Đặc San SĐ18BB 2005

bio An LOc cdn tuon chay. NCn dri thd nio thi T54 vd 6 kho d4n tlai b6c quan trong.
quan ta cr:.ng phii britrg sach nhrlng gO'c 16 t6i iic
il6.vi brlng rdt ki6n quydt. Ddn 3 gid chidu cring Ddn ltldt Chidn DoAn 43 cria Trung Tr{ L€
XuAn Hidu nhip cu6c tai mat tfan euin Loi. Ngiy
ngiy quAn ta hoan toan lam chri Ddi 169. Toin b6
ch6t dich bi tiCu diet, mQt cen binh may mdn s6-ng 3.9.1972 tuong lfc ciic ciinh quan Di, Thriy QuAn
Lgc Chidru Bi6t DOng Quan, 81 BiCt Cach Dt vA
s6t va dua tay xin hing.
Ky Binh nhich ddn vd phia Cd Thinh Dinh C6ng
Gi6i quydt ahldc cili gai L69, c6c clon vi cria

Trung Eoin 48 86 Binh tidn v6 phia Ddi Gi6, vdi
cao cl6 170 m6t nim vd hrrdng Ddng E6ng Nam

An t6c. Khdng bidt tai sao cao tlidm mang tCn Ddi

Gi6. Hodc vii khi ngudi linh chring ta d6ng qu6n
tlio giao th6ng hdo hAm hd tran dinh d6i, ngiy

ddm nghe tidng gi6 hri kh6ng ngring td nhrlng

ciinh rrlng cao su b4t ngdn chung quanh An L6c

.lua tdi, nCn da goi n6 la D6i ci6. D6i Gi6 nim 6

mdt dia thd that kh6 khin vi hidm trd, c6ng quan
da bd fti cong sl/ phdng thli tr€n d6 h6t srlc ki€n

cd. Ddi Gi6 cdn trong tay c6ng quAn ngdy ndo, thi

ngdy d6 An l-6c v6n cdn trong tinh ttang bi khdng Chidn xa T-54 bi bdn ha tai Ar L6c 1972

chd rdt nguy hidm. Trung Tii Thinh,Trung Doin Tr6ng ngoai Qu6ng Tri, thi cdc chi€in sl Trung Doin
43 B0 Binh cgng ep srit tdi phi trddng Qurin Loi d
Trrrdng, quydt dlnh tung Dai D6i 48 Trinh Siit vi Binh Long nim vd hrtdng D6ng Bdc An L6c. Ddy ld
Tidu Doin 1/48 rdn c6ng lii chidm D6i Gi6. CuOc
m6t vi tri chidn lrroc vi kh6 khdn nhd't trong
chi€in tldu dd di6n ra iic li€t sudt ngiy 9.8.1972.
Qudn c6ng sin cd drtoc du thd ttt tr€n dinh d6i, nhfng muc tiOu t6i chidm, chrra kd nhrlng trd ng4i

chdng thdy iuu dan, chd-t nd vd dring sring kh6ng chdng chdt trong viCc tidp td clan dr/dc, nudc
udng... Tru6c dAy Lrl Doin 1 Kh6ng Ky Hoa K} da
giAI7S ly, sring cdi vd dai li6n bdn xudng ciic c6nh
xay ct't nhtng c6ng su that vring chdc thic bing b6
qudn cria ta tri chAn a16i ti6n lCn. Quan ia lam vao t6ng cdt sdt. Do t16 mA cdp chi huy clich tld chon
tinh thd vd vi tri hdt sfc ba't ldi, gAn nhrr ld phoi noi niry de dat b6 chl huy dAu ndo cria C6ng
harg trAn trui hfng dri moi thrl h6a luc cria alich
tnit xudng trl cao didm. Ddn 5 gid chidu, ciic chidn Tnidng 9 Bdc Vi6t, tn d6 di6u d6ng nhrtng cu6c

si Dai Ddi 48 Trinh S6t gan da vi drlng cim tld leo
10n ddi dnng M72 thut i Am

vdo hAm hd dich don aludng

cho Tidu Dodn 1/48 xung
phong l6n diinh cAn chiOn.

Lrlu dan ve lddi l0 da t6 ra

ra't hiCu qua. Linh Tnng Doin

48 thar :t toiin tdng chdt va
him cd thri m6r, chi€'m tdi

dAu qudn ta biim chat tdi d6.

Nhfng toiin crim trl x6ng xiio

tr€n dinh d6i h'n din dAn

ttlng mrinh m6t, d6o idng

mang m6t, cho d€in khi qu6n

ta tren ngaP Ddi Gi6. Chi€in si

Tidu Dodn 1/48 tim thay 31

xiic cdn binh dich, tl:ru dudc 11

sfng c6ng ddng, trong d6 thu Chidn xa T-54 bi bdn ha tai An L6c 1972

hdi lai duoc 6 khdu dai b6c

105 ly, ph;i hriy mdt chi6n xa

SUDOAN 18 BO BINH r 201

tdn c6ng vdo An LQc. Dia thd iidn vdo Qudn Ldi trl nhrlng ngiy dlu, nhrlng cuOc cham sring dd
rdt trdng trai va ra't d6 lAm muc ti6u nhim bin cho di6n ra v6 cring iic liOt. Khi Tidu Eoin tidn sAu vd
hudng Tay l6'i 5 km, thi bi cong quAn bao vdy,
dd loai h6a ldc, cong vdi hAm hd quri kiOn cd tl6
gay that nhidu gian nan cho ngddi linh Trung Doin kh6a chdt. Ph6o binh vi m6y bay trl Ham DOi 7

43 BO Binh. Quan ta chi€im tdng u aldt, ttng gdc ngoai bidn thay nhau hm tuydn h?a ngin chfln' Ban
cao su mot vd ldn dAn vao ttng 16 c6t mot. Moi ddm thi hai chidc mriy bay tr} m6t cdn cf b€n Th6i

thrl h6a ldc ddu t6 ra v6 hiQu trrldc bd dAy cia be Lan cldn bao vring, srl dung loai clan 40 ly c6 tliu

t6ng. Chl c6 i{u dan tung vao lim cAm hong nd lan dnh bdn chin clich vdng quanh v! trl. M6i

nhrlng khdu dai li€n clia gidc, rdi quan ta tran lCn chi€ic hoqt cl6ng b6'n tidng tl6ng h6 cho aldn hic trdi

dnng ludi lC gi6p chidn. CuOc d6nh ki cn di di6n sang. COng quAn nhidu lAn md dgt xung phong
ra gh€ rgn vi kinh hoing. Chidn si Cung TOn m{t
mudn trin ngap vi tri, nhrrng tdt ci tldu bi tldy lui
tldi mit vdi binh al6i khat mdu cQng sin, nhfttg tnJdc sllc chdng tri quydt tet cria tdt cA chi€in si'
mf i 16 nhi6u khla vi nhon hoic cria qu6n clfch
Nhung bdt hanh thay, m6i bddc qua ngiy thrl hai,

cflng tua tda d5m clAy nuiu cria ngrldi linh Su Doan thi Thidu Td Tidu Eoin Trudng bi tr? thrrctng ct)ng
fS BO Binh. Nhtlng cudi cing, blng tdt ca cdn thinh m6t sd binh si trong mot aldt ta'n c6ng cta clich.

nQ sau nhfing tOi ac ma giec da tnit l6n tlAu ngrrdi T6i li6n iludc tld crl l€n thay thd, Dai Ily L0 Ven

dan vO t$i An LQc td ngdy L3.4.1972, ngridi lffi Ven, Kh6a 20 Da Lat, Dai D6i Tnldng Tririh Sat 43
cria chfng ta da tieu diQt gln nhu toan bo ldc
alddc cd vdo phg t5. Cudi cing sau mudi ngay bi
luong cd thd Quin Loi cria gidc, vdi 367 c6n binh
b6 xec tai tran. V6i con sd chdt ch6c quii ldn c16, vdy kh6'n, t6i da dlla allldc Tidu Doin 2/43 tr6 n
cong thi tld hinh dung mfc dQ qu6 a16i tan khdc Xa Cam an toan. Cdp chi huy cda cQng quan di

crla tran d6nh t6i chidm phi trddng Quan Lgi. cli€n cudng, nhd:rg qudn si cria chring dd met m6i,

Thidu T6 Nguy6n Hflu Chd, m6t trong mdt tinh thAn, nan trong nhdng cu6c hinh qudn
sau a16 tai viirg trrlch nhi€m, Tidu Doin a16 d6

nhrlng vi Tidu Dodn Trudng xudt sdc nhdt cria Srl ding bring tli nhfing chdt atich 16 t6. C6 lAn trong

Eoin 18 86 Binh, li ngrldi tld tham du tran diinh m6t cu6c cham sfng, Tidu Dodn da tich thu mot sd

trii chidm phi tnJdng Quin Loi. Thidu Td Chd da sring ldi tr€n 30 khdu dri loai, vdi mAnh gidy vidt

hrdng thuat lai dien tidn nhrlng kh6 khdn dim vOi: "T{ng ciic anh, chring tdi vd Bdc".
mdu rni chiidn si Stl Doin 18 B0 Binh phai drrdng
tlAu dd hoin thinh nhiOm vu trong bii vi& TAI Rdi vdng Xa Cam, Tidu Eoin 2/ 43 veo rrdn
CHIEM PHI TRIJdNG QUAN tOI T4'I MAT
thrl khu vuc Phla Tdy crla thi trdn, 86 Chl Huy
TRAN AN L6C, BINH LONG: Tidu Doin dat tai Kit6 Vua. Khi Srl Poan md cu6c
hdnh quAn i6i chidm Phi trudng QuAn Loi, Tidu
Kd h] khi nhiY vio An L6c thaY th6 Srr
Doin 2/43 vi Tidu Doin 3/43 cld.a Thi6u T6 L0
Doin 5 BQ BinI dd brio v€ tinh ly cia BinJr Long
Thanh Quang, Kh6a 16 Da Lat, ahldc giao nhiCm
anh dtrng, Srl Eoan 18 BO Binh dd chiu nhidu tdn
vu lim n6 lrtc chlnh. Trcn al(ldng tidn quAn, Tidu
thA't do din ph6o crla cQng qudn r6t vao kh6ng Eoin tl6 cham dich li6n mi6n, nhrrng nhrlng khdu
h6a ti6n c6 nhin Nl72 de &Jdc quAn ta srl dung
ngrlng nghl, ngdy ciing nhtl d€m' Nhr?ng ngrrdi
thit hrlu hiCu. Viec srl dung lgu d4n chlnh xdc crla
linh fil thd An Lgc, c6 ngudi dd chdt ba lAn !
chidn st Tidu Doin cring cl6 lim ViQt cQng kinh
Nhfng c6i chdt v6i ving, v6i ch6n tai ch6, lai b! hodng. C6 m6t ch6't cdp C, trlc dai t16i, chi sau vii
ph6o tlich dQi tr(ng nd tung, lai ch6n, lai bi tlan gid giao tranh, Tidu Doin d6 lim chri dd dang'
ph6o... Do tl6, nhiQm vu tlu ti€n hing dAu cria Srr Tich thu tii lieu mdi bidt ring C cria chring chl cdn
v6n ven 25 ten. Ddn tffa, khi Tidu Doin tidn siit
Doin li chidrn lai nhrlng cao didm chung quanh thi
trdn de lot vio tay clich trl nhftrg ngiy dAu crla cldn ngon <ldi, lap ddu cAu cld tli vio phi dao, dich

cuOc chidn, nhu D6i Gi6, D6i 769,... vit ndi rong quan tla chdng trri manh [et. Nhrrng drrdi su ydm

vdng dai an ninh. trd hfiu hieu va chinh x6c cda ph6o binh ve Phi cd

Tidu Doin 2 thuQc Trung Doin 43 do Thidu oanh tac, hn lddt ciic chdt ttich ddu bi tieu diet'
Nhi6u tri binh bi bdt sdng, da sd cdn rdt tra, va
Tri Nguy6n Ven Tho+i chi huy vi toi, Dai Uy
phAn ldn tldu xin hudng qui chd chidu hdi. c6 mQt
Nguy6n Hrlu Chd, Tidu Dodn Ph6, vria chinh thrlc tlidu dau ldng ld trong mQt chdt bi diet, c6 m6t tCn
cdn sdng va bi thddng, chdn cria anh ta bi xldng
nhdn chrlc dtldc mQt thiing, cring Tidu Dodn nhAy

vio An LQc ho4t d6ng ving Xa Cam, cr?a ng5 di
vdo ihf trdn tll hrrdng Nam trcn Quo'c LQ 13. Ngay

rsUDoAN 18 B0 BINH 202

chung vdi ciic t€n khiic bing day di0n thoai Trung Xudn Hidu ala hdn m6t lAn vdo tAn ndi xem x€t
C6ng. Anh y tri Tidu Eoin vi ldng nhdn dao, v6i
nhdy xudng hdm bing b6, t6i chrla kip ngdn crin, trdn clia.

anh da nhAy xudng. M6t triii luu dan tung ra, Ngay N., phdo binh tec xa va phi co oanh
ngudi linh QuAn Y giiu ldng nhAn di crla t6i d6 kich muc tieu suo't ngiy. Ddn chidu, tntdc khi m6

nga guc. cu$c xung phong, phdo binh di tao m6t mAn kh6i

Ddn 5 gid chidu cr)ng ngiy, ddy dac. Hai daj d6i da dudc rung ra md cu6c t6,n

Tidu Doin da hm chri hoan toan ngqn
.ldi, ldp dddc dau cAu tidn veo phi
fudng Qudn Ldi. Giai cloan m6t dd

hodn tdt, nhung giai doan hai ctng that

lit gay go. Trl ngon ddi vrla mdi chi€im
drroc phii qua m6t thung lllng nh6 c6y

ctii rAm rap, rdi mOt thd dd-t cao, blng
phing trrtdc khi ddn phi dao. Thung

ldng nh6 vdi rrlng cay ram rap d6 dd

Id trd ngai r6't ldn cho Tidu Doin 2/4j

trCn dddng ti6n quAn. Thung hing d6

cfing da cudp di mdt nhidu sinh mang

cda nhidu chi6n si trong Tidu Doin,
nen da dudc menh danh li ,,Thr:ng

Lrlng Trl ThAn". Trl thung hlng di l€n ICj lurlrnuofdcnd.lorALo6f'hhtjmrl,qDfir.e. oTu Enh SD. gt6BBbBa.nL.nl[r
tridn d6'c cao ld cii m6t he th6'ng chdt
dlch dAy tldc. Dan phrio vd bom dd dotn t?
.n,Ch rll trrl}lto Cllir L9I

kh6ng lim giem dfdc chft nao sric chdng tr6 c6ng. Dai DOi Trinh Siit 43 crla Oui tiy Ng"ye"
Td" Cl1 tang phai t6h c6ng trrrc dieru ihrrng
manh het cria chring. Tidu Doin denh phii tidn 112]rflnyg7k, ndiaui sfng c6ng tt6ng iria
liOn, rrung IiCn, sfng cOng quan g6ri
hanh k6 hoach diinh ddm. Drinh alCm ld sd tntdng
c6i 6t ly, BZ ly
cria ViBt c6ng, chring kh6ng ngd euan Luc ViCt ddng toat nd. Chring aa .no'ng cr.r manh liar. Tid;
Nam COng Hda lai c6 thd srt dqng chidn thuAt
Dodn dd chiu m6t sri thiet hai rtring kd. Cu6c tA'n
quen thu6c cda chring. T6i da chon nhrlng chidn c6ng phrii tam ngtng. T6i htdng gia tinh hinh vi

binh gan da nhA't, gidu kinh nghiOm chidn cldu nhdt biio crio ldn hen. Dem d6 li m6t alcm dai kh6ng

td chrlc thnnh nhrlng td 3 ngridi, trang bi nhidu lrru ngri. Crim d6ng nhA't ii trong chuy€in ti6p td tlem
gay d6, Trung Tri Hidu dd grii
dan, vi tldc biCt m6t cey gAy dd drrdng nhlr nhdm. T6i cho cho t6i mdy lon bia vn
mdt it dd d€ tr? bO ra tuydn tlAu
cria ngtrdi mri. Khi min d6m bu6ng xu6'ng ld hic
nhtng todn biet kich ndy bdt rlAu hoat d6ng. tDraooinchcohoEami 6Ot yTrCuhnigmD66t iirH. N6agiTyi6hn6mTOsWau,crSiart
Nhrtng toiin 3 ngddi crl md mAm bd di trong dCm
Chudn Uy Phudng vao tang phiii. Dai Tri Trr L6nh
tdi. Khi cAy Biy dd cltrdng Bap ch6 trfing h m6t cho t6i briy trdi, nghe n6i m6i tr6i tri gie la 3 triCu
tl6ng theo thdi giri tric d6 (ttrong drr&g 2,500 d6
triii hlu alan n6m vdo. Crl thd, trong m6t alCm ciic la). Nhrrng cld dat ddoc mqc tiCu ma tidt kiem
dudc xrldng miiu cria quan si, Tu LCnh Sd Dodn dd
chdt dich cla bi brlng di, trong lic qudn ban hoin
cho t6i sri dqng kh6ng dring chrtc ning cia n6,
toan v6 su. Cudi cring Tidu Doin da ti6n ddn drrdc nghia la muc tieu khOng phii lA xe ting alich dang
ddu phi clao. Phi dao trdi dai l6'i 1 km vC hrrOng

Edng. Phia Nam phi dao li khu nhA d6n thrra thdt,
phia Bdc ld m6t day c6ng srt phdng thri ki6n cd do di dQng. Vi6n dan khi bin ra, tA ndng sring k€6
Ltl Doin Kh6ng Ky Hoa Kjr dd lai. Xa hon li tridn theo mdt soi dAy di6u khidn bing kim tuydn dai
ldi 3 km, c6 thd lu6n t6ch .ld tidn cldn mgc tiOu.
ddc thoai thodi tldn mot thung hlng hep, sau d6 Hai vidn dan vda bdn ra, cing nhrlng tr6i hda ti6n
no'i tidp .ldi ndi tning tdng diep tliCp. Dia thd d6
cd nhdn loai bdn ndng c6 t€n li XM202, cla tao nCn
rd't thuAn idi cho ViCt cong phdng thi va dudng
srit ndng trdn 3,000'C. Cdng qu6n nhu ddn ong vd
nit lui cda chring. Sau m6t thdi gian quan siit tran td chay ra tdn loan lao xudng thung lUng, bd lai

dia, Tri Lanh Su Doan, Dai Td L6 Minh Diio vi d6ng ddi thrtdng vong vii vu khi c6ng ddng. Loi
dung tinh hinh thudn ldi, Tidu Doan dan-hang
Trung Eoin Trrtdng Trung Dodn 43, Trung Tri L6

rSIJ DOAN 18 BO BINH 203

ngang tidn l6n. Muc ti€u ali bi *ranh toen d6 ding. tlim Ba LB trong nhtng ngdy dAu thing 1'0.1972 dd
MOt sd ludng ldn vri khl bi tich thu, trong d6 c6 dsarroocchkrfingkcn't6HniQn6pnDginmhudvnnoH^i€Bpi\yD3in1.h1.0B.La97L2C.
m6t khdu 12 ly 7, tlai khdu 61 ly vd nhidu thuong xin
binh, hl thddng nim la li6t. Tai
tluqc k)t ngay trong th6ng 10-1972, mi kh6ng phAi
Phi trddng Qudn Loi da dugc t6i chidm, la mot thdi clidm nio d6 xa hdn. C6 nhidu iy lc c6
quan ta da hoan toan hm chri mot khu vuc rong thd giai clo6n drrqc f <ld gian x6o niy.
lbn kd tr] khi cu6c chidn xriy ra. Ap lrrc cria c6ng Thf nhdt, cQng qudn cdn trlc kh{c mdt cuQc
qudn giAm dAn. Chidn si hrlu c6ng alddc tudng
tirrrdng-, rieng toi dddc an thddng DQ Ngn EEng ngrlng bln cld trdnh kh6ng bi Quan Luc Vi€t Nam
C6ng Hda hinh qudn ti6u diet nhfing aldn vi da
BAo Qudc Huan Chrldng kbm Anh Dnng BOi Tinh
qud sa sft vi thidu hqt thAm hai cria chring. Hi
vdi Nhinh Duong Li6u va mQt Bronze Star With N6i kh6ng thidt tha gi ddn ndn hda binh mi nhdn

'T" Device do vi Tudng cd vi'n Quin Doin III gdn din hai midn Nam Bdc hing khao khi4t tA hai mudi

tai an Loc. nam qua, chi don gidn li chring cAn thdi gian dd

Trong thdi tlidm t16 thi ddn vi cu6'i crlng phqc hdi binh lrrc, rdi khi thdi cd thuan Hen chfng
cria Srl Doin 18 h Trung Dodn 52 86 Binh cda
Trung Tri NgO K| Dring cdng cld lip chidn c6ng ie *6 ru nhrlng cuQc goi li "tdng ndi day" mdi
bhng cuQc chidn thdng Phrl Kicn, vdi hai Tidu thdm t15m clAy m6u vi nrtdc mdt ngudi vO tOi nda.
Doin 3/52 vi 4/52 tham chidn. Tidng sring crla hai Thr? hai, qud kinh khrlng tnrdc h6a lrrc
hr)ng hiu v6 gidi han cria Kh6ng QuAn vd Hii
b€n nd rdn sudt m6t ngiy, tld cudi cring c6ng qudn Quan Hoa K| mi da ydm trg that tich cdc cho
C6ng Hda tli clSn chidn thdng,
buQc phrii thrio ch4y vd b6 lai 67 xric c6n binh. Quen Ldc ViCt Nam
Hd N6i mudn "to'ng khrl" quan dQi vi h6a lrrc Mf
Nhrtng sau nhring thdt bai tl6, bgn chi huy c6ng
ra kh6i Viet Nam cang sdm cang tdt, ald chfng
sin vin chda chiu tll b6 y alinh nudng thCm quan
cria chrlng mQt c6ch dd man vA v6 ich khi tung aludc ycn tam rlng, khi c6 mQt mna hd d6 l&a 1973
hay 1974 ti6p theo, qudn Nam kh6ng cdn gill allldc
mot lqc ludng ldn tl6ng chdt trCn con alddng al6c
thd thudng phong vd h6a hlc nria.
tlao ndi li6n phi trrldng Qud,n Loi vi thdnh phd An
Loc. QuAn cong nuOi f tllnh cit dft tidP vien va Chl c6 v{y th6i. Hda binh, ngang bdn, gia
clinh iloin vien, nhrlng con song nddc mit, nhfng
lddng thlic cria c6nh quan Trung Eodn 43 vda bidn miiu vi tidng kdu kh6c thim thidt cria nhin
chidn thing tai met tran Quin Loi. Ngdy 8.9.1972,
Tidu Doin 2/43 vit 3/43 cria Trung Doin 43 hinh ddn hai midn tldu ld nhrlng danh trl kh6ng hd c6
qudn diQt chdt clich. Sau hdn nim thang trcn chidn trong srich lddc chidn tranh crla qu6n c6ng sin Bic
trrrdng khic nghiCt, quan cQng <ld rdt mct m6i,
Vict vA qu6c td.
nhrrng chdt ch4n cria chring khdng cdn c<i thd so
Ph4m Phong Dinh
siinh vdi chdt Tiu O - Chdn Than} d phia Nam,

nOn Tnrng Doin 43 da nhd bat drtgc do4n cltrdng

gai g6c Quin Ldi - An LOc, vdi th€m 65 c6n binh

c6ng qudn alddc dua ti6n xudng dia nguc. Lai ddn

ludt cac ddn vi crla Trung Doan 48 Bd Binh cda

Trung T6 TrAn Bri Thdnh m6 rQng vdng tlai kidm
soat va can qu€t tan quan cong. Ngiry 23.9.1972,

trong khu vrtc cl6n didn Quin Loi, Tidu Eodn 3/48
cld cham sring rdt manh vdi mQt tidu dodn dich.

M6i b€n gidnh nhau trlng g6c cao su mQt. Quan ta
ldn ddru ldn dAn trlng tdc clA't m6t buQc qudn dich

ph6i thdi lui ngiy cing ra xa hon vdng dai An L6c.
Chi6n cuoc An L6c tldn day dddc coi la da lui tan

ddi vdi do m6ng tdng ndi day cfia Vd Nguyen

Gi6p vi c6ng sen Ha NQi.

