?- Anh ấy bị thương ở chân, cũng khá nặng, ngày nào tao cũng ở trong đó với Quang…Tôi ngắt ngang lời nó:- Quang bị bao lâu rồi? Con khỉ, sao mày không cho tao biết để tao thăm Quang. Thảo nào, mấy ngày nay tao không thấy mày đến tao. Vậy mai khi nào mày vào thăm Quang rủ tao đi với nghe không?- Trân nè…. có chuyện này… tao… không biết có nên nói cho mày nghe không?Thấy vẻ ngập ngừng của Hương, tự dưng, tôi linh tính có cái gì chẳng lành đây, tôi nghĩ ngay đến Lãng, tôi nhìn thẳng

138 Đa Hiệu 127mắt nó:- Có phải chuyện của Lãng không?Hương lúng túng quay hướng khác, lảng tránh cái nhìn của tôi. Tôi nắm hai vai, xoay nó lại, giọng tôi run run:- Quay lại đây, nhìn vào mắt tao nè, nói cho tao biết, chuyện gì đã sảy ra với Lãng, nói đi.Hương nhìn vào bụng tôi, rồi lắc đầu:- Không, không có gì hết. Trân ơi, tao thương mày lắm…- Tao không cần mày thương, tao chỉ cần mày nói cho tao biết, chuyện gì, nói đi, Lãng sao rồi, Lãng bị thương phải không?Hương lắc đầu, không trả lời, nó ôm lấy tôi, lại khóc như khi mới đến. Như vậy có nghĩa là… tôi không dám nghĩ tiếp, nhưng sự thật vẫn còn đó, Lãng đã đi rồi, anh đã không còn tồn tại trên cõi đời này nữa. Tôi đã mất anh, mất anh thật rồi.Toàn thân tôi lúc này như đông cứng, lạnh ngắt. Mắt tôi ráo hoảnh. Tôi ngồi lặng như một bức tượng. Lãng đã chết, như vậy có nghĩa là anh sẽ không về với em, với con nữa. Không, em không tin, không tin đâu, anh không thể chết, anh phải về với em, với con nữa chứ. Gia đình chúng mình ba người sẽ thật hạnh phúc bên nhau, chúng ta sẽ cùng nuôi dạy con, rồi anh sẽ dạy con tập nhẩy dù giống anh đó. Lãng ơi, anh không thể đi như thế, anh còn yêu em mà, sao lại bỏ em hả Lãng, Lãng ơi, em nhớ anh lắm, em yêu anh lắm, anh về với em đi anh, về đi anh.Tới lúc này cái vẻ cứng rắn đã rơi khỏi con người tôi, tôi đổ gục xuống như một thân cây vừa bị đốn ngã.Hương cuống cuồng đỡ lấy tôi:- Trân, tỉnh lại đi, đừng làm tao sợ nghe. Mày còn phải sanh em bé nữa đó, Trân ơi.Bao nhiêu năm qua rồi, mà mỗi khi nhớ đến lại thấy như

Giáng Sinh Năm Nào 139đang sảy ra trước mắt.Hôm nay tôi trở về đây, về nơi thành phố này, tìm đến ngôi giáo đường xưa, trong khung cảnh cũ mong tìm lại cho mình chút kỷ niệm gợi nhớ về anh, về một người, ngày nào đã cho tôi những cảm xúc tuyệt vời, những chất ngất đam mê của một đời con gái, và đã để lại trong tôi một dấu ấn không hề phai nhạt, dấu ấn này sẽ theo tôi đến suốt đời.Buổi Thánh lễ đã tan, tôi rời nhà thờ ra về mà nghe lòng buồn da diết, ngày nào có anh mà nay bơ vơ một mình nơi đây, trong ngày lễ Noel này.Rồi khi tan lễ bước em bơ vơ trở vềChợt nghe nước mắt rơi ướt trên bờ môi khôRồi Noel qua, bao mộng ước cũng qua rồiGặp nhau chỉ để thương đauYêu nhau sao đành xa nhauCòn gì thấm thía với tôi hơn lời ca này. Ngước nhìn trời, một cụm mây trắng nhỏ, tròn xoe như một cánh dù, lạc lõng trong vùng trời đầy sao.