The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.

วรรณกรรมรางวัลพานแว่นฟ้า ประจำปี 2559

Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by E-BOOK MCUKK, 2021-03-17 23:53:44

สงบงงในดงงู

วรรณกรรมรางวัลพานแว่นฟ้า ประจำปี 2559

ในวนั ท่ีหอ้ ง
แห่งความลับถกู เปิด

ปองวุฒิ รุจริ ะชาคร

ความแนน่ อนหนง่ึ เดยี วในโลกใบนคี้ อื ความไมแ่ นน่ อน...ประโยคก�ำกวม
ชวนงงเชน่ นน้ี พดลเคยไดย้ นิ มาตงั้ แตเ่ ดก็ ทวา่ ทผ่ี า่ นมาเขาไมเ่ คยใสใ่ จหรอื
สัมผัสรับรู้ตระหนักถึงความจริงจนกระทั่งในช่วงสายวันน้ี เม่ือลืมตาตื่นข้ึนมา
แลว้ พบวา่ หอ้ งแหง่ ความลบั ทตี่ วั เองสรา้ งไวถ้ กู เปดิ ใหผ้ อู้ น่ื กา้ วเขา้ มาส�ำรวจอยา่ ง
งา่ ยดาย ปราศจากการอนุญาต
ถึงได้ชื่อว่าเป็น “ห้อง” แต่ไม่ได้หมายถึงสถานที่อันด�ำรงอยู่จริงให้
น�ำพารา่ งกายเข้าไปอยู่ เป็นเพียงแค่กระแสเลข ๐ และ ๑ ทถี่ ักทอผสานรวม
กนั ภายในระบบดจิ ติ อล ตอ้ นรบั เพยี งความคดิ ความรสู้ กึ เจา้ ของหอ้ งและเหลา่
สมาชิกให้ส่ือสารพูดคุยผ่านถ้อยค�ำและรูปภาพ ห้องลับเช่นนี้มีอยู่มากมายนับ
ไม่ถ้วนในโลกยุคปัจจุบันท่ีระบบโซเชียลเน็ตเวิร์คเป็นดั่งสถานที่ส�ำคัญเหนือ
ยิ่งกว่าการใช้ชีวิตในโลกแห่งความเป็นจริงด้วยกายหยาบเสียอีกส�ำหรับมนุษย์
หลายคน

ท่ีผ่านมาเหล่าผู้ให้บริการเว็บไซต์โซเชียลเน็ตเวิร์คผู้ย่ิงใหญ่และสยาย
ปกี ออกไปทวั่ โลกเชน่ น้ี ลว้ นใหค้ วามส�ำคญั กบั สทิ ธเิ สรภี าพและความเปน็ สว่ นตวั
ของผใู้ ชเ้ ปน็ อันดับแรก ตอ่ ให้รฐั บาลไหนผมู้ อี �ำนาจจากประเทศใดก็ไมส่ ามารถ
เข้าถึงข้อมลู ถา้ ไม่ไดร้ ับความยนิ ยอมจากเจา้ ตวั เอง
แตค่ วามแน่นอนคือความไมแ่ นน่ อน วันนี้ห้องแห่งความลับท่ัวโลกได้
ถกู เปิดข้นึ แลว้

“เอายังไงดี ลบทิ้งให้หมดเลยดีไหม” สิงหาหนึ่งในเพื่อนสมาชิกร่วม
ห้องแห่งความลับโยนค�ำถามลงในห้องแชทรวมซ่ึงมีสมาชิกกลุ่มเดียวกันถูกดึง
ให้มาพดู คยุ
“ต้องท�ำขนาดน้ันเลยเหรอ เสียดายนะ” นพดลแย้ง “ในห้องนั้น
พวกเราเคยแชร์ข้อมูลดีๆ เอาไว้ต้ังเยอะ อย่างหนังสือต้องห้ามและบทความ
ของ...” เขาอา้ งถงึ นกั วชิ าการชอ่ื ดงั ซงึ่ ปจั จบุ นั หลบหนา้ ไปอาศยั อยตู่ า่ งประเทศ
ได้หลายปีแล้ว เพราะถูกตั้งข้อหาทางการเมืองจากผลงานหลายชิ้นที่เผยแพร่
ออกส่สู าธารณะ
“กูก็เสียดายเหมือนมึงน่ันแหละ แต่ตอนนี้ระบบมันถูกแฮค เปิดให้
คนเข้ามาอ่านไดอ้ ยา่ งอสิ ระเลยนะ เด๋ยี วได้มคี นมาเคาะประตจู บั พวกเราทัง้ ก๊ก
หรอก”
“เป็นอย่างนไี้ ดไ้ ง” ประจักษพ์ ลสมาชกิ อกี คนในห้องแหง่ ความลับสง่
ขอ้ ความสะท้อนความกงั วลในใจมา
“กวู ่าฝีมือพวกตะวนั ออกกลางหรือไม่ก็เกาหลเี หนอื ชวั ร”์ นพดลออก
ความเหน็ “มนั คงอยากเจาะขอ้ มลู ของฝรงั่ บางคน แตด่ นั สง่ ผลกระทบกบั คนทว่ั
โลก”

102 วรรณกรรมรางวัลพานแว่นฟ้า

“หรือไม่ก็หน่วยข่าวกรองของประเทศใหญ่ๆ เองน่ันแหละลงมือ”
ประจักษ์พลว่า
“เห็นพูดกันว่าตอนนี้ห้องลับที่แต่ละคนตั้งเอาไว้เปิดโล่งเลยนะ แต่
ระบบอื่นยังท�ำงานได้ดี อย่างของเฟซบุ๊กเนยี่ มนั ดันแนะน�ำให้ดว้ ยว่าเพือ่ นเป็น
สมาชกิ ของกลมุ่ ไหน สังกดั ห้องอะไรบา้ ง”
นพดลซง่ึ นงั่ อยหู่ นา้ จอคอมพวิ เตอรข์ ยบั เลอ่ื นเมา้ สก์ อ่ นคลกิ รเี ฟรชเขา้
หน้ารวมนิวฟีด (Newfeed) โดยอัตโนมัติถูกกระตุ้นด้วยสัญชาตญาณอยากรู้
อยากเหน็ แลว้ พบวา่ เปน็ เช่นน้ันจรงิ
ถงึ ไดช้ อ่ื วา่ เปน็ หอ้ งแหง่ ความลบั แตเ่ ขากบั เพอื่ นทก่ี �ำลงั สนทนากนั อยู่
ยามน้ีไม่ได้เป็นผู้ครอบครองส่ิงดังกล่าวเพียงหนึ่งเดียว ปัจจุบันผู้คนเช่ือมโยง
กนั ดว้ ยระบบโซเชยี ลเนต็ เวิรค์ ปฏิสมั พนั ธผ์ ่านทางนี้ ท�ำให้มคี นเลอื กสรา้ งห้อง
สนทนา มีกลุม่ ลับมากมาย คัดเลอื กสรรสมาชิกเฉพาะทส่ี ามารถไว้วางใจกันได้
ใหเ้ ขา้ มาแลกเปลย่ี นข้อมูล ปรับแตง่ ค่าความเป็นสว่ นตัวไดต้ ามใจ
เทา่ ทเ่ี ขารเู้ หตกุ ารณป์ ระหลาดเรมิ่ ตน้ ขนึ้ ในชว่ งเชา้ วนั นี้ ๕ นาฬกิ าตาม
เวลาประเทศไทย ระบบของเว็บไซต์โซเชียลเน็ตเวิร์คท่ีผู้คนท่ัวโลกใช้เกิดความ
ผดิ พลาด ไม่ว่ายี่หอ้ ไหนอยู่ภายใตก้ ารดแู ลของบริษัทใดก็ตาม
ค่าความเป็นส่วนตัวไม่ว่าจะเป็นลับเฉพาะกลุ่มหรือกระท่ังลับเฉพาะ
เจ้าตัวสามารถเห็นได้เพียงคนเดียวล้วนถูกปรับเปล่ียนให้กลายเป็นเปิดเผยต่อ
สาธารณะ ไม่ว่าใครกส็ ามารถเขา้ มาดู มองเห็นได้หมด ยงิ่ เสริมให้ตลกรา้ ยคอื
ระบบส่วนแนะน�ำกิจกรรมหรือสิ่งน่าสนใจของเพื่อนในเครือข่ายยังคงท�ำงาน
เช่นเดิม ท�ำให้มันมีส่วนช่วยกระตุ้นการเปิดเผยด้วยว่าใครหลบซ่อน แอบเป็น
สมาชิกของกล่มุ ลับแบบใดบา้ ง

ประจ�ำ ปี ๒๕๕๙ 103

ส่วนหนึ่งท่ีท�ำให้นพดลไม่รู้สึกร้อนใจ ท้ังที่กว่าจะตื่นมารู้เรื่องก็ปา
เขา้ ไปสิบโมงเช้า คงเพราะหอ้ งแหง่ ความลบั ของเขา ไม่ได้เป็นเพยี งหนึง่ เดียวท่ี
ถูกเปดิ เผย แตม่ กี ลมุ่ อ่ืนอีกมากในโลกทป่ี ระสบชะตากรรมอยา่ งเดียวกัน

“เฮย้ กูเพิ่งร้วู ่าพ่ีแอคแกห่นื กามมากเลยนะ” นพดลพมิ พข์ อ้ ความสง่
ไปในหอ้ งแชท เอย่ ถงึ รุ่นพส่ี มยั เรยี นมหาวิทยาลยั ทพี่ วกเขารจู้ กั กนั หมด
“ท�ำไมวะ” ประจักษ์พลถาม
“กูคลิกเข้าไปดูหน้านิวฟีด มันบอกหมดเลยว่าแกเป็นสมาชิกห้องลับ
ไหนบ้าง แล้วชื่อกลุ่มแต่ละอัน...กลุ่มนักหื่นวัยกลางคน กลุ่มแชร์ภาพเปลือย
สดุ แจม่ กลมุ่ แลกรูปแมบ่ า้ น ๑๘+ กล่มุ สมาคมนยิ มเด็กนอ้ ยไม่บรรลุนติ ภิ าวะ”
“เฮย้ จริงดิ เด๋ยี วกเู ขา้ ไปดูบ้าง” ประจกั ษ์พลบอก เงียบไปสกั พกั กอ่ น
สง่ ข้อความมาใหม่ “จริงดว้ ยลามกมาก กกู วาดตาอ่านดคู ร่าวๆ แล้วพ่ีแอคเปน็
ตัวตั้งตัวตใี นกลมุ่ ท�ำนองนดี้ ้วยนะ ทัง้ โพสต์รูป ทง้ั เอาข่าวสารมาแชร์ เห็นโพสต์
ลา่ สุดเอาภาพเปลือยแอบถา่ ยเดก็ มธั ยมแถวบ้านมาลง นา่ ตดิ คุกจรงิ ๆ”
“ตลกตรงหน้าเฟซปกติแก กูเห็นเอาแต่แชร์ธรรมะ พูดถึงหลักธรรม
ค�ำสอนพระดังตลอดนี่สิ แสดงวา่ ท้งั หมดน้ีคอื สรา้ งภาพ”
“มองในมุมหน่ึงก็เร่ืองปกติหรือเปล่าวะ มนุษย์เรามันก็มีฉากหน้า
ฉากหลังอยแู่ ลว้ ” ประจักษพ์ ลว่า
“พวกมึงเลิกคุยเร่ืองไร้สาระกันก่อนได้ไหม” สิงหาส่งข้อความแทรก
มา “กูไม่สนใจหรอกว่าพ่ีแอคจะไปหืน่ กับใครบ้าง แต่ทแ่ี นๆ่ กูเลิกคบมันชวั ร์”
“ท�ำไมวะ” นพดลถามด้วยความสงสยั
“เพราะกูเห็นมันเป็นสมาชิกในห้องลับช่ือเกลียดพวกไร้การศึกษา
บา้ นนอก...ในนน้ั มนั เขยี นเหมารวมดา่ คนตา่ งจงั หวดั วา่ ดอ้ ยการศกึ ษาเปน็ ภาระ

104 วรรณกรรมรางวลั พานแวน่ ฟา้

ของคนกรุง ลงอะไรท�ำนองนไ้ี ว้เยอะมาก พวกมงึ เข้าไปดเู องแลว้ กัน กูไม่อยาก
เสยี เวลาพมิ พ์ ทส่ี �ำคญั ตอนนเ้ี รามาคดิ กนั กอ่ นดกี วา่ วา่ จะเอายงั ไงกบั หอ้ งลบั น”ี้
“เช็คขา่ วล่าสดุ เหน็ เขาบอกว่าก�ำลังแก้ไขอย”ู่ ประจกั ษพ์ ลบอก
“ถา้ อยา่ งนนั้ เราปลอ่ ยเอาไวก้ อ่ นเถอะ อยา่ ไปลบเลย” นพดลตดั สนิ ใจ
“แนใ่ จนะ มนั เสี่ยงอยู”่ สิงหาไมค่ อ่ ยเหน็ ดว้ ย
“ไมเ่ ปน็ ไรหรอก กวู า่ ในห้องลับพวกเราคุยกนั เน้อื หาไมไ่ ดแ้ รงมาก”
“ตามใจ ถา้ อยา่ งน้นั เกบ็ ไว้ ตอนนี้พวกมึงเงียบๆ ไว้ อยา่ ไปเขียนอะไร
ใหม่ในห้อง เด๋ยี วมนั จะกระตุน้ ให้คนอื่นเห็นงา่ ยขนึ้ ถ้าเป็นไปได้ไม่เล่นเลยกด็ ี”

ในช่วงแรกนพดลไม่ได้กังวลเกี่ยวกับเหตุการณ์ท่ีเกิดข้ึนสักเท่าไหร่
ออกจะรู้สึกข�ำและมองมันเป็นเรื่องสนุกด้วยซ้�ำไปที่มีโอกาสเห็นความลับที่คน
อน่ื ซกุ ซอ่ นเอาไว้ ในวนั ทป่ี ระตหู อ้ งแหง่ ความลบั ทกุ หนแหง่ เปดิ ออกอา้ ซา่ เชน่ น้ี
แถมดูเหมือนไม่ใช่เขาเพียงคนเดียวที่คิดเช่นน้ัน คนจ�ำนวนมากก็ท�ำ
แบบเช่นเดียวกนั โดยเฉพาะกล่มุ คนดังในโลกอนิ เทอร์เนต็ หลายคนถอื โอกาส
เดนิ เขา้ ไปในหอ้ งแหง่ ความลบั พวกพอ้ งคนรจู้ กั จากนน้ั จดั การถา่ ยภาพหนา้ จอ
เก็บท้งั รปู ภาพและถอ้ ยค�ำเหล่าน้นั ออกมาเผยแพรอ่ กี ที

“ดสู คิ รับพ่นี ้อง ไอก้ ุ๊กเลยี บไกม่ นั พยายามหลอกลกู เพจไปกิก๊ ”
เจ้าของเพจเฟซบุ๊กคนดังที่มีผู้คนกดไลค์เกินหลักล้านโพสต์ภาพ

พฤตกิ รรมเพือ่ นเจ้าของเพจคนดังที่สนทิ สนมกนั ซึ่งเขาแอบไปเกบ็ มาจากหอ้ ง
ลบั แห่งหน่งึ มคี นเข้ามากดไลค์ คอมเมนตแ์ สดงความรสู้ ึกอยา่ งล้นหลาม รวม
ท้ังกดแชร์เผยแพร่ไปเรื่อย

ประจำ�ปี ๒๕๕๙ 105

นพดลคิดว่าอาจจะเป็นเร่ืองปกติที่มนุษย์มักหลงใหลอยากรู้เห็น
เรื่องคนอื่น โดยเฉพาะส่ิงท่ีได้ช่ือว่าเป็นความลับท่ีปกติเคยถูกปกปิดเก็บซ่อน
เอาไว้ มีคนเลียนแบบพฤติกรรมท�ำนองนี้จ�ำนวนมาก แอบเข้าไปส�ำรวจตัวตน
คนรจู้ กั คน้ หาวา่ อกี ฝา่ ยเปน็ สมาชกิ ของกลมุ่ ปดิ แบบไหน จากนน้ั เกบ็ ตกส�ำรวจ
ทุกอยา่ งมา
ไม่นานเขาจึงตระหนักว่าเร่ืองไม่ได้ตลกหรือแฝงด้วยอารมณ์ขันอย่าง
ทคี่ ดิ เมอ่ื เร่มิ มคี วามขดั แยง้ เกดิ ข้นึ
เร่ิมมีผู้คนแสดงออกถึงความไม่พอใจเม่ือค้นพบว่าเพ่ือนบางคนที่เคย
รู้จกั ไดแ้ สดงตัวตนอีกแบบทพ่ี วกเขาไม่เคยรจู้ กั หรอื ออกความคดิ เห็นที่ขัดแยง้
หรือถูกมองวา่ เลวรา้ ยไวใ้ นห้องลับ
ในกรณีน้ีการก้าวเดินเข้าไปในห้องลับเพ่ือแอบถ่ายภาพหน้าจอ เซฟ
เก็บไฟล์ รปู ถ่าย ขอ้ ความมา ไมไ่ ดจ้ บลงดว้ ยการเขียนแสดงความคิดเหน็ แบบ
ข�ำขนั แตเ่ ปน็ การเอามาแฉใหเ้ กดิ การถกเถยี งอยา่ งจรงิ จงั ดา่ ทอดว้ ยความโกรธ
เกร้ียว จงใจประจานฝ่ายตรงข้ามซึ่งเจ้าตัวคิดว่ากระท�ำสิ่งไม่ถูกต้อง ในระดับ
รุนแรงก็ถึงข้ันฟ้องร้องกันเลยทีเดียว โดยเฉพาะประเด็นท่ีเก่ียวข้องกับเร่ือง
การเมือง
นพดลเหน็ เหตกุ ารณท์ ่เี กดิ ขนึ้ แล้วอดรู้สกึ ขนลกุ ไมไ่ ด้ แม้ไมไ่ ดเ้ จอกบั
ตัวก็ตาม เขาก็เหมือนกับคนสว่ นมากในยคุ น้ี พงึ่ พาการส่อื สารสรา้ งสงั คมผ่าน
โซเชียลเน็ตเวริ ์ค ยนิ ยอมให้มนั เปน็ ส่วนหน่งึ ของชวี ิต หลงั จากเล่นมาหลายปกี ็
สะสมเพอ่ื นเอาไว้ได้เกอื บสามพันคน

“ห้องลบั ของพวกเรา กูลบทง้ิ ไปแลว้ นะ” สงิ หาส่งขอ้ ความมาในหอ้ ง
แชท หลงั ผา่ นไปไม่ถึงครงึ่ วันนับจากคราวแรก

106 วรรณกรรมรางวัลพานแวน่ ฟ้า

“อา้ ว ท�ำไม...กค็ ยุ กนั แลว้ นว่ี า่ ใหเ้ กบ็ ไวก้ อ่ น” นพดลบอก รสู้ กึ เสยี ดาย
ข้อมูลมากมายทเี่ คยเกบ็ ไว้ในนัน้ ส�ำหรับเขาถือเป็นของมีคา่ ทัง้ สิน้
“มันอันตราย มงึ เหน็ ไหมวา่ มคี นเริ่มขจู่ ะฟอ้ งรอ้ งกันแล้ว”
“ก็เห็นอยู่ ตลกดี บา้ นนี้เมอื งน้มี ันอะไรกันวะ นักการเมืองหรือคนมี
ต�ำแหนง่ สองฟากกัดกนั ก็วา่ ไปอยา่ ง แตค่ นธรรมดาดนั เล่นกันเองด้วยนี่สิ”
“ชว่ ยไมไ่ ด้ ตอนนส้ี ถานการณเ์ หมอื นนรกแตก มแี ตค่ นดงึ ขอ้ มลู มาเลน่
กนั แลว้ สว่ นใหญ่ทคี่ ยุ กันในห้องลับทัง้ หลายมนั กผ็ ดิ กฎหมายไทยนะ มแี ต่เร่อื ง
พดู ไม่ได้เตม็ ไปหมด...บอกตรงๆ นีก่ ูยงั กลวั เลย มาแชทกบั พวกมงึ น่ี ยังต้องพดู
ออ้ มๆ ไมก่ ลา้ ระบชุ ่ือใครชัดเจนแบบสมัยกอ่ น ไม่รู้ทเ่ี ราคยุ กันนจี่ ะหลุดไปด้วย
หรอื เปลา่ ”
“ถ้าอย่างนน้ั ทม่ี งึ ลบไปคงดีแล้ว” นพดลยอมรบั
“เออ ปลอดภัยไว้ก่อน”