Sau chidn thing ngdy 29.5.1972 tai Kontum,
ngiry 16.9.1972 tai Quang Tti vir 23.9.1972 tai An

L6c, Hi NOi bu6c phrii cdng nhdn ring chring dd

thua dflm. Nhr?ng srl doin thh nhue nidt aldu de
bi QuAn Lrlc Vigt Nam C6ng Hda a16nh cho tan

hoang, nhiAu aldn vi bi xda sd. Khong chdt hy vong

nao nria vd mOt chiSn thdng tlAy hoang tudng, bC

bon cQng srin Hd N6i nhuc nhd budc vao bdn hda

rsuooAN 1s B0 B|NH 204

?l/rho 'Et Dc tth&. Nhin lai di anh, iling M hAo, bd thi
Ba ldn ddi tiln, lQt sach c a riAng ht
xHoii ViQt Dudi din di, itdng cfiing chi{m gia ar
"Kinh td mdi", chdt milc thAy ,,fon My"
Nhin lqi di anh, 60 ndm thdng tr!
Ddn ih^Qc gi ai non ntdc ra sao? Nhin l7i ili anh, bao anh hing "linh Ngay',
"Ddng thtong il6n, ildy t6" c a ndm nio
"Thuydt a6 sin" bdy gid ru sao anh nhi? Gi&, fi ddy, d6i khdt, xidng g6ng

Nhin lai ili anh, bdt diu thdi khAi th,rty Cing dhn ViQt Nnm, sao anh ching x6t ldng
HA Chi Minh mang L€, Ivfldc aho nhi
Cd dEng cao Ao ftanh itdu ciru d6n ta Trd thi da man o6i ngdi ngd quy? !
"Gidnh d|c IQp, dnnh thqtc ddn todn tfi,'!
Nhin lqi di anh, hing tuiAu ngrhi kinh d!
Nhin lqi di anh, iling cttp quyin chi thi Ding nrtm quyin, ddn ch4y trdn, tr6nh m
"Oii cdch ruQng lldt", khing bd hnng il6n Tit Bdc chi Nam itau khd khip moi nhd
Bao mang ngtdi oan udng bi ch6n th6n? LiAu ddi mgng, tim tqr do, c6ng t1i !
Ddng nhdm mdt thitn hinh kh6ng cdn
Nhin I7i di anh, giang son cd cdn ng4yAn th,fiy?
nghT! Ai Nam Qwn, Thtic Bdn Ddc cfia td tiEn

Nhin lqi ili anh, bao nhi€u ildi tich tfry Ving bi€n xanh nubi ngt phi cin chuyAn
Git d6u mdt? Gi{c gil't d6n, drtng hoan hi!
NEt tinh hoa ndi tidp tt ngdn nta
Nhin lai di anh, t6i tl6 thiCn nien k!
"Nhhn odn giai phdm" tQn diQt kh6ng chita H6n oan od ddi no cfr ndm nh
No mdu xtbng, nq tii sdn ct6p bin
Ddt sdch, gidt, giam, trd thi k€ sT! Nq bdn nttq bu6n din cdn in tri!

Nhin lai di anh, mtb. n danh "il6nh M!,, Nhin lai ili anh, 60 ndm thdng tu!
Vdo m6n Nam ghy tang t6c chidn tranh Gieo tang thwng, chdt ch6c, b6n co d6

Tdt MAu ThAn thrtm sdt ddn lhnh Gidt tilCu ngrbi odi fi thuydt taffi a6

Xwng chdt d6hg, tidng kh6c gdo 6m i! C6 hdi hQn, quay diQt lodi CQng phi???

Nhin lqi di anh, cfip midn Nam th6a chi
Ddng " t1t ilo" cr6ng doqt, trd thi
Drrti chiAu bdi "binh iting, a6 trf' Grtn)
Edng x6a sqch stt gidu sang, phil qu!!

ts

rSUDoAN 18 B0 B|NH 205

GoIr ndifia nil

Cam Thiio

|ii"Thut ddt trdi ndi con bai,

Khdch md h6ng nhitu n6i tuln chuy€n"

Chinh Phtl Ngi'm

hu6ng tldng hd trCn trrdng 96 bdn tidng, phq gidp mg con t6i x6ch dd ra xe. Ngtldi xich 16
t6i cda minh thrlc gidc. Trl l(c nr?a <lem vd cing x6m ma thln t6i dAn trudc di d6n nhA chd
siing t6i da tren troc mdi khong d6 drroc tri bao gid. Nghe thim t6i bAo: "Chd giim chiiu t6i
cli thim nu6i chdng",6ng t6 ra rdt nhiQt tinh vui
gidc ngri, vi m6i b{n tam cho chuydn tli vk€in.h6pn*gacsoatuttxne,gpbhaiaotgnri6dct1lde'my ,dtdtyngrinhgiic'hldft linh

tham nu6i lAn nny. T6i khdng bidt moi su c6 altldc cdn
su6ng s6 hay'kh6ng, trcn quang alddng td Nam ra
Bdc xa vdi voi. Ciic con cdn b6 cria t6i d nha grli ba than, ki hJdng. TOi beo c6c con t6i chio dng bn rdi
v6i chay vao giddng ch6 b6 Ti cdn tlang ngri, 6m
con c6 dn chdi, kh6e manh kh6ng? Srlc kh6e chdng
h6n con ma nddc m6t chiy ddi. T6i nghgn ngdo
t6i hiQn tlang d Vinh Phf thd ndo? Trong lii thrr n6i ldi grli gim ba thim rdi v6i ldn xe cho kiP gid

mdi nhdt anh gr?i vd nhd: "Anh vdn kh6e, hgc tdp l6n ga Binh Tri0u. TrY ngdy ch6ng t6i di cai tao, gja

t6't, lao alQng t6't ald sdm vd vdi em vd c6c con. ilinh chd thim chdng t6i tuy kh6ng ktr6 gie rYrdy,
Ngay vd kh6ng cdn Liu nfa." Trdi di, bao ndm r6i nhring cla ddnh cho me con t6i rd't nhidu an rii vd
nhrlng 16 thrr grti vd, v6n nhfing gidng thu vidt tinh than vi v|t chdt. Ong bi ginp dd san sE cho
t6i tdng chft 8Ao, chrit mim trong nhdng ldc me
theo quy dinh cria trai, cfi.ng ngAn dy f kh6ng hdn con t6i gip kh6 khdn. Trong ciinh "sa cd ld van"'
thAn c6 tht c6, t6i rdt hay trii thAn, chi cAn mot crl
kh6ng k6m! Mdi tudn tnldc aldn tham m6t chi ban chl lanh nh4t cria ngddi than trong gia dinh hay
c6 chting hoc taP 6 V-rnh Quang grli tht vd cho chi, cria ban bE cdng thi ldm cho ldng tdi t0 t6i' "Midng
brio: "Srlc kh6e anh rdt tdt, ngrrdi anh m{p ra." Chi khi t16i bing g6i khi no", toi rdt bidt dn chf thtm
t6i. TOi n}rd c6 m6t lAn mQt ngudi nim vring mi
a'y 6m t6i kh6c ngdt: "Vrfa c6 tin vd, anh dy mdt
tnJdc kia rdt ngheo khd thridng ngiy lAm cong c16
16l, bd olt Anfr li pfrri thdng ma kh6ng c6 thudc, chiu dn vd chdng t6i, tinh cd gAp hi sau 30/4 t6 ra

lai hing ngay an bip h6t vn nudc mudi. Aoh.r,Oi khinh bi t6i va n6i ldi hdng h6ch TOi tlau ldng
qu6, thim h6i sd qua rdi b6 di. T6i crii dAu che
ra di md kh6ng chd minh ra thdm!" n6n chiy nrtdc mdt vd khdng bao gid quay l4i g{p
Quay nhin thdy c6c con cdn ngri say, t6i chio h6l nda' "Gidy rrich phrii girl ldy ld", hdng
ngay t6i da tu ddn ldng minh vd day dd cilc con
nhg nhing xudng girldng vio bdp nhen hla ndu
cdm. Sau khi chudn bi cdm nudc mang theo dn toi nhd thd, di ciic con t6i cdn b6 vi chua hidu
dudc hdt nhfrng gr trong ldng toi dang nghl vi n6i
aludng, i6i mdi goi cdc con dAy' Hai ch6u ldn ldn
ra. Girla cAnh ddi d"t bac tldr ngddi, trdng
nay aldqc di tham bd mrtng l'm' Drla ldn, Y€n Hd thay tlen, tinh cd phq ddn thdn'lddiQc mi
"chaonh ngrldi
12 tudi, chau irai Thanh Long 10 tudi. Chidu hom
thai l6m ding cay. Ld m6t Ph4t tl? , t6i hidu ddqc
qua toi ddt Tnic Nhd 7 tudi gfi nhd di, Giang Nam chfi "nghiQp" irong giiio ly nha Phat nCn tdi can
8 tudi glli nhd md vd b6 rit H6ng Ngoc 3 tudi cho
chri thim chdng t6i. St?a soan tldu vio de'y, drr6i
iinh siing trl mi cria ngQn cldn dAu chong d0m, m9
con t6i khe khing di chuydn dd thim nudi. Nghe

tidng clQng, chf thim chdng t6i thrlc gid'c

rsrj DoAN 18 B0 BINH 206

tlim grinh chiu nhrlng tling cay me dinh mCnh iic ban dOm trCn tau thrtdng c6 nl[ing em b6 lam h]

nghi€t di det danh. T6i ttt ddn minh "kh6c nhuc, bd ddn l6n h'y vii gi6 xdch qua toa kh6c vi bi€ir

rCn hCn, van ydu dudi". Chung quanh t6i, kd c6n chdng toi ngd mC met do aludng xa. Hodc khi d€ln
b€n t6i aldu ta nhftig ngrrdi cing crinh ng6, ching
ai girip cld ihidc ai. Chi dAu t6i, chi chdng t6i, c6 ga, nhrlng ngddi ben hing rong chd tau gen chay,
girft gi6 clam cria chdng t6i chay xu6'ng ga. Moi
t6i, ban bd tdi cl6u c6 chdng di cai tao, "ctng m6t
hla ben trdi lan dan". Nhrlng chuydn thdm nu6i ngddi chfng tOi gin gifi tAng chi€(c gi6 dem, md tai
alddng xa, nhtng ngrtdi vd tu cai tao da gap nhau,
siin tuy nghdo ndn nlrtrg h€it srlc trin quf t16'i v6i
thrrong nhau n}lu ruot thit. Ngrrdi ldn tudi al6'i vdi
chi em chring t6i. C6 phii cheng vi chring g6i
ngudi tr6 hdn coi nhrt c0, nhu di, nhrr chi, di mdi gh6m ta't ci ldng yau thrrong, m6 hoi va nudc mit
gdp nhau ldn tlAu d tren tiu, tren xe, hoec ngdi
thddng nhd trhg ngny, tdng ngay crla ngrrdi d nhi
chung chuydn ild sang sOng, hay tld doc theo s6ng dinh cho ngudi tr) sdng khd sd phrrong xa. T6i

Hdng nrldc tluc d6 ld, hodc di bQ tren nhfirrg "con nhd mai k| them nu6i lAn trddc, mot chi ban cldng
drldng vidn trdng m6p ddi xanh" cria vring trung
hanh khi tdi ga Nha Trang, bi m6t em b6 b6n nrldc
du Phri Tho. Chring t6i that tinh yeu thddng nhau,
nd'u cho nhau ch6n chrio hinh ndu chEng rnay bi giat mdt gi6 tlOm chay xudng sdn ga l(c tdu vta
chuydn bdnh. Chring tdi la h6t goi c6ng an can
sdt r6t doc aludng, chua t6i trai thdm ch6ng.
thiep nhdng tau da chay rtdnh chiu thua. Chi mdt
Me con toi aldn Binh TriOu thit dfng gid, gi6 tan Thien Hddng/ ngudi Hud- T6i that 6i ngai

chi cdn 20 phdt nfia tAu khdi hanl. TOi nhln quanh tha'y chi guc dAu vio thinh ctla sd tiu ngorii nhin

va chdt lo ldng kh6ng biCt hm thd ndo chuydn hdt vd htrdng ga Nha Trang kh6c nrtc nd. Chi tidc chie'c
d6 l6n tau cring hai con nh6. Quang cinh sAn ga
hrdc gid tau chay that niio nhi€t, ngddi mua k6 gi6 dAy 5p thfc in vi thudc men mang tldn trai
cho chdng. Tt d6 chi ol kh6c rdrn nlt mai sudt
b6n giinh giat nhau l€n tiu. K6 tr6m, ke cddp
tloan dudng, t6i pMi d6 chi nhu d6 ngrtdi em g6i
mtnh ching bidt nhrr thd ndo, dn kinh nghiOm tli
nh6. V6c ddng thanh m6nh, m6i t6c dii clia ndng
tiu xe bao lAu nay td ngiy ch6ng t6i di xa nhtlg t6n nll da gdi nhd mot thdi Edng Khenh cda t6i,
vdi nhring ngridi ban mi mdy nem nay t6i chda
t6i crlng khOng kh6i Au lo trong ldng. Nhrr hidu
drrgc gap.
drrdc i t6i, b6c xich 16 bdo <ld 6ng giri ginm d6, t6i
Qui thim nuoi chdng toi chdt chiu tahg
ct1 viCc yCn tam dua c6c con lOn toa tim ch6 ngdi, chft, tdng chft, khdng phii chi vai ngay mi hing
xong me con t6i ra crla sd dd bric chuydn d6 l€n. thang trdi. Bit tlAu tr] khi vidt (ldn xin thdm nu6i,

Nghe bric n6i tdi mdng que, d't cilc con di. MOt xin chrl kf chrlng nhdn tai dia phudng. LAn niy
cem td alcfn vi nrla g6i thudc li 555, t6i d6i n6n
tdp ngrrdi grinh thu€ chen nhau gidnh gi6t mdi,
m6t ngudi da nga veo t6i, clap dim lCn chan t6i ldch thdch ta phridng ldn thi trdn rdi ddn c6ng an
dau tlidng. T6i sd tr6 gid tiu, gdng dfng ddy lo cd huyOn. M6i noi t6i ddu kh6ng quen dd lai mdy

dit con ldn tiu. Hai con t6i cf lu6n mi6ng h6i: clidu thu6'c thom vi ki€n nh5n ngdi doi chiu clung

"Me c6 dau kh6ng? Me c6 ilau kh6ng?,, TOi rla nhtng tia nhtn hin hoc, thidu thi€n cdm. Sau khi
nudc mdt nhin con t6i trli ldi: "Kh6ng, kh6ng sao, nhdn clri chrl kf cria chinh quydn, cia c6ng an, t6i
trd vd tnrdng nhd xiic nh6n "gido vi€n lao cl6ng
I€n nhanh di cdc con." tien ti€in", "c6 chuydn bidn tdt", "hodn thinh c6ng

Tdu xinh xich rdi san ga Binh TriOu, ling lC tec giiio duc tai clfa phddng". Kh6ng hidu sao t6i
nhin quanh khrich ddng henh, t6i mrlng qu6, kh6ng
lai thdy vui mrlng vi drtoc ban ldnh dao nhd
hen mA g{p chring t6i cldu li nhrlng ngrtdi cli thim
tnrdng aldi xri "c6ng blng", kh6ng phdn bi€t thdnh
nu6i d midn Bdc. TEn vd rlia chi ngudi nhan qua
phAn vo "ngqy quarL nguy quydn". May min
ddu tldoc vidt bing sdn den, chrl chAn phudng, n6t
Tnrdng phdng Girio duc nhdt tri vdi ban ldnh dao
16 rdng. Ba ngudi d tlai Tan Ldp K1 crtng vdi
nha fddng kf gidy cho t6i. Trong ldng tran ngap
chdng t6i, hai ngudi d K5 TAn Lap va hai ngddi d
nidm vui, thdy yCu aldi hdr bao gid hdt, t6i va nha
V-rnh Quang. Chring t6i tay bit mit mrlng, vui v6
chia nhau ch6 sdp xdp gi6 xrich, bao bi cho gon nhin c6c con dang qudy qudn trong b6p chd me vd

gdng. Xrich ndng dd dddi, xdch nhe dd tr€n. T6i ldy dn corn. Thdy me vui, c6c con t6i cring tiu tit vui
theo. Chiiu Y€n Hi tn bdp bung ra ndi com d6n mi
trong gi6 d€m cu6n ddy ny l6ng c6t ciic quai xdch sdi. "Tt giei ph6ng h6m nay, ta dn d6n dai dai, ht
]ai, dd ali allldng cho y6n tam, kh6i so mdt doc
v6 day ta an d6n toan khoai." D6 li bdi ca mdi t6i
aludng. Kinh nghiem nhfing chuydn di lAn tntdc,

rSUooAN 18 B0 B|NH 207

vAn thrrdng nghe tr€ con trong x6m hdt. T6i phu canh ldm thanh g6i, hidng hot, sa, dt, gtng kho
ch6u bring ndi canh rau mudng "toin qudc" (toin keo v6i dddng, cdm g?o sdy. Gi6 toi c6 th€m it

h nd6c) na'u vdi chrit b6t ngat va tom kho. Trcn tidn, ldn ndy s6 mua thCm alugc ki laP xudng, it
tOm kh6 hodc thit nqc lim chd b6ng thi tdt bidt
mAm tl6 c6 sdn hri chao vd ch6n nudc mim. Me mdy! Oi nhrlng m6n in binh din 16 tidn, bdy gid
con tOi quay qudn dn udng ngon linh. Dfng nhd
lai quf gie ddn thd tldi vdi chrlng t6i. TOi cdn nhd
cdu "cdrn dua mudi kh6 khdn mdi c6, crla kh6ng h6m me con t6i ndu x6i ndp tlfu den ngao dudng,

ngon nhd kh6 cfr.ng ngon." gdng, al6ng b6,nh ric md chudn bi thdm nu6i mi

Me con t6i cri mdy th6ng nay phii sinh ciic con t6i cf ngdi nhin thEm. Nhring bi€'t thrlc dn
hoat rdt tin den hang ngiy, mdi c6 tidn sim srla dem cho cha nOn kh6ng alrla neo drim xin' Thlnh
qui thim nu6i. Trf trrrdc tl€(n nay, m6i lAn tli thdm thoing Trfc Nhd hay h6i m9: "Bao gid ttdn Tdt hA
nuOi t6i lai phii cdn nhic tung m6n t16 trong nhi me?" Vi toi thddng n6i Tdt ddn ba vd c6 com
dem biin ddn. Td trl ch6n, sa l6ng, b0 nOm, bin trlng, b6nh in, x6i tlfu tlen dn! D6'i vdi nhrlng
gh6, mdy chgp hinh hay qu4t m6y. LAn niy li
ngudi vd tu, nang tinh thuong ch6ng mi tinh
chi6c mdy ma, vat dung hidng ddi cAn thic't cho
thrtong con cfing kh6ng k6m.
sirh hoat gia tlinh chfng t6i hien nay, sau gid d4y
hoc d tnJdng vd nha t6i nhin cld may th6m. Khi MQt mdu chuyQn tlau ldng kd nhau nghe
ngudi hang x6m qua trri tidn khieng chidc mdy
may thdn quen vdi t6i hdng cl€m ba ndm nay, t6i tlong mot chuydn thdm nu6i, alddc mdy chi goi li

da khong cAm ahloc nrtdc mit. Mot sd trong ch{ng chuy€n tdu thdi dai cudi ra nudc mit nhrr vAy' MQt
t6i, nhfing ngrldi vd tri sau cuoc tldi tldi, bay gid
phin ldn chi cdn mQt hiu bao can kict. Nhring vdi chi vd ti crfng me chdng ndu nudng thfc dn chudn
bi thim nu6i. D6 an ngon bay mrii thdm Phfc lim
ldng thinh tam, thanh f vi ldng yeu thrrong ch6ng
f'Irdy dita nh6 b6 chdi ngoAi sAn chay vio bdp tirn
tha thi6t, chring toi ludn lu6n cd gdng tirn moi c6ch
me. Chi thddng con que, alft m6i affia m6t cuc thit
srla soan phAn qui grli cli cho tddm tdt mQt chft'
Suy nghi thd ndo ald chon thrlc dn tuy 16 tidn kho, kdm theo midng x6i dddng bu va hai trei

nhrtrg bd dridng vi nhdt la atd dudc lau' Ciic loai chu6i kh6. Thinh hnh ba n6i vdo bdp thdy c6c chiiu

d4u xanh, ddu a16, aliu clen ngAm nd6c, nia sach, mang dd ra ngoii dn, bA <hlng nhin theo gifln lim
dd nguyan v6, hong rdi phol kh6n tlem rang xay
n6i bdng quo: "T16 con chring n6 6 nhi, An gi ma
min, <trrdng c6t son l6n drinh ra thdntr ciit, trOn ddu
chi throc, chi i6i cha chfng d tt a16i khd thcm
vdi b6t dau, dAu in, vitamin 8L, tan min tr6n
khiit.' Chi con dAu crli tldu xudng gida hai tlAu
chung, in thanh bdnh, sdy k?a ddn g6i ny l6ng
gdi, rdt mldc mdt n6i nh6: "Me thrror,rg con clla me,
trlng brinh. M6t d6i lAn toi cit vii mi6ng gidy nh6
con cfi.ng thtctng con crla con!" Di nhien khi ra
vidt bing brit chi mdy chrl: "rdt thudng", hoac thdm nu6i, m9 chdng ning dAu thi nhau kd chuy9n
cho ngrldi tri khuAy kh6a, ching ai drim nhSc tdi
"ludn chd", hay "nh6 girl srlc kh6e" dd girla b6nh chuyqn lim budn ldng ngddi xa xr1. Sau khi chudn
in, clQng vi€n tinh thAn chdng, ald anh vfing tam bi dn qua cdp cho chdng, toi mrlng vi cdn thi tidn

vudt qua khd 6i, b€nh hoan. tau xe, an dJdng, mua thOm thudc men cho chdng

T6i cdn lim t6P md ngao dudng nda' T6p vi rng con t6i phdng thdn dgc aludng' Vdi nhting
md thing hdt md, chdt md tld ri6ng, chi lfy t6p md ngudi ti va vd fil cii tao, ciii b6nh vE "sdp drroc
cing drla, clfu phong rang, chudi kh6, gtng gie
dem ngdo aludng. M6n niy vta b6o, vrla bii, ciic vE rdi, ngay vd crla arh kh6ng cdn xa nria" ld nidm
vui cld chring t6i hl an rli m6i khi glP trdc trd, Sian
anh rdt thich an gilla mia tl6ng xrl B6c. Drldng c6t
ving, vdt chanh vdo trQn aldu phdi kho <ld thioc nan, li tia siing d cudi alddng hAm, ii nghi lrrc, ld

liu. T6i ddn chdng m6i khi trdi ndng, nghi met b6 mong udc hing tlam.
Tdu rdi sdn ga, hai con t6i ngdi vdo ghd vui
vio lon ghi gO nudc mdy mu6ng drldng chanh li
c6 thd giii kh6t. Mu6'i si rang cring tdm kh6 gii thich nhin cnnh phd xii, nhi crla ngoai 6 Sii Gdn
lni dAn vd phia sau. TOi riy n6y n6i vdi ciic con
nhuy6n cho vao chft tiCu, b6t nggt, c6 thd chdm chuyOn b6c xich 16 lA'y ti6n xe r€ qua, chl tddng
trdng so vdi c6ng dua chfng tdi di ci cloan drrdng
khoai mi hay ndu canh vdi ngon rau tiu bay h6i
xa vi chuydn dd len tau girip mq con toi' Mot chi
v6i llic ddn crli trCn nfng. Mdm ruo'c xeo sa di that
cli thim nuoi ngdi gdn lidn biio; "Ch! 6y n6y ldm
cay vdi thit bdm, kho keo vdi mA'y th6 dudng ten. gi, thdi budi nny thidu gi nhring ngudi thu6c 'Phe
Cii khd sdc, nrtdc mdm kh6 cl6ng b6nh, gia v! ndu
ta'! Ho coi nhrr gidp dd nhrlng gia dinh ngqy quan,

suooAN 18 B0 BINH r 208

ngqy quydn mQt ciich kin drio li lim m6t vi€c tlAu qua cr?a sd viy tay cam dn, tau chay khudt t6i

thi6n. M6 t6i bio m6i lAn cli thdm bd toi 6 FIam cdn kip tha-y bi chlng trCn san ga nhin theo v6i
Tan, thdy mri t6i giA ma cdn cuc khd 16 m6 xdch
d6 tham nu6i, 6ng tai xd t}rrldng nhiy xudng dd g6nh hdng nghdo nAn.
h6, d6i khi cdn mua nudc mdi mii t6i udng; hoic
Long Kh6,nh li noi ghi ddu bao kf niQm
bdt chrit alinh ti6n xe cho bi gii!" Ldi chi ban n6i cria vo chdng t6i. Tt m6t c6 gi6o dang day hoc d
lim t6i chanh ldng. T6i nghi d6n c6 Linh, hiOu Di Lat, sau ngay cudi t6i phii theo ch6ng, mot sl
hrdng ng6i tnldng nhan t6i vao day hoc trong
thdi gian dAu. C6 nhftrg dCm vrfa ngdi soan bii, quan Trung doin 43 Sd tloin 18 Bd binh. Su doan

