30NAMHoINco cIAnh,Er re
vA
rt NErvrrUYE/N rr$p xu.A,N lOc''
r975-2005
Đăc san Sư Đoan 18 Bộ Binh đươc chuyên thanh bao điên tử bơi Pham văn Trung,
một cưu quân nhân cơ hưu cua sư đoan.
Muc 5
6
1. Ld thrt tAm finh cria Ban Td Chrlc 9
2. Lud. c Sf SdDonn 18 B6 Binh
3. Nhac, SrI Doan lSB0Binh l0
4. Crim Tudng 30 nnm HQi Ng6 crla Cft Dai T6 Htra Ydn t€n t2
5. Nhac, SdDoan l0 Hinh Khric
6. Tuydn Thdp Xu6n L6c (Hrla Ydn I€n) 13
7. MQt Vii N6t vd Trrdng In Minh Dio (Phan Ngoc Trung)
8. Thd, Anh HUng Vd Danh (Ng6 Minh Hing) u
9. Eon Vi Kh6ng c6 Binh Mi (Nguy6n Hfru ChC)
49
10. ttnh An LQc 1972 50
52
I I . Su Doan I 8 vn Chidn Di'u Cudi Ctng (Pham Phong Dinh) 56
12. Fighting is an Art (George J. Veith) 8l
13. Tdm Srr cria Dai T6 Trin 86 Thnnh 84
88
14. t dng Ta Nhu Gi6 Tr€n D6i lNguy6n Phfc SOng Hudng) 89
96
(f15. Trhn D6nh E6i M6ng Ngrr. a YCn) 101
16. M6t Khu CAy G6o (frdn Vin Trung) 103
17. tlinh 1999
113
18. Ki6m TAn Long Khdnh (Nguy6n Dinh Phdc)
1t4
19. Thd, Ngdi tai di anh (Hoai ViCt)
118
20. Minh Ttnh B6 Lai (Nguy6n Thi Long An)
l19
2 I . Thd, Khric tlnh cim @nng Nguydn) t29
22. Ngudi linh Hm tet giita tMng hr hung han (Phan Nhat Nam) r42
Z.23. SuDoAn 18 vn nhftrg ngiy rfr chidn tai Xuin LQc cH6 Dinh) 147
152
Lui Binh (Nguy6n Hitu Chd)
158
25. Hinh hop nit tai Quhn Cam, 2004
159
26. Ngudi llnh chra qua sOng (Nguy6n Phrlc SOng Hddng)
t67
27. Thd, Tirn nhau (EAng NguyCn) 170
171
28. Hoa Tigon fiKH (Lutr An) t73
t75
29. Ngudi d lai Dinh Qu6n (Nguy6n Hru Chd)
30. Thd, N6i vdi nhfrtrg ngrdi nim xudng cho td qudc Vi0t Nam (NgO Mnh Hlng) 177
31. L0 Minh Dio Kidp sau tdi v6n mudn lim linh (Nguy6n Tuy0n)
32. Ph6ng srr cria Dirck Halstead l8t
33. llinh 2003 184
34. Ngtdi Linh tfeo cing tnrc thing (Nguy6n Phdc SOng Hddng) 185
35. C6 ndt ni6m tin (Thddng Phd Binh) 186
36. Ngddi linh nnm xua (Tei Ng ryen) 193
196
37. Nu Crldi cta Nhon 205
38. t€ Minh Drio - Ddi Trai Nghiep Linh (Mddng ciang) 206
39. Ddng Nai D6y S6ng (Nguy6n Hitu Chd) 2t4
2t5
zl0. SDIS vi Nhftig ching Eai n{ng nq (Ph4m Phong Dinh)
217
41. Thd, Nbtn lai tli anh (Hoai Vier) 224
42. Con tlddng dai thim nu6i (Cam TMo) 225
43. Thd Nfia H6n Xuin I-6c (Nguy6n Phdc SOng Hudng) 227
,14. Vd m6t ngrrdi chidn sr QLMYCH (Ngd Minh Hing) 228
45. Tlx4ng Td lai vd (Vrrong Mdng Longj 231
,16. Tho, TrOn bdn Kinh DOi, Ti6n Ban (Kinh DOi) 232
233
47. Binh Tuy vi nhihg ngdy cu6i ttl4ng Trr 1975 (Trin Bd Thnnh) 235
48. Thd, Ddi Chd (NgO Minh Hing)
49. Kbc 4385* vd Nghiep rnh Eong ddi tdi (Vii Ngqc Hai)
50. llirrh inh Truydn Tin 18
5 I . Hinh tham dr Dc NMt chu Nicn TTcsvNcH
52. Hinh Sinh Hoat 18 - Seatde
53. Thd, Vinh Danh Chidn Si Viet Nam COng Hda (Honi Vi€|
SUDOAN 18 BO BINH r 4
Ba JA,tJa* g)"A cria Kan Jd CA,t"
Kirh thrro Qw! Nien Trting, Qu,! Chidn Hfru, ad tod.n th€ Cn Einh 18
Ban Td Chitc "30 Ndm HQi NgQ Gia Dinh 18" xin g&; lli chdo thin hiru ah doin kdt ddn tdt cd
qw! niEn trttng, qw! chidn hitu ad todn thd gia dinh SE1.8BB tqi hii ngoqi c ng nhtt tai qu6 nhd.
Ba mtoi ndm tr6i qun, kd tit ngdy Qudn Lr/c ViQt Nnn CQng Hi'a b! bitc t{t. Ba mrai ndm dd di
En thil ld nhanh z:6i bidt bao nhi€u thdng trim ddi thay, nhtrng "Tuydn TMp Xu6n LQc", chidn thing
cudi cing c,rta QLVNCH, n6i chung ah Si Dodn 18 BQ Binh cing cdc ilon oi tdng pluii nhtt Lit Dodn 1
Nhdy Dn, Tidu Eoin 82 BiQt EQng Quin, Lqrc Lw.ng Dia Phtnng Qu6n €t Nghn euAn\idu Khu Long
Kluinh, ad St Eodn 3 Klt|ng Quin n6i fi€ng, odn nung nfu oi luin lu6n khoi dQy dd chrtng ta h6i
titng lqi mAt tuln chidn oanh li|t "d€ ddi" cudi cing tai m(t tr6n Long Khdnh, aang danh qu6n srt c,fin
St dodn L8 BQ Binh, aio nhitng ngdy cudi thdng til 1975.
Mfu dn SDL8BB adn cfua c6 m\t HQi Ai Htu thanh tQp nhrmg nhilng chidn hfru 18 o6n tim
ildn a6i nhau ild sinh hoat, gfu ga ad nhic lqi nhing k! niQm sa'ng chdt o6i nhau, ad cing nhau trtong
thdn hong di noi xrl ngdL MQt sd anh em chidn hltu 78 trong nhtng budi hqp mfit a6i nhau, dd bdn
dd hoqch dinh m6t tidn trinh li\n lqc od kdt hqi cdc chi€'n hitu SELLBB tit khip noi Ini oti nhau. C6ng
oiQc kh6ng il6 ddng bdi tdt aA cdc niAn fitrtng oh chidn hitu, nay dang tha phnng tr€n khdp cric midn
ddt tt do tuan thd giti.
Di sao ili nlta, anh em ching t6i udn cd gdng thtk hi€n niim mo thc dy dd td chrtc "30 Ndm
HAi Ngl Gia Dinh 18" cho tdt ci cdc chidn httu 18 til khip noi od " cing nhau bdt tay" li€n lac od
ddng thiti tht/c hiQn quydn Dfic san ildc bi€t k! niQm "Tuydn Th6p xuin L6c" ild hy aong chting ta c6
thd cing nhau chia xd nhilng k'! niQm ai oidt nhitng stt th6t .lich st ad chidn thdng cudi cing c,rta don
z:i qw quydn Dfic san niy. Diy td thinh qui c,fia cic chieh hitu adn cdn tdm huydt oh co nhidu thiAn
chi, dfr cd gdng girtp dd dd cho quydn Dfu san diu ti€n c,fia SD18BB drnc thinh hinh.
DAy ld budi hQi ngQ 30 ndm diu ti€n cia dni gia dinh 18 dtqc td chitc tai hii ngoai. Trong
ni6m ztui hQi ngQ h6m nay, ching ta cfing kh6ng qu4n ctic anh em "THIJONG pHE BINH" ad "Co
NHI QUA PHIJ" trttc thuQc Srt doiLn hiQn dang sdng khd crTc od iliy bdt hanh t4i qu| nM. Sau thing
t den 1975, nh ng anh em tfuiong phd binh ndy kh6ng nhfrng dd b! b6 quen mi cdn chlu nhi6u thi€t
thdi dttdi ch{ dQ C6ng sdn. CuQc ddi cfia ho hi€n tqi th mQt sg diy dqa ai thd xdc I6n tinh thin. Tnric
tinh trqng khdn ddn ndy cfia nhftng ngudi ban ddng quin ngfi, trong tinh "Huynh DQ Chi Binh" chilng
ta hdy c{ giing ad li€n tuc gdy qu! dd girtp dd d{n nhilng anh em thrnng phd binh ad c6 nhi qwi pha.
MQt lin n a, Ban Td Chfrc chdn thdnh cdm tq qw! ni€n trtfrng, quy chidn hr.tu od toin thd gia
dinh 18 itd ddnh thi gid quli bAu dd oA tham dt "30 Ndm HQi NgQ", ai cfing ktnh chtic qulj niAn
trtttng, qw! ehidn hftu ztd todn thd gia dinh 18 dt6c nhidu sdtc khde.
Trhn trong klnh chdo doin kdt,
Thay Mfit Ban Td Chitc H6i NgQ Gia Dinh SD18BB
Ding Vin Phric
Biet DOi QuAn 86o - KBC 6527
rSUDOAN 18 BO BINH 5
scjmAF* reRSwNH
Lrtdc sf
Ngay 16.5.1965, Su Doen 10 86 Binh chinh thfc drtdc thanh hp hi lhi xa Xuan L6c, tinh
Long Khiinh vdi co cdu alttdc hinh thanh trl c6c Trung Doin 43, Trung Doin 48 vi Trung
Doin 52 BiCt Lap, cring ciic don vi ydm trd va tiic chidn ki thudt. Sau d6, Thidt Dodn 5 Ky
Binh cring ahldc gia nhip vi trd nCn thanh phAn co hr?u cfia Su Doan 10 86 Binh. Vi Ttr
lenh ddu tidn li Dai t6 Nguy6n Vdn Manh.
Ngay 1.1.1967, theo ldi tld nghi crla Chudn Trtdng D6 Kd ciai, drldng kim Td lenh Su
doin" 86 TTM/QLVNCH de ch6-p thuin cho crii danh $dnh Srr cloin 18 BO Binh. Phn
hiOu SE18BB li miu xanh nhat htdng trdrg cho bAu trdi xanh, miu xanh dam dng tntrg
cho miu tldt, vi cung ten dda vao truydn thuydt "n6 thAn" thdi An Dddng Vudng trong
lich srl cd tlai cria ddn toc Viet mot pMt tan bdn ra c6 thd gidt chdt hnng van tdn gi{c.
Trong giai aloan dAu fil nim 1965 tl€in nim 1969, St Doin L8 86 Binh chi.u trdch nhiam Khu 33 Chidn
Thuat, bao g6m nhring tlnh Bi6n Hda, Long Ktrdnh, Phudc Tuy, Binh Tuy vi Ddc Khu Vnng TAu.
Mia Hd D6 L&a 1972, Su Doan 18 BO ,Binh da trd thenh luc lrr ng ldu d6ng vi hien di6n hau hdt tai
nhfng mat trQn d QuAn Khu III, clAp tan nhrlng cu6c tdn c6ng cria c6ng quan vi ngin chdn mrru c16
x6m nhAp thi dd Sai Gdn qua ciic hdnh lang thu6c nhdng tlnh HAu Nghia, Binh Duong, Phrtdc Tuy, v.v..
Nhrlng quan trong hdn hdt, S11 Doan 18 BO Binh duqc gr?i lon tham chidn tren chi6n tnrdng An L6c thay
thd Su Doan 5 Bo Binh tt ngdy 22. 6.1972 vir ald chidm lai tludc tdt ci nhr?ng cao tlidm vay quanh tinh \f
ney lot vao tay dich quan td hdi alAu mia hd.
Su Doan 18 86 Binh cing dd tham dd nhdng tr4n clinh khdc liat vang danh cria chidn sr? su doan la V6
Xn (1966), Sudi Long (796\, Tnc Trrrng, Bio Binh, Trriirg Bom, La Ngi (1969). Vao narr. 1970, Srt Doin 18
86 Binh cring tham drl hdnh quan vrldt biCn sang Kampuchea tld trly tludi va tiCu diet mat khu va pha
tan cdc cd quan dAu nio cria Cuc R.
Trong thdi gian hon m6t nem hinh qudn tren ddt Chria Ttlip, qudn ta dd gi6p chidn nhidu trdn d6m
m6u vdi quan cQng tai Chup/ Pean Cheang, Suong, Damber, Kindaol Chrum, Phum Khuar, v.v...
Luc hl.ng co hriu cria Su Doan 18 86 Binh gdm c6:
- Eai DOi 18 Trinh Set tnrc ddp drldi quydn didu dQng crla Trr lOnh Su doan.
- Trung Doin 43 la m6t trong nhftig aldn vi kj' ctlu cria QLVNCH, thodt thai tri Trung Dodn 404 86
Binh cria su Doan 15 Khinh chidn (cii danh ta su Doin 5 Khirih Chidn vio nim 1955), alddc thenh
ldp tai Phan Thidt, da tham drl c6c chi€in di.ch tai chi6n trudng Midn Nam, nhrr dep loan Blnh Xuyon
cria BAy Vi6ru loan Ba Cut d Uidir fay. Trrrdc khi trd thanh ddn vi cd hriu cria SD1OBB (tidn tiran
cria SD18BB), Trung Eodn 43 BiCt ldp thu6c Bi0t Khu Binh LAm, biin doanh d6ng hi Quin Di Linh,
tinh Lam Ddng. Hoat tl6ng hnnh quan trong Hnh thd ba tlnh: LAm Ddng, Binh Tlludn vi Binh Tuy.
Ciic vi si quan du hi trlng nim giri chric vg chi huy Trr.rng DoAn nhd Lam Son, V6 Vin Cinh, Qudch
Pang, Lf 86 Phdm, Edm Vdn Quf, Nguy6n Vdn Didn, LAm Quang Chinh, TrAn Dinh Bich, Trdn Vin
Nhrrt, Nguy6n Bri Manh Hing, Hrla Ydn Ldru vi cudi cing li Eai Tri I€ Xuin Hidu. Ndm 1974, Tidu
dodn2/43 tl6 thtoc Tdng Thdng \DJCH NguyEn Vdn Thieu tuyCn dudng cdng trang ttudc QuAn d6i.
!SIJ DOAN 18 BO BINH 6
- Trung Eoin 48 drroc tldi danh hi6u ta Trung Doan 32lsd',oAn 21 BO Binh dd trd thdnh Trung Doin
48 B0 Binh BiCt Lap vdo ngiy 16/03/1963, tld cing hai Ti mg doin 43 vi 52 k6't hgp thenh SD1OBB
vio nim 1965. Trung doin 48 di hoat cl6ng khdp lanh thd r.4idn TAy vi Vrlng III chidn thuflt. Nhring
dia danh tld cli qua nhrJ Thrla Drlc, Binh Dai I Bdn tre, NAm Cdn, C6i Nrldc, BiCn Nhi, S6ng Ong
Ddc, Thdi Binh, HuyOn Sf, U Minh crla Ci Mau thuOc Vring IV Chidn Thuat, tan cnng aldt nddc crla
ctdng blng SOng Crlu Long; cho tldn nhdng tlia danh 6 Ving III Chidn Thudt nhd: Me Dd, Rang
Rang, Ddng Tinh Ra, Sudi Ch6 Chdt, X6m )Qnh, X6m Can BAu C6 T16, Phri cieo, Nrldc Vdng, Nga
Ba Ong Linh, Gi6c Bi Nghia, Binh Cd, Binh My, X6m Bd .lhri, Khrinh Vdn, Ddng Xodi, Phddc Long
thuoc Chidn Khu D, mat khu MAy Tdo, Mrli K0 Gd, crla khdu Binh Chiu, V6 Xu, M0 Pu, M4t khu
Ara Sa Lua, Binh Gie, trii chidm Quin Da't D6, Xd Bang, mdt khu Hic D!ch, TrAng T6o, Cdy G6o,
Trdng BAng, D6ng dt, mdt khu Hd Bd, Bdi Ldi, hanh quan vudt bian sang Krek, Mimot, Chrip,
Chipu Campuchia... Tdi chidm D6i Gi6, Phi tnJdng Quring Loi An LQc, khai th6ng Qudc LO 13 khu
vuc Bfng 6 Lrii ThiCu sau khi ngfrg bdn clAu rlelfr. 1973, khai th6ng Qudc L6 15 6 Sudi Crit, Quin
Long Thinh Tinh Bi6n Hda, Tam Gi6c Sit, tdi chidm An Didn, Cdn crl 82. Dai T6 TrAn Ba Thenh
ndm girl chrlc vg Trung dodn trddng cho d6n th,6ng L nem 1975 thi drroc chi dinn di hm Tlnh
Trudng Binh Tuy. Vi Trung doan tddng cudi cring li Trung Tri TrAn Minh C6ng.
- Trung Doin 52 tnJdc khi trd thinh aldn vi cd hrlu crla SD18BB h Trung tloin 135 Dia Phrrong, ddn
tni tai SaigdrL hflu crl Trung doin d{t tai Trai L0 Vdn DuyCt mai cho ddn ngAy tan hing. Khodng
L965/ 66 tai xa Vd Xu-Vd Ddc thu6c tinh Binh Tuy, Tidu tloin l/52 de lep duqc chidn c6ng rft
^lddnm, cl6nh tan khoAng 2 Tidu Eoin VC, alich chdt vii trim mang vi thu drloc rdt nhidu vri khi. Trong
tren nay Tidu doin da nhQn aludc huy chrtong crla Tdng Thdng My t4i san cd BO Tu Lenh SD18BB
ndrJ] 1967. Tddng Westmoreland hic d6 la Tu Lenh QuAn D6i M! tai VN alai dien Tdng Th6'ng Mi
trao t{ng huy chrrong. Ndm 1974 Tidu .loin L/52 de d::Ldc Tdng Thdng VNCH Nguy6n Vin ThiQu
tuyCn dudng c6ng tr4ng tnrdc Qudn doi vdi thanh tich bdt s6'ng xe teng alich iai An didn (Bdn Crit).
Hai chidc xe ting tlich de dudc k6o vd trung biy trong khu6n viOn Dinh D6c Ldp. Vi Trung doin
tnrdng cudi cring Id Eai T6 Ng6 Kj' Dring.
- Phrio binh ola Srr dodn gdm c6 Tidu Doin 180 Phdo Binh cdn cf Long Btnh trang bi cric khdu d6i
155 ly, vi c6c Tidu Dodn 181, 182, vd 183 Phrio Binh trang bi c6c khdu a16i 105 ly. Cric Tidu doin
phrlo binl c6 hdu crl d6ng tai Long Khrinh.
- Thidt Doan 5 Ky Binh c6 h6u cll tai Long Kh6nh gdm ciic chidn xa M41 vi thi€it vAn xa M113.
Ngodi ra Su doen 18 BO Binh cdn c6 c6c ddn vi chuy€n m6n ydm tro gdm c6:
- Tidu doin 18 Qudn Y
- Tidu Dodn 18 Truydn Tin
- Tidu Doin 18 C6ng Binh
- Tidu Doin 18 Tidp Vdn
- Biet E6i Qu6n Biio
- BiCt EOi Tric Chi6n DiOn Tr?
- Dai DOi VQn Trii
- Eai EOi 18 Tdng Hanh Dinh
- D?i Eoi L8 Cdng Vu
- Eai D6i 18 Qudn Crinh
TUYEN DI.'dNG CONG TRANG
Nim 1972, Qudn k| cria Srt EoAn ahidc tudng thudng "mOt Anh Dfing B6i Tlnh.vdi Nhanh Dddng Li6u."
Ndm 1974, SE18BB da dudc tuyCn dudng la "Ddn Vi Xua't Sdc" cria QLVNCH.
rSIJDOAN 18 BO BINH 7
Ndm 1975, Quan k}. cria Sd Doan drrdc trrdng thddng "Ba Anh Dtng BOi TInh vdi Nhanh Drrcmg Li6u"
va aludc vinh dd mang'"Giay Bidu Chuong rniu QuAn COng BQi Tinh" (mdu xanh).
NHttNG vl r[J LENH srj DoAN
Sd Doan 18 Bo Binh alddc hn lddt dat drldi quydn chi huy crla nhring vl Tu Lenh sau:
Eai Tri Nguy6n Vdn Manh 76/05/t965 (Trung Tudng)
Chudn Ttrdng Lrl l,an 10/08/1965khi rdi Srl .loan li Thidu Trr6ng (Trung Tudng)
15 /09 /L966 khi rdi Srl tloin li Chudn Trrdng (Thidu Tridng)
Dai Ta D6 Kd Giai
20/08/1969
Chudn Trldng Lam Quang Thd
Dai Trd L€ Minh Dio M/04/-1972 tldn ngiy 30.4.1975Ii Thidu Trldng
Trung Tddng Lil Lan
Thidu Trrdng n5 KdGiai Thidu Td6ng LAm Quang Tho
Thidu Tddng L0 Minh Ddo
rSIJ DOAN 18 BO BINH 8
gr Poen Mdbi Tdm Vt€t Nam ching h rcn dudng gidt gi{c. htong khd
ngty nlo sA, chi dvi, ThA dem x{&g mlu nhAng nurg aah htnC de
l6n &lotts chil baa kh6 Su Podn Mtii Tim ViCt Nam quydt chl t€n
dlng gil Ting ctu:{n c6ns hy
nti kh6e ghi trang ldng chtiag ta. M\JU Tdn vi,€t
Nam. Vang danh hfn Vd Xu. Nche danh tln Bio Binh. CQng qunn bn
aic nht b thu oi mt)a d6ng. Chi6h Si Su doAn dalh tas itus xanh d{t
d6. Hi6n ngang dag nfu Tnkg. Trddg Bom say mdu thi St Dodn Mtdi
Tdm ui d&n ddp xiy llns thdn. Gin rtDg rufng vtdn bCo vf quC hddng.
SUDOAN 18 BO BINH r 9
cArur rUfrue Bo ilAM tt0l ueO
c0n cUu o4l rn nfn vEn tEu
Chiin hrtu SDI\BB/QLVNCH thln mdn,
Thdi gian qua di rft nhanh, mdi it6 mir itd 30 nnm fi6i qw' Ba mtoi ndm H6ng
phfii h it cia mQt diri ngfii nhrng ba mwi niim cfing kh6ng phrti ln ddi so tt6i gidng
lich sit.