- Có phải là anh đó không, người thiên thần mũ đỏ của em, em thật nhớ anh lắm, Lãng ơi!Chợt một vòng tay ôm lấy bờ vai tôi và một giọng nói đầm ấm như giọng anh ngày nào:- Mẹ đây rồi, dì Hương và con biết thế nào mẹ cũng ra đây. Mình về nghe mẹ, trời hơi lạnh rồi đó.Rồi một bàn tay ấm áp và mạnh mẽ, như bàn tay năm nào của anh, đã nắm lấy tay tôi. Tôi để yên tay mình trong tay ấy và nghe lòng mình cũng thật vui như ngày xưa. Em đã tìm thấy mùa Noel năm cũ rồi Lãng ạ…TUCSON – AZ – 2009

140 Đa Hiệu 127Thực Trạng Của Tập Thể Võ BịTsu A Cầu K29Dạo này, tôi thường xuyên đi ngủ sớm và dậy cũng sớm hơn. Tôi đi ngủ sớm vì tuổi... già, nhưng việc dậy sớm thường là để đưa đón ba cháu ngoại đi học. Gần đây, vợ chồng tôi nhận lời khuyên của một số bạn bè:- “Để sướng cái thân về già, đừng nhận lời trông nom các cháu! Mình đã dưỡng dục cho con cái đến khi tụi nó khôn lớn, bây giờ, chuyện nuôi con là chuyện của tụi nó!”Mặc dù lời khuyên có lý, nhưng tình cảm gia đình sao nỡ dứt cho đành, nên chúng tôi vẫn tiếp tục “nuôi” các cháu.Về vấn đề liên quan đến Tập Thể Võ Bị (TTVB), tôi đã chọn giữ sự im lặng cho bản thân, tập trung vào việc đọc và lắng nghe thay vì tham gia vào các cuộc tranh luận. Nếu có ai đưa đề tài cùng quan điểm, tôi sẽ tham gia thảo luận một cách điềm tĩnh. Tôi đã trải qua nhiều lần chịu lời chỉ trích, thậm chí là bị công kích, nghĩa là tôi đã bị “ghim” nhiều lần. Cả thân mình dính tên như thân... con nhím, trong suốt bảy năm qua. Tôi vẫn nhớ rõ một lần khi một người bạn cùng khóa, đã ẩn dật lâu năm, đã khuyên tôi rằng:- “Mày đừng có gàn, mày mà đi ngược lại bánh xe “xã hội” thì nó sẽ nghiền nát mày như tương!” Dần dần, tôi nhận ra sự

Thực Trạng Của Hiện Tình Võ Bị 141khôn ngoan ẩn dụ sau lời khuyên đó. Nhưng tình tự Võ Bị sao nỡ dứt cho đành. Vì vậy, tôi vẫn tiếp tục viết và trình bày quan điểm của mình về hiện trạng của TTVB. Tuy nhiên, tôi chỉ muốn thảo luận và bày tỏ lập trường, và tự hứa sẽ không tham gia vào những cuộc tranh cãi không cần thiết.Tổng Hội Võ Bị Truyền Thống.Tháng Tư năm 1975, ngày nước mất, nhà tan, TTVB đã bị tan nát và phân tán đi khắp nơi trên thế giới. Sau khi ổn định cuộc sống ở xứ người, TTVB hội tụ lại, trở thành một Tổng Hội Cựu Sinh Viên Sĩ Quan Trường Võ Bị Quốc Gia Việt Nam (TH) thuần nhất và đoàn kết, tổ chức một đại hội toàn cầu mỗi hai năm, nay đã được 22 lần.Tuy nhiên, sau đại hội toàn cầu kỳ thứ XX tại Nam Cali, Hoa Kỳ, một sự kiện đau lòng đã xảy ra, khiến TTVB đã bị chia thành hai phe! Nguyên nhân là có một nhóm người