vrla nghi <ldn ddi sfing gia dinh, ciic con t6i cdn anh dring cd thrt d Long Khrinh, li dorr vi chidn
qu6 nhd nay dau mai 6'm, lddng gi6o vi6n lai it 6i,
416-u anh hnng, gay tdn thA't, thiCt hai rA't ldn cho
cdn ch6ng t6i tu t6i, aldi khat, bi cliy tloa khd ii.
dich quAn tai met tlan XuAn L6c nhr?ng ngiy sau
Bin fhAn t6i hing ngiy phii cldi ph6 vdi cuQc s6'ng
cring cria thang TU 75. C6 ld vi vAy, cho ndn vd sau
dAy nhi6u nhudng ba't trdc, t6i lai cdn qud t€, mdi khi tdi mudn trd vd Long Khrinh sinh sdng, moi
33 tudi .ldi. Li€u t6i c6 drl can clim, ngh! l{c tld
vudt qua? Bao nhi6u hii than, h{n ddi, lo sd, hoang ngrtdi trong gia dlnh ai cdng can gien lam t6i cang

mang tran ra theo nrtdc mdt. Nhrtng trang gieo an e ngai lo sd. Sau ngay chdng toi rdnh dian hoc tap
d <16n Bosco, t6i thAy kh6ng thd ndn n6 d nhd nha
nhda mtdc mdt nqp ban giiim hiOu duy€t s6ng hdm
chrl thim chdng d ahldng Nguy6n Th6ng. Nhe chat
sau lim c6 hiCu tnJdng nhin t6i rii ngai. C6 n6i
nh6 riCng vdi t6i: "Chi vd ch6p lai mdy trang niy ch6i v6i c6i gric nh6 n6ng Mm hip vio budi trrra
.li nh6." T6i cim t16ng bidt dn c6 vi dddi chd dO vn budi tdi. Nhfing hic ru c6c con ngri, t6i phii
CQng sAn, kh6c li c6 tQi vt t6 thai dO oiin tr6ch chd
qu4t lu6n tay mi md h6i giot mq giqt con rdi la
alo.
chA. Tdi gdng chd m6t thang nhftrg trrdng ch6ng
Tdu qua ga S6ng Thdn, rdt c15n ga Bien sC vd. Nhtrg mQt th6ng qua, chdng t6i ven biCt v6
Hda dn io, tau dau hi rdi di vi ga nh6. Con tdu lai dm tin. Ngiy ngny, hic ciic con ngri tnra, t6i dQi

xinh xich no'i tidp tloan aludng thiCn lf cdn xa vdi n6n l6i b0 tim ngddi quen h6i tham tin tfc si quan
tli cAi tao hien d clAu. Toi qud s6't ruot h6i thim ai
vdi. MOt chi ban ngdi canh ngAm nga:
crlng kh6ng bidt.
"'I6i thdy t|i thtung nh ng chuydn tiu,
Mdt h6m c6 ngudi cho bidt thdy m6t sd si
ngdn d6i kh6ng ihl sitc di mau quan ngiy ngay vec crii trong rAng cao su d Long
Giao. T6i tli h6i quanh co tim ciich bu6n biin kidm
c6 chi oui stfrng trcng hoi mdy
sdng, hcii thim tim ch6 bdn xOi chd ngoii cho.
mdy chidc toa ddy ndng khd dau..." Nhung tOi cring lo sd kh6ng bi6t c6 kham n6i
kh6ng, vi tr] nh6 tldn gid kh6ng c6 kinh nghi€m
Nhrlng cAu thd thdi tiAn chidn sao thQt phn bu6n b6ri cllng kh6ng bidt ndu x6i chA thit ngon.
ph-d. v6i h6m nay. Tdi chdt nhd qua tudi hoc trd, cii
Vi lai ciic con t6i cdn quri nh6 cAn mq sdn s6c
ngiy Chrla nhat ngdi ndn n6t ch6p tho cria Td
Hanh, Huy C4n. Tiu qua kh6i ga DAu Gidy, bdt hing ngny. Tuy chri thim chdng rdt th6ng cAm

tldu dAn vdo ga Long Khenh, ma'y me con t6i vui nhrrng cAnh in nhd d <ldu thAt kh6 khiry cin gdc
thich ching lOn b€n cr?a sd nhin nhdng ddy nhn hai
b€n alrtdng tirn ngudi quen. Tdu chAm ddn qua con lai chdt choi n6ng brlc. Ciic con t6i bi r6m sdi, mun
iQ chinh, nhidu ngtrdi ali b6, ali xe dap, xe gin m6y
chlng ben ngoai cay chin ngang, mot vai ngudi nhot dly <lAu phdi vio b€nh viOn nhi tldng chrla
quen nhan ra chring i6i vdy tay chno h6i du dt ali tri. Tdi cdn phii vio vudn xin ld sa, lli di na'u phen
ddu vAy? C6c con t6i vui thlch reo ldn: "Di thdm
chua tdm gQi cho cdc con. Ddn t6'i trdi n6ng cdc
ba chiiu!" Tiu vdo ga tl{u lai. Bd cu brin ch6m ch6u kh6c phrii bdng ru trlng chla, t6i ngdi quat
ch6m chay theo vio san ga td bao gid, bi v6y tay
cho con ngll ma nddc mdt tlAm dia.
vdi chring t6i va het ldn: "Grli ldi thAm chri!", r6i
thAy lOn crla sd ch5 chring t6i dfng mQt gi6 d€m Ba th6ng sau ngiy chiing vdo ti, mrla tuu

nh6 clrrng mdy kf ch6m ch6m vi bdo: "Bi grli cho trrrdng sdp t6i, t6i nghi cl€in chuy€n hoc hinh cria

ba!" T6i xric al6ng vi qui4 bdt ngd, chrta kip n6i ldi ci{c co4 tudng lai cria ciic con. Sau khi xin day tai

crim on thi tiu dd xinh xich chuydn benh. T6i thd Sii Gdn kh6ng thinh c6ng, t6i quydt rtinh bdng

con vd Long Kh6nh. Xudng bdn xe Long Khinh, t6i

nhin quanh qudt tlm xich 16 vd nha mOt ngrtdi
quen xin d nhd vi nhd crla t6i da bi b6 a10i chidm.

MOt h6m gap ngddi quen 6 Long Khanh ali chd Sai

Gdn biio cho t6i bidt: "Nhd cria trung fy ld chi6n

rSUDoAN 18 B0 B|NH 209

ldi phdm, dt chrl nhi lth6ng cli nddc ngoai cring phii v6n 6o dii, vta 6m c{p, 6m tranh Anh cli day

kh6ng dudc trri lai." Vdi bidt bao ch6n nAn ndo nd m5u d trudng su pham thrfc hinh. TOi f c6 vi hOn

girla lfc trdi dAn tdt ndng, t6i nhin mdi nhiturg tia phu trung riy t6c chidn xudt thAn V6 bi Qudc gia
ning s6t trOn hing cao su gii. Mdi d6 mi dd ba
Ei Lat, kh6ng thdm qu6 giang rni-y chi€ic xe jeep
nem rdi, bao nhi6u hdi hQp lo so m6i khi nghr ddn
hrdltg lai rdi cfng ddn qua, hAng dem toi hdt tdi nha binh ta quAn y vi€n xudng. Nhftrg budi tdi
cdu xin binh an cho chdng d xa vd mg con t6i d n6i tni dfng trCn ban c6ng nhin ra bidn tlen phia
tnidc. Tiu ldn vdi dbn siing choang nhrr m6t thanh
nha.
phd ndi, cdn tlbn tiu drinh c6 cau tom, cau mdc
Tiu ddn ga Bio Ch6nh, ciic con t6i k€u d6i
bung, t6i dd com mang theo cho con vdL mdi mdy nha'p nhriy nhrr cac vi sao. ..

chl ng6i gAn. M6t chi crldi hdn nhi€n n6i: Dang thi hdn vd quri khll, t6i chdt giat
mtnh vdi nhdng tidng rao hdng vi quang cAnh
- "Trong lric bi vi ciic chiiu 1o mo ngrl, bon
huy€n n6o drldi san ga. Nhidu kh6ch trCn Au
niy dd in qui bdnh rdi." kh6ng xudng xe, mua hing mua qud qua crla sd.
Ngddi ben hing tlfng dudi ky kCo gi6 cd tldn hic
Nhin ciic chi vui v6 chuyan trd, t6i nghi :
tiu chan khdch n6m tidn xudng mdi chfu dria gi6
- "Dring li ning ma'y, hoa c0ng kh6ng h6o."
xoii lOn. Ma'y chi tham nu6i hl hrSng mua drtoc gi6
Nhin qua cr?a sd thdy mot tdp ngddi mdc iio tri cl6i xoii rE cho chdng, nhrtng khi tiu chay mdi thdy chl
mdy quA phia tren trdn tda tddi ngo& bCn dddi
n6n tlang hm c6 bip, t6i do6n chdc ho ld tri I K4
toin li xodi sdp ring hay hd. That chiin ng6n vdi
Xudn Loc. M6t chi ngdi gAn tdi ngam tho gigng
crinh aldi hla loc. D6i khd qu6 tdi lim bdy hay sao?
bii ngii: Tiu ch4y me con tdi md rrrdy g6i x6i ra chA'm mu6i
md. An xong ngdi ntrin quang canh hai bCn drldng
"Sdng sdm tinh mo dQy trtdi rau, rAy, nhrlng hdhg drla xanh triu qui, nhrlng mrii

Ao khdng di dm tdm thin dau." tranh Cm cldm vdi b6ng cdy vi ddng s6ng udn

Mot giong oanh vang khric th6 th6: khfc dudi chdn cdu. Toi ngdi xudng ghd lim dim

- "Day Ie thh canh bay gid cria mdy rinh." ngrl, chot nghe chi Lan ng6i bcn canh doc nho nh6:

MOt ngddi khric tloc tidp: "Doi ddp rau gidt ddi tudi ftA,
"cheu chLeu buin bdn d bin s1ng,
Ndn tai bAo che kin mQng t{ong lai."
Doin ngdi odc cii zsd qua d6,
Toi chdt md mdt nghe tidng suyt, chi Nga
LQ dt rdm mi ai bi{t k6ng? " ng6i ddi di€n dri lia lia vdo chi Lan. Cii bdn chan
rdt l6n ch6 ng6n chAn ci{i t6i sung vri t16 mong hic
Tau qua ga CA N6, Phan Thidt lfc nao tdi
cnng kh6ng hay vi tli ngri thidp tli. Khi vio ga bi giSm dap 6 ga Binh TriQu tlau tlidng lim t6i
Nha Trang tldi da t6'i, tiu diu lai ga hdi lau, canh
mua biin dfdi san ga r6't nh6n nhip. Ddn tludc mudn kh6c th6t lCn. Mdy ngrrdi soet ve tau tidn vd

sang nJc, nhrlng chidc dEn xiich tay treo clAy trdn phia chring t6i, hic ho ali r6i thfy t6i cdn nhdn nh6
vi tlau, chi Nga nhin ng6n chan t6i xin l6i va quay
cric gilnh ch6o, grinh cdm- Den con di tl6ng ddy d6 sang chi Lan srlng sQ: "An n6i phrii giri mdm girl
miOng chrl, chdt ci d6m bay gidl" Chi luc xiich tay
theo chAn c6c ch6u b6n trd, thudc Li 16, keo b6nh, ldy binh thudc d6n con rdn, tiCn tay xC v6i mot 86c
c6 kh6, mdc kh6. Cdc con t6i clang ngfi, giAt minh cudn s6ch dang doc, ld'y que tdm quet thu6'c lCn
thrlc gidc. T6i mua cho cdc con hai t0 ch6o n6ng, mAnh gidy, quet di€m ho cho thudc d6n chiiy ra rdi
r6i luc gi6 ldy phdn cdm cdn lai hdi trua an ndt.
Con giii ldn t6i bAo: "Me dn ch6o chuag vdi con nhe nhdng drin lOn ng6n chAn t6i.

nh6!" "Khdng, me kh6ng thlch dn chiio cii." Ddn chidu toi thdy dAu hdm haP s6-t, hinh
Tdu lai xinh xich rdi sAn ga... Sau m6t gidc
nhrr midng thu6'c d6n ldm cho mri bdt dAu gom lai.
ngri mdt nhoc, chring t6i giat minh vi ti€ing loa
ph6t thanh vdi giong n6i chanh chua cda ngudi T6i biio ciic con dn cdm. Mdy chi ban drla crii b6nh
din bi midn ngoii: "DAy li ga Di€u Tri." TOi reo
l6n mdng rd: "Di tldn Quy Nhon." Trl Di€u Trt vd chung, nhrtrg tdi sd in ndp nung md thCm nCn td
Quy Nhon rdt gAn. Quy Nhon cria hai ndm srJ
chdi. Chi Lan md b6p dria hai viCn xuyCn tam [Cn,
pham that d6 thrrong. Cdi tudi ihidu nfi nhi nhenh
tap sll lam c6 girio mdu muc, nghiCm hic. Ddng beo t6i: "Chi udng sd thdy bdt nhidu." Tdi udng

dfp nhrlng bi cu non thAt budn cddi, n}r6 nha't la thu6'c nhrrng ci tl6m vin sdt, chan dau khdng ngri

con drtdng ldy 16i trudc trddng nhfng ngay mda, dudc nhung toi khOng d6m rCry so ciic con lo ldng.

rSIJ DOAN 1 8 BO BINH 210

Budi chidu chi Nga lai thay thudc ddn cho tdi. TAu ddnh thudc cho chdng. Trong gi6 cdn cdm g6i le

tldn ga Qudng Ngdi, cdn goi li ga gd vi gi I day chudi, lin trdn nhd aldn b6nh tct en di aludng ra't
ra't 16. Chau Y€n Hi mua cho mg tO ch6o gi, hai ngon, c6 ci lo t6m rim thit vi cd chudn chi6n. T6i
xric t16ng nghi ddn tinh ruot thit nghi rl€in me vd
chi em mQt dla corn mirn dua va tfllng chi€n. Tht'y anh chi t6i 6 que nhi. D€in trda tOi xit cdm thanh
ldt, cho mu6ng sA xio mlm rudc vio mdi moi
gi r€ toi goi hai ciii dni gi, nhd chat ra cho cec con ngudi. Ai cring khen ngon vi m6n la d trong Nam

an cdrn. Nhin thd'y cric con an m6t ciich ngon linh it ai lim.
vi ldu lXm chda dddc midng thiJ ga. T6i fa nltdc
Tau qua hdm cldo Hdi Vin hai con t6i thdy
m5t nhin hai thla tidc rE gAm crl mai cdi xrtdng ga. hAm tdi ra't sd, toi phai giai thich tra'n an. Tiu di

Mdy chi mua drtdng cet I ga Qu6ng Ng6i ngang Hiii Vdry ciic chdu vui thich thdy tiu chay
tlem ra Vinh ben hy ldi. Thdy ma'y dr! quen vi6c
ven nlii va bidn xanh that d9p drtdi chin tlbo. Qua
bu6n biin, gid cA vd c6 ngudi quen d ga Qu6ng cdc ga nh6, teu vAo Hud, cring thu6c loai ga ldn
Ngai mua drldc ahrdng tdt nCn t6i chung ti6n. Nim cia m6t thanh phd tidng tdm crla midn Trung nOn

chi em mua 150 kf ilrrdng, g6i trong 5 bich xi thdi gian gh6 tr4m ldu nhrr 6 Di Ning. Cinh mua
b6n dddi ga nh6n nhi.p vdi tidng rao hing giqng
mang. Mdy chi xdp ch6 tld cludng, t6i alau chan
Hud that d6 thudng hI b6nh bot loc, md xring Hud,
drroc ng6i mdt ch6 ching lim gi. T6i ldy cu6'n
b6nh bbo, b6nh 16 chA t0m. Mrii bdn bd b6'c kh6i
truy0n dich "Th6p da t6i thd tldy" cia Nga ra doc thom hlng td n6i bdn cria bi hing dat dlrdi san ga.
cho quen dudng xa. Tiu qua ga Tam K}. r6i ddn ga
Bi clang lu6n tay mric trong khi hai c6 b6 bung
K}' Lam, nhung ga nh6 tau khdng gh6 lai. Ddn ga brin cho khdch kh6ng ngtng, sd tr6 gid tiu chay.
Mdy dri ni tOi xu6ng in bfn, toi chi ch6 chAn tlau,
Thanh KhO chdng t6i bdo nhau tAu sip ddn Dd drta cdi ca nh6 nhd mua giim midc n6ng. Me con
t6i lai dn cdm ht vdi cd chu6n chien. Oi, bao l6u
Ndng, m6t ga l6n rdt khang trang cda mi6n Trung.
nay chua c6 br?a corn nao ma t6i dn ngon nhu thd.
Lrro. ng khdch l6n tiu ali Huci, ali ci{c tln}r midn Bdc
ra't tl6ng. Cinh mua brin tA'p ndp dn io, hing Nhd corn tring vd cii chu6n ddm cli crla qu€

chuydn l€n tiu, hing td Sni Gdn xudng cring nhidu hrrong, mi toi vin nhd.

kh6ng k6m. 6i qu€ hrrong midn Trung cria t6i. T6i Tdu rdi Hud rdi qua D6ng He, Ddng Hdi,

biio ciic con n}ri ngoai 6 HOi an ciich ddy 30 cAy Qudng Binh, chan tdi vdn dau. Ba't chdp cdn dau,
sd, nhrrrg biy gid me con minh kh6ng gh6 thAm t6i da gd thu6'c d6n n?a m16c n6ng d ga Hu6, x6
tluoc phii chd chuy6n vd.
m6t khfc tay rio bA ba ctr dem theo m{c doc tlrrdng
Chdt t6i thdy m6t ngudi ding dm ydu, nh6
con gidng arh Trl t6i, dang cli vdi vAng doc theo b6 ng6n chdn triinh bui. Sau Cl6 nhd c6 thu6'c anh

toa tau nhrl alang tim ngudi quen. Tdi mdng quii, cho, t6i manh dan udng m6t viCn tru sinh. Khi ddn
qu€n cA tlau chdn, nhdy v6i ddn cr?a sd goi tCn
anh. Ciic con t6i cring goi cdu. Arih t6i mrlng qu{ Vinh, chdng t6i biin aludng c6 ldi ldm me con t6i
chay lOn Om ch6u, nim chdt tay t6i. T6i rdi rit h6i: rdt vui. Mdy chi lai ni mua bd h6p ldn dem ra Hi

"Ma kh6e khdng? Ma kh6e kh6ng? Khi vd em s€ NOi ban. d ddy ctng c6 bot mt rdt re vi hang trt
gh6."Anh t6i cudi gat ddu: "Nhin atudc thd bidt
bi€n gidi Ldo dua vd, nhdng phii dem vd Da Ndng
em tli chuy6n niy nOn ma hdi anh ra day tt sdm!,, mdi c6 gi6. Trong ldng vui nen toi quydt dinh

Anh chia cho t6i chi6c gi6 d€m. T6i cim ldy mn udng th€m m6t vi€n tru sinh nrla. Chan toi dd alau

nddc mdt <tAm dia. Bao nhi0u nem nay anh em mdi ra't nhidu, t6i mrlng quri vl tloan dudng trrtdc mat

gip lei. T6i x6t xa thdy anh dm gAy qud! Tdu b6ng cdn xa. Dudng tt Ha NOi vd Phri Tho q.ru gu A^
hq cdi, tdi ddy anh xudng tdu cho kip. Tdu bit tlAu
thrrong, chfng t6i ph6i di cld doc rdi di b6 r6i xa
chuydn brinh, dddi san ga dd vdng, anh t6i v6n cdn tren dddng cld't, chAn phii kh6e mdi theo kip ban

tldng nhin theo. ddng hnnh, lai cdn phrii dit theo hai ch6u b6.
Cing cli sdu vio midn Bdc, t6i cang cam
Me con t6i gi6 chidc gi6 cldm cria anh t6i
thdy c6 khoai lang kh6, mdy c4p dddng ten loai nhin c6nh xdc xo nghdo khd crla ngudi dan. Ddr
ldn dd khudn trong bgc ldn miu vang, g6i trong
alai kh6 cin, nhrlng cri khoai dii ngoing, kh6ng
rdm h loai cludng ch6ng t6i ra't thich vi m6t lo
thudc trr sinh con nh6ng. T6i mrlng quri, mdn qud map trdn mam mim nhu khoai sfn trong Nam.
TrAu bd gii dm ciy ruQng m6t cdch ud odi. Nhd
nay rat qut cl6'i vdi chdng t6i. Tdi cring c6 dem
theo cho ch6ng t6i phdng th6n. Mdy hdm nay dr) hai b€n drrdng c6 ch6 li nha tranh vach ddt. Ngrldi
chan sung nung mri cr1ng kh6ng drim u6'ng, dd

rsrj DoAN 18 B0 B|NH 21 1

dAn nh6 th6, chAn to bC'chlilrg t6 ho tld lam hi hI ki.p thdy t€n tlAn 6ng hic nay di sang toa tiu khilc.
Mfy chi bOn kia chay v6i qua bdm dbn pin h6i;
nh6. TrE con toan di chdn ddt, nhidu cdu b6 9, 10
tudi cdn cdi tran mec quAn thii. D6 ld ling qu€, "Chuyen gr uly?"
ruQng cldt v6n cdn nhrlng h6 bom ldn dgc tlrrdng Chi Lan m{t cdn d6 brlng tric gidn: "Dang

rAy. T6i nghi chdc 6 thdnh phd dan chring kh6 hon. ngri thiu thiu thdy c6 ngddi ngdi ghc ban, ban clAu

Tiu tdi ga Binh Sdn, bgn tdi mua khoai cdn hldng li cric chi. Sau thdy ng6i sit vdLo c6 bao
Iang luQc sin alem theo dn drldng. Tnlng vit 6 diy sdng c6m c6m b€n h6ng em bidt ngay li c6ng an

nhidu vd rdt 16, chi em tdi biio nhau mua kidm ldi . kidm so6t trCn teu. N6 xoay lrtrrg lai, em quay mAt

Cim tl6ng nhdt Ia khi qua ga Pht Li, cai ten tdi ra ldi di. Thdy em vdn ngf, n6 ng6i ngay lai tld tay

thdy ra't than quen vi da thdy nhidu ldn trong ci{c l€n al)i em rdi xoa nhe 16n trl trl. Em chuP ldy tay

tac phdm cia Td Lric Vdn Doin. Tdu vio Hi N6i n6 nhdng hut. Thdy em l6n tidng n6 16n <li ngay
nhrr ma-y ch! thdy (16!" N6i xong chi ngdi thtlp
ddn ga Hing C6 thi drlng hin. Mdy chi em chring
t6i d6n kh6ch lOn mua drla Tarn Quan, xoii Nha xudng ghd 6m m4t kh6c. MOt chi sdng s6: "Di tim
Trang, bo h6p ldn d Vinh, tnlng vit Binh Sdn. Tdt
cA hing ddu brin alddc gi6. Chring t6i mrlng b6n tlinh chdt n6 cli!" Quay lai thdy c6c con t6i v6n
ngri say, khdng hay bi& gi t6i cfing y6n tam. TOi
hing c6 ldi mi kh6ng cAn brrrg xiich n{ng nhoc. drlng l6n v6 vai an di ch! Lan vi n6i: "Th6i b6 qua

Xong xuOi chfng t6i bdt <ldu lo qui thdm nudi. T6i ali, coi nhu bui gai, hay ddng phdn trAu tren dddng
cli. Ching 16 bon minh d lai tim n6 rdi cld ttac hrr
vdi m6t chi ddt hai chriu xudng tnldc ahlng dudi
crla sd, ba chi d tr€n chuydn hing xudng. T6i bio hdt, chdng minh kh6ng drrdc an thi chd, tqi n6 cdn
c6c con ngdi l6n gi6 dQm girl t16, nghe n6i ga Hing kh6 d6 ma'y inh. Bon minh cing kh6ng y€n thtn
C6 gi{t doc nhidu. Chrlng t6i thuO xich 16 cldn nhi
vd, arrng quen cdn mdy chla nh6 6 nha nrla." MA-y
tro. Nhdng chidc xe cfi k! thdp lC tE, mA'y b6c phu
xe vrla di vrla h6i thdm, mdi nhin qua 116 bidt chi nghe ldi t6i, ngdi nim tay nhau ria nrtdc mit
chring t6i td trong Nam ra thdm ti.
cim hdn.
Vd nhe tro an toin, c6c con t6i cl6u kh6e,
Tiu cldn ga Am Thrrong thing nrla d€m,
chan toi crlng hdt tlau nhrlc. Chring t6i tdm gQi, an
chring t6i qua tl€m tai cen nha dinh cho ngddi
bfia cdm n6ng vdi cdn alon mi sdi, tau mudng luoc
thdm nuoi. Mrldn chin mrlng vi chi€iu trii l@n m6t
tr6i sdu chua ve trftlg vit chi0n sao mi ngon qu6. c6i sfp d6ng beng tre, tdi giang mring cho con
Ciic con t6i an dudc nhidu corn. Nhin ra phd tMy
ngri, clem lu6n dd thim nuoi vao mring. Mdy chi
ngddi qua lai phAn ldn li xe tlap. Mdy c6 g6i phAn em nim xrim xit b6n nhau, ngrrdi thfc ngrldi ngri
ng6 chtng cho nhau sau chuy0n xAy ra il€m qua.
ldn mic quAn tdy sd mi trSng hay ndu, t6c dai kep ThAt ra chring t6i cfing kh6ng ngri dudc vi mung

phla sau hay thit bim. Tdi nghi tldy h cac c0 cong mdn h6i vi rap cin sudt dcm. Sdng sdm chfng toi

nhdn di lim vd, chrl thidu nrl Ha N6i phAi dn diQn cdt ngrrdi coi chrlng dd, rdi ra cho gAn bdn mua

nhidu hon. C6c con tOi rdt thich nghe rndy drla b6 th€m it rau cai ttldi, c6 sdng, tr6i thdrn vi con gi

trong nha tro riu rit gigng Hi NOi rdt hay vi la tai. dem vd nA'u nrldng. An udng xong 10n chuydn ghe