H6m nny, nhtng con yau cfia 'D4i Gia Dinh 18" h\i ng1 dd cing nhau hin
huyAn, chin sd odi nhau nhfrng ndi buin oui cia itdi htu pong xa xit. Hdi t1frng lqi ndi
ngay nio itfry tqi oing ddt dA hiAn linh mang dia dnnh "XUAw TOC LONC
f.naNUf', m\t b€n ln SDILBB/QLVNCH oh cdc don tti tiing pltii g6m "Lrt Dodn L
Nhiy Dn, Tidu Dodn 82 BiCt DQng Quin, L1k hQng Dia Phwng Qwin oi Nghn
gwAn cfia Tidu Khu Long Khinh, Hda tqc kh6ng ydm crta Su Dodn 3 Kr6ng Quhn" '
citn lqi
6t cA dAu hL lt4 lqng thuQc QLVNCH, kian quydt cd gi{t phin ddt rq oO
cing ki€n quyc't cd gitt otng ngon "Cd vAttC sa SQC o6" md bidt bao nnng mdu
cia euin ph D6n miln NAMNIET NAM dA oun ddp sudt thiti gian dni dd qw; cdn
b\n kia lir Quin Doin 4/CSBV, 6 at xw quin afrng chidm mi\n Nam, dp ddt chd d0
dQc tdi Edng tri l€n tohn rufrc Vi€t Nam.
Tfula cdc bqn, hing
chdng Gnng chidn itdu hdo hing crta "Tian nh6n" oh nhitng chidn thiing oai "dt"
ngo4i-xfrm cia Ong Cha ching ta, sd ld b6 duic soi drfrng kh6ng bao
lin
,no lnaie mai hhu- Trong biu kh7ng kht d6m ild tinh "HUyNH DE CHt BINH" cia
tnitgtlfniigtinxuhyc€hni{dn@"cN"dt1riAlu,4y€Nn"Uq1wENcdDc OtrQNnG"d,d'n6hi di kinh nghiQm chi{n ildu
diy oh
tuc' Cdc b4n hiy "t{ hdo"
hAn 7rA
"nani aien" o6i thdnh qud nAu tuAn oh cfrng chinh nhd tr*ydn thdng bdt khudt dy,
SD1.8BB oi aic don r:i tdng pludi dd danh nr|t trQn "tuyQt odi" tqi XUAN LQC
&ONG KHANq tuong th6ig 4 den ndm 1975, buAc Qain Dodn 4/CSBV phrti kinh nd
ou rn'ffi,u,
3 trdn clfinh l6n nhrt'AN LO;'AN DIEN od xuAN LQC", chidn si
SDL8BB kh6ng xa 14 gi t:6i nhitng din danh kd sau ad dfr titng ghy khidp sq cho lltc
h.qng CSBV; d6 h "Ddt D6, XuyAn MAc, Trtnh Linh, Hodi Drrc, Trtmg LQp' Chd Rdy'
frdVo, Bdn Atu, Rach Bip, Cdn Cit 82, w... ztd 2.t.tt..." St Doitn oin tidp tqc chidn
ddu ddn ngdy cudi cing (30/4/1975) trfic khi " gii t;t chidn tttirng" '
SDLLBB drqc + lin "tuyAn dwng c6ng tr4ng trtbc Quin DAi"; QuAn Ki Srr
Doim ad quin nhin trtc thu,c dtqc ainh ilt mang gi|y bidu cfunng mhu " Quin C6ng
Bli Tinh'. Chidn sT SDL8BB dd trting thdnh trong chidn dfu rtd dd hy sinh kh6ng it
rsrjDoAN rg g0 ett,tl-t 1o
thdnh phdn chi huy dp Tidu oh Trung DQi. Sd hqny Si Qrun ah He Si Qwn din dln
hao h4t theo cdc chidn trQn oh dtqc kip thiti bd swg bdng 14 lw.ng *A xuft thAn tit
cdc Quhn trtdng, chidn ddu rdt hang say diy gan 4q, ngodi ra thinh phdn tuAn cdn
dqc g&i di tu nghiQp cdc kh6a trong rufrc oi ngoq qudc dd *au d6i thAm kidn th$c
quln sg odL chuyAn m6n.
Thrk cdc ban,
HiQn chrtng tu dang sdng cuQc diri ly h*mg, nhtng kh6ng qudn cac b7n
"THUONG PHE BINH" dd m\t thiti tung haimh ngang doc ndi t@n mac, dd hy sinh
mQt phln thhn thd dd gdp phin ado chdn thing cia Don oi. Chrtng tu cfing kh6ng
qubn cdc "CO NHI QUA putl" tqi qua nhi hiQn dang sdng cuQc ddi ddy bdt hqnh.
Sau cing, t6i xin cufi diu trtic "anh linh" cdc Chidn Hitu/SDI9BB dd. "Vi
Qudc Vong Thhn"; t6i xin kinh chic sik khde ddn cdc "C0 NHI QUA PHQ" , anh em
hftu
"THUONG PHf BINH" cing tdt oi aic Chiin pi gia dinh trrlc thulc
SDLSBBQLVNCH.
Xin on tuAn phi hQ cho tdt cA ching ta!
DAr rA HOe viN r,f!N
THAM MIJU TRUdNG/HQ/SE18BB
Tukwila. ngiy 11 ttling 3 ndm 2005
TStJ DOAN 1S BO BINH 1 1
}(}AN
,m 4r,anW*
H LING MA,N }J IttJY€),1{
nil rpar sEtt n6aaa sirva, tin oiai{ . rll6r rcil6 trv. stat u
la oiDAU /,lauv xsd onu ueiu suauec,6 iEx rvt ta nM
*
x* pq! Quv€r u€l calt6 Qua,t 6ttf ytd qu€ 6Ht Oqr,lH Ctlt/t fttl6 tA{
x l,leiv uio tE - Su Tin uaie euinoiu eoP
XAC LU
)t(
* Dir-$*tt la - ueA tN a/nc pelilc goa-u ,tiv6 BNI
x cA 6tAr FHOt{6 KHC46 Sr-0oiw lO Sv- pain n6i 9&etufuu&t
x At'tt
t( Sv-ooin 1O
* St- hoatt 10
xx Sv.Doiu
x
Car.l G * t LAY TLIN€ SO co Wtr rwe BA/
)K
)t( HUA.6 DoAN . 6^9A, C /- r€^' tt / r1an
* NTJNG Cl.lt TkA, SAY
QAAfiI CtlU
x
xil( Gttouc sdue Suail'TBuus uru oAw KlEM TRO.|6 h/U,t't Q0a
vx Tut* , ra tlt aFry 80it6 ruir Rua It€T
suooAN i8 B0 B|NH r 12
Te*ydm th&pXe*&m A$e g-ens Khdnhl
12 reg&y et4m de chi&t e&i Cgng Srtn Bde.Viet
$f 4/1e75 itdn 2€Il 4l x975)
(C{u Dai Ta Hfa Ydn L€'n
Tham Muu Til6ng/HQ/SD18BB)
(Bdi vidt tdn thtx hai sau khi bd trtc vd Thidu
Ttdns "LE MINH DAo" da duyet)
Ldi n6i ddu
l. Ti6n trinh cudng chiSm midn Nam c0a CSBV (xem sd dd 1)
.1 1 Mat tran Quang Tri (VDns 'l Chidn Thuail/NCH)
12. Mat tran Cao Nguyen (Ving 2 Chi6n ThuaWNCH)
13. Met tran b'Cn gidi Mi6n-ViQt (Vnng 3 Chi6n ThUaUVNCH)
ll. Tuydn th6p Xuan LOc (Long Khenh)
21. Dia danh XuAn Loc
22. Chudn bi chidn trttdng
23. Td chrlc vd tddng quan luc ldong (xem sd d6 2)
24. Didn tidn 12 ngay dem ec chidn vdi CSBV (xem so dd 3)
25. ciai t6a th6c mdc vd trei Bomb xrl dqng
26. Nhfng d& kien li6n quan ddn l€nh rrit kh6i Xuan LOc
27. Hanh quan lui binh
28. Tdn rhat
lll. Phan cudi
lV. Nhan x6t
.41 Tdng quat
42. Ce Nhan
V. CAm tudng coa Thidu Tudng Le Minh DAo/TUSD18BB ki6m TUNlet Tran Xuan LOc (Long
Khdnh) dd thay cho ldi k6t c0a bdi vi6t.
srj DoAN i B BO B|NH r 13
I-ot Nor BAu
ich srt Vi€t Narn ild bi ip bu|c phii sang trang ngdy i0 thing 4 nlm
1975 ngdy md CQng sdn Bdc ViQt ild cthng chidm miin Nam, dp ddt chd
d0 d|c tdi D,rtn7 tri kn todn nudc ViQt Narn!
"Moshe Dayan' Ngoqi Truhng Do Thrii (chidn thu4t Sia vd danh tudng "ilQc
nhdn") khi vidng thdm SAIGdN Qhrt iI6 Vi€t Natn Clns Hda) trong cudi thSp nian
1960, ild nh,n itinh: "Bic Vi?t sE thua trQn mQt Mi np cnieim SAtGdru" (1)
Ii ngrrdi ViCt ti nqn CQng Sdn tqi hdi ngoqi, hdng nim il€n ngdy 30 thnng 4
niilen, kh6ng mQt ai trong C/ng Edng ViQt Nam chilng ta khdng ilau budn vi cdnh
ntdc mdt nhi tan, nMn tdm ly tdn; tl6ng bdo trong rutdc ttang qudn qugi dudc tich
thdng tri bgo tdn cfia bi lfr CQng Sdn ciln quyin vd cfrng kh6ng mQt ai quAn iluqc
"bidn cd tich srt" dd in sdu trong lij rlc cfia mdi ngtdi. Dd' Id s( "mdt miin Natn
thdnyAu cfia ch ng ta".
Ii qudn nhdn Qudn L+ec ViCt Nam C\ng Hda, t6i xin ghi lqi didn tidn "M|t
trQn phdng thfi tuydn thip Xudn IQc (Long Khdnh) 12 ngd'y tl€m dc chidn vdi CQng
S,fin Bdc ViC{ dA hii tu6ng lqi chidn thdng cudi c ng crta QLVNCH (ru5i chung), Su
Dodn 18 BQ Binh vd cric ilon vi tdng phdi (n6i riAnfl gdm: "Lfr Dodn I Nhdv Drt,
Tidu Dodn 82 BiQt D|nS Qudn, Luc Luong Dia Phtong Qudn & Nghta Qudn/Tidu
Khu Long Khdnh, h6a ltc Khing ydm chidn thuQt cfia St Dodn 3 Khdng Qwdn" Id
ttd chrlng td rdng QLVNCH tld alinh mQt trQn "tuy.Gt vdl' va "ad aA' vi thd gidi
bAn ngodi ild hidu mht ctich sai tQch cho rdng midn Nam./ViQt Nam kh6ng chiu chidn
ildu tg vg n€n ttd sqtp tld mau lg sau 55 ngdy dAm.
T6i xin cudi ddu tr*dc anh linh cdc chidn hfru ild "Vi Qudc Vong Thdn"; t1i
xin kinh chtc srtc khde ttdc bi|t ddn cdc "cO nhi qai phyt", anh em " thtdng ph€
binh" cfing nhu thdm hdi srtc khde tldn tdt cd cdc chidn hfru vd gia tlinh trgc thuQc
Su Dodn 18 BQ Binh vd cdc don v! tdng phdi ki trln.
Xin on trAn phi hQ cho tdt cd ch ngta!
TSIJ DOAN 18 BO BINH 14
TUYES.N THEP xuAN Loc GoNG KHANHT
r. TriN TRiNH crJdNc cnrfvr nrri,N Na;vr vrDr navr cira cOuc sAN eXc vrDr (z)
Sau khi tluoc Nga Sd vd Trung C6ng trang bi vf, khi tdi tan nhrr: chidn xa T-54+T-55+ PT-
76; Dqi bric 130 ly + 752 ly; Dai b6c phdng kh6ng 23 ly + 57 ly; h6a tidn chdng chidn xa
AT3/Sagger vd h6a tidn <tia kh6ng SA-7/Strela.
Ldi dung thdi co "v a tl6nh vrla ctim", nhdm hic Hu6 K! <td nit vd nndc 809o quin s6 tham
chidn tai Nam viQt Nam, CQng Sin'Bdc Viet (CSBV) b{t chdp du lu4n Qudc td, cd tinh vi pham
hiQp tlinh GENEVE vi nhflng ttidu khodn el6 th6a thuin tai Paris ndn vio thdng317972, CSBV tflp
trung toen h1c g6m 12 trong sd 13 Srr Eodn (SD) chinh quy c6 chidn xa vi ph6o binh ydm trg, d{t
kd hoach tdng tdn c6ng midn Nam/Vi6t Nam chia ra ldm 3 m{t trQn chinh nhrr sau:
11. M{t trf;n Quing T4 flICT/VNCH): s6 do 2 SD 304+308 vi 4 Trung Doin (TRD)
3l+246+270+126 BiQt LiplD{c Cdng thudc met tran B5 vdi srJ ydm trQ cfra 2 TRD 203+204Xe
ting ctng vdi 3 TRD Phrio 38+68+84. Cdc ddn vi ney vudt tuydn Bdn Hdi, xAm nh6p vDng phi
qudn srt theo Qudc L0 I (QLl) drinh thing vdo tinh tfa etdu Qu6ng Tri. Cnng lfc el6, SD324 cing
vdi 2 TRD/BL 5+6 sE td thung liing A Shau (phi6 Tay) ti6n vd tha*r ptrd Hud de doa Dd NEng.
- TrQn Quring Tri (3O I 3 t 197 2- 1 6 t 9 I 197 2)
12. MAt ftfn Cao NguyGn (V2CTiVNCII): sE do 3 SE 2+320+F10 dudc ydm ftq bdi 1
TRD Xe tang va I TRD Ph:{o, tl6nh chidm Pleiku vd Kontum. Dd ydm trd cho met trAn ndy,
SD3/CSBV sE d6nh ph6 ving Binh Dinh phia ven bidn dd cAm chdn QL\/NCH tai ddy.
SD? I I/CSBV cflng drroc 16nh tao ilp hJc vd cdm chAn QLVNCH t4i Dn Ning.
- Trin Ban M6 Thu6t (1t3tr97s-r1 t3tr975)
13. Mit trfn biOn gidi Mi0n-Vi?t (V3CT/VI\CH): tldoc giao ph6 cho 4 SD 5+7+9+Binh
Long, cdc TRD chri lqc Midn cing vdi 1 TRD xe tdng vh 1 TRD Phrio tidn chidm qudn L6c Ninh
ttdng thdi tdn c6ng An L6c (tinh Binh Long). Ndu chidm dddc An L6c, c6c ltlc lddng CSBV c6 thd
theo QL13 tidn v6 SAfCdN; cirng lfc el6, SDI/CSBV s€ t4o rip h/c t4i c6c tinh ving it6ng bing
s6ng Crlu Long ttd ngin chAn ciic l{c hJdng tidp vi6n thuQc QEMVNCH.
Tr$n An LQc (13 t$4t 197 2 - tzt 06 / r97 2)
TrAn PhUdc Long (13 t \U 197 4 - 06 /01 I 197 5)
Tr{n Phan Rang (07 I 04t 197 s - 1 6 / 041 t9'7 s)
rsrj DoAN 18 B0 BINH 15
chidn tich lich sr? tr6n cria csBV da dudc thu ggn trong bdi n6i chuyQn cfia 6ng "L€ Dtlc
Tho', thu6c BCT/TU/DCSBV rldng trong tap san "Lich sit quan sU sd 3 nam 1988" vdi nQi dung
nhrj sau (sao y nguy€n van) (3): "Di4nh xong Bu6n Ma Thu6t, buQc <lich nit kh6i Tdy nguy€n lim
rung cl6ng ci chidn tnrdng mi6n Nam; ta cdn phdi md chidn dich Hud + Di NEng vh cudi cing
m6i hinh thdnh chi6n dich Hd Chi Minh (CD/HCM), gidi ph6ng SAIcdN." Dd chi huy chidn dich
cu6i cirng nAy, BTUCD ahJoc thanh lap, tdt trgp vdi BTL/Midn cing vdi cfc QD, phdi hdp vdi c6c
luc luqng chri hlc vi ctia phrrong midn Nam el{nh chidm SAIGON. BTI-[{i6n chi huy c6c tinh,
phdi hqp vdi CD/HCM, gi6i ph6ng hodn todn midn Nam.
Vd Oing, BCT chi dinh 3 <ldne chl riy vi6n thay mdt, chiu trdch nhiQm tfp ttrd, trqc tidp
linh <t4o chidn dich lich sr? ndy. Chfng ra d6u bidt, CD ndy phdi c6 thdi gian dd td chrlc ltlc hlQng,
phdi hinh thdnh nhfng cdnh qudn ldn, gdn 5 Qudn Doin tir 6 hrrdng cing d6nh vao SAIGdN.
- MQt crinh quan (QD2 vdi chri luc cria K5 + K6), sau khi ddnh Hud' gi6i ph6ng Quing Nam
+ Dd Ning, tl6nh doc theo midn Trung, ph6 vE phbng tuydn Phan Rang, tliinh vio
Ddng/Long Thinh vd cin cri Nrldc Trongx.
- M6t cdnh quan (QD3) tt TAy Ninh tl6nh vdo D6ng Di*.
- M6t c6nh quan (QDl) tl6nh vho Thri Ddu MOt.
- M6t c6nh quan (QD4) gitri ph6ng Xudn LQc il6nh vdo Bi€n Hda-
- MOt c6nh qudn nfia gdm 3 Srr ilodn phia Narn/SAIGdN tU Long An + CAn Dlrdc + CAn
Giu6c vd <hrdng sd 4 dr{nh l6n. Cing l6c dy, 6 noi thdnh nhflng ilon vi "D4c c6ng + BiQt
il6ng" chidm gifi c6c cAu ldn, b6o <trim itrldng tidn qudn cria ciic QD chfi lfrc tidn vdo trung
tdm thdnh phd <lugc thu4n lqi ddng thdi ciic ddn vj tren tidp tuc tldnh ph6 mQt sd muc ti6u
trong thenh phd, |)m cho dich cdng th€m rdi lo4n, tao cli6u kign thuQn lQi cho chri lrtc tidn
vdo tt6nh chidm c:ic cd quan tldu n6o vd qudn sg, chlnh tri cia Nguy qudn, Nggy quy6n 6
nOi thdnh. Trong tinh th6 dich tl6 suy sup nen ta kh6ng Cap kh6 khdn, ciin trd gl. Trong khi
chri hlc tidn vio nQi thnnh vd qudn dich bi tan ri thi ci4c td chrlc Ding vl quAn chring,
chidrn giil c6c qudn ly vd mQt sd co sd cria tlich md kh6ng gIp s\r xung tlQt, phin khdng
ndo cria Nguy quAn vd Ngsy quydn.(@!)
* Can cri Nudc Trong - Dia danh Trudng B0 Binh/Thti Dfc ve Trudng Thidt Gi6p
+ Ddng Di - Dia danh cin cf SD25BB/VNCH t4i Cri Chi
suooAN 18 B0 B|NH r 16
THAILAND LAOS
CAMBODIA
BAN TJE TH-QT
SOUTH CHINA
SEA
(sdDd 1)
rStJ DOAN 18 BO BINH 17
Mic ddu bi tdn thft q4nc khi phii thft srl ch4m sring vdi QLVI{CH nhrlng csBV van tidp tuc xua
qudn quydt cu6ng chidm cho tlrrgc tpn vgn mi6n Nam vdi chidn dich Hd chi Minh (CD/HCM);
thinh phdn nhdn sq cfia td chrlc tr6n nhrJ sau:
Tu lenh - Dai fitdng Viin Tidn Dfrng
Chinhiy -Ddngchi PhamHing
Ph6 Tulenh -Thugngflrdng TrdnVdnTri
- Trung turdng L€ Dtlc Anh
- Trung trrdng L€ Trgng Tdn
Trr lQnh ph6 - Trung tudng Dinh Ddc ThiQn
-Thidutrrdng Bni Phing (phu trdchTidp vfn)
Ph6 Chinh riy - Trung turdng L€ Quang Hda
Tham mrnr tnr8ng - Thidu tuldng LO Nggc Hidu
BTL/CD da bnn th6o kd ho4ch tt6nh chidm SAfCdN vOi 5 muc ti6u rttr ti6n nhrl sau:
l)- BO Tdng Tham MuIr/QLVNCH
2)- Dinh EOc L4p
3)- B0 TuLenh/Biet Khu Thfr Do
4)- BO TuLenh/Cinh Sdt Qudc Gia
5)- Phi tnldng Tdn Sdn Nhrlt
II. TUYfN THfP XUAN LOC
Vdi thanh phdn l{c luong tham chidn g6m 5 QD, CSBV cld trdn vdo tir mi6n Bdc, ddnh
chi6m Ban M6 Thu6t cflng nhu tidp thu ciic cin cf md QLVNCH de njt b6 tai QKl + QK2 + Hud
+ Dd Ning, v.v... Tuy nhi6n fi€n thldng tidn qudn, CSBV dd nh6n ldy tdn thdt n{ng n6 khi phii
that srr "m4t ttdi mat" v6i QLVNCH tai Xudn L6c (Long Khrinh) cria SE18BB vd c6c tldn vi ung
phrli v6i 12 ngdy ddm iic chidn.
21) Dia danh Xuin LQc
"Xudn L6c" tinh ly long Khi{nh, nim tr€n QLl, hudng D6ng Bdc Siigdn khodng 80 cdy s6,
rhJdc thanh ldp n5m 1957 thdi De Nhdt CQng Hda, c6 di6n tich khodng 3457 ciy sd vudng; phdn
ldn <tia thd g6m <tdt <16, nrii thdp, rirng thrra, nhi6u vudn cdy dn tr6i vd tldn tli6n cao su.
"Xudn LQc" cdn cr1 cria toirri bQ SF)I8BB bao gdm: BO Binh, Thidt Gi6p, Ph6o Binh vd cric
don vi Kf Thudt thuQc moi Binh chring cria QLVNCH.
"Xu0n Ldc" cbn li t tri chidn luqc quan @ng vi li ngd ba cia 2 QLI + 20 d6ng thdi ld
crla ng6 xAm nhdp SAIGoN (thri tt6 midn Nam Vi6t Nam), xudt phet tu Cao Nguydn (QL20) vd
midn Trung (QLf ) do 116 Xudn I-6c duoc coi nhrr vdng <lai b6o vQ phi tnldng Bi6n Hda vd thri tl6
sArcdN.
IsrJ DoAN 18 B0 B|NH 18
"Xudn Ldc" v6 mdt chidn thuAt, nim tr6n <lrrdng giao li6n gifia 2 Chidn khu C + D cria Vi6t
C6ng vdi cdc mAt khu: Mdy Tio + CU Mi + Xuy6n M6c + D{t D6 cria tinh Phrtdc Tuy d6ng thdi ld
con thldng huydt mach bing <tudng bidn ding Ad tidp td, bd sung qudn sd xudt phrit td midn Bdc
cho midn Nam/CSBV.