nhất định tự phát hành cuốn sách “Trường Võ Bị Quốc Gia Việt Nam - Theo Dòng Lịch Sử” bất chấp quyết định của Đại Hội Đồng kỳ thứ XX (ĐHĐXX) đó là:- “Dựa vào Bản Thảo TVBQGVN-TDLS và tài liệu trình bày tại ĐHĐXX, tiếp tục tu chỉnh từ nội dung đến hình thức được hoàn hảo hơn và phát hành sách.”Nhóm người này tuyên bố: “Bỏ Nội Quy vào thùng rác” và quyết định “bỏ nhà ra đi” để thành lập một Tổng Hội mới với mục đích phát hành cuốn sách, mặc dù biết là nó chưa hoàn chỉnh!Đó là tình trạng hiện nay, TTVB là một thực thể với một thân mà đến hai cái đầu. Cái đầu mọc ngang hông luôn quan sát và kiếm chuyện tranh chấp với cái đầu truyền thống, đòi hỏi được công nhận là một thực thể ngang hàng... Đó là một biến cố lớn cho TTVB!Ngày nay, sự chia rẽ của TTVB đã trở thành một mối nhục và đau lòng cho tất cả cựu SVSQ/ TVBQGVN, một sự thật

142 Đa Hiệu 127không thể che dấu. Cả cộng đồng tỵ nạn đều thất vọng, các hội đoàn, đặc biệt là cựu quân nhân, chê trách TTVB vì đã làm mất niềm tin và kỳ vọng vào một tổ chức có kỷ luật đanh thép trong quá khứ. Hình ảnh oai hùng đã bị lu mờ, những chiến công và thành tựu lẫy lừng ngoài trận mạc đã bị hoen ố, lòng tôn kính dành cho TTVB đã bị nhạt nhòa; riêng đối với CSVSQ, niềm tự hào đã không còn... chúng ta mất quá nhiều sau vấn nạn chia hai này!Như thường lệ, tôi xác nhận tôi đã là một trong số những anh em trong Khóa 29 đồng lòng rằng việc giải quyết vấn nạn phân hóa trong Tập thể Võ Bị là cần thiết. Cho đến bây giờ, tôi vẫn xác nhận và khẳng định là sự hoà giải cần được thực hiện, nhưng không phải “với bất cứ giá nào”, không phải “càng sớm càng tốt” mà phải tuân theo lối suy nghĩ và cách thức có hợp lý hay không.Một cuộc thăm dò dư luận... dư thừa và què quặt!Gần đây, một phong trào thăm dò dư luận đang lan rộng liên quan đến việc hòa nhập giữa “Tổng Hội Truyền Thống” và “Tổng Hội ngang hông” mà nhóm người phát động gọi là “trưng cầu ý kiến” (TCYK). Điều này gợi nhớ đến cuộc thăm dò ý kiến trước ĐHXX, đề cập đến việc quyết định in sách, và cuộc thăm dò đó đã gây ra một số hậu quả tai hại không lường trước, như chúng ta đang chứng kiến ngày hôm nay.Cách nay không lâu, việc thu thập ý kiến về “địa điểm tổ chức đại hội thống nhất” từ một cơ chế mới được gọi là “Uỷ Ban Vận Động Thống Nhất TH”, nhưng nó đã bị coi là không hợp lệ và đã... xẹp đi. Nếu chúng ta tiếp tục hành động như thế này, chúng ta lại sẽ đi vào vết xe cũ, vẫn là sự phân hóa. Có người cho rằng chúng ta nên học từ ba nguồn: Thứ nhất từ lịch sử; thứ hai từ người xung quanh và trong trường hợp tồi tệ nhất, thứ ba từ sai lầm của chính mình. Chúng ta cần tiếp tục học hỏi vì có vẻ như chúng ta chưa... thuộc bài từ những kinh nghiệm trước đây!