ไมถ่ งึ ยสี่ บิ สชี่ ว่ั โมงสถานการณท์ วคี วามรนุ แรงขนึ้ เกนิ กวา่ ทนี่ พดลและ
เพื่อนเคยประเมนิ เอาไวเ้ สียอกี
เพราะช่วงหลังการงัดข้อมูลในห้องแห่งความลับออกมาแฉเร่ิมเทไป
ทางด้านท่ีเก่ียวข้องกับการเมืองมากขึ้น อย่างท่ีสิงหาออกความเห็นไว้ น่ันคือ
เนอ้ื หาหลายอยา่ งล้วนแต่เป็นขอ้ มลู ที่ผิดกฎขอ้ ห้ามหลายอย่างของไทย
นนั่ ท�ำใหผ้ ูม้ ีอ�ำนาจ เจา้ หน้าทห่ี น่วยงานตา่ งๆ ซึ่งปกตทิ �ำหน้าที่ตรวจ
สอบข้อมูล การแสดงออกความคิดเห็นของผู้คนในโลกออนไลน์อยู่แล้ว ยาม
นี้พวกเขาสามารถเดินเข้าไปเก็บข้อมูลวงในจากกลุ่มต่างๆ ได้อย่างง่ายดาย
เจ้าของห้องลับท่ีคิดไวพอก็เลือกลบทิ้ง ส่วนพวกขยับตัวช้าด้วยความประมาท
หรอื เหตุผลอะไรกต็ ามไดร้ บั ผลกระทบอย่างไม่มที างหลีกเลี่ยง

ประจ�ำ ปี ๒๕๕๙ 107

ข่าวเจ้าหน้าท่ีในเคร่ืองแบบเดินไปเคาะบ้าน ควบคุมตัวผู้โพสต์ส่ิงไม่
เหมาะสมลงโลกออนไลน์เกิดขึ้นอย่างต่อเน่ือง มีคนออกมาแย้งว่าผู้มีอ�ำนาจ
ไมค่ วรท�ำเชน่ นเ้ี พราะสทิ ธใิ นการออกความเหน็ ของประชาชนนา่ จะถอื เปน็ เรอื่ ง
พน้ื ฐาน
นพดลอา่ นขา่ วเหลา่ นน้ั ดว้ ยความหวาดหวน่ั เพราะหลายคนทโ่ี ดนจบั
นน้ั เขยี นเนอ้ื หาไมต่ า่ งจากทเ่ี ขากบั เพอื่ นเคยท�ำในกลมุ่ ลบั ตวั เองเชน่ เดยี วกนั มา
ถึงตอนนี้เขารสู้ กึ ขอบคุณสงิ หาทต่ี ดั สนิ ใจลบทุกสิง่ ทุกอยา่ งท้งิ ไป อยา่ งนอ้ ยถ้า
สายข่าวของหนว่ ยงานตา่ งๆ มาหาข้อมลู ตอนนีก้ ค็ งไม่ทนั แลว้
ขณะท่ีก�ำลังจ้องหน้าจอคอมพิวเตอร์จมอยู่ในโลกแห่งข่าวสารและ
ความคิด โทรศัพท์มือถือซึ่งวางอยู่บนโต๊ะสั่นเล่นเอาเขาสะดุ้งตกใจ อาจเป็น
เพราะใจยงั ผกู ตดิ อยกู่ บั ขา่ ว สง่ ผลใหค้ ดิ ระแวงวา่ คนทโี่ ทร.มาอาจเปน็ เจา้ หนา้ ที่
หนว่ ยงานไหนสกั แหง่ จนกระทงั่ ไดเ้ หน็ ชอ่ื บนหนา้ จอทแ่ี สดงใหเ้ หน็ วา่ เปน็ คนรกั
เขาเอง
“สวสั ดีครับ สุดทรี่ กั ” เขาปรบั อารมณ์พูดเสยี งหวาน
“นพ เรามีเรอ่ื งจะคุยดว้ ย”
นพดลชะงักเล็กน้อยหลังได้ยินน�้ำเสียงสะท้อนอารมณ์ขุ่นมัว ไม่ตอบ
รับค�ำทกั ทายหวาน
“เปน็ อะไรหรือเปล่า ท�ำไมท�ำเสยี งอย่างนีล้ ่ะ”
“นพเป็นพวกกลุ่มเส้ือ...เหรอ” เธอถามเรียกเขาด้วยฉายาท่ีแสดงถึง
การสังกดั ฝ่งั ฟากการเมอื งหนึ่ง
“หวายมาถามเราแบบนี้ท�ำไม”
“ตกลงวา่ ใชห่ รอื เปลา่ ละ่ ”

108 วรรณกรรมรางวลั พานแวน่ ฟ้า

“เราไม่ชอบถูกเรียกเหมารวมแบบน้ันนะ เราแค่เชื่อในสิทธิเสียงของ
ประชาชน” เขาพยายามเกบ็ กกั อารมณห์ งดุ หงดิ เอาไว้ อธบิ ายใหฟ้ งั อยา่ งใจเยน็
ใชเ้ หตุและผล
“กเ็ ห็นนพดา่ รัฐบาล แลว้ กค็ ุยแต่กบั เพื่อนทอ่ี ย่ใู นกลุ่มแบบน”ี้
ความหงุดหงิดในใจชายหนุ่มเร่ิมทบทวีข้ึน ค�ำพูดค�ำจาคนรักชวนให้
คิดถึงพวกพนักงานสอบสวนที่คอยตามไปเคาะบ้านควบคุมตัวประชาชนไป
แถมเขายงั รสู้ ึกไมช่ อบใจด้วยที่ตกอยู่ในสภาพคลา้ ยหหู นวกตาบอด ไมอ่ าจลว่ ง
รู้วา่ เธอไปไดข้ ้อมลู มาจากไหน
“มันก็เป็นเรื่องธรรมดานี่ ประชาชนก็มีสิทธิ์มีเสียงตามระบอบ
ประชาธิปไตยอยู่แล้ว ไม่ว่ารัฐบาลไหนก็ตามถ้าท�ำเร่ืองไม่เข้าท่า บริหารไม่ดี
เรากน็ า่ จะสามารถวพิ ากษว์ จิ ารณไ์ ดน้ ะ อกี อยา่ งเรอ่ื งพวกนเี้ ราพดู ตามหลกั การ
ไม่ไดย้ ึดตดิ ตัวบุคคล”
“แตเ่ หน็ คนที่นพด่ามีแต่ฝงั่ รฐั บาลทั้งนน้ั ”
“คนมอี �ำนาจกย็ อ่ มสรา้ งผลกระทบใหก้ บั ประชาชนไดม้ ากสดุ ตอ้ งถกู
วิจารณ์หนักเป็นเรื่องธรรมดาอยู่แล้วน”ี่
“เราว่านพก็แค่แก้ตัว ถ้าเป็นอย่างน้ันจริงก็แสดงความคิดเห็นแบบ
เปิดเผย เขยี นดๆี ตรงฉากหนา้ เลยสิ ท�ำไมตอ้ งไปหลบซ่อนในกลุ่มลบั แถมยงั
ใชถ้ ้อยค�ำหยาบคายด้วย”
ถงึ แมโ้ ดยปกตเิ ธอจะเปน็ คนรกั ทเ่ี ขาหว่ งใยผกู พนั ดว้ ยใจ แตใ่ นวนิ าทนี ี้
ทกุ ถอ้ ยค�ำจากปากลว้ นกระตนุ้ ความหงดุ หงดิ ร�ำคาญ เขาคดิ เชอื่ อะไร เธอกท็ �ำตวั
เป็นฝ่ายตรงข้ามเลอื กเข้าข้างอีกฝง่ั ตลอด

ประจ�ำ ปี ๒๕๕๙ 109

เธอถามมาได้ยังไง การที่เขาต้องคิดไปเขียนภายในห้องแห่งความลับ
ไม่ได้เปิดเผยตอ่ หน้ากเ็ พราะไมอ่ ยากใหเ้ กดิ สถานการณ์แบบนข้ี นึ้ มา ร้อู ยู่แกใ่ จ
ว่าพืน้ ฐานสังคมไทยเป็นเชน่ นี้ ผู้คนไมส่ ามารถพดู วจิ ารณ์หรือถกเถยี งหลายสง่ิ
หลายอย่างได้อย่างเปดิ เผยในทส่ี าธารณะ มขี อ้ จ�ำกัดขอ้ ห้ามมากมาย ดว้ ยเหตุ
น้ีเขาและคนอน่ื จึงต้องเกบ็ ไประบายภายใตเ้ งามืด
“พูดได้ท่ีไหนกัน อีกอย่างหวายอย่าพูดเลย ไม่เข้าใจเรื่องการเมือง
หรอก”
สาวคนรกั นง่ิ เงยี บไปครหู่ นงึ่ นพดลเหน็ แววสญั ญาณไมด่ ี แตส่ ายไปแลว้
“เออ หวายไม่รูอ้ ะไรหรอก!” เธอกระแทกเสียง “รู้แต่วา่ พอ่ แมห่ วาย
เขาไม่ชอบ พอเห็นว่านพคบหากับพวกบ้าการเมืองกลุ่มนี้ เขาก็ไม่อยากให้เรา
คบกัน”
“อยา่ ใหเ้ รอ่ื งมนั ใหญเ่ กนิ ไปเลย อกี อยา่ งพอ่ แมห่ วายไปรมู้ าจากไหน”
“ระวังตัวไว้เถอะนพ รู้หรือเปล่าว่าตอนนี้มีคนก�ำลังโดนจับเพราะท�ำ
พฤติกรรมแบบนี้” เธอไมใ่ ห้ค�ำตอบท่เี ขาตอ้ งการ

นพดลพยายามโทรศพั ทก์ ลบั ไปหาคนรกั อกี หลายครงั้ แตเ่ ธอไมย่ อมรบั
สาย ชายหนมุ่ รสู้ กึ หมดอาลยั ตายอยาก เคยไดย้ นิ มาอยหู่ รอกเรอื่ งคนทชี่ วี ติ ความ
สัมพันธล์ ่ม ครอบครวั แตกสลายเพราะความคิดเหน็ ทางการเมืองที่ไม่ตรงกนั
แต่ที่ผ่านมาไม่เคยพบเจอเข้ากับตัวเองสักครั้ง เพราะเขาเลือกปกปิด
เอาไว้ ไม่เคยถกเถียงหรือแสดงออกมาต่อหน้าพ้ืนท่ีสาธารณะ เก็บไว้พูดคุย
ถกเถยี งเฉพาะกลุ่มเพ่ือนท่ีไว้ใจเทา่ นนั้
สามวนั หลงั จากนนั้ เขากเ็ ขา้ ใจวา่ ครอบครวั คนรกั รเู้ รอ่ื งสง่ิ ทตี่ วั เองเคย
เขียนในห้องแห่งความลับได้อย่างไร ทั้งท่ีมันถูกลบท้ิงไปแล้ว เม่ือมีกรณีเช่นน้ี

110 วรรณกรรมรางวัลพานแว่นฟ้า

เกดิ ข้ึนกับคนอ่ืน มีคนถกู ฟ้องร้องหรอื โดนเจ้าหน้าที่รัฐควบคมุ ตวั ทัง้ ท่ีพวกเขา
ลบข้อมลู เก่าทง้ิ ไปเรยี บร้อยแล้ว ทงั้ ผู้ใหบ้ รกิ ารระบบโซเชยี ลเน็ตเวริ ์คก็จัดการ
แกไ้ ขให้กลบั มาใชง้ านไดเ้ ป็นปกติ เขา้ ท่เี ข้าทาง
มบี างคนแอบเขา้ ไปเกบ็ ขอ้ มลู ในหอ้ งลบั ไวเ้ ปน็ หลกั ฐานตง้ั แตแ่ รก จาก
นนั้ รวบรวมสง่ ใหก้ บั ทางหนว่ ยงานรฐั อกี ตอ่ ใหอ้ ดตี สามารถผดุ มาไลล่ า่ ไดท้ หี ลงั
ต่อให้ลบล้างทิ้งไปแล้วก็ตาม นพดลคิดถึงส่ิงเหล่านี้และมันไม่ได้เป็นเพียงแค่
ความกังวลไร้ความหมาย เมื่อเช้าวันหนึ่งไม่ถึงหน่ึงสัปดาห์หลังจากจุดเริ่มต้น
เร่อื ง มใี ครบางคนโทรศัพท์มาหาเขาตั้งแต่เช้ามดื
“นนั่ คุณนพดลหรอื เปลา่ ” ปลายสายเอย่ ถามดว้ ยนำ้� เสยี งทมุ้ จากชาย
ที่เขาไมร่ ู้จกั
“ครบั นั่นใคร”
“ผมเป็นเจ้าหน้าที่ของฝ่ายความมั่นคง มีเรื่องอยากจะสอบถามคุณ
หน่อย”
ประโยคดงั กลา่ วผลกั ใหช้ ายหนมุ่ ทก่ี �ำลงั งวั เงยี ตน่ื ขนึ้ ทนั ที เขาเคยไดย้ นิ
เรอื่ งโทรศพั ทป์ รศิ นาจากเจา้ หนา้ ทห่ี นว่ ยงานรฐั แตไ่ มเ่ คยคดิ วา่ จะเจอดว้ ยตวั เอง
มากอ่ น อกี ฝา่ ยแจง้ ขา่ วอนั นา่ ตกใจวา่ ตอนนเี้ พอื่ นอยา่ งสงิ หาและประจกั ษพ์ ลถกู
คมุ ตวั ไปเรยี บรอ้ ยแลว้ ทางรฐั ไดข้ อ้ มลู วา่ พวกเขาเขยี นขอ้ ความเนอื้ หาลว่ งละเมดิ
ค�ำสั่งรฐั บาล ส่วนตวั นพดลเองนัน้ เป็นอีกคนทท่ี างการให้ความสนใจเพราะรู้ว่า
เป็นหน่ึงในสมาชิกหอ้ งลับเดียวกนั เพียงแคย่ ังไม่คิดเขา้ มาคมุ ตวั แคอ่ าจจะขอ
มาเยีย่ มหอ้ งพกั เทา่ นัน้
“มหี มายศาลหรอื เปล่าครบั ”
“น่ีเป็นเร่ืองของความมั่นคงของชาติ ไม่จ�ำเป็นต้องใช้หมายศาล อีก
อยา่ งถ้าคุณไมท่ �ำอะไรผิดจะกลัวท�ำไมกนั ครบั ”

ประจ�ำ ปี ๒๕๕๙ 111

“แต่สทิ ธิส่วนบคุ คลของผมล่ะ อกี อย่างผมไมไ่ ด้ท�ำอะไรผิด”
“หลักฐานทไ่ี ด้มามคี ณุ เกีย่ วข้องด้วย เพียงแคอ่ าจจะนอ้ ยกวา่ อกี สอง
คนทเ่ี ราคมุ ตวั ไป”
“เพื่อนผมเปน็ ยังไงบา้ ง”
“สบายดี คณุ ไมต่ ้องเป็นหว่ งหรอก เดยี๋ วเราคุยปรบั ความเข้าใจกันให้
เรยี บรอ้ ยก็จะปล่อยตัวพวกเขาไป”
“ผมยงั ไม่รเู้ ลยวา่ คุณช่ืออะไรต�ำแหนง่ อะไรครับ ขอทราบไวไ้ ด้ไหม”
“ไม่ได้ครับ เจ้านายไม่ให้บอก เอาเป็นว่าถ้าต้องการข้อมูลอะไรเพิ่ม
เตมิ จะติดตอ่ ไปอกี ที อยา่ เพิ่งหายไปไหนละ่ คณุ ”
หลังจากวางสายจากชายผู้อ้างตัวว่าเป็นเจ้าหน้าที่ฝ่ายความมั่นคง
นพดลกร็ สู้ กึ หววิ โหวงราวกบั พนื้ ทย่ี นื อยปู่ ราศจากแรงโนม้ ถว่ ง ความคดิ มากมาย
แลน่ พลา่ นในหวั ตงั้ ค�ำถามในใจวา่ ควรท�ำอยา่ งไรตอ่ ไปดี เขาควรจะหนไี หม เชน่
ออกไปตา่ งประเทศก่อน แต่สุดท้ายก็ไม่กล้า

จากวันน้ันชายหนุ่มได้แต่ใช้ชีวิตอย่างอกสั่นขวัญผวา ภายใต้เปลือก
นอกแหง่ ความปกติ ตดิ ตามข่าวสารทั้งเพ่ือนในกลมุ่ และคนอ่ืนทถ่ี กู ควบคมุ ตวั
ไปเพราะประตหู อ้ งแหง่ ความลบั ถกู เปดิ ออก
โชคยังดี สุดท้ายเรื่องจบลงโดยไม่มีอะไรหนักหนากว่านั้น เพื่อนทั้ง
สองของนพดลถกู ปล่อยตัวออกมาโดยไม่ไดร้ ับโทษอะไรเพยี งแค่ต้องรับปากว่า
จะไม่ไปแสดงออกเร่ืองความคิดเห็นทางการเมืองอีก ซ่ึงสิงหากับประจักษ์พล
ก็ยอมรับแต่โดยดี ว่าพวกตนเป็นเพียงหน่ึงในคนมากมายท่ีโดนต้อนไปปรับ
ทัศนคตคิ วามคิดใหเ้ ขา้ ใจระบบการท�ำงานของรฐั บาล
“ไอ้ประจักษ์พลน่ันแหละ มันเป็นคนแคปหน้าจอและเก็บข้อมูล
ทงั้ หมดสง่ ไปใหร้ ฐั เอง” นน่ั คอื สงิ่ ทส่ี งิ หาเลา่ ใหน้ พดลฟงั เมอื่ เจอหนา้ กนั เปน็ การ
สว่ นตัว และท�ำใหเ้ ขาตกใจเปน็ อยา่ งมาก

112 วรรณกรรมรางวัลพานแวน่ ฟ้า

“บ้าน่า ท�ำไมมันต้องท�ำอย่างน้ันด้วย เป็นสมาชิกอยู่ในห้องเดียวกัน
แถมยังโดนจับไปดว้ ย”
“มนั มาสารภาพทหี ลงั วา่ ไมค่ อ่ ยชอบมงึ กบั กอู ยแู่ ลว้ เรอ่ื งการเมอื งกค็ ดิ
ตรงข้ามพวกเรา แค่ท�ำเป็นเออออตามไปดว้ ย แต่คอยเก็บภาพหน้าจอไว้ตลอด
ทีนี้พอเกิดเร่ืองข้ึน มันเห็นตัวอย่างจากคนอื่นที่โดนจับเลยจัดการส่งข้อมูลไป
ให้รัฐ ต้ังใจเล็งให้กูกับมึงโดนจับกันสองคน แต่เหมือนกรรมตามสนองว่ะ เขา
ดนั สนใจมนั แทน”
สงิ หาเลา่ ดว้ ยนำ�้ เสยี งใสอ่ ารมณ์ นพดลฟงั แลว้ พดู ไมอ่ อก ทง้ั ทคี่ วรโกรธ
ประจักษ์พล แต่เขากลับเศร้า เพราะเหตกุ ารณค์ รง้ั น้ีแสดงให้เหน็ วา่ แมก้ ระท่งั
ภายในห้องแห่งความลบั ท่พี วกเขาคิดว่าคดั เลือกเพยี งเฉพาะคนที่ไวใ้ จได้ กลบั
มคี วามลบั ซ้อนอยอู่ กี ข้ันหนงึ่
ชายหนุ่มได้แต่สงสัยว่าตัวเองและคนอื่นคงไม่มีวันได้แสดงความคิด
เหน็ อยา่ งซอ่ื ตรง แลกเปลย่ี นความแตกตา่ งไดใ้ นพนื้ ทสี่ าธารณะ เปดิ เปลา่ ขอ้ มลู
หลากด้านทจี่ ะน�ำไปสู่การถกเถียงจนกระทงั่ แปรเปลี่ยนเปน็ ความจรงิ อันมคี ่า
หลงั จากนนั้ นพดลไมก่ ลา้ แสดงความคดิ เหน็ ทางการเมอื งอกี เลย ไมว่ า่
จะเปน็ ภายในโซเชยี ลเนต็ เวริ ค์ หรอื ในโลกแหง่ ความเปน็ จรงิ กต็ าม หวนั่ ระแวงอยู่
ตลอดวา่ วนั หน่งึ อาจเกดิ เหตุการณ์อย่างคราวนี้ขนึ้ อีก และความกลัวเดียวกันน้ี
ท�ำใหผ้ คู้ นจ�ำนวนมากเลอื กปฏิบัติแบบเดียวกนั
เมอ่ื ไม่เหลอื พ้นื ทใ่ี หถ้ กเถียงอีกต่อไป สงั คมจึงสงบ เรียบรอ้ ย สะอาด
สะอา้ น แต่ในขณะเดยี วกนั กว็ า่ งเปล่าเหลอื เกนิ

