ภาพที่คอมโพสิชั่น (ไม่เคย) ลงตัว

ตวั บา้ นสรา้ งจากไมส้ ซี ดี เกา่ สภาพโยเ้ ยจ้ วนพงั มพิ งั แหล่ รอบบา้ นเปน็ ดงหญา้ รกชนั
ทว่ มหวั

การมาถึงของชายแปลกหน้าท�ำให้เสียงเอะอะของผู้คนที่ชุมนุมอยู่ใต้ถุน
บา้ นเงยี บลง สายตากวา่ สบิ คมู่ องตรงมายงั เขาดว้ ยความแปลกใจ และนนั่ คอื ครง้ั แรก
ทผ่ี มไดพ้ บเขา

“พ่อหนมุ่ หลงทางมารึ” พ่อของผมร้องถาม พลางแกะผ้าขาวมา้ ทคี่ าดพุง
มาพาดไหล่

ชายคนดงั กลา่ วสงั เกตกลมุ่ คนทอ่ี ยเู่ บอ้ื งหนา้ อนั ประกอบดว้ ยชายหลายวยั
ปะปนกัน ตงั้ แตเ่ ดก็ หนมุ่ รุน่ กระทงอย่างผมจนถงึ ชายสูงวัยอย่างพ่อของผม

“ที่นี่คือบ้านดอนสักทองหรือเปล่าครับคุณลุง” ชายหนุ่มเอ่ยถามอย่าง
สุภาพ เสียงของเขานุม่ ทมุ้ และแฝงอ�ำนาจอยา่ งแปลกประหลาด

ชาวบา้ นพยกั พเยดิ ใหพ้ อ่ ของผมตอบ พอ่ จงึ กา้ วออกมาอยา่ งเสยี ไมไ่ ด้ เผย
ใหเ้ หน็ โตะ๊ ท่ปี ูผา้ ไวอ้ ย่างหยาบๆ ด้านหลังพวกเรา

“ช่าย ที่น่คี อื บ้านดอนสักทอง พอ่ หนุม่ มีธุระอะไรล่ะ” พอ่ เท้าสะเอวถาม
ผมเสยี วแปลบเมอ่ื เขามองไปทางดา้ นหลงั ของพวกเรา เขาคงรแู้ ลว้ วา่ พวก
เราก�ำลังท�ำอะไรกันอยู่ แม้ว่าการพนันจะเป็นเรื่องผิดกฎหมาย แต่กระแสของ
กฎหมายส�ำหรับชนบทท่ีห่างไกลเช่นน้ี มันติดๆ ดับๆ มาถึงบ้างไม่ถึงบ้างเหมือน
กระแสไฟฟา้ ท่มี าถึงท่นี ี่ ดงั นัน้ ชาวบ้านจงึ ใชช้ วี ิตกันไปตามประสา
“ผมเป็นนายหน้า” เขากล่าวต่อไปด้วยน�้ำเสียงเรียบเฉย ราวกับว่าไม่ได้
ใสใ่ จต่อส่งิ ท่พี บเห็นตรงหนา้
“คุณมาหาซ้ือที่ดินเหรอ ดีเลยชาวบ้านท่ีน่ีเขามีที่ดินเยอะแยะตั้งแต่ปู่ย่า
ตายายให้ตกกนั มา อยา่ งผู้ใหญด่ ำ� น่ี แกมีท่ดี ินเปน็ ร้อยไร่เชยี วนะคณุ ” ตาคงขี้เมา
ประจำ� หมบู่ า้ นใหข้ อ้ มลู พลางบยุ้ ปากมาทางพอ่ ของผม ผมสงั เกตเหน็ พอ่ อมยม้ิ อยา่ ง
ภูมใิ จนดิ ๆ กอ่ นจะเอ่ยปากกับชายแปลกหน้าคนนั้น

150 วรรณกรรมรางวัลพานแวน่ ฟ้า

“เข้ามานั่งกอ่ นสคิ ณุ ” พ่อเลอ่ื นสารพดั ของบนแครอ่ อกเพ่อื ใหช้ ายหนุ่มมี
ทนี่ ่งั

“ทดี่ นิ ทน่ี ถี่ กู เหมอื นเหมอื นกาบหมาก วา่ แตค่ ณุ จะเอาไปทำ� อะไรเลา่ ครบั
ดินมันแข็งเหมือนหัวโจรปลูกอะไรก็ไม่ขึ้น น้�ำท่าก็ไม่ดีฝนไม่ตกมาเป็นปีแล้ว
หนองใหญก่ ลางหมูบ่ ้านนัน่ ก็ขาดนำ้� มานานโขแลว้ ละ่ ”

“ผมไม่ได้มาซ้ือท่ีดิน แต่ผมมีท่ีดินมาขาย” เกิดความเงียบข้ึนครู่ใหญ่ใน
หมูพ่ วกเรา

“ลอ้ เลน่ รเึ ปลา่ คณุ มาขายทกี่ บั พวกเรากเ็ หมอื นเอาควายไปกนิ นำ้� ในหนอง
แห้ง มันจะเป็นไปได้ยังไงเล่า” ค�ำพูดของไอ้สันต์เพื่อนสนิทของผมท�ำเอาพวกผม
หัวเราะครนื หลายคนสา่ ยหน้ากับคำ� พดู ของชายหนุม่ ผนู้ ั้น แตน่ ายหนา้ หนมุ่ ยังคง
มีสหี นา้ วางเฉยไมส่ นใจต่อปฏกิ ริ ยิ าของชาวบา้ นแต่อยา่ งใด

“ทด่ี นิ ทผ่ี มมาเสนอขายน้ี เปน็ โครงการใหญท่ ต่ี อ้ งการขายทดี่ นิ เปน็ จำ� นวน
มากในราคาท่ีถกู ที่สดุ อยา่ งที่ไม่สามารถหาซ้อื จากทไ่ี หนบนโลกนี้ได้”

พวกผมยง่ิ หวั เราะกบั คำ� โฆษณาชวนเชอ่ื ของนายหนา้ ทด่ี นิ คนนนั้ ถงึ แมว้ า่
พวกผมจะอยู่ในชนบทท่ีห่างไกล แต่อย่างไรเสียพวกผมก็ได้รับการศึกษาตามท่ี
รฐั กำ� หนดไวอ้ ยา่ งสมภมู ิ ไอท้ ี่จะมาหลอกลวงกนั นน้ั คงไม่ได้กนิ พวกผมหรอก

“เอาละ่ พอ่ หนมุ่ อยา่ งไรกอ็ ตุ สา่ หข์ บั รถมาถงึ นี่ ลองบอกมาซวิ า่ ทด่ี นิ ทข่ี าย
อยตู่ รงไหนกนั ” ผมรวู้ า่ พอ่ คงไมเ่ ชอ่ื นายหนา้ คนนนั้ แตใ่ นเมอ่ื ทา่ นเปน็ ผหู้ ลกั ผใู้ หญ่
ของท่ีนค่ี ร้นั จะใหไ้ ลเ่ ขาไปคงไม่งามนัก

“ผมขายทด่ี ินบนดวงจันทรค์ รับ” เกดิ ความเงยี บขน้ึ อึดใจหนงึ่ ก่อนเสียง
หัวเราะอีกครืนใหญ่จะระเบิดขึ้น ผมกับไอ้สันต์หัวเราะจนตัวงอ สมาชิกคนอ่ืนๆ
ไม่ต้องพูดถึงบางคนถึงกบั หัวเราะจนน�ำ้ หนู ำ้� ตาไหล

“น่คี ุณ ถา้ จะมาหลอกกนั ง่ายๆ อย่างนี้ ผมวา่ คณุ กลับไปดีกวา่ ก่อนทีผ่ ม
จะแจ้งต�ำรวจมาจับคุณ” ผมพูดไปกลั้นหัวเราะไป มิจฉาชีพสมัยนี้ไม่แยบยลเอา
ซะเลย หากจะหลอกกันซึ่งหนา้ อยา่ งนีเ้ อาปืนมาปลน้ กนั เลยดีกว่า

ประจ�ำปี ๒๕๖๐ 151

“ชา่ ยๆ ไอ้ดินพดู ถูก กลับไปซะเถอะคณุ ” ชาวบา้ นส่วนใหญส่ นบั สนุนผม
อนั ทจ่ี รงิ แลว้ ชาวบา้ นเหลา่ นม้ี กั จะเหน็ พอ้ งกบั ความคดิ ของพอ่ และผมอยเู่ สมอ ทง้ั น้ี
ไม่ใชเ่ หตผุ ลอ่นื ใดนอกเสียจากว่าพอ่ เป็นผูใ้ หญ่บ้าน และผมเป็นคนท่ีจบสงู ทสี่ ุดใน
หม่บู ้านดอนสักทองแห่งนี้ ผมจบชน้ั มธั ยมศึกษาปีที่ ๖ จากโรงเรยี นประจ�ำอำ� เภอ
และผมควรได้เรียนต่อในระดับมหาวิทยาลัยแต่พอฝนแล้งติดต่อกันหลายปีท�ำให้
ขา้ วในนาไมใ่ หผ้ ล พ่อจึงไม่มเี งินส่งผมเรยี นต่อ ผมจำ� ตอ้ งออกมาช่วยทำ� งานเล็กๆ
นอ้ ยๆ เพอ่ื หาเงินมาประทงั ครอบครัวและเกบ็ เงินไว้สำ� หรบั เข้าเรียนอีกครั้ง แต่น่ีก็
ย่างเขา้ ปีทีส่ องแล้ว พวกเรายงั ไมม่ ีเงินพอให้ผมไดก้ ลับไปเรียนต่อเลย

“ผมไม่ได้บังคับทุกคนนะครับ แค่ฟังข้อเสนอก่อนจะได้ไม่เสียใจทีหลัง”
ชายหนุ่มยังคงพูดต่อไปอย่างไม่สะทกสะทา้ น

“ในอนาคต ท่ีดินบนโลกนี้จะไม่สามารถท�ำกินได้ เน่ืองจากความ
อุดมสมบูรณ์หมดไปจากการกระท�ำของพวกเราเองที่ใช้ทรัพยากรอย่างไม่ถูกต้อง
ดูหมูบ่ ้านของพวกคณุ เป็นตัวอย่างกไ็ ด”้ เกิดความเงยี บงนั ขน้ึ เพราะสิง่ ท่นี ายหน้า
พดู นนั้ สง่ ผลกระทบตอ่ ความรสู้ กึ ของพวกเราทกุ คน กอ่ นหนา้ นห้ี มบู่ า้ นของเราถอื วา่
เปน็ หมบู่ า้ นทท่ี ำ� นาไดม้ ากทส่ี ดุ ในจงั หวดั นเ้ี ลยกว็ า่ ได้ แตเ่ พอ่ื ใหผ้ ลผลติ เพมิ่ มากขนึ้
ชาวบา้ นเลยใช้ทั้งปุ๋ยและยาฆ่าแมลงอย่างหนัก โดยไมส่ นใจคำ� ตักเตือนของเกษตร
อ�ำเภอ ในทสี่ ุดเม่อื หลายปกี ่อนขา้ วของเราก็ออกรวงน้อยลง แม้จะใสป่ ุย๋ อย่างไรก็
ไม่เป็นผล ชาวบ้านจึงแก้ปัญหาโดยการตัดป่าเพ่ือเพิ่มพื้นที่ท�ำนาให้มากขึ้น แต่
อยา่ งไรเสยี ผลผลติ กไ็ มม่ ากเทา่ ทตี่ อ้ งการ แมว้ า่ พน้ื ทนี่ าจะมากขนึ้ กต็ าม สดุ ทา้ ยฝน
ก็หยุดตก พวกเราเลยต้องหยดุ ท�ำนา และผมต้องหยุดเรียนหนงั สอื

“ทางรัฐบาลพยายามแก้ปัญหานี้ เลยปล่อยขายพ้ืนท่ีบนดวงจันทร์ซ่ึงยัง
อุดมสมบูรณ์ เพ่ือพวกคุณจะได้ขึ้นไปท�ำเกษตรบนนั้นแทน” แม้จะฟังดูเป็นเร่ือง
ลวงโลกอย่างหน้าไมอ่ าย แต่วธิ ีการพดู ของชายผูน้ ัน่ ชวนเช่อื ยง่ิ นัก และเมื่ออา้ งถงึ
รฐั บาลพวกเราก็เริ่มฟงั อย่างต้ังใจ

152 วรรณกรรมรางวลั พานแว่นฟ้า

“ทกุ ประเทศทวั่ โลกไดร้ บั การจดั สรรทด่ี นิ บนดวงจนั ทรไ์ มเ่ ทา่ กนั ขน้ึ อยกู่ บั
ความมน่ั คงทางเศรษฐกจิ ของแต่ละประเทศ ส�ำหรบั ประเทศไทยได้รับจดั สรรทด่ี ิน
ท�ำกินไม่มากเท่าชาติอื่น แต่ก็ถือว่าไม่น้อยทีเดียว ท่ีดินท่ีเปิดขายเฟสแรกนั้นถูก
จบั จองหมดแลว้ โดยนายทนุ และนเ่ี ปน็ เฟสทส่ี องซงึ่ เราเปดิ ใหก้ บั เกษตรกรเปน็ หลกั
เพอื่ ใหเ้ กษตรกรไดส้ ง่ ผลผลติ ไปปลกู บนดวงจนั ทร”์ แลว้ ชายผนู้ น้ั กพ็ ดู หลกั การทาง
เศรษฐกิจ การเกษตร และอน่ื ๆ อกี มากมาย ผมแปลกใจว่าทำ� ไมทกุ คนรวมถึงผม
ยงั คงน่ังตาปรบิ ๆ ฟังชายคนน้นั พดู อยูเ่ ปน็ นาน แม้วา่ ผมจะไมเ่ ชือ่ เร่ืองทีเ่ ขาพดู เลย
แม้เพียงค�ำเดยี วกต็ าม

“ฟังมาก็นาน สรุปเลยได้ไหมว่าที่ดินที่ว่านั่นจะขายเท่าไหร่” ตาเพียน
ชายชราอกี คนในหมบู่ ้านถามขนึ้ ในท่ีสุด

“อยา่ งทบ่ี อกไปว่าเราตั้งใจขายใหเ้ กษตรกร เพ่ือใหเ้ ปลี่ยนพ้ืนท่วี า่ งเปล่า
บนดวงจันทร์ให้กลายเป็นพื้นท่ีท�ำกิน ดังน้ันเราจึงขายท่ีดินเฟสนี้ให้เกษตรกรใน
ราคาท่ีถูกกวา่ เฟสทีแ่ ลว้ ”

“แลว้ มนั เทา่ ไหร่กนั ละ่ ฉันรอฟงั อยู่” ตาคงขยับเข้ามาใกลก้ วา่ เดมิ
“เราขายเพียงแค่ไร่ละสามร้อยบาทเท่านั้นครับ” เสียงอ้ืออึงดังข้ึนแทบ
ทนั ทีท่ีชายผูน้ ั้นบอกราคา ผมนกึ ในใจว่าใครจะยอมซ้อื ทีด่ ินทพ่ี วกเราไม่มวี นั เขา้ ไป
อยูอ่ าศยั ไดแ้ มใ้ นความฝันกต็ าม
“แล้วถา้ สมมตวิ า่ พวกฉนั ซอ้ื ทด่ี ินนั่น แลว้ พวกฉนั จะเอาพชื ผักขึน้ ไปปลูก
บนดวงจันทร์ไดอ้ ย่างไรเลา่ ” ทกุ คนพยักหน้าหงกึ หงักเห็นด้วยกับคำ� ถามของพอ่
“อันนี้ผู้ใหญ่ไม่ต้องกังวลครับ เพราะทางเราจะจัดการให้ทุกอย่าง เพียง
แค่ทุกคนปลูกข้าวในนาของตัวเอง จากน้ันน�ำผลผลิตที่ได้ไปขายให้กับโรงสีข้าว
ท่ีรับซื้อข้าวให้กับรัฐบาลตามปกติ โดยให้แต่ละคนเขียนหมายเลขโฉนดท่ีดินบน
ดวงจนั ทรไ์ วบ้ นกระสอบขา้ ว แลว้ ทางเราจะนำ� เมลด็ ขา้ วเหลา่ นน้ั ไปปลกู ใหใ้ นทดี่ นิ
ของแตล่ ะคนอยา่ งเรยี บรอ้ ย พอครบสามปผี มจะนำ� เงนิ จากการเกบ็ เกย่ี วผลผลติ บน
ดวงจนั ทรม์ าคืนให้กับทุกคนครบั ”

ประจำ� ปี ๒๕๖๐ 153

“เราจะรูไ้ ดอ้ ย่างไรละ่ วา่ ขา้ วของเราถูกปลูกบนดวงจนั ทร์แลว้ จริงๆ” ผม
ถามขึ้นอย่างเหลอื อด

“ไม่ต้องห่วงครับ ทุกคนสามารถดูแปลงนาของตนเองได้จากที่น่ี” แล้ว
นายหนา้ คนนนั้ กค็ วกั เอากลอ้ งอนั หนง่ึ ออกมาจากกระเปา๋ มนั เปน็ กลอ้ งสอ่ งทางไกล
ชนิดสองตาที่พบเห็นไดท้ ั่วไป

“เราจะแจกกลอ้ งส่องทางไกลใหเ้ จา้ ของทีด่ ินทุกคน เมอ่ื ทางเราปลูกขา้ ว
เรยี บรอ้ ยแลว้ ทกุ คนจะสามารถดกู ารเจรญิ เตบิ โตของตน้ ขา้ วในแปลงนาไดจ้ ากกลอ้ ง
อันนี้ โดยเฉพาะในคืนท่ีพระจันทร์เต็มดวงหากใช้กล้องน้ีดูไปยังผิวของดวงจันทร์
ทกุ คนจะเหน็ ตน้ ขา้ วสเี ขยี วขจเี ตบิ โตอยบู่ นนน้ั ” หลายคนรบั กลอ้ งไปผลดั กนั สอ่ งดู

“เราคงไม่เอาด้วยนะผู้ใหญ่ โกหกกันเห็นๆ ถ้าเมียรู้รับรองถูกด่ายับ”
ตาเพียนเป็นคนแรกท่ีเสนอความคิดของตนเอง นั่นท�ำให้คนอ่ืนๆ พลอยเห็นพ้อง
ตอ้ งกันไปด้วย

“แม่ฉันคงด่าเป็นกระบุงเหมือนกัน ฉันไม่เอาด้วยหรอก” ไอ้สันต์เสริม
ความคิดของมัน

“ฉนั ขอซอ้ื ” ทกุ คนหนั ไปมองทางตน้ เสยี งพรอ้ มกนั ตาคงควกั เงนิ จากชาย
พกวางลงบนโต๊ะ

“วันนี้ฉันชนะโปถั่วมา ฉันซื้อไร่นึงละกันพ่อหนุ่ม” ทุกคนส่งเสียงอ้ืออึง
อกี ครัง้ เพอื่ ห้ามปรามตาคง

“ไอ้คง เอ็งเก็บเงินไว้ให้เมียซ้ือกับข้าวกับปลาไม่ดีกว่ารึ” ตาเพียนออก
ความเห็น

“ไอฉ้ ันมนั คนขี้เมาไปวนั ๆ คิดมาตั้งนานนมแลว้ ว่าจะกลับเน้อื กลับตวั ท�ำ
มาหากนิ แต่ยังไมม่ ีโอกาสซกั ที เอาแต่เลน่ ถ่ัวเล่นโปไปเรือ่ ย เห็นทวี นั นค้ี งเป็นวันท่ี
ฉนั จะไดท้ ำ� อะไรเปน็ เรอื่ งเปน็ ราวบา้ งแลว้ ละ่ ” ทกุ คนนงิ่ เงยี บฟงั ความคดิ ของตาคง
ข้ีเมา

154 วรรณกรรมรางวัลพานแว่นฟา้

“ถา้ ตน้ ขา้ วของฉนั มนั ไปโตบนดวงจนั ทรไ์ ดจ้ รงิ กค็ งดี ไอโ้ ลกนมี้ นั กซ็ อมซอ่
ผุพังลงทุกวัน น้�ำท่าดินดอนก็ไม่เหมาะไม่สมจะท�ำกินอีกต่อไปแล้ว ถ้าวันหน่ึง
ลกู หลานของเราขน้ึ ไปอยบู่ นดวงจนั ทรจ์ รงิ ๆ มนั จะไดม้ ขี า้ วไวก้ นิ นะพผ่ี ใู้ หญ”่ ตาคง
สบตาพ่อนงิ่ นาน

“แล้วถ้าไอ้หนุ่มนี้มันหลอกเอ็งเล่าตาคง” พ่อถามอย่างไม่ต้องเกรงอก
เกรงใจใครแล้ว คงด้วยสงสารตาคงข้เี มาทแี่ กมีเงินไม่มากมายนัก หากถูกหลอกไป
จะเสียใจเปล่า

“อวุ ๊ะ พี่ผใู้ หญอ่ ยา่ งนอ้ ยขา้ วในนาก็ของฉัน ฉนั ปลูกเอาไปขายฉันก็ได้เงิน
ที่เหลือมันจะเอาไปปลูกบนดวงจันทร์หรือไม่ก็เร่ืองของพวกมันแล้วละวะ” ตาคง
ตบเขา่ ฉาดใหญ่

“แลว้ เงินสามรอ้ ยละลุง” ไอส้ นั ต์ถามด้วยความหว่ งใย
“กกู ค็ ดิ วา่ กซู อื้ ไอก้ ลอ้ งนนั่ ถา้ สอ่ งนาบนดวงจนั ทรไ์ มเ่ หน็ กเ็ อาไวส้ อ่ งอพี วก
สาวๆ อาบน�้ำทท่ี ่าน�้ำจะเปน็ ไรไป” แล้วตาคงกห็ วั เราะลั่น ท�ำเอาพวกเราแอบอด
ย้ิมไม่ได้
“เอา้ เอาเงินไป แล้วฉันต้องท�ำยงั ไงบา้ งวะ” ตาคงยดั เงินใส่มอื นายหน้า
“คณุ ลงุ ลงชอ่ื ในสญั ญา แลว้ เลอื กทดี่ นิ ไดเ้ ลยครบั ” ชายหนมุ่ กางกระดาษ
ขนาดใหญม่ ากแผน่ หนง่ึ บนโต๊ะ ขอบของมนั เลยโต๊ะทั้งสองดา้ นลงมา บนกระดาษ
เป็นพิกัดแสดงอาณาเขตพ้ืนที่ซ่ึงถูกแบ่งออกเป็นแปลงๆ แต่ละแปลงมีหมาย
เลยกำ� กบั ไว้
“แปลงที่เป็นสีแดงหมายถึงมีคนซื้อไปแล้ว คุณลุงเลือกแปลงท่ีมีสีเขียว
เท่านั้นครับ” พวกเราจ้องมองในกระดาษแผ่นน้ัน พ้ืนที่ส่วนใหญ่เป็นสีแดงเกือบ
หมดแล้วเหลือเพยี งสว่ นน้อยเทา่ นนั้ ทยี่ ังเป็นสีเขยี วอยู่
“แปลงน้ีน่าสนใจนะครบั ตดิ กบั ท่ีดนิ ของอยั การทา่ นหนึ่ง ทา่ นเปน็ คนดี
มากเลยครบั ” ชายหนมุ่ ชไ้ี ปยงั พนื้ ทส่ี เี ขยี วขนาดกระจดิ รดิ ซง่ึ ตดิ กบั พน้ื ทส่ี แี ดงขนาด
ใหญท่ ถี่ ูกจับจองแลว้

ประจ�ำปี ๒๕๖๐ 155

“เอ้า เอาแปลงน้ีละวะ กูจะได้มีเพื่อนบ้านเป็นอัยการกันละคราวนี้
ว่าอย่างไรล่ะพี่ผใู้ หญ่”

พอ่ จอ้ งกระดาษแผน่ นน้ั อยคู่ รใู่ หญ่ แลว้ ทา่ นกช็ ไี้ ปยงั ทวี่ า่ งสเี ขยี วหยอ่ มหนงึ่
พร้อมกบั ประกาศลัน่