Thực Trạng Của Hiện Tình Võ Bị 143Trở về vấn đề đoàn kết, “thống nhất” hoặc “trở về mái nhà xưa” đều là những mục tiêu mà ai ai cũng mong muốn. Vì vậy, khi được hỏi ý kiến về “muốn thống nhất hay không?” đa số đã biểu lộ sự đồng tình. Nhưng câu hỏi này chỉ là phần một của cuộc TCYK, cuộc thăm dò này không hoàn toàn và không cung cấp đầy đủ tin tức khi thực hiện, đặc biệt là có tính cách triệt buộc đối với người tham gia. Vấn đề nằm ở việc thiếu phần thứ hai của TCYK – đó là cách thức thực hiện “thống nhất” bằng cách nào?Từ kinh nghiệm này, chúng ta thấy rõ tầm quan trọng của việc luôn cân nhắc cho vế thứ hai khi trả lời vế thứ nhất của một câu hỏi. Điều này giúp chúng ta tránh bị lợi dụng hoặc rơi vào tình trạng không lường trước. Biết đâu, khi được biết về phương thức hợp nhất sẽ được áp dụng, nhiều người sẽ đổi ý và tìm cách rút lui, nhưng cũng có nhiều người bị kẹt vì “mở miệng mắc quai”!Trong tình hình này, tôi nhớ đến một sự kiện trong lịch sử gần đây. Sau hơn 20 năm chiến đấu bảo vệ Miền Nam Việt Nam, nếu có một phong trào tương tự TCYK hỏi mọi người: “Quý vị có muốn hòa bình không?” Chắc chắn chúng ta sẽ trả lời là “có”. Tuy nhiên, sau ngày 30/4/1975, nếu họ biết rằng việc tuân theo lệnh đầu hàng để đạt được hòa bình, kết thúc chiến tranh, sẽ dẫn đến những hậu quả không lường trước như tình trạng tù đày, kinh tế mới, vượt biên, vượt biển... Nếu biết như vậy, chúng ta tin rằng hầu hết anh em Quân Cán Chính VNCH sẽ tiếp tục chiến đấu hoặc tìm đường vượt thoát!Cuộc TCYK là một hành động không thành thật khi không kể cả hai vế của câu chuyện. Đây chỉ là một cuộc thăm dò ý kiến thông thường trong xã hội. Có thể trên 900 người đã bị “hố” vì cách hành xử bá đạo này. Tôi lại liên tưởng đến thời kỳ VNCH, nơi chế độ cộng sản thắng bằng khả năng tuyên truyền và sự giả dối. Ai không học từ lịch sử sẽ bị lịch sử lặp lại.Chúng ta cần cẩn thận vì khi tiến hành thủ tục “thống nhất”

144 Đa Hiệu 127không đúng cách có thể tạo ra thêm sự chia rẽ. Điều này đang diễn ra bây giờ.Phong trào thống nhất gây thêm chia rẽThống nhất không chỉ đơn thuần là sự đồng thuận, mà còn là tạo ra sự hòa hợp, đoàn kết, không có xung đột và mâu thuẫn giữa các thành viên trong một tổ chức. Tuy nhiên, hiện tại, trong TTVB, mục tiêu này chưa đạt đến. Mặc dù đã xuất hiện phong trào “thống nhất”, có TCYK, và đã có các cuộc thảo luận giữa hai phe. Nhưng thay vì đạt được thống nhất, chúng ta lại chia thành ba nhóm, khiến tình hình ngày càng trở nên rối ren và phức tạp hơn.Những điều đáng quan ngại và đau lòng đang xảy ra trước mắt:- Diễn đàn đang trải qua một giai đoạn “hỗn loạn” chưa từng thấy kể từ ngày có cái gọi là “thống nhất” xuất hiện.