ประจำ�ปี ๒๕๕๙ 113



บา้ นทาสีฟ้า

ดุสิต จกั รศิวาทติ ย์

วันที่เพียนแยกครอบครัวออกมาจากบ้านแม่ยาย เขาได้รับตู้กับข้าว
ใบหน่ึงให้เป็นของขวัญไปเร่ิมต้นชีวิตครอบครัวกับเมีย เขาน�ำมันบรรทุก
ที่ตะแกรงหลังของรถจักรยานแบบผู้ชาย ก่อนที่จะขึ้นคร่อมบนอาน แล้ว
คอ่ ยๆ ถบี รถน�ำพามนั ไปยงั หอ้ งแถวไม้ ทเ่ี ขาและเมยี ใชเ้ งนิ กอ้ นทเ่ี กบ็ หอมรอมรบิ
ซอื้ ไว้ เมอื่ ยอ้ นคดิ ไปถงึ เวลานนั้ เขานกึ แปลกใจอยเู่ สมอวา่ เขาพาไอเ้ จา้ ตกู้ บั ขา้ ว
ใบนน้ั ไปถงึ ยงั บา้ นหลงั ใหมข่ องเขาไดย้ งั ไง ดว้ ยความใหญเ่ ทอะทะของตกู้ บั ขา้ ว
และระยะทางท่ีหอบหิ้วมันไปถึง มันก็ไม่ใช่งานง่ายนัก แต่ด้วยความแข็งแรง
ของรถจักรยานแบบผู้ชาย ท่ีมีคานเป็นท่อเหล็กเชื่อมต่อระหว่างแฮนด์รถกับ
เบาะอาน มันก็จึงรองรับน้�ำหนักขนาดหนักนั้นได้ ประกอบกับเขายังอยู่ในวัย
หนมุ่ แนน่ ก�ำย�ำ เคยผา่ นงานหนกั มาสารพดั รูปแบบ ไม่ว่าจะเปน็ งานแบกหาม
ชนิดไหน ก็เลยสามารถประคับประคองมันมาถึงที่ได้ตลอดรอดฝั่ง พลังอยาก
จะเริ่มต้นชีวิตท�ำให้เกิดแรงมานะบากบ่ัน ท่ีเลยขีดจ�ำกัดของตัวเองซึ่งไม่เคย
นกึ คิดว่ามอี ยไู่ ด้

บ้านห้องแถวที่เพียนซื้อไว้เม่ือเกือบส่ีสิบปีที่แล้ว เป็นห้องไม้สภาพ
ทรุดโทรมซึ่งเคยเป็นของอีกครอบครัวหนึ่งท่ีขายต่อให้เขา แม้มันจะทรุดโทรม
แต่กย็ ังพออาศัยอยู่ได้ เขากบั เมยี ตั้งใจจะเปิดเป็นรา้ นขายกว๋ ยเตี๋ยว ซ่ึงเมยี เขา
จะเป็นคนขายเอง ส่วนตัวเขาก็จะช่วยเธอบ้างในการซ้ือข้าวของวัตถุดิบท่ีใช้
ประกอบเปน็ ก๋วยเต๋ียวอยา่ งพวกผัก เส้นบะหม่ี เส้นกว๋ ยเตีย๋ วและถวั่ งอก สว่ น
อาชีพหลักของเขาเปน็ คนงานในร้านเฟอรน์ ิเจอร์ รา้ นก๋วยเตี๋ยวเป็นความใฝ่ฝัน
ของเมยี ทจ่ี ะตงั้ ขนึ้ หลงั จากไปเปน็ ลกู จา้ งในรา้ นขายกว๋ ยเตย๋ี วของคนอนื่ มานาน
พอสมควรแล้ว เธอก็เลยอยากจะเปิดร้านสร้างเป็นกิจการของตัวเองบ้าง
หลังจากท้ังสองคนเก็บหอมรอมริบเงินได้พอเป็นก้อน ก็เลยมาซ้ือห้องแถวไม้
หลังน้ีเป็นแหล่งตั้งต้นชีวิตสร้างครอบครัวของตนเอง ห้องแถวไม้ห้องนี้เขาซื้อ
ตอ่ จากเจา้ ของเดิมในราคาหกพนั บาท มันเปน็ เรือนแถวทสี่ รา้ งยาวไปตามถนน
ดนิ โดยแบ่งออกเป็นห้องรวมแลว้ ก็นบั สิบห้องเหมือนกนั วนั เวลาทผี่ า่ นไปกย็ ่ิง
มีผู้มาสร้างติดต่อกันออกไปอีกหลายรายจึงย่ิงทำ�ให้ชุมชนแผ่ขยายออกไปรอบ
ทศิ เมอื่ มรี ถโดยสารวง่ิ ผา่ นความเจรญิ และผคู้ นกย็ งิ่ เพม่ิ ขน้ึ เรอื่ ยทกุ ที นน่ั กห็ มาย
ถึงบรรดาลูกค้าที่มาอุดหนุนก็เพิ่มขึ้นตามไปด้วย หนักเข้าเมียเขาก็เลยเอา
น้องสาวมาช่วยขายกว๋ ยเตยี๋ วเปน็ ลกู มือคอยช่วยเหลอื เธอ
ถนนดินซ่ึงผ่านหน้าร้านอันที่จริงด้ังเดิมเป็นเพียงคันดินที่เลาะเลียบไป
ตามแมน่ ำ�้ เมอ่ื มผี คู้ นเขา้ มาหกั รา้ งถางพงสรา้ งบา้ นเรอื นและแหลง่ ท�ำกนิ สภาพ
คันดินก็เลยเริ่มแปรเปลี่ยนเป็นถนนท่ีใช้สัญจร ต่อมามันได้ถูกพัฒนาเป็นถนน
ดนิ ลกู รงั และถนนราดยางมะตอย เมอื่ มนั กลายเปน็ เสน้ ทางคมนาคมทสี่ �ำคญั ขน้ึ
ในท่สี ดุ มนั กก็ ลายเปน็ ถนนปนู ซเี มนตท์ ม่ี ีขนาดกวา้ งขวางขึ้น บา้ นเรอื นท่ีตัง้ อยู่
โดยรอบกไ็ ดร้ บั การปรบั ปรงุ ใหแ้ ขง็ แรงใหญโ่ ตขนึ้ ตามฐานะของผอู้ ยอู่ าศยั แตถ่ งึ
อยา่ งนนั้ ชุมชนท้ังหมดที่เพียนเป็นสมาชิกอยู่ ก็อยใู่ นเขตทด่ี ินซ่ึงเปน็ กรรมสิทธ์ิ
ของวัด เสียค่าเช่าท่ีดินให้แก่วัดเป็นรายเดือนหรือรายปีบ้าง หรือบางบ้านก็
หลายๆ ปีก็ยังค้างค่าที่ดินกับวัด แม้ค่าเช่าจะถูกด้วยทางวัดคิดเพียงปีละหน่ึง

116 วรรณกรรมรางวัลพานแวน่ ฟา้

รอ้ ยบาทตอ่ หลงั คาเรอื น แตก่ ย็ งั มบี างบา้ นหรอื บางรายทไี่ มค่ อ่ ยสนใจจะไปจา่ ย
ให้ แล้วทางวัดเองก็ไม่ค่อยเข้มงวดที่จะเรียกเก็บค่าเช่าจากชาวบ้าน จึงท�ำให้
ชุมชนแหง่ น้ีเหมอื นได้อยอู่ าศัยฟรีโดยไม่ต้องกังวลนกั กบั เรือ่ งคา่ เชา่
เพยี นกับเมียคอ่ ยๆ สร้างครอบครวั ให้เตบิ โตข้นึ ทลี ะนอ้ ยอย่างคอ่ ยเปน็
ค่อยไป คนท้ังสองมีลูกสาวด้วยกันคนหนึ่ง เป็นลูกเพียงคนเดียวที่เขาทั้งสอง
ฟมู ฟกั ดแู ลเปน็ อยา่ งดี ความหวงั ในตวั ของลกู ตา่ งกอ็ ยากใหล้ กู ไดร้ บั การศกึ ษาท่ี
ดที ส่ี ดุ เทา่ ทเ่ี ขาทง้ั สองจะชว่ ยกนั สง่ เสยี ได้ เขาไมอ่ ยากใหล้ กู ตอ้ งท�ำงานล�ำบาก
เหมือนกบั ตวั เองและเมยี อยากให้ลกู เรยี นจบสูงๆ มีงานดีๆ ท�ำได้รับเงินเดือน
สงู ๆ เท่าน้ีเขากพ็ ึงพอใจแล้วไม่อยากจะหวงั อะไรให้มากไปกว่านี้
“อยากให้ลูกเป็นเจา้ คนนายคนบ้าง ไมต่ ้องตำ่� ต้อยนอ้ ยหนา้ เหมือนพอ่
แมท่ ไ่ี ม่มีการศกึ ษา”
เขาและเมียต่างขยันขันแข็งในการประกอบอาชีพการงาน ทั้งมัธยัสถ์
อดออมเงินทุกบาททุกสตางค์ ที่จะใช้จ่ายอย่างกระเหม็ดกระแหม่โดยซื้อหา
แต่สิ่งท่ีเป็นประโยชน์จริงๆ เท่าน้ัน นอกจากท�ำงานประจ�ำและช่วยเมียขาย
ก๋วยเต๋ียวแล้ว เม่ือมีเวลาว่างเพียนก็ไม่ปล่อยเวลาให้สูญไปโดยเปล่าประโยชน์
เขาใชเ้ วลาทเี่ หลอื จากการท�ำงานออกหาปลาตามแมน่ �้ำหว้ ยหนองคลองบงึ ทอ่ี ยู่
รอบบริเวณหมู่บ้าน ด้วยการอาศัยจักรยานเป็นพาหนะคู่ชีพใช้ล่าปลาในฐานะ
พรานเบ็ดคนหน่ึง จักรยานคันเดิมน้ันเป็นจักรยานแบบผู้ชายเม่ืออายุมากข้ึน
การขี่มันชักเป็นเรื่องล�ำบาก ด้วยขนาดที่เทอะทะไม่คล่องตัว เขาจึงตัดสินใจ
เปล่ียนเป็นจักรยานแบบผู้หญิง ท่ีคล่องตัวกว่าและน�้ำหนักเบา ส่วนจักรยาน
คันเดิมซึ่งยังดูแข็งแรงแม้จะผ่านการใช้งานมาอย่างโชกโชน เขาได้ยกให้เป็น
มรดกของหลานชายเพ่อื เปน็ ทุนไปเร่ิมตน้ ชีวิตเหมอื นเขาในวัยหนุ่ม สว่ นเบด็ ที่
เพยี นใชต้ กปลานน้ั เปน็ คนั เบด็ ไมไ้ ผท่ เ่ี ขามอี ยหู่ ลายอนั หลายขนาด แลว้ แตว่ า่ จะ
ตกปลาใหญห่ รอื ปลาเลก็ คนั เบด็ เหลา่ นกี้ ไ็ มไ่ ดม้ ตี น้ ทนุ ซอ้ื หาแตอ่ ยา่ งใด บางคนั

ประจำ�ปี ๒๕๕๙ 117

ก็เป็นของขวัญของฝากของเพื่อนหรือญาติพี่น้องที่ไปได้มาแล้วเอามาฝากเขา
แม้ว่ามันจะเป็นคันเบ็ดไม้ไผ่แบบโบราณ แต่เขาก็กล้าท้านักตกปลารุ่นใหม่ ท่ี
มกั พกพาคนั เบด็ แบบฝรงั่ ไปหาปลาทม่ี อี ยกู่ นั เกรอ่ จนออกจะเหมอื นเปน็ แฟชน่ั
“มนั อยทู่ ฝ่ี มี อื ตา่ งหาก ปลามนั ไมไ่ ดม้ ากนิ เหยอื่ เพราะชอบคนั เบด็ สวยๆ
หรอก”
เร่ืองการหาปลาน้ีเพียนออกจะรู้สึกภมู ิใจในตนเองอยไู่ มน่ อ้ ย เขาเช่อื ใน
ฝีมือหาปลาของตวั เองว่าไม่ด้อยกวา่ ใครในฐานะพรานเบ็ด เขารู้สกึ อย่ลู กึ ๆ วา่
เขารจู้ กั ปลาดี เขารอู้ ารมณข์ องมนั รคู้ วามคดิ ของมนั วา่ อยากจะกนิ เหยอื่ ประเภท
ไหน บางทีเขานึกกระหย่ิมอยู่ในใจด้วยซ�้ำว่า เขาสามารถฟังเสียงของพวกมัน
ด้วยซ�้ำ จึงไม่แปลกที่เขาจะเป็นคนหนึ่งท่ีประสบความส�ำเร็จในการล่าปลาได้
เปน็ จ�ำนวนมาก จนเพ่อื นที่ตกปลาด้วยกันยังนึกอจิ ฉาในความสามารถ ปลาที่
ได้มาน้ี เม่ือเหลือจากการท�ำอาหาร เขาก็ถนอมปลาเหล่านั้นด้วยการแปรรูป
เปน็ ปลาเคม็ ปลาแหง้ เกบ็ ไวก้ นิ เปน็ เสบยี งของครอบครวั รายจา่ ยคา่ อาหารของ
ครอบครวั จงึ ลดนอ้ ยกวา่ ปกติ อกี ทง้ั กว๋ ยเตย๋ี วทตี่ วั เองขายกย็ งั เปน็ อาหารประจ�ำ
วันของครอบครวั ดว้ ย เงนิ ทเี่ ก็บสะสมไว้ได้น�ำไปฝากธนาคารเพือ่ เป็นทนุ สะสม
ของครอบครัว เขาเฝ้ามองเงินในบัญชีท่ีตัวเลขเพ่ิมพูนข้ึนทุกวัน ด้วยความสุข
พร้อมกับฝนั หวานถงึ ความส�ำเร็จในอนาคต
แมล้ กู สาวจะเรยี นหนงั สอื เกง่ และตงั้ ใจเรยี นจนส�ำเรจ็ ปรญิ ญาตรี แตก่ าร
ท่ีจะหางานท�ำตามที่เคยปรารถนาไว้ก็ไม่เป็นอย่างท่ีใจคิด เม่ือหางานท�ำไม่ได้
ลูกสาวของเพียนก็มาช่วยทางบ้านขายก๋วยเตี๋ยว นานเข้าเธอก็เลิกคิดด้ินรนที่
จะเป็นลูกจา้ งคนอืน่ ในเมือ่ กจิ การของตัวเองก็สามารถท�ำเงินได้ เพยี นเองเมอ่ื
ท�ำงานเป็นลูกจ้างนานเข้าเขาก็เกิดเบื่อ เพราะต้องคอยท�ำงานตามใจเถ้าแก่
เจา้ ของรา้ น ไมว่ า่ ค�ำสง่ั ของเถา้ แกจ่ ะมเี หตผุ ลหรอื ไมเ่ ขากต็ อ้ งท�ำตาม หนกั เขา้ ก็
เกดิ ความรสู้ กึ หมดความอดทน เขาจงึ มกั มปี ากเสยี งกบั เถา้ แกเ่ จา้ ของรา้ นบอ่ ยๆ

เขาเคยคิดจะลาออกจากงาน แต่เถา้ แก่ก็ไมอ่ ยากเสียลูกจา้ งที่ท�ำงานมาจนรใู้ จ

118 วรรณกรรมรางวัลพานแว่นฟ้า

อย่างเขาไป จรงิ ๆ ถา้ เถา้ แก่ไล่เขาออกเสยี บางทีเขาอาจจะโลง่ ใจเสียมากกว่า
ท่ีจะเป็นฝ่ายออกปากลาออกจากงาน เขาเคยลองไม่ยอมกลับไปท�ำงานภาย
หลงั มปี ากเสยี งกบั เถา้ แก่ เพยี งวนั สองวนั เถา้ แกก่ ใ็ ชล้ กู ชายใหม้ าตามเขากลบั ไป
ท�ำงาน ดว้ ยความเสียไม่ได้ เขาจงึ กลบั ไปท�ำงานตามเดิม และมันก็เปน็ เช่นเดมิ
อกี ทเี่ กดิ อาการเบอื่ หนา่ ยการเปน็ ลกู จา้ งคนอนื่ ขน้ึ มา จนในทส่ี ดุ เขาตอ้ งแขง็ ใจ
ไปพดู กับเถา้ แก่อยา่ งตรงไปตรงมา ผลก็คือเถา้ แก่ไดแ้ ตถ่ อนใจ แล้วยอมรับการ
ขอลาออกของเขาแต่โดยดี
เมื่อต้องมาอยู่กับบ้านเขาก็เข้าช่วยเหลือกิจการขายก๋วยเตี๋ยวของ
ครอบครัวอย่างเตม็ เวลา เขาจะมหี น้าท่ีสบั หมูบะช่อ ต�ำพริกปน่ ค่ัวถั่วลสิ งแลว้
บด ตอนเช้าก็จะไปจ่ายตลาดโดยถีบรถจักรยานคู่ใจไป ข้าวของท่ีถูกซ้ือมาจะ
บรรทกุ อยเู่ ตม็ พกิ ดั บนรถจกั รยาน ทง้ั หอ่ เสน้ กว๋ ยเตยี๋ ว ถงุ ถว่ั งอก เนอ้ื หมมู นั หมู
อีกทั้งเคร่ืองปรุงและเคร่ืองประกอบหลากหลาย มันดูอัดแน่นพะรุงพะรังห้อย
แขวนดว้ ยห่อข้าวของ ต่างเต็มพน้ื ท่บี รรทกุ ของจักรยาน ถึงอยา่ งนัน้ ก็ไมเ่ หลอื
บา่ กวา่ แรงทเ่ี ขาจะขนมาถงึ บา้ นไดท้ กุ เมอื่ เชอ่ื วนั หนา้ ทใี่ นการปรงุ กว๋ ยเตย๋ี วขาย
เปน็ ของลกู สาวและเมยี สว่ นเขากจ็ ะเปน็ คนเสริ ฟ์ และเกบ็ ชามทล่ี กู คา้ กนิ แลว้ มา
นั่งล้าง วันคืนก็ผ่านไปทุกเม่ือเช่ือวันพร้อมกับจ�ำนวนเงินท่ีสะสมได้ในธนาคาร
เขารู้สึกว่าชีวิตที่ผ่านไปในแต่ละวันไม่จ�ำเป็นต้องดิ้นรนอะไรมากนัก แค่นี้ก็พอ
มีความสุขออกถมเถ ไม่ต้องอดอยากนึกอยากกินอะไรก็ได้กิน ลูกและเมียเขา
บางครงั้ กห็ ยดุ ขายของไปเทยี่ วเปดิ หเู ปดิ ตาตามตา่ งจงั หวดั บา้ ง สว่ นเขาสมคั รใจ
จะอยกู่ บั บา้ นเฝา้ รา้ นมากกวา่ แคค่ รอบครวั มคี วามสขุ ตามอตั ภาพอยา่ งนี้ เขาก็
รสู้ กึ พงึ พอใจแลว้ ความส�ำราญของเขามเี พยี งแคเ่ วลาทคี่ รอบครวั อยพู่ รอ้ มหนา้
พรอ้ มตากนั แลว้ ได้พูดคุยหยอกล้อเลน่ หวั กันบ้าง มนั ก็เป็นความสุขอย่างชนดิ
ที่เขากไ็ ม่อยากจะได้สิ่งใดมาทดแทนแลว้

ประจ�ำ ปี ๒๕๕๙ 119

ถา้ จะมีอะไรรบกวนใจของเพยี นก็เหน็ จะเป็นเร่อื งบ้านนแ่ี หละ มนั โยเ้ ย้
โยกเยกแทบจะตั้งอยู่ต่อไปไม่ไหว ส่ีสิบปีมาแล้วที่เขาไม่เคยลงมือซ่อมแซมมัน
อย่างเป็นเรื่องเป็นราวซักที แม้มันจะผุพังทรุดโทรมไปตามกาลเวลา เขาก็แค่
ซอ่ มอยา่ งขอไปทใี หม้ นั ผา่ นพน้ ไปไดเ้ ปน็ วนั ๆ ในยามทฝี่ นตกฟา้ รอ้ งลมกระโชก
ลูกเมียของเขาก็มักจะหวั่นไหวใจไปตามการสั่นพะเยิบของหลังคาและข้างฝา
ฝนทต่ี กไมล่ มื หลู มื ตาท�ำใหเ้ มด็ ฝนไหลหลง่ั พรงั่ พรมู าตามรอยแยกรอยแตกของ
สังกะสีขนึ้ สนิมแดง เม่อื มนั ถูกพัดเปดิ ตามแรงลมฝนที่โหมกระหน่ำ� เขาก็จะปีน
ขนึ้ ไปบนหลงั คาทก่ี �ำลงั สนั่ ไหวเพอื่ น�ำกอ้ นหนิ และทอ่ นไมห้ นกั ๆ ไปทบั ปดิ ไว้ มนั
กแ็ กข้ ดั พอใหผ้ า่ นพน้ สถานการณย์ ากล�ำบากไปไดเ้ หมอื นกนั เขายงั นกึ ชมความ
ทรหดอดทนของบา้ นหลงั นอ้ี ยคู่ รามครนั รสู้ กึ วา่ มนั คมุ้ คา่ กบั ราคาทซ่ี อ้ื มนั ไว้ แต่
ความคดิ ทจ่ี ะซอ่ มใหม้ นั มสี ภาพดมี กั ถูกผัดผอ่ นไปเร่ือยๆ
“ไหนๆ ถา้ จะซอ่ มใหญ่แลว้ ก็ปลูกมนั ใหมท่ ั้งหลงั ไมด่ กี ว่าหรือ”
แต่แรงผลักดันที่มีผลให้เพียนอยากท�ำบ้านใหม่มาจากน�้ำที่ท่วมบ้าน
เกอื บทกุ ปี ดงั้ เดมิ หอ้ งแถวนป้ี ลกู สรา้ งอยสู่ งู กวา่ ถนนทผี่ า่ นหนา้ บา้ น เมอ่ื ชมุ ชน
ทถี่ นนตดั ผา่ นเรมิ่ เตบิ โต มปี ระชากรมาลงหลกั ปกั ฐานอยสู่ องรมิ ถนนเรอ่ื ยไปจน
สนิ้ สดุ ทป่ี ระตนู ำ�้ ของชลประทาน ถนนเองกต็ อ้ งพลอยไดร้ บั การปรบั ปรงุ ใหเ้ ปน็
เส้นทางที่ใช้ในการคมนาคมขนส่งที่ได้มาตรฐานข้ึนตามวันเวลาที่ผ่านไป จาก
ถนนดินได้กลายเป็นถนนดินลูกรังต่อมาก็ราดยางมะตอยจนในที่สุดก็ปูทับเป็น
ถนนคอนกรตี เสรมิ เหลก็ ทกุ ครง้ั ทไ่ี ดร้ บั การปรบั ปรงุ ซอ่ มแซม มนั กถ็ กู ยกสงู ขน้ึ
จากการเททบั ดว้ ยกรวดหนิ ดนิ ทรายและปนู ซเี มนต์ บา้ นหอ้ งแถวทเ่ี คยสรา้ งอยู่
สงู บนเสาไมก้ ถ็ กู ถนนขม่ ใหต้ ำ�่ เตย้ี ลง จนฟตุ บาทรมิ ถนนสงู กวา่ พน้ื บา้ นเปน็ เมตร
อีกทั้งทางน�้ำท่ีเคยไหลสะดวกลงแม่น้�ำ ก็เร่ิมถูกปิดก้ันด้วยส่ิงก่อสร้างนานา
ชนิด ไม่วา่ จะเปน็ ตกึ รามอาคารบา้ นเรือนท่ีกอ่ สร้างกนั แบบตามใจไม่มรี ะเบียบ
แบบแผน ในฤดูน้�ำหลากน้�ำในแม่น�้ำก็เลยเอ่อทะลักเข้ามาท่วมบ้านเรือนของ