22) Chudn bi chidn tnldng t4i Xuin LQc (Long Khinh)
tiNhd vdo tin tri'c tinh b6o, cung tU cria binh CSBV cfing nhrl gi6i tlorin kh6ng 6nh cria
"Biet DQi Qudn Brio"; d{c biQt "Biet DQi K! ThuQt" (BDKT) g6m 5 qudn nhdn cia BTTM/P7 do
Trung riy Phrit chi huy, tdng phrii cho SrJ elodn vdi nhiQm vu "nghe vd dd tlii clich"; thdnh qu6 d4t
drrdc cfia BDKT tr6n hdt srtc xudt sdc, g6p phdn kh6ng nh6 vdo chidn th5ng cudi cing cria
QLVNCH (n6i chung), SD18BB vd cdc ddn d tang phdi (n6i ri6ng) tnrdc khi gid tt chidn tnJdng.
Khai th6c cric mit cli€n tir ilon vf CSBV drlnh di mi to6n BDKT tt6 nhQn clrroc vd gi6i m6, ndn Srl
tlodn ttd ndm rdt vfng tinh hinh rlich, clon vi dich, v.v... rdi tU d6 Su doan chudn bi that ti mi chidn
tnrdng dd chd el6n clich vho et6nh md kh6ng so bf M ng8. Thdi gian chudn bi chidn audng cria Su
tlodn li thdi gian rdt sdi tlQng tai Cao Nguy€n vd midn Trung.
"Srr dodn td chrlc cho don vi hoc t6p thrldng xuy€n cl6 cfing cd tintr tnAn binh si; hudn luyQn
t4i chd ki thuAt chdng chidn xa cflng nhr.{ c6ch srl dgng vfi khi chdng chi 6n xa (M72)."
"Srl <lodn chi thi c6c don vi tnl6ng, ciic si quan tn/c thu6c elon vi, thudng xuy6n sinh hoat
vdi binh si vi v$y tinh thdn don vi l6n rdt cao; binh Si lu6n tin nting c6c cfp chi huy thddng xuyCn
sdng chdt vdi minh tai chidn trAn."
"Srr dodn chi thi ciic clon vi, td chrfc vi tri chidn cldu ngoii ria thi xi vdi nhirng c6ng su
phbng thri chdc chdn dd ph6o crla tlich kh6ng g0y nhi6u tdn thdt."
"SrJ dodn chi thi TRD 43 Lii chidm va cd ttui nhfing <lidm cao chung quanh thi xi thm ddi
quan sat vi kinh nghiOm chidn wdng cho bidt, itdn vi trinh s6t VC thrJdng chidm ciic tlidm cao tld
eli6u chinh ph6o, quan s6t tinh hinh, mdi khi chring tdn cdng vio thdnh phd."
"Su doan td chrfc h,Ic luqng tril bi g6m b0 binh vd thidt gidp, c6 luu tl6ng tinh cao, phdn rlng
nhanh, h6a h/c manh, v.v... dd sin sdng can thiQp, hd trg ddn vi ban ho{c ti6u di€t dich (ndu cdn;."
"SrJ dodn cflng tl6 ti6n 1i6u c6c h6a tap Phio binh, kd hoach ydm trd h6a hIc ciing nhrl kd
hoach kh6ng ydm chidn thuQt, vDng oanh kich hr do, v.v... Sd ldn Ph6o dugc phdi tri ngodi thi xd
XuAn L6c, tr6n cdc tlidm cao nhr Ntii Thi, hrrdng Nam,/XuAn L6c, v.v.-. ftd ci 2 khdu "tlai ph6o trl
hanh 175 ly" ddt tren xe brinh xich cria QDIII ting phrii) dd dich khong tlm ra vi tri chinh xdc. Cdc
khdu Phrio ndy c6 nhi€m vq tdc xa ngudc lai vdo thi xd, tnrdng hdp CSBV xdm nh4p sAu vdo vdng
ctai phdng thri. T4i BCIVTK/LK vd TRD 43, Srl tloin da phdi trl tai mdi vi tri v6n ven 2 khdu ph6o
dd ydm trg <lon vi b4n hoat clQng ngoii vdng clai phdng thri.
"SrJ tlodn chi thi Tidu Dodn 18 QuAn Y vi b6nh x:i Srr tlodn cDng vfi thAn nhdn vd gia clinh
binh si trqlc thu6c SrJ cloAn di chuydn tt Xudn LQc vd Long Binh (Bi6n Hba) h4u cti cfia Sd dodn
rSUDoAN 18 B0 B|NH 19
dd chidn si SE18BB kh6ng bi vudng chan, trdnh thiet h?i cho gia tfinh vi an todn cho thrrong bQnh
binh nim <ti6u ni."
Sry!@!)23) Td chric vh htdng quan lr/c hr{ng
231) Nhi€m vu
r SDI8BB vi cdc tlon vi ting ph6i vdi nhiQm vu kd sau:
. Phdng thi tinh ly Xufin L,Qc (I-ong Kh6nh)
. Ch4n itlng s{ xdm nh{p crla CSBV xudt phdt tir Cao Nguy€n {QI2O) ve
mi6n Trung (QLl) tidn vdo thfi dO SAIC'ON.
' Bio vQ an ninh:
.' Qr I til Xuin LQc <ldn Gia Ray
QL20ttnga baDAuGiAy tldnKi€mTin
232)Td ch(rc
Dd thi haDh nhiem vu fien, SDl8BB phdi tri cdc <Idn vf trlc thuQc nhu sau:
a) Ban-OLVNCH
o BTI-/HQ/SD18BB do Chudn Tudng "Le MinhDio" chi huy
o BTM/HQ/SD do Eai Td "Hrfa Ydn Ldn" TMT/HQ/SD chi huy
o LLDN 43 do Dai Tri "L€ XuAn Hidu" chi huy g6m:
. TRD 43 (trtTD2l43)* +TD2l52
. THDSKB + TDS2BDQ* + LI-IDPQ+NQ/TK/Long Khr{nh
Nhi€m vu: Phdng thri thi xd Xudn L6c (Long Khr{nh)
* TDU43 - Tdng phdi Tlnh vi TK/Long Kh6nh vdi nhi€m vq b6o vQ an ninh QuAn vi Chi
Khu/Dinh Qur4n nim tr€n Qudc lQ 20 v6 hrrdng DOng Bdc/XuAn LQc (long Khdnh), vi vfy,
TD2l43kh6ngcdn trgc thuQc hQ thdng chi huy cria TRD43-
rsuDoAN 18 B0 B|NH 20
rd cs('cLU. cLTJONGBAN eLvNcH
'&# H
'&F #' H e#
M.1't3
DICH CSBV
TIJONG oUAN LIJC LUdNG
BAN QLVNCH I
DICH CSBV 5
rsood zl
rsUooAN 18 BO B|NH 21
* TDS2BDe do Thidu tri "Vr.rdng MQng Long" ctri huy via di chuydn td trai Ben Het (QK2) vd
tam rni d6m h6m tnJdc tai Xu6n Loc dd chd phudng den chuyen ch8 tidp vd h4u crl nhr.trg qua
ngiy h6m sau tinh hinh Xuan Loc s6i tlQng n6n BTTN{/QLVI{CH tdng phdi ddn vi trcn cho
SD18BB ctd tdng crrdng cho TRD 43 phdng thri thi xi Xuin Lic (Long KhAnh).
I LLDN 48 do Trung t6 "Trdn Minh c6ng" chi huy g6m todn b0 TRD48 vdi thdnh
phAn ydm trQ cd hilu.
Nhi6m vu: ho4t ilQng bio v6 an ninh QLI tfi Xudn LQc tldn Gia Ray' Ngiy
121411975, LLDN 48 bin giao nhiQm vu cho Lfr Dodn 1 Nhiy Dt fl-DlND) vi sau
tt6 di chuydn vd bd ni docl'jfL2 ti nga ba Tdn Phong (Chi Khu XuAn Loc) cldn cin
cr? Long Giao (h4u crl TRD), trd thanh tril bi cho StJ dodn.
r LLDN 52 do D4i tri "Ng6 K! Dfing" chi huy gdm toen b0 TRD52 (mf TDZ52)
vdi thinh Phin Ydm trQ cd hfru.
Nhi6m vu: hoat ttOng b6o vQ an ninh QL20 tt ngd ba Ddu Gi6y tldn KiQm TAn'
LUc luqng t ing phdi cria QLVNCH:
r LE1ND do Trung t6 "Nguy6n Vdn Dinh" chi huy, g6m:
. TD1 +8+9ND+DDTS/ND
. TD3PB/}.ID +DD3CB/ND +DEIQY/ND
dudc tnrc thiing vin cldn ving hdnh qudn ngiy l2J4tl975 dd thay thd LIDN48'
Nhi6m vu: ho4t tlQng b6o vQ an ninh QLl tt Xudn L6c ildn Gia Ray'
o TD82BEQ - Tiing phdi cho SD18BB theo lQnh BTTIWQLVNCH kd tt ngdv
7t411975 dd tlng crrdng cho LLDN43 phdng thr& flri xi XuAn LQc (20)'
Nhi€m vu: Phdng thri san bay L-19 vi tda Hinh chenh tinh Long Kh6nh, ndi il{t
BCWHQ/TKLK(vingD6ngNamtlrixdXL)doDait6Ph4mVdnPhric/Tinh
Trddng ki6m TKT/TK/LK chi huY.
r 2 khdu rt4i b6c trr hanh 175 ly tliit tr6n xe brinh xlch vdi tdm ti4c x4 tr€n 30 cAy
sd cria PB/QDIIWNCH. Tdt ci lrrc hlOng tham chidn trcn duqc h6a lgc Ph6o
binh co hfiu ydrn trg tnlc tidp vd tdng qu6t. Ngoii ra h6a ltrc cria 2 khdu ttai bdc
q hanh 175 ly ddt trcn xe b6nh xich cria QDItr tnng ph6i s6 ydm trd tiing cudng
ciic crinh qudn tnr ti6n theo nhu ciu chidn truldng.
o SD3KQIBi€n Hdh kh6ng ydm chidn thu{t theo y6u cdu crla TrJ lenh mat tran
qua cdc CIIT/LLDN vi LDIND.
b) Dich-CSBV
Lr.rc hJQng CSBV tham chidn tai mit tr0n Xudn L6c (Long Khdnh)
rSUDoAN 18 B0 BINH 22
QuAn Dodn 4/CSBV (QD4) vdi 3 SDBB cd hrlu: SD 6 + 7 + 347 + ddn vi xe tAng
+ xe boc th6p + ddn vi Ph6o ydm trQ tdm xa ctrl lo4i. Ddn vi Ph6o phbng khdng
gdn tr€n xe k6o, v.v...
. Su Doen 6/CSBV (SD6) vdi quAn sd khodng 2300 ngrrdi g6m 3
TRD.33+274+612.
. Su Doen 7/CSBV (sD7) vdi qudn sd khoing 4100 ngudi g6m 3
TRD.l41+165+209.
. SdDoan 341iCSBV (SD341) la Srrdoin mdi thanh Qp 1 nam sau ng{5r HiQp
dinh Bal6 duqc ki kdt-
LUc ldqng tdng crrdng cria CSBV:
SrJ Doln 325ICSBV (SD325) vdi qudn sd kho6ng 5000 ngrJdi g6m 3
TRD.l8+95+101.
o Li€n Dodn '7 5 Ph6o ydm tro tdm xa <li loai + tlon vi Ph:io phdng kh6ng gdn tr6n
xe k6o, v.v...
233) Tudng quan lrrc ludne
-Ban QLVNCH I
- Dich CSBV 5
24) Di6n tidn 12 ngiy tl6m 6c chidn (xem so1ild ,Q
Dd chudn bi tran ddnh Xudn L6c (Long Khdnh) BTL/CD/HCM tld x& dung QD4/CSBV vh
c6c ddn vi cria QK7/CSBV; thdnh phdn nhrr sau:
- TrIl€nh QD4/CSBV Thidu trldng "Hoing Cdm"
- Chinh riy
Thidu trrdng "HoAng ThdThien"
Gifla thring 3/1975, CSBV dd el6nh chidm qudn Einh Qurin (tlnh Long Khrinh) nim hudng
D6ng Bdc, cdt difi QL2O ndi li6n SAIGdN vdi cric tlnh Cao Nguydn; sau 116 kh6ng ldu, CSBV
chidm quAn Binh Khdnh, cdt dft QLl ra Binh Tuy vi vDng Duy6n H{i.
Gifra thring 3/1975, trong m6t cudc cham sring vdi hJc ludng cria SD34l/CSBV tai x6 Ki6m
Tdn tr€n QL20, LLDN 52 dA bfu dugc mQt sd tt Ointr cdn rdt tr€, kh6ng c6 kinh nghidm chidn
trudng, tudi tt 18 tldn 20 nhrnrg drldc trangbi v[ khi mdi vdi iIAy drl cdp sdh6a h1c cdn nguyen
ven (mdc dAu dd tham chidn); khai thdc cung tt cho thdy cric ti binh nAy thu6c nhilng tlon vi mdi
thanh $p dudc dua thEng tn mi6n BXc vdo. Vdi nhilng tin trlc tr6n, tinh thAn SD18BB l6n rdt cao
vi ciing cd th€m nidm tin dd chd dqi dich vdo d6nh nhd da dU trn sEn chidn tnJdng tt trtldc ma
kh6ng bi bd ngd.
rStJ DOAN 18 BO BINH 23
Ddu thring 4/1975, h/c ltlgng QD4/CSBV tudn trt dr{nh chiSm c6c didm trong ydu thuQc tinh
Long Khfnh vd vio thrlQng tudn thr{ng 4t1975, thi xd XuAn tQc (tinh Long Khr{nh) trd thinh khu
Wc phdng nglr trgng ydu cda QDItr+V3CT/QLVNCH dd U{o vq SAtCdN tU hudng DB <t6ng thdi
li tuydn ngin ch{n CSBV td mi6n Trung (QLl) ve midn Cao Nguy6n (QL20) tidn chidm
sArcdN.
**
*
Kd ho4ch ct6nh chidm Xuin L6c (Long Khr{nh) vdi chidn thuQt "ti6n Ph6o hflu Xung", (nhrf
ili 6p dung ciic tr6n cudng chidm mi6n Nam), sau il6 CSBV sE it6ng lo4t vd 6 at tidn qudn nhrr
sau:
- SD5/CSBV . I TRD <l6nh chidm fp Trdn Hung DAo, elEo Me Bdng Con tr6n QLl
gifa Nfi Thf vd ngd ba Ddu Gidy.
. I TRD tl6nh vdo ngi ba Ddu Giiy ngdn chdn vi€n binh VNCH td
Tning B6m cli nh l6n.
. r TRD trribi.
- SD7/CSBV . 1TRD tdn cdng thi xd Xuin L6c td hudng D6ng Bdc.
.
. I TRD cdt <trft QLI tn dp Sudi Cet ddn ngd ba Tdn Phong.
l TRD
trdbi.
- SD34l/CSBV . 1 TRD tdn cdng thi x6 Xudn L6c til hrldng Tiy Bdc.
.
. I TRE cdt drlt QL20 tn Ki6m Tdn tldn ngd ba Ddu Giffy.
1 TRD tru bi.
(Di6n tidn)
S6ng sdm ngdy 81411975, CSBV bdt tldu ph6o kich d& dQi vdo tinh 1y., d€ 2 mrii tdn c6ng
vio thi xd Xudn L6c c6 thdnh phdn "il{c cdng" th6p tirng va xe tdng ydm trg, theo hrrdng lang
"Phd Binh/QLVNCH" vd " rgi ba cua Heo." Nhi thd va chd XuAn L6c bi tning ct4n phrio khidn
nhidu tin tl6 xem 16 sdm ctng nhrr ddn chring ili hgp chQ sdm bi thiQt mang.
DDTS43/VNCH trdch nhiQm phdng thi m{t "nga ba cua Heo" <ld <tdy lui ngay mrli tdn
c6ng ndy. M6t vdi ndi kh6c tren tuydn phdng thri da bi CSBV chgc th6ng nhmg LLDN43 da kip
thdi phin cdng vd chi6m l4i ngay. Ddn chidu cing nghy tbt LLDN43 tld lim ch6 hoin toin trf;n
ttia; hing trdm x6c CSBV b6 l4i chi6n tr6n vdi nhidu xe tang va xe bgc th6p bi ddt chriy tai chd.
(5)
Isrj DoAN 18 B0 B|NH 24
$hrru ors6clu
L-c ri.Mrl- ,i BiNH TLrY
,-,',
LOI{G GIaA.O-('
\z,.4',-----'
(soDo 3)
Chidn thuit "tidn Phrio hAu Xung" CSBV da cho thi hdnh li€n tidp 2 ngdy lildn (8+91411975)
v6i 6000 qui tlan Phrio ctri loai nhung kdt qui kh6ng chidm dudc thi xd XuAn LQc ml cbn bi tdn
suDoAN 18 Bo B|NH r 25
thdt nang nd vd sinh mang vd xe t?ing b6 lai tai chd tnrdc tinh thin chidn <tdu anh dfing cria qudn
nhAn cdc cdp tn/c thuQc SDI8BB va cdc ddn vi tdng phei. (16)
TDS2BDQ itd chQn chlng moi mrii tdn c6ng d0ng minh cria xe tdng T-54 CSBV c6 B0 tlQi
ting thidt nhdm viLo sf,n bay L-19 vd tda Hinh Ch6nh tinh. Dich <I6ng gdp a+5ldn Ban, ttudc xe
tang T-54 ddn clrrdng; Ph6o cria csBV g6m ttri lo4i, th$m ctri GSBV cdn sft dung h6a luc 37 ly
phdng khdng trur. c x4 vdo vbng ttai phbng thri cia TD. Vd Ban, h6a l{c Phrio binh ydm trQ g6m d4i
b6c 105+155+175 ly vi h6a lrrc kh6ng ydm cria c6c phin luc cd F-5, khu truc cd Skyraider, vd c-
130 soi sring rtJdc li6n r.rc d6i bom xudng tldu dich vi bao virng c6 nghy lan <16m. sring nd ttrdp
ndi trong thi xd Xu6n L0c; thdn h6a t{ do hodnh hinh. Trong nhftrg ngdy tlau cria cuQc chidn, thi
xd XuAn L6c tld rung rinh vi bom il4n cria c6 hai phia.
Ngoli hai ngdy dc chidn tr€n, lgc ldgng QD4/CSBV dd li€n tuc tung ra nhfng ddt tdn c6ng
kh6c vio nhftrg ngdy kd tidp vdi sg phdi h-o. p nhip nhdng BB/TG &rdi h6a lgc ydm tro Phrio binh
dri loai (1000) qufr, quydt chidm cho dtfgc tE xd Xuin I4c <Id ldm bdn ilap tidn thEng vio
SAIGoN bing QLl, nhr.rng kh6ng mang l4i kdt quii mong mudn mn tr6i l4i cdng bi t6n thdt ch6ng
chdt vd sinh m4ng ve xe ting.
Ngay qua ngdy, ph6o binh itich bdn nhrr mrta. Xe tang T-54 c6 bO dQi $ng thidt tung tilng
dot r6i ttng ddt, rio ?t xung phong vio vdng <tai phdng thri cia TD82BDQ. Nhifng t6 chdng tdng
cria tlon vi g6m mdi td 3 binh si trang bi M-72 chdng tdng, khi dn khi hi€,n, ldn h/Qt thanh torin rdt
chinh xdc tung xe tdng T-54|CSBV; td ndy bi tdn thdt, hI dong td kh6c lCn thay thd ve tidp tuc,
v.v... M6t xe ting PT-76ICSBV tldu ti6n vrldng vdo k6m gai cudn (concertina) noi gdc rio phdng
thrj cria TD, l{p trlc td chdng tdng phfrn fng; kdt qud chi6c PT-76 ph6t h6a, toin bQ <tQi tnng thidt
chay rdi loan vd nir lui vio bia rtng tld lai tai chd vii xdc 86 <IQi "sinh Bdc trl Nam" kh6ng kip
phdn rlng. Tdng c6ng 4 T-54 vd 1 PI-76ICSBV vdi nhi6u x6c B0 doi nim rii rfc doc theo vdng
rlai phdng thri cria TD; vd B4n cflng <li c6 12 BDQ trt tr4n trong tl6 c5 5 chi6n Si BEQ gdc Thudng
vr qua say me^ c-uo2.r .oat n xe tdng csBV; x6c h9 drroc ch6n cdt ngay b€n bd sudi R6t v6i ldi cdu
nguy6n cho linh h6n ho y6n vui tr6n drrdng phi6u du v6 nguyGn quiin Pleiku.
Ngdy lll4/1975, CSBV tdn cdng tr4i Hulnh vIn Didn (hQu crl TRD52) tt6n tni trong thi xa
Xudn Loc; luc hrgng phdng thti dn <Idy lui ilich vd gay tdn thdt cria clich nhrl sau: 50 x6c ctng vdi
32 vfi khi ttrl loai bi tich thu + 2 xe tlng T-54 bi bdn chdy.
Da.:mtt4n975,T12t52tAng phdi cho LLDN 43 do Dai riy Hulnh Ven Iit chi huy etd phqc
kich gdn Sudi Tre ri6u di6t I dodn xe via ch6 quan, vta chd tld tidp td; hon 100 x6c csBV b6 lai
chidn tnrdng; nhidu vii khi kd cd rt{i li€n phdng kh6ng gdn tr6n xe bi tich thu. cfing trong d6m, 1
to6n qudn ddc nhiQm CSBV lgt d phuc kich cia LLDN 43; kdt qui dich dd l4i 17 xdc trong tl6 c6 4
si quan cao cdp c6 nhi€m vu quan sdt, tlidu nghi€n ttnh hinh, nghien crlu tlia thd trQn chidn.
Ngity 12t4t1975, LDIND g6m: (6)
- TDI+8+9ND+TD3PB/ND
. DDITS +DD3CB +DDIQY/ND
rsrj DoAN 18 B0 BINH 26
duqc tn/c thdng van tldn vtng hinh quan, teng phdi cho SD18BB tai mat ffan phdng thri thi xd
liXudn L6c (Long Khdnh); nhi€m vg cria LD1ND ho4t tlQng b4o vQ an ninh doc QLI tt Xudn
LQc <ldn Gia Ray, thay thd LLDN 48. Sau khi bin giao nhiQm vu, LLDN 48 di chuydn vd td tri
doc theo LTL2 til nga ba TAn Phong (chi khu XuAn LQc) cldn cin crf Long Giao (hdu crl TRD); f6
thanh tril bf cho SD.
Ving tr6ch nhi€m cria LD1ND c6 2 ip "Bdo Dinh vi BAo Blnh" ildu c6 lgc ludng Dan
quan tu vC, drtdc trang bi <tdy dri vii khi vd elan duqc; tinh th.dn chdng CQng rdt cao vi hAu hdt dAn
trong Ap ddu ld nhfing con chi6n ngoan tlao di crr tt Bdc vio. Ap 86o Dinh crich chi khu Xudn
L6c (ngi ba Tdn Phong) kho6ng 3 cAy s6 v6 hddng D6ng vd Ap Bdo Binh khodng 4 cdy sd vd
hrldng D6ng Nam. Tinh thAn dAn chfng trong 2 Aprdtvfing vdng; Qudc k! VNCH vin bay phdt
phdi 6 2 Ap, mac ddu CSBV tl6ng "chdt" gdy trd ngai cho vi6c li€n l4c, tidp td tn tinh ddn 2 Ap
tr€n.