- Ban Chấp Hành Tổng Hội đang gặp phải sự rối loạn do những mâu thuẫn trong nội bộ. Thay vì hợp tác làm việc chung, lại xuất hiện sự độc đoán và lạm quyền, dẫn đến những hành động đi ngược lại quyết định của ĐHĐXXII.Hãy nhớ rằng, Tổng Hội Trưởng được tín nhiệm để thành lập một Ban Chấp Hành để điều hành, thi hành quyết định của Đại Hội Đồng. Tổng Hội Trưởng không nên coi mình là “dzua”, có quyền tự ý ra quyết định một cách tùy tiện! Thật đáng tiếc khi cách điều hành của Tổng Hội Trưởng đã làm mất niềm tin từ nhiều thành viên trong Ban Chấp Hành Tổng Hội, khiến họ phải lên tiếng than phiền và thậm chí từ chức, bao gồm hai Tổng Hội Phó Nội Vụ và Ngoại Vụ, ba Tổng Hội Phó Vùng, Chủ Bút Đa Hiệu, Trưởng Ban Điều Hợp Diễn Đàn, hai điều hơp viên diễn đàn, và một số Cố Vấn...Gần đây, sự xuất hiện liên tục các văn thư bất tín nhiệm, cách chức, bổ nhiệm cho thấy một Ban Chấp Hành Tổng Hội không còn khả năng hoạt động. Trong thư xin lỗi, Tổng Hội

Thực Trạng Của Hiện Tình Võ Bị 145Trưởng đã thừa nhận mình chỉ là một chiến binh thay vì là một vị lãnh đạo tập thể!Trước tình hình như vậy, chúng ta cần tự đặt câu hỏi liệu THT có đủ khả năng và tư cách để chuẩn bị cho cuộc đối thoại thống nhất với “nhóm bỏ nhà ra đi” hay không, trong khi BCH/TH vẫn đang đối mặt với nhiều vấn nạn cần phải được giải quyết.Những vấn nạn của Tổng Hội.- Vấn nạn số 1: Hỗn loạn trên Diễn ĐànKể từ khi phong trào “thống nhất” xuất hiện, nhóm người từ “nhóm bỏ nhà ra đi” trở lại diễn đàn Tổng Hội, biến nơi này từ một không gian tự do, nơi mọi người có quyền tự do phát biểu ý kiến, thảo luận, thậm chí nêu ra những thắc mắc và phê bình các giới chức có thẩm quyền, nay trở thành một chiến trường đầy ấp căng thẳng và áp lực không cần thiết.Sau khi những phần tử từ các cuộc đối đầu trước đây quay lại, diễn đàn đã chứng kiến sự rối loạn. Các CSVSQ, quý chị phu nhân Võ Bị, các (anh chị em) con em TTNĐH vừa lên tiếng trình bày quan điểm đã phải chịu những cuộc công kích bằng những từ ngữ “mạnh bạo” chưa từng thấy, tạo ra một không gian tối tăm không ngờ trên diễn đàn!Họ thậm chí đã lập danh sách đen, dùng chiến thuật “xa luân chiến” và “biển người” để đàn áp những người phản đối hay chỉ trích họ. Kết quả, diễn đàn chỉ còn vài người “dám” lên tiếng phê bình việc làm của nhóm người này,. Mọi người lặng lẽ, đóng cửa lại để tránh bị đưa vào danh sách đen, bị công kích, thậm chí bị... cùm! Nguyên tắc “im lặng là vàng” không phải lúc nào cũng đúng, nhưng lại hoàn toàn phù hợp trong hoàn cảnh này.Quyền tự do ngôn luận, một cơ hội để chia sẻ ý kiến dựa trên hiểu biết và kiến thức cá nhân, đã bị coi thường và lấn át một cách tàn nhẫn và thô bạo, khiến ba trong số bốn thành viên trong ban điều hợp diễn đàn (bao gồm cả hai thành viên