“ฉนั เอาตรงนหี้ า้ ไร”่ ผมอา้ ปากคา้ งพดู อะไรไมอ่ อก มนั เปน็ เรอื่ งทไ่ี มม่ ที าง
เปน็ ไปไดแ้ นน่ อน พอ่ เปน็ คนฉลาดรเู้ ทา่ ทนั คน สมยั ทชี่ าวบา้ นยงั ทำ� นาไดป้ ลี ะมากๆ
พอ่ มกั จะเปน็ คนนำ� ผลผลติ ของลกู บา้ นไปขายใหอ้ ยเู่ สมอเพอื่ ปอ้ งกนั ไมใ่ หถ้ กู พอ่ คา้
คนกลางโกงเอาได้ แตค่ รนั้ พอทำ� นาไมไ่ ดช้ วี ติ ของพอ่ จงึ เปลยี่ นไป ในชว่ งแรกทกุ คน
ใหข้ ้ออ้างว่าการเล่นพนนั ขันต่อน้นั เป็นไปเพอ่ื คลายทุกขจ์ ากเร่อื งนา แตพ่ อนานไป
กลับกลายเปน็ การเล่นอย่างจรงิ จงั และพอ่ ก็ตัดสนิ ใจเปดิ บ่อนมนั ท่ีบ้านซะเลย วนั
แรกทรี่ เู้ รอ่ื งผมไมส่ บายใจมากจนนอนไมห่ ลบั พยายามเกลยี้ กลอ่ มพอ่ ใหเ้ ลกิ ซง่ึ พอ่
รับปากว่าหากท�ำนาได้เมื่อไหร่จะกลับมาท�ำนาและเลิกเล่นการพนันทันที แต่นี่ก็
รว่ มปแี ลว้ บา้ นผมกย็ งั คงเปน็ แหลง่ รวมขาพนนั ชน้ั ยอดประจำ� หมบู่ า้ นอยไู่ มเ่ วน้ วาย
ยง่ิ เวลาผา่ นไปเทา่ ไหรผ่ มยงิ่ รสู้ กึ วา่ ชาวบา้ นยง่ิ ลมื ไรล่ มื นา หลงลมื หนา้ ทแ่ี หง่ ตน หลง
มวั เมาอยู่กับอบายมุขอยา่ งไมล่ ืมหูลมื ตาจนผมเองอดสใู จแทน

“ฉันเอาตรงนี้ ตรงใกลๆ้ ของไอค้ งมัน ยังไงก็จะได้คอยดกู ันตอนแกเ่ ฒ่า”
พ่อกอดคอตาคงพลางหัวเราะไปพลาง ผมเห็นผู้สูงวัยสองคนไม่หัวเราะอย่างน้ีมา
นานแลว้

“ขนาดไอ้คงมนั ยังปลูกข้าวบนดวงจนั ทรไ์ ด้ ผใู้ หญ่ดำ� อย่างกูจะกลัวอะไร
วะ” พ่อหนั มาพูดกับลกู บา้ นคนอนื่ ๆ

ในขณะทพ่ี อ่ กบั ตาคงก�ำลงั นั่งเขยี นสญั ญาและฟงั การอธบิ ายรายละเอยี ด
เรื่องตา่ งๆ อยู่น้ัน ลูกบ้านหลายคนกเ็ ลียบๆ เคยี งๆ ดทู ดี่ นิ ทีเ่ หลืออยู่พลางปรกึ ษา
หารอื กนั อยา่ งเปน็ กงั วล

“มนั เหลือไมก่ แ่ี ปลงแลว้ นะ ถ้ามันเป็นอย่างพ่อหน่มุ นีว้ า่ จริง พวกเราจะ
อยกู่ นั อยา่ งไรเลา่ ” หลายคนเรม่ิ ลงั เล เมอื่ เหน็ คนอนื่ ๆ ทยอยเลอื กซอ้ื ทดี่ นิ กนั คนละ

156 วรรณกรรมรางวลั พานแว่นฟา้

ไรส่ องไร่ หลายคนกลบั บา้ นไปจงู ลกู จงู เมยี มาดแู ละเรมิ่ จบั จองทดี่ นิ บนดวงจนั ทรก์ นั
เร่ือยๆ จนในท่ีสุดเมื่อตะวันบ่ายคล้อยทุกคนในหมู่บ้านดอนสักทองก็เป็นเจ้าของ
โฉนดที่ดินบนดวงจันทร์กันทกุ หลังคาเรอื น

ฤดเู พาะปลกู กำ� ลงั จะเรม่ิ ขน้ึ แตฝ่ นกย็ งั ไมต่ ก พวกเราตอ้ งขายขา้ วลอ็ ตแรก
ให้แล้วเสร็จภายในสามปีเพ่ือท่ีจะได้ทันกับที่ทางรัฐบาลจะเอาเมล็ดพันธุ์เหล่านั้น
ข้ึนไปปลกู บนดวงจนั ทรใ์ นรอบแรก ไม่อยา่ งนน้ั ต้องรออีกสามปี ชาวบา้ นทเ่ี สียเงนิ
ซอื้ ท่ีดินแล้วกอ็ ยากได้ส่วนแบ่งให้เรว็ ที่สดุ จงึ เป็นกังวลที่ยังไม่สามารถปลูกขา้ วได้

“ไดค้ วามวา่ อยา่ งไรละ่ ผ้ใู หญ่ เกษตรทา่ นแนะนำ� วา่ อย่างไร” ชาวบา้ นมา
รวมตัวกันท่ีบ้านของผมอีกครั้ง หลังจากที่พ่ออาสาไปปรึกษาปัญหาเร่ืองปลูกข้าว
กับเกษตรอำ� เภอ

“ท่านว่าให้พวกเราลองปลูกถ่ัวก่อน ถ่ัวมันอายุส้ันปลูกแป๊บเดียวมันก็ให้
ผล เกบ็ ผลเสรจ็ ก็ไถกลบไว้ใต้ดนิ ใหเ้ ปน็ ปุย๋ ทำ� อยา่ งน้ีแลว้ ค่อยปลูกข้าว”

“ถา้ มวั แตป่ ลกู ถวั่ กนั อยู่ แลว้ จะปลกู ขา้ วทนั รผึ ใู้ หญ”่ ลกู บา้ นคนหนง่ึ ถาม
“ฝนกย็ งั ไมต่ ก อยา่ งไรเรากย็ งั ปลกู ขา้ วไมไ่ ดอ้ ยดู่ ี ปลกู ถวั่ ใชน้ �้ำนอ้ ยกวา่ มนั
คงรอดละวะ ลองดกู นั ก่อน”
หลงั จากวนั นน้ั ชาวบา้ นในหมบู่ า้ นกข็ มขี มนั ปลกู ถวั่ กนั ยกใหญ่ รดนำ�้ พรวน
ดนิ ประคบประหงมราวกับลูกในไส้ พอถั่วอายุได้ประมาณสามเดอื นชาวบา้ นกเ็ กบ็
เกยี่ วไปขาย บางบา้ นทดี่ แู ลอยา่ งดสี ามารถเกบ็ ผลผลติ ไดเ้ กอื บสองรอ้ ยกโิ ลกรมั ตอ่
ไร่ ซงึ่ นบั ว่าเปน็ รายได้ที่ทำ� ใหช้ าวบ้านหน้าชืน่ ขน้ึ ได้ในรอบหลายปีมาน้ี
“ขา้ จะเกบ็ เงนิ นไี้ วท้ ำ� ทนุ ปลกู ขา้ ว ขา้ วา่ จะสง่ ขา้ วสกั ยส่ี บิ เกวยี นขนึ้ ไปปลกู
บนดวงจนั ทร์ให้ได้” ไอส้ ันตค์ ล่ีเงินจากการขายถวั่ อวดผม
“แลว้ แกละ่ ไอ้ดิน ได้เงินแล้วจะทำ� อะไร”

ผมไม่อยากฝันให้มาก เพราะอย่างไรเสียความคลางแคลงใจของผมก็ยัง

คงอยู่ ชายผนู้ น้ั เปน็ ใครกนั แน่ เรอื่ งทเี่ กดิ ขนึ้ ในหมบู่ า้ นของผมเปน็ เรอื่ งจรงิ หรอื เรอ่ื ง
หลอกลวง ผมเฝา้ ถามตวั เองทุกววี่ ันแตไ่ ม่เคยได้รับคำ� ตอบสักที

ประจ�ำปี ๒๕๖๐ 157

เรอื่ งดเี ร่ืองหนึง่ เกดิ จากความกลวั ของพ่อซงึ่ คดิ ว่าดินทีเ่ สอื่ มโทรมมานาน
อาจทำ� ใหไ้ ดข้ า้ วไมม่ ากพอ จงึ ชกั ชวนชาวบา้ นเรง่ ปลกู พชื ตามคนั นาและทดี่ นิ รกรา้ ง
รอบบรเิ วณ ผมไมแ่ นใ่ จวา่ มใี ครสงั เกตหรอื ไมว่ า่ ตอนนที้ ง้ั พอ่ และชาวบา้ นวนุ่ วายอยู่
กบั การเตรยี มปลกู ขา้ วจนไมม่ เี วลาวา่ งมาเลน่ ถว่ั โปกนั อกี แลว้ บอ่ นทบี่ า้ นของผมจงึ
ปดิ ไปโดยปรยิ าย และในเมอ่ื ทกุ คนกำ� ลงั จะลมื มนั ผมจงึ ชว่ ยกำ� จดั หลกั ฐานสดุ ทา้ ย
ของความทรงจ�ำอันยอดแย่ โดยในวันหนึ่งผมแอบเอาโต๊ะและอุปกรณ์การพนันที่
คลุมผ้าไว้ใต้ถุนบ้านไปย่อยเป็นช้ินเล็กช้ินน้อยก่อนจะน�ำไปท�ำเป็นเชื้อไฟไล่ยุงให้
ไอข้ าวลกู ววั ตวั ใหมข่ องผม คนื นนั้ เมอื่ พอ่ กลบั บา้ นและไมซ่ กั ถามอะไรผมจงึ เฉยเสยี

ฝนแรกตกหลังจากนั้นไม่นาน เม็ดฝนท่ีตกแทรกแผ่นดินซ่ึงแห้งแล้ง
มายาวนานท�ำใหค้ วามรอ้ นที่สะสมคกุ รุ่นข้ึนมาในอากาศ สง่ ผลให้อบอ้าวไปทวั่ แต่
ไมน่ านความอบอา้ วนนั้ ก็ถูกแทนท่ดี ว้ ยความชุ่มเย็นจากพรของพระพิรุณ

ชาวบา้ นเฮละโลรอ้ งรำ� เปน็ การใหญเ่ พราะนน่ั หมายถงึ ฤดเู พาะปลกู ไดเ้ รม่ิ
ขนึ้ แลว้ พวกเราเร่ิมไถพรวนดนิ รอคอยการเพาะปลูกและความหวังทีจ่ ะมาถึง

เช้าวันพืชมงคลรายการโทรทัศน์ถ่ายทอดสดพระราชพิธีจรดพระนังคัล
แรกนาขวัญ พวกเราก้มลงกราบพื้นดินขอขมาพระแมธ่ รณี พระแม่คงคา และพระ
แม่โพสพท่ลี ะเลยไม่ทำ� หน้าที่ของพวกเรามาช้านาน พอ่ ของผมเริม่ หวา่ นเมล็ดขา้ ว
ลงในนา ผมยนื มองท่านพลางปาดนำ้� ตาไปพลาง นานแค่ไหนแลว้ หนอทผ่ี มไมเ่ หน็
ภาพน้ี เราท�ำการเกษตรอย่างไม่ถูกต้องจนเกิดความเสยี หายแลว้ พาลพาโลโทษด่า
เทวดาทที่ �ำใหพ้ วกเราอดอยาก วนั นพี้ ่อกลบั มาท�ำนาอกี ครง้ั จะดว้ ยเหตผุ ลใดกต็ าม
แตน่ ั่นทำ� ใหผ้ มซาบซึ้งใจนักทเ่ี ห็นแผ่นดินกลับมาอุดมสมบรู ณอ์ กี ครัง้

กว่าผมและพอ่ จะหว่านขา้ วเสร็จก็เยน็ ยำ�่ มากแล้ว ตกค่ำ� หลังจากอาบน้�ำ
จนตวั เยน็ จงึ ลงมอื ตง้ั วงกนิ ขา้ วกนั ทร่ี ะเบยี งบา้ น ดวงจนั ทรค์ นื นส้ี วยนกั พอ่ นง่ั แหงน
มองอยเู่ น่ินนาน

“เอง็ วา่ ต้นข้าวของเรามันจะชอบดินบนดวงจนั ทร์หรือเปล่าวะ”

158 วรรณกรรมรางวัลพานแวน่ ฟ้า

ผมแหงนดดู วงจนั ทรต์ ามท่าน แม้ว่าในใจจะเชอ่ื เตม็ รอ้ ยวา่ พอ่ โดนไอน้ าย
หนา้ สบิ แปดมงกฎุ หลอกแตก่ ไ็ มอ่ ยากขดั ทา่ น อยา่ งไรเสยี เงนิ ทเี่ สยี ไปกไ็ มไ่ ดม้ ากมาย
อะไร ถ้าแลกกบั การทพ่ี อ่ กลบั มาท�ำงานอกี คร้ัง ผมว่าเงนิ แคน่ ค้ี ้มุ คา่ ส�ำหรับผมมาก

“ไมร่ สู้ พิ อ่ ถา้ เขาขนึ้ ไปดมู าแลว้ วา่ ดี กค็ งดลี ะมงั้ ” ผมตอบแบบขอไปทเี พอื่
รกั ษาน้�ำใจพอ่ ใหม้ ากที่สดุ

“ไม่ร้วู ่าทางไปดวงจันทร์จะไกลมากไหมนะ”
“ไม่รู้สิ ผมไมเ่ คยไป” ผมดูดน้ิวมือท่ีตดิ นำ�้ แกงอยา่ งเอร็ดอรอ่ ย
“พ่อว่าคงไม่ไกลไปกว่ากรุงเทพหรอกโว้ย” พ่อหัวเราะลงลูกคอ ผม
ไมเ่ ขา้ ใจความหมายทพี่ อ่ ซอ่ นไวใ้ นคำ� พดู แตอ่ ยา่ งใด ผมคดิ แคเ่ พยี งวา่ การกนิ อาหาร
กับพ่อในค�ำ่ คนื น้นั มันอร่อยทส่ี ดุ เลยทเี ดียว
หากเป็นคนต่างถิ่นเข้ามาในบ้านดอนสักทองตอนนี้คงประหลาดใจท่ีเห็น
คนในหมบู่ า้ นนม้ี พี ฤตกิ รรมแปลกประหลาด ในเวลากลางวนั ชาวบา้ นทน่ี จ่ี ะทำ� งาน
อย่างเอาเป็นเอาตาย คอยดูหนูดูเพลี้ยไม่ให้มาท�ำลายต้นข้าวอ่อนๆ ที่ก�ำลังชูคอ
อย่างน่ารักน่าชัง บางคนพูดคุยกับต้นข้าวเหล่าน้ันราวกับพวกมันมีชีวิต และหาก
แอบฟังบทสนทนาของคนเหล่าน้ันจะย่ิงแปลกใจใหญ่ เพราะพวกเขามักจะพูดกับ
ต้นข้าวของเขาไม่พ้นด้วยประโยค “โตเร็วๆ นะลูกแล้วจะได้ไปอยู่บนดวงจันทร์”
หรือ “ไปอยู่บนดวงจันทร์แล้วอย่าลืมโลกเรานะ” ตกกลางคืนชาวบ้านจะน่ังส่อง
ดูดวงจันทร์ด้วยกล้องส่องทางไกล พลางย้ิมน้อยย้ิมใหญ่เหมือนคนละเมอเพ้อพก
แมว้ า่ ผมจะเวทนากบั พฤตกิ รรมของชาวบา้ นเหลา่ นน้ั จนเพลยี ใจ แตห่ ากมองในแงด่ ี
จะพบวา่ ชาวบา้ นก็ไดก้ ลบั มาทำ� งาน ทำ� หน้าท่ีของตวั เองอกี ครั้ง ซง่ึ ตา่ งจากกอ่ นน้ี
เหมอื นหนา้ มือกบั หลงั มือ

“พผี่ ใู้ หญ่ เดอื นหนา้ ขา้ วของเราคงเกย่ี วไดแ้ ลว้ ” ตาคงมาหาพอ่ ในคนื หนงึ่

“จะเขา้ ไปขายเองหรือจะฝากกนั ไปเหมือนคราวกอ่ นๆ ละ่ ”

“พวกเราตกลงกันว่าจะรวมกันไปขาย และให้พี่เข้าไปต่อรองมันจะได้

มากกวา่ แยกกนั ขายนะพี่” ตาคงนำ� ขอ้ ตกลงมาบอกพ่อ

ประจำ� ปี ๒๕๖๐ 159

“ไดเ้ งนิ มางวดน้ี วา่ จะซอ้ื เสอื้ ใหมใ่ หเ้ มยี สกั ตวั ” ตาคงแหงนมองดวงจนั ทร์
อยา่ งมีความสขุ

“พผ่ี ใู้ หญ่ว่าไอ้นายหนา้ น่นั จะโกหกเราหรือเปล่า”
ผมไมไ่ ดย้ นิ วา่ พอ่ ตอบวา่ อะไร แตท่ งั้ คตู่ า่ งหวั เราะอยา่ งมคี วามสขุ สำ� หรบั
ผมเสยี งหวั เราะเหลา่ นม้ี คี วามหมายอยา่ งทส่ี ดุ เพราะมนั ไมม่ ใี นบา้ นดอนสกั ทองมา
นานแล้ว จนกระท่ังชายปริศนาผู้นั้นน�ำเร่ืองแปลกประหลาดเข้ามาในหมู่บ้านของ
ผม จะดว้ ยเหตใุ ดกต็ ามความเกลยี ดชงั ทผี่ มมตี อ่ ชายผนู้ นั้ กน็ อ้ ยลงทกุ ครง้ั ทผี่ มไดย้ นิ
เสียงหัวเราะของชาวบ้าน หรือได้ยินเสียงเสียดสีกันของธนบัตรในกระเป๋ากางเกง
ของผม เรือ่ งท่ดี เู หมือนนิทานหลอกเดก็ ของชายผ้นู น้ั นำ� มาซึ่งความหวงั ในรูปแบบ
ทีแ่ ปลกประหลาดของชาวบ้านทีน่ ่ี
สายลมโฉบผา่ นรวงขา้ วสที องอยา่ งแผ่วเบาเหมอื นจมุ พติ คนื นีพ้ ระจนั ทร์
เต็มดวงจึงยากนักท่ีจะมองหาดาวสักดวงเพื่อถามไถ่ ทุ่งนาในหมู่บ้านดอนสักทอง
ของเราวนั นเ้ี หลอื งอรา่ มอยา่ งถว้ นทวั่ ดว้ ยสขี องรวงขา้ วทก่ี ำ� ลงั สกุ เสยี งเขยี ดดงั แวว่ มา
จากหนองนำ้� ทเ่ี ตม็ ปรมิ่ ทดี่ นิ วา่ งเปลา่ แตเ่ ดมิ บดั นรี้ ม่ ครมึ้ ไปดว้ ยปา่ สาธารณประโยชน์
ของหมู่บ้าน กล้องส่องทางไกลหลายอันแขวนอยู่บนก่ิงไม้ใหญ่อย่างไม่ใส่ใจ เวลา
ลว่ งเลยผา่ นมานานเกอื บสามปแี ลว้ ตง้ั แตช่ ายหนมุ่ ผนู้ น้ั ปรากฏตวั ในหมบู่ า้ นของเรา
หลายคนเลิกมองดวงจันทร์และหันมาท�ำนาอย่างแข็งขันด้วยเช่ือว่าตนเองถูกชาย
ดังกล่าวหลอกลวง ชาวบ้านเหล่านั้นเช่ือว่าเงินที่ได้จากการท�ำนาในท่ีนาของตนมี
ความแนน่ อนกวา่ การคาดหวงั เงนิ จากการทำ� นาบนดวงจนั ทรท์ ไ่ี รห้ ลกั ฐาน ในขณะท่ี
อกี หลายคนยงั คงใชก้ ลอ้ งสอ่ งดดู วงจนั ทรท์ กุ คนื เพญ็ เพอื่ ดตู น้ ขา้ วของตนเอง ซงึ่ นนั่
รวมถงึ พอ่ ของผมดว้ ย
ผมกับพ่อนั่งอยู่ริมคันนาเช่นเดียวกับชาวบ้านอีกหลายคน ปีน้ีเป็นปีที่
ชายหนุ่มผู้ลึกลับจะต้องน�ำเงินจากการขายผลผลิตบนดวงจันทร์มาให้เรา ดังนั้น
คนอีกจ�ำนวนหน่ึงจึงพร้อมใจกันออกมาดูรวงข้าวของตนจากตรงนี้ว่ามันให้ผลดี

160 วรรณกรรมรางวลั พานแว่นฟา้

มากนอ้ ยเพยี งใด สามปมี านพ้ี วกเราขายถวั่ และขา้ วไปหลายครง้ั ความอดุ มสมบรู ณ์
ทำ� ให้พวกเราปลูกขา้ วไดถ้ ึงปีละสองครัง้ คนที่มีทน่ี ามากสกั หน่อยอย่างพอ่ ของผม
จึงกลบั มามเี งินมีทองไว้เกบ็ หอมรอมรบิ อีกคร้งั

“ปนี เ้ี ราไดข้ า้ วมากโขอยนู่ ะ พอ่ จะสง่ เอง็ ไปเรยี นมหาวทิ ยาลยั ในกรงุ เทพ”
พอ่ ลดกลอ้ งสอ่ งทางไกลในมอื ผมมองทา่ นอยนู่ งิ่ นานกอ่ นจะสวมกอดทา่ นและแอบ
เช็ดน�้ำตาเพื่อไม่ให้ท่านรู้ ความหวังที่สุดของผมคือการได้เข้าไปเรียนหนังสือใน
กรุงเทพ ผมอยากเรียนเกษตรเพ่ือจะได้กลับมาสอนชาวบ้านในหมู่บ้านให้ท�ำการ
เกษตรอย่างถูกวิธี คืนที่พ่อบอกว่าดวงจันทร์คงไม่ไกลไปกว่ากรุงเทพคงหมายถึง
เรอื่ งนีน้ ี่เอง ผมจำ� ไมไ่ ดว้ า่ บอกขอบคณุ พ่อไปกีค่ รัง้ แต่คงมากพอ

ผมแหงนมองดูดวงจันทร์เช่นเดียวกับท่ีพ่อและชาวบ้านดอนสักทองชอบ
ทำ� กัน และคืนน้นั เปน็ คร้งั แรกทผ่ี มตัดสินใจถามพ่อ

“พ่อมองเห็นต้นข้าวของเราบนดวงจันทร์ไหมครับ” พ่อส่งกล้องส่อง
ทางไกลให้ผม แม้ว่าผมจะมีมันมาเกือบสามปีแล้ว แต่ก็ไม่เคยใช้มันเลยเพราะผม
ไมเ่ คยเชอื่ เรอื่ งเหลา่ นี้ อกี ทง้ั ไมค่ ดิ วา่ กลอ้ งราคาถกู พวกนจี้ ะทำ� ใหเ้ รามองเหน็ ไดไ้ กล
ถงึ ดวงจันทรห์ รอก

พ่อยมิ้ ให้ผมอย่างออ่ นโยน “เห็นสิ ตน้ ขา้ วของเราเตบิ โตอยา่ งสวยงามอยู่
บนดวงจนั ทร์ ลองดสู ”ิ

ผมค่อยๆ ยกกล้องขึ้นมาแนบตาและมองไปทางดวงจันทร์ท่ีส่องแสง
สวา่ งจา้ อยบู่ นทอ้ งฟา้ ผมจอ้ งมนั อยนู่ ง่ิ นานกอ่ นจะสง่ กลอ้ งกลบั คนื ใหพ้ อ่ พรอ้ มกบั
รอยยมิ้ แบบเดียวกบั รอยย้ิมทพี่ ่อมอบให้ผมเสมอมา

ประจำ� ปี ๒๕๖๐ 161



ในหมอก

วัฒน์ ยวงแก้ว

๑.