Ngdy 13/4/1975, kd hoach HQ crla LD1ND nhrl sau:
- TD9ND, trrich nhiQm diet chdt dd giao tidp vdi 2 ip Bdo Dinh vi Bio Binh. Kdt qu6:
Dich dd lai 13 xdc vdi 1 srlng c6i6tly,7 vfi khi c6 nhAn. Qudn ddn g{p nhau tay bdt
mtrt mtng.
- TD8ND, hdnh qudn luc sorit htldng B5c QLl; vda xudt phdt khoing 600 thudc thl toen
b6 TD cham sring manh vdi dich; LD1ND quydt ttinh tdng phrii I DDITDSND dd ddn vi
tidp tqc thu hep vdng vdy; PhSo binh v6n 1i6n tuc t6c xa vdo d6i hinh dich. Kdt qu6:
100 xdc CQ thudc TDl/l4llCSBv dd tai chd.
- TDIND tril bi cho LD bd tri phia Tdy L'fL2 vit sau d6 dr.fdc l6nh di chuydn ddn dp Bdo
Einh thay thdnhi6m vu TD9ND.
'Biet DQi Kf Thu{t" cfia BTTM/P7 tdng ph6i tn"rc tidp cho LDIND, dd nhAn drroc vd gi6i
md hdu hdt cdc mAt tli6n cia CSBV.
ChAp choang tdi ngdy 1314/1975, C/TS/CSBV xudt hi6n dd d6n TDl/141/ ra kh6i vtng HQ
sau khi bi LDIND gdy tdn thdt ndng. Kdt quA: C/TS/CSBV bi ti6u digt; phdn ldn do h6a htc
PB/Dr) vdi cric h6a tQp ti6n li€u cia LDIND.
fMdt diOn/CSBV)
- TDTiTDI/141 br{o cr{o kh6ng gdp dudc C/TS vi eton d chi cdn 39 tldng chl kh6e manh,
gAn 200 thuong binh; di chuydn rdt kh6 khan.
- TRE chi ttuTD2ll4l chi vi€n ngay vd kh6ng qu€n nhdc nhd TDtll4l ph6i gifl vfrng
tinh thAn.
Kho6ng 10 gid <t€m ngdy 1414/1975, TD2I|4|/CSBV xudt hi6n; chd.khi dich da lot vdo rrdn
tlia ph6o, TD1ND cho l6nh khai h6a. Sau khi nguhg tdc xa, TD1ND xung phong I€n luc sorit muc
IsuDoAN 18 B0 B|NH 27
ti6u vd thanh toiin ndt nhflng t6n CSBV cudi cing vd sau d6 6n ngfl chd lQnh. Kdt qu6:
TD2I141/CSBV bi ti6u diQt gAn hdt; phdn Idn do h6a hlc PB/Di.
Ngiry 151411975, TDBND biio c6o: "Dich <16 chui dudc vao mQt ng6i nhi ldn c6 hing rio
kdm gai, rt't kh6 vao. TD ilang tidp tgc bao vdy nhrrng kh6ng thd chui qua hing rio k6m gai ttd
tidn chidm muc ti6u.
Lil Dodn chi thi TDBND(+) tidp tgc bao v6y dich vdi 2 DD. Ri6ng Tidu DonnG) di chuydn
ra gdn QLl, bd tri chd l6nh. Hoin tri DD cho TD9ND.
TDS2BDQ b6o c6o: "Vi khdng chiu ndi mda Ph6o fien tuc crla LDIND n€n d6rn tdn quAn
ciaTDlll4l/CSBV, tU tdp ch4y ra trring trdng ngoii bia rilng vi nhdy xudng sudi Rdt dd tr6nh
Ph6o; loi dgng tinh hinh bdt ldi cho CSBV, binh si TDS2BDQ thi nhau nh6 ttan chinh xi{c vio
thdnh phdn trdn; kdt qui rdt ntridu xric CSBV thu6c TDl/l4l nim rdi r6c doc theo bd sudi; sd cdn
lai cd gdng lQi qua sudi, sring AK do cao 16n kh6i <tdu dd xin ctdu hdng. Nhfing tn binh B0 dQi
CSBV cdn rdt tr6 (khoing 18 rtdn 20 tudi), mdt bo phd vi so chdt, mdt ng0 vi d6i, dd khai vdi
liTDS2BDQ "mi6n Nam tld giii ph6ng, bon chring tli vdo tld tidp thu ?"
Dd chrlng minh didn tidn trQn i{c chi6n tai Xuin LQc grfla lqc h/gng thuQc QLVNCH vi
CSBV trong giai tloan tldu, t6i xin ghi l4i ! kidn cria cdc vi TrJdng L[nh thu6c QuAn tl6i HuO K]
vi CSBV c0ng nhrr cria kj gii ngrldi Ph6p thAn CS <16 ph6t bidu nhrr sau:
- Tddng Smith trudng phbng Oy vi6n Qudc Phdng (DAO) cria M! t4i SAIGdN dd hdn hoan
phric trtnh cho Tudng G. Brown, TMT/LQ/HK ring (7) "T4i chidn tnfdng Long Khiinh, 16 ring
QLVNCH tli chrlng t6 srr quydt tAm vd anh dflng chidn tldu chdng lai <tich qudn tl6ng hdn gi'p
nhidu ldn. M4c ddu chidn tnrdng chi mdi qua giai tlo4n l, chring tdi c6 thd n6i kh6ng ngAn ng4i
ring QLVNCH ttd thdng vdng ttdu."
- Tudng Vin tidn Diing, TUCD/HCM da ph6i thri nhQn (2) "M4t tr4n XuAn LOc (Long Khdnh)
ttd 6c li6t vd ttim m6u 'il nhflng ngdy <ldu ti6n. Cric SE6+7+341, cria ta phii td chrlc tdn cdng
vdo thi xi dd tieu diet filng muc ti6u nhidu ldn nhrrng g{p phrii srlc khdng cu menh tet cria
TRD43 cria tlich. Cric tlon vi Phrio cria ta di srl dung nhidu hon sd <lan drr trD; sd ldn xe tdng vi
xe boc th6p cria ta tl6 bi ha. MOt sd khdc phii tr6 lai hAu cdn dd srla chr?a, ldy nhiOn 1i9u, vi
dail drldc-"
- Hiy nghe O. Todd ngrrdi kf giri Phrlp da hdn mQt lAn c6 thi6n cim vdi CSBV m6 t6 (8): Tinh
thdn cfra binh si b6o vC Xudn LQc rdt cao. HQ thdng truydn tin rdt tdt, con cludng <li ti
SAIGON da (tddc khai th6ng vd vi€n binh VNCH gdm c6c elon vi Di + BDQ da ctdn. trgc
thing t6n thudng dang hoat d6ng, tnlc thing vO trang tlang ydm trg chidn tnldng; ciic trulc
thdng quan silt cflng nhrl c6c SQ/QLVNCH goi PB vd KhOng ydm rdt nhanh ch6ng vl chinh xi{t
khi phr{t gi6c vi tri PB hay xe tiing cria CS. Tlnh trang gdn gidng nhrr hic QD/lvI! cdn hiQn diQn
tai tldy.
!SIJ DOAN 18 BO BINH 28
Trd lai miit trin phbne thi tuydn th6p Xudn L6c (Long Khdnh)
Trddc srJ ydm trQ chinh x6c vd cl{c lrrc cria KQ/QLVNCH; tinh thdn chi6n cldu cao clQ cria
quAn nhAn c6c cdp tham chidn tai MTXL, <td gdy tdn thdt ning cho QD4/CSBV, n6n
BTL/CD/HCM ttd v6i vdng quydt einl ilrta ngay Tlrdng "Trdn vdn Trd" vio thay Tudng "Hodng
CAm" d6ng thdi ting vi6n c6c clon vi kd sau:
- sD 325|CSBV
- Li6n Dodn ?5 Ph6o ydm trd tAm xa thi loai
- Don vi Ph6o/Phdng Khdng di dQng tl4t tr6n xe, v.v...
C6 th€m quan tdng viQn, CSBV tidp tvc tdn c6ng chiSm bing drlQc thi xi XuAn L6c; sr?
dqng 2 QL I vh 20 dd tidn nhanh vdo SAIGON, gi{i ph6ng midn Nar/ViCt Nam.
Vr)ng trdch nhi6m hoat ttQng cfia LLDN 52 rdt bdt lqi vi tlia thd phdng thri khOng c6 <lia
didm cao thich hgp nhr/ Xudn L6c n6n vi tri chidn cldu khdng an todn vi vQy l.tc lrrong phdng thri
phdi gdnh chiu h6a lrlc hing h4u vi rip IUc rdt menh cfia Phiio vd BB+CX dich. Lgi dung rnr thd
tr6n, dich d6n hdt ldc lddng vdo tdn c6ng tlE bep LLDN 52 dd xE ttrrdng, tidn thEng vdo Bi€n Hba
va SAIGoN tneo QL 20 (rt KiQm Tdn) vd QL I (til ngi ba Ddu Gi6y).
Ngdy 15/4/1975, vdi chidn thu4t "bidn ngr/di", CSBV ild trdn ngQp ldn luQt cdc tidn <t6n vd
tuydn phdng thrj cria LLDN 52 trCn QL 20. trong trQn chidn ndy, mdt binh si SDl8BB bdt bu6c
ph6i chdng tr6 vdi 10 linh CSBV drldc ydm trg <tdy dri h6a luc PB va xe ting.
MQt TRD thu6c SD341/CSBV tdn cdng gifia ban ngdy ZDDTD3/IZNNCH tai Ddi M6ng
Ngua; ddn vi phdng thri phdi chdng tli li6n tuc trdt dqt tah cdng nAy ddn dqt td'n cdng kh6c. Ddn
budi chidu cr)ng ngAy, 2DDTD3|1ZNNCH (tldn vi phbng thfi) Ddi M6ng Ngr1a brio c6o (9)
"Chung quanh chring t6i rdt trdng trii, cdy cdi ea ti h6a trJc ttri loai don s?ch va thay vio it6 bing
x6c CSBV nim doc theo tri6n d6i. Vdi quydt tam chidm cho dugc Ddi M6ng Ngua n6n
QD4/CSBV de tAng cfdng cho SD341/CSBV TRD.95/SD325 vUa dudc tdng vi6n, trdn ng6p vi tri
phdng thri cia 2ED ffD3 / 52.
Thinh phdn cdn lai TD3/52 gdm BCTVTD + 2DEIBB vdi nhi€m vU phdng thri nrii S6c Lu
vd nhfing ctidm phia BdclDdu Gidy. "Ph6o cria CSBV r6t li6n tuc vi BB trdn ngAp cdc ti6n ddn
cta TE3/52(-) tr6n nrii S6c Lu vd c6c clidm phia Bdc/Ddu GiAy" sau d6 TD mdt li6n lac.
Vdi ttnh hinh nguy ngap tr6n, phdng tuydn phia TAy/Xudn L6c aqc ttreo QL20 do LLDN 52
trdn gifr da phii chiu h6a ftIc vd rip ItIc manh cria Phr{o binh vd. B0 binh cing Chidn xa dich. Vdi
sd lrrong <16ng gdm SD6/CSBV vdi 2 TRD/Dia phuong c[ c6 rft nhidu kinh nghi€m chidn tnrdng
(TRD33+TRD274), tran ngfp tuydn phdng thrl cria LLDN 52 tl€m 151411975, bxt buoc luc htgng
trdn phrii phdn t6n m6ng vd nit vd hau cr1 SLr doan Gi6n Hda) vdi tdn thdt n4ng. (10)
Dd tr6 ctia cho LLDN 52 vta bi tdn thdt, sau khi phdi kidm tin tftc c6 gi5 tri cao vd ttich
c6ng th6m c6c mat di6n md BDKT da bit drroc cria CSBV, Tudng "LC Minh D6o" Tr/ L€nh mit
StJ DOAN 18 86 BINH r 29
trdn Xudn L6c (Long Khr{nh) ttd nghi vd qua trung gian trinh xin crla Trung Trrdng "Nguy6n VIn
Toln" Tu LCnh/QDn+QK3/VNCH vh da dugc D4i Trrdng/Tdng Tham Muu TnrAng/QLVNCH
chdp thuQn sr? dung Bomb BLU.82 (Daisy Cutter), mQt loai Bornb nd d4c biet c6 sfc c6ng ph6 cr,rc
manh trong mQt ph4m vi r6ng ldn. Theo chuyen vien vi khi TOBIN CARTER (ff) de vidt vd tdi
liBomb ndy nhd sau: "Muc cllch cria Bomb BLU.82 (Daisy Cutter) dgn bdi ddp tnlc thdng hoic
md rQng vtrng cldt trdng dd l6p cdn cr? h6a hJc; Bomb cfrng tlrroc dr)ng dd deu diQt <lich quin khi
cdn. Bomb c6 hai lo4i: "Bomb nd vi Bomb xdng ddc (napalm)." Bomb n{ng 7 tdn, chrfta gas hdn
hqp PROPANE vi TNT; Bomb drrgc ed tr€n gidn gd (palette) c6 gdn dn khi th6.
25; Giii t6a thic mic vd trii Bomb xr? dgng
Dd giai t6a tMc m{c vd qui Bomb thi trong tran Xudn l,Qc (Long Khdnh) cfia Duoc si
Trdn Lf <ling trong b6o VN mdi sd 454, Friday Sept. 24, 1999. Chudn Tr./dng "Trin Dinh Thq",
Tfl.rdng phdng 3/B0 Tdng Tham M$r/QLVNCH 11 ban hgc ctng kh6a 6/Dinh BO Linh/Trddng V6
Bi Qudc Gia Vi€t Nam @alat) vdi ngudi vidt bai ndy- Trrdng "Thg" trdch nhiem trgc tidp trinh xin
quydt Ainl crla Dai Tudng/Tdng Tham MtJIr Trudng /QLVNCH vd vi6c sr? dung Bomb BLU.82
(Daisy Cutter) dd ydn trg qudn b4n qua trung gian trinh xin cria Tri L,Qnh Qudn Eodn theo <ld nghi
cria Tr/ t Qnh chidn trurdng.
,'Chudn Tudng Thq" da xiic nh{n vdi t6i bing email ngdy 3}l6tlggg vdi n6i dung nhtt sau
(sao y nguy6n vdn):
li"Tdi xin xdc nhdn vdi anh, ct6 loai BLU.82 (Daisy Cutter) chr? khong phii CBU.55. Tqi
t6i chudn bi cdc muc ti6u theo cld nghi cia cdc Tu lenh ilai <ldn vi ngodi m{t tr4n. Tui t6i thudng
ggi ld B5ZVN. tvtdi tdn trinh Dai Trldng thi chinh t6i l€n trinh bdy vd xin chdp thufln. Muc ti6u
rhjdc Dai Trrdng chdp thuan r6i, t6i trao cho Kh6ng quan; chi c6 TtI l€nh/Kh6ng Quan bidt va thi
hdnh; moi muc ri6u ddu la "Tdi Mat" hdt. Thi Bomb ndy rdt cong phu; chuy€n vi6n Qudn cu vi
Kh6ng qudn phu trrich dua len phi cd; Bomb nAy rld tr€n mQt gidn gd (palette) c6 deo dt; Bomb
ciing c6 loai xdng rldc nfia. Phi c6ng ph6i ld nhflng si quan gi6i bay tl6m. M6y bay Cl30 ch6 loai
Bomb ndy di the. C6 mQt ldn phi co kh6ng thi tlrrqc Bomb vi gAn quAn ban, n6n t6i cho trft xudng
chidn khu c vi ndu dua Bc nb v6 Tan son Nhft, ld Bomb nd khi drip thi sfc nd s6 tin ph6 lu6n
SAIGON, di€n nrJdc se hu hdt. Chring t6i tr6ch nhi6m vd srl dung loai Bomb nAy; chinh TtJ lenh
Quin Doin phii chiu tr6ch nhiem tnlc tidp ndu c6 sd xudt xiy tldn cho ltlc hJQng b4n. Sfi dgng
loai Bomb ndy rdt han chd vi chi drroc th6a mf,n y6u cdu khi ttr]dc Dai Trldng chdp thufln, t6i vd
Tnrdng Phdng 2IBTTM trdch nhiem vd muc ti€u el6nh Bomb."
Trudc s\r khi{ng crr mdnh li6.t cria QLVNCH tai Xuin L6c cfing nhrl viQc BDKT de bdt
clrroc hiu hdt cr{c mQt di6n cfia CSBV, nhd d6 QLVNCH il6 x6c dinh thJoc vi tri <l6ng quAn cria
GSBV vd ild t6n dung h6a luc Phi + Ph6o ti6u di€t, khidn tdn thdt c0a csBV ngay ceng cao. TnJ6c
su hoang mang, khring hof,ng tinh thdn cia c6c c6n binh csBV, chidu ngiy 141411975, trong mdt
Uudi hgp cria QD4/CSBV, Chinh riy Hodng thd ThiQn phii trdn an c6n binh nhu sau (12): "TOi
nh6c l4i, SAIG|N ld muc ti6u cudi cing chr? kh6ng phii Xudn LOc. Gi6i ph6ng Xudn Lqc bhng
"T11fi" se hay hon bing "LIJC". C6c ttdng chi cdn phdi gi6i thich cho c6n bQ vd chidn si hidu vi
sao chring ta kh6ng chri trddng tung hdt luc ludng vao mdt tran Xuan LOc trong lfc ney.
IsuDoAN 18 B0 B|NH 30
Trong khi il6 tai phia nam, hoat tl6ng cia LDIND vin tidp di6n tldu vd mang l4i kdt qud
tlSng tuy6n duong (6).
Ldi dung c6 qudn sd d6ng v a dudc tiing vi6n QD4/CSBV srl dung 2 TD crja SD?/CSBV cd
gdng choc thring tuydn phdng thir cia LD1ND <tdng thdi gi6i vAy cho 200 thrrong binh vi 39 rldng
chi cdn sdng s6t. LDIND dd sin sdng vi li6n tgc theo d6i mgi di <lQng cia lrrc hlong tr€n kd ci
ttban ddm. chd cho <lich di chuydn vdo hdt trfn <tia phrio, TD3pBA{D thi nhau nh6 tlan, chuydn
h6a t{p ndy ttdn h6a tdp kh5c. DOi hinh cria <lich bi ti{n loan. Sring sdm h6m sau, h1c lrrong Nhiy
Dt tung qudn ra 1uc sodt tran dia ghi nhan 300 xdc VC dd l,ai tai chd ngodi ra dAn dp 86o Binh tli
tldn crii cho bidt, khodng 200 thrtdng binh nhm beng b6 tai Ap.
Tnra ngay 181411975, LE1ND 19nh cho TD9ND cdt cfi IDD luc so6t rQng khu rilng D6ng
Nam vh Nam md cdc todn vi6n thiim cria DDTS/Di biio c6o c6 srl hi€n di€n cria CSBV; DD ndy
cham <tich khii manh vdi cdp TD/cSBV c6 Mm hd nguy trang kj. DD/TD9ND xin qu6n tidp viQn
vd DD tidp rlng cfing cham sring vdi dich.
LDIND 1i6n xin BTL/HQ/SDI8BB tiing crrdng Chi Donn/TQV/MI13 dr/dc mQt DD/Di
ting thidt tld cr)ng vdi 2 DD/TD9ND thanh todn nhanh muc ticu. Kdt qui: dich dd hi khoring 200
xilc "sinh Bdc tr? Nam." Ban c6 3 hy sinh trong tl6 c6 1 SQ + 18 bi rhudng + 1 TVX[vI113 bi <ift
xich. Si{ng ngdy 2014/1975 Chi Dohn/TVX/lMl13 trlc chi Long Giao tr€n LTL2 d€ trd vd vdi Thidt
Doin 5 KB vt c6 lQnh "nit kh6i Xu6n L6c" vio gid ch6t.
26) Nhfing dfr kiQn liGn quan tldn lQnh rrit kh6i XuAn LQc (Long Khinh) nhrt sau:
Ngdy 10/4/1975, m6t ph:ii clodn hdn ho. p gdm c6c Nghi si, Ddn bidu ViCt va My vdo thdm
BTI-/HQ/SD 18BB f?i Xuan Ldc (Long Khdnh) dd nghe thuydt trinh vd tinh hinh, quan srit ci{c rr)
binh CSBV.
Ngdy 18/4/1975, Trung tudng "Nguy6n vdn Toin" Tri l6nh/QE3 c6 Chudn trrdng "Trdn tlinh
Tho" TP3/BTTIW QLVNCH th6p ting, <ldn thi srit m{t tr6n dd didu nghidn dnh hinh li€n quan ddn
viQc tidp tgc phbng thri hoic rft kh6i Xudn L6c fl-ong Khdnh).
Ngiry 20/4/1975, hdi 0900c s6ng, Trung Trrdng TLleD3 c6 Dai td Hoing Dinh Tho/Tp3
th6p titng vio thdm BCIVHQA.{dt trAn vi l6nh cho Thidu tddng LC Minh Ddo/TL/lMet tran nit
todn b6 luc lddng tham chidn kh6i Xuan LOc (I-ong Khrinh) trong ngdy 201411975. Hoin trd
LEIND+TE82BDQ vd BTTIWQLVNCH; h/c lu_d.ng TK/Long Khrinh di chuydn v6 phrrdc Tuy (Bi
Ria). Ri€ng SD18BB di chuydn v6 hdu cf tai I-ong Binh (Bi€n Hba); s8n sdng nhAn nhi6m vq mdi.
Sau khi nh6n l6nh cria QD, trgc thdng chi huy (C&C) cria TLiSDI8BB <trroc sr? dung dd bay
tquan sdt tinh trang that sr/ LTL2 tu Long Giao tldn Drlc Thanh (Phr-rdc Tuy) vi lau tinh lQ ndy
kh6ng sL? dung. LTL2 du trD s6 ld lQ trinh chinh khi nit todn bo lqc lugng tham chidn kh6i Xuan
LQc (Long Kh'tnh).
Isrj DoAN 18 B0 B|NH 31
Qua 12 nghy tt€m 5c chidn vdi CSBV, tuydn th6p phbng thri Xudn LQc (Long Kh:inh) vin
drlng vilng. Luc lddng QD4/CSBV tham chidn t?i m4t tran da bi thiet h?i n{ng nd v6 sinh mang,
ph6o binh, xe tang, v.v... ndn BTI-/CD/HCM cld vQi vdng thay ddi kd hoach tidn chidm SAIGON
nhu sau (xem so tl6 l).
- QD3/CSBV tt Cfi Chi, sr? dr.rng QL22n& vao SAIGdN ttreo hudng Tdy.
- QDZCSBV sau khi phd vd phdng tuydn Phan Rang, srl dung QLI tldnh bqc b6n h6ng
Xu6n LOc, sr? dgng QL15 dd vao S.AtGdn. QDZCSBv thta thdng x6ng l€n, lim nd
h.rc chlnh, tdn c6ng tidn chidm SAfCdN cang nhanh cdng tdt theo hudng DOng Bdc.
- QD4/CSBV b6 ng6 XuAn L6c, trd thnnh trn bi.
- QDI/CSBV tn Thri Ddu M6t sr? dung QL13 tidn nhanh vdo sAIGdN theo hddng Tay
B6c.