146 Đa Hiệu 127chịu trách nhiệm về kỹ thuật) đã xin từ chức chỉ trong vòng hai tuần sau khi chứng kiến sự đàn áp không tuân theo quy định cơ bản của diễn đàn.- Vấn nạn số 2: Không tuân theo Nội Quy.Trong mọi tổ chức, nội quy không chỉ đơn thuần là một bộ quy tắc mà còn thể hiện sự tôn trọng và hợp tác hợp lý giữa các thành viên. Nội quy được xây dựng dựa trên nguyên tắc công bằng và minh bạch, nhằm bảo đảm mọi người được đối xử công bằng và có cơ hội như nhau.Tóm lại, nội quy không chỉ thể hiện sự thống nhất và cam kết chung của toàn bộ thành viên trong tổ chức, mà còn là cơ sở để duy trì hoạt động của tổ chức mà không gây gián đoạn, không ảnh hưởng đến thành viên và mục tiêu. Việc tiếp tục tuân thủ nội quy cho đến khi có sự điều chỉnh là cần thiết để đảm bảo minh bạch và trách nhiệm trong tiến trình điều chỉnh nội quy.Việc “đạp lên Nội Quy mà đi” không chỉ là một khẩu hiệu, mà là một mối lo ngại thực tế khi phong trào “thống nhất” tuyên bố “đạt mục tiêu bằng mọi giá, không ngần ngại hậu quả”. Hành động “đạp lên Nội Quy mà đi” đã từng xảy ra, với kết quả là một tập thể dị tướng trong mắt của cộng đồng tỵ nan cộng sản, một thực thể hiện hữu, “một thân hai đầu”! Điều này khiến nhiều người lo sợ.Sự lo ngại trở thành hiện thực khi Tổng Hội Trưởng hợp tác cùng “nhóm bỏ nhà ra đi” để cùng đưa ra một thông báo chung để tổ chức một đại hội mới. Hành động này là vi phạm Nội Quy trắng trợn giữa “thanh thiên bạch nhật”, khi không tuân theo quyết định của ĐHĐXXII về việc tổ chức ĐHXXIII tại Nam Cali vào năm 2024.Chúng ta phải tôn trọng và tuân thủ quyết định của ĐHĐ trong Đại Hội XXII. Hiện tại, không có lựa chọn nào khác cho đến khi Nội Quy được điều chỉnh trong Đại Hội XXIII.Văn Thư số 2 của HĐTV&GS:

Thực Trạng Của Hiện Tình Võ Bị 147Khi đọc Văn Thư số 2 của HĐTV&GS, tôi liên tưởng đến lời khuyên “làm ngay chuyện cần phải làm, đừng chần chừ” của Đức Phật:“Khi được hỏi về điều gì xảy ra sau khi chúng ta chết, Đức Phật im lặng một lúc trước khi nói: Hãy tưởng tượng bạn đang đi dạo một mình trong rừng, đột nhiên có một mũi tên bắn trúng bạn. Trong tình cảnh này, bạn có 2 lựa chọn:- Bạn sẽ nhanh chóng chạy đến một ngôi làng gần nhất để tìm kiếm sự giúp đỡ, băng bó vết thương, cầm máu và cứu mạng mình.- Hoặc bạn có thể đứng yên và tự hỏi ai đã bắn mũi tên đó? Mũi tên đã bay đi nhanh như thế nào? Bạn có thể chảy máu rồi chết trước khi có những câu trả lời!”Câu chuyện này dạy chúng ta rằng cuộc sống đầy khó khăn và nhiều bí ẩn. Chúng ta có thể không có câu trả lời cho tất cả mọi điều, nhưng chúng ta biết rõ rằng cuộc sống đầy đau khổ, khó khăn và thường xuyên đối mặt với sự giả dối. Trừ khi chúng ta tìm kiếm sự khôn ngoan để chữa lành những vết thương của mình, chúng ta sẽ tiếp tục chảy máu đến chết trong sự tò mò về những điều mà chúng ta có thể không bao giờ tìm thấy câu trả lời!Trở lại với Tập Thể Võ Bị, tình hình hiện tại giống như một đám cháy cực kỳ nguy hiểm, phải dập