120 วรรณกรรมรางวลั พานแวน่ ฟ้า

ผคู้ น ทอ่ี ยใู่ นพน้ื ทตี่ ำ�่ เหมอื นแอง่ กระทะ อยา่ วา่ แตฤ่ ดนู ำ้� หลากเลย แมแ้ ตเ่ มอ่ื ฝน
ตกหนักๆ น�้ำมันกไ็ หลออกไม่ทนั มันก็เลยท่วมสูงขึ้นถงึ พื้นบา้ นของเพยี น ซึ่งไม่
เคยเปน็ อยา่ งนม้ี ากอ่ นในสมยั เมอ่ื มาอยทู่ น่ี แ่ี รกๆ เลย ท�ำใหเ้ พยี นและครอบครวั
เกดิ ความรสู้ กึ เดอื ดรอ้ นร�ำคาญใจและกาย จนน�ำไปสคู่ วามหมดความอดทนอกี
ต่อไป
แล้วก็มาถึงวันท่ีความอดทนของเพียนสิ้นสุดลง เม่ือฝนตกลงมาอย่าง
หนักน�้ำฝนกระหน�่ำหลังคาจนส่ันไหว ระดับน้�ำใต้ถุนค่อยๆ รุกคืบพ้ืนบ้าน
ขึ้นมา เขาตอ้ งคอยใช้ไมว้ ัดระดบั น�้ำ พร้อมกับเคลอื่ นย้ายทรพั ย์สินทจ่ี ะโดนมนั
ทว่ มเสยี หาย ดว้ ยการคอยหนนุ ใหม้ นั สงู ขนึ้ คนทง้ั ครอบครวั ตอ้ งคอยชว่ ยกนั ยก
กนั หาม ไม่ได้หลับนอนจนถึงตสี ามตีส่ฝี นถงึ จะยอมซาเม็ดหายไป
“ตอ้ งสรา้ งบา้ นใหมก่ นั ซะท”ี เพยี นประกาศตอ่ หนา้ ลกู เมยี ทก่ี �ำลงั นง่ั พกั
เหนอื่ ยหอ้ ยเท้าจมน้ำ� คร�ำกนั อยู่
เมอื่ ตกลงใจวา่ จะสรา้ งบา้ นกนั ทกุ คนจงึ รว่ มปรกึ ษาหารอื ถงึ วธิ ที จ่ี ะท�ำให้
มันเกิดข้ึนจริง สิ่งแรกที่นึกถึงก็คือเงิน ถ้าไม่มีเงินหรือเงินไม่พอความฝันก็คง
ต้องปิดฉากลง เมื่อได้ตรวจสอบถึงจ�ำนวนตัวเลขของเงินในบัญชีธนาคารแล้ว
พวกเขากค็ ่อยอนุ่ ใจวา่ ถ้าไมท่ �ำให้มนั ใหญโ่ ตนกั เงนิ ทีเ่ ก็บหอมรอมรบิ มาตลอด
ทง้ั ชวี ิตก็นา่ จะเพียงพอ
“สร้างมันช้ันเดียวนี่แหละ ก่อเสาปูนวางคานยกพ้ืนสูงให้พ้นนำ้� ก็น่าจะ
พอแลว้ ไมต่ อ้ งใหม้ นั ใหญโ่ ตอะไรนกั กไ็ ด้ พอเอาไวน้ อน ไวค้ า้ ขายเทา่ นน้ั ” เพยี น
บอกกับลูกเมียซึ่งทกุ คนก็พยักหนา้ ยอมรับ
เม่ือเห็นว่ามีเงินเพียงพอทีนี้ก็ต้องหาช่างสร้างบ้านมาจัดการ ช่างสร้าง
บ้านเป็นเร่ืองน่าปวดหัวอย่างแรกท่ีโผล่เข้ามาในชีวิต เร่ืองส�ำคัญก็คือความไว้
วางใจ มนั เปน็ เรอื่ งยากทจี่ ะไดช้ า่ งทท่ี �ำงานดมี คี วามรบั ผดิ ชอบมาท�ำงานดว้ ย ใน
สงั คมระดบั ชาวบา้ นมกั เตม็ ไปดว้ ยคนทคี่ อยจอ้ งหาโอกาสทจ่ี ะแสวงหาประโยชน์

ประจำ�ปี ๒๕๕๙ 121

จากคนอนื่ ดว้ ยความปลน้ิ ปลอ้ นหลอกลวง โดยใชว้ ธิ ที กุ ทางทจี่ ะถา่ ยเทเงนิ จาก
กระเปา๋ คนอน่ื มาเขา้ กระเปา๋ ของตัวเอง
“สมัยน้ีอะไรนดิ อะไรหนอ่ ยมันก็ตอ้ งใช้เงนิ จ้างทง้ั น้นั ผู้คนมนั หวิ เงินกนั
โลภโมโทสันไม่รู้จักพอ ยอมท�ำอะไรได้ทุกอย่างไม่ว่าดีหรือเลว เพราะไอ้เงิน
ตวั เดยี ว”
มพี น่ี อ้ งบางคนของเพยี นแนะน�ำชา่ งใหต้ ดิ ตอ่ เมอ่ื ลองคยุ ตกปากรบั ค�ำกนั
ชา่ งกแ็ นะน�ำใหไ้ ปขอแบบแปลนและใบอนญุ าตกอ่ สรา้ ง จากหนว่ ยงานปกครอง
ทอ้ งที่ซง่ึ ตัวเองอยู่ในเขตความรับผดิ ชอบ
“ถา้ ไม่มแี บบแปลนกับใบอนุญาต เรากท็ �ำอะไรไม่ไดห้ รอก ระเบียบทาง
กฎหมายเขาก�ำหนดอยา่ งนี้”
เพียนต้องล�ำบากใจอีกคร้ังเม่ือคิดถึงว่าจะต้องไปติดต่อธุระกับทาง
ราชการ เขาไม่ค่อยอยากเข้าไปยุ่งเกี่ยวกับพวกเจ้าใหญ่นายโตพวกข้าราชการ
นัก เวลาพวกนีอ้ ยใู่ กล้ๆ หรอื เขา้ มากนิ ก๋วยเตีย๋ วรา้ นของเขา มีความหวาดเกรง
อยลู่ ึกๆ ภายในใจ เหมอื นเพยี นจะรสู้ กึ วา่ เขาเองเป็นแตค่ นชน้ั ลา่ งคนหน่ึงของ
สังคม ในขณะทีค่ นเหลา่ นี้มยี ศถาบรรดาศกั ด์ิ มอี �ำนาจในฐานะผปู้ กครอง ท่ีเขา
ตอ้ งออ่ นน้อมเคารพนบนอบ
ถึงจะอึดอัดใจยังไงแต่ในเมื่อมันเป็นเรื่องที่เล่ียงไม่พ้น เพราะมันเป็น
ระเบยี บปฏบิ ตั บิ งั คบั เขากย็ อมฝนื ใจเขา้ ไปตดิ ตอ่ กบั ทางราชการ ตามขนั้ ตอนที่
เจ้าหน้าท่ผี ู้ปฏิบตั งิ านก�ำหนด มคี ่าธรรมเนยี มและค่าเขยี นแบบแปลนอาคารที่
เขาจ�ำตอ้ งจ่าย สว่ นเบย้ี บ้ายรายทางอ่นื ๆ เขาปฏเิ สธทีจ่ ะยอมเสยี
“เราท�ำงานมาแทบล้มประดาตาย กว่าจะเก็บรวบรวมเงินได้ซักก้อน
ตอ้ งอาบเหงอื่ ตา่ งน้�ำมาไมร่ จู้ กั เทา่ ไหร่ ท�ำไมเราจะตอ้ งมาเสยี ใหค้ นอนื่ ฟรๆี เรา
ท�ำตามขน้ั ตอนท�ำตามกฎหมายไปกแ็ ลว้ กนั รอจนกวา่ จะไดใ้ บอนญุ าตมากแ็ ลว้
กนั นานแค่ไหนเรากอ็ ดทนได”้

122 วรรณกรรมรางวลั พานแวน่ ฟ้า

เพียนบอกกับตัวเองอย่างเชื่อม่ัน เขายังหวังว่าทุกอย่างจะเดินไปตาม
ระบบระเบียบแบบแผนถึงช้าหน่อยแต่ก็ยังดีกว่าจะเอาเงินไปยัดใต้โต๊ะ เป็น
ค่าน้�ำร้อนน�้ำชาของพวกเจ้าหน้าท่ีบางคน ที่รอให้ผู้มารับบริการหยิบยื่นให้
เพ่ือแลกกับบริการพิเศษท่ีจะช่วยย่นระยะเวลาให้เร็วเข้า แม้เพียนไม่อยากจะ
ท�ำตัวให้เป็นปัญหากับเจ้าหน้าท่ีผู้มีอ�ำนาจ แต่เขาก็ไม่อยากจะสนับสนุนการ
กนิ สนิ บาทคาดสนิ บนคอรปั ชนั่ ของเจา้ หนา้ ทร่ี ฐั บางคนทม่ี อี ยทู่ ว่ั ไปในทกุ หนว่ ย
งานของระบบราชการ
“กค็ งเพราะประชาชนไปสนบั สนนุ การคอรปั ชน่ั นะ่ สิ มนั ถงึ ไดเ้ ตบิ โตเปน็
เนอื้ รา้ ยอยใู่ นสงั คม ถา้ ไมม่ ผี ใู้ หแ้ ลว้ มนั จะมผี รู้ บั ไดย้ งั ไง คงเปน็ เพราะใครบางคน
อยากจะไดร้ บั การบรกิ ารพเิ ศษ กเ็ ลยยอมเสยี เงนิ พเิ ศษซอ้ื ความสะดวกสบาย แต่
ทไี่ หนไดม้ นั กลบั ท�ำใหต้ น้ ทนุ เราสงู ขน้ึ จงึ ตอ้ งไปหาทางชดเชยเอากบั ประชาชน
ตาด�ำๆ ทั่วไปด้วยกนั เอง มนั ก็เลยวนเวยี นเหมือนกบั งูกินหาง เจ้าหน้าทร่ี ฐั เอา
เปรยี บพอ่ คา้ พวกพอ่ คา้ กต็ อ้ งมาไลเ่ บย้ี เอากบั ลกู คา้ ดว้ ยการเพม่ิ ราคา วนเวยี น
เปน็ วงจรอุบาทวอ์ ยา่ งนีไ้ ม่มีวันจบวันส้ิน
การท่ีต้องรอคอยอะไรบางทีมันก็มักเกิดความรู้สึกอึดอัดตามมาให้
วนุ่ วายใจอยู่เสมอ แมเ้ พียนจะบอกตัวเองว่าคอยได้ แต่คนอ่ืนทีเ่ กย่ี วขอ้ งกบั เขา
ก็ไม่สามารถรอได้อยา่ งเพยี น ช่างรับเหมาท่เี พยี นไดไ้ ปติดตอ่ จา้ งวานไว้ มักเข้า
มากดดนั ถามถงึ เรอื่ งการไดร้ บั ใบอนญุ าตหรอื ยงั บอ่ ยครง้ั เขาเองกม็ งี านของคน
อนื่ คอยอยเู่ ชน่ กนั การทีร่ อแตเ่ พยี นนั้นจะท�ำให้เขาเสียโอกาส นน่ั หมายถงึ เงนิ
ท่ีจะเปน็ รายไดข้ องเขาก็จะหลุดมอื ไปด้วย
“เมอื่ ไหรจ่ ะไดใ้ บอนญุ าตสกั ทลี ะ่ พี่ ผมกค็ อยอยนู่ แี่ หละ มลี กู คา้ ผมรออยู่
อีกหลายรายนะทผี่ มต้องไปสรา้ งบา้ นใหเ้ ขา” หนา้ ตาของชา่ งรับเหมาดูไม่คอ่ ย
ดีนักขณะเม่อื พูดกบั เพียน
“กใ็ บอนญุ าตมนั ยงั ไมม่ า เคยไปตดิ ตอ่ สอบถามแลว้ เขาบอกวา่ ตอ้ งเปน็

ไปตามคิว” เพียนเองก็ชกั อดึ อดั ใจกบั ความล่าชา้ อย่เู หมอื นกัน

ประจำ�ปี ๒๕๕๙ 123

“โธเ่ อย๋ ...กใ็ หค้ า่ น�้ำรอ้ นนำ้� ชาเขาไปบา้ งสิ ไหนๆ ลงทนุ สรา้ งบา้ นใหมท่ ง้ั ที
เงินเลก็ ๆ น้อยๆ กใ็ หเ้ ขาไปบา้ งเถอะ ยอมลงทุนสร้างบ้านเป็นแสน กะอแี ค่พัน
แคห่ มนื่ กใ็ หเ้ ขาไปเถอะ ซอ้ื เวลา อยา่ ลมื วา่ เวลาเปน็ เงนิ เปน็ ทอง ยงิ่ ใชเ้ วลานอ้ ย
ยิ่งเสียเงินน้อย เดี๋ยวมันก็จะเข้าต�ำราเสียน้อยเสียยาก เสียมากเสียง่าย” ช่าง
รบั เหมาพูดจบก็ถอนใจอยา่ งร�ำคาญ
แตเ่ พยี นกย็ งั ดอ้ื ดงึ ทจ่ี ะไมย่ อมจา่ ยเงนิ สว่ นเกนิ ทไี่ มจ่ �ำเปน็ ตอ้ งเสยี จนใน
ทส่ี ุดช่างรบั เหมาก็มาบอกเลิกสัญญาที่ตกลงกนั ไว้ คนท้ังสองจงึ ตอ้ งบอกลากัน
ด้วยความล�ำบากใจ ในเมื่อมันต่างก็ไม่ใช่ความผิดของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งโดยตรง
ความกดดันที่โถมทับเข้ามาในเรื่องสร้างบ้านท�ำให้เพียนรู้สึกกลัดกลุ้ม เขาเคย
ไปออกปากบอกเล่าให้เพ่ือนบ้านฟังถึงเรื่องจะสร้างบ้านใหม่ ซ่ึงใครต่อใครก็
ออกปากสรรเสริญ มันสร้างความภาคภูมิใจและหน้าตาให้เขาไม่น้อย แต่ถึง
ตอนนม้ี นั ชกั จะไมเ่ ปน็ อยา่ งทน่ี กึ คดิ เอาไวเ้ สยี แลว้ เขาเลยเกดิ ความรสู้ กึ อบั อาย
เสยี หนา้ แทน เมอื่ ไมร่ จู้ ะหาทางออกยงั ไง เขาเลยไปพง่ึ หมอดดู วงใหช้ ว่ ยท�ำนาย
ทายทักโชคชะตา
“ตามดวงชะตาแล้วได้สร้างแน่ ยังไงเทพ้ืนตั้งเสามุงหลังคาให้ได้ก่อนก็
แลว้ กัน” หลังจากจา่ ยคา่ ดดู วงไปแล้วเพียนกร็ ้สู กึ สบายใจขึ้น
แลว้ ใบอนญุ าตกม็ าถงึ เขาจนได้ เมอื่ ทางเทศบาลมหี นงั สอื แจง้ ใหเ้ ขาไปรบั
พอได้ใบอนุญาตเพียนก็หาช่างสร้างบ้านคนใหม่ ด้วยการแนะน�ำของน้องชาย
เขากไ็ ด้ช่างท่อี ยไู่ มไ่ กลจากบา้ นของเขานัก ตกลงราคาเบ็ดเสรจ็ หมดทุกอย่างท่ี
ราคาหา้ แสนสามหมน่ื บาท
“เราจะท�ำใหห้ มดทกุ อยา่ ง เดนิ นำ้� เดนิ ไฟ มงุ กระเบอ้ื งทาสี เรยี กวา่ เสรจ็
แลว้ หิ้วกระเป๋าแค่ใบเดยี วก็เข้าอยอู่ าศัยไดแ้ ล้ว” ชา่ งให้ค�ำม่ันยนื ยนั ขันแข็ง แต่
ใจเพียนก็ยงั หวัน่ ๆ กลัววา่ สรา้ งไปๆ แล้วช่างจะทง้ิ งานหนกี ลางคันเหมอื นช่าง
คนแรก

124 วรรณกรรมรางวัลพานแว่นฟ้า

“ไม่เป็นไรหรอกน่า ก่อเสา เทพ้นื มุงหลังคา ให้ไดแ้ ลว้ คอ่ ยวา่ กนั อยา่ ง
ที่หมอดบู อกนนั่ แหละ” เพียนปลอบตวั เองอยูใ่ นใจ
เพียนเป็นคนที่ถือฤกษ์ถือยามอย่างเคร่งครัด แม้จะไม่ปักใจเช่ือเรื่องน้ี
อย่างเต็มร้อย แต่การท�ำให้ครบตามธรรมเนียมก็น�ำความสบายใจมาให้ การ
ขาดตกบกพร่องในเร่ืองโชคลางฤกษ์พานาทีน�ำความวิตกกังวลถึงความวิบัติ
ลม่ จมมาสใู่ จเขา แมแ้ ตเ่ พียงตุก๊ แกท่แี อบเขา้ มาในบ้านร้องไม่ครบหา้ คร้ัง ก็มกั
ท�ำให้เขาเดือดเนื้อร้อนใจอยเู่ ป็นนิจ
“โบราณว่าไว้ ต๊กุ แกตอ้ งรอ้ งทักเกนิ ห้าครงั้ จึงจะถือเปน็ เรอ่ื งดี”
เพยี นเคยบอกกับใครๆ อย่างนี้ ปลกู บ้านท้งั ทเี ขาจึงไปหาหมอพิธี มาดู
หาฤกษย์ ามนาทอี ย่างถ่ียบิ เมื่อได้ฤกษด์ แี ลว้ เขาถึงบอกให้ชา่ งรับเหมาลงมอื ได้
บา้ นหลงั เกา่ จงึ ถกู รอื้ ลงภายในไมถ่ งึ วนั กก็ ลายเปน็ ชอ่ งโลง่ เตยี น อยรู่ ะหวา่ งหอ้ ง
แถวไมซ้ ง่ึ ตดิ กนั แนน่ อนวา่ มนั ยอ่ มน�ำความสน่ั สะเทอื นมาสหู่ อ้ งตดิ กนั อยา่ งเลย่ี ง
ไมพ่ ้น
เพอ่ื ลดการทจี่ ะตอ้ งทะเลาะเบาะแวง้ กบั เพอื่ นบา้ นใกลช้ ดิ ตดิ กนั ในเรอ่ื ง
ทจ่ี ะมเี ศษหนิ ดนิ ทรายรว่ งหลน่ หลงั คาบา้ นคนอนื่ ประจวบทพี่ อดกี บั หอ้ งตดิ กนั
ซึ่งเป็นห้องเช่าว่างคนอยู่อาศัย เพียนก็เลยขอเช่าล่วงหน้า ก่อนท่ีจะสร้างบ้าน
ของตวั เองอยหู่ ลายเดือน แมจ้ ะตอ้ งเสยี เงนิ ค่าเชา่ โดยทตี่ วั เองก็ไม่ได้ไปอยู่ แต่
เพ่ือป้องกันไม่ให้มีผู้มาขอเช่า เพียนก็เลยต้องยอมเสียเงินฟรีๆ แล้วมันก็ช่วย
ลดปญั หาทจ่ี ะกระทบกระทงั่ กบั คนอน่ื ลงไปมากโข ทงั้ ยงั สะดวกในเรอื่ งขนยา้ ย
ขา้ วของจากบา้ นหลงั เกา่ มาเกบ็ ไวย้ งั หอ้ งเชา่ ทอ่ี ยใู่ กลๆ้ ตดิ กนั พอรอ้ื บา้ นเสรจ็
พวกไมท้ เี่ คยเป็นพืน้ เปน็ ฝากระดาน กข็ ายเลหลังไปให้กับพวกซอ้ื ไม้เก่า รวมๆ
แลว้ กไ็ ดเ้ งินมาก้อนหนงึ่ ประมาณสองหมื่น
ช่างรับเหมากับพวกคนงานร่วมสิบคนลงมือท�ำงานภายในเวลาไม่กี่วัน
บา้ นกเ็ รม่ิ เปน็ รปู เปน็ รา่ ง ตอนเรมิ่ ตอกเสาเขม็ เพอ่ื นบา้ นทอ่ี ยหู่ ลงั บา้ นเรมิ่ แสดง