ปู่ครับ ผมไม่รู้ว่าปู่เคยดูหนังเรื่อง The mist จากบทประพันธ์ของ
สตีเฟ่น คิงหรือเปล่า ผมหมายถึงหลังจากที่ปู่ตายไปแล้วหากยังวนเวียนอยู่กับ
พวกเราบนโลก ปอู่ าจเคยไดด้ บู า้ งแลว้ กไ็ ด้ แตถ่ า้ ไม่ ผมจะเลา่ เรอ่ื งยอ่ ใหฟ้ งั มนั เปน็
เร่อื งราวของหมอกประหลาดจากภเู ขาทปี่ กคลุมเมืองๆ หน่งึ ภายในหมอกหนาทบึ
น้ันคือสัตว์ประหลาดยักษ์กินคน เหตุการณ์เกิดในซูเปอร์มาร์เก็ตแห่งหนึ่ง ท่ีผู้คน
ต่างเผยเน้ือแท้แห่งตัวตนออกมาในภาวะที่หวาดกลัวและต้องเอาตัวรอด แต่
ไคลแมก็ ซอ์ ยทู่ ต่ี อนทา้ ยเรอ่ื ง เมอ่ื พระเอกกบั ลกู และคนอนื่ ๆ อกี สามคนตดิ อยภู่ ายใน
รถทน่ี ้ำ� มันหมด ทา่ มกลางหมอกแห่งสัตว์ประหลาดยกั ษ์ พวกเขาเลอื กจะตาย แต่
กระสุนปืนมีส่ีนัด และคนห้าคน พระเอกยอมเสียสละความตายอันธรรมดาจาก
กระสุนเจาะศรี ษะ เสยี สละความเปน็ มนษุ ย์เพ่อื ล่นั ไกใสล่ ูกของตนเองและคนอน่ื ท่ี
ฝา่ ฟนั กนั มา ยอมเสยี สละรบั ความตายอนั สยดสยองจากสตั วป์ ระหลาด เมอื่ กระสนุ
ในรงั เพลงิ วา่ งเปลา่ เขาไมเ่ หลอื อะไรใหส้ ญู เสยี อกี แลว้ ความตายรปู แบบไหนกไ็ มใ่ ช่

ประจ�ำปี ๒๕๖๐ 163

สิ่งท่นี ่ากลัวอกี แตก่ ลับเปน็ วา่ เสยี งครนื ครางทนี่ า่ กลัวน้ันไม่ใช่สตั วป์ ระหลาด หาก
เปน็ รถถงั ทหารที่จะมาช่วยพวกเขา ไมส่ ิ เพราะเหลอื เขาเพยี งล�ำพงั

หนงั เรอ่ื งนแี้ วบเขา้ มาในหวั เมอื่ ผมจอดรถบนปากทางเขา้ ลานเกาะโพธ์ิ ดบั
เครอื่ งยนต์ มอื กำ� ปนื ลกู โมบ่ รรจกุ ระสนุ เตม็ ภายนอกฝนยงั กระหนำ่� ลงมาเปน็ เหมอื น
หมอกสขี าวโพลนหม่ คลมุ รอบคนั รถ และอาณาบรเิ วณ มองเหน็ เพยี งเงาของตน้ โพธิ์
ใหญค่ ลา้ ยสตั ว์ประหลาดยักษ์ มันยงั ไม่มาตามทนี่ ดั แต่ผมรูว้ ่ามันตอ้ งมา ผมกลัว
ครบั ปู่ กลวั ว่าผมจะตดั สนิ ใจเรว็ ไปเหมอื นตวั ละครในหนังเรือ่ งน้ัน แต่เกาะโพธิ์เป็น
มากกวา่ ทรพั ยส์ นิ ของครอบครวั เรา มนั กลายเปน็ ศกั ดศ์ิ รี และเปน็ ตวั แทนความเปน็
ชมุ ชนท่ีเราต้องรกั ษาไว้ ปูค่ งคิดไม่ถึงล่ะสิว่า ถึงวันนี้ ลูกหลานของบรรดาคนที่เคย
ฆ่าฟันกันสมัยคอมมิวนิสต์กลับมาร่วมมือกับผมต่อสู้กับมัน เพียงเพ่ือผืนแผ่นดิน
เล็กๆ ของเรา ที่เป็นสสุ านแหง่ ความทรงจ�ำ

ปู่รู้ไหม ไม่ถึงสิบปีมาน้ีท้องทุ่งหลางอันกว้างใหญ่สุดลูกหูลูกตา ได้กลาย
เป็นสวนยางสวนปาล์มน�้ำมัน และอาณาจักรโรงงานอุตสาหกรรมไปหมดแล้ว
ก็ท่ีนาราคาถกู มันกวา้ นซอื้ ในราคาไมก่ บี่ าทตง้ั แตก่ ่อนสร้างถนน หมบู่ า้ นเราทำ� นา
มาแต่บรรพบุรุษ จริงอยู่ราคาข้าวไม่เคยท�ำให้ใครรวย แค่เพียงท�ำให้เราไม่ต้อง
ซื้อข้าวกิน ส่วนกับข้าวก็มาจากในนานั่นแหละเหลือเฟือ ยังจ�ำได้สมัยยังเด็ก ท่ีปู่
ตำ� ขา้ วดว้ ยครก กวา่ จะไดส้ กั หมอ้ สกั ถงั ไมใ่ ชเ่ รอ่ื งงา่ ย แตใ่ นเวลานนั้ หากใครซอื้ ขา้ ว
กินนี่อาจโดนนินทาว่าสันหลังยาวเอาได้ ชีวิตเราก็พอมีพอสุขตามอัตภาพ แต่นั่น
แหละ ใครๆ ก็อยากรวย พอเห็นเงินหมนื่ เงินแสน กน็ กึ ถึงสวนยางพาราทท่ี �ำเงินได้
ทุกวัน จึงแห่ขายกันไปซื้อที่ทางท�ำสวนยางพารากันเป็นทิวแถว วิถีชีวิตเราจึง
เปลยี่ นแปลงไป จนใครท่ีกินขา้ วจากนาที่ทำ� เองกลายเปน็ คนโงแ่ ละลา้ หลังไปแล้ว

แตน่ ัน่ แคจ่ ุดเร่ิมต้นหรอกปู่ หลังจากป่ตู ายมีอีกหลายอยา่ งเกิดข้ึนอย่างท่ี
ปไู่ มม่ ที างคาดถงึ ผมอยากเรยี กวา่ สงครามเหมอื นอยา่ งทปี่ เู่ คยเรยี ก แตค่ งไมไ่ ดห้ รอก
เพราะถึงตอนนผี้ มอยากบอกปูว่ า่ ผมยังไม่แน่ใจเลยวา่ ศัตรแู ท้จรงิ คอื ใคร

แม้กระทั่งในวันที่ผมกดโทรศัพท์หามันเพราะอับจนหนทาง ท้าทายแกม

164 วรรณกรรมรางวลั พานแวน่ ฟ้า

ขอร้องมันโดยมิได้คาดหวังผลเท่าใดนักว่า ขอให้ออกมาวัดกันตัวต่อตัวอย่างท่ี
ลูกผู้ชายพึงท�ำ มันรับค�ำท้า มันผู้เป็นเจ้าของอาณานิคมอันย่ิงใหญ่ ครอบครอง
ลกู จา้ งพนกั งานนับพันชวี ติ ขณะที่ผมมีฐานก�ำลังเพยี งกล่มุ คนทร่ี ้สู กึ วา่ เราก�ำลังจะ
สูญเสียความเป็นตัวตนของชุมชนและอยากรักษาไว้ ผมก็ยังไม่อยากเรียกว่าเป็น
สงครามกบั ทนุ นยิ ม นนั่ ยอ่ มหมายความวา่ ตวั มนั เองกอ็ าจไมใ่ ชศ่ ตั รขู องผมดว้ ย ผม
ร้สู กึ เหมอื นตัวเองอยูใ่ นหมอกหนาทบึ ท่เี หน็ ทกุ อย่างเลือนราง

แต่มนั ต้องตาย
สายฝนกระหน�่ำมาแลว้ หลายวัน นี่ถ้าเป็นเมือ่ กอ่ น นำ้� คงหลากจากคลอง
ลกู สุดทอ้ งให้เด็กอย่างพวกเราไดต้ ัดต้นกลว้ ยล่องล�ำคลองกันสนุกสนาน ป่คู รบั ผม
ยงั จำ� ไดถ้ งึ ตำ� นานทงุ่ หลางทปี่ เู่ คยเลา่ ใหฟ้ งั วา่ ครง้ั บรรพกาลกอ่ นมนษุ ยจ์ ะถอื กำ� เนดิ
พื้นท่ีแถบน้ีไม่ใช่ทุ่งนาแต่เป็นผืนป่าดิบ งูยักษ์ครอบครัวหน่ึงเคยครอบครองท้ังผืน
ป่า จนเมือ่ ออกลูกหลานมามากมาย อาหารไม่เพยี งพอจึงเกิดการแยง่ ชงิ ต่อสแู้ บ่ง
เปน็ ฝกั ฝ่าย ลกู หลานพญางแู ตกเป็นสองก๊กเหล่า มีเพียงลูกพญางตู ัวสดุ ทอ้ ง ท่ีรกั
สงบฝักใฝ่การปฏิบัติธรรมจนฝึกคาถาได้เข้มขลัง ยามเมื่อสองฝ่ายเผชิญหน้ากัน
กลายเป็นสงครามงูยักษ์ขนาดมหึมาเท่ารถไฟนับร้อยตัวกอดรัดฟัดกันเป็นพัลวัน
ผนื ปา่ ใหญ่จึงราพณาสรู กลายเปน็ พื้นที่ลุ่มโล่ง โดยมงี ูลูกสดุ ท้องของพญางูตัวเดียว
ที่ขดตัวอยู่กลางสงครามโดยไม่ได้ต่อสู้ เขาเห็นวงศาคณาญาติเข่นฆ่ากันอย่าง
อนาถใจจนไมอ่ าจทานทนได้ จงึ รา่ ยคาถาสาปงทู กุ ตวั ใหก้ ลายเปน็ ภเู ขาหนิ ขดรดั กนั
อยขู่ า้ งสมรภมู ิราบโลง่ ทต่ี อ่ มากลายเปน็ ผืนนาแหง่ ทงุ่ หลาง
สว่ นพน้ื ทขี่ ดตวั ของงจู อมขมงั เวทยก์ ค็ อื พน้ื ทเี่ ดยี วทเี่ ปน็ เนนิ อยใู่ นปจั จบุ นั
เรียกกนั ว่า เกาะโพธิ์ หลังจากบรรดาญาตพิ นี่ อ้ งของตนกลายเปน็ ภูเขา งตู ัวสุดท้าย
จึงร่ายคาถากลายร่างตัวเองเป็นล�ำคลองไหลจากเทือกเขา ผ่านกลางสมรภูมิการ
ตอ่ ส้คู รงั้ ใหญ่ จึงมชี ือ่ เรียกว่า คลองลูกสุดทอ้ ง
แนน่ อนวา่ สงิ่ ทผี่ คู้ นบา้ นเรากำ� ลงั ตอ่ สเู้ พอ่ื รกั ษาพนื้ ทสี่ ามไรน่ ไี้ วไ้ มใ่ ชเ่ พราะ
มนั เปน็ ทขี่ ดตวั ของงยู กั ษใ์ นตำ� นานแตอ่ ยา่ งใด แตเ่ พราะหากปลอ่ ยใหม้ นั ครอบครอง

ประจำ� ปี ๒๕๖๐ 165

ผนื ดนิ แปลงนเี้ ทา่ กบั วา่ มนั สามารถขดี เสน้ รอบวงพนื้ ทอี่ นั กวา้ งใหญใ่ หอ้ ยภู่ ายใตก้ าร
ครอบครองของมนั แตต่ ราบทด่ี นิ ผนื นย้ี งั อยู่ ถนนเลก็ ๆ ทที่ อดเชอื่ มออกไปเปน็ ทาง
จ�ำเปน็ กจ็ ะยงั อยู่ เป็นเส้นใยบางๆ แห่งการครอบครองทบี่ ง่ บอกว่า อย่างน้อยทีด่ ิน
ฝั่งใต้ก็ไม่ได้เป็นของคนมนั ทง้ั หมด

แต่น่ีเพียงเหตุผลหนึ่งในหลายๆ เหตุผลหรอกครับปู่ เร่ืองราวหลังจาก
ปตู่ ายมมี ากมายจนทำ� ใหผ้ มไมอ่ าจสรปุ วา่ สง่ิ เหลา่ นคี้ อื สงคราม โดยเฉพาะเรอ่ื งราว
ของพอ่ ออ...ปรู่ หู้ รอื ยงั วา่ พอ่ หายไป ตายไปในสง่ิ ทป่ี อู่ าจเรยี กวา่ สงคราม ความจรงิ
อกี อยา่ งทปี่ คู่ วรรกู้ ค็ อื ถงึ ปจู่ ะมองวา่ พอ่ เปน็ พวกเหน็ แกต่ วั และไรอ้ ดุ มการณอ์ ยา่ งไร
แตผ่ มก็อยากบอกวา่ พอ่ น่นั แหละทเี่ ปน็ คนแบกร่างป่ไู ปเผา ไม่ใหพ้ วกปลาไหลมัน
กนิ ศพ

ผมไมเ่ คยลมื วนั ทปี่ กู่ บั พอ่ ทะเลาะกนั ปดู่ า่ พอ่ วา่ ไอข้ ขี้ ลาด ตอ้ งคอยเลยี ตนี
ฝ่ายทางการ ท่ีวันๆ เอาแต่ขูดรีดเอาเปรียบ พ่อตอกกลับปู่ว่าแก่แล้วยังโดนพวก
คอมมิวนิสตล์ า้ งสมอง ปยู่ ืนน่ิง เดินเขา้ ไปประจันหน้าพอ่ ผมกับแมก่ อดกันรอ้ งไห้
ทม่ี มุ ประตู แตย่ งั ไดย้ นิ คำ� พดู ปดู่ ี ถา้ มงึ ขนึ้ เขากจู ะอยดู่ แู ลลกู เมยี มงึ แตเ่ มอ่ื มงึ ขขี้ ลาด
กูจะไปเอง ต่อไปน้ีมึงไม่ใช่ลูกกู ที่ไม่มีเชื้อสายข้ีขลาดต้องคอยประจบสอพลอ
พวกเอาเปรียบ ตอ่ ไปนกี้ ูคือคอมฯ มงึ คือทางการ น่ีคือสงคราม เจอกันทไ่ี หน ยงิ กนั
ได้เลย ถา้ ท�ำไดผ้ มอยากสาปใหท้ กุ คนกลายเป็นหนิ แต่ผมทำ� ไมไ่ ด้ พ่อเองตอบโต้ปู่
ดว้ ยถอ้ ยคำ� รนุ แรงเชน่ กนั แตป่ เู่ งยี บ เดนิ มาบบี ไหลแ่ ม่ แลว้ กอดผม ปไู่ มพ่ ดู แตผ่ มรู้
ผมกไ็ มพ่ ดู ทำ� ไดเ้ พยี งรอ้ งไหจ้ นปเู่ ดนิ ลงเรอื นไป และนน่ั คอื การพบปคู่ รงั้ สดุ ทา้ ยใน
ขณะทีป่ ยู่ ังมีชวี ิต

ผมยิ่งคิดถึงป่มู ากข้ึน เท่าๆ กบั รงั เกยี จพฤติกรรมของพ่อ พ่อพนิ อบพิเทา
พวกหวั หนา้ ทหารทมี่ าตงั้ คา่ ยอยใู่ กลบ้ า้ นเรา ทงั้ ทม่ี นั สง่ สายตาแทะโลมแม่ วนั หนง่ึ ๆ
พ่อต้องวิ่งโร่ไปบ้านผู้ใหญ่น้อมสลับค่ายทหารคาบข่าวรายงานโน่นนี่ บางคราวถึง
กับพกปืนตามหลังผู้ใหญ่ไปเค้นถามเพ่ือนบ้านถึงข่าวคราวของพวกท่ีข้ึนภูเขาไป
หนง่ึ ในนนั้ คอื บา้ นของลุงเนินเพ่ือนซขี้ องปู่ท่ีหนขี นึ้ เขาไปพรอ้ มกัน แต่เหตกุ ารณ์ที่

166 วรรณกรรมรางวัลพานแวน่ ฟา้

ผมเกลียดพ่อจับใจคือวันท่ีทะเลาะกับแม่ แม่ท้วงติงเร่ืองข่าวท่ีพ่อไปบอกผู้ใหญ่ว่า
พี่ปิงไปเป็นคอมฯ แล้ว แต่แม่ยืนยันว่าได้คุยกับบ้านนั้น พวกเขาแค่อยากให้ลูก
ปลอดภัยจึงส่งไปอยู่บ้านญาติท่ีจังหวัดอื่น พ่อถามแม่รู้อย่างไรว่าเร่ืองจริง แต่แม่
โต้ว่า ถ้ายังไม่รู้ชัดก็ไม่ควรปรักปร�ำใคร พ่อบอกว่า ยังไงก็ตามพ่อต้องมีข่าวแจ้ง
ทางการบา้ ง ผใู้ หญน่ อ้ มเองกต็ อ้ งมรี ายงานเสมอวา่ บา้ นไหนหรอื ใครเปน็ คอมมวิ นสิ ต์
แตเ่ หตกุ ารณห์ ลงั จากนนั้ คอื ทหารไปเคน้ ถามครอบครวั นนั้ แลว้ จบั พปี่ พุ๊ ช่ี ายพปี่ งิ ไป
ไม่นานมคี นพบศพอยูใ่ นทุ่งนา

ย่ิงมีข่าวฆ่ากันตายมากข้ึนผมย่ิงเป็นห่วงปู่ แต่อุ่นใจได้หน่อยตรงที่รู้ว่า
อยา่ งนอ้ ยลงุ เนนิ เพอื่ นคหู่ ไู ปกบั ปดู่ ว้ ย ถงึ ปจู่ ะเกง่ และรอบรทู้ กุ เรอื่ ง ยามปพู่ ดู ใครๆ
ก็ฟัง แต่ตอนนั้นปู่ก็ใกล้ห้าสิบปีแล้วและสุขภาพไม่ค่อยแข็งแรง แต่เม่ือมีลุงเนิน
ในฐานะโจรเกา่ แกร่งกร้าวดดุ ันไมก่ ลัวใคร คงพอชว่ ยดูแลปไู่ ด้

ค่ายทหารชั่วคราวผุดขึ้นในบริเวณที่เป็นชุมชนคอมมิวนิสต์ เพื่อควบคุม
ปราบปราม และน�ำเสนอแง่มุมอันช่ัวร้ายของคอมมิวนิสต์ อยู่ห่างออกไปไม่ถึง
สามรอ้ ยเมตรตามทางถนนดนิ แดงเลยี บปา่ ไผห่ ลงั บา้ นเรา ขณะทอ่ี กี ดา้ นของปา่ เปน็
ทางออกไปสู่ทุ่งนาหลาง ข้ามทุ่งหลางไปเป็นแนวเขาอันเป็นท่ีต้ังของชุมชนคอมฯ
เรารวู้ า่ อกี ไมก่ ว่ี นั จะมกี ารยกพลเขา้ ตคี า่ ย แมเ่ ตรยี มการพาผมไปอยบู่ า้ นญาตทิ ส่ี ตลู
เพือ่ ความปลอดภยั

ก่อนการตีค่ายไม่กวี่ นั มีคนมาแจ้งท่บี า้ นว่าพวกคอมฯ โดนลอ้ มยิงทีเ่ กาะ
โพธ์ติ ายเรียบ ๓ คน หนงึ่ ในนั้นน่าจะเปน็ ปู่ ศพถกู ฝงั ไวห้ ยาบๆ ท่ีเกาะโพธิ์ ในสมยั
นน้ั การจดั การศพทำ� ไดย้ าก ทางการหา้ มกอ่ กองไฟโดยไมไ่ ดร้ บั อนญุ าต การเดนิ ทาง
เคล่ือนย้ายตา่ งๆ กล็ ำ� บาก ทุกอย่างจึงเปน็ ไปตามอัตภาพไม่ใหอ้ ุจาดเกินไป แมก่ ับ
ผมกอดกนั ร้องไห้ พ่อเมม้ ปาก นงั่ ลงบนเกา้ อีไ้ ม้เงยี บอยู่อย่างนั้นนับช่วั โมง

แม่บอกว่าปู่โชคดีแล้ว ได้ตายและถูกฝังในวัดและเป็นท่ีดินของตัวเอง
ความจริงแล้วที่บริเวณน้ีเกือบสามสิบไร่เป็นของปู่ท้ังหมดผืนนาแบ่งเป็นแปลง มี
เพียงพ้ืนท่ีเกาะโพธิ์เท่าน้ันที่เป็นเนินโดดเดี่ยวอยู่กลางแปลง อันที่จริงมันเป็นเนิน

ประจำ� ปี ๒๕๖๐ 167

เดียวท่ามกลางผืนนากว้างไปจรดตีนเขา สิบปีก่อนหน้าพระธุดงค์รูปหนึ่งได้มา
ปกั กลด ชาวบา้ นเลอ่ื มใสจงึ นมิ นตใ์ หอ้ ยเู่ ปน็ ขวญั กำ� ลงั ใจของหมบู่ า้ น ตอ่ มาจงึ กลาย
เปน็ สถานปฏบิ ตั ธิ รรม ทแ่ี มจ้ ะมสี ภาพเพยี งศาลาไมเ้ ลก็ ๆ แตช่ าวบา้ นกเ็ คารพศรทั ธา
ภายหลังจึงมีการสร้างเชิงตะกอน ชาวบ้านคนไหนที่ไม่สะดวกไปวัดควนบนที่ไกล
ออกไป ก็จะมาเผาศพกันท่ีวัดเกาะโพธิ์แห่งน้ี แม้ทางเอกสารสิทธิยังเป็นของปู่แต่
โดยปรยิ ายปูไ่ ดย้ กใหเ้ ป็นสมบัตสิ าธารณะไปเรยี บร้อยแล้ว

ภายหลังการลุกฮือคร้ังใหญ่และการต่อสู้กันอย่างดุเดือดที่น่ีจึงรกร้างไป
เหลือเพียงพระพุทธรูปองค์เดียวท่ีประดิษฐานอยู่ในอาคารเล็กๆ ใต้ต้นโพธ์ิใหญ่
ตอนนน้ั เราไมร่ หู้ รอกวา่ ปคู่ ดิ และเชอ่ื อยา่ งไร แตส่ ำ� หรบั ผมกบั แม่ การทป่ี ไู่ ดอ้ ยทู่ นี่ นั่
ในผนื ดนิ ของตนเอง ผนื ดนิ อนั เปน็ ผลบญุ กศุ ลของปู่ และอยตู่ อ่ หนา้ พระพทุ ธรปู องค์
นน้ั วญิ ญาณของปคู่ งได้ขึน้ สวรรค์

หากแตส่ องวนั ถดั มา อส.ชดิ ลกู นอ้ งของผใู้ หญน่ อ้ มอกี คน ซง่ึ เปน็ เพอ่ื นพอ่
มาบอกวา่ พวกเหย้ี ขดุ ศพขนึ้ มาและตอนนพี้ วกปลาไหลกก็ ำ� ลงั รมุ ทง้ึ ศพอยู่ พอ่ ควา้
มดี และปนื วง่ิ ลงไปในทุง่ นา กลบั ขึน้ มาพร้อมศพของปูท่ แี่ ทบเหลอื เพียงกระดกู ห่อ
อยู่ในกระสอบ เน้ือตวั ของพ่อโชกเลอื ด พ่อเล่าใหฟ้ ังวา่ มันเป็นเลอื ดปลาไหล เม่อื
ไปถึงรอบตัวปู่ยั้วเย้ียไปด้วยปลาไหล ซอกซอนเข้าไปทางปากทะลุออกทางท้อง
พันแน่นจนไมเ่ หน็ ศพ พ่อต้องแหวกใบหนา้ แต่ละศพเพ่อื ดูวา่ ศพไหนคือปู่ จากนนั้
ต้องใชม้ ดี ทง้ั ฟันเลาะปลาไหลออกไป แลว้ แบกปูก่ ลบั บ้าน

พ่อไปขออนญุ าตผ้ใู หญเ่ พ่อื เผาศพ ผ้ใู หญ่บอกวา่ ให้ท�ำเงียบๆ พอ่ จึงได้แต่
นำ� พระพุทธรูปมาวาง ทำ� พธิ สี วดเล็กๆ ซ่ึงนอกจากครอบครวั เราแล้วก็มแี ค่ อส.ชิด
คนเดยี วทรี่ ว่ มพิธี เราเขา้ ใจ ปเู่ ปน็ คอมมิวนสิ ต์ คนที่มารว่ มก็อาจถกู เพ่งเล็งเอาได้
ซ่ึงต้องถือว่าเราได้รับอภิสิทธ์ิมากแล้วจากการที่พ่อกับ อส.ชิดเป็นคนสนิทของ
ทางการ

ผมเพง่ิ ไดย้ นิ เรอ่ื งราวหลงั จากยา้ ยหนวี นั ปะทะไปอยกู่ บั ญาตขิ องแมท่ ส่ี ตลู
แลว้ แมเ่ ลา่ วา่ วนั นนั้ ปกู่ บั พวกลงจากเขา สงั่ ลงุ เนนิ กบั สหายอกี คนใหแ้ อบอยทู่ เ่ี รอื น