- 3 SD phia Nam, sr? dr;ng QL4 tidn nhanh vdo SAIGON.
27) HiNH QUAN LUI BINH
Ngiry 201411975, trong budi hgp hdnh quin khdn cdp t4i BTUHQ/SDI8BB, lQnh triQt thodi
dudc Tudng LC Minh D6o TI-/MT phdng thri Xudn Ldc (LK) ban hinh v{n tdt nhdhg dAy <10 nhrr
sau:
LTL2 n6i lidn Long Khrinh vi Phudc Tuy s6 ding lim 16 tinh chinh, nit qudn vd Drlc
Th4nh (Phudc Tuy). LTL ndy tt l6u kh6ng srl dsng.
Kd hoach lui binh s6 drra tr6n 3 nguyen tdc kd sau:
- Lgi dqng b6ng <ldm tld gifr ydu tdbdt ngd
- Vta d6nh vta nit
- Gffi trat h/, an ninh tldn mrlc tdi cla
Cdn cr1 Long Giao (Black Horse cri cria Mi) c6ch Chi khu Xudn t Qc 8 ciy sd v6 hudng
Nam, hf u crl cria TRD48/SDf SBB tam coi nhd an ninh. Td d6 c6ch 4 cAy sd vd hudng
liNam xi x6i dQu Cdm M!, tlrroc ghi nhQn c6 I TD/Dia Phddng/Vc, hoat clQng lurr
tlQng trong vDng
Thf trl nit qudn nhrj sau:
- LLEN48 do Trung tri Trdn Minh C6ng TRD Tnrdng/TRD48 chi huy vdi nhiQm vu md
dudng.
- BTM/HQ/SD18BB+THD5KB+c6c ddn vi ydm trQ kf thuft @d cA 2 khdu dai bdc trr
henh 175 ly d4t trCn xe brinh xich cria QD ting phrii) lflp thdnh tlodn Cd gidi do DAi t6
Hrla Ydn Ldnllham Muu Tnrdng/Hinh QuAn/SD chi huy (13).
- BCII/Tidu Khu/Long Kh6nh vd ciic ddn vi trUc thuQc do D4i td Ph4m Vin Phric/Tinh
Tnrdng ki6m Tidu Khu Tnrdng chi huy.
- LI-DN43 do Dai tri L6 Xudn Hidu/TRD Tntdng/TRD43 chi huy.
- I-DIND+TD2\43 do Trung td Nguy6n Vdn Dinh/LDT/LE lND chi huy (lrJc lddng iloan
hdu nit sau ctng).
Isrj DoAN r8 B0 B|NH 32
DQi htnh di chuydn theo hinh chdn vet dd lu6n lu6n c6 h6a lyc ydm trd thddng xuyCn quan
ban; tnlc thdng bao ving sudt cl6m do Dai tri Ng6 k! Diing/TRD 52 dlmfiilch.
Nearv N (2014/197$ eid G (0800 eid tdi)
(Ghi chri)
1) Cu0c hdnh qudn lui binh kh6i XuAn L6c (Long Kh6nh) cria todn b6 lrtc hlQng tham chi6n
ld. Stt dohn dd thi hdnh l6nh crla QDIII+V3CT/QLVNCH dd trd vd phdng thri vdng tlai an ninh gdn
SAIGdN va phi trddng Bi6n Hda vi CSBV sau khi kh6ng d6nh ituoc Xudn LQc n€n cla di vdng vd
theo QL15 tidn vdo SAIGON qua Bi6n Hda. Tinh thdn todn bO lUc hJd. ng tham chidn tai mdt tran
XuAn L6c lu6n lu6n rdt cao, tlan dddc dri loai cdn tldy thi vi viy hdnh qudn hui binh kh6ng phii vi
thidu clan hoic tinh thdn xudng thdp.
2) V6 tn;c thing bao ving il6m 20/411975, Tudng L6 Minh D6o TL|SD l€nh cho Dai Til
Ng6 K! Dting (TRD52) bay tr€n "truc theng chi huy" (C&C) dd tai BiCn Hda nhrr m6r "trung tam
<tidu hgp trdn kh6ng" dd tCn lac vd chuydn 16nh cria TUSD cho cric ddn vi tntc thu6c dddi ddt vi
TLISD cr)ng tli b6 vdi LLDN43 n6n vi6c li6n lac trgc tidp vdi c6c c6nh quan xa s6 kh6ng 16 vd
kh6ng hiru hi6u.
Cu6c hdnh qu6n lui binh <trrdc phdn chia thinh 2 giai iloan nhrl sau:
- Giai tloan 1: Hdnh qudn lui binh rt tl4 xd Xu6n L6c (Long Khrinh) vd didm tap trung
Dri'c Thanh (Phrldc Tuy) doc theo LTL2 vd hudng Nam.
- Giai doan 2: Todn bQ SD18BB di chuydn bing quAn xa tU Dfc Thanh vd Long Binh
(hAu cri'SD) eld t6i trang bi, t6i bd sung, sin sdng nh6n nhi6m vu mdi.
A) Trong giai tloan l, Tddng LC Minh Dio di chuydn bQ cing vdi LLDN 43 dd c6 ph6n
ri'ng kjp thdi khi c6 bidn cd vi 16 trinh kh6ng an todn.
Thinh phAn luc hlong rrit quAn tlot cldu nhd atat "ydu td bdt ngd" ndn rtd di chuydn an todn
<ldn tlidm tap trung Dric Thanh (Phrrdc Tuy) vdo s6ng sdm ngdy hdm sau (2114/19'75) mic dAu tr6n
dudng nit qudn, GSBV <ld cd gdng td chri'c phuc kich vdi ldc lugng clia phrrong tr6n LTL2 vdi muc
dlch ti6u hao hlc lrrong VNCH, ldm chAm brldc tidn dd chd vi6n binh ldn (lrfc ludng QD4/CSBV),
hy vong s6 gdy tdn thdt cho SD18BB d€ ldy lai uy tin rldi vdi cdc cdnbinh tnJc thu6c. Nhrrng vdi
tinh thAn chidn tld'u anh ding cria qu6n nhAn cilc cdp tnlc thu6c SD18BB vd ciic ddn vi tdng ph6i
n6n tl6 d6 ddng thanh todn gon cdc "chdt" ciing nhu c6c "tlidm phuc kich" cria CSBV trdn rhJdng
nit qudn.
(Ghi chri)
MOt su viec ddng tidc xdy ra cho "Tinh+Tidu khu/Long Kh:{nh" ld thnnh phdn chinh cria
Tidu khu gdm Dai td Pham vdn Phf c/Tinh tnrdng+Tidu khu tnt6ng, Trung tii L6 quang
Einh/TMT/TK, SQ/B2+83+SQirruydn tin va toiin hQ tdng tt6 kh6ng di chuydn cing vdi
BCH/TK/Long Kh6nh khi nit qudn n6n dd bi csBV phuc kich. Kdt qu6: pai t:i phric bi bdt sdng,
Trung t6 Einh/TMT bi h? thddng cr)ng mdt sdDpq tnrc thu6c.
SUDOAN 18 86 BINH r 33
Thhnh phdn nit qu6n tlot 2 g6m LDIND vd TD2t43 cdn clang cham sring vdi CSBV; thinh
pnan nay ap oqng cffen thual "via drinh via nit" drtdi sd ydm trg c6a h6a l{c
Phi+Phr{o/QLVNCH. D4i td I-€ Xudn Hidu/LLDN43 thr/dng xuy€n bay trqc thdng quan s6t bao
ving <ld hrrdng din cric ddn vi kd tren hinh qudn vd didrn tfp trung A'n dlnh.
LDIND, thrl trl nit qudn ntwsau:
- TDsND + BCFVLDIND'+ cric tlon vi ydm tr{kf'thu4t.
- TD1ND + TD9ND sE di chuydn cr)ng vdi 2 DE hiQn tlang cham dich; tnrdc *hi nit qudn
TE sr? dung tdi tla h6a l{c phrlo binh, bdn d6n d$p vio vf tri dich, gin vd xr:mg phong
tidn chidm mr;c ti6u, <ld rdi sau tl6 "cloan chidn".
- BCH/LD + TDSND + TD1ND + cdc ttdn vi ydm trQ do Trung td LG Hdng/Lfr clodn ph6
chi huy, hdnh qudn v6 didm tap fiung dn <tinh. Li6n doin tru8ng + BCFVnhq/LD di
chuydn cing vdi TDSND ctoan hfu.
Tai ngd ba Tdn Phong, (CK/Xudn LQc) nhflng ngttdi ddn hi6n ldnh th6p ting l\rc ldqng
vNcH dd di tin. Thdnh phan ndy gdm nhidu tr6 em vi ttdn bi, kh6ng tep ftung thdnh tlodn ngri;
10 qui <lan sring cdi 8l ly cria CSBV bdt thdn chup nd ch6t chfa td tren kh6ng xudng ngd ba Tdn
Phong; hdnh dQng nAy tl6 xr4c nh{n th€m thinh tlch gidt ddn v6 t6i cria CSBV.
Cnng thdi gian ndy, QD4/CSBV <td di chuydn nhanh c6c ddn vi cdn lai <ld hy vong tao
thdnh tich ddi vdi LDIND/vNCH tr6n dudng nit quan. csBv da d6ng chdt tr€n ngqn d6i ddi dien
vdi cdn crl Long Giao vd thinh thoing tnlc xa vao cdng cin cf gdy kh6 khdn cho tlon vi Dt nhrrng
dA bf l{c luong ndy nhanh tay thanh to6n gon.
Ngny 2ol4ll975 h6i 1000 gid el6m, TDSND+BCH/LD+CdC ddn vl vdm tro kf thuQt+
TD1ND <tJdc lenh xudt ph6t hinh qudn vA hrrdng Long Giao theo LTL2.
Ngity 2U4n975 h6i 0200 gid sring, toin bQ TESND+BCIVnh9/LD bit ttdu rdi vi tri sau khi
cho nd ',min clinh hddng" (Claymore) dd d6nh lira <tich. Thanh phdn ndy cldn ciin crl Long Giao hdi
5 gid sdng.
Dia thd 2 ben LTL2 thuQc phia Nam xi Cdm M!, phdn ldn ld nhfng v4t rilng r4m, ritug tre
xen ldn vdi rtng ch6i cao hdn tldu ngrrdi. Lric ndy trdi ttd s6ng hin, ttoin xe c0a D4i tn Phric/Tinh
tnrdng bi phgc kich tai tldi con Rdn (xri cdm M9). M6t si quan ve mot sdbinh si/DPQ chay ngr.fdc
lai trE lai cho bidt "<tich rdt tl6ng"..Trung trl Dinh/TMT vd moJ sd binh si/DPQ b! trl thrtong, cbn
Eai t6 phfc/Tinh trudng b! dich bdtl yeu cdu LD1ND bdn ph6o binh ydm trQ vi tidp cr?u.
Sau khi ttloc nghe trinh biy tinh hinh tr€n, Lir doin tnldng Nhiy Dn lenh cho Ph6o clQi C
ydm trQ ngay cho torin quAn cria Tidu Khu Long Khdnh thi dudc Pheo doi tddng b6o c6o: "Dich
idn cOng vi trdn ngdp vi tri". Sau il6 c6 8 binh si Dd chay tho6t vd tinh diQn vd b6o ciio: "Dich rdt
rl6ng; chring tta bdt Trung 6ylPh6o doi trudng cdn Thidu riy bi mdt tich. M6t sd binh si Di tif
thrldng.
srj DoAN 18 Bq B|NH I 34
LDIND b6o c6o tinh htnh l6n BTL/HQ/SD18BB (hic ct6 rld vd ddn didm tAp trung Drlc
Th?nh (Phr]dc Tuy) vd dd nghi xin phi tudn ydm trQ. Phi cd quan s6t L19 da l6n vr)ng sau 20 phtit;
LD th6ng b6o tinh hinh cing el6 nghi muc ti€u oanh kich. MQt phi tudn khu truc A37 tnit Bomb doc
2 bdn L"fL2 va dudc L19 quan s6t th6ng bdo ttlch rdt AOng, clang chay vd hrrdng D6ng sau khi bi
oanh klch. Hai phi tuAn khu truc A37 ldn lrrot l6n virng, truy kich ttich vd throc L19 cho bidt CSBV
chdt ra't nhi6u. Phi tuAn khu tnrc thrl 3 drlqc LD y€u cdu oanh kich tr1 l4i Zb€nL'lL2 dd ndng cao
tinh thAn cton vi vd ddn chring di tin theo.
TDSND sau khi luc soiit vi tri Phrio doi C/TD3PB/Di bi CSBV ran ngap nhin thdy 2 khdu
Phrio 105 ly bi ttdt ch6y, 12 binh si Di hy sinh b6 x6t tai chd va 5 thudng binh drrgc sdn s6c kip
thdi. Ri€ng tai clia ctidm bi phuc kich cria TK/LK ciing khdng cdn gi ngoii sd binh si EPQ b6 xrlc
tai chd trong it6 c6 Trung td Dinh/TMT/TK.
Ngiry 21/411975 h6i 0600 gid chidu, LD1ND ttd vd tldn didm tip trung Dfc Thanh (Phtrdc
Tuv).
Ngity 22t411975 todn bO LD1ND chdm drlt nhiQm vu tdng phdi cho SD18BB; trd vd nhin
16nh cria BTTIWQLVNCH.
TD2|TRD43iSD18BB, sau khi Qu4n vi Chi Khu/Dinh Qur{n bi trdn ng{p, 'lD2t43 tA vd he
thdng chi huy LLEN43 vh hhnh qudn lui binh v6 hAu cf Nrii Thi cr{ch XuAn LQc 6 cdy sd <ld ngtri
drldng quAn, chudn bi cho nhi6m vu mdi.
Nhi€m vu k€ ti6p TD2/431d b6o v6 hai khdu phrio 105 Iy hiQn tl4t tr€n Nrii Thi dd tric xa
"lta dich" khi todn bO luc ludng tham chidn tai Xudn L6c hinh quAn lui binh vd Dfc Thanh theo
LTL2 itdng thdi dat dudi slj gi6m srit hdnh quAn cfia LDIND (ddn vi hinh qudn lui binh ttQt 2).
Cu6t nit qudn cria LDIND da thu hrit dudc sr/ theo d6i ttlc bi6t cria QD4CSBV vd vi b6n chidn
ildu n€n LD1ND qu€n cli srr gi6m s6t hdnh qudn n€n TD2l43 phli tlon phuong nit qudn d6ng thdi
ctng ld tlon vi cudi cr)ng cta luc ludng tham chidn rdi kh6i Xudn L6c (Long Khdnh).
Thi hdnh l6nh hdnh quAn thi ihing 0700G ttdm ngdy 2O|4/19'75,TD2/43 vito hQ thdng chi
huy cria LDIND; quil nta el6m, nhilng tr:ii tlan ph6o 105 ly <ttidc li€n tqc r6t len ddu giac dd "lta
tlich" vh khi tr6i tlan cudi cing 105 ly rdi kh6i ndng sring, 16p tri'c hai khdu ph6o trdn l4i tidp tgc
nhQn hai qui lrtu tlan etd trd thdnh hai cldng sdc wng nim trd cdng trong c6 ddn vi 16 loi tai vtng
ddt d6 hiu quanh nhy.
Dring 0300G s6ng ngdy 2l/4ll975,l6nh cria LD1ND choTD2/43 rdi cdn crl Nrii Tri; khi
ddn dp Nrii E6 thi ffdi ctd sdng hdn, m6t sd Dia Phrrong QuAn vd Ngtria Qudn thrip tr)ng theo Tidu
clodn; khodng 0700G sdng khi gdn tldn cIn cf l-nng Giao thi l6nh Sd dodn cho D4i tri Ngd K!
Dfrng bay truc thdng tidp chuydn: "TE2/43 hfly b6 LTL2, chuydn hrldng bdng rilng ra qudn Long
Thdnh tinh Bi6n Hba tren QL15 thay vi di chuydn vd Efc Thanh tinh Phrjdc Tuy (Bd Ria); rdi kh6i
hQ thdng LD1ND vd trd vd hQ thdng LLDN43 vd SrJ tlodn. Sau khi nhdn l6nh xong, TD lQp tri'c
chuydn hrr6ng, bdng rirng hrldng vd quAn Long Thinh. Dia thd g6m todn rilng rAm, trd ngai cho
vi6c li6n lac bhng mriy. Vi ld rirng rQm n6n di chuydn rdt cham hdn nfa clia thd rdt thu6n ldi cho
IStJ OOAN 18 BO BINH 35
ddn vi CSBV srl dung ldm cdn crl vi v6y tr6n t ldng tidn quAn TD thrJdng xuy6n cham sfng vdi
tlon vi clich 16 te ve da thanh torin gon, gdy nhi6u tdn thdt cho CSBV.
TD da di chuydn ra drroc khu rirng cao su nhung i16 ld itfa thd tdt ma CSBV de chon sEn bd
tri qudn cho TD ddn dd tieu diet. Ngodi ra CSBV cdn srl dqng xe Molotova dd chuydn nhanh qudn
tldn ctia tlidm chon sin, quydt ti6u dietTDA$ vi TD ndy dI gdy cho chring nhidu tdn thdt rt6ng
kd tr6n cdc mdt tran kh6c. Lidn khi d6 TD cho ddi hrrdng ngay, di chuydn nhanh vd hudng Bdc,
ldn vdo khu rtng chdi Ad trdnh dich. Torin thrim sdt DD2 cfia Trung riy V6 Vin Mr/di b6o crio ph6t
hiCn m6t tfp l6u, b€n trong c6 mot tidu ttQi ngdi udng trd; khdu K54 treo trCn v6ch; to6n tien
phdong dudc l6nh nd sfng vi thanh toiin gon tidu dQi tr6n. Ddn chi6u cing ngiy, TD tl5 ddn khu
rilng chdi fiJdng ildi thoiing vA ndi tidp ld rilng rim. Trong khi TD dang nghi qudn, m6t cu6c hop
khdn cdp c6c DDT, TDP vi TDT dd di tldn quydt dinh, TD s6 chia ra hai cdnh; mQt crinh do TDP
chi huy, cdn cdnh kia do TDT chi huy; cri hai cr{nh xudt phr{t ngay, c6 gdng triinh cham sring, b6o
tohn sinh m4ng vi di chuydn nhanh ra tlidm tAp trung dn dinh.
B6ng <tdm xudng rdt nhanh, tt bia rdng vio chua ttdn 100 thtldc, c6nh qu6n do TDT chi huy
ch4m sring manh vdi clich; sau m6t ngdy hinh qudn m€t m6i, di cham tlich thrldng xuy6n tr6n
<ludng tidn qudn; tinh thdn cdng thing, thd x6c rd rdi vi vAy, TDT ra lQnh cho TD cd trdnh nd dich,
beo toan sinh mang; sau thdi gian ngdn cham tlich cric DE trl tl6ng phAn trin m6ng <ld tim hudng di
chuydn nhanh ra tlia ctidm tdp trung. Sau cing c6nh do TDT chi huy chi cdn v6n ven 28 qudn nhdn
trong dd toin binh sl vdn phdng vd chuydn m6n, m6t sd it trang bi M16, sd cdn lai todn sfng nhe
vi lrru dan tl6ng thdi bi dich vay chdt, khdng ldi thodt. Ldi dung trdi tdi, kh6ng trdng, sd ngrrdi tron
rim ling, Am thdm tim dudng thodt thdn; mdi rldn gdn nila il€m, ho ttd ldn md tlrrgc tldn khu ng
chdi; bdt thdn cham tr6n vdi mQt toiin VC <lang drlng lai ttd phdt loa k6u goi dich than
TDT|TD2143 vi binh si tntc thu6c dAu hing, ndu kh6ng s€ bi ti6u diQt vi TD dang nilm trong vdng
vdy cria SD321 (Srr doin tAn l6p vi nhu cdu chidn tnfdng, binh si todn ngrrdi gdc NghQ Tinh, kh6ng
c6 kinh nghi€m chidn ttdu, v.v...) Toiin 28 qudn rfi$n TD2t43 v6n cdn bi bao vdy va dd beo toen
sinh m4ng, tlich thdn'fDTnDU43 bd tldn vi tri ttng ngudi vdi ldi nhdn nhrl: "cric anh c6 thd ra,
nhdng t6i thi chdc kh6ng vd hdy tldi thdi gian ngin khi t6i de l6n tr6nh tti xa!" Nhrlng tdt ca d6u
nhrlt quydt "KHONG".
Trdi gAn s6ng, thinh phdn tr€n md ra ddQc eldn sudi; sau khi v6i vdng ldy nudc cho veo
binh elong vd cho vdo bao gao xdy cri nhAn, todn tr€n l4i tidp tqc di chuydn cd trAnh xa con sudi vi
CSBV cfing IQi dr;ng sudi dd ldy nrldc.
Brldc sang ngdy thrl ba (23141197 5) hoat tl6ng cria tor{n tr6n kh6ng thay tldi, ngly thi tim
chd rim dd nghi chdn, dudng sfc, cd trAnh xa CSBV, tt6m di chuydn theo hrldng Tay, hy vong sE
tldn Long Thdnh cdng sdm cdng tdt. Ddn ngdy thf fi (24141197 5), cim thdy tho6t ra kh6i vdng vAy
dfch nhrnrg vin cbn gitr im lang v6 tuydn mec dAu tlfr nghe tidng ggi cfia Su doen va TrE thlrdng
xuy€n bay tnrc th6ng vd phi cd quan s6t L19 cli tim hdng ngiLy.
Mii cho ddn 0500G chidu ngiy 241411975, TDTffD2l43 tt5 li€n lac ctrroc bing mi{y vdi
to6n ti6n tram TE d6ng thdi cflng tntc tidp li6n lac vdi Dai tii L6 Xuhn Hidu, Trung <lodn trrrdng
TD43 ttang bay tr6n phi cd Ll9, hen s6ng mai (.251411975) sE cho tntc thdng tldn bdc tai bdi ttdp.
SUDOAN 18 BO BINH T 36
Ngiry 25/4/1975 hdi 0900c s6ng, m6t dodn trdc thdng g6m bdn chidc bay <tdn bai dr{p da
chon sEn; hai chidc tnlc thdng ddu, dr{p vh bdc ngrrdi v6 srr. Chidc trrrc thdng thrl ba illp Ad bdc sd
ngudi cdn lai (trong d6 c6 -tDTfrD2/43) thi bi h6a ltrc B40 vd AK4z truc xa cing vdi tidng h6
"Xung Phong" vang d6i. Thdnh phdn cdn lai nhanh chdn lcn rnrc rhang ngoai trd rDT, kjp thdi 6m
cing vd truc thdng v6i vdng cdt cdnh; xa thi <lai li6n vd m6t binh si cd ndm chdt tay k6o TDT vdo
trong thAn, khi tnlc thing ludt nhanh tr€n cldu ngon cay r6i t[ tU teng cao cl6, tntc chi Long Binh.