ประจำ�ปี ๒๕๕๙ 125

อาการโวยวาย บอกวา่ บา้ นของเขากระเทอื นกลวั วา่ จะทรดุ ตวั พงั ทลาย เพยี นจงึ
ตอ้ งบอกใหพ้ วกชา่ งหยดุ ตอกเสาเขม็ แมจ้ ะไมใ่ ชป้ น้ั จนั่ ตอก แตใ่ ชแ้ รงคนงานสาม
คนกบั ตัวตอกสามเกลอ ก็พอที่จะตอกอัดเสาเข็มไม้เพอ่ื ใหร้ ากฐานแขง็ แรง พอ
โดนประท้วงจากเพ่ือนบ้านก็เลยต้องหยุด พร้อมกับปลอบใจตัวเองว่า ดินมัน
แข็งพอที่จะรองรบั นำ�้ หนกั ตัวตึกเพียงช้ันเดียวได้
“มันเปน็ ธรรมดาทใ่ี ครๆ ก็จะต้องคดิ ถงึ แตต่ ัวเองกอ่ น ไม่มีใครอยากให้
ทรพั ยส์ นิ ของตัวเองเสยี หายหรอก” เพียนพยายามท�ำใจ มีปญั หาทีน่ ่าปวดหวั
อีกหลายเรอ่ื งทค่ี งจะรอเขาอยู่ จนกว่าบ้านจะส�ำเร็จเรยี บรอ้ ย
แม้เพียนอยากจะท�ำตามระเบยี บท่ีก�ำหนดอย่างเคร่งครดั แตด่ ว้ ยความ
อยากทจี่ ะรกั ษาผลประโยชนข์ องตนไมใ่ หห้ ายหกตกหล่น ท�ำให้เพยี นเลีย่ งการ
ท�ำตามระเบียบหลายอย่างหลายประการ การท่ีจะก่อสร้างอสังหาริมทรัพย์ที่
ตัวเองไม่ได้เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ในท่ีดิน ก็จ�ำต้องผ่านการได้รับอนุญาตจาก
เจ้าของที่ดินเสียก่อน ในกรณีของเพียนทางวัดเป็นเจ้าของกรรมสิทธ์ิในที่ดิน
ตัวเขาและครอบครัวเป็นเพียงผู้มาอยู่อาศัย ความที่กลัวว่าจะไม่ได้รับอนุญาต
จากเจ้าอาวาสวัดซึ่งมักไม่เคยเซ็นอนุญาตอะไรให้ใครง่ายๆ เพียนจึงละเลยท่ี
จะไปขออนุญาตกับทางวัด เขาท�ำเป็นไม่รู้ไม่ช้ี โดยคิดเข้าทางตัวเองว่าต่อให้
ทางวัดไล่ท่ีก็จะด้ือแพ่งไม่ยอมไปง่ายๆ หรือหากต้องไปจริงๆ ก็คงจะได้รับค่า
ทดแทนบ้าง
อีกเรื่องหนึง่ ถา้ เขาท�ำตามแบบแปลนที่ทางเทศบาลก�ำหนดมา เขากจ็ ะ
ตอ้ งสญู เสยี พน้ื ทไ่ี ปสว่ นหนง่ึ จากการตอ้ งเวน้ ระยะหา่ งจากฝาบา้ นหลงั ทต่ี ดิ กนั
เปน็ ระยะ ๕๐ เซนตเิ มตร แม้จ�ำเปน็ ตอ้ งหดขนาดบา้ นทีก่ อ่ สร้างลงบา้ ง เขาก็
อยากจะสูญเสียให้น้อยท่ีสุด โดยเขาบอกให้เว้นช่องว่างเพียง ๔๐ เซนติเมตร
อย่างน้อยเขาก็ได้เกินมา ๒๐ เซนติเมตร เพื่อจะชดเชยกับความหนาของผนัง
ปนู ทก่ี อ่ เปน็ ผนงั

126 วรรณกรรมรางวัลพานแวน่ ฟา้

“ผิดระเบียบบ้างนิดๆ หน่อยๆ คงไม่มีใครถึงกับจะมาเอาเป็นเอาตาย
หรอกนา่ ” เพียนเช่อื โดยส่วนตัวของเขาอยา่ งนี้
แต่แล้วก็มีเรื่องที่ท�ำให้เพียนเกิดวิตกทุกข์ร้อนขึ้น เมื่อช่างรับเหมาเกิด
เปลี่ยนแปลงแบบแปลนโดยไม่ปรึกษาเขาก่อน ในแบบแปลนก�ำหนดให้เสาท่ี
รองรบั ตวั อาคารเป็นเสาเหล่ียม แตช่ า่ งดนั แกใ้ หเ้ ป็นเสากลม การท�ำตอมอ่ ช่าง
ใชร้ องสว้ มทห่ี ลอ่ เปน็ ซเี มนตก์ ลวงทรงกลมขนาดใหญ่ เพอ่ื เทปนู ใสใ่ หค้ มุ กนั เปน็
รปู รา่ ง แลว้ ผกู เหลก็ ดดั เปน็ รปู เสาตงั้ ขน้ึ ไปในตะมอ่ นน้ั เพอื่ น�ำกระบอกทรงกลม
หลอ่ ปูนเปน็ เสาส�ำเร็จรปู สวมทับลงไปในเหลก็ ดดั นนั้ เป็นการท่นุ แรงทนุ เวลา
ไปอกี อกั โข เชน่ เดยี วกบั การใชป้ นู แผน่ หลอ่ เปน็ กระดานซเี มนต์ วางเปน็ พน้ื แลว้
เทปนู ทบั ลงไปเปน็ พนื้ บ้าน
“ไม่เป็นไรหรอก...ใครๆ เขาก็ท�ำกันอย่างน้ีทั้งนั้น อีกอย่างเสาหล่อ
ส�ำเร็จรูปก็มีแต่ทรงกลมท้ังน้ัน ไม่มีเสาแบบส่ีเหลี่ยม” ช่างพยายามพูดปลอบ
ใจเพียนเม่ือเขาสอบถามขอ้ ขอ้ งใจ
เพอื่ ใหส้ บายใจขน้ึ เพยี นพยายามไปสงั เกตดอู าคารตา่ งๆ ทม่ี ลี กั ษณะใกล้
เคียงกับบ้านของเขาซึ่งก�ำลังสร้าง ก็เห็นว่าช่างเองก็พูดไม่ผิดนักเป็นไปอย่าง
ท่ีเขาว่าเหมือนกัน เขาจึงสบายใจข้ึน เมื่อหล่อเสาและพื้นข้ึนเป็นรูปแล้ว ช่าง
กพ็ ักการกอ่ สรา้ งไวอ้ าทิตย์หน่ึงเพ่อื เปน็ การบม่ ปูน ปลอ่ ยให้ปูนแห้งสนิท ด้วย
การตากแดดตากลมหรือตากฝนให้มันแข็งจนได้ที่ ระหว่างที่รอให้ปูนแห้งดีนี้
เพียนมักออกไปมองตัวบ้านของเขา ซ่ึงเริ่มประกอบกันเข้าเป็นรูปร่างในระยะ
หา่ งๆ เพื่อทจ่ี ะได้เห็นมนั ก่อตัวถอื ก�ำเนิดขึน้ การไดเ้ หน็ ทรัพย์สมบัติของตัวเอง
ก�ำลังเตบิ โต มนั ไดน้ �ำความชนื่ ใจอยา่ งบอกไม่ถกู มาส่ตู ัวเขา
พอบม่ ปนู แหง้ และแขง็ ไดท้ พี่ วกชา่ งกก็ ลบั มาขนึ้ โครงหลงั คาเหลก็ เพอ่ื มงุ
กระเบอื้ ง เพอื่ จะเอาใจเพยี น ชา่ งรบั เหมาไดน้ �ำแคตตาลอ็ กกระเบอ้ื งมาใหเ้ พยี น
เลอื กเฉดสี เมียและลกู สาวตา่ งช่วยกนั เลือกสดุ ท้ายมาลงเอยทีส่ ีฟ้าเขม้

ประจำ�ปี ๒๕๕๙ 127

“เอาสีฟ้าน้�ำทะเลน่ีแหละ ส่วนสีทาผนังบ้านเป็นสีฟ้าอ่อน กระเบื้องปู
พน้ื ขอใหเ้ ป็นลายสีฟ้า”
ดูเหมือนบ้านทั้งหลังของเขาจะอบอวลไปด้วยสีฟ้า ตามความต้องการ
ของลกู และเมยี ส�ำหรบั เพยี นแลว้ สอี ะไรกไ็ ด้ แมแ้ ตเ่ รอื่ งการกน้ั หอ้ งและหอ้ งน�้ำ
กส็ งวนไวเ้ ปน็ สว่ นของลกู สาว ส�ำหรบั เขาและเมยี ไมพ่ ถิ พี ถิ นั นกั หรอกกบั การใช้
ชวี ิต เคยมีชีวิตอยอู่ ยา่ งงา่ ยๆ ยังไง ก็อยากจะท�ำอย่างนั้นเรอ่ื ยไป และเขากเ็ ปน็
คนกินง่ายนอนงา่ ย งว่ งตรงไหนก็นอนมันตรงน้ันแหละ
ในทส่ี ดุ บา้ นเขากส็ �ำเรจ็ เรยี บรอ้ ยลง หลงั จากเดนิ น้�ำเดนิ ไฟตดิ ประตเู หลก็
บานเลอ่ื นขน้ึ ลง กพ็ รอ้ มทจ่ี ะเขา้ พกั อาศยั ได้ รวมเวลาเบด็ เสรจ็ กเ็ ดอื นหนง่ึ พอดี
นับแต่ลงเสาเข็ม พวกช่างต่างเก็บข้าวของกลับไปแล้ว เงินที่เพียนจ่ายให้ช่าง
รบั เหมาเปน็ งวดๆ ตามสัญญากเ็ คลยี ร์กันหมดเรียบร้อย เขาเป็นคนที่เครง่ เรื่อง
ฤกษพ์ านาที จงึ ไปหาหมอดูเพื่อตรวจดูฤกษย์ ามท้ังวันท่จี ะขนของเข้าบ้าน วนั
ท�ำบุญขึ้นบ้านใหม่ รวมถึงวันที่จะเปิดขายก๋วยเตี๋ยวเป็นวันแรกด้วย พอวันที่
ก�ำหนดมาถงึ เขากท็ ยอยขนขา้ วของเข้าบ้านใหม่ ท�ำบญุ บ้าน เปิดขายก๋วยเตี๋ยว
ตามล�ำดับ ส่วนตอนเย็นหลังจากเก็บร้านเสร็จแล้ว เพียนก็จะมาเล่นนั่งอยู่ที่
บนขั้นบันไดหน้าบ้านเพื่อพักผ่อน สักพักก็ลุกข้ึนไปดูแลต้นไม้ท่ีเขาปลูกเลี้ยง
ไว้ตรงมุมเล็กๆ มุมหนึ่งของบ้าน มันเป็นพืชพันธุ์ไม้ที่ลงกระถางไว้หลายชนิด
หลายขนาดนอ้ ยใหญ่ ทง้ั ยงั ผกู แขนงไมเ้ ปน็ โครงใหพ้ ชื จ�ำพวกไมเ้ ลอ้ื ยเกาะเกยี่ ว
อย่างต้นแก้วมังกรเพื่อความเป็นสง่าราศีของบ้าน พอนึกข้ึนได้เขาก็จะไปคว้า
ถุงอาหารนก เอามาโปรยให้พวกนกเขานกพิราบพเนจรหลงทางมาได้จิกกิน
ความผอ่ นคลายหลังจากท�ำงาน ท�ำใหเ้ ขาเกดิ ความรสู้ กึ ว่า บา้ นน้อยหลังน้เี ป็น
อาณาจกั รสว่ นตวั เลก็ ๆ อาณาจกั รหนง่ึ ของเขา บอ่ ยครงั้ เขาจงึ ออกมายนื เฝา้ มอง
ดมู นั ในระยะหา่ งๆ ดว้ ยความชน่ื ชม พลางนกึ ภาคภมู ใิ จทบ่ี นั ดาลใหม้ นั เกดิ ขนึ้ มา
ได้ จากน�ำ้ พกั นำ�้ แรงของความเหนอ่ื ยยากในการท�ำงานหนัก และความมธั ยัสถ์
กระเหม็ดกระแหม่เกบ็ หอมรอมรบิ เงนิ

128 วรรณกรรมรางวัลพานแวน่ ฟา้

หลังจากหยุดขายก๋วยเตี๋ยวมาหลายเดือน ลูกค้าประจ�ำก็เริ่มบ่นถึงว่า
เมื่อไหร่จะขายซักที พอเร่ิมขายก็มีแขกลูกค้าพากันมาอุดหนุนอย่างอุ่นหนา
ฝาค่งั เปดิ ขายเพยี งไมก่ ่ชี วั่ โมงกห็ มดแล้ว แตม่ นั กเ็ ป็นไปอย่างน้พี กั เดียว นาน
เข้าก็กลับเหมือนเดิมที่บางวันก็เงียบขายไม่ออก บางวันก็ขายดีมีผู้มาอุดหนุน
ล้นหลาม แต่เพียนก็ไม่กังวลมากนักเรื่องนี้ถึงยังไงก็พอถูไถอยู่ไปได้ ก๋วยเตี๋ยว
ของเขาถ้าเทียบกับราคาท้องตลาดท่ัวไปก็จัดว่าราคาถูก จนถึงบางครั้งลูกค้า
ต่างถน่ิ ทแ่ี วะเขา้ มากินยังออกปากวา่ ท�ำไมถงึ ถกู ขนาดนี้
“กว๋ ยเตย๋ี วชามละ ๑๕ บาท เดย๋ี วนย้ี งั มดี ว้ ยหรอื ” ทมี่ นั ยงั คงขายไดร้ าคา
นี้เพราะเขาพยายามลดตน้ ทนุ นัน่ เอง
มันก็คงจะเป็นอย่างน้ีเร่ือยไปจนช่างรับเหมากับเจ้าหน้าท่ีเทศบาลแวะ
มาหา ชา่ งรับเหมาบอกกับเขาวา่ เจา้ หนา้ ทเี่ ทศบาลมาตรวจรบั งานก่อสร้าง เขา
เลยเลย้ี งกว๋ ยเตย๋ี วคนทง้ั สองจนอม่ิ หน�ำส�ำราญดแี ลว้ ชา่ งรบั เหมากเ็ รมิ่ งานของ
เขาด้วยการตรวจดูตวั ตึกไปเร่ือยๆ ทั้งเคาะผนัง วัดโน่นวัดนีช่ ะโงกหนา้ ลงไปดู
ใต้ถนุ ยง่ิ เวลาผ่านไปเพียนกย็ ิง่ อึดอัดใจ ทเี่ ห็นสีหน้าของเจ้าหน้าทเ่ี ทศบาลเร่มิ
ตงึ เครยี ด จนในทสี่ ดุ เมอื่ ทง้ั ชา่ งรบั เหมากบั เจา้ หนา้ ทเ่ี ทศบาลเรมิ่ พดู คยุ กนั ดว้ ย
สหี นา้ และน�้ำเสียงไม่ดี
“ผมเซ็นอนุญาตให้ผ่านไม่ได้หรอก” เจ้าหน้าท่ีเทศบาลพูดเสียงเรียบๆ
กบั ช่างรบั เหมาและเพียน
“มนั ผดิ ระเบยี บหลายอยา่ ง พวกคณุ กร็ แู้ กใ่ จวา่ มอี ะไรบา้ ง แลว้ ยงั ดนั ทรุ งั
ท�ำไปอยา่ งผิดๆ ถา้ ผมเซ็นชื่อลงไป ผมกต็ อ้ งพลอยรบั ผดิ ชอบและเดอื ดรอ้ นไป
ดว้ ย ถา้ เกดิ อะไรขนึ้ ภายหลัง”
เจา้ หนา้ ทเี่ ทศบาลเดนิ จากไปจะขน้ึ รถกลบั ท�ำใหช้ า่ งรบั เหมาตามตดิ ไป
เพอ่ื พดู คยุ ตอ่ รองอะไรบางอยา่ ง เมอ่ื ท�ำทา่ จะตกลงกนั ไดก้ เ็ ดนิ เขา้ มาหาเพยี น ซงึ่

เฝ้ามองละครฉากน้อี ย่างห่อเหยี่ วใจ และกเ็ ป็นอย่างทีเ่ พยี นนกึ ไว้ ชา่ งรับเหมา

มาบอกกบั เขาวา่ เจา้ หนา้ ทเี่ ทศบาลตอ้ งการเงนิ สองหมนื่ บาท เปน็ สงิ่ แลกเปลยี่ น

ประจ�ำ ปี ๒๕๕๙ 129

กับการลงชือ่ เซ็นใบอนุญาตใหผ้ ่านการอนมุ ตั ิ เพยี นท�ำทา่ จะปฏเิ สธต่อขอ้ เรียก
รอ้ ง แต่ดเู หมอื นชา่ งรับเหมาจะรทู้ นั จงึ รีบพดู ดักคอ
“โธ่ลุงจะมาเสียดายอะไรกับเงินแค่นี้ ลงทุนฆ่าควายทั้งทีแต่มาท�ำเป็น
เสยี ดายพรกิ มนั จะมปี ระโยชนอ์ ะไร บา้ นของลงุ ราคาเกอื บหกแสน ถา้ เขาไมเ่ ซน็
ผ่านให้ มันก็จะไปลงเอยท่กี ารทุบบ้านทิ้ง ไมต่ อ้ งไปคดิ อะไรหรอกลงุ ตอ่ ใหเ้ รา
ท�ำตามระเบยี บทกุ อยา่ งเขากย็ งั หาขอ้ ทผ่ี ดิ ไดอ้ ยดู่ ี นล่ี งุ กเ็ ปน็ คนสงั่ ใหผ้ มท�ำอยา่ ง
นน้ั อยา่ งนเ้ี องจะมาโทษอะไรผมไมไ่ ดน้ ะ ผมท�ำตามทล่ี งุ บอกทกุ อยา่ ง อยา่ ไปคดิ
อะไรเลย มนั เปน็ ธรรมเนียมเสียแลว้ ท่เี ขาจะต้องไดก้ ินเศษกินเลยบา้ ง ถ้าลงุ ยงั
ดอ้ื ไมย่ อม มนั กเ็ หมอื นเสยี นอ้ ยเสยี ยากเสยี มากเสยี งา่ ยนน่ั แหละ ตอนนถ้ี า้ จะวา่
ไปมันก็เหมอื นผีมาถงึ ป่าชา้ แลว้ ถ้าไม่ฝงั กต็ ้องเผา ยอมเขาไปเถอะ”
ใช่อย่างท่ีช่างรับเหมามันว่าจริงๆ ไอ้ผีที่เขาพยายามหลบเล่ียงหลีกหนี
ตอนนี้มนั กลับขึน้ มาจากหลมุ อีก แล้วตามมาหลอกหลอนเขาให้เจบ็ ใจ ทง้ั ๆ ที่
คิดอยู่ว่าตัวเองได้พ้นพงหนามจากการที่ต้องเสียเงินพิเศษ แต่ก็มาลงเอยที่เขา
ยังคงติดอยู่ในวังวนกับดักของมัน ก็อย่างที่ไอ้ช่างรับเหมามันว่าไว้ มันจ�ำเป็น
ต้องเสียส่วนน้อยเพื่อรักษาส่วนใหญ่ไว้ มันเลยท�ำให้เขาจ�ำใจพยักหน้าตกลง
และการก�ำหนดจ่ายเงนิ และการเซ็นใบอนญุ าตก็บรรลถุ งึ ข้อตกลง เรือ่ งเลยจบ
ลงไปตามอย่างที่มนั จะเป็น ดูเหมือนมนั เปน็ พมิ พเ์ ขียวทถ่ี ูกก�ำหนดไว้แลว้ เปน็
ธรรมเนียมปฏิบตั ิท่ีจะด�ำเนนิ ไปอยา่ งไม่อาจจะเปล่ียนแปลง
ในยามคำ�่ คนื เมอื่ ครอบครวั อยพู่ รอ้ มหนา้ กอ็ ดทจ่ี ะถกกนั ถงึ เรอื่ งทเ่ี กดิ ขน้ึ
ไม่ได้ มนั ป่วยการท่ีจะก่นด่าประณามแช่งชกั หกั กระดูกใครให้เปลอื งแรงเปลอื ง
น้�ำลาย ในเม่ือพวกเขาก็ไม่ใชเ่ พยี งครอบครวั เดยี วท่ีถูกกระท�ำอย่างน้ี สงั คมทั้ง
ระบบมนั ถกู ออกแบบมาใหถ้ กู กระท�ำ และกระท�ำกนั เปน็ แบบแผน จนเกิดเป็น
วงจรที่หมุนเวียนรอบตัวเอง ทางออกที่พวกเขาจะสามารถชดเชยกับส่ิงท่ีต้อง
สญู เสยี ตา่ งหาก ทพ่ี วกเขาจะตอ้ งระดมสมองกนั เพอ่ื ใหห้ ลดุ ออกจากปญั หา มนั
เป็นหนทางแห่งการเอาตัวรอดเพ่อื ทจ่ี ะมีชีวติ อยู่ไดต้ ลอดรอดฝงั่ ตอ่ ไป