168 วรรณกรรมรางวลั พานแว่นฟา้

แนวร่วมรมิ ปา่ ปูม่ าหาแม่ ซมุ่ อยจู่ นแมอ่ อกมาทคี่ รวั ด้านหลัง จึงกวกั มอื เรียกใหล้ ง
เรือนไปหาในป่าไผ่ แจ้งว่าคอมฯ ก�ำลังจะเข้าตีค่าย ให้แม่พาผมหนีไป ไม่ทันสิ้น
ความพอ่ กล็ งไปเผชญิ หนา้ ทง้ั ปแู่ ละพอ่ เลง็ ปนื เขา้ หากนั แมห่ า้ มบอกวา่ ปมู่ าแจง้ ขา่ ว
ทั้งคู่มีปากเสียงกัน ปู่บอกแม่ว่าไม่ต้องห้าม ปู่ต้องซื่อตรงกับอุดมการณ์เช่นท่ีพ่อก็
ต้องทำ� ปูไ่ ลแ่ มใ่ หข้ ้นึ บนเรอื น กำ� ชับวา่ อย่าลมื พาผมออกจากพื้นที่ ไมเ่ ช่นน้นั จะยงิ
พ่อใหด้ บั ตรงน้นั แมพ่ ยายามห้ามเท่าไรกไ็ มเ่ ปน็ ผล ฝนื ใจจากมา แตแ่ อบมองอยู่ท่ี
หลังเสาเรือน

ปกู่ บั พอ่ ยนื หนั หลงั ห่างกันสบิ เมตร ปบู่ อกใหน้ ับถึงสามพรอ้ มกัน คนทีอ่ ยู่
ตอ้ งสญั ญาวา่ จะสง่ ผมกบั แมใ่ หห้ นไี ปอยทู่ ป่ี ลอดภยั หลงั เสยี งนบั สดุ ทา้ ย ปยู่ งั ยนื นงิ่
ไม่ไหวติง ขณะท่ีพ่อเองก็ยืนตัวส่ันไม่หันไปเช่นกัน หลังจากต่างฝ่ายไม่ได้ยินเสียง
ปนื จากฝา่ ยตรงขา้ ม จงึ มุง่ หนา้ จากไปคนละทาง แลว้ ปู่กโ็ ดนลอ้ มยิงทเ่ี กาะโพธิ์

การเขา้ ตคี า่ ยของคอมมวิ นสิ ต์ ทหารตายไปยสี่ บิ กวา่ ขณะทค่ี อมฯ แพพ้ า่ ย
ยับเยิน ดว้ ยกำ� ลงั หนุนจากรถถงั และเฮลิคอปเตอร์ ตายไปเปน็ จำ� นวนมาก ท่ีเหลอื
จึงหนขี นึ้ เขาไปอีกครงั้ แม่พาผมกลับมาบา้ น มีขา่ วพูดถงึ กันว่า ทหารรลู้ ่วงหนา้ ถึง
ก�ำหนดการเข้าตีจึงซุ่มก�ำลังล่อให้คอมฯ ลงจากเขามาติดกับ ก่อนระดมกระหน�่ำ
ด้วยสรรพก�ำลังท่ีเหนือกว่า และท่ีมาของข่าวก็ไม่ใช่ใครอื่น คือพ่อนั่นเอง รวมถึง
เป็นคนที่ไปแจ้งทหารให้ดักซุ่มยิงปู่กับพวกตายที่เกาะโพธ์ิด้วย น้าหวางลูกลุงเนิน
ถึงกบั ประกาศอาฆาตพ่อไว้วา่ สักวนั หนึง่ ตอ้ งยิงพ่อท้งิ ให้จงได้ แตเ่ วลาน้นั ทัง้ ทหาร
และผใู้ หญอ่ ยู่ฝา่ ยพ่อท�ำให้ไม่มีใครกล้า แม่ถามเรื่องน้ี พ่อปฏเิ สธ ผมเช่อื พอ่ แมว้ ่า
เหตุการณ์ต่างๆ จะประจวบเหมาะช้ีไปท่ีพ่ออย่างท่ีคนอื่นตั้งข้อสังเกต แต่เพราะ
ผมเห็นพ่อเป็นคนแบกศพปู่กลับมาบ้านด้วยตัวโชกเลือด ผมจึงไม่คิดว่าพ่อจะเป็น
คนทำ�

ตอนปตู่ าย ปู่คงยงั ไมร่ ้อู นาคต คงมแี ตค่ วามหวงั วา่ พรรคคอมมิวนสิ ตไ์ ทย
จะชนะ และสังคมอยกู่ นั อยา่ งเทา่ เทียม แตไ่ ม่เป็นเชน่ น้นั หรอกปู่ โลกเราซบั ซ้อน
กว่านั้น และถึงตอนน้ีคอมมิวนิสต์เองก็ได้แสดงความล้มเหลวออกมา ไม่ใช่เพราะ

ประจำ� ปี ๒๕๖๐ 169

ตัวอุดมการณ์หรอกครับปู่ แต่คงเป็นคนใช้อุดมการณ์มากกว่า อย่างเรื่องราวต่อ
จากนนั้ ทป่ี คู่ งไม่รู้

เม่ือเวลาผ่านไป ผู้คนลงจากภูเขา รู้สึกถึงความพ่ายแพ้ แต่ไม่จริงหรอก
ในเม่อื คนเหลา่ นนั้ ก็คือคนบ้านเรา คือญาติพี่นอ้ งของเรา เช่นเดยี วกับคนท่ีตายไป
มากมายทั้งฝ่ายคอมฯ และฝ่ายทางการก็ล้วนเป็นคนของบ้านเรา ท่ีจริงคือเราทุก
คนคือผ้แู พ้ แตล่ ะบ้านกลำ้� กลนื ความเศรา้ ความแคน้ ความเจ็บปวด แลว้ ด�ำเนิน
ชวี ิตตอ่ ไป แต่ที่ผมพูดนี้คอื การตคี วามเอาเองภายหลงั อนั ทจี่ รงิ ตอนนัน้ ผมยงั เด็ก
ไม่รู้หรอกว่าผู้คนในเวลาน้ันเขารู้สึกแท้จริงอย่างไร รับรู้เพียงเลาๆ แค่ว่ามีความ
ตึงเครยี ดดำ� รงอยู่เวลาหนึง่ ที่เราจะไดย้ นิ คำ� วา่ ‘บา้ นนั้นมันคอมฯ นะ’ แต่ส่งิ ทรี่ ับรู้
หลังจากนั้นไม่นานคือทุกครอบครัวก้าวผ่านวันเวลาเหล่านั้นมาได้ และลบเลือน
รอ่ งรอยเหลา่ นัน้ จนหมดสิน้

เราจำ� เป็นต้องเคลื่อนผ่านวันเวลาเหล่านนั้ มงุ่ หน้าสจู่ ดุ มงุ่ หมายใหม่ คือ
การเล้ียงปากเลี้ยงท้อง ผมเองก็ย่างเข้าวัยรุ่นความสนใจในเร่ืองต่างๆ มีขอบเขต
จำ� กดั มากขนึ้ คดิ ถงึ เฉพาะเรอ่ื งตนเอง ชวี ติ ภายนอกเหมอื นอยใู่ นเมฆหมอกทพ่ี ดั ไป
ตามกระแสลมเวลา แม้กระท่ังเรื่องพ่อกลายเป็นหัวคะแนนนักการเมือง และลง
สมัครรับเลือกต้ังท้องถิ่น ผมก็ยังเรียนหนังสือในเมืองหลวงโดยไม่ได้สนใจ กระท่ัง
แม้เหตกุ ารณพ์ ฤษภาคม ๒๕๓๕ ผมก็เพยี งแค่เห็นมันเป็นปรากฏการณห์ นง่ึ ไม่ต่าง
กบั เมอ่ื ดาวหางผา่ นโลก ไม่ไดเ้ กีย่ วข้องอะไรกบั ตนเอง จนเมอ่ื ไดข้ า่ วว่าพอ่ จะขาย
ท่ีดนิ ของปูแ่ ละหยา่ กบั แม่ ผมจงึ เดนิ ทางกลบั มาบ้าน ดว้ ยสายตาแห่งการมองโลก
ที่เปลีย่ นไป และพบว่าบ้านเราเปลยี่ นไปแลว้ อยา่ งแทจ้ รงิ

พ่อผมคือคนใหญโ่ ตของหม่บู ้าน โดยมีนา้ หวางทเ่ี คยปฏญิ าณตวั วา่ จะฆ่า
พ่อใหจ้ งไดเ้ ปน็ ลูกนอ้ งคนสนิท ขณะท่คี ่แู ขง่ คอื ฝา่ ยผใู้ หญ่นอ้ มและพป่ี งิ พอ่ บอกวา่
แมข่ าดอุดมการณ์ ไม่มีความทะเยอทะยานจะท�ำอะไรก็คา้ น ไม่มที างทคี่ รอบครัว
เราจะกา้ วหน้าได้ อย่างเรื่องขายทีด่ ินของปู่ พอ่ บอกวา่ การเลอื กตั้งตอ้ งใชเ้ งนิ แต่
หากได้ตำ� แหนง่ ทุกอยา่ งกจ็ ะดีขึ้นอย่างแน่นอน แม่ค้าน ทงั้ คทู่ ะเลาะกันรนุ แรง จน

170 วรรณกรรมรางวัลพานแวน่ ฟา้

แยกกันอยู่สักพักหน่ึงแล้วแต่แม่ปกปิดผม จนเม่ือกลับมาบ้านและยืนยันเห็นด้วย
กบั แม่ กลายเปน็ วา่ ผมทะเลาะกบั พอ่ ไปดว้ ย แมย่ นื ยนั วา่ ทน่ี าแปลงนน้ั ปตู่ งั้ ใจจะยก
ใหผ้ ม แตป่ ไู่ ม่ไดท้ ำ� พินยั กรรมไวแ้ ละผมในตอนน้ันยงั ไมบ่ รรลุนิตภิ าวะ แต่ท้ายสดุ
เมอ่ื พอ่ ยนื ยนั จะขายกไ็ มม่ ใี ครคดั คา้ นไดอ้ กี เพราะโดยทางเอกสารกฎหมายเปน็ ชอื่
ของพ่อ แม่ต่อรองขอทีส่ ามไรเ่ กาะโพธไิ์ ว้ เพราะมันเปรยี บเสมอื นทีส่ าธารณะและ
เปน็ ความทรงจำ� ทห่ี ลงเหลอื ไวข้ องปู่ พอ่ ยนิ ยอม เพราะแมข่ วู่ า่ ไมเ่ ชน่ นน้ั จะฟอ้ งเรอ่ื ง
ทรพั ยม์ รดก ในวนั ท่เี ราจดทะเบียนโอนทดี่ ิน แมจ่ งึ จดทะเบียนหย่าด้วย

และจากวันน้ันผมก็ห่างเหินกับพ่อไปโดยปริยาย ส่วนหน่ึงอาจเพราะ
เหตุการณ์ทีเ่ กิดขึ้นเหลา่ นี้ ผมไม่อยากเชือ่ วา่ พอ่ จะเลิกกบั แม่ ผมไมอ่ ยากเชือ่ วา่ พ่อ
จะฝ่าฝืนเจตนาของปู่ แต่ประเด็นส�ำคัญคือ ผมเร่ิมไม่แน่ใจในส่ิงท่ีผมเคยเช่ือเรื่อง
คำ� กลา่ วหาวา่ พอ่ แจ้งทางการให้ไปล้อมยิงคอมมิวนสิ ต์ทเ่ี กาะโพธ์ิ

ผมตดั สนิ ใจกลบั มาอยบู่ า้ นเพราะไมอ่ ยากใหแ้ มอ่ ยคู่ นเดยี ว ทำ� ใหเ้ หน็ ความ
เป็นไปหลายอย่าง และไม่อาจสลัดตัวเหนือความเป็นไปของชุมชนบ้านเราได้อีก
ตอ่ ไป

๒.

ปู่ครับ อย่างที่ผมได้บอกปู่ไปแล้วว่าชีวิตผมเหมือนอยู่ในหมอกหนาทึบ
และในเมฆหมอกนนั้ เรากค็ งไมอ่ าจมองเหน็ สงิ่ ตา่ งๆ ไดช้ ดั เจน บางอยา่ งจงึ อาจผดิ
เพย้ี นไปจากความเปน็ จรงิ เราอาจเหน็ สตั วป์ ระหลาดยกั ษแ์ ตเ่ พยี งบางสว่ น และคดิ
ว่าเปน็ ท้ังหมดของมนั แต่ไม่รูเ้ ลยวา่ สตั วป์ ระหลาดแทจ้ รงิ หนา้ ตาเปน็ อย่างไร เรอื่ ง
ที่ผมจะเลา่ ตอ่ ไปน้ี ปู่คงไมว่ ่าผมโกหกนะครบั ผมคดิ วา่ มนั ดีส�ำหรับผมและปู่

พอ่ ไดร้ บั การเลอื กตง้ั เปน็ นายก อบต. ชนะเหนอื ลกู ผใู้ หญน่ อ้ มฉวิ เฉยี ด พอ่
ซื้อบ้านหลังใหญ่ในตัวตลาดของอ�ำเภอ บารมีของพ่อแผ่ออกไปอย่างรวดเร็วเป็น
จงั หวะเดยี วกบั ทมี่ นั เรมิ่ ตงั้ โรงงานและกวา้ นซอื้ ทน่ี าทง้ั หมด พอ่ แตง่ งานใหมแ่ ลว้ กบั

ประจำ� ปี ๒๕๖๐ 171

หญิงคนหน่ึงที่เป็นญาติห่างๆ กับนักการเมืองระดับภูมิภาค ผมรู้ว่าพ่อแต่งเพราะ
อะไร หญงิ คนนัน้ ไมอ่ าจเทียบกบั แม่ได้เลย ช่างคลา้ ยกับมนั เหลอื เกนิ มนั ก็แตง่ กบั
หญิงทไี่ ร้ซงึ่ เสน่ห์เพียงเพราะเปน็ ลูกสาวของเสี่ยเจ้าของบรษิ ทั บก๊ิ ระดบั ประเทศ

อันท่ีจริงสิ่งนี้ไม่ได้มีความหมายกับผมมากนัก นอกจากความรู้สึก
เจบ็ ปวดใจ ชายคนนน้ั อยา่ งนอ้ ยกเ็ คยเปน็ พอ่ ของผม แมเ้ ขาจะเปน็ คนทม่ี โี ลกสว่ นตวั
ท่ียากจะเข้าถึง แต่เขาก็เป็นพ่อของผม พ่อท่ีเคยรักและดูแลผมกับแม่ คนท่ีบอก
เสมอวา่ ทำ� ทกุ อยา่ งเพอื่ ครอบครวั ผมเจบ็ ปวดทต่ี อ้ งเหน็ พอ่ ของผมถกู แทนดว้ ยใคร
คนอ่นื ทีผ่ มแทบไมร่ ูจ้ กั ทีไ่ มไ่ ยดแี ม่ ทขี่ ายทกุ อย่างของปเู่ พอ่ื ตัวเองยามเจอกนั พอ่
เข้ามาทักผมและย้ิมแหยๆ อย่างห่างเหินแบบขอไปที ซ่ึงผมเองก็คงตอบไปด้วย
อาการที่ไม่ต่างกัน ผมเจ็บปวดใจท่ีถูกกระท�ำและเป็นผู้กระท�ำ แต่ก็ไม่ถือว่าเป็น
ผลกระทบรุนแรงอันใด ผมกบั แมอ่ ยู่กันได้ไมข่ ัดสน ผมโตและเข้าใจอะไรไดม้ ากพอ
หากไม่มเี หตกุ ารณ์บางอย่างมากระทบกบั ผมโดยตรง

พ่อกับมันผูกสัมพันธ์แนบชิดกันด้วยเหตุผลที่เข้าใจได้ พ่อทะเยอทะยาน
ทางดา้ นการเมอื ง และสง่ิ นต้ี อ้ งใชเ้ งนิ นอกจากนนั้ พอ่ ตาของมนั ยงั เปน็ ถงั เงนิ ใหก้ บั
พรรคการเมืองใหญ่ ขณะที่มันก็ต้องการสร้างอาณาจักรอุตสาหกรรมท่ีจะผลิต
เม็ดเงินมหาศาลและสิง่ นตี้ ้องใชบ้ ารมีทางเมือง บารมขี องพ่อทัง้ โน้มนา้ วและขเู่ ข็ญ
จนมันได้ที่ดินในแถบน้ันเกือบทั้งหมด และโดยไม่มีใครรู้ล่วงหน้า หลังจากนั้นมี
โครงการถนนชนบทตัดผ่านกลางนา ทะลุไปออกถนนสายเอเชียเลียบตีนเขา
รถสิบล้อ รถแบ็คโฮ และเคร่ืองกลหนักเคล่ือนท่ีลงไปได้ไม่นาน ผืนนาทั้งผืนก็
กลายเป็นอาณาอุตสาหกรรมอวดตัวอยู่กลางสวนยางสวนปาล์มสุดลูกตา ถนนอีก
สองสายตัดผ่านเป็นแขนงออกไปยังถนนสายรอง สิ่งปลูกสร้างของบริษัทผุดขึ้น
รองรับจ�ำนวนคน ทุกปากทางเข้ามีป้ายบริษัทขนาดใหญ่ติดไว้ นอกนั้นก้ันไว้ด้วย
ร้วั ลวดหนาม เว้นแต่ทางเขา้ เกาะโพธิ์

เวลานั้นทุกรา้ นกาแฟพูดกันเรอ่ื งน้ี แมต้ อ่ หน้าทกุ คนจะดพู นิ อบพเิ ทาพ่อ
แตล่ บั หลงั พวกเขากลบั แชง่ ชกั หกั กระดกู เกยี่ วกบั เรอื่ งคอรร์ ปั ชนั ดา้ นหนงึ่ ลกู หลาน

172 วรรณกรรมรางวลั พานแว่นฟ้า

ของหลายบา้ นก็เปน็ พนักงานอยู่ในอาณาจักรของมัน แตอ่ ีกดา้ นหนง่ึ พวกเขาก็ร้ถู ึง
การรุกรานทีค่ บื คลานเขา้ มา

พอ่ ออกหนา้ มาเจรจาขอซอื้ ทด่ี นิ บรเิ วณเกาะโพธก์ิ บั ผมและแมถ่ งึ บา้ น ผม
เจบ็ ปวดใจทต่ี อ้ งเผชญิ กบั เหตกุ ารณเ์ ชน่ นี้ พอ่ ยนื อยฝู่ า่ ยมนั ฝา่ ยตรงขา้ มกบั ผมและ
แมผ่ ยู้ นื เคยี งขา้ งพอ่ มาตลอดชวี ติ โดยเฉพาะบดั นี้ พอ่ อยตู่ รงขา้ มกบั ปถู่ งึ กบั ตอ้ งการ
ท�ำลายอนุสรณ์หน่ึงเดียวท่ีปู่เหลือไว้ให้เรา จริงครับปู่ ผมปฏิเสธอย่างก้าวร้าว ไล่
พอ่ กบั สมนุ ออกจากบา้ นทนั ที สมนุ ของพอ่ คนหนง่ึ ซงึ่ กค็ อื ลกู คนสดุ ทอ้ งของนา้ หวาง​
ถงึ กบั ยิงปนื ข้ึนฟ้าท่หี นา้ บา้ นไปสองนัด

เหตกุ ารณน์ เ้ี ปน็ ทกี่ ลา่ วขานไปทวั่ และถกู กระพอื ขนึ้ เกนิ ความเปน็ จรงิ ใน
ฐานะลกู ทก่ี ลา้ แขง็ ขนื กบั พอ่ ผมู้ อี ทิ ธพิ ลเพอ่ื ความถกู ตอ้ ง และทดี่ นิ เกาะโพธไ์ิ ดก้ ลาย
เปน็ ตวั แทนของหมบู่ า้ นไป อยา่ งทบี่ อกไปละ่ ครบั ปู่ ผมรสู้ กึ เหมอื นชวี ติ อยทู่ า่ มกลาง
หมอกทึบ หลังจากพ่อจะครบสองวาระ ได้เตรียมการส่งคนสนิทลงค่ันวาระสี่ปี
ผใู้ หญ่น้อมกเ็ ตรยี มการสง่ ลกู เข้าชิงตำ� แหนง่ อีกครั้ง แต่ท้ายสุด ผูใ้ หญเ่ องถึงกบั มา
พบผมและออกปากให้ผมเป็นผู้สมัครแทน และโดยไม่สามารถมองภาพเหตุการณ์
ทจ่ี ะเกดิ ในอนาคตไดช้ ดั นัก ผมตกลง

ปู่คงไมอ่ ยากเชื่อวา่ เบอื้ งหลังผม หรือเกาะโพธิ์ หรืออกี นัยหนงึ่ คือหมบู่ ้าน
ของเรา คือคนท่เี คยยืนอยคู่ นละฝ่ายคนละอดุ มการณ์ เสมอื นว่ามนั คอื เสื้อผา้ ท่ีเรา
สวมแล้วกลายเป็นคนหนง่ึ เมื่อเปลี่ยนเสอื้ ผา้ กก็ ลายเปน็ อีกคนหน่งึ โดยทค่ี นเดิมก็
ไม่ได้หายไปไหน ผมเกลียดผู้ใหญ่น้อมไม่น้อยกว่าท่ีรักปู่ แต่ผู้ใหญ่คนนี้กับผู้ใหญ่
คนน้ันเป็นคนละคนกัน ไม่เพียงแต่ผมหรอก คนอ่ืนก็เช่นกัน เช่น พี่วงกับปรีดาท่ี
เคยฟาดปากกนั ทร่ี า้ นกาแฟเพราะเรอ่ื งเสอื้ เหลอื งเสอ้ื แดง กก็ ลบั มาเปน็ ฐานคะแนน
ให้ผมอย่างกลมเกลียว การท่ีพ่ีปรีดาเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของเราบ่งบอกอะไร
หลายอย่าง

พ่ีปรีดาไม่ใช่คนพ้ืนเพที่นี่ แกไม่สุงสิงกับใครแต่อัธยาศัยดีและช่วยเหลือ
ผอู้ ่นื เสมอ ใครๆ กร็ ักและเคารพแก พีป่ รีดาจบเภสัชจากมหาวทิ ยาลัยมชี ื่อ มาเปิด

ประจำ� ปี ๒๕๖๐ 173

ร้านยาในหมู่บ้านเรา ชาวบ้านเรียกกันว่าหมอ แต่ภายหลังเกิดปรากฏการณ์
ทางการเมืองเส้ือเหลืองเส้ือแดง และแกเปิดตัวเป็นฝ่ายตรงข้ามกับคนบ้านเราที่
ภมู ภิ าคนยิ มไปในทางเดยี วกนั จงึ ไมม่ ใี ครเขา้ รา้ นยาของแกอกี เลย นอกจากสองสาม
บ้านท่ีมีแนวคิดคล้ายกัน และแน่นอนว่าคนกลุ่มน้ันก็ถูกโจมตีด้วยถ้อยค�ำถากถาง
ต่อว่าท้ังต่อหน้าและลับหลงั ดที ่ีแกเป็นคนใจเยน็ และอดทน จนวันทพี่ ่วี งล�้ำเสน้ แก
เกินไป โดยต่อว่าลูกสาวพ่ีปรีดาที่เอาเงินไปไม่พอค่าของท่ีซื้อว่าเสื้อสีนี้มันโกงแม้
กระทั่งเด็ก พ่ีปรีดารู้ความเข้าคว้าปืนไปร้านค้าพี่วงทันที เม่ือไปถึงพี่ปรีดาวางปืน
โครมไวบ้ นโต๊ะกระจกในรา้ น แล้วเดนิ ออกมาท่ลี านหน้าบ้านเรียกพวี่ งออกมา จาก
เจตนาทแี่ สดงออกเชน่ นน้ั ไทยมุงทีส่ ว่ นใหญเ่ ป็นฝา่ ยตรงข้าม ต่างรู้วา่ นคี่ ือเกมของ
ลูกผู้ชายท่ีไปเกินกว่าสีเส้ือ อุตลุดกันได้ไม่นานพ่ีวงก็ฟุบลงกับถังน้�ำมัน แม้ยัง
พยายามยันตวั ลกุ ขนึ้ แตพ่ ป่ี รดี าหยิบปนื แล้วเดินกลับบา้ นไป

วันที่มันส่ังลูกน้องวางเพลิงเผาเกาะโพธ์ิ พ่ีปรีดาผ่านไปเห็นควันไฟพอดี
จงึ ขับรถเขา้ ไปดู รีบบึ่งรถออกมามาจอดหนา้ รา้ นค้าพ่ีวง ช่วยกันระดมคนไปดบั ไฟ
หลังจากนั้นทั้งคู่ได้เป็นหัวแรงระดมชาวบ้านถากถางเกาะโพธิ์จนโล่งเตียนป้องกัน
ไฟ น่ีคือปรากฏการณ์หนึ่งที่ผมอยากเล่าให้ปู่ฟัง ถึงวันน้ีพ่ีปรีดายังคงเป็นเส้ือแดง
พ่ีวงก็ยังคงเป็นเส้ือเหลือง และยังคงเฉยเมยต่อกัน แต่ท้ังคู่ร่วมมือกันอย่างจริงใจ
หาเสยี งใหผ้ ม