Trdi vda tdi, toi giang mr)ng cho con ngi. Mdy .f,i TAn Lfp, luc tuc bdrg xiich dd xudng ghe' Chring

em lo sip xdp lai m6'y gi6 qud bdo nhEo sau do4n tdi thu6 ngridi g6nh girirn bao g4o vi mdy gi6

aludng xa. tl€m. C6c con toi ngdi gifia ngudi ldn, ngddi chrl

H6m sau chring t6i ra ga Hing C6 td sdm, ghe ldn tudi drlng chdo ghe.
chd ldy v6 di -dm Thrrong, Phri Tho. Tiu ddn gifa
dddng thi trdi tdi. Tau rdng chring toi ngdi thoai Nudc alqc ld tr6i theo gidng, chidc ghe lrrdt

mei. Ba me con t6i m6t gh6 dga vio nhau ngri. cli nhe nhing. Ai crlng ng6l im nhung t6i chtc

Chdng tdi ngdi sdt cr?a sd, hai chi ban ngdi .ldi trong ldng moi ngrldi cldu mang nhidu tdm sr{-
di€n. Mdy chi ng6i ddy bon kia ldi di ai cdng met Ngdy mai g{p l4i ch6ng toi, c6c chiiu giP lai cha-
ddu ngri ld'y srlc. Trridc khi chop mit t6i tha'y mot Cd chuydn di met nhQc chl chd mong giay phrlt dy'
ngddi mec sd mi tring, ngin tay vd quAn tdy tlen Cinh rrlng co, ddi chE vring trung du Phri Tho ltii

ng6i vao ghd hai ch! tldi diQn. TOi nghl chdc ld mdt dAn hai b€n bd. Ddn chidu ghe cdp b€in tl6 thd'y xe
hanh khech m6i chAn ngdi gtrc tam. Moi ngddi
dang ngri say choing tinh hic chi Lan ldn ti6ng trau cda trai K1 chd 8 416. Mot ngudi tu hl gi6c va
ming: "Dd mA't day, khdn nan!" T6i chdt tinh vta
mdt c6ng an chlng b6n xe bAo chdng tOi chuydn c16

lcn. T6i xin ph6p cho c6c con ngdi Phia tffdc trcn

mdy cr4i gi6 ddm dd ch6n, nghe n6i Phai ali tdi nlla

rsrjDoAN 18 B0 B|NH 212

alOm mdi tldn trai. Gil?a ahidng cdn phAi l6i qua nhin l6n, mXt a16 hoe kh6ng bidt vi clau mdt hay vi
cim xric. Tdi kh6ng thd qu6n anh mxt ddy tuyet
mQt con su6'i can.
vgng cria chdng t6i l6c dy. Chring t6i trao ddi
Nrla cl€m chdng t6i tldn trai. Sau khi trtnh
nhfing ldi thdm h6i kh6ng n6i lCn .lddc n6i ldng
gidy td, chi em toi m1lgn ming rndn, ch6n tO, ndi sdu kin: "Kh6e kh6ng?", "VAn kh6e.", "C6 benh gi
ni6u chudn bi cdm nudc. Chfng t6i xdm xlt nAm
ngri gdn nhau. Khi c6c chAu ngri say, chdng t6i kh6ng?", "C6 cin gi kh6ng?", 'd nna sdng thd
ngdi day ra cr?a h6ng mdt, ndu nudc s6i pha tra
udng. M6t hic sau, phia tnr6c tha-y hai ngr.rdi tu ndo?", "Me sao r6i?", C6c con hoc gi6i kh6ng?,,,
tldy chidc xe crit kit tli rong d0m, c6 c6ng an mang
sdng tli kdm. Ngon cldn gi6 chflp chdn trong clOm "Ciic em kh6e kh6ng?",...

y6n tinh. M6t ch! bdm tay t6i: "Di ch6n ngddi Mudi liim phft tr6i qua, ten c6ng an bio
chdt." M6t chi qu| xu6'ng lim ddu thdnh giri, cdn hdt gid them nu6i. Ddn hic trao qui, nhdn lic l6n
xdn tr) xdch dd ra xe cft klt, cec con t6i chay ddn
md'y ngrrdi khdc chip tay lCn ngfc niCm Phat. Tay
6m cha. Anh nghen ngio crii xudng h6n con, gi6
t6i b6ng lanh ngdt, *dy .f,i diu t6i vio ch6 nim. qui roi tld xudng ndn dd't. Ba me con t6i va anh
vOi vang h6t len, trong khi ten c6ng an gAm grX hdi
T6i 6m hai con vio ldng, nlm lAm ram niem phat. thric xdp hing v6 trai.

M6i 4 gid s6ng h6m sau chrlng t6i luc tuc Dfng tnidc nhi thdm nuoi chdng t6i ihin

d4y, nh6m bdp hm gi, ndu com vdt thanh ndrn, theo b6ng dring gAy cdm, 6'm ydu crla nhftrg ngudi
tu l€ bridc tren con drrdng ddt nh6 den vao trai.
chiOn lai con c6, ndu midng canh thdm. Trdi seng H9 l{ng 16 crli allu kh6ng d6m quay lai nhin vo
t6i tl6 sdn sing thric en vi toi chi ndu it m6n giAn con. Kh6ng ai hen ai, chi em chfng t6i cring nd-c
di: EAu ciinh, ru6t ga va thCm it thit. Them mot t6 l6n udt nghen. Nhftrg tidng kh6c bi thuong cd kdm

mi vdi rau cAi vi ci rdt. phAn thit cdn lai t6i rO ti, gifl bat lCn the thi6t vdi nddc sdt ran rua thdm

ce hrdi ald chdng dn budi tOt. Xong xu6i t6i goi con man vao m6i. Chring t6i kh6c cho ngddi d lai nguc
ddy dn siing rdi ptru may chi ndu chE x6i. Mddi tr) hay kh6c thddng phan minh trong qudng (ldi

gid sdng chfng t6i sin sing ngdi doi, mot liit sau "ning ddi mrta dAu", trAm atdng ngdn cay cria
thdy crlc anh x6p hang m6t di ldng lE, m6t ngudi
nhrlng thring aldi, nem chd sdp tdi.
c6ng an v6c sring cli theo. TA xa chi em toi mit da
tl6 hoe nhrrng cd kdm ldng nudt 10 vio trong. T6i Cam Thiio

d{n cac con kh6ng cludc ldn ridng goi ba. Moorparl Cali 2003

Nhin tha'y chdng t6i ttlng thrl ba trong (Trich tuydn tap "Chuy0n Ngddi Vg Tri Cii Tao -
hang, t6i rdt mtng tha'y deng anh di cdn vrlng
Tap III)
ving, c6 phAn dm xanh nhidu nhung khdng bi phn

thnng. Mdt anh bi cl6, t6i nhd la c6 clem theo thu6'c
nh6 mdt. TOi mudn chay ddn bCn anh nhrrng hai

chan nhri ch6n chit tlCn mit tldt. C6ng an ra lenh
cric anh ngdi vio diy ghd t16'i di€n chring toi. Hai
drla con t6i th?ng l6n k6u: "Ba! Ba!,,, t6i tha'y anh

crtdi nhu mdu. Lric moi ngUdi im l{ng vio ch6, hai

ngddi c6ng an drlng I hai ddu ddy bin dii vdn

nhin chring t6i chlm ch{p. Tdt cd chring t6i ald tay

lCn ban nhfrg cdn m6t khodng cdch, kh6ng thd
ndm ldy hai bin tay gdy guQc c6' vrion ra mQt c6ch

tuyet vong tA phia bOn kia.

Tdi dua mit nlrtn ngrrdi cong an, ngap

ngtng xin ph6p cho hai con chay qua vdi ba. Vdi
v6 mdt lanh nhat, ho tldn mit nhin tOi hin hoc rdi
quay Cli. Mdc k0 bon chring, t6i cldy c6c con tli
vdng qua ghd nhrrng b! chring alua tay chan hi.
Moi ngudi im lang bdt mdn, nhin cric chr{u nhrr
mudn n6i: "T6i nghiQp mdy drla nh6.,, Chdu y6n
Hd nrt6c mdt trAn mi k6u nh6; ,,Ba di! Bal,, Arh

rSUDoAN 18 B0 B|NH 213

iTflx Hin Xafrn Lflc D€m nay Xuin L\c aing trdng khuydt

Nguy6n Ph(c SOng Hrldng Nht m6t adnh tang bit ddt tfii!

x ChAn theo qufrn rit, hin ta &

Ndu ihqc nhtrbd gin th4ong s7 SOng nfuc La Ngd pha nuiu s6i
Nghe tin lui qwdn chi nhin trdi,
V6 ad n6n siit, crtdi khinh bqc, Thrnng chidc ciu tre chd thtic lfr
Cufn qua Xu.kn LQc kh6c cing ngtiti
Chdc hin litng ta ciing thLnh thdi. Ta ili, io nhuQm mdu ddt d6
Cao su tnbng t6c tndi thom mii,
Cdn ta nhQn lQnh fii Xuin LQc
Tidc qwi ndng odng phoi 6o trQn,
L+i mudn tim em n6i it ldi,
NhLary sd do minh iliy kho i srtng Vlln nhi em chudi chin adng ttoi.
Cay ning mit ngtdi gac tr€n oai. Ta nhd ngfii bCn lldn th6 trdng,

W chdc 6m nhau em sE kh6c, lCho biy gd niim a ilang phoi,

Khoc theo, aq ltnh ad trdm ngtli! Ch6m ch|m hai gdc dong ilw odng,

Em bia't ili tim ta sdt dd Ru ndng mia xuhn dgp ru1 cttdi...
Ndu dqc din qilAn lAn Dinh Quan
Citng ud theo ngdn giqt l€ roi. Cudi cing mQt trQn cfing ld aui

Mfry xa di quen ildi chia biQt Nrti Chtta Chan kia sihtg s ng ditng
Ngodnh m(t ra di c ng ng|.m ngii. St doin L8 sno quln lui?
kit quin, bd lei h6n ta d6 Thhn ta ld ngtla sao kh6ng hi
Cho n6i ilau lan tlng ddt trdi
Brto Chinh, Gin Roi lita ngfit trdi!
H6n ta Ii kidm sao kh6ng chdm
Bi mQt lui quin md ddnh phtq Rsp ngd ritng xanh, bqt nii il6i.

Mdi tinh Long Khdnh tQi ngfii oi. Hdi oi! chin btic qua Binh Cid
Mdt thcm Xuin Lgc tay cdng ngin
Cd* M! nhd ai k6L ngAm ngiLi!
Nim rugt mi6n Trung ilitt doqn rii.
L'ita chdy, cfi ldng ta ha chdy
Sdng mai thritc dQy, em buin lim X6m ling Gia Ki€m nhd kh6n ngu6i.
D€m ruy Xuin LQc, dodn quin rfit
SE kh6c trdch ta nd phu ngrdi. Ednh biQt nhau, xin tq l6i ngidi

Ldng ta nht tflii siu riAng rung Chao oi tidng tickd th€ thidt
Trong oiln em d6 t:6 lhm d6i! K€u giia d€m ddi sq l€ loi,

Chin bttc, nrfu hdn chinh chidn gi4c
N'tta hdn Xuin LQc ggi qwy lui

Ta bdt dtii him em dang kh6c

Thdt gim phdo dich dQp kh6ng t6i...

rsuDoAN 18 B0 B|NH 214

ui Mgr ilsuui Th{ng 6/1972 khi Ngddi Chidn Si dy

Clriin Si QTUNGH dem trung dodn 48, trung doin 43 vi trinh siit

NgO Minh Hing 48 ctia Su doAn 18 l6n thay cho Su doin 5 cria
Ttidng L€ Vin Hrrrg dd tdi chidm nhiing vring
o bi mdt chung quanh An L6c thi 6ng lu6n c6

T i linh tiic chidn, lai gip hic nrJdc nhi mit ben anh em binh si atd tdc ddng tinh thAn
lI-l trong hic ddu s6i ltla b6ng nen nhe t6i
it c6 dip vA Sei gdn thdm vd con. Cdn vd dd cring chia x6 hidm nguy gran khd. Cudi

t6i, khi thuAn tien vi m6i k!.hoc sinh nghi hd, cring, Su doin 18 tla thdng moi gian lao vi

t6i ddu drla ciic con l€n hdu crl thim nha tOi mang v€ cho Td Qudc, cho Din t6c Vi6t Nam

vi cho ciic chiiu thim bd. Vi thd, ngay trl m6t chi6n th{ng v6 cring huy hoing vi oanh
nhflng nim 1972, tdi di nghe nhfing anh ban
cria nhi t6i v) ci nhe tdi nrla, n6i vd Ngrrai het.

Chidn Si can tnfirng A'y. Chidn c6ng tdi chidm vi giAi t6a nhifng

Cric anh dy n5i ring Ngrrdi Chidn Si dy v6 vring hidm trd nhu D6i ci6, D6i 169 va phi
trrrdng Qudn Ldi kh6i :ip luc cria Cbng qudn
cring can dim, cttong nghi vi rdt anh hdng khi
s€ mdi mii li m6t didm son vi siing ch6i
chidn ddu. Nim 1972, C6ng sin Bic ViOt md trong quAn srl. Trong trin nip Sd doan Binh

nhrtng cu6c tdn c6ng eo at vAo vring dA't trr do Long 272, 271, c{ta Cdng sAn BdcVi€t bi x6a t6n

cria midn Nam tai ba mit trAn'Idn: Quiing tri, vA ddng thdi, tdn thdt v6 cring ning nd vd vfi

Kontum vi An Ldc. M{t trdn An Ldc vdi bdn khi.

sd doan ciin binh Vi€t C6ng bao vAy srt doin 5 Cric anh dy n6i ring cring v)o nim
1974, n6t trong nhrlng dridn cdng tl6ng ghi
crla Chudn tddng L€ Vin Hrtng. Drtdi h6a ltrc
nhd li trAn ddnh I Bdn Cdt, Binh DJdng. Str
cria Cdng quAn, moi sU ti6p td, li€n lac vdi An
doin 18 cda Ngrrdi Chidn Si {y da bit sdng 6
L6c ddu phii dnng tntc thdng. xe ting cria C6ng sAn. M6t chidc 6ng dem vd
trung doin d su doin. Mdt chidc tdng Tdng
Cr)ng hic, ViQt CQng md nhrlng cu6c tdn c6ng thdng Nguy6n Vin Thi6u-

tlqi quy m6 hAu cAm chAn vn gdy kh6 khan Ciic anh dy cfing n6i Ngudi Chidn Sl dy

cho su tidp vi€n cria ciic srt doin 9 vi srt doin cdn lA con ngudi rdt giiu tinh cim. Ong y€u

21 cho m{t trin An Ldc. Trong tin}r thd hdt srlc thddng thu6c cdp trong tinh huynh dQ. Ong

kh6 khin nguy ng?p ndy. Ngudi Chidn SI dy vui khi binh si vui vi 6ng budn khd khi h9

cla ngiy dOm cring binh si cda 6ng lttu d6ng gap chuy€n Clau thuOng. Trong tran tiii chidrr

khXp cric mit trAn hAu tuydn cria Qudn doin nhrlng vring dft than y€u cria Td Qudc Viet
III vi 6ng dd kh6o 16o kdt hop luc ludng vdi
Nam quanh Binh Long, An Ldc. Ong dd kh6c
linh nghia qudn, linh dia phddng quAn dd ting
b€n xic m6t ngddi Tning sI. Ngrrdi Trung si
thOm tidm luc. niy rdt gi6i vA dip mei, hinh. Anh lim mdt m6

Do c16, nhilng ngddi linh cria Su doin 18 da c5 hinh phi tnJdng Quan Loi cho Trung doin 43
cria Su doin 18 ddn giAi t6a. M6 hinh hodn
mdt hAu h€lt d c6c noi nhtl XuyOn MOc, Phtrdc
thinh kh6ng liu thi ngrrdi Trung sI tfi thuong
Tuy, Bi€n Hda, Binh Drrong k6o dii ddn TrAng
vi dan phiio kich cda CQng sAn. Dudc tirL 6ng

bing minh dridi lin mtia phdo ddn ngay hiOn

tnidng. Sau phrit y€n ldng, 6ng da ngdi xudng

bdn x6c ngtldi Trung sI tai hoa mA nh6 nhrlng

giot l0 tidc thtrdng.

Bing.

rSIJ DOAN 18 BO BINH 215

Sau ngiy 30/4, :Jndc khi cdc anh di tu khi Vi mdi day nhdt, crL6i th ^rgr6t7 /2003,
ngridi
(mi ngrdi Cdng sdn Vi€t Nam goi Ii khoan tldn Houston du tiec crrdi con

h6ng cho c5c anh di "hoc tip cdi tao"), c6 ldn linh Srl ato)n 18, t6i drroc mQt ngrldi llnh khdc
cdc anh gip nhau, t6i nghe ho ngim ngii kd bing m6t giong rdt cAm dQng ring cfing
nhrrng hanh diOn n6i vdi nhau ring: TrI dAu
tai An LQc, khi anh bi thuctnS, trdi dd mda
nlm L975, khi c6 lQnh triQt thodi vi b6 ng6 tlm ti, Ngrrdi Chidn Si dy ld m6t trong bdn

cao nguy€n thi d Long Khiinh, dddi quydn ttr ngrldi dQi mua, drlng cAm poncho che mda
l€nh cria 6ng, Srr doin 18 cia ciic anh din trAn
d6n cilinh ViQt CQng trCn dtrdng C6ng quin cho anh.
tidn vA Sai gdn. Tai cliy, chl trong 12 n$y, ttt
Khi c6 ngrrdi ddn thaY th6,6ng da qu}
9 ddn 21./4, Str doin 18 de gay tdn thdt hdt
b3n canh, chim didu thudc, gdn vio rr6i anh
srlc ning nd cho 3 sd doan chinh quy CQng
rdi cAm tay anh an rli: "Em y€n tAm. Anh s€
sln Bic Viet la sd doin 6, 7,347 vd mQt trung
cd gdng xin tnic thdng drla em vd h{u crl." Vi
doin cria srl doin 325, ph6 htly 34 xe tdng T54
6ng da thdc hi6n ldi hrfa.
cring mQt sd phrio binh.
Ciic anh dy cdn n6i Ngrrdi Chidn Si dy
Sau d6, cld ti6n vd Sii gdn thdc hiCn mong
xim ldng, CQng sAn Bdc Vi0t phAi chia lim hai Iai c6 dric tinh khi€m nhrrdng. Ong goi c6c
ciinh quAn, mdt di vdng qua drrong Phan
Rang, Xuy€n MQc; m6t di clrrdng Qudc IQ 20, binh si thu6c cdp td em, nlng vdi ho li anh,
cho di d6 li m6t anh binh nhi cdn rdt tr6.
DAu Giay, Tdc Trdng, bing rdng vd Bien Hda.
Cd hai c6nh qudn d6 ddu di vdng vi so dung Ngay cA ddi vdi vo con linh. 6ng cfing dring
d6 Str do)n 18 tai Long Khenh. Sd doin 18 vd tinh dai gia <linh m) tldi xr?. Cflng trong dip
girl Bidn Hda, lAp mit trAn mdi d Qudc 16 sd 1
ndy, mQt chi vo linh c6 chdng li ban cring don
thay thd dctn vi Lil doin 3 Thidt gi6p.
vi vdi nhd t6i tAm tinh: M6t IAn diQn dim, t6i
Khi Viet CQng chfln dbo Me B6ng Con
d Qudc 16 1 thi sd rrit lui cria Sd doan 18 rdt goi 6ng lA Thidu ttidng. Ong di 6n t6n n6i v6i
kh6 khdn. Ngddi Chidn SI dy tla ding kd nghi
t6i: "Chi drlng goi tdi ld Thidu hidng ntia. Hay
binh vi dring hdong 16 sd 2 rft quAn theo goi t6i nhrr ngdy xua, nhr'r nhfing hic 6ng dy

chidn ltroc hddng vd tinh ly Phddc Tuy. R6i td vi t6i cdn phuc vu trong quan tQi.

Phddc Tuy trd lai Bi€n Hda, ldp phdng tuydn Nghe chi n6i, t6i nhd lai h6i d6 trong
mdi d TrAng Bom dd ngdn quAn doin 4 crla
C6ng sin Bic ViQt tidn vAo Sdi gdn. Sau d6 ddn vi nha t6i, c6c anh hay goi nhau li anh

Ngtrdi Chidn Si dy vi binh si Su doin 18 cria ern tuy theo cdp bfc. Vi du ngudi ldn nhdt Ia
6ng 6 Long Binh vi chidn ddu cldn ngiy 30/4.
anh Hai, tidp theo l) anh Ba, anh Td, chri
Cdc anh cdn n6i, tr] hic c6 bnh triQt Ndm, chrl Sriu... nhi t6i li chri Nam.
thoiii cao nguyCn, trAn ddnh d Long Khrinh
Tdi vi& vi ngiY xda t6i di ngudng m0
cda Sd doAn 18 li trAn drinh duy nhdt, hio
tam tinh 6ng vdi ddt ntf6c, vdi d6n t6c, vdi
hting nhdt, diing cdm nhdt, ciim clQng nhdt, binh si; cAm phuc ldng dring cim ola 6ng

dau thdong nhdt, c6 ddn nhdt vi crlng In chidn trridc k6 thri vi tii chl huy cria 6ng trong

thdng cudi cing trong quAn srl cria Qudn d6i quAn d6i.

Vi€t Nam C6ng Hda trong c6ng cu6c bAo vQ New Jersey ngdY 3/9 /2003
Ddng ften b6o Thiti LuQn 13/9/2003
trr do cria midn Nam ViOt Nam, chdng lai bd6c

xAm ling tin bao cria C6ng sdn BXc Vi6t.