B) Trong giai doan II - Sau 2 ngdy chinh rldn lai c:ic ddn vi trtrc thu6c Su doan tai didm tf p
trung Drlc Thanh cldn s6ng ngdy 2314/1975, todn b6 SDI8BB drroc qudn xa chuyon ch6 v6 h6u crl
Long Binh (Bi6n Hda) dd tdi trang bi, t6i bd sung, sin sdng thi hdnh nhi6m vu mdi.
2D TdNG xfr lUc LUONG vA rdN rnAr
281) Luc ludns
a) Ban OLVNCH
SDISBB: TRD 43 + 48 + 52
3 TD/PBl05 ly + l TD/PB155 ly
Ddn vi tAng phiii: LDIND: TEI + 8 + g/ND + TD3PB/ND
2 khdu Dai Phrio 175 ly rldt trdn xe b6nh xich
TES2BDQ
LLIDPQ+NQ/TK/Long Khiinh
SD3iKh6ng Qudn
b) Dich CSBV
QD4/CSBV: SD6+7+341
SD Phrio 130 ly + H6a ti€n l22ty
StI tlodn xe ting T.54, xe boc th6p PT.76
Don vi tdng crrdng: SD325 + Li6n Doin 75 ph6o thi loai
Ddn vi Phdo/Phdng Kh6ng gin tr6n xe
2SDTdnthd.t
a) Ban QLVNCH 307o cho ta't ca lgc lrrong tham chidn
607o cho LLDN52
b) Dich CSBV 5000 ddn 6000 thltong vong
37 xe tdng vd xe boc th6p bi thi6u htiy tai chd
1 Dai li6n Phdng Kh6ng gdn tr€n xe bi tich thu
(Ghi chri) Tdn thdt "dich" da dddc crlu Dai t6 Harry G. Summers Jr., t6c gia dd x:ic nh6n
trong quydn srich "Historical Atlas of the vNflvar" New york-Ny 1995 - phillip B. Davidson, vN
at War - Novato - CA.1988 - P612.
rstj DoAN i 8 B0 B|NH 37
a-.
PIIAN CUOI
Vdi chidn thdng t4i mit trAn phdng thri tuydn th6p Xudn Ldc (Long Khr{nh) 12 ngiy cl6m
6c chidn ld trdn chidn thdng cudi cing trong th6n g 4 den 797 5 cria Qudn Lr/c Viet Nam CQng Hda
(n6i chung) ve Sd Doan 18 B0 Binh (n6i ri6ng) duqc thuc hiQn bdi qudn nhin cdc c{p trgc thuQc
Su Doen vi ci{c ddn vi tnng phdi (I-DIND, TD82BDQ, LI,/DPQ+NQ/TK/LK, cric Binh Chring
Ydm Trg Kf Thudt, vi h6a luc kh6ng ydm chidn thudt cria SD3/Kh6ng Qudn) tnI6c khi 'gia tU
chidn tnrdng" li cd gin phAn ddt Trr Do cdn lai crla mi6n Nam/Vi6t Nam, nhtrng cudi cing ttd phdi
"thdt b4i" vt bi Ddng Minh phan bQi.
Midn Nam/ViQt Nam lot vio tay CQng SAn, ching phdi trdch nhi€m ri6ng cfia Chinh
Phfr/SAIGON ma ta thdt b4i chung crla "khdi T\r Do, nhtt la HOA Ki!l!
rv. NnANxfr
4l) Tdng qu6t
LUc luqng QD4/CSBV tham chidn tai m{t trQn Xudn LQc (Long Khrinh) da bi thi€t hai
ndng nd, hing ngri l6ng l€o, tinh thdn sa sft nen m{c ddu l1c lrrgng QLVNCH da hanh qudn lui
binh kh6i Xudn LQc d1m2Dl4ll975 mi mdi cldn ngiy 261411975 (6 ngdy sau) CSBV mdi hiQn diQn
tai thi xd nAy-
Ngdy 251411975, Tdng Th6ng VNCH Trdn Vdn Hddng da vinh thdng ddc crich mdt trin cdp
bAc "Thidu Tudng" (2 sao) ddnh cho Chudn tudng (l sao) LO Minh Deo, Tu LCnh/SD18BB ki6m
Tu LCnh/Mdt TrQn Xudn L6c (Long Khdnh) (13) cld trr6ng thUdng c6ng lao xrlng ttring vd thdnh
tich xudt sdc doat dddc cria SDI8BB vd c6c tlon vi tdng phdi thuQc moi "QuAn Binh
Chtng/QLVNCH kd cri DPQ+NQ" trong Ean chidn thing tuydn th€p Xudn LQc (Long Khrinh) 12
nghy il€m 6c chidn vdi CSBV.
Dd tra thn cho lrrc hldng CSBV de bi thiQt h4i nang tai mdt fian XuAn L6c (Long Khdnh)
Tr-rdng L€ Minh D6o/Trr L )nh <ta phii tri giri cho hdnh dQng dflng c6m tr€n bing 17 ndm ti cai
tao, sau khi CSBV crrdng chidm tron vgn midn Nam/Vi€t Nam (3014/1975). (14)
Srt thanh c6ng cria cu6c hdnh quAn lui binh cria SD18BB vd c6c ddn vi tiing phrii tl6 n6i l6n
tlidm son cria QLVNCH trong giai tloan cudi ctng cria cuQc chidn. Hdnh quAn lui binh th m6t hdnh
dQng hdt srlc kh6 khan, nhd't ld khi phrii lui binh dddi h6a lrrc ttich. SD18BB vd c6c tlon vi tdng
ph:ii ttd <loan chidn m6t cr{ch tdi tinh dd ci E4i tlon vi lui binh m6t c6ch an toen, tt thiet hai.
SD18BB da $p kd hoach di chuydn BQnh xrllSD vi gia dinh binh si mrc thuQc vd hAu crl
Long Binh (Bi6n Hda) tnrdc khi trdn chidn xdy ra; didm kh6c biQt ndy chlnh ld ranh gidi gifra
"thinh c6ng" vi "thdt b4i" so vdi hai cuQc hdnh qudn lui binh cria ciic lgc lugng thudc QDI vd
QD2/VNCH. (2).
Chidn thdng Xuin Ldc (Ldng Khrinh) da kdt thfc mQt c6ch hdo hdng trong Qudn sr? ch6t
crla QLVNCH; ngudi ta sE cdng ngac nhi6n vd thi{n phuc hon khi bidt ring SDISBB kh6ng ph6i ld
rSIJ OOAN 18 BO BINH 38
m6t Dai ddn vi ki crlu, vi bao hdng cldu cria Qudn DQi md chi ld mQt SrI Doan B0 Binh binh
thudng nhd cdc SD/BB khiic cria QLVNCH. Thrr.c thd tlAy ld m6t sd dodn tdn ldp vio thring
511965; vd mta hb 1972, Dai td L€ Minh E6o dudc chl tlinh chi huy SD18BB tldn ngdy 301411975.
(2)
Theo ciic bdn lrrong gid dinh k! hing thdng cria ciic si quan cao cdp Mi duqc gqi tdt li
li"SAME" thi trong nam 1967, SE5+7+18/BB 3 D4i tton vi ydu k6m nhdt cia QLVNCH. (15)
Qudn kj,/SD dudc fiJdng thudng "1 Anh Diing BQi Tinh vdi Nhirnh Drrong Li6u" ndm 1972
nhrnrg <ldn ndm 1975, Qudn k!/SD iludc td6ng thudng "3 Anh D[ng Boi Tinh vdi Nhdnh Duong
Li6u" vi drrdc vinh drl mang "Gidy Bidu Chrldng miu Qu0n C6ng BQi Tinh" (mdu xanh). NIm
1974, SD18BB da duqc binh bdu vi tuy6n drJdng "Ddn Vi Xudt Sdc" cria QLVNCH.
Vdi E6ng Minh cfia VNCH thi chidn tranh Vi6t Nam dd chdm drlt tnrdc cudc hdnh qudn lui
binh kh6i XuAn Ldc (Long Khr4nh) cria SE18BB vi cii.c tldn vi tang ph6i (2014/1975). Ngay
18t4l1g'15, fiy Ban Qudc Phdng/Thrrgng Vi6n/Hoa K! bidu quydt br{c b6 dd nghi vi6n trd khdn
cfp cho Vi6t Nam CQng Hda. (19)
42) C6 nhAn
Trong quydn siich vinh danh QLVNCH vdi trJa tl6 "Cdi chdt cria Nam/VN",6ng Pham Kim
Vinh de chuydn ngil ldi nhin x6t cria 4 nhi tri thrlc ngoai qudc vd mdt tran Xudn L6c nhu sau: (16)
A. Dawson. trudne phdne Th6ng tin cia hine UPI tai Sdigdn dA vidt: "Lfc tlich qudn bdn
3000 qud elan tlai bdc vio Xudn L6c thi Trrdng Drio kh6ng c6 m5t tai tl6. Nhung 6ng di nhanh
ch6ng rldn noi hic binh si cria 6ng clang giao tranh tai tlrrdng pnd ad ndm so6t thi x6. H6a lrrc cfia
hai b6n <ldu rdt dtr dQi. Trong vdi gid tldu, SDISBB phii nit b6 mQt phAn thi x6, nhrrng sau tl6 <16
phin cong rld chidm lai; <ldn tdi thi SD6/CSBV phii gom qudn vi triet tho6i tld chudn bi cho m6t
cu6c tdn c6ng khiic. TrAn tl:inh k6o dai tir ngAy niy qua ngdy no vd crl thd... Tudng Deo vd binh si
cria 6ng dd d6nh mot tran quy6t liQt md it ngrrdi dr{m nghi ring ho c6 thd lam dudc. CS tung vio
Xudn LQc mQt sd doan ntra. SD18BB v6n tidp tuc chdng crr. Ngdy 101411975, CQng qudn lai tl6nh
vdo gifra thi xd vh lai bi <ldy lui. Ngdy 1A4|-975, qudn CSBV v6n kh6ng tidn chidm drJdc chft
ndo. Hai Trung Dodn cria QuAn DQi Nam/Vi€t Nam kh6ng nhfrng tld gifr vdng dUdc vi tri mi cdn
ph6n c6ng drl dQi hon. ThOm 3000 qud tlan dai b6c nila r6t vdo XuAn L6c x6 ndt moi vAt. SDlSBB
v6n thfng vflng. Tddng Dao 6 lai b6n canh ciic binh si cria 6ng vd tidp tuc chidn tldu.
D. warner. kli ei6 kV cdu cia fc ctd vidt: "vdi 3 SD6+7+341lcsBv, vin Tidn Dfing tin
tddng sE chidm drroc Xudn LQc m6t cdch dd dang nhrlng 6ng da Hm. SD18BB chua bao gid ddqc
xem ld m6t sd doan thi6n chidn cria midn Nam/Vi€t Nam, tr6i lai c6 ldn srl doin ndy cdn drtoc
xem ld m6t su doan te nhf't. Thd mi trong nhfing ngdy cudi ctng cria chidn tranh Vi6t Nam, Srl
ttodn ndy ttd chidn cldu mQt crich dflng c6m; kh6ng nhfrng ho tld giil vilng clrroc trAn tlia mi lai cdn
pnan co^;1n. g mol ngay. ruy nhi6n kh6ng phii chi c6 SDISBB itd anh dfing chidn tldu ddn gid phtit
cu6i cirng md cdn nhidu clon vi khSc cfia QLVNCH nhrr girio srr ngudi M!...
IsuDoAN 18 B0 BINH 39
A.T. Bouscaren d6 vidt: "Mnc diu thidu thdn ehi mgi thr1 cdn thidt dd chidn ttdu nhrrng cdc
SD5+18+25IVNCH vi c6c SD/ND+TQLC+BDQ, v.v... tl6 chidn <ldu th{t hay. Tai Gd Ddu Ha, dai
bdc 105+1551y cria Qudn DOi Nam/vi6t Nam ctri dugc sr? dgng vdi vi6n cho mdi khdu; ciic chidn
ctdu colKhong QuAn kh6ng ttrd ydm rg li€n tuc vi thidu nhi€n li6u; B0 Binh do d5 dd phtri tg lqc
chidn tldu, v.v...
P. Darcourt (sfr gia neudi Ph6p) da nhan x6t: "cQng qu6n c6 m6t ddn vi phdng kh6ng htng
manh rr6n xe k6o; ciic phi c6ng Nam/vi6t Nam phfri tldi di6n vdi nguy hidm khi ydm trQ cho qu6n
ban drrdi <tdt. t4i Xudn L6c quf,n b4n dudi ddt (16 sr{p chidn vdi ilich vd PB/CSBV tld tiic xa hon
6000 trdi <14n tl4i b6c li6n tidp trong 2 ngdy vio c6c vi trt c0a SDI8BB; li€n l4c v6 tuydn vdi BCH
cria Trrdng D6o 1ic <IAu bi gidn <toan r6i sau d6 drJgc t6i lQp. Qufln cria 6ng b6m srit tr6n <tia, chidn
tldu crJc k! dfing m6nh v] nhrlt <t!nh kh6ng lui mdc cho nhilng trin mrla lfra crl tnit l6n ddu ho.
Tudns Vin Tidn DIng/TI-/CD/HCM tli phdi ngac nhi€n vidt tidp khi l{c lu-d.ng QD4/CSBV
ph6i ding lei tai mAt trQn Xudn l4c (Long Kfrdnh) (14): "Kd hoAch tdn cdng XuAn LQc cria
qOaCSnV hic <ldu chua tinh hdt duqc su ph6t tridn phfc tap cia tinh hnh, chda .l5nh gi6 hdt tinh
chdt ngoan cd cria rlich. Tinh chdt giing co ric li6t qua tr4n clinh nAy kh6ng phii chi trong pham vi
cria Xian LQc nr?a r6i. NO fien quan <ldn vi6c "mdt hay cdn" cria nguy quydn SAIGdN, ttdn vi6c
"gidy chdt,' cfia chd <10 ThiQu. vi€c td chfc, chi huy vd tidn hdnh c6c cu6c chidn ttdu cria ta kh6ng
thd lam nhdcfi dddc nfra. crich itrinh cung cdn ph6i thay ddi cho phu hQp vdi tinh hinh ldc tl6.
L6 Erlc Tho. rnjdne ban td chfc BCT/TU/DCSBV c0ng phii thrj nh4n (3) "Sau 2lAn 82 xin
th6m qudn thi toi vdo chidn tnrdng g4p hic hoi ngh! Midn cfrng vta kdt thric. T6i tltfdc nghe anh
em b6o crio lai li iti bin v6 viQc tlSnh XuAn L6c. T6i c6 tham gia vdi anh Dfing vi cric tldng chi
ring: "V6i gi md phrii iftinh XuAn LQc vdo hic nAy." HiQn nay ta tlang Cli6u quAn vd ci{c crinh quAn
cfrng dang trCn dudng hinh quin gdp. Erinh SAIGON thi cdc noi trl khdc tan ri vi tao ttidu ki6n
rdt thu4n loi cho chdng ta ttdnh ctich. Anh Vin Tidn Diing n6i: "Tdi cflng thdy nhrr viy. Nhrrng anh
em eta quydt <linh rdi. TOi mdi vdo chua ndm rludc cg thd finh hnh. Thdi crl tld anh em tt6nh. Lric
dy tOl cUng clrrgc bidt tnJdc d6, theo chti tnldng cria Mi6n, anh em tld tlinh Thri Thila, tlrrdng sd 4,
bi thi€t hai n{ng kh6ng gi6, quydt tlrrgc chidn trudng. Ngodi ra cdn c6 bon clfch ngoan cd chdng crr
nhu tran ddnh vio D6ng Di vi N|Jdc Trong li c6c tr6n d6r'h 6c 1i6t tai mi6n D6ng, thudng vong
cria ta khdng phii ld it. Do d6 t6i indi c6 f toan ban vdi cdc tt6ng chi ngdng ildnh Xudn LQc.
Nhung nghe anh Dflng n6i, t6i cfing nghi c6 thd minh mdi vdo, chUa 16 hdt tinh trlnh, ct? etd c6c
rldng chi <l6nh vdy. Kdt cuc ld anh em cflng kh6ng <linh iluoc Xu6n L6c bi thrldng vong n4ng, ph6i
linit ra. .fhgc td didn bidn chidn cldu sau <16, chrlng t6 vi6c diinh Xudn LQc hic dy chrra cAn thidt."
Robert D. Hein (ki eia neddi Mlt cla vidt: "Ddu sao thi ciic SrJ <loin cria Nam/ViQt Nam
da-lridr rldu tuyQt vdi nIm 1972 vir bi ddi phudng tdn c6ng tdi tdp dd r6i 3 nam sau, ctdi
li"pflhfrrrl,dgng mdi drinh b4i thJdc qudn cria Nam/Vi6t Nam. Chdc chdn tinh then cria Qudn hJc
jNarn/Viet Nam suy sgp vi ciii ngtri bi b6 rdi vd su sup dd xiiy ra ld vi QuAn clQi rni6n Bic eluoc 2
alai cudng qudc CS girip d6 t{n tinh <td trdng trdn xam chidm midn Nam/ViQt Nam." ("All Quiet
On The Eastem Front" do Devin-Aldair xudt bin ndm 1977, trang 47).
SUDoAN 18 B0 BINH r 40
Tddne Westrnoreland. Trong cudn "All Quiet On The Eastem Front" do Devin-Aldair xuft
b6n ndm 1977, tang 47 , t6c giA A.T. Bouscaren trich ddn ldi truy di6u cfia Tudng Westmoreland
nguy€n TrI l€nh cric lrrc hlong D6ng Minh tham chidn tAi Viet Nam vd c6.'i ch€t cria Nam/Vi6t
Nam nhrl sau: "Sau nhflng hy sinh chdng chdt k6o ddi sudt nhi6u ndm, 16 ra Nam/Vi6t Nam xfng
<l6ng nhdn dudc cdi chdt cao ci hon thd. Sd thdt bai nAy do m6t sd nguydn nhdn gdy ra nhrl sau:
"Th6a hiQp ngurrg bdn ttd m{c cho qudn Bdc Vi€t hi6n di€n tai Nam/Vi6t Nam; sd sa srjt tinh thdn
cria Nam/Vi€t Nam khi bidt rXng bi b6 roi trong khi phia Bdc Viet dudc tidp td ddu <ldu bdi hai
crrdng qudc CQng s6n. Ydu td then chdt la nddc My kh6ng hinh ilQng gi.
Tudns Ph6p h6i hm "Vanuxem" Tu lenh mdt tran Ban YCn Nhan Gdn HdnQi mia Xudn
ndm 1954 tldm mdu) kh6ng ddy 6 thring, sau khi Vi6t Nam sup ad Oa gru 16 trong cudn "La
deuxieme Mort du Viet Nam" ring: "Trong chidn tranh Vi6t Nam, cf mdi S ptu:t lai c6 m6t chidn
si Qudc gia tr? tran vi sau khi "th6a hiQp ngulg bdn Paris" ra diJi (271111973) Nam/ViCt Nam hoan
todn chidn tldu m6t minh dd mdi tnang ptrrii det mua 3000 quan tdi ch6n tt si. Sd thuong vong ndm
197 4 da vudt xa sd thlrdng vong n5m 1968 (Guenter Lewy-America in Viet Nam, trang 207). Sau
khi n6u nhflng con sd rDng rdn tr6n tldy, Tddng Vanuxem cldt cAu h6i: "tai sao vhn cdn nhflng kB
crl ning ndc la ldi ring Nam/Vi6t Nam kh6ng chju chidn <lfu."
Trldng Vanuxem n6i th6m: "Chi ri€ng cho nim 1974,8d,c Vi€t nhin dugc rld tidp td trong sd dd c6
"1500 xe tdng loai T.54+T.55+T.59 + 600 tlai b6c hang ndng + gdn 2000 phi tlan SAM + hon
240.000 tdn clan vd m6t sd tdu ph6ng ngrr 16i. (17)
Tudne Trdn vdn Trd. Tr.r l€nh OD4/CSBV tham chidn tai miit tren XuAn L6c (Long Khrinh;
da thri nhan (18): "Cdc b5o c6o cho bidt cdc mrli tidn tridn tdt, ta chidm drroc nhidu muc ti6u.
Nhrlng vdo cudi ngdy 10/4/1975 trd di, tinh hinh trd n€n cing thing. Dich ph6n kich tti€n cu6ng tuy
chring bi thiCt ndng. Mdy bay tlich ddnh phd dc li6t c6 tlnh chdt hriy digt muc ti6u chring <ld mdt.
Qu6n Doin cld k6u thidu dan cdc loai, nhrlt ld SD6+SD341 ri6ng SD7 thi thidu quAn sd; tlnh hinh
rdt gay go. C:ic cldng chi Pham Hing vA Vdn Tidn Dfing vd c6 anh L6 Drlc Tho, rdt lo ldng khi
tht'y Clich cang tap trung th6m l{c ldqng vd ta c6 v6 khrrng lai. Chidm muc ti6u kh6ng nhanh gon.
Hodc bi ddy lui."
Dai td William E. Le Gro, nhAn chrlng gid ha'p hdi cria Nam/Viet Nam cudi thdng 4 nem
1975. Ong ta phuc vu tai Trung Tdm Qudn Sfi cfia Luc Quan/lvl! da kdt tuen: "Ldy tirng ddn vi so
vdi tihg ildn vi; ldy ting cii nhan so vdi cii nhdn, thl cdc lttc hldng cria Nam/Vi6t Nam li€n tidp t6
ra tren chan c6c hlc hlong ddi phriong. Nhung su l6nh tlao QuAn srt vd DAn sU cdp cao nhrlt cfia
Nam/Vi6t Nam khdng c6, cfrng nhr"r kh6ng c6 st( ydm trd tinh thdn va vat ch{t kiCn tri cfia M!."
jLeslie Gelb, ngdy 2O13/1975 tr6n td brio New York Times di nhdn dinh: "NgrIdi ta ctdng
rEng trong 2 ndm qua, Nam/Vi€t Nam dA ph6i chdt nhi6u hon trrrdc dd bn ldp sg cdt gidm h6a htc
ydm tro. Cdc cdp chi huy tr6 vd Ha si quan chdt nhi6u n6n tld drJa tdi nan thidu hut trdm trong v6
cdp chi huy. Sr1 thidu hUt dy ldm cho tinh thAn binh si sa sft th€m. Qudn Ldc Nam/ViCt Nam cdng
ngdy cdng tfc gidn vi ciii cdm tudng bi Ddng minh My de b6 rdi rdi l4i cbn kh6ng hd phdn rlng
tntdc cdc sd vi pham trdng trdn cria Hhn6i sau th6a hi6p ngtrng bdn 27/111973. Qudc hQi vd bdo
chi M! gia tdng su nhuc ma Nam/Vi€t Nam khi cf <tdu <ldu kdt t6i Nan/Vjet Nam ld kh6ng chidn
:suDoAN 18 B0 B|NH 41
li<tdu, kh6ng ttdng drrdc gi6p d8. Tdt cri nhtng di6u niy khidn cho Nam/vi€t Nam crim thdy bi
jphin bQi vd thdy chi chidn ddu suy ydu."