แน่นอนวา่ เหตกุ ารณน์ มี้ ันกลายเป็นการต่อสรู้ ะหวา่ งผมกบั พอ่ ใครก็รู้วา่
พอ่ ส่งนอมินีเขา้ แขง่ เพ่ือสมยั หน้าพอ่ จะกลับมาอีก หลีกเลีย่ งไมไ่ ด้เลยที่หัวคะแนน
ของผมเม่ือหาเสียงก็ต้องพาดพิงถึงพ่อ และน่ันเสมือนว่าเป็นสิ่งท่ีออกมาจากปาก
ผมเอง เม่ือเจอหน้ากัน พ่อจะยิ้มกับผมท่ีมุมปาก ไม่ใช่อย่างห่างเหินหรือรู้สึกผิด
เหมือนอยา่ งในอดตี แตเ่ ปน็ ยม้ิ อยา่ งศตั รู

ผลการเลอื กต้ังออกมา ผมชนะตัวแทนของพอ่ หลังจากรผู้ ลคะแนน ผม
รู้สึกว่าตัวเองควรต้องแสดงออกบางอย่าง จึงตัดสินใจไปหาพ่อท่ีบ้าน เพ่ือกล่าว
คำ� ขอโทษ แตส่ ิง่ ทผ่ี มได้รับคือ เพยี งเปดิ ประตูรถ พอ่ ยืนอยู่หนา้ บ้าน ชีห้ นา้ ไลผ่ ม

174 วรรณกรรมรางวลั พานแว่นฟ้า

ออกไป โดยมีลูกน้องคนหนึ่งคอยคุมเชิงอยู่ แต่ผมเลือกที่จะลงจากรถเข้าไป
เผชิญหน้ากับพ่อ ได้ยินเสียงพ่อตวาด มึงไม่ใช่ลูกกู ผมเปล่ียนจากค�ำขอโทษเป็น
คำ� ถาม คำ� ถามทผ่ี มเคยมคี ำ� ตอบอยใู่ นความคลมุ เครอื วา่ พอ่ เปน็ คนแจง้ ทางการให้
ไปลอ้ มยงิ ปูท่ ี่เกาะโพธห์ิ รือไม่ พ่อตอบวา่ ใชแ่ ล้วจะทำ� ไม

หลงั จากคำ� ตอบนนั้ เผยตวั ออกจากเมฆหมอก มนั กลบั ไมใ่ ชค่ วามสวา่ ง แต่
เป็นความมืดมิด

หลงั จากทพ่ี อ่ หายหรอื ตายไป ผมประกาศเจตนาชดั เจนวา่ จะขดุ คยุ้ ขอ้ มลู
การทจุ รติ เพอื่ เปดิ โปงการทำ� งานของทมี บรหิ ารชดุ กอ่ น และในเมอื่ ทกุ อยา่ งเชอ่ื มโยง
ถึงมัน หรือพูดใหถ้ กู เก่ยี วขอ้ งกบั มันโดยตรง มนั จึงประกาศตัวเปน็ ศตั รูกับผมอย่าง
เปดิ เผย มนั กน้ั รวั้ ลวดหนามปดิ ทางเขา้ เกาะโพธ์ิ เมอ่ื ชาวบา้ นไปรอื้ ออก มนั กก็ น้ั อกี
ครั้ง โดยมีชายฉกรรจ์สองคนยืนคุมปากทางอยู่ เกิดการเผชิญหน้ากันจนมีคน
บาดเจ็บ ต้องข้ึนโรงพัก ผมด�ำเนินการจนทางเจ้าหน้าท่ีมาขอร้องมันให้เปิดทาง
เพราะเปน็ ทางจำ� เปน็ สำ� หรบั ทต่ี าบอด มผี ลตามกฎหมายโดยปรยิ าย มนั เผชญิ หนา้
ผมและบอกวา่ การถอยของมันไม่ใชก่ ารยอมแพ้ นอกจากมนั จะเอาที่ดินแปลงน้นั
ใหไ้ ดแ้ ลว้ มนั จะเลน่ ผมในทกุ วถิ ที าง และสำ� ทบั ดว้ ยถอ้ ยคำ� สดุ ทา้ ยทเี่ หมอื นผลกั ผม
มาสทู่ างตนั มนั บอกว่าผมควรรกั ทรัพย์สนิ ให้มากกวา่ อดุ มการณ์ แตส่ ง่ิ ทผ่ี มควรรัก
มากทีส่ ุดคือแม่

ผมรู้วา่ มนั ท�ำได้ ผมยอมรับครบั ปู่ ว่าผมกลัว ผมเป็นหว่ งแม่ ผมกลัวว่ามัน
เอาที่ดินของปู่ ผมกลัวว่าถ้ามันแผ่อิทธิพลและสร้างอาณาจักรอันยิ่งใหญ่ของมัน
สำ� เรจ็ และขนคนเข้ามาอยเู่ ตม็ พืน้ ทีอ่ ยา่ งถูกกฎหมาย ความเปน็ หมู่บ้านของเราจะ
ไมเ่ หลืออะไรอกี น่ยี งั ไม่นับพ้ืนท่ีตลาดและแหล่งโสมมตา่ งๆ ทเี่ รม่ิ ก่อตัวขน้ึ บรเิ วณ
โรงงานของมนั ซง่ึ นบั วนั ยงิ่ เจรญิ รงุ่ เรอื งขน้ึ ทกุ อยา่ งนถ้ี กู ถว่ งนำ้� หนกั อยฝู่ า่ ยเดยี วกนั
ตลอดมา

แตผ่ มไมเ่ คยชงั่ น�้ำหนกั ของแตล่ ะสงิ่ เทยี บกนั เลย ผมเหมอื นพลดั หลงเขา้ สู่
เมฆหมอกที่มืดทึบในอีกรูปแบบหนึ่ง ตลอดสามวันผมวนเวียนคิดอยู่เพียงเรื่องนี้

ประจ�ำปี ๒๕๖๐ 175

โดยแทบไม่รับรู้ความเป็นไปภายนอกเลย แต่ท้ายสุดยังพอมีทางให้ส่ิงที่รักทั้งหมด
อยู่ในฝ่ายเดียวกันได้ แลว้ จงึ โทร.หามัน

ผมพูดกับมันอย่างสุภาพว่าเราต่างความคิดความเช่ือ ในเริ่มต้นขอให้เรา
สะสางกันด้วยเหตผุ ล ตา่ งฝ่ายต่างย่นื ขอ้ เสนอ และหากยอมรับกันไมไ่ ด้ ผมขอรอ้ ง
ให้เราวัดกันตามวิถีลูกผู้ชาย คร้ังหน่ึง ปู่กับพ่อของผมก็เคยใช้วิธีดวลปืน เหนือ
คาดคิด มนั จะรบั ค�ำท้าอยา่ งง่ายดาย ผมเชอ่ื วา่ ทม่ี นั รับคำ� ทา้ เพราะคดิ ว่าไมม่ ที าง
พลาดพล้งั ให้ผมแน่ ใครกร็ วู้ ่ามนั เปน็ คนคล่ังไคลป้ นื ขนาดไหน ถงึ กบั มีสนามยงิ ปืน
ส่วนตัว รวมไปถึงศกั ยภาพในการจัดหาอาวุธที่ดีกวา่ ขณะที่ผมเพยี งเคยเรยี นตาม
หลกั สตู รอบรมการใชอ้ าวธุ ของตำ� รวจเพยี งเลก็ นอ้ ย ถา้ ถงึ จดุ นน้ั จรงิ ๆ ไมต่ อ้ งสงสยั
ถึงผลลัพธเ์ ลย

สามวันก่อนถึงวันนัด ฝนตกแบบไม่ลืมหูลืมตา จนบรรยากาศภายนอก
ขาวโพลนเหมือนเมฆหมอกหนาทึบ มองเห็นได้เพียงระยะไม่ก่ีเมตร แต่ในใจผม
เผชิญกับความรสู้ กึ คลมุ เครืออย่างอื่น หลังจากการนดั น้ัน ผมไมร่ ถู้ งึ การตดั สนิ ใจที่
จะเกดิ ขน้ึ เหมอื นเฝา้ มองสตั วป์ ระหลาดในเมฆหมอก วเิ คราะหค์ วามเปน็ ไปไดต้ า่ งๆ
กอ่ นปลอ่ ยใหก้ ารตดั สนิ ใจสดุ ทา้ ยปรากฏตวั ขนึ้ ในวนั แหง่ การเผชญิ หนา้ โดยผมมอง
เห็นเพียงภาพร่างของการกระท�ำ

หากมองอย่างผิวเผนิ ไม่มีขอ้ สงสัยใดในเรื่องความถูกต้อง ผมไม่มเี จตนา
อนื่ ใดนอกจากการปกปอ้ งตนเองและชมุ ชนจากผรู้ กุ ราน ขณะทม่ี นั คอื สตั วป์ ระหลาด
ทต่ี อ้ งการเขมือบทกุ สง่ิ อยา่ งไมต่ ้องสงสัย ดเู หมอื นงา่ ย ฝา่ ยดแี ละฝา่ ยชวั่ แต่เปล่า
เลยเหตกุ ารณท์ ผี่ มต้องตัดสนิ ใจน้ี กลบั ไมง่ า่ ยอย่างน้นั

ผมไมเ่ ชอ่ื วา่ เราจะคยุ กันเข้าใจ และถ้าเลยไปถึงจดุ ทีเ่ ราต้องวัดกันจรงิ ผม
ต้องเป็นผู้แพ้อย่างไม่ต้องสงสัย ผมตายแต่มันอาจไม่ติดคุก เพราะหลังจากที่
สวนปาลม์ เขา้ ครอบครองพน้ื ท่ี เกาะโพธก์ิ ก็ ลายเปน็ แดนลกึ ลบั อบั ทบึ หรอื ตอ่ ใหถ้ กู
สืบสาวความได้ คนอย่างมันก็ย่อมจัดการได้เสมอ หลังจากน้ันมันก็คงรุกรานแม่
เกาะโพธ์ิ ชุมชน และท�ำทุกอย่างตามใจไดไ้ ม่ยากเย็น

176 วรรณกรรมรางวัลพานแวน่ ฟ้า

ในทางกลบั กนั ถา้ มนั ตาย ผมถกู จับและตดิ คกุ แต่เมอื่ ไม่มมี นั เรอ่ื งท่ตี อ้ ง
ห่วงก็น้อยลงหรือหมดไป และอย่างน้อยผมก็พอตอบปู่และคนอ่ืนๆ ได้ว่าผมท�ำดี
ที่สุดแล้ว นี่จึงเป็นทางเลือกเดียว มันต้องตาย ผมต้องลั่นไกทันทีท่ีมีโอกาส โดย
ไมจ่ ำ� เปน็ ตอ้ งพดู คุยหรอื เคารพกตกิ าการดวลแตอ่ ยา่ งใด

แตเ่ มอ่ื เวลามาถงึ กลบั รสู้ กึ เควง้ ควา้ ง ผมขบั รถฝา่ สายฝนขาวโพลนมาจอด
นง่ิ สนทิ ทป่ี ากทางเขา้ เกาะโพธต์ิ ามทน่ี ดั ภายใตเ้ หตผุ ลของการกระทำ� ทเี่ หมอื นลอ่ ง
เข้าไปในความคลุมเครือของเมฆหมอก แต่แล้วสิ่งท่ีผมคิดว่าเป็นทางออกแท้จริง
แลว้ กลบั คลมุ เครอื ยง่ิ กวา่ เดมิ นผี่ มกำ� ลงั จะทำ� อะไร ผมนดั มนั เพอ่ื เจรจา หรอื ดวลกนั
แบบลกู ผ้ชู ายอยา่ งเท่าเทยี ม ปคู่ รับ ภาพปู่และพ่อดวลกนั ในป่าไผ่จากปากคำ� ของ
แมฉ่ ายขนึ้ บนจอสขี าวดา้ นนอกตวั รถอยา่ งชดั เจน ผมรู้ ปไู่ มห่ นั หลงั กลบั ไปสนิ้ เสยี ง
นบั ปูจ่ ะไม่ยิงพอ่ ป่หู วงั เพยี งค�ำมน่ั ของพ่อว่าจะจัดการใหผ้ มกับแม่หนี ปู่ยอมตาย
เพอื่ เรา เพอ่ื อดุ มการณข์ องปู่ และเพอื่ พอ่ แมก้ ระทงั่ พอ่ เองทผี่ มอาจไมเ่ ขา้ ใจเหตผุ ล
ดีนกั แตอ่ ยา่ งนอ้ ยพอ่ ก็เลือกท่จี ะยนื หันหลังให้เช่นกัน ปกู่ บั พ่อ ปนื คนละกระบอก
และทางเลอื กท่ตี ่างฝา่ ยตา่ งมเี ทา่ กนั

เหตุการณ์ต่างกันเหลือเกินกับวันนี้ แต่แปลกที่ผมไม่อาจแยกความรู้สึก
ของตัวเองออกมาได้ ผมกับมนั ภายใต้ข้อตกลงท่ีเท่าเทียม เราตา่ งมคี วามต้องการ
ของตนเอง มคี วามถกู ตอ้ งของตนเอง มโี อกาสทจี่ ะเสนอแลกเปลย่ี น หรอื แมก้ ระทงั่
เราต่างมีปืนคนละกระบอก แม้ทกั ษะจะตา่ งกนั แตเ่ ราก็มมี อื เทา้ เทา่ เทยี มกนั และ
ท่ีส�ำคัญคือ เรามีหนึ่งชีวิตอันเป็นท่ีรักของตนเองเท่าเทียมกัน มิติบางอย่างของ
เหตกุ ารณท์ ำ� ใหผ้ มประหวดั คดิ ถงึ ความเหมอื นกนั กบั การเลอื กตง้ั อยา่ งนา่ ประหลาด
และผมในฐานะผู้ก�ำชัยชนะตามวิถีทางนั้นก�ำลังจะฉกฉวยโอกาสทรยศอย่าง
หน้าดา้ น

ปคู่ รบั จากตอนแรกทผี่ มคดิ วา่ ในรถทา่ มกลางเมฆหมอกทซ่ี อ้ นทบั กนั หลาย
ชนั้ หลายมติ เิ ชน่ น้ี ผมมแี ม่ ทดี่ นิ เกาะโพธขิ์ องปู่ และอดุ มการณ์ นงั่ อยภู่ ายใน ผมจะ
ไมย่ ิงใคร แตผ่ มจะยิงมัน กลับกลายเปน็ วา่ คนทีน่ ั่งอยูด่ ้วยกนั กับผมมเี พยี งคนเดยี ว

ประจำ� ปี ๒๕๖๐ 177

และใบหนา้ ของเขาคลมุ เครอื เหมอื นบัดนี้เมฆหมอกได้รุกลำ้� เข้ามาภายในแล้ว ผม
รเู้ พยี งวา่ ทนั ทที ผ่ี มฉวยโอกาสลนั่ ไกสงั หารมนั นนั่ คอื ผมไดล้ น่ั ไกสงั หารคนในรถของ
ผมคนนดี้ ว้ ย นนั่ ละครบั ปู่ ทผ่ี มบอกวา่ ผมเหมอื นตดิ อยใู่ นหมอกหนาเสยี จนผมมอง
อะไรไมช่ ัด กระทั่งไม่อาจเรยี กมันวา่ ศตั รไู ด้

ปู่ครบั ผมจะทำ� อยา่ งไรดี
เงารา่ งหนึ่งเดนิ ตรงมาท่ผี ม ผมกระชบั ปืนในมอื ยงิ่ มนั เดินเขา้ ใกล้ ผมยง่ิ
ถูกบบี ใหต้ ้องเลือก โอกาสง่ายดายกว่าทค่ี ดิ แคร่ อ แลว้ ล่นั ไกออกไปจากในรถ มัน
ตาย ทุกอยา่ งเปน็ ใจเหลอื เกิน หากไม่เพราะใบหน้าและตัวตนอนั คลมุ เครอื ของคน
ที่อยู่ในรถกับผมตอนนี้มีใบหน้าเปล่ียนแปลงไปเร่ือยๆ ซ่ึงผมพยายามแปล
ความหมายไดห้ ลากหลาย อาจเปน็ ศกั ดศิ์ รี ความเทา่ เทยี ม ความเคารพตนเอง เปน็
ใบหน้าของประชาชนท่ีเลือกผม ใบหน้าของปู่ แม่ พ่อ หรือกระทั่งใบหน้าของ
ประชาธปิ ไตย การทผี่ มเพยี งลนั่ ไกใสม่ นั คอื การทผ่ี มลนั่ ไกใสส่ ง่ิ ทผี่ มรกั และหวงแหน
เหลา่ น้ี ผมจะท�ำอย่างนน้ั ได้อยา่ งไรกัน
ฉากหนงั เรอ่ื ง The mist ชว่ งทตี่ วั เอกตดั สนิ ใจยงิ ลกู และคนอน่ื ๆ เพอื่ หลกี
หนีความตายจากสัตว์ประหลาด แต่แล้วพบว่าน่ันคือการตัดสินใจที่ผิดพลาด
ใหญห่ ลวงฉายข้ึน
หัวใจผมเต้นแรงตามระยะทางท่ีมันใกล้เข้ามา จากภาพอันเลือนรางพอ
มองออกว่าในมือมันไม่มีอะไร แต่ปืนอาจอยู่ที่เอว เงาร่างน้ันก้าวเดินช้าๆ มา
ทา่ มกลางสายฝน ผมสะบัดศีรษะขบั ไล่อาการมนึ งง เพอ่ื ตดั สนิ ใจเลอื ก แต่เหมอื น
การกระทำ� นน้ั ทำ� ใหผ้ มปวดรา้ วทต่ี น้ คอ ลามลงมาถงึ หนา้ อก คลา้ ยหายใจไมท่ นั ผม
ตอ้ งดม่ื นำ�้ สกั หนอ่ ย ภายนอกเตม็ ไปดว้ ยนำ้� แตใ่ นรถไมม่ นี ำ�้ เลย อยา่ งไรกต็ ามอาการ
เชน่ นนั้ เหมอื นดงึ ผมออกจากเมฆหมอก ความคดิ ผมแจม่ ใสขน้ึ ภายนอกยงั คลมุ ดว้ ย
สายฝนขาวโพลน และร่างน้ันใกล้ผมเข้ามา ผมตัดสินใจได้แล้ว วางปืนลงท่ีเบาะ
ขา้ งๆ ตรงทต่ี ัวตนนั้นน่งั อยู่ ผมพรอ้ มเผชิญหนา้ กับอะไรก็ตามทจี่ ะเกดิ ผมไม่อยาก

178 วรรณกรรมรางวัลพานแวน่ ฟา้

พลาดเหมือนตัวเอกในหนังเร่ืองน้นั ผมเอนหวั พงิ เบาะ สายตาจบั จ้องร่างของมันที่
ใกล้เข้ามา

แต่ปู่ครับเมื่อใกล้ในระยะประชิด ทุกอย่างชัดเจนขึ้น ใบหน้าของมันผู้
ชกั ปนื ขน้ึ มาจอ่ นัน้ คอื ใบหน้าของพ่อ

นแ่ี หละครับ เร่ืองราวท้งั หมดทเ่ี ลา่ ใหป้ ู่ฟงั

๓.

ผมเห็นปู่ย้ิม เป็นย้ิมแห่งความเอื้ออารีท่ีผมคุ้นเคย ดวงตาเป็นประกาย
เหมอื นบรรยากาศรายรอบทส่ี วา่ งไสวของทงุ่ ขา้ วเขยี วเวงิ้ วา้ งรอบเกาะโพธิ์ ทอ้ งฟา้
สีครามเข้มหว่านกระจายด้วยปุยเมฆ สายลมเบาๆ พัดผ่านสดชื่นพร้อมกลิ่นหอม
ของท้องทุ่ง ด้านหลังของปู่มองไปเห็นทิวเขาทอดตัวเหมือนงูคดเคี้ยวอยู่ลิบๆ
ตน้ โพธใ์ิ หญใ่ บดกส่งเสยี งกระทบกันชวนใหจ้ ิตใจสงบเปน็ ที่สุด นี่คอื แดนสวรรค์ ปู่
อยู่ในสวรรค์อย่างแทจ้ ริง ปผู่ ายมือไปด้านหลงั ผม เมื่อหนั ไปดูพบว่าเป็นพ่อน่นั เอง
พอ่ เดนิ ใกลเ้ ขา้ มา ผมเหน็ รอยยมิ้ แบบเดยี วกบั ของปู่ ยม้ิ แหง่ รกั และเอน็ ดอู ยา่ งจรงิ ใจ
พอ่ เออื้ มมอื ตบไหลผ่ มสองครง้ั พรอ้ มพยกั หนา้ ดว้ ยอาการชน่ื ชม พอ่ อยกู่ บั ปหู่ รอื ผม
ถาม ปู่ตอบว่า เราคือครอบครัวเดยี วกนั

พอ่ ชใ้ี หผ้ มดตู รงปากทางเขา้ เกาะโพธ์ิ มรี ถกระบะคนั หนงึ่ จอดอยู่ ผมบอก
พอ่ กับปู่ว่า จะลองไปถามเขาดูหนอ่ ย เผ่อื มอี ะไรให้ชว่ ย

ปู่กบั พ่อย้ิมพยักหน้า
ผมเดนิ ช้าๆ ไปยงั รถคันน้นั ทป่ี กคลมุ ไปด้วยหมอกหนาทึบ

ประจำ� ปี ๒๕๖๐ 179



มอื ฉกภาพเขยี น

จันทรา รัศมที อง

กลางดึกของคนื วันท่ี ๒๐ ตลุ าคม พ.ศ. ๒๕๕๙
ตลอดสปั ดาหท์ ผี่ า่ นมา พายคุ วามเศรา้ โศกโหมกระหนำ�่ ไปทวั่ ประเทศ อนั

เนอ่ื งมาจากพระบาทสมเดจ็ พระปรมนิ ทรมหาภมู พิ ลอดลุ ยเดช ในหลวงรชั กาลที่ ๙
เสด็จสสู่ วรรคาลยั

ทนั ทีทฟ่ี ังแถลงการณจ์ บลง ผมแทบหมดกำ� ลงั ใจจะปฏิบตั ิภารกจิ ทัง้ มวล
งานในบริษัทจึงด�ำเนนิ ไปอย่างเฉ่อื ยเนือย

แต่คืนน้ีผมยังมีความกังวลใจเรื่องใหม่เข้ามาทับซ้อน จนนอนกระสับ
กระส่าย พอภรรยาหลบั สนทิ ผมจงึ คอ่ ยๆ ย่องลงไปในหอ้ งนั่งเลน่ เปดิ ไฟสว่างจ้า
พระบรมฉายาลักษณ์พ่อหลวงของปวงชนซ่ึงอยู่ฝั่งตรงข้ามกับประตู ดูวับวามงาม
สงา่ กวา่ ทกุ ครง้ั ผมกม้ ลงกราบพระองคท์ า่ นดว้ ยความส�ำนกึ ในพระมหากรณุ าธคิ ณุ

สว่ นผนงั ดา้ นขวามอื แขวนภาพอา่ วมาหยา แทนภาพครอบครวั วยั เดก็ ภาพ
น้นั มพี อ่ กบั แม่อยูต่ รงกลาง พ่วี ิชยั ยนื ข้างพอ่ และผมกอดเอวแม่ไว้ ทา่ มกลางผนื นา
เขยี วขจใี นจังหวดั ยโสธร แม้เปน็ เพียงภาพเขยี นจากศิลปนิ ไรน้ ามในเมอื งเลก็ ๆ แต่
ทกุ ตารางนิ้วแต่งแต้มดว้ ยสายใยรกั ทีร่ ้อยรัดพวกเราไว้อยา่ งเหนียวแนน่

ประจำ� ปี ๒๕๖๐ 181

ยามภารกิจรุมเร้า ผมอาจลืมเลือนภาพน้ันไปบ้าง แต่ระยะนี้ผมหมด
กำ� ลงั ใจจะทำ� อะไรทง้ั สน้ิ สายลมเศรา้ ทพ่ี ดั โหมรอบตวั กห็ นกั หนาอยแู่ ลว้ ภาพเขยี น
ของพอ่ ยังหวนกลับมาทวงค�ำสญั ญา ผมดงึ ตวั เองขนึ้ นั่งบนเกา้ อ้ีตัวโปรด ปลอ่ ยให้
แววตาอาทรของพ่อกบั แม่ และดวงตาคมดุของพ่วี ชิ ัยเตน้ เรา่ อยใู่ นความคดิ ค�ำนึง

ช่วงปดิ เทอมต้นเมอื่ ยี่สบิ หกปกี อ่ น ผมอายสุ ิบเจ็ดปี เรียนอยู่ชัน้ มธั ยมห้า
ส่วนพวี่ ชิ ัยอายสุ บิ เก้าปี เราสองคนพี่นอ้ งรกั ใคร่กลมเกลียวกนั ดี แมจ้ ะมีนิสัยใจคอ
ตา่ งกนั สดุ ขั้วกต็ าม