Dd lA nhrlng chuy€n t6i nghe vd Ngridi

Chidn Si dy tu ngiy xrra.

sUooAN 18 B0 BINH r 216

TX&we#W Long Khdnk virng tl6ng nam thinh phd. Vdi t6i, tran

(Hdi ky cfia Thidu td Vudng M6ng Long, Tidu doin Long Khfnh li m6t trin tl6nh ',rld ddi" cho nhilng
tn/dng/Tidu Donn 82 Bi6t D6ng euAn)
tay cdm qudn chuydn nghi6p. Ngly xua t6i ra.t mC
ay gid h thring Tu, trong ky rlc t6i nhtng k!
Rommel, t6i de tim rloc nhidu sdch vidt v6 Con C6o
ni6m 30 ndm tnI6c lai hi6n vd, 16 m6n m6t
nhd thd ld n6 mdi xriy ra ngiy h6m qua, h6m Sa Mac niy vl t6i md trrdng c6 ngiy Chfoc tl6nh
kia. Biy gid ln thr{ng T4 r6i lai nhd ddn trAn <l6nh nhfrng trAn thAn sdu nhu Rommel tli lim.
oai hing cudi cing cria QLVNCH, trin Xu6n L6c!
Ngny ddu dit ch6n xu6'ng phi tnrdng Long
tT6i bili ngDi h6i trrdng nhrfng vinh quang nhin tlrrdc lChdnh (61411975) t6i that kh6 mi trtdng tudng ra
ring tai ndi niy minh lai c6 dip tham dg vio m6t
chidn thdng dd ddi niy, cing nhrfng trii nhuc nhAn tran ddnh long trdi ld dft vei ngiy sau tl6. Trin
l5nh trong nhflng ngiy tlen tdi tidp theo sau tl6, khi
XuAn L6c li ldn ttdu trong ttdi linh, t6i dddc th6a
qu6 hddng ni{t tan. Nhtng ddng niy vidt l€n ild mdn rJdc vong ilo sr?c so tii vdi m6t dich thri ning

tudng ni6m nhitng thu6c cd-p cfra t6i rld ngfi y6n gidc cin hon vd v0 khi tld s6 hdn vd quan sd. Dich d6n!
gdp ba, bdn ldn quAn ban, dudc T54 trang bi tlai br{c
th.dng T4 b6n con sudi R6t (XuAn L6c), tren m6t 100 ly din drrdng. Ph{o ydm cria CSBV gdm ttri loai

ngqn d6i kh6ng t6n 6 Long Thinh, va trong aludng hang n[ng: tlai bfc 130 ly, l22 ty nbng dii, 105 ly,
75 ly son ph6o, cdi 120 ly, cdi 82 ly, vi phdng kh6ng
phd Hd Nai (Bicn Hon). 37 ly. Thim chi trong ba ngiy tldu ttich dirng ci 37 Iy

Ddu thfng n"r nim 1975, eudn itoin 2 kh6ng phbng kh6ng btn truc xa veo trai 181 pB/ SDlg noi
t6i ddt brin doanh BCH Tidu ctonn. Ay vdy mi doin
cdn nfra. M Li€n <loin trudng va Li6n rloin ph6
vdng mit, nCn t6i alddc chl dinh nh6n nhi6m w chi quin hung hlng crla "Con Ch6u B6c,' kh6ng lim
huy vi hddng din Li6n tloin 24 Bi6t E6ng euin trl
cfch ndo vrrot ndi khfic xudng kh6 nudt lA cdi trai
Quring Dr?c tim chrdng ra bidn dd bdt tay v6i qu6n
ban. Khi Li6n doin ahrdc tnrc thdng vAn vd phan l8l PB b6 ti teo tld x6ng thing vio tda Hinh Chdnh
Thidt thi Tidu tloin 32 BDe dudc dua thEng v€ san
bay Long Khdnh tldt thu6c quy6n xr? dung cria BTI-/ tinh, noi 6ng Dai tr{ BDQ Pham vdn phric rinh tnrdng
SD 18 BB. T4i rliy, sudt l0 ngiy rl6m rdng rd, Tidu
dang trdn trdn con mft theo d6i ten din em vd tr]
tlban 82 BDQ de !i xung hitu cl6t chin rtfng moi mffi Pleime choi trd f tim vdi xe tank CSBV.

tidn c6ng dfing minh cria lrrc lrtOng xe tank CSBV Rang rl6ng 9t411975 chidn tr6n bdt ttdu bing
nd . Chldn tnJdng mit mt dudi da't, t6e h?a tren trdi
nhim vio sin bay Xuin L6c vi Tda Hinh Chr{nh
Nhfrng cr{nh F5 th6t gdo, l6n, xudng, thi hdt ttot bom

nay tdi ddt bom khfc l6n ddu dich. DipIai dich cflng
tri tldn blng nhflng chim 37 ly ph6ng kh6ng n6 hoa
hen may. Nhfr'ng chidc Khring Long AC 119 bao

ving ci ngiy l6n rl6m, nh8ng hong tlai b6c 20 ly
gam rf ttng hdi. Sfng nd nhrr bdp rang khdp noi

trong thinh phd, ngoii vbng tlai. Dri loai rlai b6c th6t

gdm, dan x6 gi6 io io tdi tdp ffdi tr6n muc ti€u cfia
ci hai phia. Nhtng tldm chdy kh6ng ngrrdi chfra, lita
cing lfc cing cao, thin h6a tu do tung hoinh. M6y
truydn tin oi 6i goi nhau. Nhf,ng thAn hinh ngi

xudng, nhflng tidng h6 xung phong nghe rdn t6c giiy.

Nhtrng chidc T 54 hung hin khac tlan li6n h6i, nhrng

cdi 16 cdt ng6 nghiOng vi tnlng tlan ilai bfc l0O ly
ctla xe tank ttich. Trong nhE'ng ngly tldu th6ng Tr.r

Long Khdnk, mdt g6c tlia cdu di rung rinh vi bom

dan.

Khi chidc PT 76 vudng vi.o cu6n k€m gai
vdng ndi g6c rio tdy bdc cria trai 181 ph6o Binh SrJ
Doin 18 thi cfing ln ldn ttdu dodn quAn xdm ldng

.sUooAN 18 BO B|NH 217

kh{ng l4i horing h6n bdi nhfng ti6ng h6, "BiQt M6i ldn m6t chidc PT 76 haY T 54 bi bdn
chfy, c6t kh6i chrla l€n cao kh6i nggn cay thi ngfdi
D6ng! Sdt ! ' ... 'Biet D6ng ! Sdt !" Chidc xe tank Anh Cri cia chidn trudng tl6 c6 m[t tr€n vDng.

rtdu ti6n Hnh trqn mQt qui M72. Cht€c YT 76 xdu sd "Ti6n Giao tliy Hing Minh gqi!"
chdy bing. Nhfrng anh bO dQi CQne Sin ttng thidt
"Hing Minh, Ti6n Giao nghe"
rnit lui trdi chdt v6 hudng ng lau' Chring t6i <16 ra
ti"Come on ! Gdng lOn nghe em! D6nh cho n6 dAu
m4t drdng tlAu v6i ttoin chidn xa CSBV kd til gid
hdt cqc cga ! Okay?"
tliu sring nd. Noi g6c d6ng nam th! xd, nhflng ngudi
"Vdng, t6i nghe 5, ttdnh cho n6 ti tldu hdt cqc cya!"
xim ldng de bidt chfng t6i ln Bi9t DQng Quin ngay "Okay ! You're a man! Don't let'em run away !
ldn hQi ng6 tldu ti6n. "BiQt EOng ! S6t !" , "BiCt
DQng ! Sdt !" tidng h6 vang diy mQt g6c trdi !Biet Okay?"

D6ng QuAn tlang c6 mit ndi day. "VAng, kh6ng cho n6 6m tlAu mi ch4y! "
Ngiy qua ngiy, ph6o alich nhu mua, T 54 c6
"Kill'em! Kill'em! OkaY ! "
bQ binh tnng thi6t, ttng ddt, tirng dgt ao 4t xung "Ving I DAy ld c6i tank thl (2) (3)." tt6 nghe Hing
Minh! N6 vio c6i nio, t6i h4 cfi ndy nh6 !"
phong vio vbng tlai phdng thri thi xA. Nhung nhilng
td chdng tank 3 ngudi cria TD 82 BDQ dn hi6n nhrr "Okay ! I like the way you fight! "
ma trdi, sau 6 mdi, sau gdc xoii, trong bui chudi' crl
"Vdng, t6i nghe 16 5 ! "
tt tt rang hdt con cua T 54 niy tldn con cua T 54
khfc. Tidu tloin t6i tldnh vii vdi chidn xa dich ci " You're great ! You're excellent !"

tudn 16 kh6ng bidt met. Toin di6t tank niy b! 1o4i' Sau khi thi s6t trin dia vi khich 16 tinh thdn
t6i, ngrJdi Anh Ci bay sang mat trdn hrrdng Tiy tbi
to6n kh6c l6n thay. C6 ci m6t giang sdn hrdng d6ng
nam thi xi cho chring t6i mic stlc tung hoinh. Chring xe, $en dudng bay,6ng li6n luc tldi tho4i vdi v! chi
t6i dn lem cho tlich tdn hai nflng ne' Chfng t6i da huy trrrdng phdng thrl Xuin L6c, D4i t6 Trung tloin
trudng TrlD 43l SD18 BB L6 xuin Hidu (K10) cung
ftl6nh cho chring n6 "ttr ildu" nhrr crla Thidu T\rdng
bing ng6n ngit nrla ViQt nfa M!.
Tu Lenh mit tran.
Ngrrdi Anh Ci cria mit trAn niy li Thidu
Sln tlinh xe tank li ci m6t ngh6 thuat, n6
cdn li mQt cfi thri nfra, c6i thri vui chdt ngudi. Hd htdng LC Minh Eio (K10) Tu lCnh Su doan l8 BB.
lih6ng mQt chrit th6i mdt mang nhu choi. Trong sd
6ng ldy danh hi6u tlim thoai li Hing Minh, t€n
12 BDQ Pleime tir h6n 6 Long Khdnh th6ng 4/1975 lingrldi em ru6t cria 6ng, LO Hing Minh ngudi hDng

t16 c6 7 ngrrdi chdt trong khi san ttudi xe tank CSBV. TQLC Tidu tlodn tnrdng TD2 Triu Di6n ndm xda di

M6i chidn cu, m6i v[ khi ttdu c6 ch6 ydu cria n6. tt tran h€n chidn tn/dng Thia Thi€n. Ti6n Giao li
Cr{i bQ phAn phun kh6i cfia xe tank le cii "g6t chan
t€n dfa con gdi rlt cfra t6i, danh xrrng truydn tin t6i
Achilles" cfia xe tank CSBV. Tdt ci nhfing chidc
chen cho minh trong trin ddnh ndY.
tank dlch bi TD82 BDQ tiCu diet trong trin Xudn
L6c tldu bi bdn til phi6 sau tlu6i, ndi phun kh6i. MQt ngdy gifa th6ng Trr nlm 1975, ngoii
vdng tlai phbng thri, mQt chidc T 54 chay l4c loii'
D6nh tank cflng c6 qui luAt. Vi€c tldu ti6n li "tii" Cdi dng kh6i cria n6 l6nh trgn mQt que M 72 cld,a
litCn xA thfl 12,8 ly, n6 tai mdt cria chidc tank, n6
toin di€t tank cria Dai D6i 1/ TE82 BDQ. Anh binh
c6 mOt ch0n tr6i hodc phii bi kh6a vio day xich tren nhi Phan Tho trong todn h6 t6'ng cria TDTS2BDQ
ghd phdng kh6ng. Vi6c thrl nhi ln "bung" m6t tr6i cing v6i 6ng ph6ng vi6n nhi b6o lao vgt vd hrrdng

hlu tlan kh6i holc lan tinh lam min chin che mdt srin! nd. it phrit sau t6i nghe choang cho6c, tidng
cfi tank b4n crla n6 6 cfch n6 kh6ng xa, ciy phbng
phdng kh6ng 12,8 ly nd ddn ngoii xa. Trong m6y
likh6ng tren chidc tank thrl 2 tr? thdn gai chdt. vicc
PRC 25 tidng Thfiiy Hgc, DDT ll82 BDQ b6o cdo'
thf' 3 thet ln giin di, crl ttrlng xdng lrrng b6p cd cAy thing Thg bi thudng ning, xin ten thudng. Thi ra anh

M72 nhim ngay phdn phun kh6i sau dit c6i tank mgc g2 ihq gan d4 niy thdy chi6c T 54 de nim bdt

liti6u, tlAy phdn m6ng nhdt, d6 bdn thring nhdt cfia t16ng, anh leo l6n gd khdu phdng kh6ng tlem vd cho
chidn xa. MQt tidng "bim ! " rdi tidp sau d6 li xdng
thdy. Kh6ng ngd cdn mdt chidc chidn xa T 54 khdc
vi tlan trong xe chiy nd "l6c ! t6c ! im ! im ! " ngon nim dn trong bui lau cdch tl6 kh6ng xa. Thdy anh
ttfng ngh6nh ngang sau phrio th6p n6 quat cho anh
hla dAng cao, kh6i ding cao. Xong ! mdt tring 12,8 ly. Anh rdi xudng tldt nhu con chim bi

nii. Ru6t anh dd ra ldng thbng, mdu tu6n nhrr sudi'

TSIJ OOAN 18 BO BINH 218

Anh ph6ng vi€n vi m6t ngudi linh trong to6n di6t inh thrdc tin thddng vd sei Gdn d6 Thidu tudng.',

tank khiOng Tho vd sin bay. Si Quan Tro Y Tidu Tu L€nh la ldn, "Qu6n y tlAu bdng b6 cho chri em
tloin phii ding ci m6t tdm bing 16 to bing 2 bin ngay." 6ng qu) xudng trr tay i'n tirng iloan ru6t cria
tay xbe tld che cho ru6t cfia Tho kh6i phbi ra. Mit ngddi linh vio bung cria anh ta. Ngrrdi y 16 v6i ving
lim phdn srl cria minh tidp tay vdi Trr LOnh. Dai riy
Tho tdi xanh, m6i run run, 'Thidu t6 tftIng la em nh6
Hoin v a kip quay l4i chrra kip chio trlnh di6n thi
! Em thdy cAy sring d6 dn qu6, kh6ng ngd tui n6 bdn
l6n em !" T6i an rii Ths, "U Thidu rd kh6ng la em Tu LCnh da l6n tidng, "Phi hinh doin C&C drta gdp
tliu, nim im tt6 chd xe, Hoeng Long sC Clem em tli
chri em niy vd C6ng Hba cho t6i." Quay qua Tho,
trin thtrdng ! " Hoing Long li danh xdng cria Eai fy
liTudng nhe giong, "Em linh cria Thidu r{ Long, em
Ngii ven Hoin,Tidu doin ph6 TD 82 BDQ.
can al6m ldm, qua s€ cfu em !" Tho li nhi, "C6m dn
T6i mot mdt lo xin ph6o binh trong vdng tlai
Thidu tudng" rdi n6 quay qua Dai riy Hoin, "Cho em
truc xa vao vi tri chidc xe tank cbn lai, m6t mat di6u
tlQng DDI/TD 1/ Trung tloin 43 BB tldnh bgc b6n tli6u thudc tli Dai 6y". Dai riy Hodn chrta ki.p m6c trii
pMi tidp tay cho Thidu riy Hoc DDl/82 c6 thi gid
ding k6m gai concedina qudy quanh chidc xe mdi bi ldy thudc cho Tho thi TrJdng de c6 sfin ttidu thu6'c ld
bdn cMy. Chi c6 concertina mdi ngin crin hilu hi6u
tludc budc tidn cria chidn xa tlich. Con iftIdng il6c tlrta vlo mdi ngddi linh can tnldng, 6ng m6t tay che
nhdt atd tidn quAn bing xe tank cfia tlich nhdm vio
s6n bay Long Kh6nh t15 bi tlan chlng dan chit k6m gi6, m6t tay bat lfia m6i thudc cho Tho. Mdt Tho kii
gai vdng. Chidc tank mdi bi chr{y nim hdi xa ngoii xanh, nhflng thd thit tr€n mr{ bit tldu co gidt. Tho hrit
m6t hoi thu6'c dni, mdt Tho long lanh, chdt anh
hing rio vd n6 li chidc T 54 thrl 4 bi sdn l6n ph6o
ngoiic mi6ng cudi, "Khdu phdng kh6ng cdn mdi c6o
thdp ddng chfl "Tidu doin 82 BDQ diCt tank". Nem
canh, nr.ldc th6p xanh bidc thdy mC lu6n Dai riy oi ! "
l98l tai trai Cii'lao Z3O C Him Tin, c6 m6t Thidu
rfy thuQc LD 8l BCND t6n ld Nguy6n vdn Vinh tim Ong Dai riy Hoin an rii, "Gid niy chic tui n6 al6
gip t6i, anh n6i, "Th6ng 511975 em bi nhdt 6 Long
mang khdu sring dy vd n6p cho Thidu td r6i. Mny
Khdnh, em d trong toin ti binh bi bdt tli chii nh0ng
n6i dring tl6, n6 cbn mdi c6o canh, hBn nio miy
chfl'Tidu tloin 82 BDQ di6t tank' vidt tr€n 4 cdi tank
kh6ng m€ n6 ttdn ttd ru6t lu6n !" Tho crii tldu crrdi
T54 vi 1 cii l6i nudc W 76 A bia rio phdng thri
x€n l6n.
Xuin L6c. COng nhin Tidu doin anh aldnh tank
C6i bring nh6m sdn tl6 c6 2 ng6i sao trlng
tuyCt qud !"
dddc lat mat ra dAng sau trd thinh cfi bing nh6m
Chidc xe ten thudng cfia Trung doin 43 rt6
dua 82 Phan Tho v6 ngd ba T6n Phong, th6p tDng c6 miu tring thanh khidt b6n h6ng chidc C&C. Kh6ng

Dai fy Hoin, anh ph6ng vi6n nhi bdo vi m6t anh y bing sao, c6i trrrc thdng chi huy trd thanh giin di
td BDQ. Khi quay trd vd vi hi phdng thri,6ng Dai fy binh thudng nhrl ngin van chidc tiu kh6c. Tnrdc khi
l6n mdy bay, Tho cbn ra ddu cho Dai fy Hoin lai
Tidu doin ph6 kd lai chuyen dudi day. gdn dd anh nhdn nhi m6t tti6u gi quan trong ldm, ,,
Em tli rdi kh6ng c6 ai pha ci ph6 sfng cho Thidu t6.
Xe t6i BTI-/SD 18/HQ thi Tho rdt m6t vt mdu
ra tl6 nhidu, anh xudng xe ngdi drra ldng veo m6t Dai riy nhd nhdc thing Bich khi pha ci ph6 cho

gdc xoii. 6ng D/riy Hoin tli tim Si quan Quin y Srt Thidu tri thi cho it dddng th6i. Thidu t6 kh6ng thich

tloin tld xin tai rhddng. Bdt ngd Tudng Tu LCnh tU udng ngot lXm tlAu. Nhd Dai riy nhln vdi Thidu tr{

litrong l6u brr6c ra, thA'y Tho,6ng h6i, "Em linh cia rlng, kh6i binh, xuA't vi6n li em l6n vdi Thidu tri

ai ? BOnh gi ? Mudn v6 Sai cOn hi ?,, Tho im ling ngay. Th6i em tli tliy !" Kh6ng r0 Tu lenh c6 nghe

md tdm bdng 16 cho Trt LQnh tha-y vdt thrrong cria ldi nhdn cria anh linh BEQ gdi cho thAy cfia anh ta
kh6ng, nhrrng rd ring il6i mdt Trr LCnh rdng nhg.
minh, bA't ngd b6 ru6t cria anh trio ra kh6i mi6ng vdt
Chidc trtrc thing khudt trong vbm miy tX liu mi
thudng, mdu anh tu6n x6'i xi. Anh y rd v6i thrra,
cdnh tay Tu Ldnh cbn viy theo chrla h4 xudng.
'Trinh Thidu tr.r6ng, anh niy li linh TD82BDe, inh
DAy kh6ng ph6i h ldn ddu cdi can trrldng
bi phdng kh6ng bXn khi tlang gd khdu 12,8 ly trCn cfia thu6c cdp lim t6i crii dAu kinh phuc. Mi it6

crii chidn xa v a bi bdn chdy. Thidu t6 em cho ph6p nhidu ldn trong que khf, dddi quydn t6i kh6ng thidu

nhflng ngrrdi linh dfing cim nhrr thd. Thdi 1966 vDng

tridn son Quing Nam ddy r6y nh8ng hong sring bin

tia. Crl nghe tidng "tdc ci" li chri Ha si Phong lai

dtia cei than cao ng6ng cdng queo cria chri che cho

SUDOAN 18 86 BINH I 219

t6i, chri n6i, "Em phrii che cho Thidu riy, em trring B€n hr.r6ng tl6ng sudi R6t le Lfr dban I Dt crla

dan c6 minh em chdt, Thidu tiy trting dan ce chuc Trung tf K15 Nguy6n vdn Dinh lim brla. B€n hrl6ng

ngrrdi chdt theo." Rdi ciing c6 lin chf bi bfn tofc tay sudi R6t ld cdi ale do Thidu td K20 Vrrdng m6ng

n6n sit khi .lrta thf,n che chd cho t6i khi Dai <l6i t6i Long,TDT 32 BDQ chi huy, g6m TD82 BDQ ting

ch4m ttich gdn ga Hrldng An Tam K!. Nem 1969 crldng th6m 1 Dai tl6i cria TD l/ 43 BB, I Dai d6i

trong tr4n Binh TAy 49 drldi chin dinh ChrI Pa, E4i Dia Phrrdng Quin Tidu Khu Long An vi I D4i tl6i

dOi liTDl IBEQ cria t6i dinh criu viQn cho Dai <lQi Ei4 Phudng Quan tI Binh Long di trin vd. Lam de thi
4/ TEl I BDQ cria Trl fy Nguy6n L4n K20. Tr{n niy
cld c6ng di chuydn, tld m€t thAn x6c, d6 kidm sodt
qudn nhdn tlon vi cria t6i vA Lan b! thrrdng kh6
d6i hinh, qufln sd. Nhrrng lim tle cho Di thi qui li
nhidu. Ttl tldu trin, ngudi linh mang tl6 ngri cria t6i,
anh Bl Trung de bi bdn bd h6ng phii. De c6 nhidu mdt mang nhrl chdi. Ph6o Di n6 hJdi nhrl mrJa, lim

chuydn tii thrrdng tti mi Trung v6n cdn ng6i ctrd de bi ldnh Lin tlan li thrrdng. Trong trin niy c6 3

tren bdi tl6p. TOi h6i tai sao anh kh6ng l€n mdy bay ngddi linh Thudng cria t6i thi€t m+ng vi tin dan cria

vd binh vien, anh phin bua, "Em chd xem c6 ai bin phr{o D . Thdng Trr 1975 t6i de ch6n ho ngay b6n
giao d6 ngri cfra Trung uf xong em mdi y6n ldng di ddng sudi R6t. T6i tli cAu nguyen cho linh hdn ho

v6." T6i ngd nging k€u 16n, "Trdi di ! Sao miy khd yen vui tr€n dddng phi6u du vd nguy6n qurin Pleiku.

thd ! Cf quing tlai cho 6ng thrldng vu I L€n tiu Tt ngdy tldu chidn dich, m6t anh ph6ng vi6n chidn
ngay ! Ludn qudn d ttAy t16n chi6u, hdt tiu ten
trudng cfia mQt td b6o d Sii Gbn, tI6 c6 mit ben t6i

kh6ng rdi. Anh c6 ddng ldng khdng dong d6ng nhrl

thddng. Qua tl6m miiu ra hdt thi chdt ! " Trung giao mot tridt nhin. Anh mac d6 trAn, d6i n6n sdt, nhrrng
tld ngrl cria thdy anh ta cho 6ng thrrdng vu dai tl6i,
kh6ng trang bi sring dng. Anh chi c6 crii m6y rinh,
bin giao ki lddng nhiQm vu cria minh rdi mdi chiu
quydn s6 tay, vi cey brit 1im hinh trang. Ngiy mi
l6n chuydn tai thudng cu6'i cing vd quan Y ViCn tlan ph6o Di bao trim sudi R6t cr{i ldu cria anh nhi
Pleiku. Vdt thddng cria anh ndng ldm, sau ngiy linh
b6o rdch toang. Cung may anh tho6t chdt vi hlc d6
b€nh, anh Bl Trung de duqc giii ng0 lenh tAn phd
anh rlang 6 vdi DD1/T882 BEQ cria Th/riy Hoc, anh
lAOVa.
bin chup hinh cfi tank chdy ngiy h6m tnl6c ndi

Nhfrng ngrrdi linh cria t6i d6 thudng nhd th6 hlng rdo bfc cria trai 181 PB/ SD18.

dy. Ho chl bidt vAng ldi ngrrdi chi huy minh, bdt kd Gifra thring Trl Lf tloin I Nhriy Dir tung ra

dring hay sai. Cdp chi huy ra lCnh tf thi, hg trl thrl; nhidu ddt tdn c6ng minh liQt nMm vi.o mQt Trung
cdp chi huy ra l6nh rrit lui, h9 nit lui; kh6ng f kidn,
kh6ng bln cdi phdn x6t mi chl c6 tuin l6nh thi doin CSBV trong tldn tli6n chOm ch6m hrl6ng d6ng
hinh. Ho ili cing t6i bao thfng ngiy tldng hinh qua
nam sudi R6t. Chring t6i E b6n niy bd, hio hrlng
nhfing chidn tddng ntc h?a, tr] Pleime qua Ki6n Drlc
Tquan sft ph6o Di nd rdn trdi phi6 bd b€n kia. noi
tdi Lim E6ng r6i vd Xuan L6c. Nhflng ngudi linh
tl6n tti€n Thdng tudng Ty, c6n binh CSBV tirng tdp
cia t6i kh6ng ming ddn vinh quang m) chi phung srr
chay tfa ra bia rtng, nhiy m xudng sudi R6t.
cho ci{i vinh quang cria ngridi chl huy minh. Vinh Nhfng tay srlng Pleime nhi dan t tt vi chinh x6c.

quang m6t <ldi cria ngridi cdm quin li m6t m6n nd, Nhtng ngridi linh Bdc Viet bAt l6n kh6i mit nddc
nhrt nhfing con c6 trdm c6, quiy manh mOt ldn rdi
nd vdi td qudc, nd vdi d6ng bio, vA nd vdi thudc cdp chim lu6n... Nhfing tidng hO "Biet D6ng ! Sdt !" hoi
16n tidng sring Ml6, M60 lim cho mQt sd crin binh
cria minh, nhflng ngrldi di hi sinh cho cdi vinh quang
mi minh rld m6t thdi nhan dudc. Li ngudi cAm qu6n, CSBV vta 16 ttdu ra tring tr6ng di v6i chay ngrldc
lai phi6 bia r ng. Rdi cflng c6 ngrrdi cdm cd trdng
vinh quang li crlu c6nh, vinh quang li ! nghii crla chay tt trong bia nlng ra bd sudi, srlng AK do l6n

cuQc sdng. cao kh6i ddu. Thd li ho tIAu hing. Th6i ! Vrlt sfng

T6i kh6ng c6 dip tham drl vio cu6c phin xudng sudi rdi l6i sang day. Vft sring xudng sudi.
cdng tdi chidm chd Xudn L6c, kh6ch san Long
Kh6nh vi Cua Heo ciing nhu nhfrng cu6c giao tranh Dd tay len cao kh6i tldu, 16i sang tlay. Nghe 16
trong khu trung tim thi xi. Tin trlc li€n quan itdn m{t
hAn hudng Tay t6i hoen toen mt tit. Sudt l0 ngey chtla? - Da ch6u nghe 16 a !

ddu s6i lrta b6ng thdng Tu Long KhSnh 1975, TD 82 T6i ve ngddi ph6ng vi6n nhi bdo mdi cho ba anh

BDQ chi bidt c6 mat ftan d6ng nam thi xi mi thOi. ciln binh CSBV ba didu thudc li{. Ho cdn rdt tr6, chi

tl6 mrrdi lim. Bo phd mdt ngri, mit qudng th6m.