130 วรรณกรรมรางวลั พานแวน่ ฟ้า

“ข้นึ ค่ากว๋ ยเตย๋ี ว”
มันเป็นค�ำตอบสุดท้ายที่ทุกคนมีข้อสรุปได้เหมือนกัน แต่จะอ้างเหตุผล
อะไรกับลูกค้าน่ันเป็นอีกเร่ืองหนึ่งท่ีจะคิดภายหลัง แม้จะไม่สบายใจแต่ก็เป็น
ทางเลือกเดียวที่พวกเขาจ�ำใจต้องท�ำ คืนนั้นเลยกลายเป็นค�่ำคืนที่หงอยเหงา
ไร้ความสุข ปราศจากเสียงพูดคุย หยอกล้อ และหัวเราะของครอบครัวตาม
ประสาพอ่ แมล่ กู แตล่ ะคนรสู้ กึ เหนด็ เหนอ่ื ยจากการท�ำงานหนกั เลยผลอ็ ยหลบั
กันไปดว้ ยความอ่อนเพลยี

ประจำ�ปี ๒๕๕๙ 131



ประชาธิปไตย
ในหอ้ งเกบ็ ศพ

กรวกิ จนั ทรวงศ์

ท่ามกลางความมดื สลวั ในหอ้ งทเี่ ตม็ ไปดว้ ยกลน่ิ ฉนุ ของฟอรม์ าลนี ดฉิ นั
คอ่ ยๆ เดนิ ยา่ งกรายผา่ นร่างของบรุ ษุ มากมาย ซึ่งนอนเปลอื ยกายอยบู่ น
เตยี งทรงส่ีเหลี่ยมผืนผ้าทีส่ ามารถหมนุ รอบได้ ๑๘๐ องศา ท้งั ทวนและตามเขม็
นาฬิกา เรือนร่างก�ำย�ำเหล่านั้นนอกจากจะมีส�ำลีปิดอุด ณ ทวารต่างๆ ได้แก่
จมูก ปาก หู และตามต�ำแหน่งบาดแผลนานาบนร่างกายแล้ว ยังมีเส่ือนำ้� มัน
คอยรองรบั สารคดั หลั่งต่างๆ ไม่ใหผ้ ่านลงไปเป้ือนผวิ เตียงอกี ด้วย

แนน่ อนวา่ ขณะยงั มลี มหายใจและชพี จรอยู่ เจา้ ของรา่ งแตล่ ะคนลว้ นมี
ความคิดและทัศนะท่ีแตกต่างกนั ไป ซ่ึงก็ล้วนแต่จะเอนเอยี งไปยังแนวทางหรือ
มรรคาอันสอดคลอ้ งหรอื พ้องกบั จรติ ของตนเอง ทว่า ณ เวลาน้ีสังขารเหลา่ นน้ั
ต่างมีความเสมอภาคกัน เพราะไม่ว่าจะเคยเป็นฝ่ายไหนหรือว่าศรัทธาใคร
สุดท้ายปลายทางก็ต้องมานอนเปลือยกายเรียงรายในพ้ืนท่ีซ่ึงผู้คนส่วนใหญ่
มิอยากจะย่างกรายเข้ามาย่งุ เกี่ยวโดยไมจ่ �ำเป็นนี้
ร่างอันแก่ชราไปตามสภาพของดิฉัน ก�ำลังจะเข้าถึงเตียงซ่ึงเป็น
เปา้ หมายตามล�ำดบั งานในวนั นอ้ี ยแู่ ลว้ ทวา่ เสยี งเตอื นจากโทรศพั ทเ์ คลอ่ื นทซ่ี งึ่

ตดิ ตวั ดฉิ นั อยู่ กพ็ ลนั ดงั ขนึ้ เสยี กอ่ น การขดั จงั หวะของสญั ญาณดงั กลา่ วท�ำใหฉ้ นั
ตอ้ งหยดุ ฝเี ทา้ ลง และหยบิ เครอื่ งมอื สอื่ สารนนั้ ออกมาอา่ นขอ้ ความซงึ่ ถกู สง่ เขา้
มา เพราะบางทีมันอาจจะเปน็ เรอื่ งส�ำคัญ...

“นงั หมอช่วั ไมม่ คี วามเปน็ กลาง! เอ็งเป็นใจกับพวกคนถ่อยท�ำให้พวก
พอ้ งพน่ี อ้ งกตู อ้ งตายโดยไมไ่ ดร้ บั ความเปน็ ธรรม! ขา้ ขอสาปแชง่ ตอ่ ไป ขอใหเ้ อง็
ต้องอยูโ่ ดดเดย่ี ว ไรล้ ูกไรห้ ลาน ไมม่ ีคนสบื ทอดสกุล! ตายอย่างโดดเด่ยี วเหมอื น
หมาขา้ งถนนตวั นึง!”

ค�ำผรสุ วาทบนหนา้ จอนน้ั บอกให้ดิฉันทราบไดท้ ันทีวา่ หากผสู้ ง่ มใิ ช่
ญาตขิ องรา่ งใดๆ ทเี่ สียชีวิตลงเพราะการปะทะกับกลมุ่ ฝงู ชนท่ยี ดึ ถอื ขั้วตา่ งกบั
ตนเองและก�ำลังรอการชันสูตรจากดิฉันอยู่ในห้องเก็บศพแห่งน้ี ก็น่าจะเป็น
เพือ่ นร่วมอดุ มการณเ์ ดียวกบั ผูต้ าย และ...แนน่ อนเขาต้องเข้าใจผิดวา่ ดฉิ ันเป็น
พวกเดียวกับกลุ่มชนท่ีท�ำให้พวกพ้องของเขาต้องจบชีวิตลงแน่ๆ เอาเถอะ นี่
ไม่ใช่คร้ังแรกที่ดิฉันเจออะไรๆ แบบนี้ และในเม่ือการต่อล้อตอ่ เถียง จะยง่ิ สรา้ ง
ความแค้นและการเข้าใจผิดให้ทวีคูณมากยิ่งข้ึน ดิฉันจึงกดปุ่มพิมพ์ข้อความ
โต้ตอบเขาไปว่า

“ดฉิ ัน เป็นหมนั แตก่ �ำเนิด และเติบโตมาในสถานเลีย้ งเด็กก�ำพร้า ดัง
น้นั ในความเป็นจริง ดิฉนั กไ็ มม่ ญี าตอิ ย่แู ล้วล่ะคะ่ แถมตอนนี้ยงั เป็นไม้ใกลฝ้ งั่ ก็
คงจะสมความปรารถนาของคุณเข้าสกั วันหนง่ึ แหละค่ะ”

“อีแก่! ท�ำเล่นล้ิน อยากจะเตะปากเอ็งนัก!” เขายังคงตอบกลับมา
ด้วยโทสะอันเกิดจากความเข้าใจผิด แต่ดิฉนั ไม่สนใจจะตอบโตก้ ลับ เพราะไมม่ ี
ประโยชนท์ จี่ ะไปเสยี เวลาอธบิ ายถงึ ความจรงิ ซงึ่ เขาไมม่ วี นั จะเชอื่ ถอื ทสี่ �ำคญั ...
ในเวลาแบบนี้ ดฉิ นั คดิ วา่ การวางเฉยและตงั้ หนา้ ตง้ั ตาท�ำงานรกั ษาหนา้ ทข่ี องเรา
ตอ่ ไป นา่ จะเปน็ ประโยชนก์ บั ทกุ ๆ ฝา่ ยมากกวา่ การแกต้ วั เพราะยงิ่ โตเ้ ถยี งหรอื
ตอ่ สกู้ นั ไป กร็ งั แตจ่ ะท�ำใหท้ งั้ สองฝา่ ยยง่ิ เจบ็ ช�้ำใจมากขนึ้ แลว้ ความขดั แยง้ กจ็ ะ
ไมม่ วี ันจบสน้ิ ดิฉนั จึงยา่ งเท้าเดินต่อไปจนถึงเตียงทเ่ี ป็นเปา้ หมาย ซง่ึ ผู้ตายกค็ ง
นอนรอดฉิ ันมาหลายชว่ั โมงแลว้

134 วรรณกรรมรางวลั พานแวน่ ฟ้า

เจ้าของร่างเปน็ เด็กหนุม่ ผิวคล้ำ� เพราะฤทธ์แิ สงแดด เนอ่ื งจากผิวหนัง
ภายในรม่ ผา้ ของเขามสี อี อ่ นกวา่ อยา่ งเหน็ ไดช้ ดั ใบหนา้ คมคาย ควิ้ คอ่ นขา้ งหนา
สะทอ้ นถงึ ความใจรอ้ น ประกอบกบั อายอุ านามทย่ี งั ไมท่ นั ถงึ เบญจเพส กต็ อ้ งมา
จบชวี ติ ลงเสยี กอ่ น เพราะความเลอ่ื มใสศรทั ธาทมี่ ตี อ่ คารมของบคุ คลทฉ่ี ลาดกวา่
ถูกแล้วค่ะ เด็กคนน้ี...คือหน่ึงในพวกพ้องของผู้ชายที่ส่งข้อความมา​
บริภาษดิฉันเม่ือครู่ ดิฉันเองก็ไม่แน่ใจว่าการท่ีเขาคนนั้นอุตส่าห์ตามหาไอดี
ของดิฉันจนเจอ เพื่อจะมาด่าให้สะใจน้ัน เป็นเพราะความผูกพันโดยส่วนตัวที่
มีต่อเด็กหนุ่มคนนี้ในชีวิตจริง หรือว่าเป็นเพียงแค่ผลจากการแพร่ระบาดทาง
อารมณ์ อันสืบเน่ืองมาจากการท่ีพวกเขาถูกคนชั่วซึ่งฉลาดกว่าใช้วาจาและ
ขา่ วสารอนั บดิ เบอื นชกั จงู ใหไ้ ปจมอยใู่ นกลมุ่ สงั คม ซงึ่ กอ่ ใหเ้ กดิ ความเปน็ อนั หนงึ่
อันเดียวกันทางจิตใจเพ่ือผลประโยชน์ส่วนตนทางการเมืองของทุรชนหัวหมอ
เหลา่ นั้นกนั แน?่
พดู ถงึ ค�ำวา่ “หวั หมอ” ดฉิ นั กอ็ ดทจี่ ะขบขนั มไิ ด้ เพราะตามความหมาย
โดยทั่วๆ ไปแลว้ ค�ำๆ น้ันส่อื ความหมายถงึ บคุ คลท่ชี อบต้ังตวั เปน็ ผรู้ อบรู้ และ
อา้ งเหตอุ า้ งผลตา่ งๆ เพอ่ื โตแ้ ยง้ ในเรอื่ งทต่ี นเองอาจจะไดป้ ระโยชนห์ รอื ก�ำลงั จะ
เสยี ผลประโยชน์ ใดๆ เทา่ นน้ั แตค่ �ำวา่ “หมอ” แมโ้ ดยนยั ยะนนั้ จะกลา่ วถงึ พวก
หมอความหรือนักกฎหมายเป็นหลัก แต่มันกก็ ลายๆ จะมากระทบกระเทอื นถึง
ดฉิ ันและเหล่าเพอื่ นร่วมอาชพี อยู่ดี...
หลายคร้ังหลายหน ท่ีดิฉันเห็นการใช้ค�ำดังกล่าวพาดพิงถึงพวกดิฉัน
ตามสื่อออนไลน์ ว่าพวกดิฉันนั้นหัวหมอ คอยแต่จะใช้ความฉลาดของตนเอง
เอารัดเอาเปรยี บคนอ่นื ๆ เห็นแลว้ กอ็ ดนอ้ ยใจไม่ไดใ้ นหลายๆ ครั้ง จริงอย่วู ่าใน
สังคมอาจจะมคี นร่วมอาชพี ของดิฉันซง่ึ มีนสิ ัยเช่นนนั้ อยบู่ า้ ง แตเ่ ขากไ็ มค่ วรจะ
มาเหมารวมทง้ั หมด ไมค่ วรจะคดิ ว่านอกจากฝ่ายเขาแล้ว ไม่มีกลมุ่ ชนอน่ื ใดอีก
นอกจากปฏปิ กั ษ์ นา่ ทจี่ ะคดิ ถงึ ฝง่ั ทเ่ี ปน็ กลาง หรอื ผทู้ ต่ี อ้ งการจะอยอู่ ยา่ งสงบๆ
ตามวัฏฏะของตนเองบา้ ง

ประจ�ำ ปี ๒๕๕๙ 135

แตท่ �ำอยา่ งไรได้ ขนาดตวั ดฉิ นั เองในตอนน้ี ก�ำลงั อยใู่ นชว่ งปฏบิ ตั หิ นา้ ท่ี
และทง้ั ๆ ทสี่ องมอื ของดฉิ นั ก�ำลงั ลงมดี ผา่ ทอ้ งของหนมุ่ นอ้ ยบนเตยี งอยแู่ ทๆ้ แต่
สมอง...ของดิฉันกย็ งั อดท่จี ะคดิ เลก็ คดิ น้อยไม่ได้ นบั ประสาอะไรกบั พวกเขาซึ่ง
เปน็ มนุษย์ผมู้ กี ิเลสนานาเหมือนกบั ดฉิ ัน
หน้าท้องแบนราบปราศจากกล้ามเนื้อของพ่อหนุ่มน้อยผู้เคยคิดว่า
ตนเองมีความเหน็ ตา่ งจากดฉิ ัน ถกู เปิดออกแล้ว เรือนร่างที่เขาเคยโพสตร์ ปู โชว์
ความงดงามของกายาทส่ี งู เพรยี วของตนเองในหนา้ ไอดสี ว่ นตวั จนเพอื่ นตา่ งเพศ
มากมายมาให้ความสนใจ ณ เวลานี้คงไม่อาจดึงดูดความสนใจจากหญิงสาว
เหลา่ นน้ั ไดเ้ หมอื นดงั เคย เพราะล�ำตวั ของเขาไดถ้ กู เปดิ ออก เผยใหเ้ หน็ ชน้ั ไขมนั
และอวยั วะมากมายทซ่ี กุ ซอ่ นอยภู่ ายใน ซงึ่ หากมใิ ชผ่ ทู้ คี่ นุ้ เคยกบั ความตายอยา่ ง
พวกดิฉนั คงยากทจ่ี ะท�ำใจให้มองพนิ ิจสภาพแบบนีน้ านๆ ได้
ใบหนา้ คมสนั ฉายแววนกั เลงของเดก็ หนมุ่ ยงั คงหลบั ตาสงบนง่ิ ดจุ วา่ เขา
ก�ำลงั อย่ใู นหว้ งนิทราทแ่ี สนสงบ จากต�ำแหน่งของอาหารและสภาพของอวัยวะ
ภายใน ท�ำให้ดิฉันทราบว่า เด็กคนนี้ไม่ได้ถูกอดอาหาร และมิได้ถูกวางยาพิษ
แต่อย่างใด ดังนั้นหากจะหาสาเหตุการเสียชีวิตของเขาต่อ ดิฉันก็จะต้องเปิด
กะโหลกของเขาออก ซงึ่ มนั กม็ ใิ ชเ่ รอื่ งยากเลยส�ำหรบั หญงิ ชราใกลฝ้ ง่ั อยา่ งดฉิ นั
เพราะความทันสมัยของมีดผ่าตัดในปัจจุบัน ได้ช่วยอ�ำนวยความสะดวกให้แก่
ดิฉันเปน็ อย่างมาก
แตถ่ งึ กระนน้ั กเ็ ถอะ...มดี ผา่ ตดั ไมว่ า่ จะยหี่ อ้ ใด จะมคี วามคมแคไ่ หน ก็
ไมเ่ คยตดั อคตแิ ละนวิ รณพ์ ยาบาทในใจคนใหข้ าดลงได้ เพอ่ื นรว่ มอดุ มการณอ์ กี
คนของหนุ่มน้อยคนน้ี ซึ่งนอนอยู่บนเตียงข้างๆ ก็จบการศึกษามาจากสถาบัน
ระดบั สงู ชนดิ ทพ่ี อ่ หนมุ่ ตรงหนา้ ดฉิ นั ซง่ึ มฐี านะเปน็ สหายรว่ มตายของเขามอิ าจ
จะเทียบได้ ทว่าน่าแปลกใจจริงๆ ท่ีมหาบัณฑิตผู้ส�ำเร็จวิชาซึ่งน่าจะท�ำให้เขา
รู้แจ้งในสัจธรรมต่างๆ จนสามารถมองทะลุถึงเล่ห์ร้ายของพวกคนชั่ว และปิด
ผนึกอคติซ่ึงอีกฝ่ายปรุงแต่งให้เกิดในใจของเขาได้ กลับถูกชักจูงให้ต้องมาพบ
จดุ จบแบบนี้ ชา่ งน่าเสียดายจริงๆ

136 วรรณกรรมรางวัลพานแวน่ ฟ้า

พ่อหนุ่มคนแรกถูกดิฉันเปิดกะโหลกไปเรียบร้อยแล้ว ไม่อยากจะคิด
ว่า หากสาวๆ ทเ่ี คยคล่งั ไคลต้ ดิ ตามเขาในสื่อออนไลน์ มาเหน็ สภาพของเขา ณ
ยามนี้ จะแสดงอากัปกิริยาเช่นใดกันบ้าง แต่เอาเถิด...ดิฉันพบสาเหตุการตาย
ของเขาเรียบร้อยแล้ว เน่ืองจากมีเลือดออกในโพรงกะโหลกศีรษะบริเวณใต้
เย่ือหุ้มสมองช้นั กลาง ซ่งึ หลงั จากตรวจสอบประวัตแิ ล้ว ในเมอ่ื ...เขาไมไ่ ด้ป่วย
เปน็ โรคในกลมุ่ หลอดเลอื ดสมองผดิ ปกตแิ ตก่ �ำเนดิ สาเหตกุ ม็ เี พยี งอยา่ งเดยี ว คอื
กอ่ นหนา้ นี้เขาเคยได้ประสบอุบตั เิ หตรุ ุนแรงตอ่ ศรี ษะ ซง่ึ อาจจะเป็นเพราะการ
ทะเลาะววิ าทหรอื อบุ ตั เิ หตทุ างรถยนตก์ ไ็ ดท้ ง้ั นน้ั เนอ่ื งจากตวั เขาเองมธี รรมชาติ
เป็นพ่อหนุ่มใจร้อน และโดยพ้ืนเพของเขาซ่ึงมีฐานะล�ำเค็ญ ขาดความรู้ความ
เขา้ ใจ จงึ ไม่คาดวา่ ตนเองได้แบกระเบดิ เวลาท่นี า่ กลัวไวใ้ นตัว และใชช้ ีวิตตอ่ ไป
ตามปกติ จนอาการบาดเจ็บภายในได้มาส�ำแดงเอาในช่วงร่วมชุมนุมกับเหล่า
ผองเพอ่ื นรว่ มอุดมการณพ์ อดี
เพียงเท่านี้ แม้ดิฉันจะมิได้มีญาณหย่ังรู้ใดๆ ก็สามารถมองเห็น
เหตกุ ารณก์ อ่ นทเ่ี ขาและเพอื่ นจะเสยี ชวี ติ ไดอ้ ยา่ งงา่ ยดายวา่ พอ่ หนมุ่ จากชนบท
เกิดอาการก�ำเริบและล้มลงในช่วงชุลมุน เพอื่ นๆ ของเขาจึงเขา้ ใจว่าถูกท�ำร้าย
ความรุนแรงของสถานการณ์จึงทวีขึ้นจนเข้าข้ันวิกฤติ เกิดการปะทะกันอย่าง
รุนแรงของสองฝ่ายท่ีขัดแย้งกัน และเป็นผลให้เพ่ือนของเขาท่ีนอนอยู่บนเตียง
ขา้ งๆ ต้องจบชีวิตลงไปดว้ ย
“คอยสักประเดี๋ยวนะ แล้วยายจะกลับมาท�ำให้หนูหล่อเหมือนเดิม”
ดฉิ นั กล่าวกับเขาเรียบๆ พลางตบไหลพ่ อ่ หนมุ่ คนแรกเบาๆ เพราะนัน่ เป็นสว่ น
เดียวของเขาท่ียังเป็นปกติจนฉันสามารถแสดงความเป็นมิตรด้วยได้ ดิฉันไม่รู้
หรอกว่าเขาจะรับรู้ได้ไหม เพราะต้ังแต่ท�ำอาชีพนี้มา ค�ำว่า “ผี” ดิฉันยังไม่
เคยพบเจอ แต่อย่างไรกต็ ามการปฏิบตั ติ นต่อผอู้ นื่ ดว้ ยความจรงิ ใจ ทั้งต่อหน้า
ลับหลัง และท้ังในตอนท่ีเขายังมีลมหายใจจนถึงตอนที่เขาปราศจากชีวิตแล้ว
ส�ำหรับดิฉัน...เห็นว่าเป็นสิ่งที่ควรจะท�ำ เพราะหากทุกคนร่วมใจกันท�ำ สังคม