พวี่ ชิ ยั เปน็ คนผวิ คลำ้� รปู รา่ งสงู ใหญบ่ กึ บนึ หนา้ ตาดดุ นั เหมอื นพอ่ ไมช่ อบ
เรียนหนังสือ เม่ือย่างเข้าสู่วัยรุ่นก็ติดเพ่ือน หนีโรงเรียน พอจบมัธยมสามเลยเลิก
เรียน ด้วยความใจรอ้ น โมโหง่าย ชอบพูดคำ� หยาบ เลยมีเร่อื งชกตอ่ ยกบั ผคู้ นไปท่วั
แตเ่ ขารักอาชพี เกษตรกรมาก จงึ เปน็ หวั เรย่ี วหวั แรงในการชว่ ยพอ่ ท�ำนา

สว่ นผมมรี ปู รา่ งสงู โปรง่ ผวิ ขาวเหมอื นแม่ ขยนั เรยี นหนงั สอื ใจเยน็ ไมน่ ยิ ม
พูดภาษาท้องถิ่น ไม่ชอบกินปลาร้าหรืออาหารรสจัดทุกประเภท พอสอบเข้า
มธั ยมหนง่ึ ทโ่ี รงเรยี นชอ่ื ดงั ในกรงุ เทพฯ ได้ พอ่ กส็ ง่ ผมมาอยกู่ บั นา้ สาวผคู้ รองตวั เปน็
โสด ซึง่ ท�ำงานอยูใ่ นกระทรวงศกึ ษาธกิ าร

ชว่ งปดิ เทอมพอ่ จะมารบั กลับบา้ น ผมกบั พ่ีวชิ ยั มเี รอื่ งคุยกันท้งั วัน แตถ่ ึง
กระน้ัน เขาก็ยังวิตกวา่ ผมจะลมื วถิ ชี วี ติ ชนบท ลมื ถ่นิ ฐานบา้ นเกิด เลยชอบชวนผม
ออกไปเที่ยวเล่นตามท้องไร่ท้องนา หรือไม่ก็พาไปพบปะเพ่ือนฝูง ผมท้ังรักท้ัง
เกรงกลวั พช่ี าย ถึงจะเหน่อื ยจะร้อนแคไ่ หน ผมก็ยอมไปด้วยทกุ ครัง้

วันหนึ่งพ่ีชายขี่มอเตอร์ไซค์ พาผมเท่ียวไปตามเส้นทางเลียบแม่น�้ำชี แต่
ปลายทางเปน็ บา้ นสาวทเี่ ขาหมายตาไว้ พชี่ ายคงอยากใหผ้ มรจู้ กั วา่ ทพี่ สี่ ะใภ้ ซงึ่ เปน็
คนสวยมาก พวกเราคยุ กันด้วยอธั ยาศัยไมตรอี ันดี

ดว้ ยความครม้ึ อกครมึ้ ใจ ขากลบั พช่ี ายจงึ ขรี่ ถเรว็ มาก พอสวนกบั รถบรรทกุ
ท่ีแซงกินเลนเข้ามา เลยหักหลบกะทันหัน รถเหวี่ยงเราสองคนลงข้างทาง ร่างผม

182 วรรณกรรมรางวัลพานแวน่ ฟา้

ถลาไปกองบนพน้ื หญา้ แหง้ ๆ สองมอื ควานสะเปะสะปะ มอื ซา้ ยปาดไปโดนตะปู ซง่ึ
โผลห่ วั ออกมาจากท่อนไม้ผๆุ ท่ีชาวบา้ นทิ้งไว้ หลังมอื เปน็ แผลลึกยาวสองน้ิว เลือด
ไหลโกรก พ่ีวิชัยตกใจมาก รีบพยุงผมซ้อนท้ายไปให้หมอท�ำแผล พร้อมกับฉีดยา
ปอ้ งกันบาดทะยกั

“อยา่ เสอื กส�ำออยให้แมด่ ่ากูอีกนะ” พวี่ ิชยั สัง่ หว้ นๆ
ใครๆ ก็รู้ว่าผมเป็นลูกรักของแม่มาต้ังแต่เกิด พอกลับถึงบ้านแม่โวยวาย
ตามคาด ผมตอ้ งรบี สารภาพวา่ ซมุ่ ซา่ มไปโดนตะปขู ดู เอง พชี่ ายดแู ลผมอยา่ งดเี ยย่ี ม
ผมเหน็ พอ่ อมยม้ิ หลงั จากแมห่ ายโมโห เรากล็ อ้ มวงกนิ ขา้ วกนั จนถงึ วนั น้ี ผมยงั เชอ่ื
วา่ ไม่มีลาบเปด็ ทีไ่ หนอรอ่ ยเทา่ สูตรเดด็ ของแม่
“พอ่ หวงั วา่ ลกู ๆ จะรกั ใครก่ ลมเกลยี วกนั ตลอดไป ถา้ มเี รอ่ื งผดิ พอ้ งหมองใจ
ขอให้อดทนฟงั เหตผุ ลของกันและกันนะลูก” พอ่ เอย่ ขึ้นในวงข้าว
“ต่อให้เรามีนิสัยต่างกันแค่ไหน แต่เราก็รักกัน พ่ออย่าห่วงเลย” พี่วิชัย
ยักค้วิ ใหผ้ มอย่างอารมณ์ดี
“ถ้าพ่อกับแม่ตาย ท่ีดินให้แบ่งกันคนละคร่ึง แล้วก็ช่วยกันดูแลรักษาไว้
นะลกู ” พอ่ พูดด้วยสีหน้าจริงจัง
พอ่ รกั แผน่ ดนิ เกดิ ของทา่ นมาก เดมิ ปแู่ บง่ ใหแ้ คส่ ามสบิ หา้ ไร่ พอ่ กบั แมต่ อ้ ง
ต่อสู้กับสถานการณ์ นาแล้ง นาลม่ แมลงศัตรูพชื บุกทำ� ลาย จนรอดพ้นวกิ ฤตและ
ขยบั ขยายเน้ือที่ออกไปได้อกี ยี่สบิ หา้ ไร่
“รับรองวา่ จะไม่มีอะไรทำ� ให้เราสองพีน่ อ้ งแตกแยกกนั ได้ครับ” ผมรบี ให้
สัญญา เพราะไม่ชอบฟังเรือ่ งล้มหายตายจากอนั นา่ หดหู่
วันตอ่ มา ลุงก้องพ่ีชายของแม่ ถา่ ยรปู ใหพ้ วกเรากลางผืนนาหกสบิ ไร่ อัน
เตม็ ไปดว้ ยรวงขา้ วสที องหอ้ ยยอ้ ย พอ่ ชอบรปู นน้ั มาก จงึ นำ� ไปใหร้ า้ นขายภาพเขยี น
วาดข้นึ ใหม่ วันทไ่ี ดภ้ าพมา แม่ท�ำอาหารม้ือพเิ ศษเพอื่ ฉลองภาพครอบครัว ตอนท่ี
เอาภาพเขียนซึ่งลอ้ มรอบดว้ ยกรอบไม้สกั แขวนติดขา้ งฝาบา้ น พ่อยมิ้ นอ้ ยยมิ้ ใหญ่
“พอ่ หวงั วา่ ภาพนจี้ ะคอยเตอื นสตลิ กู ทงั้ สอง ใหร้ กั ใครด่ แู ลกนั ตลอดไปนะ”
พ่อยำ้� แล้วยำ้� อีก

ประจ�ำปี ๒๕๖๐ 183

“ชา่ งเป็นครอบครวั ทนี่ ่าอจิ ฉาเหลือเกนิ ” ลุงก้องชูแก้วเหล้าขน้ึ
พวกเราได้แต่นึกสงสารลุงก้อง ที่ครอบครัวแตกแยกไปคนละทิศละทาง
ภรรยาพาลูกๆ ไปอยู่บ้านเดิมทจี่ ังหวดั ชุมพร หลงั จากลุงก้องประสบความล้มเหลว
จากกิจการรบั เหมาก่อสร้าง เพราะถูกลกู นอ้ งคดโกง จนแมต่ ้องชว่ ยใชห้ นใี้ ห้ แลว้ ก็
ชวนลงุ กอ้ งมาอยดู่ ว้ ย ระหวา่ งทย่ี งั ไมไ่ ดข้ ยบั ขยายไปทางไหนกช็ ว่ ยกนั ทำ� นาไปกอ่ น
เมอื่ จบมธั ยมหกผมกส็ อบเขา้ มหาวทิ ยาลยั พอจบปรญิ ญาตรดี า้ นวศิ วกรรม
โยธา ผมขอเรียนต่อปริญญาโท ช่วงนั้นเองท่ีน้าสาวของผมเสียชีวิตด้วยโรคหัวใจ
วายเฉยี บพลัน
พอเรยี นจบผมกไ็ ดง้ านในบรษิ ทั รบั เหมากอ่ สรา้ งระดบั กลาง พอ่ กบั แมแ่ ละ
พี่ชายยินดีกับความส�ำเร็จของผมอยู่เงียบๆ ปล่อยให้ลุงก้องคุยฟุ้งไปคนเดียว ผม
สังเกตเห็นว่าระหว่างผมกับพี่วิชัย ลุงก้องรักผมมากกว่าพี่ชาย คงเห็นว่าผมเรียน
สาขาวชิ าทใ่ี กลเ้ คยี งกบั อาชพี เดมิ ของแก ซงึ่ ความลำ� เอยี งนผ้ี มรบั ไวด้ ว้ ยความเตม็ ใจ
“ท�ำงานบริษัทโกก้ วา่ เป็นชาวนาตัง้ เยอะ” ลงุ ก้องกระซบิ กบั ผม
สว่ นพวี่ ชิ ยั หลงั จากบวชให้พอ่ กับแม่แล้ว เขาก็แต่งงานกบั สาวลำ� นำ้� ชี ผมู้ ี
ต�ำแหน่งเทพีสงกรานต์พ่วงท้าย จากน้ันเขาก็ช่วยพ่อท�ำนาเร่ือยมา พ่อคอยก�ำชับ
ผมเสมอ ให้นึกถงึ บญุ คณุ พ่ชี ายทีช่ ว่ ยส่งเสียให้เลา่ เรียน
“ปรญิ ญาโทก็คน ชาวนาก็คน อย่าดถู ูกดูแคลนกนั นะลูก”
ผมรบั ปากแขง็ ขนั แมค้ วามคดิ อา่ นจะแตกตา่ งกนั แคไ่ หน เรากป็ รบั เขา้ หา
กนั ได้ พอ่ จะต้องได้เห็นความกลมเกลยี วของเราสองพี่นอ้ งตลอดไป
พ่อปลูกบ้านใหม่ตอนผมท�ำงานปีแรก ผมมีภาระต้องผ่อนคอนโดมิเนียม
เลยไม่ได้ช่วยเรื่องค่าใช้จ่าย แค่ออกแบบบ้านให้ตามความรู้ที่ร่�ำเรียนมา แล้วก็
มอบหมายให้ลุงก้องคุมการก่อสรา้ ง
พอปีท่ีสอง ผมก�ำลังเก็บเงิน ตั้งใจจะพาพ่อกับแม่ไปเที่ยวต่างประเทศ
สักครั้ง แต่ท่านทั้งสองก็ประสบอุบัติเหตุเสียชีวิต ขณะเดินทางกลับจากทอดกฐิน
ทวี่ ัดทางภาคเหนือ ผมกับพ่ีวชิ ยั กอดคอกันร้องไหจ้ นตาบวม

184 วรรณกรรมรางวัลพานแว่นฟ้า

เสร็จจากงานศพ ผมเตรียมตัวจะเดินทางกลับกรุงเทพฯ พ่ีวิชัยถามเรื่อง
ท่นี า ซง่ึ เพิม่ ขน้ึ จากเดิมอีกยี่สิบไร่ ผมบอกให้พ่ีทำ� กินไปตามปกติ ถงึ แบง่ แยกโฉนด
ออกมา ผมก็ไมส่ ามารถจะท�ำอะไรใหง้ อกเงยข้นึ ได้

“ถ้าขา้ วราคาดี พี่กโ็ อนตงั คไ์ ปช่วยผมผอ่ นรถบา้ งละกัน”
ผมพดู เลน่ ๆ ไมไ่ ดค้ ดิ จะฉกฉวยก�ำไรจากหยาดเหงอ่ื ของพชี่ ายจรงิ ๆ เพราะ
เขายงั ต้องเลีย้ งดลู กู ๆ ด้วย
“พอ่ วชิ ติ ชา่ งเปน็ คนดเี หลอื เกนิ ” ลงุ กอ้ งแสดงความชนื่ ชมอยา่ งออกนอก
หน้า ขณะเดนิ มาส่งผมที่รถ
“ผมมพี ช่ี ายคนเดยี ว อยา่ วา่ แตท่ น่ี าเลยครบั ไมว่ า่ เขาอยากไดอ้ ะไร ถา้ ผม
มี ผมใหไ้ ด้ทั้งน้นั ” ผมยืนยนั ตง้ั ใจใหว้ ิญญาณพอ่ กบั แม่รับร้ดู ้วย
ลงุ กอ้ งบอกวา่ กำ� ลงั จะยา้ ยไปอยกู่ บั ภรรยาใหม่ ทอ่ี ำ� เภอเลงิ นกทา โดยจะ
รบั จา้ งกอ่ สรา้ งซอ่ มแซมสง่ิ ปลกู สรา้ ง ตามความถนดั ทม่ี อี ยเู่ ดมิ ผมสงั เกตเหน็ วา่ หลงั
จากปลกู บ้านใหมแ่ ลว้ พีว่ ิชัยกับลุงก้องดูมนึ ตงึ ต่อกนั เลยไม่อยากทักท้วง เพียงแต่
มอบเงินตดิ กระเปา๋ ให้ห้าพันบาท
หลงั จากความเศรา้ โศกลา่ ถอยไป ผมจงึ หนั มาพจิ ารณาสาวๆ ในบรษิ ทั แต่
ไม่มีใครต้องตาต้องใจผมเท่าลูกสาวเจ้านาย ผมจึงท�ำงานด้วยความมุ่งมั่น ขยัน
อดทน ในท่สี ุดผมก็ไดเ้ ปน็ ลกู เขยเจา้ ของบริษัท วันแต่งงาน ลงุ กอ้ งกับปา้ สะใภเ้ ปน็
ผ้ใู หญฝ่ า่ ยผม พว่ี ชิ ยั จัดการเรอ่ื งสนิ สอดทองหมั้นให้อยา่ งสมฐานะฝา่ ยเจ้าสาว
ตอนค�่ำมีงานเล้ียงฉลองในโรงแรม พ่ีวิชัยพาครอบครัวมาร่วมยินดีด้วย
หลานชายผมกับหลานของพส่ี ะใภ้ ซงึ่ มีอายุเจด็ ขวบ ห้าขวบ และสขี่ วบตามล�ำดับ
ก�ำลงั อยใู่ นวัยซน พอเหน็ โต๊ะตวั ยาวมอี าหารหนา้ ตาสวยงามวางเรยี งราย จงึ พากนั
กระโดดโลดเต้น สง่ เสียงพูดจาตามประสาเด็ก
“ปา๊ ด! คอื นา่ กนิ แทว้ ะ” หลานชายวยั หา้ ขวบของผม พดู ดว้ ยสำ� เนยี งอสี าน
ใสซื่อ จนแขกที่ยืนอยู่พากันอมย้ิม หรือบางคนอาจจะย้ิมเยาะก็ได้ เส้นแบ่งนั้น
บางเบาจนผมไม่ทนั สงั เกตเหน็

ประจำ� ปี ๒๕๖๐ 185

พ่ีชายกับพ่ีสะใภ้รีบดึงตัวเด็กๆ ออกไป ผมเหลือบเห็นแม่ยายส่ายหน้า
อยา่ งร�ำคาญ ส่วนพอ่ ตากำ� ลังคยุ ถูกคออยกู่ บั ลงุ ก้อง แตง่ านวนั น้นั ก็ผ่านพ้นไปด้วย
ดี ไมม่ กี ารกนิ มมู มามเลอะเทอะนา่ อบั อาย เหมอื นฉากในละครโทรทศั น์ ทชี่ อบฉาย
ภาพความเซอ่ ซา่ ของคนตา่ งจังหวดั ให้ผู้ชมหัวเราะกันทอ้ งคดั ทอ้ งแข็ง

หลังแต่งงานผมย้ายจากคอนโดมิเนียม เข้ามาอยู่ในบ้านหลังใหญ่ของ
พ่อตาแม่ยาย เน่ืองจากภรรยาผมเป็นลูกสาวคนเล็ก พี่สาวพี่ชายแบ่งเงินไปท�ำ
กิจการส่วนตัวกันหมดแล้ว เธอจึงต้องอยู่กับบิดามารดา พ่อตาผมเป็นนักบริหาร
ผปู้ ราดเปรอื่ ง ท่านมกั จะสอนเหล่ยี มคใู นการทำ� ธุรกจิ ให้ผมเสมอ การเรยี นรู้ในโลก
แหง่ ความเปน็ จรงิ ตา่ งจากการเรยี นในมหาวทิ ยาลยั ลบิ ลบั แตผ่ มกต็ ง้ั ใจวา่ จะยดึ มน่ั
ในความสุจริตอยา่ งท่ีพ่อเคยสอน

ปีต่อมา ภรรยาผมให้ก�ำเนิดลูกสาวคนแรก พี่วิชัยพาครอบครัวมาเยี่ยม
พร้อมกบั รับขวญั หลานดว้ ยสร้อยคอทองค�ำหนักสองบาท เขาพักอยทู่ ีบ่ า้ นสองคืน
กเ็ ดนิ ทางกลบั ยโสธร ผมตน้ื ตนั ในความมนี ำ้� ใจของพช่ี ายมาก แตพ่ อ่ ตาผมกลบั มอง
ไปคนละมุม

“เมือ่ ไหร่ชติ จะจดั การแบ่งมรดกกับพช่ี ายซะที ได้ยนิ พก่ี อ้ งบอกวา่ ชติ ได้​
ทด่ี ินตง้ั สี่สบิ ไรเ่ ชยี วเหรอ”

เป็นค�ำถามที่ผมไม่เคยเตรียมค�ำตอบไว้ล่วงหน้า ถึงพ่อจะมีท่ีนาเพ่ิมข้ึน
เปน็ แปดสบิ ไร่ ผมกป็ ลอ่ ยใหพ้ ช่ี ายดแู ลมาตลอด บางปขี า้ วราคาดี เขากโ็ อนใสบ่ ญั ชี
ใหผ้ มบา้ ง แตถ่ า้ หกั ลบกนั แลว้ เหลอื นอ้ ย ผมกใ็ หเ้ กบ็ ไวเ้ ปน็ ทนุ การศกึ ษาของหลานๆ
ผมไม่เคยลมื วา่ พช่ี ายลงแรงชว่ ยพอ่ ทำ� นา ส่งเสยี ให้ผมเรียนจนจบปรญิ ญาโท

“ผมไม่เอาหรอกครบั ปล่อยใหพ้ ี่วิชยั ท�ำกนิ ไป” ผมบอกตามที่ใจคิด
แต่พ่อตาผมไมเ่ ห็นด้วย เขาวา่ ทด่ี นิ ติดถนนในอำ� เภอเมอื งราคาดีมาก ถา้
แบง่ ออกมาสี่สิบไร่ แล้วขายให้นกั พัฒนาอสงั หาริมทรัพยท์ ีจ่ ้องตาเป็นมนั คงได้เงนิ
ก้อนใหญ่มาลงทนุ ท�ำธรุ กิจ

186 วรรณกรรมรางวลั พานแวน่ ฟ้า

“ร่�ำเรียนมาก็มาก อย่าให้พ่ีชายเอาเปรียบอยู่ฝ่ายเดียว ตอนนี้เธอมี
ครอบครัวท่ีตอ้ งรบั ผิดชอบแลว้ นะ”

ดว้ ยความเกรงใจพ่อตา ผมจงึ โทรศพั ท์ไปขอใหล้ ุงกอ้ ง ช่วยเลียบเคียงกบั
พวี่ ชิ ยั เรอื่ งทด่ี นิ ผมกลวั พชี่ ายโกรธเลยไมก่ ลา้ พดู กบั เขาตรงๆ พผ่ี มเปน็ คนโมโหรา้ ย
ถ้าไม่พอใจใคร เขาจะเหวี่ยงทั้งหมัดท้ังเท้าเข้าใส่จนหลบแทบไม่ทัน แต่ลุงก้องไป
พดู จาอยา่ งไรผมไมร่ ู้ สองวนั ต่อมา พว่ี ชิ ยั สง่ เสยี งเกร้ยี วกราดมาทางโทรศัพท์

“บักชติ มึงกลวั กูจะโกงท่ดี ินของพ่อไว้คนเดียวหรือไงวะ อยากได้นกั ก็ข้ึน
มาแบ่งกันใหส้ ้นิ เรือ่ งส้นิ ราวไปเลย บกั หมาเอย๊ ...พอเป็นเขยนักธุรกจิ เข้าหนอ่ ย คดิ
จะขายทด่ี นิ ไปลงทนุ กับเขา ระวังจะโดนหลอกหมดตวั ”

ได้ยินคำ� ดถู ูกของพช่ี ายรู้สึกระคายหนู ัก ผมร่ำ� เรยี นมาตัง้ เยอะ จะยอมให้
พอ่ ตาหลอกงา่ ยๆ ได้อย่างไร ท่ีแล้วมาทา่ นเข้าใจวา่ ผมไม่มสี มบตั พิ สั ถาน กย็ งั ยอม
ยกลกู สาวให้ ผมเชื่อวา่ ท่านแนะนำ� เพราะหวงั ดีจริงๆ

“คอ่ ยๆ พูดกนั กไ็ ด้ ถ้าพย่ี ังไม่อยากแบง่ กเ็ กบ็ ไวก้ อ่ น”
“ไมเ่ กบ็ โวย้ รบี ขนึ้ มาจดั การใหไ้ วๆ” พวี่ ชิ ยั ตะโกนจนแสบหู “ทนี วี้ ญิ ญาณ
พอ่ กจ็ ะเหน็ เองวา่ กนู แี่ หละทต่ี งั้ ใจจะรกั ษาแผน่ ดนิ เกดิ ไว้ สว่ นลกู รกั อยา่ งมงึ เปน็ ได้
แค่ไอล้ ูกเนรคณุ ”
อาการโมโหพงุ่ ปรดี๊ เมอื่ พช่ี ายโยนปา้ ยลกู เนรคณุ มาคลอ้ งคอผม การทผี่ ม
ไดเ้ รยี นสงู ๆ กเ็ ทา่ กบั สรา้ งชอื่ เสยี งใหว้ งศต์ ระกลู เหมอื นกนั ผมตอ้ งอดทนอยา่ งมาก
กว่าจะก้าวมาถึงจดุ นไี้ ด้ ใช่วา่ พีช่ ายท�ำนาเหน่อื ยอยู่ฝ่ายเดียว แต่ผมขเี้ กยี จจะเถยี ง
ดว้ ย จงึ ตดั สายโทรศัพทไ์ ปเฉยๆ แลว้ กไ็ ม่ได้สนใจเรอ่ื งทดี่ นิ อกี หลายเดอื น
ช่วงนั้นลูกสาวผมก�ำลังน่ารัก ผมควรตักตวงความไร้เดียงสาไว้หล่อเลี้ยง
หวั ใจ เพ่ือทดแทนในยามที่แกโตขน้ึ มาแลว้ ดอื้ ร้ัน เชื่อเถอะ พ่อแม่เกอื บทุกคนตอ้ ง
เจอชว่ งเวลาอันนา่ ใจหายใจคว่�ำดว้ ยกนั ทง้ั นั้น
“ป้อ” น้�ำเสียงอ้อแอ้ พร้อมสองมือท่ีตะกายจากอ้อมแขนพี่เล้ียงเพื่อโผ
เขา้ หาผม ทำ� ใหป้ ลาบปลมื้ จนหายเหน่ือย ผมรบั ร่างนมุ่ นิ่มมาเหว่ยี งเบาๆ ยายหนู
หัวเราะเอิก๊ อา๊ ก แลว้ ก็ดึงท้งึ แว่นตาผมอย่างซกุ ซน

ประจ�ำปี ๒๕๖๐ 187

แตพ่ อ่ ตาผมคงอยากให้หลานสาวตัวน้อย มีหลกั ประกนั อนั มัน่ คง ท่านจึง
กระตุ้นผมใหไ้ ปพดู เรื่องท่ีดนิ ของพอ่ อกี ครงั้ ถงึ ผมจะเกรงใจและเกรงกลวั พ่ีวชิ ยั แค่
ไหน แตพ่ อเหน็ หน้าลูกทกี่ ำ� ลังย้มิ อวดฟันซ่เี ลก็ ๆ ผมกไ็ ด้คดิ วา่ ถงึ เวลาต้องหาอะไร
ไวใ้ ห้ลูกบ้างแลว้