.stj DoAN 1B B0 B|NH 220

- C4u mdy tudi rdi? Mdt ran tam y€n thi phr{i tloin Thddng Hq ViCn tU
- DA thua Thfi trddng, cMu l€n mrtdi s6u a. Sii Gbn di bay ra tdi tlin cudi sin bay Long Khdnh
- Sao ili b-6 iIQi s6m thd ? M6i mrtdi sr{u mi dn di
tld iy lao nhflng ngudi linh Ving 2 tlang rld mfu bio
linh r6i a ?
vC minh ddt cdn lai cria qu6 hrrong noi Ving 3.
- Chfu ld thanh ni€n xung phong, Thri tntdng crla
Nhfrng g6i qud, nhfrng c6i bdt tay, nhitng ldi hifa hen
chdu n6i ring Midn Nam girii ph6ng rdi, chring
chr{u chl vio tld tidp thu Or6i 4. khen thrldng lim dm lbng ngrldi chidn si. T6i nlm
tr€n v6ng drrdi tin ciy didu l6n h6t, lbng bu6n nh6
- Thd atdnh nhau mA'y ngiy nay cAu thdy thd nio? thddng vd con t6i kh6ng rd gid niy ra sao. Nhitng
- Thrra Thd tnrdng, nhi chdu sd ldm a.
- Th6i tlitng so, chdc nfra c6 ngudi alua cau ve Sei ngudi linh drrdi quydn t6i ciing vay, mat ngrldi nio
cfing kh6ng vui, thin nhin chrlng tdi de rdi vao tay
Gdn. Hdt chdt r6i, tl ngso.
dich ndi cMn trdi cii xa x6i Ban m6 Thu6t, Pleiku...
- Thri trudng c6 n6i thAt kh6ng hr? Thri trudng ?
M6t sdm mai, td hrldng tl6ng, chidn xa dich dtrn
Nhi chdu so chdt ldm Thii trudng di. hing tidn vd vbng tlai phdng thri Xudn I6c. Dai t6

D6i mdt trC thd ngd ngrio. Ng6n tay ciu b6 run Hidu ggi t6i vi cho bidt lAn niy b6 binh ttng thidt

run cdm <lidu thudc thdm dda l6n m6i, chi sd n6 rdi... cria CSBV c6 v6 tl6ng hdn nhf,ng rldt tin c6ng tnr6c

Thi ra th6. Nhfng ciu b6 nay drrdc tlrra vio ddy li tliy nhidu. Phdo binh b4n rtfl bdn tdi da ttd cMn

tfd tidp thu Mi6n Nam. dich. T6i tha'y vii c6t kh6i bdc l6n t nhflng chidc

M6t h6m, Dai 16 Hi6u goi t6i vio mdy dd tank bi chriy. C6 m6t chidc T 54 bi bin rhlt xich cr{ch
vbng rio trai 181 PB kh6ng xa ldm. Chring t6i nghe
"check fire" . TOi lidc qua ndi cdn h6a rap.6! C{i
tga tlQ dy chlng li6n h€ gi tdi quAn ban, kh6ng trd tidng btia cia b6 tl6i CSBV gO tr6n thinh xe, chring

ngai. R6i Dai tri Hidu lai goi t6i vdo mdy tld "check tlang sita cii xe tank bi rhlt xich. PhSo binh td trong
fire". R6i t6i lai tre ldi, "kh6ng 116 ngai ! " Crl vAy
vbng tlai li6n tidp tnlc xa hddng vtro chidc T 54 bi
ba bdn lAn h6i qua, d6p lai. thudng. Dich kh6ng phin rlng. Tidng bria cham sit
cfing im. Ho 6n binh chd l6nh ? Rdi bCn quAn ban
Chidu h6m dy t6i nghe m6t tidng "im" im vang
c0ng kh6ng thA-y ai y6u cdu t6c x4 thdm, phr{o binh
hddng tl6ng bdc. T6i da t ng nghe B52 ttrinh cdn
cia ta c0ng t4m ngung. Tt trua tdi chi6u chang
phdng nhidu ldn trdn chidn tnrdng Cao Nguy6n
vang, met trAn y6n tinh la ling.
VDng 2. T6i tl5 nghe quen tidng nhtng trrii bom 500
Khi mit trdi vrYa l{n, phdo Clich tr} nhidu
tcdn Anh, 300 cAn Anh thun thft tren may xanh,
hudng khfc nhau tap trung hen thinh phd Xudn L6c,
nhf,ng tidng "in in" theo du6i nhau chui trong kh6ng
ihi loai sring ndng, bin thfng, cAu vdng, c6 tlidu
khi kidm muc ti6u. Nghe tidng bom nd chirm, tdi c6
kh6c la li tdt ci tldu l} phrio tdm xa (?) Phrio ttich
lithd phAn bi€t tlrrOc d6 Box 3km x lkm, Box 2km x
k6o dii cd m6t gid d6ng hd r6i im hoi.
lkm, hodc Box lkm x lkm. Tidng "im" lAn niy c6 Min al6m bu6ng xudng, t6i nghe tidng tt6ng
v€ nhrr im vang cfia I Box B52 ttr{nh gon 6 vu6ng
m6i chi6u lkm x lkm ngiy nio? T6i thdy m6t cQt cd chidn xa nd rQ, rdi nghe tidng bfnh sit cham
bui &ing cao dAn dAn t6i mAy. Trdi cao vi miy xanh
ngit. C6 m6t chidc C130 cdn hrdn tren v ng. T6i tludng da't dii, dm vang k6o dii tt gdn r6i xa ddn.

nghi chdc chidc C130 li t6c gii cri "im" v a qua. Torin tidn thdm BDQ ngoii vdng tlai b6o c6o, chidc
Mii sau niy t6i mdi bidt tidng "Dm" cl6 li I trong 2
T 54 bi ttit xich tli dr/dc k6o tli vi ci doin chidn xa
tr6i CBU 55 (hay CBU 85) <trfdc xr1 dung trong tren
din hing ngang ngoii vbng tlai phdng thfr ciing ilang
XuAn L6c. MQt trdi thldc thi xudng ving nrli Tre
hudng Tiy Bdc Long Kh6nh, t6i kh6ng nghe b6o, rft rli (?) T6i br4o cdo sd viec nay cho Dai td Hidu,
trfi thf nhi thi tlrrdc thri xu6'ng chdn dudng k€ thtr
tlang nhdm ti€-n vio khu vrlc phdng thri cria Trung 6ng cing ngac nhi6n kh6ng hidu vi lf do gi, tlich

tloin 43l SD18 BB trong d6 c6 TD 82 BDQ tang tlang chudn bi m6t cu6c sdng mdi thi al6t nhien ddi

crJdng. hddng.

Nhrlng ngiy sau d6 tlnh hinh im dng nhLr td,

nhfrng con ve sdu tr€n ngon tli6u lQn hQt cdt ridng

lihda ca tli6u cudi Xuen trong khung cenh thet tinh
imich 6m tldng qu6. Nhfrng cAy chudi trCn ddi rfi

16. Nhfrng sdi kh6i lam til mdi ra bay cao.

rSIJ DOAN 18 BO BINH 221

Khoing 3 gid chidu ngty 2OtM/1975 D4i tri Hidu Ra t6i QL I tdi phii cho qudn di hing mQt vi cdch
cho xe ra sin bay tl6n t6i vio hgp hinh quin. 6ng ld tr6i drrong vii chuc m6t. Khi tldn ngi ba Tin

rdu rdu, "6ng Toin ra lQnh cho chfng ta b6 Long Phong t6i drJdc l6nh ngtng lai chd l-€nh. Tr6n QLl
Kh6nh nit vd Bi Rla, 6ng Dio vira ddgc l6nh vi cho nhfrng chidc xe cam nh6ng chd ttdy ip linh ng6i hai
t6i bidt. T6i d6n chri vio cho chf hay ttd mi chudn hing, xe ch4y nhrl bay, chidc niy bfm tlu6i chidc

bi, chft nfla 6ng Dio hop vdi 6ng Toin xong trd v6 khric. C6 nhilng ngtldi linh b6 binh lung mang ning

s6 c6 l6nh chi tidt sau." T6i ng6i vdiDfli Hidu m6t bal6, srlng tleo vai di s6t hai b6n dudng. Xe md dCn

hlc thi c6 itiQn thoai cfra Tu LOnh, tl4i khr{i 6ng cho pha s6ng choang. *

bidt, tenh b6 Long Kh6nh li tir Tdng Thdng. Dich +t6

kh6ng vAy Long Kh6nh nEa mi di bqc vd ddnh BiCn T6i chd khoing 10 phrlt thi D4i td Hidu

Hda vi thri dO Sni Gbn nen qudn ta phrii b6 Xudn Trung dodn trddng TrlD 43 BB cing ngudi lien lac

L6c, vd beo v0 Thri D6. Tudng Dao c{c ld. c phin Truydn tin cria 6ng tdi gip t6i, thdp ting Dai td Hidu

tldi vq tri6t thodi niy nhrrng Tdng Thdng vi Trldng c6 Trung tf Linh, SQ Phu td Hinh QuAn Trung tloin
43 BB. Eai tri Hidu n6i Thidu hrdng Dio chgn TD
Toin tla quydt tlinh cft tidp rtng, tidp td, ydm trd cho
82 BDQ lim L/c luong b6o vC B0 Td L6nh di
SD l8 dd 6p Srrdoin niy thi hinh lQnh lui binh. chuydn. Lft sau Thidu ntdng LC minh Eio cDng 4
T6i drrgc lenh rft TD 82 BDQ vd ngi ba Tin
Quin Cinh hQ tdng xudng xe g[p t6i. Chring t6i xdc
Phong trddc 8 gid tl€m chd l€nh. Tidu donn 82 BDQ tlinh nhi6m vu, trao ddi dn sd rdi l€n drrdng.

cudn 16u, 1dp hdm hd phdng thri khi tl€m rdi. Cudi Drldng li6n tinh lQ Long Khrinh- Bi Rla nh6

th6ng ba nnm 1975 chring t6i tld lim viQc niy 6 vi hep. Ra kh6i ngi ba TAn Phong m6t .16i, toi the'y

Kidn Drlc, chrlng t6i dd b6 lai sau lrrng m6t trin dia , nhfrng binh tlan phr{o binh xdp dac ld atudng, day le

m6t k€ ctich kinh hoing tldn tl6 hai ba ngiy sau mdi bni tidp td cria Srl tlodn, xa vd hrrdng nam tld tl6nh
ddm mon men vio tlidm trri quin tld b6 trdng cria
lac ph6o tlich. Tuy viy mdi chidu hdm dy ttich de
tldn vi BDQ m6t thdi ngang doc Ving 2. T6i tll rft phr{t gi6c bii niy, vi ph6o binh CSBV dA ilinh ph6
doan drrdng niy ci gid. Chring t6i di bCn tr6i dfdng,
di, theo lOnh, dd l4i Kidn Drlc hing chuc ndm md thinh thoing chin t6i dr{ phrii nhflng xdc ngrrdi nim
thu6c cdp cria minh b6n QL14. QuAn Kidn Dric vi
ch6t rii rdc tt6 ildy, nhtrng ngrrdi din chay gidc,
D6n Pleime cdch nhau kh6ng bao xa, cfing cbn li
trring tlan phiio chdt oan, nhfing cdi x6c cdn mdm, c6
trong l6nh thd Vilng 2. LAn niy 12 ngrrdi linh cria
ci{i cdn toin thin, c6 crii chi cbn m6t phAn hinh hni
Pleime ngri lai b6n bd sudi R6t, 14 l6m qu6 ngrrdi,
con ngudi.
quanh diy chi c6 didu l6n h6t, chudi, xoii vi ttdng
c6 m6nh m6ng. Noi niy that xa nhfrng ngon nlii Nhi€m vu de dudc phan chia 16 ring, TD 82

hing vi Chrr GO , Chu Don, th{t xa con s6ng md BDQ chfu trdch nhiQm b6o v6 Thidu trrdng Tu LQnh
ming Ia Meur lflng ld quanh nim. Cdng lao kh6
tren dudng di chuydn. Tu6ng Tu LCnh chi huy toin
nhoc dem trudng nifa tludng drit gdnh.
thd tran dia. Trong khi tI6 Dai td Hidu chi huy c6nh
Don vi t6i vta di chuydn ngang cdng Tda
quAn cria TE 82 BDQ vi Tidu tloin 1/43BB cria Th/
Hinh Ch6nh dnh Long Khf nh thi Dai tri BDQ Ph4m tri Tung K20 ali theo sau. Tidu dban 3/ 43 BB ting

vdn Phrlc Tinh tnrdng de chd 6 416, Dai tf y6u cdu thidt, dddc d4t dudi quydn Trung td N6, Thidt doin

t6i cho Tidu tloin 82 BEQ tli vdi tloin quan cfra trudng TD 10 Ky binh. Ri€ng Tidu doln 2143 BB c&a
Tidu khu Long Khfnh, vi 6ng xin dugc thdp ttng
Th/tt Chd d6ng quin tr6n nrii Thi phii grinh chiu
Tidu tloin 82 BDQ trong cu6c nit lui. T6i tir chdi vdi nhiQm vu nAng nd nhd-t cria cu6c triQt tho6i, lim luc

lf do, "Dai k{ c6 ci m6t Tidu Khu, D4i tr{ ph6i chi luong tloan hQu cria SE 18 BB.
huy h9, li cdp chi huy cfia ho, Dai td kh6ng thd.li
T6i <li ngang qua tldn didn Michelin vio ltic
theo t6i ma <ld ho kh6ng ngudi chi huy." Dai td, hidu
ra, c6m dn t6i rle c6 ldi nhic nhE nhi6m ru cria 6ng. c6ng nhin d tl6y dn l€n xe ch4y tr] lAu. Nhfing gia

Chring t6i bdt tay tir biCt. Mei tdi ndm 1979 t6i mdi tlinh cMm chdn thi khin g6i tdt t6, vo chdng con c6i

gap lai Dai td trong trai cii tao Nam Hi A ngoii hdi h6 l€n dudng. C6 nhrrng b6 thd chtng nnm; bey
Bdc. Trong cu6c nit binh, Dai tr{ Phric ili bi bdt khi
tli thldc nrla tludng Xuan L6c - Bi Ria vi bi gifl tudi, chan b6 6o b6 quAn t ng cuc vai to. Toi nghiep

trong trai tr) td ngiy d6. cho b6, chAn non chldng dii. T6i chqnh nh6 tldn 3

SUDOAN 18 BO BINH ! 222

dria con t6i E Ban M€ Thu6t, drla l6n nhdt mdi 4 ilang di mi ng ng lai nim xudng h bi ngri m6 ngay,
tudi, vd t6i lai ilang mang bdu. Ban MG Thu6t d6 rdi
rdt tn6 a4y ndi mA di tidp. Gdng vni gid nrta li tdi
tveo tay giac <ldu th6ng 3t1975. Gre. dinh t6i rli rdi
ch6 an toin. Cd len di Thidu trr6ng ! ,, T6i vta n6i
vib tay giic khi t6i gXng sr?c bio v6 gia tlinh nhrlng via k6o tay TrI LQnh tidn l6n. TOi huft gi6 bni "The
ngudi khdc 6 Quring Drlc. EAu tMng 3 nnm 1915,
Longest Day" TtJ LOnh huft gi6 theo, vi chring t6i
khi c6 tin tlich sE d6nh Ban M6 Thu6t, t6i c6 gdi m6t
tidp tuc brrdc tli. HLr6ng Xuin L6c v6n i dm tidnt dai
cdi tli6n khdn cA'p cho BCIVBDQ/ QK2 vi cho b6c. H6a chAu lip lbe phid chAn trdi xa.

BTUQD2 cho ph6p Tidu tloin t6i vd phdng thri thi Vta hfc i'y trdn miy li6n lac cfia Trung rloin
43 BB, Thidu td Drt/ TET 3t43 BB b6o c6o ring
xi niy. Kh6ng ai tra ldi cdi ili€n cdu xin tr6n. DAy
doan cd gidi cria anh vi Trung t6 N6 Thidt doen 10
li n6i an hAn siu xa nhdt trong ttdi linh chidn cria Ky Binh <li gip qu6n Di rin ngfr ng6 vio Binh Ba,

t6i, n6 cflng la n6i bu6n dm rinh su6't doan rldi cdn ho dang chd xiic nhAn crla cdp tr6n rdi mdi cho ph6p
lai cria ngrrdi chi huy tntc tidp cria t6i, Chudn trrdng quin Xu6n L6c tidn vao. Tddng Tu L6nh thd phio

BDQ Pham duy Tdt. nhe nh6m, thd le chuyCn link^up vdi qudn ban dd

Doin qudn v6n tidp tuc di. TrJ L€nh vin vUa xong, bAy gid chl cbn chuy6n theo d6i an nguy cria
tloin hAu quin ld Tidu khu Long Khr{nh, LE doin I
di v a tlim thoai v6i nhtng ci{nh quin 6 xa, vi cing
Dt vi Tidu dod,n 2143 BB. Chring t6i d6'n brJdc tidn
t6n sd, tOi bidt Trung tri Trdn minh C6ng Trung rloin
48 / SD 18 BB , Dai td Ng6 k) Dfing Trung ttoin 52l nhanh vd phi6 trr.fdc, xa xa vqng lai tidng gn gr{y

SD l8 BB dang 6 noi nio. Khi tldn gdn ngi ba Xi s6m.
Bang thi ci{nh quAn cria t6i tli b6 tlOn vi theo sau
mQt tloan hdi xa. Trong bii ring siu t6i nghe tidng Khi chring t6i nhin thdy dnh dBn ddu cfra

sfng brio tl6ng cria clich. Nhitng tidng "Tic, tdc..., x6m th6n le l6i, c0ng li ftic m6y truydn tin cria Tidu

ttic" 2 ngdn, I dii, hrrdng Xudn L6c tidn ddn tUng khu Long Kh6nh b6o tin cho Td L6nh 16 rlng ho

chdng vd hddng Nam. R6 ring tlich dang im mttu gi dang cham dich. R6i ddn tin trlc Lit doln Dt cham
dich. Nhfrng khdu ph6o Di tldt b6n drrdng ttdu x6m
dnv-
bdt ttdu tr{c xa titng tring ydm tro cho qudn ban. Mit
Dai L{ Hidu thi crl lu6n bAn tim ddn rlfia con
tli doan Mu, TD2l43, ddn vi niy bdt dAu rdi nrii Thi. trdi htng d6ng, m6t chidc xe Jeep chay ttdn tl6n

Tdi rA't khdm phuc cr{i trAm tinh vi srlc chiu thlng Thidu trrdng Td Lenh vi tr)y Ong cria 6ng. Chidc xe
thrl hai ttdn r16n Dai tr{ Hidu, Trung tr{ Linh vi anh
cria ngrtdi si quan tlin anh niy. ChAn 6ng cdn thdp
m61 miinh platinum vi chidn thtrong, viy mi 6ng cd linh truydn tin Trung doin 43 BB. T6i cho tlon vi tli
theo b6n g6t nhfrng ngddi linh midn nrii mi kh6ng
dd he cnrit di'u hieu m€t nhoc nio, qui ld m6t sr.r c6; sAu vio hrtdng ling xi r6i d ng quin drrdi m6t bui

gdng phi thrrdng. tre ling. T6i cho cfc dai tl6i bdqunn, cdt ngrrdi canh

Sdp <I6n nge ba Xi Bang, t6i thdy m6t cr{i xe gfc. Ddu dua ba 16 mtt t6i nhip lai rdt nhanh.

Citroen dan su bi bdn xep bdnh, nim gi0a thrdng. Met trdi len cao kh6i ngon cdy, r6i thrlc dey

Khi t6i roi tibn pin vio trong xe thi thdy 2 ghd tnrdc bdi tidng tl6ng cd cria m6t ci{i tntc thdng chi huy ctr{p
b6 hdng, tren ghd sau li xidc m6t bi cu gii. Tr€n tay
bi cg cbn 6m m6t cfi b€n cin crl h6a llrc cria Di. Tr6n tn/c thing c6 3
cdi trAu. C6i cdi rrdu bung
ndp, nhflng lf trdu dim r6c tr6n n€m ngudi to ldn nhiy xudng, chidc truc thdng bay di.
mfu nlm rii
Kh6ng 16 nhilng ngudi mdi xudng m6y bay li ai,
xe. Tu L€nh xric tl6ng biri ngtri nhln c6i x6c ngudi
nhung sau khi trao tldi vii ldi gi <16 vdi nhitng ph6o
ddn nim 116, ngrrdi din b6 cu6c gifla dudng dan tdi
thfi DD, ho quay sang tidn vd phia TD 82 BDe. Khi
chdn btnh an. T6i bu6n rdu tt6ng cfia chidc xe
ho tldn gdn thi t6i nhin ra Trung trrdng Nguy6n vdn
Citroen lai. T6i nhri tMm,"L6i tai chring t6i ! L6i tai
chiing t6i ! " T6i lim rim ttoi ldi cAu nguy€n cho Toin Trl L€nh /QD3, Trung f y Drtc tiy vi6n cria 6ng

ngrtdi nan nMn chidn cu6c. vi m6t anh linh mang mfy truydn tin. T6i ra l6nh

Khi ttdn ng6 ba Xi Bang, Trr6ng Trr L6nh tli cho Tidu doin t6p hop 5 Dai tt6i din chio. Sau khi
m6t lim rdi, "Long oi ! C6 n6n cho anh em nghi m6t
bit tay t6i, Tudng Toen di m6t vdng bxt tay ttng
chiit dudc kh6ng ?" T6i tt chdi, "Dich n6 da ph6t ngrldi , ceu n6i cria 6ng chi vdn tit, "Good ! Gi6i !
Tidu doin ni gi6i lim ! "Quay qua t6i 6ng n6i, ,,Th6i
giSc ra cu6c nit quan cria chrlng ta rdi, chdc chdn c6 cho anh em giii hin di Long, d tlAy s6t ni{ch c5n ct1

b6n tip truy kich. Vi tri niy rdt nguy hidm kh6ng MAy Tio, tui n6 phrio b6't cl1 hlc nio, nguy hidm."

dirng qudn rludc deu Thidu ru6ng. Nhai lA ban d6m, T6i crrdi, "Pleime trl bd ltr rlich, vAy ma Trung tudng

xu6'ng thim, tui t6i vAn doi hinh tldng honng ddn

SUDOAN 18 BO BINH r 223

chao, vAy thi d dey c6 cdi gt tlSng ngdn mn b6 16 Tocn Bdn Kinl'' Dor, Ti6n Bqn

linghi quin cdch?" Tr/dng crrdi, "U, nhdc Pleime trlc Grli NguyCn Thanh Trrrdng

chri mi nhic kh6o ta cbn nq cfi 1on Trung t6 cria chri vi ciic ban 3/52-18

mi han d6 c6 phii kh6ng ? Th6i vd Long Binh ki Nid.m oui hgp m(t chic l€n dting
ctlng mQt ly cay Mu chi€n tndng
niy ta ttdn cho. Chiu chua?" Rdi Trung firdng ToAn aryg mAt Q th€m mitng tdi ng|
bdt tay toi trl gi6, c6 xe chd ttda 6ng vio H6i D6ng ngfri Tn thnn thi{t cia qu? hwng
Xi Binh Ba hop vdi Tddng Eio.
SZ chon noi xa midn ddt kluich
Trldng Toin kh6ng la gi chring t6i, chring t6i
Idm noi nwng ndu thay qu€ nhi
cflng ching 14 gi Trr6ng Toin. Trong thdi gian Trl6ng nta odng trtii dft cbn ngdn oich
Nguy6n vin Todn gifl chrlc vg Tu LQnh Quin Doin
xt cia kiiu ddn, x{t ngfri ta
2, 6ng thrldng gh6 thim Pleime vd Tidu ttoin 82
Tqm bQt cing trdng ritng Ddt Cudc
BDQ. Trr6ng Toin di chrlng kidn khi ndng tldn vi futlng thanh long mdt ndo Tdm Vu
nhfrng d4m canh thtlc cing non ntfrc
niy qua nhitng trAn ttdnh l6y l ng, Cdn cfl 711,
dd hiC?u t|n ciLng nghia thi€n thu
Pleime, D4o Trung. Trong nim 1974 Tudng Toin di
2 ldn gtn Anh D[ng B6i Tinh vdi Minh Drrdng li6u Rt di fi|t sdm kh6ng gian rQng

l6n hiQu k) Tidu doin niy. Sau tl6 6ng thuy6n dd hta nhtn ginn a1 bdn chd
nhf,ng.d,ta con thtong arta nii gi6ng
chuydn vd lim Td l6nh Quan khu 3. Thnng 41 1975 kh1ng cdn ltu lqc gi a que nh