ประจ�ำ ปี ๒๕๕๙ 137

และบา้ นเมอื งนา่ จะสงบสขุ ขนึ้ มาก เนอ่ื งจากทกุ ๆ คนมแี ตค่ วามจรงิ ใจใหแ้ กก่ นั
ไม่มีใครเสแสรง้ หรือคดิ เอารัดเอาเปรยี บกนั ด้วยค�ำลวงหรอื อุบายใดๆ
เพราะเตยี งของเขาทงั้ สองอยใู่ กลก้ นั มาก ดฉิ นั จงึ เขา้ ถงึ ตวั พอ่ หนมุ่ คนท่ี
สองไดใ้ นเวลาสนั้ ๆ ซงึ่ ส�ำหรบั พอ่ หนมุ่ คนนี้ ฉนั คงไมล่ �ำบากหรอื เสยี เวลาวนิ จิ ฉยั
มากมายนกั เพราะรอยกระสนุ M๑๖ ทท่ี อ้ งของเขานา่ จะเปน็ สาเหตกุ ารเสยี ชวี ติ
ได้ อยา่ งไรกต็ าม...เพอ่ื ไมใ่ หเ้ กดิ ความผดิ พลาด ดฉิ นั จงึ ผา่ ทอ้ งของเขาออกเพอ่ื ให้
แนใ่ จวา่ กระสนุ นดั นนั้ ครา่ ชวี ติ เขาไดจ้ รงิ ๆ และถงึ แมว้ า่ สภาพความเสยี หายของ
อวยั วะภายใน จะชว่ ยใหด้ ฉิ นั มนั่ ใจวา่ นกั ศกึ ษาปรญิ ญาโทผนู้ ตี้ ายเพราะกระสนุ
ปืน M๑๖ จรงิ ๆ แตโ่ ดยหน้าที่...และเพอ่ื ไมใ่ ห้เกดิ ความผิดพลาด หรอื พลาดค�ำ
บอกใบส้ �ำคัญไป ดฉิ นั จงึ เปิดกะโหลกของเขาออกเหมือนทเ่ี คยท�ำกบั เพอ่ื นรว่ ม
อุดมการณ์ของเขา
ผลท่ีเกดิ ขน้ึ อาจจะถกู บางคนมองว่าเสยี เวลาโดยใช่เหตุ แต.่ ..ดฉิ ันคดิ
ว่าการรักษาหน้าที่และปฏิบัติหน้าท่ีซึ่งได้รับมอบหมายมาให้ละเอียดรอบคอบ
ท่ีสุดนี่แหละ จะป้องกันไม่ให้เกิดข้อผิดพลาดใดๆ อันเป็นผลเสียต่อเน่ืองได้
ลูกศิษย์ของดิฉันบางคนซึ่งเป็นคนรุ่นใหม่ ก็เคยเอ่ยปากถามดิฉันตรงๆ ว่า...
จ�ำเป็นด้วยเหรอท่ีจะต้อง “ซีเรียส” ถึงขนาดน้ี แต่ส�ำหรับดิฉันแล้วการรักษา
หนา้ ท่ี มใิ ชเ่ รอื่ งซเี รยี สอะไร หากเปน็ สง่ิ ทสี่ มควรปฏบิ ตั เิ พอื่ ใหส้ งั คมของเราด�ำรง
ต่อไปได้ดว้ ยดี ฉนั ไม่ร้หู รอกวา่ ร่างทนี่ อนอยตู่ รงหน้าดิฉัน ณ เวลานี้ กับเพอ่ื นๆ
รว่ มอดุ มการณข์ องเขา รวมถงึ กลมุ่ ชนทค่ี ดิ ตา่ งไปจากพวกเขาอยา่ งสดุ ขว้ั รแู้ จง้
ถึงค�ำว่า “ประชาธิปไตย” ดีแค่ไหน แต่เท่าที่ดิฉันรู้มา...ระบอบซ่ึงเรียกกันว่า
ประชาธิปไตยน้ีมีพ้ืนฐานมาจากระบบสังคมของมดกับผึ้ง และจนถึงทุกวันนี้
สัตว์ประเสริฐอย่างคนเรา ยังไม่เคยบริหารระบอบประชาธิปไตยได้ดีเท่าสัตว์
ตน้ แบบซ่ึงเป็นเพียงแมลงตัวเล็กๆ เลย
เป็นที่ทราบกนั ดีวา่ ประชาธปิ ไตยเน้นอ�ำนาจของประชาชน และถอื
เร่อื งเสียงขา้ งมาก แต่สุดท้ายเสียงขา้ งมากในสังคมมนษุ ย์ ก็ยงั แฝงด้วยกลโกง
ต่างๆ ซ่ึงมาจากอ�ำนาจของกิเลส ขณะทีเ่ หล่าผ้ึงทง้ั หลายสามารถใช้หลกั เสียง

138 วรรณกรรมรางวัลพานแวน่ ฟา้

ข้างมากได้อย่างบริสุทธิ์สะอาด เพราะเท่าท่ีดิฉันทราบมา เม่ือฝูงผ้ึงช่วยกัน
หาแหล่งอาหาร หากหน่วยลาดตระเวณที่ถูกส่งออกไปพบทุ่งดอกไม้มากกว่า
๑ แห่ง ผ้ึงท้ังหมดจะตัดสินโดยใช้หลักเสียงข้างมาก ว่าสรุปแล้วจะไปหากิน
กนั ที่ใด โดยจะใชก้ ารขยบั ปกี สง่ สัญญาณแทนการโหวต และฝา่ ยท่ีมีพรรคพวก
ขยบั ปีกใหม้ ากกวา่ กจ็ ะเป็นผู้ชนะ ซ่งึ ในสงั คมของผึง้ ...เมื่อการตดั สินจบลงแลว้
ผ้ึงทั้งหมด ก็จะไปหากินยังแหล่งอาหารที่ได้รับคะแนนเสียงข้างมากด้วยกัน
อย่างสันติ ไม่เคยมีผึ้งตัวไหนท่ีพ่ายแพ้การโหวตแล้วผูกใจเจ็บ ไปไล่ต่อยผ้ึงที่
ชนะตน หรือประท้วงด้วยการอดอาหารไม่ยอมไปหากินในถ่ินซึ่งฝ่ายตรงข้าม
ค้นพบ ไม่เคยแม้แต่จะคอยหาทางจับผิดเพ่ือให้ฝูงของตนไม่ไว้วางใจฝ่ายตรง
ข้าม และ...ไม่ปรากฏว่าเคยมีผ้ึงตัวใดติดสินบนพวกพ้องเพื่อให้ช่วยขยับปีกส่ง
คะแนนโหวตใหต้ นเปน็ ฝา่ ยชนะ สงั คมของผงึ้ จงึ สงบสขุ เปย่ี มดว้ ยความสามคั คี
และเป็นอันหนึ่งอนั เดียวกัน ไมเ่ คยขดั แยง้ กนั เองแบบมนษุ ย์เรา
ส่วนพวกมด นอกจากจะข้ึนชื่อในเร่ืองความขยันอดทนแล้ว มดยังมี
จดุ เดน่ อกี อยา่ งทดี่ ฉิ นั นบั ถอื คอื มดไมเ่ คยสนใจวา่ อาหารทต่ี นพบ จะเปน็ ของสด
ทห่ี อมหวาน หรอื วา่ ซากปฏกิ ลู ทคี่ นเราเบอื นหนา้ หนี เพราะไมว่ า่ จะเปน็ ผลไมส้ ด
น้�ำหวาน หรือกระท่ังซากอสุภของสัตว์อื่น พวกมดก็จะขนไปกินด้วยกัน โดย
ไม่มีการแบ่งแยกว่ามดนางพญาจะต้องได้รับประทานแต่อาหารสดๆ ใหม่ๆ ที่
หอมหวานเทา่ นนั้ เพราะมดทุกตัวทกุ วรรณะ ไมว่ า่ จะเปน็ มดนางพญา มดตวั ผู้
มดทหาร หรือว่ามดงาน ก็ได้รับอาหารเท่าเทียมกันหมด ไม่เคยปรากฏว่ามี
มดทหารหรอื นางพญาตวั ใดท�ำการกกั ตนุ อาหารดๆี ไวก้ นิ เอง แลว้ สง่ แตซ่ ากสตั ว์
หรือของบดู เน่าใหก้ ับพวกมดทตี่ �ำ่ วรรณะกวา่ เลยสกั ครั้ง
จุดส�ำคัญอีกอย่างท่ีดิฉันอยากจะบอกพ่อหนุ่มท้ังสองคนนี้ รวมถึง
พวกพอ้ งรว่ มอดุ มการณท์ ยี่ งั มชี วี ติ อยขู่ องพวกเขาเหลอื เกนิ กค็ อื ไมว่ า่ จะมดหรอื
ผึ้ง...ก็ล้วนมีระบบวรรณะ และมีนางพญาด้วยกันท้ังสิ้น ดังน้ันมันถูกต้องแล้ว
หรอื ทกี่ ลมุ่ ชนซงึ่ ยดึ ถอื ระบอบประชาธปิ ไตย จะท�ำอะไรๆ ทม่ี นั แตกตา่ งไปจาก

ประจ�ำ ปี ๒๕๕๙ 139

ต้นแบบ ซึง่ เปน็ เพียงสัตว์ตวั เล็กๆ แต่กลับบริหารจดั การระบอบประชาธิปไตย
ได้ดกี ว่าคนเราเสียอกี ?
แตใ่ นเมอื่ พระพทุ ธองคท์ า่ นสอนไวว้ า่ “วาจาใดกลา่ วไปแลว้ มปี ระโยชน์
ก็ควรกล่าว แต่วาจาใดกล่าวไปแล้วไม่เกิดประโยชน์ ก็ไม่ควรกล่าว” ดิฉัน
พิจารณาแล้วเห็นว่า การบอกความจริงแก่ผู้ท่ียึดถืออัตตาจนไม่ยอมรับความ
จริง นอกจากจะไม่มีประโยชนแ์ ลว้ ยังอาจท�ำใหต้ วั ดฉิ ันเองเปน็ ภยั เพราะพวก
เขาจะมองวา่ เปน็ เสยี งของฝา่ ยตรงขา้ ม และอาจท�ำรา้ ยดฉิ นั หากวา่ การกระท�ำ
ของดฉิ ันขัดตอ่ ผลประโยชนข์ องพวกเขาอยา่ งมหาศาล
ดงั นน้ั สง่ิ ทดี่ ฉิ นั ท�ำไดจ้ งึ มเี พยี งแคร่ กั ษาหนา้ ทขี่ องตนเองใหด้ ที ส่ี ดุ โดย
ถอื เหลา่ มดและผงึ้ เปน็ แบบอยา่ ง เพราะไมว่ า่ จะเปน็ มดหรอื ผงึ้ และจะมวี รรณะ
ใดตดิ ตัวมาแตเ่ กดิ พวกเขากล็ ว้ นรักษาหน้าที่ของตนเองไดอ้ ย่างดเี ยีย่ ม ทัง้ ๆ ท่ี
สัตวเ์ ลก็ ๆ อย่างพวกเขาไม่น่าจะรูจ้ กั ค�ำว่า “จรรยาบรรณ” แบบคนเราดว้ ยซำ้�
ส่วนเหตุผลในการรักษาหน้าที่ของดิฉัน ก็เพียงเพราะหวังว่าฟันเฟืองเล็กๆ ท่ี
ไม่มีอ�ำนาจบารมีใดๆ อย่างดิฉัน อาจจะช่วยให้สังคมมนุษย์เราดีข้ึนมาได้บ้าง
ฉนั จึงพาสังขารอนั แก่ชราของตวั เองไปยังเตียงทีส่ าม

ร่างที่นอนอยู่บนเตียงน้ี นอกจากจะมีใบหน้างดงาม สะอาดเกลี้ยง
เกลากว่าพ่อหนุ่มสองคนก่อนแล้ว เรือนกายของเขายังเต็มไปด้วยมัดกล้าม
อันแข็งแกร่งและก�ำย�ำล่�ำสัน สมฐานะชายชาตทิ หาร แน่นอนว่ากลุ่มชนผู้ร่วม
อุดมการณ์เดียวกับหนุ่มน้อยสองคนแรกที่ดิฉันเพิ่งจัดการเสร็จไปหลายๆ คน
นา่ จะมีทศั นคตไิ มด่ ีกบั ทหารและอาจมองวา่ เปน็ ศัตรหู รือฝ่ายตรงข้าม แตด่ ฉิ ัน
มนั่ ใจว่า ใครกต็ ามท่ีทราบสาเหตุการตายของทหารชายแดนคนน้ี จะตอ้ งรูส้ กึ
อย่างเดียวกันคือ เขาไม่น่าตายและไม่ควรท่ีจะตายเลยจริงๆ เพราะในวันเกิด
เหตุ น้องทหารคนนี้ได้ท�ำหน้าท่ีของตนเอง คือการอารักขาครูเสร็จเรียบร้อย
แลว้ ดงั น้นั หากเขากลบั เขา้ ค่ายไปกับเพอื่ นๆ และผู้บงั คับบัญชา เขาก็คงจะมี
ชวี ติ อยมู่ าจนถึงวินาทีน้ี แตเ่ หตใุ ด ทหารหนมุ่ จงึ ไม่ยอมกลับคา่ ย ดฉิ นั สามารถ

140 วรรณกรรมรางวลั พานแว่นฟา้

อธิบายแทนเขาได้ ด้วยค�ำบอกใบ้สองประการ คือ ของเล่นจ�ำนวนมากมายที่
กระจัดกระจายอยูใ่ นที่เกดิ เหตุ และน้องทหารผูน้ จี้ บชวี ิตลงในวนั เดก็ ...
ค�ำบอกเลา่ จากปากเพอื่ นๆ รว่ มคา่ ยของเขาเอง กลา่ วตรงกนั วา่ วนั นน้ั
ท�ำภารกจิ กนั เสรจ็ แลว้ ทกุ คนปลอดภยั ไมม่ อี ะไรเกดิ ขนึ้ แตแ่ ทนทจ่ี ะกลบั มาดว้ ย
กนั “ไอ้เทพ” กลับขอตัวไปตลาด บอกว่าจะไปซ้อื อะไรให้เด็กหนอ่ ย ตอนนน้ั ก็
ไม่ไดส้ งสยั อะไรกนั นกึ วา่ เด็กท่ีว่า คือแฟนสาวที่ผูต้ ายก�ำลังจะแตง่ งานด้วยใน
อกี ไมก่ เี่ ดอื นหลงั ปลดประจ�ำการ แตพ่ อเหน็ สภาพของทเ่ี กดิ เหตุ ซงึ่ รอบกายของ
ผูต้ ายเต็มไปด้วยของเลน่ จ�ำนวนมาก ท้ังท่ยี ังคงสภาพเดิม และเสยี หายยับเยนิ
ไปดว้ ยแรงระเบดิ ทกุ ๆ คนก็เขา้ ใจตรงกันวา่ “เทพ” เหน็ ว่า วนั น้นั เปน็ วนั เดก็
และคงนึกหวนกลับไปถึงยามท่ีตนเองเป็นเด็กว่า ในช่วงวัยเด็กนั้น ตัวเขาเอง
เคยไดอ้ ะไรๆ จากพ่อแม่ในวนั เด็กบ้าง ซ่งึ เมื่อคดิ เช่นน้นั แล้ว นายทหารหนุม่ ก็
ตระหนกั วา่ ความสุขต่างๆ ท่ีเขาเคยสัมผสั ในวนั เด็กน้ัน เปน็ ส่ิงที่เดก็ ๆ ในพน้ื ที่
อันมีแตค่ วามไม่สงบนี้ ไม่เคยได้รบั
เขาจงึ มงุ่ หนา้ ไปทต่ี ลาด แลว้ ใชเ้ งนิ เทา่ ทตี่ นเองมซี อ้ื ของเลน่ มามากมาย
จนเท่ากับจ�ำนวนเด็กในโรงเรียนที่เขากับเพ่ือนๆ คอยปกป้องอยู่ จากนั้นนาย
ทหารหนุ่มผู้มีจิตใจงดงามน้ี ก็ใช้จักรยานยนต์ประจ�ำตัวน�ำของเล่นท้ังหมดน้ัน
มุ่งหน้ากลับไปยังโรงเรียน ด้วยหวังว่าความเสียสละเล็กๆ น้อยๆ ของเขา จะ
สร้างรอยย้ิมให้เด็กๆ ในเขตอันตรายแห่งนัน้ ได้บ้าง
แตส่ ดุ ทา้ ย...ความเสียสละเล็กๆ น้อยๆ ในความคดิ ของเขา กเ็ ผล็ดผล
ทวีคูณออกมาอย่างที่ใครๆ ก็คาดไม่ถึง เพราะนายทหารหนุ่มถูกเล่นงานด้วย
ระเบิดท่ีฝังอยู่ในพ้ืนถนน แรงระเบิดท�ำให้เขาเสียชีวิตในที่เกิดเหตุทันที และ
การตายของเขา ก็สะเทือนใจผคู้ นมากมายทีไ่ ดร้ ับรู้วา่ เขาตายเพราะอะไร โดย
เฉพาะอยา่ งยงิ่ พอ่ แมข่ องเขาทรี่ อคอยการกลบั ไปของลกู ชายสดุ ทรี่ กั ณ แผน่ ดนิ
อนั เปน็ บ้านเกิด และหญิงสาวซ่งึ เคยวางแผนไวว้ ่าจะแต่งงานกนั

ประจำ�ปี ๒๕๕๙ 141

ส�ำหรับผู้ทก่ี ่อเหตุชวนสลด อนั สง่ ผลให้ทหารหนมุ่ คนน้ีตายไป ดฉิ ันก็
คิดว่าพอจะทราบเหตุผลของพวกเขาอยู่ แต่ก็มีข้อกังขาในวิธีการของพวกเขา
เพราะประการแรก มันเป็นพฤตกิ รรมที่เหมอื นกับการกระท�ำของเด็กนสิ ยั ไม่ดี
ซ่ึงขาดการอบรมสั่งสอนจากบิดามารดา ที่พอไม่ได้ดั่งใจอะไรขึ้นมา ก็จะก่อ
ความรนุ แรงท�ำลายขา้ วของ เพ่อื ใหต้ นเองสมปรารถนา และประการท่สี อง แม้
ดฉิ นั จะไมใ่ ช่นักรบแบบน้องทหารคนน้ี และไมเ่ คยลงสสู่ มรภมู ใิ ดๆ มาก่อนเลย
แต่จากท่ีเคยศึกษาเรื่องพิชัยสงครามมาในวัยเด็ก ตามหลักสูตรวิชาบังคับใน
สมยั นน้ั สมองของดฉิ นั กย็ งั คงจ�ำขอ้ ความหนง่ึ ในพชิ ยั สงครามไดอ้ ยา่ งแมน่ ย�ำวา่
“รบรอ้ ยครง้ั ชนะรอ้ ยครง้ั ยงั มใิ ชย่ อด...สยบขา้ ศกึ ไดไ้ มต่ อ้ งรบ ถงึ จะไดช้ อ่ื วา่ เปน็
ยอดนักรบ...” ซงึ่ หากจะให้แปลไทยเปน็ ไทยให้เขา้ ใจไดง้ า่ ยๆ ก็หมายความวา่

“การสยบข้าศึกได้โดยไมเ่ สียเลือดเน้ือทง้ั ฝ่ายเราและฝ่ายเขา เปน็ วิถี
ทางที่เหนือชั้นกว่า การใช้ก�ำลังและความรุนแรงห�้ำหั่นกับฝ่ายตรงข้ามจนได้
รับชัยชนะหรือสยบอีกฝ่ายลงได้มากมายนัก ผู้ใดสามารถสยบข้าศึกได้โดยไม่
ตอ้ งใชค้ วามรุนแรง และไมเ่ กิดการสูญเสียเลือดเนอื้ ของท้ังสองฝา่ ยได้ ผู้นัน้ ได้
ชอ่ื วา่ เป็นยอดคน”

จึงเป็นเรื่องน่าฉงนจริงๆ ที่กลุ่มชนซ่ึงหาญเรียกตนเองว่า “นักรบ
ศกั ด์สิ ทิ ธ์”ิ ไม่คิดถอื ปฏบิ ตั ใิ นวิถแี หง่ ความเป็นจอมคนในหมู่ยอดนกั รบเชน่ นนั้
อย่างไรก็ตาม พอพูดถึงความเป็นยอดนักรบและความเป็นจอมคน...
ดิฉันรู้สึกนับถือเจ้าของร่างก�ำย�ำที่ก�ำลังนอนทอดกายอยู่ตรงหน้า ณ เวลานี้
จริงๆ เพราะเขาไมเ่ พยี งแต่รักษาหน้าทีข่ องตนเองได้อยา่ งดีเยย่ี ม เฉกเดียวกับ
ทด่ี ฉิ นั ถอื ปฏบิ ตั อิ ยเู่ ปน็ นจิ แต.่ ..เขายงั มคี ณุ ธรรมอกี ขอ้ หนง่ึ ทม่ี นษุ ยห์ ลายๆ คน
ไมม่ ี นั่นคือ การคดิ ถงึ ผลประโยชนแ์ ละความสขุ ของผู้อน่ื ก่อนตนเอง