คืนนั้นผมโทรศัพท์หาพ่ีวิชัย เพื่อนัดวันเวลาจะข้ึนไปจัดการแบ่งท่ีดินให้
เรียบร้อย ซ่ึงก็เป็นไปตามคาดค�ำพูดเหน็บแนมทะลักไหลออกมาเป็นระลอก ผม
อดทนฟังจนจบ กอ่ นจะขอให้เขาช่วยเตรียมหลกั ฐานเอกสารตา่ งๆ ถ้ามขี ั้นตอนใด
ที่ทำ� ไดก้ ่อนก็ช่วยจัดการไปเลย

เมอ่ื ถงึ วนั นดั ผมเดนิ ทางไปถงึ ยโสธรตอนสาย ทแี รกตงั้ ใจวา่ จะนอนคา้ งท่ี
บ้านสักสามส่ีคืน เพื่อตระเวนเย่ียมญาติและถือโอกาสเท่ียวงานบุญบั้งไฟด้วย แต่
พอเหน็ สหี นา้ บงึ้ ตงึ และไดย้ นิ ถอ้ ยคำ� บาดหตู ลอดเวลา ผมจงึ รบี จดั การแบง่ โฉนดให้
เสร็จส้ิน ต่อให้พี่วิชัยต้อนรับขับสู้อย่างดี ผมก็กระวนกระวายอยากกลับอยู่แล้ว
เพราะคดิ ถงึ ลกู ยงิ่ เขาทำ� หนา้ เหมอื นกนิ ลาบเปด็ เหมน็ สาบ ผมกย็ งิ่ อยากไปใหพ้ น้ ๆ

เราแบง่ ทด่ี นิ กนั คนละสส่ี บิ ไร่ เงนิ สดมเี หลอื ตดิ บญั ชอี ยไู่ มม่ าก เพราะพช่ี าย
นำ� ไปลงทนุ ในการทำ� นาครงั้ ตอ่ ไป สว่ นบา้ นหลงั ใหมน่ น้ั คงตอ้ งยกใหพ้ วี่ ชิ ยั ดแู ล แต่
ลงุ ก้องโทรศพั ท์มาบอกวา่ พ่ีชายอาจเก็บเงนิ ก้อนใหญ่ของพ่อเอาไว้ เขาแนะนำ� ให้
ขอเงนิ สดสกั สห่ี า้ แสน เพอ่ื แลกกบั กรรมสทิ ธใ์ิ นตวั บา้ น ผมเลยแกลง้ เอย่ ปากไปเลน่ ๆ
คดิ วา่ ถา้ เขาใหม้ าจรงิ ๆ กจ็ ะคนื ใหเ้ ปน็ ทนุ การศกึ ษาหลานๆ แตพ่ อพวี่ ชิ ยั ไดย้ นิ กโ็ กรธ
เปน็ ฟนื เปน็ ไฟ

เขาอ้างว่าช่วยพ่อท�ำนาต้ังแต่มีที่ดินหกสิบไร่ จนบัดนี้เพิ่มเป็นแปดสิบไร่
แล้วก็ส่งเสียให้ผมเรียนจนจบปริญญาโท มีหน้าที่การงานดี มีเมียรวย ขณะท่ีเขา
ต้องต่อสู้กับแมลงศัตรูพืช ภัยแล้ง น้�ำท่วม และราคาผลผลิตท่ีข้ึนๆ ลงๆ จนน่า
เวยี นหัว เขาได้มากกว่าผมแค่บา้ นหลงั เดียว ผมยังหนา้ ด้านขอเงินสดเพิม่ อกี

“บกั หา่ มงึ พอเป็นเขยเศรษฐีก็คดิ แต่เรือ่ งก�ำไรขาดทุน อยา่ โงใ่ หพ้ อ่ ตามึง
สนตะพายเอาตามใจชอบนะโวย้ ” พ่ีวชิ ัยด่าลนั่ ต่อหน้าหลานๆ

188 วรรณกรรมรางวัลพานแว่นฟา้

ความโกรธปะทขุ น้ึ ทนั ที เม่ือพชี่ ายพาดพงิ ถงึ พอ่ ตาท่ีผมเคารพนับถอื ผม
จบปริญญาโท แตต่ อ้ งยนื ฟังชาวนาท่ีจบแคม่ ธั ยมสาม ชหี้ น้าดา่ ครง้ั แล้วครัง้ เลา่ ที่
ผา่ นมาผมยอมใหท้ กุ อยา่ ง ไมเ่ คยสนใจแมแ้ ตร่ ายไดจ้ ากการขายขา้ ว แบง่ ใหเ้ ทา่ ไหร่
กเ็ ทา่ น้นั บางปบี อกวา่ ได้กำ� ไรน้อยผมกไ็ ม่เอา แล้วผมเนรคุณตรงไหน

“ไม่ใหก้ ไ็ มเ่ ป็นไร เงินแคไ่ มก่ แี่ สนถือว่าตอบแทนบุญคณุ ใหจ้ บส้ินกันไป”
ผมเหลอื บมองขา้ งฝาบา้ นแลว้ กน็ กึ อยากเอาคนื บา้ ง “แตผ่ มขอภาพเขยี นของพอ่ ไป
ดว้ ย ถ้าไมใ่ หก้ ไ็ ปเจอกันที่ศาล”

ไม่ตา่ งจากโดนหมดั ฮคุ เสยเข้าปลายคาง พีว่ ิชยั โมโหจนหน้าแดงก�่ำ เท่าท่ี
ผวิ คลำ้� แดดจะขบั สอี อกมาได้ เขาเกลยี ดการตดิ ตอ่ กบั ทางราชการทส่ี ดุ ถา้ ถงึ ขนาด
ต้องขนึ้ ศาล คงเปน็ หายนะคร้งั ใหญ่ในชีวิตแนๆ่

“มึงจะเอาภาพเขียนของพอ่ ไปทำ� ไม” เขาตะคอกดว้ ยน้�ำเสียงดดุ นั
“พไ่ี ดบ้ ้านแล้ว ผมก็อยากได้ภาพของพอ่ ไปเป็นท่รี ะลึกบา้ ง”
พ่ีวิชัยก�ำหมัดแน่นพลางจ้องหน้าผมอยู่ครู่หนึ่ง แล้วก็คลายมือออก เพ่ือ
ปลดภาพเขียนลงจากผนัง เขาคงคิดทบทวนจนแน่ใจแล้วว่า เสียภาพเขียนราคา
ไมก่ ่พี นั ดีกวา่ จา่ ยเงินสดตัง้ สหี่ ้าแสน
ผมยน่ื มอื ไปรบั ภาพนน้ั ดว้ ยความสะใจ แผลเปน็ บนหลงั มอื ซา้ ย ทโ่ี ดนตะปู
ขดู ขว่ นเมือ่ หลายปีกอ่ นแจ่มชัดขึ้น ราวกบั จะย้�ำเตือนความทรงจ�ำดีๆ ระหวา่ งเรา
แต่อารมณ์โกรธของผมเลยจดุ ประนปี ระนอมไปแล้ว
“มึงจะเอาทีด่ นิ ไปขายจริงๆ หรอื วะ” เขาถาม “พ่อรักแผ่นดนิ ผนื นี้มาก
จะทำ� อะไรกค็ ิดใหร้ อบคอบนะ”
พ่ีวิชัยชอบส่ังโน่นสั่งน่ีมาตั้งแต่ผมยังเด็ก ตอนน้ีผมจบปริญญาโทแล้วก็
ยงั สัง่ ราวกับผมคิดเองไม่เป็น
“มนั เป็นของผมแลว้ ผมจะเอาไปทำ� อะไรก็ได้” ผมโต้ตอบ เพ่อื ใหพ้ ช่ี าย
ตระหนักถงึ สทิ ธขิ องผมบา้ ง
“ถา้ มึงจะขายเมอื่ ไหรบ่ อกกูด้วย” พ่ีชายสงั่ อีก

ประจำ� ปี ๒๕๖๐ 189

“ยักยอกเงินพ่อไว้เยอะใช่ไหมล่ะ ถึงได้มีมากพอจะมาซื้อที่คืน” ผมถาม
ตามท่ลี งุ กอ้ งตัง้ ขอ้ สงสยั

แต่พ่ีวิชัยไม่เสียเวลาอธิบาย เขาเหวี่ยงหมัดมากระแทกไหล่ผมจนภาพ
เขยี นเกือบหลดุ มือ พีส่ ะใภ้กบั หลานๆ ต้องชว่ ยกันดงึ แขนไว้ ผมเลยรบี ขับรถออก
จากบ้าน กอ่ นท่ีพ่ีชายจะทันไดว้ งิ่ ไปหยิบปนื ในหอ้ ง

กลบั ถงึ บา้ น ผมจดั แจงแขวนภาพครอบครวั ไวใ้ นหอ้ งนง่ั เลน่ นกึ กระหยมิ่ ใจ
ท่ีแกล้งพี่ชายได้ส�ำเร็จ ต้ังใจว่ากลับบ้านคราวหน้าค่อยเอาไปคืน เพราะรู้ว่าพ่อคง
อยากใหภ้ าพน้ันแขวนอยู่บ้านทย่ี โสธรมากกว่า

ตั้งแต่วันน้ัน ผมก็ไม่ได้คุยกับพี่วิชัยอีกเลย เบ่ือจะฟังเสียงด่าหยาบคาย
เลยได้แต่โทร.ไปบอกพี่สะใภ้ให้ท�ำนาบนท่ีดินผืนน้ันไปตามปกติ ผมยังไม่ได้คิดจะ
ทำ� อะไรทง้ั นัน้ นานๆ ทีพี่สะใภก้ ็จะสง่ ข่าวมาวา่ ได้ลงมือท�ำอะไรไปแลว้ บ้าง บางที
มคี นรจู้ ักเขา้ กรุงเทพฯ เธอกฝ็ ากขา้ วสารมาใหด้ ว้ ย

วันที่ผมได้ลูกชายอีกคนมาเป็นเพ่ือนยายหนู พ่อตาก็ชวนให้ร่วมลงทุน
ขยายกจิ การ แตผ่ มมเี งนิ ในบญั ชไี มม่ ากนกั พอ่ ตาจงึ บอกใหข้ ายทด่ี นิ สส่ี บิ ไรอ่ อกไป
ผมตงั้ ใจจะเกบ็ ทด่ี นิ ผนื นน้ั ไวใ้ หล้ กู ๆ แตเ่ พอ่ื รกั ษานำ้� ใจพอ่ ตา ผมจงึ รบั ปากอยา่ งขอ
ไปที คดิ ว่าจะลองปรกึ ษาพว่ี ิชัยดูกอ่ น ปเี ตม็ ๆ ท่ีเราไมไ่ ดถ้ กเถยี งกัน พ่ชี ายคงหาย
โกรธ เหมอื นที่ผมลมื ความบาดหมางไปหมดแลว้ ขณะที่ผมกำ� ลังเคลียร์งานอยู่นั้น
พวี่ ชิ ยั เปน็ ฝา่ ยโทรศพั ทม์ ากอ่ น ผมดใี จมาก คดิ วา่ เขาคงเลกิ ถอื สานอ้ งชายคนนแ้ี ลว้

“บักสน้ ตีน มึงจะขายที่ดินของพ่อ โดยไม่บอกกเู ลยหรือวะ”
พ่ีชายทักทายผมด้วยค�ำด่า ก่อนจะโยนข้อหาตามมา คล้ายคนในสังคม
บางกลมุ่ ที่ชอบกลา่ วหาก่อน แลว้ ให้อกี ฝ่ายหาหลกั ฐานไปตามแก้
“ผมยงั ...” ผมพูดได้แค่นนั้ พ่ชี ายก็ดา่ เป็นภาษาทอ้ งถน่ิ อกี ชุดใหญ่ กอ่ น
จะบอกเล่าเนื้อหาสาระว่า ผมให้ลุงก้องเป็นตัวแทนบอกขายท่ีดิน เพ่ือไปท�ำบ้าน
จัดสรร ซงึ่ ผมไม่รเู้ รือ่ งมาก่อน
พ่ีวิชัยด่าผมจนพอใจแล้วก็ตัดสาย ผมจึงโทรศัพท์ไปหาลุงก้อง เพ่ือ

190 วรรณกรรมรางวัลพานแว่นฟา้

สอบถามรายละเอยี ด ลุงบอกว่ามคี นสนใจทดี่ นิ แปลงน้นั จริง เพราะเป็นท่ีติดถนน
ทั้งสองด้าน มีอยู่รายหน่ึงให้ราคาสูงมาก แต่พ่ีวิชัยถืออ�ำนาจว่าเป็นพ่ีชายผมคอย
กดี กันพวกเขาทกุ อยา่ ง เพราะอยากเกบ็ เกีย่ วผลประโยชนจ์ ากการทำ� นาไปเรื่อยๆ

“ไอช้ ยั บอกวา่ จะไมย่ อมใหช้ ติ ขายทดี่ นิ เดด็ ขาด ลงุ กว็ า่ แบง่ กนั แลว้ จงึ เปน็
สทิ ธิข์ องหลาน มันก็โกรธ”

ผมเกลียดการถืออ�ำนาจไปละเมิดสิทธ์ิคนอื่น พอฟังลุงก้องพูดแล้วก็เกิด
โมโหขึ้นมาทันที

“พ่ชี ัยไม่มสี ิทธต์ิ ัดสินใจบนทีด่ ินของผมนะครบั ”
“น่นั สิ” ลงุ ก้องคล้อยตาม “ตงั้ แตไ่ ปสมุ หวั กบั ไอพ้ วกบา้ การเมือง บักชัย
ก็เที่ยวด่าคนไปทวั่ วนั ๆ พดู แตเ่ รอื่ งชนชน้ั บ้าๆ บอๆ เรอื่ งสิทธิเสรีภาพ แล้วก็เรอ่ื ง
คนจนถกู เอารัดเอาเปรียบ อะไรของมนั ก็ไม่ร”ู้
คงจริงอย่างที่ลุงก้องบอก เพราะพ่ีวิชัยก็ด่าผมเละเทะ ไม่เปิดโอกาสให้
ชแี้ จงเลย คงเปน็ พวกชอบเสพตดิ ความคดิ เหน็ โดยไมส่ นใจวา่ ขอ้ เทจ็ จรงิ เปน็ อยา่ งไร
แค่อยากเช่ือใหต้ รงกับจริตตัวเองเทา่ นั้น
“วา่ งๆ ผมจะขึ้นไปคุยกบั เขาเอง”
ผมเหลอื บมองภาพเขยี นของพ่อ ก�ำลังคิดว่าจะนำ� ไปคนื ให้พ่วี ชิ ยั ดหี รอื ไม่
แต่พอนึกถึงถ้อยค�ำหยาบคายท่ีพรั่งพรูออกมา โดยไม่เห็นว่าผมเป็นน้องแล้ว เลย
ตัดสินใจว่าจะแกลง้ เกบ็ ไวอ้ ีกสกั พัก
“ท่ดี ินราคาตงั้ สิบกวา่ ล้าน คนฉลาดๆ อย่างชติ อยา่ ใหค้ นอน่ื ใช้ประโยชน์
อยู่ขา้ งเดยี วนะ” ลุงก้องเตือน
ผมไม่เคยคิดว่าพี่วิชัยเป็นคนอ่ืน แต่เขากลับคิดว่าผมเป็นไอ้น้องจอม
เนรคุณ ท่ีโงพ่ อจะถูกคนรอบข้างหลอกง่ายๆ ผมต้องแสดงให้พ่ชี ายเหน็ วา่ พอ่ ตา
ผมมแี ตค่ วามหวงั ดี อยากใหผ้ มมสี ว่ นรว่ มในกจิ การ ทสี่ กั วนั กต็ อ้ งตกเปน็ ของผมกบั
ภรรยาอยู่แลว้ ผมจงึ คิดวา่ น่าจะขายทดี่ ินผืนน้ันให้เสร็จสนิ้
“ลุงว่าผมควรขายทด่ี นิ จริงๆ หรอื ครับ” ผมถามย้�ำเพอ่ื ความม่ันใจ
“ชิตจะเก็บโฉนดแผ่นเดยี วไว้เพ่ืออะไรละ่ ” ลงุ ก้องถามกลบั

ประจ�ำปี ๒๕๖๐ 191

พอทงิ้ งานไดผ้ มกก็ ลบั บา้ นเกดิ เหน็ ตน้ ขา้ วออกรวงสที องอรา่ มตา ใจหวน
คดิ ถงึ พอ่ กบั แม่ จนเกดิ ลงั เลวา่ ควรไปฟงั ความเหน็ ของพช่ี ายกอ่ นหรอื ไม่ แตพ่ อคดิ
อกี ทีผมก็เป็นผใู้ หญ่แลว้ ตอ้ งตดั สินใจด้วยตัวเองใหไ้ ด้

ทล่ี งุ กอ้ งพดู มากถ็ กู ผมจะเกบ็ โฉนดแผน่ เดยี วไวเ้ พอื่ อะไร ไหนๆ กไ็ มไ่ ดค้ ดิ
จะกลับมาอยู่ ไม่ได้ท�ำมาหากินบนท่ีดินผืนนี้อีกแล้ว สู้ขายเอาเงินไปลงทุนขยาย
กจิ การกบั พอ่ ตาดีกว่า อย่างน้อยการมีส่วนร่วมคงชว่ ยใหผ้ ม เดินเชดิ หน้าในบรษิ ทั
ได้อยา่ งภาคภมู ใิ จ ผมไมอ่ ยากถกู นินทาว่าเกาะเมียกนิ เหมอื นทผี่ ่านมา

ผมขบั รถตรงไปบา้ นลงุ กอ้ งทเี่ ลงิ นกทา บอกใหช้ ว่ ยตดิ ตอ่ ผทู้ จ่ี ะมาซอ้ื ทด่ี นิ
เพอื่ ตอ่ รองราคา สองวันตอ่ มา ผมกบั เจา้ ของบริษัทพฒั นาอสังหารมิ ทรัพยก์ ็บรรลุ
ข้อตกลง ผมขอให้ลงุ กอ้ งชว่ ยเดินเรื่องต่างๆ ใหเ้ รยี บร้อย พรอ้ มจะโอนกันเม่ือไหร่
ผมจะขึ้นมาอีกท ี

จากนั้นผมก็วานป้าสะใภ้โทรศัพท์ไปบอกพี่วิชัย ให้รีบหารถมาเก่ียวข้าว
ใหเ้ รยี บรอ้ ย แตพ่ วี่ ชิ ยั คงลมื ไปวา่ ทด่ี นิ ผนื นน้ั เปน็ ของผมแลว้ เพยี งชว่ั โมงเดยี วเขาก็
มาหาผมถงึ บา้ นลงุ กอ้ ง กลา่ วหาวา่ ผมซอื้ ขายทด่ี นิ ลบั หลงั แลว้ กด็ า่ ทออยา่ งเคยปาก
ผมเหลือจะทนใหค้ นทถ่ี ือตวั ว่าเปน็ พ่ี เหยียบย่ำ� ศักดิ์ศรีอีกตอ่ ไป

“จะหารถมาเกยี่ วขา้ วเอง หรอื จะใหผ้ มจา้ งรถมาไถใหร้ าบไปหมดละ่ ” ผม
ตะโกนถามอย่างเดอื ดดาล

“มงึ กลา้ เหรอ” พ่วี ชิ ยั ก�ำมือแนน่ “ขา้ วทกุ ตน้ กปู ลูกมากับมอื ”
“พกี่ �ำลังบุกรุกทีผ่ มอยนู่ ะ” ผมเตือน “เหน็ แกค่ วามเปน็ พี่เปน็ น้อง ผมให้
เวลาพจ่ี ดั การเกบ็ เกย่ี วให้เสรจ็ ”
“ไอน้ อ้ งเนรคณุ ตง้ั แตว่ นั น้ี มงึ กบั กขู าดกนั ” พวี่ ชิ ยั ดา่ ตอ่ อกี หลายคำ� กอ่ น
จะยอมให้พ่ีสะใภด้ งึ ตัวไป
ลุงก้องเขา้ มาโอบบ่าผมอยา่ งปลอบโยน
“ดีแล้วทช่ี ิตตอบโต้บักชัยไปบา้ ง อย่ายอมใหม้ ันข่มขู่อยู่ฝา่ ยเดียว”

192 วรรณกรรมรางวัลพานแวน่ ฟา้

ผมกลบั กรงุ เทพฯ ดว้ ยหวั ใจขนุ่ มวั การขายทดี่ นิ ลากเสน้ แบง่ เราสองพน่ี อ้ ง
ราวกบั เหยยี บยนื อยคู่ นละแผน่ ดนิ หนั ไปมองภาพเขยี นทไี ร เหน็ แววตาพอ่ มองกลบั
มาอย่างตดั พ้อทกุ ครง้ั ความรูส้ ึกหวาดกลัวแลน่ ขึ้นมาจกุ อกจนอึดอัด ยิง่ ท่ีดินของ
ผมเป็นตำ� แหน่งเดยี วกบั ทีอ่ ยใู่ นภาพเขยี นดว้ ย ผมย่งิ ร้สู กึ ผิดต่อพอ่ เปน็ อยา่ งมาก

บางทผี มดรู าคาหนุ้ อยใู่ นหอ้ งนงั่ เลน่ รสู้ กึ เหมอื นมใี ครจอ้ งมองอยดู่ า้ นหลงั
จนสูญเสียความเป็นส่วนตัว บางวันก็รู้สึกคล้ายมีมือเย็นเฉียบยื่นมาตบบ่า พอหัน
กลับไปเห็นภาพเขียนของพ่อถึงกับสะดุ้งเฮือก นานวันเข้าภาพเขียนก็สร้างความ
หงุดหงิดใหท้ ุกครงั้ ที่เหน็ คร้ันจะปลดไปคนื พว่ี ิชยั กเ็ กรงว่าจะโดนถากถางอีก

ภรรยาผมเปน็ คนชา่ งสงั เกต เธอคงเหน็ อาการหวาดผวาของผมหลายครง้ั
วนั หนึง่ เธอถามว่ามปี ัญหากบั ภาพเขียนหรอื เปลา่ ผมไดแ้ ต่ปฏเิ สธ

“ถา้ คณุ โกรธพวี่ ชิ ยั จนไมอ่ ยากเหน็ หนา้ กใ็ หค้ นเอาภาพเขยี นไปคนื เขาซะ
ฉนั เองกไ็ มช่ อบภาพนเ้ี ชน่ กนั นอกจากฝมี อื หยาบแลว้ ฉากทงุ่ นากด็ เู ชยๆ เวลาเพอื่ น
ฝูงมาเหน็ แล้วถามถงึ พ้ืนเพคณุ ฉนั กอ็ ายทกุ ท”ี

เธอคงเข้าใจว่าผมชังน้�ำหน้าพ่ีวิชัยมาก จึงสารภาพความในใจจนหมด
เปลือก แท้จริงแล้วผมหวาดกลัวผีพ่อจะมาทวงสัญญาผ่านทางพี่ชายมากกว่า แต่
ภาพนั้นหลอกหลอนผมได้แคเ่ ดอื นเดยี วก็สนิ้ ฤทธิ์ เมื่อเช้าวนั หนง่ึ ทกุ คนในบ้านต่นื
ข้ึนมาพบว่า ภาพเขียนของพ่อถูกมือดีฉกไปจากฝาผนัง โดยไม่ได้แตะต้อง
ทรัพยส์ นิ อนื่ ๆ

ภรรยาผมรีบเสนอว่าอย่าแจ้งความ เพราะไม่อยากให้ต�ำรวจเข้ามาตรวจ
สถานทเี่ กดิ เหตภุ ายในบา้ น ขเี้ กยี จตอบคำ� ถามวกไปวนมา แลว้ กไ็ มต่ อ้ งไลเ่ ลยี งคนใน
บา้ นให้ผดิ ใจกนั เปล่าๆ หากวนั หน้ามีส่ิงอนื่ หายอกี ค่อยสอบสวนกันใหม่

ผมได้แต่พยักหน้าอย่างจนมุม เมื่อแอบได้ยินเด็กรับใช้พูดกันว่า สงสัย
ภรรยาผมให้คนเอาภาพไปทงิ้ เพราะเธอเคยบน่ วา่ ร�ำคาญตา

พอเหน็ ผมไมก่ ระตอื รอื รน้ ทจี่ ะตามหาภาพเขยี นเลย เธอคงรอ้ นตวั จงึ เสนอ
ให้เอาภาพต้นฉบับไปจ้างช่างเขียนวาดใหม่ เพียงแต่เปลี่ยนฉากหลังเป็นสถานท่ี
สำ� คัญในต่างประเทศ เพอื่ ให้ดูทันสมัยขน้ึ