Quin dodn 2 tan ra. Khi dudc tin br4o ring Tidu <Ioin Nio m1t lv th€m chin iliing miti
chung qwnh thdy ngd dd aen d6i
82 BDQ cdn tlang l|n lQi trong r ng gii B6o LQc, ngoii kia sao tda mit BA'n Nghe

chinh Trtdng Nguy6n vdn Toin tti ra l€nh cho kh6ng tdn trqi phrnng fitng Bfc xa x|i
quAn virng 3 Chidn ThuQt cttu Tidu doin niy vd
Dz6! ilz6! Ning chEn nita bn thdi
Long Khfnh chidu ngny 61411975. Chidu h6m tl6, t4i dd thfy cdn ta adi cuQc diri
khi ndng dd tin fien kluing tuyeh
sin bay Long Kh6nh, Tudng cfrng chi ngdn ggn m6t "cd lai chinh chidn k! nhhn h6i."
cAu, "Good ! Gi6i ! Tidu doin ni gi6i ldm !" Chring
t6i ttd <t6p l4i ldi khen cfra 6ng bing nhfrng chidc E€m nay tr€n b€n rutdc Kinh E6i
T54 chfy b6n rio trai 181 PB, vn blng nhfng kMu dl adng chrta phai dfu mdt thdi
phbng kh6ng nddc thep cbn xanh bidc tlrroc tnrng
xin gidc mo nn thitnh hi€n thttrc
biy I sAn bay Long Khdnh.
h4t oii thinh llng s? l€n ng6i
Trrla h6m d6 t6i veo gip Thidu trldng Dio
trong H6i Ddng XE Binh Ba, 6ng cho bidt Lf doAn I Hinh t! mang theo ad xt Iq
Dt dn thnnh c6ng di6t xong nhflng con chdt ch4n vi
nhg nhing xtu mAt chiC'c ba-b
tlang tr6n dudng t{p trung vDng bdc xi Binh Ba.
hdy coi nht thd h phien chq
Ri6ng tin trfc li6n quan <tdn Tidu khu Long Kh6nh thi ta mudn sang s6ng ph,ii luy dd

cbn mD md. Trung t6 Dinh (Kl l) Tidu khu Ph6 de trt Thinh chtic l€n dtung btdc htu wng

tran vi I que B 40 tning ngay xe 6ng. Sdphfn Eai td thuytn d.i cho nit mdi xubi ilbng
Phric, Tinh tnrdng thi chda 16 ret, cbn tlang phdi
mong qu€ sdm tdi ngdy khai hQi
kidm. TD 2t43 BB cta TW td Chd thi dang b! xe tank
nhtlhui ninh Nguyan, h4u Dian Hing
CSBV truy h)ng, phii ldn trdn trong ring cao su tl6
Kinh Ddi,
tim <ludng nit vd hudng Lo*ng ThAnh.
+t' 9.9.L999

BAy gid ld th6ng Tu 2005. Ba mrfdi ndm dd
tr6i qua. Bao nhi6u ldn Ic! niQm xua hi6n vd. Thfng

Tu nio cfing chd tldy n6i budn. "Hing Minh tlAy

Ti€n Giao goi ! Th6ng Tu lai vd rdi Hing Minh oi !"

Vudng MOng Long

Seattle,7l4l2OO5

rSLTDOAN 18 B0 erNH 224

1975 ti6p ai6n Su€oan 2 B0 Binh. BO Tu LCnh Su-Doin 2

fiLTS. Ngey theng 5 nem 2005, tr^n hQ th6ng truydn l6i cdn nh6 c6: Tu-LCnh Su-Doan ChuAn-Tudng
TrAn-V6n-Nhrrt, Tu L€nh Ph6 Dai-Te Hoirng Tich
hinh SBTN trong clxMng trinh "30 Nam Nhin Lqi" c6
ph6ng vdn Ong Dqi-0y Pheo-Binh BiQtDQng-QuAn Th6ng, cdc D4i-T6 Bdo TMT, L€-Thuong PB, Li6m

Nguyan-Ven-NgAi, chay vi tran Qu6c-L0 1 xuyqn qua TRDT.

nnh Phan Rang, Phan-ThiCt. Trong cuQc ph6ng vAn, Ngery Z4l1975, duEc tin Ti6u-Khu Phan Thi6t thong

BDqi-'y Ngdi n6i khi veo Binh Tuy ngey 2 theng 4 nem bdo: doirn quin h6n ban tran viro bin vd cudp ph6

1975 thi Binh-Tuy ila chay het.,Nhung su thet ngay Tinh ly sau d6 ti6n vd hudng Binh-Tuy. T6i gqi
khOng altng nhu Ong Ngei ndi. Bai viet sau day h cua diOn tho?i cho Thi6u Tudng Diro Duy An, Tu LOnh
Dai Td TAn Be Thenh, Tinh Tntdng ki6m Ti6u-Khu
Ph6 Quin Oodn 3 xin chi thi, chan he l?i hay nit theo
Tn-frng Binh Tuy cl6n ngdy 30 theng 4 nem 1975 cl6 ha lu6n thi Tudng An n6i kh6ng quy6t elnn duEc, phai
chd lenh Trung-Tudng Nguy6n-Vdn-Toln Tu-LCnh
n6i l6n st thAt nhong gi dd xdy ra Ei nnh Binh Tuy Qudn godn 3. T6i rhdy tinh hinh c6p bdch qu6, mdi

veo nhhng ngey cudi theng 4 ndm 1975. chi6u theo Hu6n-L€nh Qudn Su, n6u tinh hinh b6t an
thi Ti6u-Khu phdi ban hinh Qudn-Lenh da duy tri an-
Vao ngay 2 thang 4 ndm 1975, Tinh Binh-Tuy chfng ninh cho ldnh th6. Toi vi6t Quan-Lenh s6 1 va rrinh
t6i chua rrit chay, ch0ng l6i cdn d0 b6n Ti6U goan Oia cho Chuin-Tudng TrAn-Vdn-NhVt ky, vi kyluat Ouan-

Phuong Quan, m6J Dai Doi Trinh sat vi 8 oai Doi llDOi, cao c6p nh6t Chuan-Tudng TrAn-vdn-Nhwt

Bic.t Lap. n6n t6i phai trinh cho ong kf al6 ban henh lenh.

- Thi6u-Ti Trin Ouang Van (dien lho?i 714-251-7558) ChuAn-Tudng Nhut n6i: Dia phuong crla anh, anh k)?
ngudi hudng din dua doam xe velo Binh-Tuy.
- Ti6u Doirn 341 Chi Huy b&i 9ai-0y LC HUng (ttien mdi phai, vi t6i chi d t?m chua bi6t thuEng c6p ra
thoai 714-839-1240, Cell 714-398-6281), Kh6a 22 ST
lQnh di chuyan khdi Binh Tuy kh6ng bi6t loc naro. TOi
Quan Tr& B! Th0 D&c
- Ti6u Ooirn 3zt4 Chi Huy bdi Dai-Uy LO Phi O di6n phai tuan lenh va ki ten nQi dung: Tet ca quan nhan
thoai 410-868-8829 Khoa 15 Thrl-Drlc
khi viro Binh-Tuy phdi xu6ng xe, b6 v0 khi hai b6n
- Ti6u-Do?rn 369 Chi Huy bdi Dai-tjy Hodng Quydn dudng, vao thirnh ph6 khong c6 v0 khi. Ai mang v0
Kh6a 2 Nha Trang (t'? tran khi r[t lui) khi, cudp girr1 hi6p dAm, giy n6o loan bi tu-hinh." T6i
- Ti6u-Ooirn 370 Chi Huy bdi Thi6u-Td LO Kim Lai
cho Ty Thong Tin dung loa ph6ng thanh atoc li6n tuc
kh6a 13 ST Quan Tru Bi Thrl€Oc
- Dai€Oi Trinh-Set Chi Huy bdi Trung'Uy Luu DOc Quan-Lgnh s6 mQt ti6 mgi ngudi cing nghe dA tranh
Thing kh6a 24 Trudng V6-Bi Dalat bi nhu cac dia phuong afa bi doan quin h6n loan tli
va c6 them Su€oan 2 BO Binh r0t tr:r Chu-Lai vA. T6i qua. TOi ra l€nh Qudn Cinh hu6ng ddn Qudn Nhdn,
kh6ng 16 quin s6 nhung ch6c trdn 2,OOO ngudi. Bo
Tu LCnh Su€odn 2 Bq Binh vA d6n Binh Tuy bing C6nh Sdt dua af6ng bao, cung xu6ng X6 La Ghi ld noi
c6c HdFVdn HAm crla QLVNCH chuy6n vin tt6n B)nh c6 ct6i duong s6t bi6n. Quan-Canh tim Si-Quan cao
Tuy tnr6c ngiry O2tO4t1975. T6i dich than ra bai bi6n cdp nhdt nhd chi-huy tirng don vi, dan do Canh Set

hdi n6u bi6t ai la nhan viCn hanh chanh hay Canh SAt

c6 trong doan nhd ho chi huy, c6 td chrlc nhu vAy mdi

bi6t nhan s6 a6 ti6p t6 cho hq, vi toi nghi t?i minh
kh6ng lo cho hg n6n mdi c6 canh cudp giat. C6ng

choc Tinh Binh-Tuy khong lam viec d ven phdng, Ong

ph6 Tinh Hanh Chanh xi dyng t6t ca c6ng chuc cac

ty sd lo viCc phan phat luong thlrc, nu6c u6ng. Ty

C6ng Chdnh xt} dqng thirng kh6ng, dd dUng h6t nhqa,
khui mieng phan phat cho hai khu quan nhdn vir ddng

bdo rir.rng nudc u5ng, tuy c6 hoi mli nhua ddu hic

mol ch0t cdn hon kh6ng. Su Dodn 2 B0 Binh cho mot

Trung DoAn giip Tinh trong viec b6 tri quAn d cAu

L6ng Gdn, cr:rng vdi Dia Phuong Qudn, ki6m so6t mgi
ngudi kh6ng ai cdn v0 khi mdi duqc vdo thdnh ph6.

Trung Tam Y6m Tro Ti6p Van Binh-Tuy va kho luong
thqc dqp trO crla Tinh c6 3 theng dql tr0, g6m c6 gao,

srjDoAN 18 B0 B|NH I 225

luong kh6 v.v... T6i ra lenh xu6t ra cho quan nhan va 3 do Trung-Tu6ng Nguy6n-Vinh-Nghi Chi'Huy, v0 khi
ct6ng bdo, Thi6u-TA DOn, Quan-Y, Trudng Ty Y-T6, ce nhan crla anh em Virng 1 va 2 chung t6i gom hi vit

cing l6u d D6i Duong chdm s6c soc kh6e cho t6t ca, bAo c6o vd T6ng Cr,rc Ti6p V6n, phi co C130 ra chd

benh nang dua vd BCnh ViQn, nhe cho thu6c tqi ch6, vd 6 chuy6n.

d6n chidu thi Sinh Vi6n Sir-Quan, BQ Chi-Huy Trudng 11 gid trua ngay 16i/4/1975, Phan Rang thet

o:rlat do Thi6u-Tu6ng Lam Quang Tho chi huy, th'], d6ng thdi Phan Thi6t m5t lu6n. Khi Su-Doan 2 B0
Trudng Hq-Si-Quan Nha Trang do Oai-Te Oao Dfc
Binh rdi Binh-Tuy, mQt Trung€oan cia Su€oan 22
Chinh chi huy, theo tludng QuQn Ham Tan vdo Binh B6-Binh do Trung T6 Danh chi huy tr:r VUng 2 rft v6,
Tuy. Chi6u t6i Trung-T6 Cdt Chi Huy Trudng Trung
quAn s6 ttd bi t6n lhet. QuAn Dodn 3 teng ph6i cho
Tdm y6m trq Ti6p VQn vd Ong Ph6 Hanh Chanh bao
Binh-Tuy lu6n. Trung-Doan c0a Trung T6 Danh trCn
cdo: Luong thrrc dlr lr0 dd xr? dung h6t ! gan 200 dudng r0t lui all c6 t6n that nan t6i dB cton vi n5y
ngdn ngudi !! T6i gdi cong ttiCn h6a t6c cho B0 Tu
phdng rhir bao vC Phi Tnrdng Binh-Tuy, Oia Phuong
Lenh Quan Doan 3 va BO Xa Hoi xin ti6p 16, tlich than
Qudn ra tuy6n dAu tren Qu6c l0 1 , sq l6n that m6i
t6i xin Bec Si Phan Quang D6ng, Ph6 Thrl Tuong ngery mOt nhi6u, xin QuAn Doirn ti6p viCn hoac r0t lui
kiem B0 Tru&ng X6 Hoi, seng sdm h6m sau. Phi nhung kh6ng hdi am ! Dam 21t4h975 Thi6u-Tudng
rudng Binh-Tuy phai nhd mot toan didu kh6ng tiAn
Dao dien tho?i cho hay la da b6 Long-Khanh dCm
tuy6n Su-Dodn 3 Kh6ng Oudn d6n d6 di6u hanh
20/411975. Vi trlp6c khi v6 tam l'inh TrL]6ng Binh-Tuy
kh6ng luu cho Phi co Air VN chd ti6p t6 gdm srla hQp,
mi g6i, banh mi vd nhin vi6n BO Xd HOi xu6ng gi[p, ngay 13/1/1975, t6i ler Trung-Doan Tru&ng Trung
Phi Co Quan-Sqr ru6c Sinh ViCn Si quan, HA Si Quan
Doin 48 BO-Binh dudi quydn Thi6u-Tuong L6-Minh-
cria hai quAn trLrdng, sau khi xong 2 quan trulng mdi
d6n quin nhdn cdc aton vi, 86 Chi Huy 3 Ti6p Vin Dio, Tu LOnh Su-Doirn 18 B0 Binh. Sdng ngdy
cho mot atoan duong van hAm LCU, LST vd mOt s6
LCM, d6 rLpdc tr:r bd dua ra LST, LCU d ngoai khoi. 22104n975 t6i lam lenh Hanh QuAn, khi c6n s6 rrlt lui,

Hai-Quan teng phai mol toen li6n lqc d tren bd vdi toi, vi th5y QuAn-Doitn 3 ch6ng lQnh gi cho Binh'Tuy, lai

ngoari khoi Ph6 Da D6c V.O. Dito, Tu'LQnh Vtrng 3 r0t b6 Long-KhAnh rdi ! b6 Binh-Tuy tro trqi mot minh
Duy6n Hai Chi-Huy, HQ 800 (Co Xudng) tl6 srla
chrla khi cAn thi6t, nhd thuqng cdp y6m trE h6t minh !!l M trach nhiem at6i vdi thuoc c5p, n6u Cong Quan
nen mgi viec 6m suoi trong trat tV, tuy nhi6n c0ng t5n c6ng manh t6i s6 ty quy6t dinh rot lui, may Thi6u
phai xO 3 vu. Di tan ddng bdo bing dudng thrly nen
10 ngay mdi hoirn t6t, vi phi co uu ti6n danh cho Tudng Dao cho hay b6 Long Khanh n6u kh6ng bi6t
Qudn DQi. TOi kh6ng mu6n n6i nhiBu, chi trinh bly so ct? c6m ddu chd l€nh, dqm 231411975 loc 20 gid VC
luqc ma th6i, mu6n ki6m ch&ng alung sai n6n li6n l?c tran ngap Binh-Tuy vdi chi6n xa vh BQ Binh, hda lgc

vdi cac vi c5p tren cOa t6i, cdc vi Si Quan Su Oodn 2 cia chfng kh6ng thua gi nhu khi tAn c6ng An-Loc.
B0 Binh, Si Quan Binh Tuy neu trCn. C6c vi Tudng
sau day theo d6i va bi6t 16 str vi€c ma t6i da trinh bay, Phi co soi sang AC119 bi phdng kh6ng bao vay' t6i
cho AC1.l9 ra bi6n tf6 trenh Phbng Kh6ng cia gich
Trung-Tudng ToAn Q.D 3, QuAn vd y6u cAu AC119 lam dei ti6p vin cho t6i v6i
QuAn Doirn 3. Ch0ng toi r0t lui theo k6 hoach A la ra
Trung-Tudng Tran-Van-Trung T6ng Cvc CTCT, bd bi6n r0t lui dudng Thiy. Hai QuAn cho LCM vao
b6c ch0ng t6i theo k6 hoach ra lau l6n, ltu d6 chi6n
Thi6u-Tudng Dito-Duy-An, Thi6u-Tudng Ddo, ChuAn-
xa T54 ruqt d6n noi vi b6n tr0ng cldi Chi-Huy, Ong
Tudng Trin-Vdn-Nh\rt, Tu6ng Times Co Quan DAO,
Ong Ldnh Sq Binh-Tuy Gilson hg th6y ttoirn quan vao HamTrudng hy sinh ! TOi d6i sang k6 ho?ch B la efi
ttudng bO xuyen qua crla kh6u Binh Chiu, toi cho 2
ttBinh-Tuy, hg mac thudng phqc ngdi d cot cd, t6i
todn li6n l4c cria Hdi va Kh6ng Qudn ting ph6i' vi
Qu6c LQ 1 v6 Tinh th6y hq. ViQc dodn quin vA tir
may truydn{in l6n phai x0 dung xe, bat buoc phai cho
VLng 1 va Z vA e6n Binh-Tuy, ngay al6m d6 Dai Phet anh em x& dung m6J xe Jeep, n6n 11 gid dCm vi xe

Thanh Quan DOi c6 loan truydn. 56 Phdo-Binh g6m ding ddm met mdo ndn lqt h6, 1 anh Hdi QuAn b!
thuong nang, 2 anh Kh6ng QuAn 1 ning 1 nhe nCn
c6 10 khAu 105 ly vi 10 Thi6t quan van M113, n6i nglng t?i Binh chau, chd cho trdi seng tai thuong. 8
gid seng ngey 24/4n5 dua tet ca 2 toan lien lac lCn
chung lh sring cQng-ddng atCu trao h6t cho St] Doan 2 trl,fc thdng xong ch0ng t6i ti6p tuc lCn dudng,4 gid

BO Binh. Ngay 12/4n5 Su-DoAn 2 BO Binh di chuyan chidu ngdy 2614175 vito Xuyen-MQc, Tinh Phuoo Tuy,
ra Phan-Rang. BO Tu Lenh Ti6n Phuong QuAn Doirn ki6m tti6m l?i Di?-Phuong QuAn vd NghTa Quan chi

cdn 327 var gia dinh hq chlng 150 ngudi' Ri6ng don

sr; D6AN 1g go slxH r 226

vi Trung ta Danh lhi met liCn lac ngay tir ban dAu. T6i Oei(afta
mii lo cho s6 phQn cia Trung Doin tl6, may sao c6ch
(Ri6ng t+ng gia thnh SuEoen 18)
Iday d0 thang li6n lac duEc Trung Te Danh thi bi6t
Bdn g6c sAn tntdng bdn ciy cd thlt
don vi Ong kh6ng t6n th6t gi ca, nhd kinh nghiem r0t
B6ng thlng budn nhin l6p ldp mrra sa
lui khi d6n Binh-Tuy, n6n Ong c6 gii, m6J s6 rhuydn Tidng mrra budn nhrr tidng ldng chinh phu
crla tu nhan, khi c6 lCnh Alla lir ong an toen, sang Nhd thudng chdng ngddi chidn si midn xa
ng|y 24t4n5 don vi Ong binh an tt6n V0ng-Tdu- Tai
sao bay gid t6i mdi n6i, vi ching t6i bi b6 roi, n6i chi Giot mda budn, soi mbn hdn trrong tt6
n0a, tha nglm d6ng nu6t cay, n6u n6i ra thi phdi n6i Chiy xudng thinh s6ng, nh6 xudng cu6c rtdi

that h6t. Tai vi Ong Dai-Uy Nguy6n-Vdn-Ng6i n6i ring Ning nh6 chdng, nrldc mdt xanh nidn mi{
khi vao Binh Tuy thi Binh Tuy tld b6 chay h6t, t6i chi Nddc mtr bu6n, dbng nrrdc mdt tlon c6i !
trinh bay sqr that d6 bdo vQ danh du td chrlng t6i
kh6ng b6 chay, TOi xin nhirng ngudi k6 nCn trung Ning goi t6n ch6ng, im thanh tha thidt
H6m no d6i hdn, ning g8i thrr tay
thrrc, atirng cho minh lA thdn thdnh, vi chuyQn minh k6 Thd ra ali r6i, neng 6m mer kh6c
cdn nhi6u ngudi trong cu6c lam ch&ng. N6u Ong Dai-
Ning sd chdng bu6n, trdi s€ lim mAy !
0y Nguyan-Vdn-Ngai tai ba nhu Ong da k6, t6i thar
ldng mDng cho tlSt nudc ViCt-Nam. Nhung th6t ld Ning thdm nhfr chdng vd ning xin l6i
ng?c nhiCn vi lhudng ngay t6i va Chudn-Tudng Nhul
d chung tu dinh cia Tinh-Trudng, cUng nhau dung Vi tl6n anh bing nhflng nu h6n dii,
com v6i Si Ouan B0 Tham Muu c0a 6ng, thi kh6ng
hi6u Ong Ngai gap ChuAn-Tudng t0c nao ma roi Hai vo chdng s6 nhin nhau kh6ng n6i
Nghe ndng h6ng t6 thdm n6o trtdng lai ...
kh6ng hay bi6t, hon nipa trong Trung Tam Hanh euan
crla Tinh, c6 toan SiFQuan li6n lac Hdi-Qudn, mu6n Trdi SAIGON nhd bdu tldi LONG rHANn

li6n lac vdi Ham DQi ngoai khoi Todn Li6n-Lac goi Mria SAIGON, BAU CA cO mrta kh6ng ?
minh n6i, hay li6n lac Kh6ng Quan thi cung qua Si Hdi ngudi linh cria Srl Doin 18,
Quan toan li6n lac K.Q. vi hai toan niy do thuong cdp
tlua d6n dB y6m trE BTUTidn Phuong Quan€oan 3 Bidt kh6ng anh, ning m6ng budi tuong phing
vi vQy mi khi ch0ng t6i nit lui ho phal di theo ching t6i
Bdn dny bin xdp <ldu theo thri tr1
!!! Nhflng mdi tldu thdm ngot tudi ngey thd

Kh6ng hi6u Ong Dai-Uy Nguy6n-Vdn-Ngdi v6 Binh- C6 gi6o tl6 vi ngrrdi chinh phu tI6

Tuy ngiry n?ro mi ChuAn-Tudng Nhtlt phai dua trlpc Ld elSng nhin mrta, mdt lC ddi chd.
thdng cho Ong bay ra HO 505 vl HQ800. Ong Ngii
Ng6 Minh Hing
n6i dap xu6ng 2 Hai Van Ham tl6 n6i chuyCn v6i H?m
Trudng tt6 lo viec van chuydn 10 ngAn ngudi do Ong 19.3.1970
Cht huy. Ong dr} thiet! TOi mu6n ra gdp H?m Trudng
ciing phai h6i trudc, khi ndo Ong 5y ti6p t6i mdi bay
ra, Ong DqFOy Phao-Binh Biet-DQng Qu6n mu6n ra tir
6y trr.rc thdng cria Tu6ng 86 Binh bay ra dap ngay

kh6ng cdn hdi han chi ci, n6u kh6ng cho chSc Ong

l6y Phao-Binh BiCt-DOng Quin bin tnrdc rdi linh BDe
xung phong sel. Cac ST Quan Dia Phuong QuAn Binh
Tuy y6u cAu t6i cho h9 tlugc sin sang hau ti6p Dai-

0y Nguy6n-Vin.Ngdi dd chfng t6 Si-euan Dia

Phuong Qudn kh6ng hdn nhat b6 chay khi dich quan
chua tdn c6ng.