Solzhenitsvn. viin hdo Nea lur vons, gdi cho thd gidi t{ do ldi truy di6u trong cudn si{ch
mdi nhrft cria 6ng c6 td. a dd: "Ldi cdnh c6o gdi Tdy phrrdng". D4c biet trong cudn s6ch ndy, 6ng ta
fgay gitl€n 6n thd gidi vi dA bdt c6ng trong sg x6t aloiin chi cria Nam/Viet Nam. 6ng ta vidt:
"Sau s{ sup cld cria Nam/Vict Nam nIm 1975,A thudng dddc nghe nhflng ldi gi6i thich "chfng ta
kh6ng thd b6o v6 nhflng k6 khdng cd y va khdng c6 khi ndng tr/ b6o vQ tdi tii nguyen nhAn llrc
c6a chinh minh; chfng ta kh6ng n6n bdo vQ nhilng k€ kh6ng c6 n6n dan chri <ldy tfti". Qui thQt tt6
li nhilng ldi girii thich k] qurdi. Th6 gidi ttd ldm gi khi cong sin mi6n Bic tr6ng trdn xam liing
Narn/ViQt Nam.
Bti Di6m. neuven Dai sI1 luu d6ne cfia VNCH, dA ghi lai cim nghi nhU sau (19): "Ltrc
luQng Bdc Vi€t vdi sd lrrong qudn cU to tdt cfia XO Vidt va Trung Hoa <fi ph6 bdy ra khi ttng dodn
qudn CSBV tidn theo cdc qudc l0 chinh. Di6u kiQn rdt thuQn lgi cho cric cuQc "kh6ng t4p".
Chi cdn s{ can thiQp cria Khdng qudn M! (sqr can thiQp mi Nixon vi Kissinger dd hdt ldng
hrr6 hgn vdi "Tdng Thdng ThiQu" nam 1973) dd ricu dict c6c <loin qu6n ndy, lim t6 liQt khi ning
tdc chidn cria CSBV trong nhidu ndm. Tai Xudn Ldc (I-ong Khdnh) chu vi phdng thri xa Siigdn,
SDI8BB cria mi6n Nam/Vi6t Nam ttd ddy iui tdt cd c6c cuQc tdn cdng cia dich qudn-
S{ kign xiy ra t4i mi6n Nam/ViQt Narr, hodn toan tu} thu6c vdo Qudc HQi sdp trii nh6m.
UOt Qudc HQi quri ch6n ng6n chidn tranh vd mQt m6i vi da ydm trQ mQt itdng minh c6 quri nhidu
khuydt tlidm. T4i Hoa Thanh Edn, t6i cflng chrit hy vgng mong manh c6 duqc phrii ilodn
cdn tt
cria Tudng Weyand (tlang c6ng t6c tai ViCt Nam) nhung hy vqng tren l4i vUt tdt ngay ngay
llt4ng75 (2 ngny sau khi ph6i clodn weyand tr6 l4i M!, drJoc bidt "tt6 nghi chudn chi vi€n trd
khdn cdp cho VNCH bi b6c b6". ViQc phri quydt sau cing tl6 <tr{nh ddu vi6c b6 roi Ddng Minh cria
Hu€ K!. Nhitng binh si <lang chidn ddu can trudng tai Xudn l6c (Long Khdnh) cflng nhrl hdng
triQu ngrrdi viet Nam d n4n rlang trdn chay cong sdn el6u kh6ng bidt ring "6n trl t|]nh" cria h9 <li
tltrdc "tuy6n bd" trCn ddi C apitol.
v) ctlcArvr rUdxc rmfu rDtJidTNIrGAY"Lcgt oMLrNdHr xDirAoc"tTl IJnAlDr vxrsi.TruNAArYrnAN
xuAN LOc GoNG KHAND
"Chidn thing Xudn LQc chrlng t6 cho thd gi6i thdy ring Qudn LrIc Viet Nam CQng Hba
kh6ng phii ld kh6ng chiu drinh md rdt chiu d6nh. Anh em chidn Si kh6ng bao gid chdp nhan mot
su bai fian di trong tinh thd tuyQt vgng; h9 <ld chrlng t6 hing hdn cho thd gidi thdy h ho da d6nh
mQt trf n "tuy6t vdi" nhrr thd nio tai Xudn I-6c.
Cu6c chidn rldu cria QLVNCH li mQt cudc chidn tldu qud chinh tlSng vi cdn thidt' Chinh
nhd cu6c chidn Ctdu nAy mi midn Nam/ViQt Nam da duqc sdng thanh blnh, fm no trong vbng hdn
20 ndm qua, nhdn phdm con ngudi thiqc t6n trong.
srj DoAN 18 B0 B|NH I 42
Trudc hdt, t6i mudn n6i cldn tdm hdn cao thudng c0a ngrrdi chidn Si Vier Nam C6ng Hda.
Ho hy sinh cho ngddi kh:ic sdng. Ho sEn sdng hy sinh sanh mang mh hq kh6ng odn trdch, kh6ng
hdn tht cA clich, ci nhtrng cd'p lSnh tl4o chi huy tl6 kh6ng chdm s6c ho dring mrfc.
QLVNCH cao cii l5m, cldi ildi chring ta hdy ngdng mit 16n. Chring ta phii thdy tludc sd
ki€u htng cfia QLVNCH.
d tfrA ne cria chring t6i tri dn nhilng ngrrdi dd hy sinh; cdc em thanh niCn ld thd he kd tidp
ciing bidt dn ho; sau ndy nhfng thd hC con em chring ta cfing se nhd on ho mdi mdi. D6 th nhflng
ngrldi con y6u cria Td Qudc chring ta.
Trdi Vi6t Nam, ddt Vi€t Nam c0ng cl6ng tinh v6i chring ta!!l (13)
TAILIOUTHAMKHAo
1) Nguyen Tdn Hung & JL Schecter - Hd Sd Mat Dinh D6c Ldp, C&K Promotions, Inc. Califomia 1986 - Moshe
Dayan (Chddng XXtr - trang 594) - "Hurrg" ph6ng vdn Eric Von Marbod, 10/5/1985 (Chudng XXI - trang 573)
2) Nguy6n Dric Phudng - Chidn Tranh Viet Nam (ban tap) trang 551+577+792 - Ling V6n - nnm 20Ol
3) T{p san "Lich srl Qudn su" (sd 3) BO Qudc Phdng/Vi€n lich srl Qudn D6i CSBV Hnn6i 1988
4) Ngudi ddt d6, nhin lai nhrng ngdy, th6nl 411975 - Xuin L6c d6 chidn tldu nhuthdneo? VNTP sd270
5) C. Doughan and D. Fulghum - The Vietnam experience - The Fall of the South - Boston Publishing Co -
Boston 1985
6) Nguyan Vdn Dlnh - H6i ky chidn tnrdng - LD1ND tai met tran Xu6n LOc (Long KMnh) - Tudn bdo VN/Mdi sd
485 ddn 49312O00
7) W.E Le Gro - Viet Nam from Cease-Fire to Capitulation (trang 174) - US Government Printing Office -
WA./DC 1985
8) O. Todd Cruel - April - The Fall ofSaigon - WW Norton & Co - New York 1990
9) f YCn - Tran Denh D6i M6ng Ngrra - Saigdn Post
10) Pham Hufn "Nhflng udt hdn trong tran chidn mit nndc 1975" -'l6c gi6L xua't bin - Califomia 1988
11) Tobin Carter - Daisy Cutter in Viet Nam 1989 - Arsenal VN/Summer (trang 12+14)
12) H. Nam - Mdt TrAn D6ng BdclSdigdn - nxb. Vin Hoc/TP.HCM nnm 1978
13) Pham Phong Dinh - TT/L€ Minh Drio vi cu6c chidn tldu cu6i cing tai MTr(uan L6c (Long Khdnh) th6ng
411975 -Cln6nsir QLVNCH - hang 187 tldn 197, nxbXu6nThu 1988
14) VEn Tidn D0ng - Dqi Thdng Mna Xuin - nxb Qu6n D6i Nhdn DAn - Hnn6i 1976
15) J.J. Clarke - Advice and Support - The Final Year 1965-L973 - US Gorvemrnent Printing Office - WA/DC
1988
16) Pham Kim Vinh - C6i Chdt cia Nam/ViCt Nam (nhf,ng tran ddDh cudi cnng) trang 342-344-345, nxb. XuAn Thu
- Califomia 1988
17) Vanuxem - La Deuxidme Mort du Viet Nam - trang 44, nxb. Paris 301411975
18) Trdn vdn Tri - Kdt thfc chi6n tranh 30 Ndm - nxb. Vdn Ngh€ TP/HCM 1983
19) Bni Di6m & Chanoff - In the Jaws of History - nxb. Houghton Mifflin - Boston 1987 - University Press -
Indiana 1999 - Gong Kdm Lich Sr?, nxb. Pham Quang Khii nim 2000.
20) Vr/ong M6ng Long - H6i kt "Thiing Trt den lai vd", TD82BDQ rai Xudn L6c (Long Khr6nh) - Seaule, ngiy
7 /4|ZOO'.
21) Nguyen Hfu Chd (Bao DiDrr) - Hdi kt chidn ftudng "Lui Binh", TD2ITRD43/SE 18BB rai m6r tr6n Xudn L6c
(Long Kh6nh), Michigan - Mr)a Tuydt trdng 2005.
SUOOAN 18 BO BINH I 43
JnN adi nnf. aA
Thiiu llt'dngl,G Minh Dio
Phan Nggc Trring
Tham mrlu Ph6/CTCT/SD18BB
0
l. Thdn dic san dic bi€t ky t iem "30 ndm hdn 0n& cfing c6
l\ I r'ui nc6 Gia dinh 18' tai Little Sii Gdn m6t sd sl quan cdp
I \ tdi ghi vii n€t vd con thdp hdn, .*,,lng
chim tlA"ugatlyin"i9c-foas,SD18BB: Thidu firdng Trl
xudt than tntdc hay
l€nh LC Minh Ddo.
cring kh5a si quan
DAy li nhring srl viQc xiy ra trong sudt thdi vdi 6ng. Tddng Dao
gian Thidu hldng L€ Minh Dio giri chrlc Tti kh6ng mdc cdm h!
lenh Sd doin, d6ng thdi cfng ln nhfng tlQng ty, tdng btl6c chidm
tld-d. c sd kinh phuc
hJc drla SD tA chidn thing niy tldn chidn th6ng
vi y€u m€in cda tdt
khiic, ndng ddn vi tA mOt tlia vi khi€m nhdqng, ci si quan cic cdp,
tA B0 Tham mdu
ndu kh6ng mudn n6i li ydu k6m, l€n hang tlu
so vdi c6c tlctn v! BO binh khic. That vay, trd6c
ngAy Thidu tudng LO Mirih Dio vd lam Td ddn cic tlon vi chidn
lenh, SDl8BB li m6t .lon v! k6m do 86 Tdng tldu cing nhtr ydm
tham mtlu xdp hang thdp nhdt trong 10 SD BQ trg, alua SD l6n hang Trung td Phan Ngoc Tnlng
binh thu6c QLVNCH. du nhrl a15 n6i d
tr0n. K6t qud dy khOng phni v! ttr lQnh nio
Tri ngiy Thi€iu trldng DAo vd ndm chrlc
crlng lim cluoc.
Trr lcnh, SD bit deu vtldn lcn, td m6t SD k6m
lCn m6t SE du h4ng chi trong vdng 3 ntrm Nrl ki gia chidn trrrdng Kidu Mf
ngin ngdi. Kdt qud aldqc nhd v{y la nhd tni DuyCn, tec gii cudn "Chinh chidn di€u linh"
ldnh dao, khA ndng chi huv cia 6ng ma tnJdc xudt bin tai Hoa Kj' clAu thip nien 90 vidt vd
d6, cnng vdi thinh phAn nhin sg dy cdc trr SD18BB:
lOnh tidn nhiQm chda lim ddoc.
" Budi s,ing ngiy 15 thdng 5 ndm 7973, c6 rtit
budi lA ki niQm 8 ndm thdnh lQp Stt doAn 1'8 BA
binh dtgc td ctu1c trong thd ilfii sg chti tga cfra
TnJdc khi vd n6m Td lgnh sDl8BB, Trung titng Trin Vdn Minh, Tu lQnh Quin ilodn
Thi€lu tudng La Mirih Dio li Dai te Tinh III, Qunn khu IIl, cdc don oi kdt nghln, c'ic oi m4nh
tnidng ki€m Tidu khu tnrdng Tlnh Qnh Tddng. thrhng quhn SD 18, dai diQn cdc quin hinh ching
Khi va girl chrlc vu tren Ong kh6ng tlem theo hii, h4c, kh6ng quhn, dqi diQn c1c ngoqi giao dodn...
m6t sl quan hay h)y vi€n tay chan bQ ha. 6ng ddn thnm dq rdt d6ng dio.
tldn vdi hai bin tay tring, sri dqng BO Tham Sau 8 ndm tnfing thinh trcng Hfii l a,
mdu crla vi Td l€rih tidn nhiQm li Thidu trldng SD18BB l6p nhidu chidn c6ng l6y ldmg. TInh ddn
Ldm Quang Tho, duy tri toan b0 trung dodn ngiry h6m nay, SD dnc 4 lin trry/n ilmng cing
tnrdng, tidu cloin tnldng va ddn vi tnldng cdc
ttqng trlfrc Qunn I{c VNCH, mang dAy bidu
don vi ydm trg. MOt didu d6ng n6i li m6t sd si
chtnng mdu Quin c6ng BQi tinh. Dfrc biQt 2 ndm
quan trong SD mang cdp bf,c alai td thdm nidn
rsrj DoAN 18 B0 B|NH 44
gin itdy, SD 78 tao nhidu chidn tirh ddng kd ztd quydt thing. Chda hdt, trtrdc khi rdi phdng hop
th€m 3 ldn tuy/n dwng c6ng trqng nia..." 6ng tli xu6'ng cudi phdng, mdi thudc vi dich
th6n chdm lfa cho tdng si quan, b6t dAu li sl
TnJdc khi n6i tldn nguy€n nhdn drta
SDl8BB hl 1 cldn vi k6m l6n hAng riu hang, t6i quan cdp Chudn riy.
xin cld cAp sd hidc cA nhAn Thidu dng LC Trong khi h)nh qu6n, ndu clctn vi dqng
dO dich, 6ng kh6ng ngAn ngai bay tnic thdng
Minh E6o. C&C (command and control) ra mit trin, ngay
clidm n61g quan sdt dnh hinh, ra m€nh l6nh
Thidu ttldng Le Minh DAo li m6t si cAn thi6t girip quin ta tdn c6ng tlich. Trdn
chidn kdt thric, Ong d6p tntc thdng khen ngdi,
quan cd'p hldng tr6, rdt tr6 so vdi c6c si quan riy lao quAn nhAn c6c cdp, si quan hay binh si
lfp chidn cdng xrlng t16ng tldu altrdc 6ng thdng
cdp hrdng kh6c trong QLVNCH. Tinh 6ng rdt
cdp ngay ngoei mat tran.
vui, tr6 trung, thu hrit, khdng phAn biOt cdp
bflc, hda minh vdi c6c cdp, bidt ldng nghe, rdng Trdarng hop si quan hl tran 6ng glli thrr
ldgn& bidt khai th6c tinh thAn chidn ddu cria
phdn r.lu alich danh kf t€n cldn cha me, vo hoic
binh si, v..v... Ong cdn li m6t nhac si "ru vdi
gi6, mo theo tr6ng vi thd thdn cring mdy." thAn nhAn gAn nhdt cria anh em qu6 cd, vdi ldi
Ong choi nhac rdt hay, hAu nhrt loai nhac cu lC tln ttriSt cim dQng ngddi aloc, an rli phAn
nio srJ mdt m5t cria gia clinh. 6ng cdn crt m6t
nao crlng bidt kd cii dtrong cAm, nhung cldc
si quan cdp T6, it nhdt li Trung td (ndu si quan
biet nhdt li Tiy ban cAm v) Ha uy cAm. Sau
niy 6ng seng tec nhidu nhac phdm rdt hay td trQn cdp Uy) ddn tfn nhd phan du vdi gia
duoc Trung tAm ASIA khai th6c trong 'c6c clinh vi truy tang Anh drlng B6i tinh, gin l€n
video nhac. Ong choi qudn vot, thu?n tay tr6i di quan anh em qu6 cd. Ndu gia alinh alcln
vi drlng lddi rdt hay. N€'u c6 ngridi dfng dd6i chidc,6ng xudt quf "Hflu phdong ydm tro tidn
6m banh dii, manh, lAm kh6 d6 ddi phrrong,
tuydn" cdp cho gia dirih m6t sd ti6n hrong ddi
6ng sd drlt dep tran ludi. C5 16 nhd cdc riu
didm tren mir 6ng thu phqc thu6c cdp, duoc ldn, trang trii chi phi an t6ng.
anh em kinh phuc, ddn than vA tan tuy. Trong nhrlng ngay dudng quAn, thinh
A. D6'i vdi cic si ouan: thoing 6ng cho td chric khiOu vf tAi Cdu lac
HAu hdt cic cudc hop hinh quin cdp bQ don vi, mdi tdt ca si quan SD cl6n tni quanh
Li6n Trung doin, Trung doin, thinh thoing vring ddn tham dd. Ong thudng n6i lim vidc ra
cdp Tidu doAn ddu c6 6ng tham dg thuydt lim viOc, choi ra choi. Ngrrdi chidn si phAi vrYa
trinh hinh qudn. D6i khi 6ng tlich thAn cAm
g{y thuydt trinh kd ho4ch h)nh qudn cho toAn li linh mi ciing vrla l) ngh6 sI.
Trdn rldy ii vii n6t so ltlo. c vd Thidu hr6ng LO
thd sl quan cAc cdp. V6i giong n6i 6n tdn, nhe
nh)ng, 6ng gqi cac si quan ldn tudi bing anh, Minh Dio tldi vdi cdc sI quan dudc 6ng trAn
trong hic cdn chiSn ddu c0ng nhtl khi hl trAn.
c6c si quan nh6 tudi bing em. I(hi vio phdng
hop, 6ng bet Ay 6t ci sl quan ta cdp Dai td .{y li t6i chda n6i ddn viOc 6ng lu6n 1u6n rQng
rii thdng thriSng ngoii mit tran, alic cdch vd
ddn Chudn riy. Sau khi hgp xong,6ng k0u goi *rudng nien vi kh6ng ngAn ngai girip dd si
tinh thAn chidn cldu cria c6c si quan hiQn diQn,
ddi h6i chi6n thing sau cring v6i nhring mOnh quan c6c cdp.
16r*r vrfa uy quydn vrla thAn thddng. Dai khei
B. Ddi vdi ha si quan vi binh si:
nhu: "T6i hy vong sau cuQc hinh qudn niy s6
gap lai anh em tni6c hing quin, tntdc quan Ong bidt quydn loi cria hAu hdt binh si
ky, dd dich thdn t6i gdn l6n ngrrc anh em
moi clctn vi n5i chr:ng vn SD18BB n6i ri€ng,
nhrtng huy chrrctng chidn c6ng..." Tdt ci si
quan, nhdt li si quan tr6 cdp Chudn r1y, Thidu *rddng bi chdn bdt kh6ng nhidu thi it 6
riy ddu ruc tinh thAn phdn khdi, quydt chidn, phddng di6n niy hay phrtcrng di€n kh5c. Thi
du quydn mua ho{c drloc cdp nhu ydu phdm,
thgc phdm Quan tidp vu, quAn trang, qudn
rstj DoAN 1 8 B0 BINH 45
dung, quydn lqi khi hanh qudre di ph6p, cdp C6 lAn sau cuQc h)nh quAn d An L6c,
nhi d trai gia binh, v..v... Tinh trang cit x6n Trung doin 43 nghi tai ch6 ngoii rnqt trAn chd
Anh hrr&ng rdt ldn ddn tinh thAn binh si chidn cuQc hinh quin kd ti6p. Ong cing lftdi CTCT
vi Phdng Tdng quin tri (1) ldi quan xa ra thim
A&t, k! luat quan d6i, t16ng thdi crlng li don vi. Ong ddn cic dctn vi nh6, ngdi tren
thrlng cl4n drrdi gdc ciy h6i han, chuyQn trd
nguy€n nhAn khidn binh si bdt man, vd kf luft
thdn mf,t vdi binh sI cdc cdp, mdi anh em hrit
hay clio ngti.
thudc, udng tri, ci ph€ do binh si khoAn dii.
Sau khi tldn nhin chrlc Td lCnh Stl cloin Ong tap hgp c6c binh si lfp chi6n c6ng, thing
kh6ng bao lAu, 6ng ra 19nh Khdi Chidn Tranh cdp gdn cdp b6c mdi tnldc srl hiOn diQn cria
Trung cloin trddng cing c6c si quan, h4 si
Chinh Tri CTCT in hing ngin gidy td ghi 16
quan vi birih si vi t4ng rn6i ngrldi mQt bao thrl
quydn lgi binh si vi h4 si quan, r6i chi thi cdc $10.000, mQt tldng h6 tleo tay Seiko ttl d6ng vi
mot qugt rn|y Zppo khdc cdu "Td lenh
aldn vi phan ph6t cho trlng binh sL kh6ng s6t SD18BB thdn ting". Trrdng DAo chl thi I(trdi
CTCT trich qu! "HAu Phddng Ydm Tro Ti6n
m6t ai. E6ng thdi 6ng ra l6nh Khdi CTCT c5c Tuydn" drudn bi qui chu d6o tnldc khi ddn
cdp td chr.lc hqc tap, grdp binh si ndm vf,ng thim anh em. D6ng tttdi cht thi Ddn vi tnldng
cdp m6i ngrrdi mQt gidy ph6p clic biQt 7 ngiy
quydn loi mi ddi h6i. Ong nhdn rnanh blng
vi sip xdp phrrong ti€n cho ho cli ph6p. Didu
mQt chi thi alec bi€t, vdi n6i dung ddn vi nao lim toi v6 cring ng4c nhiOn vi cdm <lQng li tdt
kh6ng thi hinh ddng sc bi khidn tr6ch ning. cA binh si vrfa dtlo. c vinh thing va an thddng
ddu ta ch6i di ph6p, tinh nguydn d lai tldn vi
Ndu Doin Thanh tra Stl doin ho{c c6 nhAn 6ng
tidp fi+c chidn aldu.
ddn thim ddn vL bdt chdt h6i mdt binh si nao
Dd ning cao tinh thAn chidn ddu vn giAi
d6 da drr.c hgc t{p vi nhdn grdy td khOng,
tri cho binh si sau cac cu6c hirih quAn d)i han"
ndu thidu s6t thi c6c dctn vi tnldng lien hQ s€ bi 6ng chi thi dda c6c todn Chinh hudn ra thing
tidn tuydn sinh hoqt vdi c6c dctn vi tlang drrdng
ph? t nang. qudn. Kh6ng cAnh niro cim dQng bing hic cic
Kh6ng nhong lo ling quydn ldi binh si, cO Chinh hudn mic tl6ng phuc sd mi dai tay
6ng cdn chem lo srlc kh6e trlng anh em. C6 lAn mAu xarih nh4t, quAn tdy xanh dArn ngdi xen
k€ vdi cic anh linh tlAy m6 hdi h4i br)n, nim
6ng cldn Tdng Y Vi6n CQng hda thim thtlclng
benh binh va tang qui riy lao. Ktri g{p c6c tay nhau trd chuy€n thdn mit vh tham gia sinh
thrrong phd binh, 6ng drlng lai h6i tham. C6 hoat.
lAn m6t thriong phd binh SD18BB than phidn Thddng thudng c6c budi sinh hoat k6o
chidc xe lin 16 can xdu vi ning, t6 f mudn dai hdn mQt tidng, trrJdc khi to6n Chinh hudn
m6t chidc xe cr.ia Erlc, dgp hon vi nhe hon.