เพราะเท่าท่ีดิฉันทราบมา คุณธรรมข้อนั้น...ท�ำให้คนเราเหนือกว่า
สัตวอ์ ่นื ๆ เพราะถึงแม้มนุษย์จะมีกิเลสมากมายทั้งหยาบและละเอียด จนท�ำให้
พวกเราสามารถขบั เคลอื่ นระบอบประชาธปิ ไตยไดอ้ ยา่ งยากล�ำบากกวา่ บรรดา
สัตว์ที่เป็นต้นแบบอย่างมดและผ้ึง แต่ความอาทรผู้อื่นก่อนตนเอง และการ

142 วรรณกรรมรางวลั พานแวน่ ฟา้

เสียสละเพื่อคนอ่ืนได้มากกว่าให้ตัวเอง เป็นคุณสมบัติเดียวที่มนุษย์เรามีและ
สามารถท�ำได้

นอกจากน้ันคุณธรรมดังกล่าว ยังมีธรรมชาติที่สามารถสยบกิเลส
นานัปประการของคนเราได้อีกด้วย เพราะ...เม่ือเราคิดถึงคนอ่ืนก่อนตนเอง
แล้ว กิเลสและความเห็นแก่ตัวทั้งหลาย ก็ไม่อาจแทรกแซงใจเราให้ต่�ำลงได้
ดิฉันจึงรู้สึกเสียดายจริงๆ ที่ไม่มีโอกาสได้รู้จักน้องทหารคนนี้ในยามที่เขายังมี
ชีวติ และเสียดายเหลอื เกนิ ทเ่ี ขาอายสุ ั้น เพราะถา้ เขายังมชี วี ติ อยู่ละ่ ก็ ตอ่ ไป...
ตัวเขาหรือลูกหลานของเขา อาจจะเปล่ียนแปลงประเทศของเราให้เจริญไปใน
ทิศทางที่ดีข้นึ ก็เป็นได้
แตใ่ นเมื่อเราสูญเสียเขาไปแล้ว ส่ิงทด่ี ฉิ นั พอจะท�ำได้ จงึ เหลือเพยี ง...
การพยายามบอกเล่าเร่ืองราวเกี่ยวกับคุณความดีของเขาต่อๆ ไป เผ่ือใน
ภายภาคหนา้ อาจจะมเี ยาวชนหรอื คนรนุ่ หลงั ทอี่ ยากถอื ปฏบิ ตั อิ ยา่ งทหารหนมุ่
คนนีก้ ็เปน็ ได้ ส่วนส�ำหรบั ดฉิ ัน ณ เวลานี้ สง่ิ ทีจ่ ะตอ้ งท�ำกค็ อื รักษาหน้าทขี่ อง
ตนเอง ด้วยการชันสูตรร่างของวรี บุรษุ ผนู้ ้ี เพอ่ื ค้นหาความจรงิ อย่างเปน็ ธรรม
กบั ทกุ ฝา่ ย เหมอื นกบั ทเ่ี พงิ่ จะท�ำใหส้ องรายแรกของวนั นไี้ ป และหลงั จากหนา้ ที่
ในเรอื่ งของการชนั สตู รจบลงแลว้ ดฉิ นั กจ็ ะตอ้ งท�ำใหพ้ วกเขากลบั มาดดู เี หมอื น
เดิม จนไมแ่ ตกต่างอะไรจากคนที่ก�ำลงั นอนหลบั อยา่ งมคี วามสขุ เพราะนนั่ คือ
ส่ิงสุดท้ายที่ยายแก่ไร้ญาติอย่างดิฉันจะท�ำให้พวกเขาได้ ส่วนส�ำหรับตัวดิฉัน
เอง...ก็ได้ท�ำเรื่องอุทิศร่างกายไว้ให้ลูกศิษย์รุ่นหลังได้ใช้ในการศึกษาเรียบร้อย
แลว้ ดงั น้นั เม่อื ใดกต็ ามที่ลมหายใจสดุ ท้ายของฉันมาถงึ ดฉิ ันกว็ างใจวา่ ตนเอง
ไดใ้ ชช้ วี ติ อยา่ งคมุ้ คา่ อกี ทง้ั ยงั ไดอ้ �ำนวยประโยชนต์ อ่ ตนเองและสงั คมอยา่ งเตม็
ทแ่ี ล้ว...

ประจำ�ปี ๒๕๕๙ 143



เมอื งไม่มีเงา

มนญู ณ นคร

-๑-

อย่ใู นคลองสายตาของเขา...ชายคนน้ันนั่งมาบนหลงั มา้ แตภ่ าพพรา่ มัว
อยู่ เพราะวา่ เปลวแดดระรกิ ไหว ภาพของคนบนหลงั มา้ เดน่ ชดั เปน็ รปู รา่ ง
ขน้ึ มากขน้ึ เมอ่ื มา้ ยา่ งเหยาะเขา้ มาใกลอ้ กี ตอนนนั้ เขาเรม่ิ แลเหน็ สง่ิ ผดิ ปรกติ มา้
เหมอื นจะเดนิ ไมต่ รงทาง อกี ทง้ั คนทนี่ ง่ั บนหลงั ของมนั กโ็ งนเงน ประหนง่ึ วา่ เปน็
รา่ งไร้กระดูกสนั หลงั
ม้ามาหยุดตรงหน้าเขา พบว่าขาหลังของมันถูกดามด้วยท่อนไม้ ม้า
ขาหัก เขาคิด ความร้อนยังระอุอ้าว ชายท่ีอยู่บนหลังม้าผ่ายผอม โหนกแก้ม
สูง เบ้าตาลึกโหล ผมเผ้ารกรุงรังและสกปรก มือท่ีปูดโปนด้วยเส้นเอ็นก�ำสาย
บังเหียนหลวมๆ ท้ังม้าท้ังคนมีสภาพไม่หนีจากกันเท่าไหร่เลย ชายบนหลังม้า
ปรอื ตาขน้ึ แลว้ แหงนหนา้ ขน้ึ มองทอ้ งฟา้ แทบผงะหงายหลงั กย็ งั สามารถทรงตวั
อยู่ได้ บนนั่นดวงอาทิตย์ลอยเฉียง แสงที่สาดส่องลงมาก็สว่างจ้า ชายคนนั้น
ประหลาดใจ จากนั้นก้มมองข้างลา่ ง บนพืน้ ดินไร้รูปรอยเงาใดๆ ทง้ั ส้ิน

ชายคนน้ันส่งสายตาอันแห้งแล้ง แต่ก็มีแววไม่ชอบมาพากลอยู่ในนั้น
มายงั เขา รมิ ฝปี ากทแี่ หง้ และแตกระแหงราวกบั พนื้ ดนิ ในหนา้ รอ้ นท�ำใหต้ อ้ งฝนื
ถาม “ท่ี-นี-่ ท่ี-หนาย”
เขามองชายบนหลงั มา้ เขากับชายคนนน้ั แตกต่างอยา่ งสน้ิ เชิง สารรปู
ของชายบนหลังม้าซูบโซจนไม่น่าจะเหลือชีวิตมาถึงท่ีน่ีได้ เขาเอ้ือมมืออ่ิมเต็ม
และท่อนแขนท่ีแขง็ แรงไปจบั สายบังเหยี น ดวงตาท่ีมนี ำ้� หล่อเลย้ี งเป็นประกาย
ของเขามองชายพเนจร ส่งรอยย้ิมบางจนเห็นฟันขาวสะอาดและเป็นระเบียบ
เส้ือผ้าทสี่ ะอาดและตดั เย็บอย่างเรยี บรอ้ ยสกุ สวา่ งอย่ใู นแสงแดด
“เมืองไม่มีเงา” เขาแยม้ รมิ ฝีปากทีอ่ ิ่มแดงตอบไป
ได้ฟังจบชายบนหลังม้าก็ร่วงผล็อยตกกระทบพื้น ฝุ่นฟุ้งกระจาย ม้า
ของชายคนนนั้ พยายามคเู้ ขา่ หนา้ ลง มนั ตอ้ งการหมอบ แตด่ ว้ ยวา่ ทอ่ นไมท้ ด่ี าม
ขาหลงั ไวร้ งั้ อยู่ มนั จงึ ท�ำไดเ้ พยี งแตพ่ บั ขาหนา้ และเอาคางเกยพน้ื ดนิ โดยโดง่ ตดู
ไว้อยา่ งน่าเกลยี ดนา่ พลิ ึกยิง่ นัก
เขาซุกมือเข้าไปในกระเป๋าเส้ือและกระเป๋ากางเกงของชายคนน้ัน
ตอ้ งการคน้ หาเบาะแสวา่ ชายคนนนั้ เปน็ ใคร มาจากทไี่ หน เขาลว้ งๆ ควานๆ อยู่
พักหนงึ่ ทกุ กระเป๋ามแี ตฝ่ ่นุ ผง ไม่มเี อกสารใดๆ ทจี่ ะระบุหรอื บง่ ช้ีไดว้ ่า ชายท่ี
ผอมแห้งแรงน้อยและเดินทางมากับม้าขาหักในยามบ่ายท่ีร้อนแรงนี้ นามของ
เขาคอื อะไร

-๒-
พอยา่ งเขา้ ราตรที ส่ี ี่ ชายคนนน้ั กฟ็ น้ื ตนื่ ขน้ึ มา ชายคนนน้ั พลกิ ตวั อยบู่ นทน่ี อน
อันแสนอนุ่ นมุ่ ความปวดร้าวหลงเหลอื อย่นู อ้ ยมากแลว้ อาการออ่ นระโหยโรย
แรงจากการฝ่าแดดฝ่าลมฝ่าฝุ่นจากการเดินทางก็หายไปเกือบสิ้น เสียงการ
ขยบั ตวั ของชายคนน้ันฉดุ ใหส้ าวดรุณวยั ซึ่งท�ำงานบ้านอยู่แถวๆ น้นั ไดย้ ิน และ
หนั มามอง

146 วรรณกรรมรางวัลพานแวน่ ฟา้

“คุณ...อ่า...คุณฟื้นแล้ว” เสียงของเธอหวานจับใจ ชายคนน้ันรู้สึก
หลงใหลในเสียงน้นั

“พอ่ คะ” เธอเรียกพอ่ ซึ่งก�ำลังงว่ นอยกู่ บั งานท่ชี านบ้าน
“ด่มื อะไรร้อนๆ หน่อยนะคะ จะไดม้ ีก�ำลงั วังชา” เธอย่ืนชามนมอุ่นๆ
มาตรงหนา้ ความหอมเตะจมกู ของชายคนนน้ั แตช่ ายคนนนั้ ไมแ่ นใ่ จวา่ กลนิ่ นนั้
เปน็ กลิ่นนำ�้ นม หรือกลนิ่ เด็กสาวกนั แน่
ชายคนน้ันลดชามน�้ำนมลงจากปาก เมื่อเขาเข้ามาถึงในห้อง เขายิ้ม
อย่างโล่งใจที่ชายคนน้ันรอดชีวิต “คุณสลบไปหลายวัน พักผ่อนให้สบายนะ”
เขาพูดกับชายคนนน้ั
“ขอบคณุ มากเลยครบั กบั ความเออ้ื เฟอ้ื ในหนน”ี้ ชายคนนน้ั พดู กบั เขา
พลางยน่ื ชามนมสดใหก้ บั เดก็ สาว “ขอบใจมากส�ำหรบั นม” ชายคนนน้ั กลา่ วกบั
เธอดว้ ยนำ้� เสยี งที่นมุ่ นวล จอ้ งตาของเธอ จนเดก็ สาวต้องกม้ หน้า ซ่อนสายตา
อันเขนิ อายของตน
หลังจากวันที่ได้ด่ืมน้�ำนมชามแรกผ่านไปหนึ่งสัปดาห์ ชายคนนั้นก็
สามารถเดินเหินได้อย่างคล่องแคล่ว ความซูบผอมแม้ยังปรากฏให้เห็นอยู่บ้าง
แต่ความมีชีวิตชีวามีเต็มในร่างของชายคนน้ันแล้ว และในเย็นวันหนึ่ง บนโต๊ะ
อาหารซงึ่ ชายคนน้ันได้รับการตอ้ นรบั อยา่ งดเี ย่ียม ไม่ต่างจากกับวา่ ชายคนนั้น
เป็นสมาชิกของครอบครัวน้ี ชายคนนั้นเปรยขึ้น น้�ำเสียงหนักแน่นจริงจังมาก
“ฉนั อยากไดท้ ่ีดนิ สกั แปลงหนงึ่ อยากลงหลกั ปักฐานที่นี่ คุณพอจะหาให้ไดม้ ยั้
ครับ”
“จะต้องไปหาท่ไี หนละ่ เรากเ็ อาของเราขายใหส้ ิพ่อ” ลกู สาวพดู มอง
พ่อด้วยสายตาคาดค้ัน ความจริงแล้วเขาไม่อยากขายแผ่นดินหรอก แผ่นดินนี้
เขาสร้างสมขึ้นมาด้วยหยาดเหงอ่ื แรงกาย
“ถ้างนั้ กด็ ีสคิ รบั ” ชายคนนนั้ พูดรวบรัด หันไปมองเด็กสาวดว้ ยความ
พึงพอใจย่ิง จากน้ันหันมาทางเขา “ฉันไม่ขอมากหรอกครับ เอาแค่สักยี่สิบไร่
เท่านนั้ เอง”

ประจ�ำ ปี ๒๕๕๙ 147

“คุณอยากจา่ ยเทา่ ไหรล่ ่ะ ท่ดี นิ กแ็ พงเอาการอยนู่ ะ” เขาขู่ ต้งั ป้อมสู้
เพราะเทา่ ทเี่ หน็ กระเปา๋ ของชายคนนน้ั มแี ตฝ่ นุ่ ในวนั ทเี่ จอกนั ดงั นน้ั เขาแนใ่ จวา่
เขาไม่เสียทด่ี ินแน่นอน
“คุณเอาม้าของฉันไป” ชายคนน้ันเสนอ ถ้อยแถลงหนักแน่นจนนา่
ใจหาย ไม่อยากคดิ ว่าน่ีเป็นการต่อรองราคา มนั เป็นการมัดมอื ชกมากกวา่ ม้า
อะไรจะมีค่าเท่าท่ีดินเนื้อท่ียี่สิบไร่ และย่ิงม้าตัวนั้นพิกลพิการด้วยละก็ คุณค่า
ของมนั เทยี บไมต่ ดิ เลย
“กย็ ุตธิ รรมดีนี่” เด็กสาวเอ่ยขึ้นเสียงใส
“ยตุ ธิ รรมง้ันร”ึ เขาแย้งลูกสาว
“พอ่ ” เธอขน้ึ เสยี งสงู ยงิ ตาเขยี วปดั ใส่ เขาถอนใจอยา่ งแรง เบนสายตา
ออกจากโต๊ะอาหาร มองทะลุหน้าต่างออกไป ข้างนอกน้ันมีแต่ความมืดกับ
ความมืด
“ขอบคุณมากครับ” ชายคนน้ันกล่าวด้วยน้�ำเสียงร่าเริง เขาไม่ต้อง
หันไปมองหรอก แต่รู้ว่าสีหน้าของชายคนน้ันบานเบ่ง ในคืนนั้นเขารู้สึกอึดอัด
ขดั ขอ้ งตลอดเวลา เช้าขึน้ มายงั ไมแ่ จม่ ใสเลย และพอคนงานของเขาวง่ิ หนา้ ต่ืน
มาบอกกบั เขาวา่ ม้าตวั ทเ่ี ป็นสงิ่ แลกเปลี่ยนกับที่ดนิ ของเขานอนหายใจรวยริน
ใกล้ตายแล้ว เขาถึงกับอ่อนแรง ทรุดกายลงนั่งบนเก้าอ้ี เขาไม่ได้เสียดายมัน
หรอก เพราะมนั ไมม่ ีราคาต้ังแต่ต้นแลว้ แต่ทเี่ ขาออ่ นอกอ่อนใจ คอื วา่ เพยี งช่ัว
ค�่ำคืนเดียว เขาเสยี เปรยี บชายคนนนั้ ถงึ สองเดง้ แตท่ ว่าเขาไม่รหู้ รอกว่าอีกหน่ึง
สปั ดาหต์ อ่ มา เขาต้องพบกบั อะไรอกี จนกระทง่ั ชายคนนน้ั ได้พูดกับเขาบนโต๊ะ
อาหารเช้า โดยมีเดก็ สาวนงั่ รว่ มโตะ๊ ด้วย
“ฉนั อยากแตง่ งานกับเธอ” ชายคนน้นั หันไปมองเด็กสาว เธอก้มหนา้
อยา่ งขวยเขิน กมุ มือตวั เองแนน่ จนมือน้ันแดงปลงั่
เขาคาดไม่ถึงวา่ จะไดย้ นิ สงิ่ นี้ ชายคนนน้ั ถือดีอะไร ถึงเอ่ยขอลกู สาว
อนั เป็นแก้วตาดวงใจของเขา ชีวิตของเขามเี ธอคนเดยี ว เมยี ตายไปนานนมแลว้
เขาหวงั วา่ เธอจะได้แต่งงานกับชายหนุ่มทีเ่ ขาเหน็ ว่าเหมาะสม

148 วรรณกรรมรางวลั พานแว่นฟ้า

“เปน็ ไปไมไ่ ด”้ เขาคา้ นอยา่ งนมุ่ นวล เพอื่ รกั ษามารยาทเจา้ ถน่ิ เดก็ สาว
เงยหน้ามองพ่อของเธอหลังได้ยินค�ำปฏิเสธ เขาร้อนรุ่มเกินไปจนไม่อาจอ่าน
สายตาของลกู สาวออก

“ฉันคดิ ว่า คณุ คงไมอ่ ยากอายนะ ถา้ หากวา่ ใครๆ รู้วา่ เธอไมใ่ ชเ่ ด็ก
สาวทบ่ี ริสุทธิแ์ ล้วตอนไปแตง่ งานกบั ชายอื่น” ชายคนนน้ั พดู ดว้ ยน�้ำเสียงกรา้ ว

“ขฉู่ นั อย่างนนั้ รึ”
“เปล่าขู่ ถามลูกสาวคณุ ได้เลย”
“พอ่ อะ่ ...พ่อ” เด็กสาวครวญเสยี ง
ตอนน้ีเขาไม่ต้องถามแล้วล่ะ ค�ำพูดสั้นๆ และสายตาของเธอเป็น
ค�ำตอบท่ีชดั เจนอยใู่ นตัวแลว้ เขาก�ำหมดั แนน่ มองหาอะไรทอี่ ยใู่ กล้มอื หวังจะ
ทุบใหม้ ันแหลกเปน็ ผยุ ผง เพือ่ ระบายความแค้นคลงั่ แต่ว่าไมม่ ีอะไรเลย เขาได้
แต่ก�ำมันแนน่ จนเสน้ เลือดปูดต่อไป และภายในกายน้ันเลือดเดอื ดพล่านไม่ตา่ ง
จากลาวาดีๆ นเ่ี อง

-๓-

เชา้ วนั นน้ั เขากบั ลกู สาวก�ำลงั ท�ำงานอยใู่ นฟารม์ คนงานอกี คนก�ำลงั โกยหญา้
ให้กบั วัวรว่ มยี่สิบตัว เปน็ วัวพันธุ์เนือ้ สามารถกนิ ไดท้ งั้ เน้อื และนม สว่ นไก่นน้ั
มอี ยู่ราวหา้ สิบตัว เลย้ี งไว้กนิ ไข่และกินเนื้อ ที่ดินหลังจากขายใหก้ ับชายคนนน้ั
ไปแล้วก็ยังเหลืออีกเกือบๆ ส่ีสิบไร่ สรุปได้ว่าเขาเป็นคนท่ีมีฐานะคนหนึ่งของ
เมืองแห่งน้ี
“โอ้ ไขเ่ ยอะมากเลยพ่อ” ลกู สาวหยิบไข่ไก่ใส่ตะกร้าอย่างเพลิดเพลิน
เขาย้ิมอย่างมคี วามสุขทีไ่ ด้ผลิตผลในแต่ละวัน ลูกสาวของเขาแมว้ า่ แต่งงานกบั
ชายคนทม่ี ากบั มา้ ขาเป๋ และบดั นมี้ นั ไดต้ ายจากโลกนไี้ ปแตก่ ย็ งั เขา้ มาชว่ ยเหลอื
งานในฟารม์ ทกุ วนั สว่ นงานบา้ นงานเรอื นของเขาตกเปน็ ของคนใชห้ ญงิ คนหนง่ึ

ประจ�ำ ปี ๒๕๕๙ 149


Click to View FlipBook Version
Previous Book
DSKP ADDMT T4 T5 KSSM
Next Book
DSKP 3