Cuu Dqi T6 TrAn 86 Thdnh
Cqu Tinh Trudng kiCm Ti6u-Khu Trudng Binh Tuy

rSUDOAN 18 BO BINH 227

I{be 4885* t6p. Nhirng ngdy nghi hoc cudi tudn, Inh tridng ra Ba

va Ria chdi 5n udng nhau nh9r, toi phai m6t vii ldn ra rt6n

NghiQlt linh qu6n trdn 6 Phr/dc Tuy bdo l6nh hg ra, vl nh&ng linh

trong ddi tdi triing ney ba gai, tl6nh dd'm nhau... Sau 2 th6ng hufn

Bli vidt cria cqtu Trung Uf Vii nggc Hii, luy€n xong, chring toi vC dai d6i va tU d6 tdi chlnh thfc
nhan trung dQi tnJdng trung ttQi vi6n thdrn (t6i nhd
Dqi tl6i trrr&ng dai dQi 18 Trinh s6t
bing vi6n th6m lh hinh 2 cdi 6ng nhbm r6i rtddc hnh
6i min kh6a 4169 viro n5m 1970 hic d6 mdi 21
tudi, khi chon ddn vi r6i dd chon SrJ Doin 18 B6 1000 tl6ng tidn bing vd thOm tidn aung tlQi tnrdng 600
binh 6 mi6n tldt tt6 Long Khdnh, vd trinh dien BTL Srr
cloin Phdng 1 Tdng Quin Tri, h1c gid le Thidu trrdng tl6ng nfra).
L6rn quang Tho lim Tu lCnh, r6i drtdc v6 Dai d6i 18
Vi6n Thdm nh{n l€nh hinh quAn tn/c tidp tU
Trinh Sdt (nghe ti6ng Trinh Sdt dn qu6 ndu ttoc hai chfr
Phbng 2 Srr tloin lnc d6 li Thidu ti Thinh fddng
ngudc lai chdc "em" t6i mi bidt dudc chdc nang b6 r6i
phbng, t6i chia trung d6i Vi6n th6m lim 2 torin t6i mQt
ldm, t6i quen ning khi bdt ttdu nhAp ngfr), th6i thi ddn
d6u hay tldn tl6, moi vi6c phd m6c cho sd m6nh. Nh6n to6n, Trung si nhit Thinh I toiin, sau ndy c6 them

stJ vu l€nh vd trinh dien Dai U! Ngoc Dai d6i rnrdng, Chudn u! Ngi (khod 5/69) coi m6t todn (sau l6n Thidu

thti tuc gidy td xong t6i dridc ph6p ddc bi€t 2 tuAn 16 vd uj Ngn vd chidn tloin 43 ldm tlai a16i tnr6ng, vi t16 hy

thdm nhi va sau d6 l€n nhdn nhiQm vU mdi (cDng vd sinh aong ftan Gia rai Long Kh6nh). M6i todn Vi6n
Dai d6i 18 Trinh s6t c6 Chudn uf Nguy6n vdn Tdn anh
th6m tdi thi6u li 5 ngridi. Khi c6 nhirng kd hoach do
ta cr)ng kh6a 4/69 6 T\i Drlc ctng Eai tl6i 14 nhdng
phdng 2 nh6n ddoc vi6n th6m nhin phii tli nhdy @ing
tdi 6 trung rtdi 1.14, anh Tdn 6 Trung d6i 141) hdr ph6p trllc rhang) dd b6o crio tinh hinh cu thd vd Bd chi huy
hiLnh qudn (phdng 3) c6 k6 hoach tlidu clQng hdnh
t6i l6n thing ngdy ndn nhan dddc lQnh din rrung al6i quin. T6i vta ldr mQt sI quan tnldng torin vi6n thdm
trinh sdt ali hgc Vi6n thdm t4i Trung tim hudn luyQn vta la m6t si quan d6 lO ph6o binh, t6i nhd c6 m6t ldn
Van Kidp (Bi Rja-Phrldc Tuy) do quAn <t6i Iic Dai I-oi
trong cu6c hdnh quin trung dQi vi6n thiim tli cirng vdi
hu6-n luyOn (qu6n dQi Oc ndi tidng vd nhr?ng cu6c hanh
quan 6 Phddc Tuy, c6ng quin rdt kieng nd ho), sau khi ttai d6i trinh s6t, tlai d6i rrinh si4t nhan dudc lcnh nir v6
nh{n lSnh qu6n trang cri nhdn, trang bi cfing nhu m6t
phei dd lai torin vi6n th6m tidp tqc cuQc hdnh quin,
binh si xong, chrlng t6i dddc dda tdi quan hidng Van to6n vi6n them 5 ngrldi (2 ngrldi bf tlau phii vd cing
vdi <lai tlQi), chi cbn 3 ngrldi: mdt anh trung si, mQt
Kidp. Trung ctQi trinh sdt mi t6i d6n tli hoc g6rn tli
moi thinh phdn: finh gii c6, trung si gid c6 vi nhfrng mang mdy vi t6i, tidp tqc di chuydn. Chring t6i phdt
birh nhi tl6c th6n, ba gai li ldm, xam minh, tli rl6u hien ddu vdt c6 cdn cf cria alich, vi sau khi ph6t hiQn
ciing c6 bid6ng ntdu ttd, chl c6 t6i li "Chudn Uf Sfra".
d trung tdm hufn luy6n Van Kidp chring tOi drtdc chinh x6c c6 Vi6t c6ng canh gdc t6i da gAi vd n6 chi
hudn luy€n vd nhf,ng ky thuat t c chi6n cria m6t todn
huy Hinh quAn xin ph6o binh bdn vdo mgc tiCu, aludc
vi6n th6m. Chrlng tOi dddc hoc cdch bidn tidng ho
thinh tidng thri rtng dd gir? im ldng, b6o ban ddn vi sq chdp thuan tdi tld ttidu chinh tdc xa phr4o binh su
trong sudt cuQc hdnh qudn, khi nghi ban ct6rn thi kidm
tloin bdn vdo mgc tiOu, vd khi chdm drjt Lic x4, chrlng
nhilng bui rdm thay phi6n nhau canh gric nghi qua t16m.
t6i quan s6t muc ti€u da bi phd hu!, chring tOi kh6ng
Ndu c6 rlung tlQ thanh todn muc ti6u xong di chuy6n
ngay, khong c6 luc soi{t, dudc thr.rc tip vd tnJc th5ng di c6 nhiem vu luc sodt muc ti6u, nhuhg nhilng trdi dan

chuydn thang diy, tii thrrong ngay tai s6n vdn tlOng Bi ph6o binh tl6 lim cho cQng qudn tte phii knidp sQ,
nhf,ng todn Vi6n Thrim nhu nhrlng tlii quan sdt cfia Srl
Ria. Cudi kh6a chring t6i c6 ph6n hoc thrrc hinh bing Doin 18 bQ binh, nhrr nhrlng b6ng ma trdi lim cdng
cudc hinh qudn tai ving tinh Phrldc Tuy @c ho tti theo qu6n phii khidp via... C6 l€ vio ndm 1971 EAi tlQi
Trinh s6t 18 dddc lenh phii girii t6a quin Ddt d6 (Ba
chi gidm srit vi chdm <tdm), sl quan tntdng toiin hodc Ria-Phudc Tuy) h1c tl6 Thidu Uj Doin Thudc (ngudi
mi6n ThUa thi€n Hud nha 6 Thfi Dr1c 6ng ta ti hing ha
ha si quan ldm trudng toi4n thay phi6n nhau dd di thdc
si quan l6n dd gifl chrlc Dai tl6i ph6 Dai clQi 18 trinh

s6t) dudc thay thd D4i Uj Ngqc trong chrlc vu Dai tl6i
trudng rd't gan $ vi ctr{nh gi6c rdt gi6i, kd hoach henh
qudn ld ph6i gi6i to6 qu{n Dft d6 tr6nh xr? dgng Phr4o

binh vi nhd cita cria ddn gAn sdt quan. Trung d6i 1 va 2

tli cdnh tr6i, gifra li BQ chi huy tlai dQi vi vn khi i4ng,
bdn crinh phdi li trung d6i 3 va trung d6i Vi6n Thrim.

Thidu uj Thridc didu dong c6c trung tloi cho tdng todn

ISIJ DOAN 18 BO BINH 228

nh6 l€n chidm muc ti€u dia thd tt qudc 16 vio Dai tl6i Loi vin thrrdng ttung tl6 vdi Chidn ttoin 52 c0a Srt

phii <li qua nhifng bdi tr6ng chi c6 nhf,ng bui tre va DoAn 18. Sau tran nay Trl l€nh cfia chlng ta l6n Chudn

nhtng brti cAy, chring t6i tl6 ldn lddt thanh loiin ttng Tudng, va de bdn giao lai cho BiQt D6ng eu6n. Sr/
chdt nh6, Thidu Uf Thrrdc rdt gan da,6ng ta bAn tl6 dr) tloln tlrroc chuydn v€ cdn cf Long Binh. Dai Uf Linh

(tntdc d Nhdy di chuydn qua Trinh Sdt ) dau dQi n6n td bi6t kich vd ndm rtai tl6i trddng, t6i rluoc 116 crl chrlc
sdt tay cdm bin d6 vi h€n tuc cdm m6y AN/pRC25 rld
vu tlai d6i ph6, sau m6t vii th6ng Dai Uf Linh chuydn
tti6u dQng, sau kh6ng nghe drroc Thi6u uf Thr6c n8a
tli tlon vi khdc, t6i drrdc dd nghi gir? chr?c vu Dai tl6i
t6i bidt c6 ttidu chlng tinh, anh ha si truydn tin b6o tin
tn/6n9, Trung Uf Tdn cirng kh6a t6i lem d4i dQi ph6,
thdm quydn dd bi bXn x€ tA lim cdy xa, cd Trung Uf Thidu uf Da (kh6a 25 Di Lat. Sau nly Trung Uf Da
Doin Thrldc tl6 hy sinh. MQt ttm gddng anh hing cria l6n Dai ddl tnrdng) le trung et6i tnr8ng trung il6i 2,
Thidu Uf Hidn fthda 25 Da La| trung rl6i l, Thidu
mot ngddi Dai <l6i tntdng gan .I? lidu trnh me t6i da
Uj Xung trung tlQi Vi€n thrim. Vdi rudi ddi cdn nh6,
hoc drldc noi anh, ldn tldu ti6n chrlng kidn cdi chdt cfa
m6t vi si quan khi t6i mdi ra tntdng. T6i phii hoc h6i kinh nghiQm chidn tddng chrra c6 lir bao, t6i gifr chric

kinh nghiQm chidn tn:tdng tir noi c6.c si quan gii rlan, vu Dai clQi tnrdng thAt ndng nd, vi ld m6t dai tt6i bi6t

nhftng ngudi d6 mang nghi6p linh. gdn h6t cu6c ttdi, t ldp, linh tr6ng phdn ldn li nhilng tay anh chi gan $ vi

ndi cdc hing ha si quan 16o luy€n, nhiArg binh si gan d4 ba gai. Tdi phii ldm sao tld hodn rhinh nhifm vg mi

f tva nha'r la pMi tlem nhfing thuydt rrddng BO binh thugng ca'p tl6 giao ph6 ve ding Ai linh dao chi huy
Thri Dlc v6 l5nh dao clri huy vi c6ch crr xri hoi cl6ng
tld lim-sao cho biah si drrdi quydn nd phuc minh. Troni
vdi nhilng ngtrdi llnh coi nhe mang sdng minh dd lim
thdi ttidm ndy Dai rl6i chrjng t6i rhtdc tdng phei cho
sao cho ho nd phuc minh.
Chidn doin 52 c6a Trung Tr{ Ng6 k} D0ng ctng vdi
Vio ndm 1972 Trung d6i vi6n thr{m ctia chring
t6i cing vdi vi6n thim cria ci4c dai d6i 43,48 va 52 Chi d6i thidr gi6p ftanh qudn tDng thidt) nAm 6n ngil

trinh sdt Cing phrii cho QuAn iloin trI, cing vdi 86 ff dgc qudc lQ td ngi ba Binh Dddng cli phrl Gido nh8ng
xi fp nlm ven qudc 16, ban ngiy li
l€nh hinh quin SrI doAn d6ng d Tiing Ldn (Idy Ninh), qudc gia ban d€rn
li c6ng sdn, chrlng chl tld <tin bi con
Phdng 2 Srt doan di6u clQng nhflng ro6n vi6n thdm ttd g6i ban ngiy lim
r6y, hrn ru6ng hodc li h€ em 6 nhi, nhrnrg ban rl€m ld
thay phi6n nhau nMy vio nhfrng ving ranh gidi vdi ljc thuAn ti6n <td chring bb vd xe fp qudy ph6. M6t ldn

Kampuchia, t Thi€n Ng6n tldn Mimdr, Nfi ba Den. t6i nhd cing vdi Chi d6i thidt gitp cda Suttoin 18 nim

M6t Un to6n Vi6n thrim cria chudn uj Xuin (43 Trinh td cua Paris tl6n Phri Gi6o. T6i ra l€nh cho trung tl6i I
sdt) nhay vio khu vd. c Thi6n Ng6n khi xudng tdi b6i tli luc soiit vd phia bdc cria qudc 16 to6n khinh binh di
d6p thi bi pMt hiOn vi b! bao v6y Chudn uj Xuin tt6 ddu tfd dam phii mtn vi bi thi6t rnang m6r binh si, ctidu
phli cho xr? dung fttu tlan cay vi, ding mnt na dd tdu
thodr, bi chdt vi bi thuong Vi6n Th6rn 43 chi m6t hai thi6t hai ndy dd lim cho t6i ray nlt khi ldn ddu ti6n

ngddi, ngey hdm sau tnJc thdng de ch8 ttrroc qudn sd nd-m ctai tl6i tnidng mot ddn vi bier lep ngang hing vdi
cdn lai ve 86 Chi Huy Hinh eu6n 6 T6y Ninh.
tidu doln. Sau nhilng lAn hanh qu6n tl6 chrlng tOi l4i
sau d6 sd Doan 18 B0 Binh drroc ttidu d6ng
ddn Aa Inc dd thay rhd cho Su Doen 5 va BiCt kich DU drtoc v6 Long Blnh nghl vd r?ng chidn chd l€nh.

de fi thrl, c6 l€ hic tt6 Dai Tri LC Mtuh Dio mdi vd Dai tt6i 18 Trinh s6t ngoii vi6c tlinh giic cdn

nh6n nhi€m vu Ttt l€nh. Dai t16i 18 Trinh s6t lic ndy lim nhf,ng c6ng t{c tAm lf chidn k6t ph_d. tidn tuy6n
do Trung Uf Nguy6n Trung Ch6nh ldm dai d6i rnidng
vi c6 nhi6m vu nhm vdng tlai cho b6 ff lCnh su doan, vdi hau phrtdng, ttd kdt nghia cr)ng tntdng Tidu hoc
Doin thi Didm d Tnrong Minh Giing (Sdigdn) gitip
vi6n th6rn nhdn nhi6m vg cing vdi mot sd binh llnh
Thudng henh qudn bung ra ttng toiin nh6 dd b6o cdo cho tnrdng c6 mot tri thudc hoc <ftfdng. Hing n6m veo

tinh hnh vd bQ chi huy hinh qu6n, thdi gian 6 An L6c nh8ng ngiy 16 Tdt c6c ern hgc sinh c6c tntdng trung
chring t6i vin cdn thdy nhfrng chidn xa cria c6ng qu6n
hoc Long Khrinh dd tldn thdm vidng thrt tt reng qua
de bi thi6u rui nim la liet tronS thi xd b6i cdc chidn si cho Dai <16i. Vio ndm 73 toi dridc lenh thuy€n chuydn
Srr Doin 5 va Bict kich Dir. c6c chidn binh Bic viot
nim tr€n xe dudc xich chin vio dd cr)ng chdt theo xe, v6 chidn tloin 48 cfia Trung T6 Thnnh, Dai Uf Hi Ven
Cho vd ndm chrlc w tlai tt6i tnrdng 18 Trinh S6t thay
drlng srt m6 t,i cria cric bdo chi Vi€t Nam Cdng Hda hic t6i, Trung Uj Pham Hfu Da tam rlai tl6i ph6, t6i vd 48
gif, chrlc vu Eai rlQi tntdng rlai tl6i 4 tidu doin l/4g
bt'y gid. M{t rrdn An tQc thdi <lidm nAy vin cdn bi
(Sdm 560, Thidu t6 Linh fth6a 4 TD) ti€6 doan td6ng
c6ng quAn pMo kich li6n mi6n nhdt li phi tnrdng euin
sau thi Thidu td Ldp (li tidu doin ph6 ridu ttodn 3/52)

l6n tidu doin tnidng tidu cloin 1/48, 6ng ra de bi cut

m6t tay phei vd hai tai c0ng bi hU rrong adn Giaray,

SUDoAN 18 B0 B|NH r 229

Long Khdnh (hiOn 6ng ta dang sdng cing thinh phd *KBC 4385 ld khu brJu chinh cria Dai ilOi 18 Trinh

Missouri vdi tdi). s6t

Vd 48 ridu tlodn chiu tr6ch nhiem henh quen E Tir trdi: Thidu Uf Ph4m Hflu Da (Trung il6i 2)'
Trung uf Nguy6n vin Tfn (trung tl6i 1), Ha si 1
virng Tdn Uy0n (Bi6n Hda), mQt ldn tlai tlQi 4/1/48 ctia Nguy6n Vin HiQp (Ai xd), Trung Ui V[ ngoc Hrii

t6i nim tuydn phdng thri vd phia bic cria Tdn Uydn (Dai d6i ph6)

cung gdn tdi cua Bale (drldng cli Phri Gi6o) t6i cho linh Trung u! Nguy6n vdn Tdn, Trung Uf Vfi ngoc Hli,

gii min Claymore vi chidu si4ng tu ddng ting sring Thidu Uf Pham HEu Ea, H4 si I Nguy6n Vdn HiQp

todn kinh tei qia cQng sin tl6 bi vudng min.

Thidu Uf Luin li tlai dQi ph6 cria t6i (cflng di
tt hing ha si quan l€n), r& gan d4 vd $ lgm sau khi

sring cdi cria tidu dodn hdt ulc xa, Thi6u uf Luin cing

vdi mot toen l€n dd don dep chidn tnldng, nhrlng ngd

ttdu cQng quan mot ten cdn sdng tld b6n ngay tldu crla

Thi6u Uj Lu{n vi m6t anh mang mriy. Hai ngUdi cl6 hy

sinh trdn ney c6ng qudn chdt 5 ten thu dudc sfng ci4

nhin vi hd sd kinh tii, sau tl6 Ttl lQnh Hing Minh <ta
bay tldn thi xdt virng ndy. Tidp tgc cfng v6n li hdnh

qu6n til Cua Paris <ldn Phf Gi6o, hai bdn lQ ld nhflng
vudn mia vd cdy cao su gdn v6 phia Phrl gi6o. Vio
cudi nEm 73 tOi dudc ddi v6 tidu khu Bi6n Hoi (c6

Trung ti Trdn Minh C6ng ld Tham mrtu tnl6ng Tidu

khu, trddc ld trung dodn ph6 trung doan 48) t6i ddoc

phin phdi vd phdng 3 Tidu khu phu trdch hufn luyen

nhfing don vi lttu d6ng cria tidu khu, cOng viQc thi rdt

nhdn nhrlng mi nhd ban bd nhd chidn hfu cria trinh sdt

18 vi cfia 48. Thdi gian ndy tdi tl5 lip gia dinh vd sdng
6 Bidn Hoii cho tldn ngiy t6i bi tli 6 ti.

Nhdn dip 30 ndrn hQi ng6 ldn tldu ti€n tdi bidt

dudc dei gia dinh su doin 18 bQ binh cirng vd 0ay hqp
met. Trddc h6n thidng s6ng nfi cDng tltlng drldi hlng

cria vi crlu Trl lQnh SrJ Dodn 18 B6 bhh Thidu nrdng

Ld Minh D6o, ngrrdi anh c6 ctla linh n6 thdn xin cho tOi

ddt mot ndn hudng vdi Cd Trung Uf Doin Thddc, Cd

Trung uj Ph4m Hilu NgiL (kh6a 5169), C6 Trung Uy

Hulnh Van Tu (K25 Ddlatl. Cd Trung Uf Nguy6n Van

LuAn cria trinh s6t 18, cria 43, cria 48, cria 52 vd cdn rdt

nhi6u nhfng anh hirng chidn si cria sri doan 18 da hy

sinh vi tlai nghia din t6c.

suDoAN 18 B0 BiNH r 230

nUYEN TtN

r8

>*=.

Il fifiixis;ilr

HANH fuAru

rSUDoAN 18 Bo B|NH 231

Hinh Sinh Hoqt Gia D'inh 18

Gia dinh SD18BB tham df tiQc kf niQm DC Nhet Chu Ni6n TTCSVNCH

f,.l

sU ooAN t a e0 ettlFt r

uQr NcQ cra pilrH sDI8BB TAr sEATTLE, wASHTNGToN

Thidu tudng Ddo, Eai td Ht?a Ydn Ldn, vi

Thiiu iry Thinh (TrD52) kld qua ddi)

Dai t6 Hfia Ydn Ldn vi Trung tii Nguy6n Vin Xu6n.

TP4/SD18BB (clch vi sdc li SD Nhiv Dn)

Thidu rddng Dlo, Thidu ny Thanh GrD52) (.la qua ddi),

Dai fy Hi€p (TrD52), Thidu rddng Deo vi Dai tri Ldn Dai tri Ldn vd Thidu rddng Ddo

SUDOAN 18 BO BINH I 233

Thidu fy Thdnh (TrD52), D4i t6 L6n, TMT Dio, Dai riy 86o

(PCTCT), Thidu riy Tidn (TrE43)

Trung td Khidn (K10 Dilat), Thidu fy Tidn (TrD43), Thidu tddng Deo,
Dai trl Ldn, Hii Tri6u, mQt si quan TD (quen t€n)

rsUDoAN 18 B0 B|NH 234

Vinh Donh Chidn Ii Vigt Nom Cgng lloo

Hoti Vi€t
Kinh tAry cdc anh hing Viat Nam COng Hda

Kri qudc bidn, mqi ngtli mang trdch nhiQm Vdi tdnh ki€u hing ngdn nim tqo il{ng
Anh quyA't tim: Phii sdng dd coi ildi
Tir dnn th&ng, tuip liti gqi non s6ng Bao anh hing bdt khudt b! thny phoi

9dch od, ngbi y/u, nnh gdc hi trong l6ng Dtbi b4o lg hung tAn, bdi qufi dd

Tdng quin chidn ildu cho Qudc gia, Dfrn t6c Tki o? nhd diri nhi6u nhttng mrtc n6
Drtoc ra di hit thd khi ttt do
Sau quin tndng, ra chidn trthng thim khdc Tuy ainh thAn nhfilg anh odn ffu lo
Mdu quin thn pha ldn m.du anh em Vd cd qu6'c bi giny oi daukhd
Anh oi?ng tim, can drtm, ilich quin tim
TrAn chi6n trQn ldy c6ng diu gidt giic Anh ti\p ttlc ildu tranh cho ildt fd

Tinh iting il\i, tinh non s6ng gifr chit Dem thin tdn g6p stk odi hgu sinh

Quydt tidn ldn dqp gi4c ctitu qut hwng Mong ViQt Nam drQc no dm thanh binh
Ttt Do, Nh6n Quydn, .d.m No, Ilanh phic!
Di thin anh loang Id bao odt thnng
Khing fin chi ngrbi con trai iifi Viet Anh tfi oi y€n tim b/n kh6m tr*c
BAn fiy tre, gi6 nuit diqm tinh q6
Ndi theo g6t cic anh himg hno kiQt
I(hi xu6i tay, adn mudn ilwc ndm kd
Git qud h&ng trong kh6ng khi t{ do Md mrt td ti€n, fm tinh quE me

Ngdn cMn xim ldng CQng srtn gi6 trd Ngr;di chidn sT aiQt nam cQng hba ld thd
Vdi tham ogng gim tMu todn thd gi6i Sudt cuQc ildi chi nghi ddn qui htong
Dil bi dga diy hay ili k*ip mubn phtung
Chnng bi chgn kh6ng cdn noi tilh t6i Vdn htdng ad Vigt Nam yAu ddu

TAi ViQt Nam b&i cdc chidn sI hing anh Ke hQu bdi xin nguyQn ldng tiip ndi
Noi tuydn tliu cic anh td oai itanh Edng hing anh gin giit liy qui cha
G@c khing nhuQm i16 A chiu nhu y mudn Ldm rang danh diln Vi€t, ctlu son hi
Thodt khdi g6ng xiing, bqo tdn CQng sin
Chidn fidng thing nhung chinh trtfung qua muQn
C,ic anh ildnh bubng sing theo bnh ban Dn gian nguy kh|ng sdn ldng, kh6ng chi ndn
ling ngdn ngtng, udt hfrn lA d6ng trdn
Dang chidn ildu b6ng il*tg thinh chiCn bqi Theo bttc chin anh d ng cia cdc anh
Sudt dati niy xin kdt cd ngLm odnh
Bi gtdc bit, sfng cuQc ddi ddy rti Ch.dn thinh bdi phuc ldng hy sinh cao cd
Noi ritng s6.u, rufrc dQc tltit dd man
Com kh6ng dn, do kh6ng m(q gian nan
Anh can ilim, cin rdng chiu dltng!

Isu DoAN 18,80 B|NH 235