tắt ngay càng nhanh càng tốt. Văn thư này giải quyết một tình huống hỗn loạn của tập thể Võ Bị, một vết nhơ, một sự kiện đau lòng trong cộng đồng tỵ nạn cộng sản. Điều này khiến tôi cảm thấy đau đớn vì có bạn bè, đồng khoá, đàn anh và đàn em ở cả hai bên.Tôi cứ tự hỏi, ai chịu trách nhiệm cho thảm kịch này? Ai là nguyên nhân của tình huống này? Ai đã dẫn chúng ta vào hoàn cảnh khó xử này?HĐTV&GS đã thực hiện các biện pháp hành xử có trách nhiệm, nhanh chóng và cẩn trọng. HĐTV&GS có 2 nhiệm vụ là Tư Vấn và Giám Sát các hoạt động của BCH/TH:

148 Đa Hiệu 127- Trong vai trò Tư Vấn, HĐTV&GS đã gởi Văn Thư số 1 đến THT để khuyến cáo việc vi phạm Nội Quy, nhưng không được hồi đáp.- Trong vai trò Giám Sát, HĐTV&GS đã gởi Văn Thư số 2 về quyền hạn và trách nhiệm trong việc giám sát và thực hiện biện pháp chế tài.THT đã hoàn toàn bất chấp lời tư vấn, không tuân thủ và từ chối thi hành quyết định của ĐHĐXXII. THT không thi hành nhiệm vụ, từ chối trách nhiệm và thậm chí là một hình thức “đào nhiệm” để chọn lựa đi theo hướng khác với đối phương.TTVB cần phải hành động ngay lập tức trước tình hình khẩn cấp hiện tại, trước sự tồn vong của Tổng Hội, giống như việc cứu mạng cho một người bị trúng mũi tên chí mạng.Để bảo vệ Tổng Hội, TTVB không thể im lặng hoặc chấp nhận tổn thương từ mọi phía. TTVB phải bắt tay vào việc chữa trị vết thương, băng bó, cầm máu, không chần chừ, không nên để tình hình trở nên tồi tệ hơn!Trước khi đưa ra quyết định, HDTV&GS đã tham khảo ý kiến từ Ban Cố Vấn Thường Trực. Hành động này minh chứng cho tính đúng đắn, minh bạch và có giá trị của quyết định này. Tất cả các thành viên trong Ban Cố Vấn Thường Trực đều là những vị chức sắc của TH đã được bầu lên từ những kỳ Đại Hội trước và đã nhận được sự tín nhiệm qua phiếu bầu. Ban này bao gồm 5 vị cựu THT, 3 vị cựu CT/HĐTV&GS cùng 3 thành viên của Chủ Tọa Đoàn ĐHXXII. Những vị này có uy tín, sức ảnh hưởng và quyền lực tương tự như một Hội Đồng Danh Dự.Văn Thư số 2 của HĐTV&GS:- Bất tín nhiệm THT vì đã vi phạm Nội Quy trầm trọng.- Thành lập BCH Lâm Thời để tiếp tục thi hành công tác của ĐHĐXXII giao phó.Kết luận:

Thực Trạng Của Hiện Tình Võ Bị 149Đến thời điểm hiện tại, kết quả của phong trào thống nhất không thành công vì không quy tụ được tất cả các CSVSQ, chỉ đơn thuần là một nỗ lực “chiếm thêm đất”, “giành thêm dân” và gây thêm phân hóa trong Tập Thể Võ Bị.Vậy thì:Nếu phương pháp không mang lại kết quả mà chúng ta mong muốn, chúng ta cần phải tự hỏi tại sao lại tiếp tục?Nếu chúng ta đã nhận ra rằng thống nhất chưa thể xảy ra, tại sao chúng ta cứ cắm đầu cắm cổ chạy với tộc độ “càng nhanh càng tốt” hay “với bất cứ giá nào”?Nếu chúng ta nhận biết chưa thể thống nhất, tại sao chúng ta không dừng lại và suy nghĩ kỹ trước khi tiến xa hơn?Chúc Mừng Năm Mới!