Ong h6i thim anh thuQc don vi nio trong chia tay cldn thdm ddn vi kh6c. Binh si vi c6c
SD18BB, bi thrictng trdn niro, d diu vi h6i chidc anh chi ern Chinh hudn clAu bin rin, lrru luydn
xe ldn cria D(tc giA bao nhidu, mua 6 dAu? kh6ng mudn rdi nhau; vii binh si qud xric
Mdt anh thucrng phd binh SD khiic c6 d6ng, bQt kh6c nrlc nd khi bit tay trl gia.
chidc xe lin Dtlc tl6ng 1i b6n, n6i thing hcln ld Lric SD nght ngoi, Trr6ng EAo chi thi
ddi xe lin bri th€rn $30.000. Trrdng Dio suy mdi BiQt cloin Vin nghQ Trung ddng thu6c
nghi mot lat r6i m6c b6p ldy tidn ddi xe ldn Tdng cgc CTCT I6n BO Td lenh trinh di6n. BiQt
vdi gAn 30 thudng phd binh chrlng kidn. Arih doin hic bdy gid g6m nhidu ca si darih tidng
thuong phd binh SD18 ng6i tren chi€ic xe mdi, nhd Phddng H6ng Qud, Elvis Phddng, v..v... C6
nghi€m ngridi chio 6ng, ldp bip ldi eiim dn mi IAn sau khi trinh di6n, 6ng h6i i IGdi CTCT
mtdc mit tu6n trio. Ong bit tay 5n rii, chric
anh mau xudt vicn r6i tidp tuc thim cdc
thddng binh kh6c. Crl chi cda 6ng gay tidng
vang xa trong cfing nhd ngoai SD. Anh thrrctng
phd binh may min du.c an rii phdn nao trong
kidp sdng tan tat sudt ddi anh.
rsuDoAN le B0 B|NH 46
xudt quy Hau Phddng Ydm Tro Tidn Tuydn nfrn. Trtdc khi 5D1.8 r t di, anh em trong SD ldy
$30.000 thddng anh chi em Bi€t doin. adn thing dqn, ding son vidt ftn h9, don ai cia
ngbi da ohh zti6n di odo ldng ilft mq dd hm mQ
NOn n6i thdm li llc bdy gid c6 phong trio bia. Nhftng tfm mO bia th6 so dtqc dlrng l|n b&i
tinh il6ng dAi tdt ld thim thidt cia nhitng nghi
Hau Phddng Ydm Tro Ti6n Tuydn, SD drro. c cdc
cdn tidp t4c chidn ildu.
ddn vi kdt nghia ting tidn" c6 khi 10n cldn mQt
Chudn tfing LA Minh Drto nhdc chuyQn An
triOu d6ng. Sd tidn danh cho Trr lOnh hJ do sr?
L6c t:di gigng rdt ngQm ngii: Anh em chdt & An
dung, kh6ng cAn chrlng minh vlo cdc muc dich
L@c dbt bpc trong poncho. T6i nh6 chuyQn anh
ich ldi cho SD. Thd mi chl xudt qui $30.000, linh Di dang ddo hd ch6n bqn thi turtng dqn phdo
6ng lai db d{t h6i y Kh6'i CTCT xem c6 hop lf,
kich gtn ngay xudng hd c.rta minh ztia ildo xong.
hgp phap khOng? Quf Hdu Phddng Ydm Tro
Ti6n Tuydn tlrtoc 6ng chi thi phdn phdi d6u Bdc si Chhu chay xe ngang qw thfy anh cdn thoi
cho c6c alon vi t6c chidn, kh6ng girl lai Cldng
thop, ngitttg xe lqi cdp ctu. Rdi 6ng cfrng firtng
nAo. TrI nhrlng vi6c.nh6 nhat nhri th6, c6 thd (gn phdo md chdt b€n cqnh anh ltnh Di. T6i cho
anh em trong SD stra sang lqi ngha trang tnfrc
kdt luAn Thidu trrdng LC Minh Dio li vi hrdng
rkhi t di. Vd h6m sau, tuAn d{dng ili chuydn khi ili
thanh liem.
qua nghTa trang moi ngtii d/u crti ddu, nhd ddn
Ngoii tudng thddng hien kim, ong cdn
teng si quan Trddng cloin Vin ngh€ Anh drlng ngiry niLo cdn ban bd dna gi1n, chidn ildt b€n nhau,
BOi tinh vi trao bXng Trrdng luc tdt ci anh chf b6y gid rft di dd lqi m\t sd ndm ddy y€n nghi. Mqi
ngrhi til linh ddn sl qwn, ai cfing cni ddu l{ng ld
em trong cloin - c6ch teng thtldng rdt c6 gia trl
ddi vdi ho trong viec theng thddng. btbc. Ba 16 z.ti sing dqn khing ldm nQng d6i oai
Trong thdi gian SD18BB thay SD5BB trdn thli ngfii chidn sT mi sq mdt ru4t ndo d6 ldm thm h6n
An LOc (Binh Long) phii an luchg kh6 tha dn
hg triu n(ng.
tidp td vi dudng bO bi cit dft. NhQn thdy anh
T6i dt4c xem mdy tfm hinh nghln trang niy.
em binh si h)nh quAn qu6 cric khd, chdt sdng
Nghla trang rdt rQng, nh ng ng6i m6 nim kh6ng
trong drtdng td ke t6c, hrlng chiu ph6o - c6 khi
thinh hdng ldi, mQ bia tdm l6n, tdm nh6, Tttng LO
vAi trdrn qud hing ngay, Td6ng Dao dlla i Minh .tdo n6i tidp: T6i c6 ad so d6 nghTa trang aiL
kidn xin Tdng cuc CTCT tidp td thrrc phdm trroi IQp ilanh sich trt fi g{ti ud n6 Tdng Tham mm,
nhd rau quA, v..v... bXng tnrc theng hI Sii Gbn Tdng a1c CTCT ad mdt b,in tfit & SD dd sau nity
iOn An LOc, m6i iAn tren ca tram kf dd phan Hti da y€n, drhng bA di dtqc, thAn thin crta cdc ttt
si mudn ddn thnm ail'ng hay cdi ting c6 thd tim
ph6t cho SD. ilqc dd ditng."
Ddi vdi qudn nhdn cAc cdp thuQc Clon vi Kh6ng nhrlng 1o cho binh si dang chidn
ban cring nhtr cria SD chEng may hl trdn trong
thdi gian trdn thrl An L6c, ch6n cdt sd sai trong ddu ngoii tidn tuydn, 6ng cdn lo cho c6c
thi trdn, dng cho vE so d6 clinh 16 vi tri m6,
dip lai m6, lAm m6 bia ghi 16 tCn ho, cdp b{c, thddng benh binh dang clidu tri tai b€nh xA SD.
don vi, sd quAn... ldp danh siich gti v6 Tdng VA vi6c nAy c6 Kidu M! Duy€n cfrng cld cdp
cuc CTCT kdm theo bAn dd dd sau niy, n6u c6 trong cudn "Chinh Chidn Di€u Linh" trang 337
di6u kidn gia clinh tfi si c6 thd tham mO hay - 339:
bdc mO cAi t6ng. 'T6i ddn thdm SDT8BB r:io ngdy diu thdng
Vd vdn dd niy, nrl ph6ng vi0n Kidu M! DuyOn 4 ndm 7973, Chudn t ing L€ Minh Ddo, Ti IAnh
Str dodn ld mQt ngfii rdt hidu kl 6ch, bdt cit m,t
vi€it trong cudn "Chinh chidn DiOu linh" trang
nhi b6o hay mQt phdi dodn ndo ddn thdm SD ddu
343-3M:
ilqc tidp d6n rft nidm n&. Trong cdu chuyQn,
"St doin 18 B0 binh c6 mQt nghia trang ndm
tfing L€ Minh Ddo nhdn mqnh nidm hdnh di|n
& An LQc. Nhttng ng6i mQ 6 diy ch6n kh6ng ngay
hnng thing tdi. NghTa trang niy kh6ng chi ri€ng cia SD li ngtiti lfnh mi SD1SBB trang bi bdng 4
cho trl sT ctla SD1SBB mi cdn c6 cdc don ai ldtdc
at didm: quin sn, tinh.thin, khd ndng ui hoin
SUDOAN 18 BO BINH r 47
thimh nhQm ou. Didu t6i thdy ngoii 4 itidm tdt md Xin ghi them trong thdi gian SD18 v6
Tfing LA Minh Dio ttila n€u IAn, St dodn 18 cdn dudng quin d hAu crl Long Khanh, kf giA
chidn tnldng Ki6u M! Duy€n thrrdng vi€lng
nhidu odn dd Hfic rdt ddng khoanh th€m ndy ilidm tham SE18 vi vidt nhidu bii n6i vd SE. Bdn
son nfia, d6 ld tinh thin xd h\i, odn dd c6 nhi qui nhac SD18 Hinh l.:hric crlng ra ddi trong thdi
phu ad tit sI, odn tld hang bdng ciln anh em thung gian niy, ngtria li trong thdi gian SD18BB dtr6i
bQnh binh dang nim didu ti tai bQnh xd cit SD, quydn cria *U" **g.l€ Mnh DAo.
adn ill nhd thffing, tndng hgc cho gia dinh til s7... Thidu hrdng LC Minh Eio c6 ngddi em
itdu duqc gi6i chitc thdm quyAn SD lo liing rdt chu ruQt li Trung td L0 Fllng Mintr, Tidu doin
fuio. T6i d qc Trung td Tnttg, Tham mtu ph6 tnldng Tidu doin Triu Di€n Thriy qu6n Lgc
CTCT hfing ddn ili thdm b€nh nd SD. B€nh m chidn trl trAn. C6c em trai 6ng cdng d trong
qu3n tl6i. Tnldc ngiy 30 thang 4, 1975 Thrdu
c,rta SD18BB nin gi{/a mQt oing ddo heo hfit gi6,
hr6ng I€ Minh DAo c6 di tli6u kien b6 sD
mQt oing dft i16, ning h4i mw b n crta finh I'ong sang Mf, nhtlng 6ng kh6ng tli, d lai quydt
chidn. Ngay chidu 29 tfr6ng 4 1975, 6ng cbn
Khdnh. Theo cdp sd tni b€nh ni chl c6 40 githng,
hop tai BQ Td lCnh Sd aloin cl6ng d Long Binh,
nhfiig tuen thgc td con sd il6 lan ddn 750 girhng.
Trong nhitng Hndng thiri gian cuQc chidn gia fiflg, bin kd hoach nit SD vd 6n ngr:t phia Nam s6ng
Sii Gdn bAo v€ thri tt6. Ngny h6m dy chidc
nht hdi mit trQn An lic citn sdi il6ng, tfunng
tnrc thang C&C cria 6ng tlf,u tai BTLISD tliy
bQnh binh dr4c chuydn od dAy trdn ngQp, @nh ni
phfii ild hai nghi nim chmg mQt girritng. cld xing nh6t vi phi cdng cfing c6 mit sin
TOi da di thdm nhidu b€nh xd cfia SD klttdc, sing dd 6ng c6 thd bay ra H4m <tQi 7. Nh6rg
ththng thrtirng s{ td chtu chi ihing nht bing dp sd 6ng kh6ng b6 ddn vi dray trdn nhtl m6t sd c6c
fn dinh, cdn b€nh xd cia SD78 lqi gidng nhu m|t
bQnh aiQn dd chidn cfp onng. Slt pMt fidn dA gdp hldng l6nh kh6c vi sau d6 bi tn dny hon 17
nim tnldng khd ii'
bdn ldn c a bdng cAp sd, nghTa h c6 khi ndng tdp
'r!r+*
nh6n m\t lic khoing 300 thwng benh binh ild diAu
Tr€n cldy, t6i chl ghi vai n6t sd lddc vA
tri...
c6ng trang vi thdnh tich crla Thidu tridng L€
B€nh xd crta SD18 il|c bi€t thtrc hi?n thAm Minh Drio, ngoii ra cdn nhi6u cOng trqng vi
ittuc m trai sl qrmn, nQt hqi giii phiu odt h6i thenh tich ldn lao kh6c nhd cec chidn thing
quAn s1r nhrlng vi khudn khd bai h4n hgp, t6i
sinh ud mQt trqi hA sinh. Trung binh m6i tMng,
khong thd ghi hitt .1d. c.
khu Ngoqi chdn kMm ftAn mit ngdn bQnh nhin. Dd kdt lu4n, t6i c6 thd n6i Thidu tridng
Mjt ngity trwtg binh chqp hinh phdi 100 thn binh
LC Minh EAo li mdt si quan cdp hrdng tuy tr6
quin dich c,rta SD. Phitng ilQn tuydn c6 thd chr4p nhrrng tlAy dri khi ning dri huy vi lanh dao
m6t dai clon vi, xrlng d6ng li con drim cllu
hinh phdi, bno t{t, tidt niQu, ngang odi lihi ndng din crla Gia dinh 18 me t6i cfint li m6t trong
ciic si quan ald-d. c vinh h4nh phqc vq dddi
arta mQt quhn y z;iQn... quydn vi cring hdnh diQn ln mQt thanh phAn
Cdc trqi b€nh itdu khang trang sqch s3. Hi€n cria tl4i don vi mang danh Sd doirr 18 BO binh
c6 khoing 700 bQnh nMn dang ilidu tri, gifing ndo vdi phri hiOu cung t6n tr€n n6n trdi xanh vi
bidn ci, hrgng tfllng chi "Tang bdng h6 thi
ra gitbng (ilrap) cing il@c gt$t triing tinh, ding
ph4c crta b€nh nhin illu sqch sE. BQnh xd ndy hiu nam nhi tref' (NCT).
nhn tt trtc ddn m,itc tdi ila, kh6ng co mrty gtdt, Phan Ntgc Trrlhg
nhdn ai6n phu trdch phdi gifut bing Jay. Cit th{t (1) Phdng TQT c6 mAt dd ldy tcn ho ciic binh si
tAn thing ban quydt tlinh tlidu chlnh.
ngh| m6i ngdy trung binh phii gifit 300 bQ quin do
od hdng trdm tdm ra trdi ghbng, md gi{t bdng tay,
thi d6 qud ld m\t stl cd gdng il6ng k6m pht4c.
BQnh ni chi c6 34 n6n aiAn ph4c ou cho ci trdm
b€nh nhdn m6i ngdy, trong tinh ttgng thi€u thdn,
crii gi crtng phai tt tic-.."
rsrj DoAN 18 B0 BINH 48
'4*t#.t*gVaOanL
M nAn huong tu1ng niAm vi anh hilng vO danh trong lich srt. Xin cdm on tnQt ngudi
bdn dA kd bi cdu chuyQn thtong t6m nhurig hdo hing ndy cfla ngudi ttdn bd ViQt nam,
vq mQt vi Trung si cfia qudn luc VNCH. Ba dd sdt ctturh vdi ching dd chidn ddu chdng
lqi cuQc tdn c6ng xdm ltqc khdc hAt crta CSW tai mQt cdn ct & Phudc Tuy. Vd chinh
bd ciing ld ngtdi phti Id cd vdng IAn thi thd cfia ch6ng sau khi vi anh hilng tudn tidt vi
l€nh d.du hdng ngdy 30/4/1975. Trong giai ilogn lich srt ndy, cd thd day chi Id m|t
tr dng hop trong nhiiu tr dng hdp ttong t{ md ch ng ta khbng bi{t vi kh6ng cd ngudi
kd lqi. Mong rdng bdi tho nhd bi ndy Id mQt b6ng hing, ld nh{tng ldi t6n vinh cfia tdc
gid gdi ddn ngudi phu nfr ViQt Nam can ildm khd kinh hiQn 3 ving ddt ndo dd trAn qud
itla cdu.
Hai tay nAng mAnh khdn tang Xe manh Ao, qudn khdn tang
L€n dAu con tr6, hai hitng lQ roi
Trem nem th6i vinh biQt Ching fi diy! Xa nhau! ... Wnh bi€t nhau 16i ...
Vi dAu ddn nldc non ney Mi kh6ng n6i duoc m6t ldi td ly !
LEnh kia sao lAi tr6i tay anh hing ?
Mdt thdn chSng kh6p lAn mi
Trudc hdn bLlc tt non s6ng M6t ddng mAu d6, tO chi lanh ddn
6m ch6ng, thln ngd vAo thin
Thi6n thu dAu 16 then citng c6 cAy ?
T0 b6 phAo giec xa gAn im vang
Mit mi bdn phia trdi mey
Hai tay nhng lA cd vdng
Tidng gdm dqi bAc, tidng cdy xe tdng PhA En cho dm l6ng Chdng, ldng ta!
PhAt giey oan nghi€t bdt blng T€n Ch)ng dD chLng sir hoa
GiQn con h6ng thIy cudn phdng son hA
Nhung h6n Chhng de nhAp hda nAi s6ng
Am thAm, Chhng b6 l4i ta...
vA DANH u4N THUiANH H)Nc!!!
Ciia tem ngin ndi x6t xa nghgn ng)o!
Ky ddi, cd rd tr9n cao
Ngd nging nghe IQnh chidn hdo b6 kh6ng
Dau thudng, nhin l4i x1c ch6n6
Ching di theo nLJdc, em kh6ng trAch Ching!
Ng6 Minh Hlng
rstj DoAN 18 B0 B|NH 49
gdnVi ffhOng CO Dinh nAf
Brio Dinh Nguy6n Hfru Chd
o
hi quAn CQng sin xAm ltrng Brc Viet CSBV phAi hgp khdrr, chi thi Tddng TrAn Vin
hoach tlinh kd hoach tdn c6ng Thi xi Tri,.chi huy quAn VC rni6n Nam xudng tQn
Xuin L6c, tlnh Long Kh6nh, noi dit Bin doanh Qudn tldan 4 cda Tddng VC Hdang
Dai bin doanh crla
BTL/SE18BB/QLVNCFI chring di kh6ng ti€n CAm trong vring t16n di6n cao su Binh LQc I
li0u dtldc stlc kh6ng crl anh drlng vi minh 1i0t
hudng Bic cria XL xem x6t thgc td chidn
cda qudn tni phdng. Stl doin 18 BBIQLVNCH
trddng. 13 Drlc Tho, t6n Th6i Thtigng Hoing
aldd. c dat drldi quydn Trr lenh cria Chudn trrdng
cria Tridu tlinh it6 CSBV phAi thri nhf,n tnldc
Lc Minh Diio, xudt thdn kh6a 10 Tnrdng V6 bi
thrrc td, dd r6i chi thi: "... kdt cuc li anh em ta
Qudc gra Di lat, kd fiI ngiy 4/4/1972. Ld mlt
kh6ng drinh dddc XL, bi thuctng vong ning,
hr6ng lanh tr6, ning d6ng, vi rdt duoc ldng
qudn si thu6c cdp; 6ng li nhdn td quan trong phdi rut ra". Vi cudi cnng, kd hoach tidn
cria Chidn thing XuAn LQc vang dQi, l)m dich chi6m Thri dd Snigdn phAi thay ddi toan b6.
quAn phii khidp sg, ban bd kinh nd. Cdc qudc Do d6 ngddi ban d6ng minh Hoa K}. oia
gia Anh, Phap, Mf cld khOng ngdt ca ngoi chring ta mdi c6 clAy dn thi gid dd s{p x0p kd
chidn cdng to ldn niy, kd cA nhr?ng nhi b6o hoach cudn cd, vi ngrldi dAn Siigdn c0ng nhu
thdn C6ng sdn. Ta c6 thd khOng ngoa chrit nio
ngrrdi dAn midn Nam c6 miiu mdt, trr cho minh
khi dem so sAnh trdn chidn XuAn L6c (XL) nim
1975 v6i tran chidn DiOn Bi€n Phri (DBP) nem li th6ng hidu thdi cuQc, kip thdi di tin di ra
1954. ngoai qudc tni6c, mdc cho "viOc nddc, viec
Ndm 1954, tai ldng chAo DBP, Bdc Vi€t, dan" dd nhrlng k€ "ngu" lo.
ViCt Minh vdi quAn sd 6p clAo vi dia thd "Chi huy li ti€n li6u", d6 li <lidu mi
thuan ldi, sau 55 ngiy d€m bao vAy, dA gAy bdt crl mQt cdp chl huy nio dti ldn nh6 cria
QLVNCH ddu phii bidt. Nhrrng qua trin chidn
cho qudn d6i tni phdng crl l Dai ti de Castries XL, ta c6 thd kdt ludn, td6ng t6 crla quAn
CSBV kh6ng qua mQt tntdng ldp nio cA, kd trl
(duoc thing Thidu ttrdng ngay tai mat tran) Vin Tidn Drlng, TrAn Vdn Trd, Hoing CAm...
8,000 thuong vong, vi khi trin dLidn kdt thric, ddu chi li nhrlng tOn du kich "ring den mi
tdu" g4p thdi mi in n€n lim ra, n€n chEng
9,500 qudn si bi brt lim trl binh (kd ci vi chd
bidt bii hoc "tiOn liQu". Ngay ci t6n Dai hrdng
Iihldng de Castries). Ngridi Ph6p coi c16 cuQc
thua tr6n nhuc nhd, ViCt Minh coi 416 li rn6t V6 Nguy€n Gi6p crla chring, bAc thdy crla cdi
th5ng loi vC vang. Trdn chidn DBP ndm 1954 goi le QDND cria CSBV, crlng chi thg hudn
rn6t thdi gian ngin tai Trrldng V6 bi Hoing
drJa cldn viQc kf kdt Hiep dinh Geneve ndm
Phd bcn Tiu. Gi6p thSng Ph6p bdi vi Gi6p coi
1954 chia d6i lanh thd, bdt ldi cho ngddi Viet
sinh mang cria quAn si drrdi quydn chl li cdng
qudc gra. Nim 1975, tai XL, Tinh Long KhAnh,
cu cria Ding, Gi6p }<h6ng coi sinh mang cda
Narn Vi€t, hldng quan lqc ldd. ng cria hai ban
con ngudi ln vdn qu;i cria T4o h6a. Do d6 sd
ln 6 (quAn CSB! va 1 (qudn tni phdng).
Trong din gian c6 cAu: Ba a16nh Mdt, khdng tnldng crla Giip li "nti6ng quAn". Gi6p 1u6n
chOt crlng qud! Nhting ding niy bOn MQt, cli lu6n xrl dung chidn thuAt bidn ngddi trong tdt
kh6ng ch6t, ctng kh6ng qud. Tr6i lai b€n S6u cii ciic cu6c td'n c6ng. "Ba d6nh MOt kh6ng
dd vrla chdt, lai vrla qudl Khidn BQ Chinh Tri chOt cring qud". D6 li cAu thAn chri mi Gi6p
dd thu6c nXm ldng.
SUDOAN 18 BO BINH r 50