ประจ�ำปี ๒๕๖๐ 193

ผมได้แตเ่ งยี บ เพราะรวู้ า่ พอ่ กบั แม่คงชอบยืนอยูก่ ลางทุ่งนามากกว่า พอ
ผมไมต่ อบรบั เธอจงึ ไปซอื้ ภาพอา่ วมาหยามาตดิ ไว้ อาการหวาดกลวั ของผมคอ่ ยจาง
หายไป พรอ้ มกับมีความโล่งใจของภรรยาขน้ึ มาแทน

เงนิ สบิ กวา่ ลา้ นทไ่ี ดจ้ ากการขายทด่ี นิ ผมนำ� ไปลงทนุ กบั พอ่ ตา ทำ� ใหก้ จิ การ
เติบโตอย่างก้าวกระโดด สองปีตอ่ มา พอ่ ตาผมเสยี ชวี ิตดว้ ยโรคมะเร็ง ผมจงึ เขา้ รับ
ตำ� แหนง่ ประธานบรษิ ทั แทน แสดงใหเ้ หน็ วา่ พอ่ ตาผมไมไ่ ดค้ ดิ จะหลอกเอาเงนิ อยา่ ง
ทพี่ ว่ี ิชยั เขา้ ใจ แน่ละ คนเรียนเก่งอย่างผมจะถกู หลอกงา่ ยๆ ไดอ้ ย่างไร

ชวั่ เวลาแคแ่ ปดปี ผมกลายเปน็ นกั ธรุ กจิ ผมู้ งั่ คงั่ มภี รรยากบั ลกู สาวลกู ชาย
คอยเป็นก�ำลังใจ ขณะที่ลุงก้องก็หมั่นมาเยี่ยมเสมอๆ พอเห็นความเจริญก้าวหน้า
ของบริษัท ลุงก็เอ่ยชมความสามารถของผมไม่ขาดปาก เพราะลุงเป็นญาติผู้ใหญ่
คนเดยี วทย่ี งั ไปมาหาสู่ ผมจึงมอบเงินหลกั หมื่นให้ตดิ กระเปา๋ ไปทกุ ครงั้ บางปีข้าว
ราคาตกมาก ผมกฝ็ ากเงนิ ไปให้หลานๆ ทงั้ สามด้วย แตพ่ วกเขาคงโกรธผมจรงิ ๆ จึง
ไมโ่ ต้ตอบหรือขอบใจสกั ค�ำ

ก่อนกลับลุงก้องไม่เคยลืม ที่จะเก็บค�ำด่าทอจากพ่ีวิชัยมาเล่าให้ฟังเสมอ
ระยะหลงั ๆ ผมรำ� คาญมาก จงึ ขอรอ้ งลงุ กอ้ งไมใ่ หพ้ ดู ถงึ พวี่ ชิ ยั กบั ครอบครวั อกี นาน
วันเข้าภารกิจที่ต้องรับผิดชอบ กลบฝังความทรงจ�ำเกี่ยวกับวงศ์วานบ้านเกิดจน
หมดสิน้ ผมไม่เคยไปยโสธร ไม่เคยพดู ถึงญาตๆิ ใหล้ ูกฟัง บางทผี มถึงกับเผลอคดิ ว่า
ตัวเองเป็นคนกรงุ เทพฯ โดยก�ำเนิด ส่วนลุงกอ้ งเปน็ เพียงญาตหิ ่างๆ ทแ่ี วะมาเยย่ี ม
นานๆ ครง้ั เท่านน้ั

ปที แ่ี ลว้ ลกู สาววัยสบิ สองของผมทำ� คะแนนได้ดเี ยยี่ มทกุ วิชา ผมจึงอยาก
ให้รางวัลด้วยการพาไปเทย่ี ว โดยใหล้ ูกเลอื กสถานท่ีเอง แกจึงเรยี กร้องจะไปเท่ียว
งานบญุ บงั้ ไฟ ไปดหู นิ หนา้ ตาแปลกๆ ทภี่ ผู าเทบิ ไปกนิ ขา้ วรมิ แมน่ ำ้� โขง พอผมเสนอ
วา่ จะพาไปดกู องหนิ สโตนเฮนจใ์ นประเทศองั กฤษ หรอื ไปลอ่ งแมน่ ำ�้ ดานบู ในฮงั การี
แทน เธอกโ็ วยวายใหญ่

194 วรรณกรรมรางวลั พานแว่นฟ้า

“หนูต้ังใจเรียนตามหน้าท่ีแล้ว หนูจึงมีสิทธิ์ท่ีจะเลือกไปไหนก็ได้ คุณพ่อ
ต้องท�ำตามสญั ญานะคะ”

“แต่พอ่ คดิ ว่าต่างประเทศนา่ เทยี่ วกวา่ นะลกู ” ผมแย้งเสียงออ่ ย
เธอเชดิ หนา้ อยา่ งดอ้ื รน้ั “หนจู ะไมย่ อมใหค้ ณุ พอ่ ขโมยสทิ ธิ์ ในการตดั สนิ ใจ
ของหนูไปเด็ดขาด”
ทุกครั้งท่ีลูกทวงถาม ผมได้แต่บ่ายเบี่ยงด้วยการยกเอางานข้ึนมาบังหน้า
ผมไมอ่ ยากไปเหยียบแผน่ ดินอีสานอกี จงึ ขอยดื เวลาออกไปเร่ือยๆ แต่ก่อนทีผ่ มจะ
ตอ้ งลกุ ข้ึนมาสรา้ งสถานการณ์ ใหเ้ กิดความว่นุ วายขน้ึ ในบริษทั เพ่อื ใชเ้ ปน็ ข้ออา้ ง
ในการยกเลิกสญั ญา ยายหนูกอ็ อกอาการงอน จนไมพ่ ดู ถึงเร่อื งไปเทยี่ วอีก
เดือนมีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๙ ยายหนูโตขึ้นอีกปีเดียวก็จริง แต่พัฒนาการ
ทางความคิดนา่ วิตกกว่าปที ี่แลว้ มาก หลงั จากงอนผมอยู่พักใหญ่ เธอกป็ ระกาศวา่
สักวันจะเดินทางไปเท่ียวด้วยตัวเอง แต่วันหน่ึงลูกวิ่งมากอดแขนผมด้วยท่าทาง
ตื่นเต้นดีใจ ผมจึงกลัวว่าลูกจะมาประจบ เพ่ือขอให้พาไปเท่ียวยโสธรตอน
ปิดเทอมอีก
“คณุ พ่อขา พี่วัชรเขา้ แพทยจ์ ฬุ าฯ ไดค้ ่ะ”
ธุรกิจที่ขยายตัวอย่างต่อเน่ือง ขับไล่ตัวบุคคลที่ไม่ได้เก่ียวข้องกับชีวิต
ประจำ� วนั ไปจนหมด ผมเลยนกึ ไมอ่ อกวา่ ไอเ้ จา้ พว่ี ชั รทลี่ กู พดู ถงึ เปน็ ใครมาจากไหน
เข้าใจว่าคงเป็นดาราวัยรุ่นท่ีเด็กๆ คลั่งไคล้ ถึงขนาดต้องกระโดดตัวลอย เมื่อเขา
สอบเขา้ มหาวทิ ยาลยั ได้
“ถ้าเปน็ ดาราหรอื นกั ร้อง ลูกไปยนิ ดีกบั เพือ่ นๆ ละกนั พ่อไมร่ จู้ กั พวกเขา
หรอก” ผมส่ายหน้าอย่างเบ่ือๆ
ลูกสาวผมเท้าสะเอวอย่างพร้อมจะเอาเรื่อง วันเวลาท่ีขับเคล่ือนไปอย่าง
เทยี่ งตรง ไดล้ ักพายายหนผู นู้ า่ รกั ไปจากชีวิตผม ท้งิ ไว้แตย่ ายตวั แสบ หวั ด้ือ ทค่ี อย
ตั้งค�ำถามจนน่าเวียนหัว บางวันผมแทบส�ำลักกาแฟ เม่ือเธอถามว่าจังหวัดยโสธร
พอคนุ้ หบู า้ งไหม

ประจ�ำปี ๒๕๖๐ 195

“คณุ พอ่ ความจ�ำเสอ่ื มถงึ ขนาดจ�ำพว่ี ชั รชยั ลกู ชายคนโตของคณุ ลงุ วชิ ยั ไม่
ได้เลยเหรอ อยา่ บอกนะคะว่า แมแ้ ตพ่ ่ีชายคนเดยี วกล็ มื ไปด้วย”

จรงิ สิ ผมอาจหลงลมื พวี่ ชิ ยั ไปบา้ ง ตงั้ แตท่ ะเลาะกนั คราวนน้ั กไ็ มไ่ ดต้ ดิ ตาม
ถามขา่ วอกี เลย มแี ตเ่ ขาทยี่ งั ดา่ ผมใหล้ งุ กอ้ งฟงั เสมอๆ ระยะหลงั ผมวนุ่ วายกบั ธรุ กจิ
จนต้องเลือกฟังแต่ส่ิงที่อยากได้ยิน เลือกมองแต่สิ่งที่อยากเห็น เลยขอร้องลุงก้อง
ไมใ่ หพ้ ดู ถงึ ญาตๆิ อกี พว่ี ชิ ยั จงึ หา่ งไกลจากผม ยง่ิ กวา่ กรงุ เทพฯ กบั ยโสธร พอลกู สาว
พดู ถงึ หลานชาย ผมนกึ เคา้ หนา้ ไมอ่ อกดว้ ยซำ้� ถา้ เดนิ สวนกนั ตามหา้ งคงไมร่ วู้ า่ เปน็
ญาติสนทิ

แตค่ วามทรงจำ� เก่ยี วกบั พ่ีชายคนเดียว ไม่ได้หายไปจากใจผมจริงๆ เพียง
แตถ่ ูกฝงั ไว้ในหลุมตนื้ ๆ ขุดรื้อเมอ่ื ไหร่ก็เจอเมอ่ื นน้ั พี่วิชัยไมช่ อบเรยี นหนังสอื ถนัด
แตเ่ รอื่ งท้าตีทา้ ต่อย และดา่ เก่งจนผมกลวั แตป่ นี ีล้ ูกชายเขาเขา้ แพทย์จฬุ าฯ ได้ ถือ
เป็นเรื่องน่ายินดีอย่างย่ิง แต่ผมจะยินดกี ับใครล่ะ พวกเราตดั ขาดกันไปหลายปแี ล้ว

“ลูกติดตอ่ กับพวกเขาด้วยเหรอ” ผมถามอ้อมแอม้
“เผือ่ คุณพ่ออาจจะลืมไป เราใชน้ ามสกุลเดียวกันนะคะ” ลูกสาวผมคอ้ น
ขวบั “ต่อให้คณุ พ่อโกรธคุณลุงแคไ่ หน หนูก็ไมโ่ กรธดว้ ยหรอกค่ะ หมดสมัยแลว้ ที่
ผ้ใู หญจ่ ะบังคบั ให้เด็กคิดตามกรอบทต่ี ัวเองวางไวท้ ุกเรือ่ ง”
ใชส่ ิ พอ่ แมด่ กี วา่ ตู้เอทเี อ็ม ตรงทีไ่ มต่ ้องใส่รหัสเท่านั้นแหละ
“ลงุ มาหาลกู บอ่ ยไหม” ผมไมร่ วู้ า่ พวกเขารจู้ กั กนั ไดอ้ ยา่ งไร เลยนกึ ไมอ่ อก
ว่าควรยนิ ดีหรือกังวลใจ
“เข้ากรุงเทพฯ ทไี ร คุณลุงก็ชวนหนูไปกนิ ไอตมิ ดว้ ยทุกครง้ั ”
ลูกสาวเล่าอย่างภาคภูมิใจว่า ต้นปีท่ีแล้ววัชรชัยเข้ามาเป็นเพ่ือนกับเธอ
ในเฟซบุ๊ก จากนัน้ ทง้ั สองก็แลกเบอร์โทรศัพท์กนั และนดั เจอกันท่ีห้างสรรพสินค้า
พร้อมกับพว่ี ิชยั ยายหนถู งึ ได้ร้วู า่ บ้านเดิมของผมอย่ยู โสธร จากนนั้ พวกเขาก็ติดต่อ
กนั เรือ่ ยมา ท่ีลกู รำ่� รอ้ งจะไปงานบุญบัง้ ไฟ เพราะอยากให้ผมกบั พีว่ ชิ ยั คืนดกี ัน
“ลงุ ใหล้ กู มาขอเงนิ พ่อดว้ ยหรือเปล่า”
ผมรู้ดีว่าสองสามปีมาน้ี ราคาข้าวตกต�่ำมาก จนชาวนาผูกคอตายไป

196 วรรณกรรมรางวลั พานแวน่ ฟ้า

หลายราย ถา้ พว่ี ิชัยเดอื ดร้อน แล้วมาเอย่ ปากกับผมตรงๆ ผมยนิ ดีชว่ ยเหลอื เตม็ ที่
อยา่ งนอ้ ยกเ็ พอ่ื หลานๆ ซง่ึ ผมฝากลงุ กอ้ งใหน้ ำ� เงนิ ไปใหบ้ อ่ ยๆ อยแู่ ลว้ แตผ่ มไมช่ อบ
เลย ทเ่ี ขาใชค้ วามไรเ้ ดียงสาของลูกสาวผมบงั หน้า เพ่ือใหแ้ กมาเจรจาแทน

“ท�ำไมคุณลงุ ตอ้ งขอเงนิ คณุ พอ่ ด้วยคะ” ยายหนูท�ำหน้างุนงง
“ก็ข้าวราคาตก” ผมบอกสาเหตุที่ได้ยินบ่อยๆ จนบางครั้งเสียงนั้นเสียด
ลึกลงไปกระแทกกระดูกสันหลงั เมื่อหวนนกึ ถงึ อาชีพดัง้ เดิมของบรรพบุรษุ
“คณุ ลงุ ปลกู ขา้ วหอมมะลชิ ั้นหนึง่ ขายได้ราคาสูง แล้วกแ็ บง่ พนื้ ที่ทำ� การ
เกษตรครบวงจร เป็นแปลงนาสาธิตให้ผู้สนใจเข้าไปดูงาน ส่วนคุณป้าก็ตั้งกลุ่ม
แปรรูปสนิ คา้ ออกขายด้วย พวกเขาพอมีเงินคะ่ ” ยายหนูยนื ยัน
ผมไมเ่ คยร้เู ร่อื งน้มี ากอ่ น คงเป็นเพราะผมสัง่ หา้ มลุงกอ้ งพูดถึงครอบครวั
พี่ชาย แกเลยไม่ได้เล่าใหฟ้ งั
“ลงุ สั่งอะไรมาถึงพ่อบา้ งหรือเปลา่ ”
“คุณลุงฝากมาถามว่า ถ้าเขายอมจ่ายเงินส่ีแสนบาท คุณพ่อจะคืนภาพ
เขียนของคุณปู่ให้ไหมคะ”
“ภาพเขียนเหรอ” ผมลมื ภาพนน้ั ไปสนิทใจ
“ใช่ค่ะ แต่หนูไม่เคยเห็นภาพเขียนของคุณปู่เลย คุณพ่อแขวนไว้ในห้อง
ไหนหรือคะ คงเป็นภาพทส่ี วยมาก คุณลงุ ถงึ อยากได้คนื เหลือเกนิ ”
ผมเกิดความหวาดกลัวจับใจ ถ้าพ่ีวิชัยน�ำเงินส่ีแสนมาให้ เขาก็ต้องรู้
ความจริง ซ่งึ อาจจะทำ� ใหโ้ กรธแค้น จนถึงขน้ั สง่ ผมไปกราบเท้าขอขมาพ่อ ในโลก
หลงั ความตายเลยก็ได้
“ภาพนนั้ หายไปนานแลว้ ” ผมเหน็ ยายหนอู า้ ปากคา้ ง “แตห่ า้ มหนไู ปบอก
คณุ ลงุ เด็ดขาด ถ้าไมอ่ ยากให้เขาเอาปนื มายงิ พ่อตาย หนบู อกแค่ว่าพ่อไมย่ อมขาย
ใหก้ พ็ อ”
ยายหนูคงเกรงว่าผมจะได้รับอันตรายจึงยอมรับปาก แต่เธอไม่ได้เชื่อฟัง
อยา่ งเบด็ เสรจ็ จึงเท่ียวไปถามคนในบ้าน ซ่ึงใหก้ ารตรงกนั ว่าสงสยั ภรรยาผมเอาไป
ทิ้ง เพราะเธอไมช่ อบภาพเชยๆ ของพ่อต้ังแตแ่ รกแล้ว

ประจำ� ปี ๒๕๖๐ 197

“ไปถามคุณแม่กันเลยค่ะ ถ้ายังเก็บไว้จะได้เอาไปคืนคุณลุง” ยายหนูดึง
แขนผมอย่างกระตอื รอื รน้

“อย่านะลูก” ผมรีบหา้ ม “มนั จะทำ� ใหค้ ณุ แม่เสยี หน้าเปลา่ ๆ”
ยายหนูรักแม่ของแกมาก จงึ ยอมคล้อยตามเหตุผลของผม
“แตค่ ณุ พอ่ ไม่ห้ามหนูติดตอ่ กับคุณลุงใช่ไหมคะ” ยายหนคู าดคน้ั
“พ่อไมก่ ล้าคกุ คามสทิ ธ์ขิ องลกู ขนาดนั้นหรอก” ผมประชด แต่ยายหนูคง
ฟังไมอ่ อกเลยได้แตย่ ้ิมรับ
จากวันน้ันเร่ืองของพ่ีวิชัยกับภาพเขียนของพ่อ ไม่ได้เข้ามารบกวนจิตใจ
ผมอีก นานๆ คร้งั ลูกจะมาเล่าใหฟ้ งั ว่านัดเจอกบั วชั รชยั แลว้ กพ็ ากันไปกนิ ข้าวใน
หา้ งสรรพสนิ คา้ ตามประสาญาตสิ นทิ แตผ่ มกเ็ หมอื นคนใจด�ำ เพราะไมเ่ คยเอย่ ปาก
ชวนหลานชายมาเทีย่ วบา้ น ดว้ ยเกรงว่าความลบั เร่อื งภาพเขยี นจะถกู เปิดเผย
นกึ ทบทวนดแู ลว้ ผมเพง่ิ รใู้ จตวั เองวา่ อยากคนื ดกี บั พวี่ ชิ ยั เหลอื เกนิ เพราะ
สายใยความเปน็ พนี่ อ้ งยงั คลอ้ งเกย่ี วเราไวร้ าวกบั โซต่ รวน ทผี่ า่ นมาเราตา่ งกผ็ ดิ ดว้ ย
กันท้ังสองฝ่าย หากยอมรับความจริง ยอมให้อภัยกัน ท�ำไมเราจะกลับมากอดคอ
กนั ซดเบียร์แกล้มลาบเปด็ ไม่ได้ล่ะ
เช่ือว่าพ่ีวิชัยก็คงให้อภัยผมแล้ว ถึงได้ติดต่อผ่านทางยายหนู แต่ผมก็อด
หว่ันใจไม่ได้ว่า ภาพเขียนของพ่อคงเป็นชนวนให้เราแตกร้าวกันอีกคร้ัง ใครจะคิด
วา่ ภาพเขียนทพ่ี ่อส่งั วาด เพื่อหวังจะฝงั รากความสัมพนั ธ์ระหวา่ งพ่ีนอ้ ง กลบั กลาย
เปน็ ภาพทีถ่ ่วงร้ังเราไมใ่ หห้ ันหน้ามาคืนดกี ัน หรอื ผมจะต้องปล่อยเลยตามเลย
ธรุ กิจท่ีตอ้ งดแู ลไม่จดั สรรเวลาให้ผมกลมุ้ ใจเรอ่ื งพ่ชี ายนานนกั จนกระทง่ั
กลางเดอื นกนั ยายน ลงุ กอ้ งมาหาพรอ้ มกบั เลา่ วา่ พวี่ ชิ ยั ใหเ้ ขามาตดิ ตอ่ ซอื้ ภาพเขยี น
คืนในราคาสี่แสนบาท ซง่ึ ผมรูจ้ ากลูกสาวมาก่อนหน้านัน้ หลายเดือนแลว้ ผมจำ� ใจ
ต้องบอกความจริงว่าภาพนั้นหายไป ลุงก้องตกใจอยู่สักครู่ก็ได้สติ เขาบอกว่า
ภาพถา่ ยตน้ ฉบับยังอยู่ ถา้ เอาไปจา้ งรา้ นขายภาพเขียนให้วาดข้ึนใหม่ เชอื่ วา่ พ่วี ชิ ัย
คงจ�ำไมไ่ ดแ้ นๆ่

198 วรรณกรรมรางวลั พานแว่นฟ้า

“เสียคา่ วาดใหมส่ ักหมื่น แต่ไดค้ ืนตัง้ สามแสนกวา่ ” ลุงก้องแนะนำ�
“ขอผมคิดดูกอ่ นนะครบั ”
ผมปฏิเสธอย่างอ้อมค้อม ถึงพี่วชิ ัยอาจจะไมร่ ู้ แตผ่ มรู้ ถา้ ผมทรยศคดโกง
ไดแ้ มก้ ระทัง่ พ่ชี ายตัวเอง ผมจะเป็นพอ่ ทด่ี ขี องลูกๆ ได้อย่างไร
“ถา้ ตกลงกโ็ ทร.ไปบอกลงุ ดว้ ย ลงุ อยากเหน็ พน่ี อ้ งกลบั มารกั ใครก่ นั เหมอื น
เดิม อายุกม็ ากขึ้นทกุ วนั เลิกโกรธกันเถอะ เด๋ียวน้ไี มว่ า่ จะไปไหนเหน็ แตค่ นขัดแยง้
กัน นา่ เบือ่ ” ลงุ กอ้ งพูดตามประสาญาติผ้ใู หญใ่ จดี
จรงิ อย่างที่ลงุ กอ้ งพดู คนไทยแตกแยกกันมากเกนิ ไปแล้ว ในละแวกบา้ น
ผม แคก่ งิ่ มะมว่ งหอ้ ยยอ้ ยขา้ มรวั้ ไปบา้ ง ยงั โกรธถงึ ขนาดควา้ ปนื ไลย่ งิ กนั แตพ่ อมอง
ลึกลงไปในรายละเอียด ปรากฏว่าก่ิงมะม่วงเป็นเพียงข้ออ้าง แท้จริงท้ังสองฝ่าย
อยากลกุ ข้ึนมาหำ้� หนั่ กัน เพราะมคี วามเหน็ ทางการเมอื งไปคนละทิศละทาง
ต่างฝ่ายต่างสร้างกับดักข้ึนมาขวางก้ันมิตรภาพในหมู่คณะ พอๆ กันกับ
ขา่ วในจอโทรทศั น์ ซง่ึ มีแตป่ ระเด็นความขัดแย้งอย่างตอ่ เน่อื ง ราวกบั จะไม่ยอมให้
ประชาชนไดม้ โี อกาสหายใจหายคออยา่ งโปรง่ โลง่ บา้ ง พอหมดเรอื่ งโนน้ กส็ รา้ งเรอื่ ง
น้ใี ห้ถกเถยี งกันไปเร่อื ยๆ
แล้วท�ำไมผมกับพีว่ ิชัยจะต้องไปเพ่มิ คู่ขัดแย้งใหม้ ากขึน้ อีกล่ะ ถ้าอยากให้
ประเทศเดินหน้าเข้าสู่ความปรองดอง ควรเริ่มจากคนในครอบครัวก่อน เม่ือ
ตัดสินใจเด็ดขาดแล้ว ผมจึงคิดจะวานลุงก้องให้เป็นตัวกลางในการไกล่เกลี่ย ส่วน
เร่อื งจะเอาภาพเขยี นใหม่ไปหลอกขายพว่ี ิชยั นั้น ผมไมม่ ีวันทำ� เดด็ ขาด
ตน้ เดอื นตลุ าคม ลงุ กอ้ งโทรศพั ทม์ าเรง่ รดั ใหผ้ มตดั สนิ ใจ ซง่ึ ผมกบ็ า่ ยเบย่ี ง
อกี แตย่ งั ไมท่ นั ไดข้ อรอ้ งใหล้ งุ ชว่ ยเปน็ ตวั กลางประสานใหเ้ ราสองคน ลงุ กเ็ ตอื นผม
ด้วยความหว่ งใยขึน้ มาก่อน
“รีบหาช่างวาดใหม่ให้เสร็จๆ เถอะ ถ้าบักชัยรู้ว่าภาพเดิมหายไป มันคง
เข้ามาอาละวาดถงึ กรุงเทพฯ แน่”
เป็นการคาดเดาท่ผี มกลวั จับใจ ผมจึงคิดว่าจะชวนยายหนไู ปยโสธร เพือ่

ประจำ� ปี ๒๕๖๐ 199