TYT Origami Kimya Soru Bankası

VİDEO ÇÖZÜMLÜ TAMAMI TAHTA İLE UYUMLU AKILLI MÜFREDATI İLE %100 UYUMLU MEB TYT “Netleri Katlatan Seri!”

SORU BANKASI “Netleri Katlatan Seri!” TYT

Dikkat! Kitabın tamamı; yüksek düzeyde görsel, sanatsal ve akademik işçilik ürünüdür. Her hakkı Tammat Yayıncılık ve Eğitim Danışmanlık San. Tic. Ltd. Şti.’ye aittir. Lütfen tamamen ya da kısmen kopya etmeyiniz. Kopya ediyorsanız sevmişsiniz demektir. O hâlde satın alın ve yenilerinin yazılmasına vesile olun. Şenlikköy Mahallesi Cevizli Sokak No:16/4 Florya - Bakırköy /// İstanbul T: +90 212 424 00 64 [email protected] www.tammatyayincilik.com tammatyayincilik TammatYayinevi tammatyayincilik SORU BANKASI TYT Genel Yayın Yönetmeni : Süleyman TOZLU Editör : Büşra Selen KAYADİBİ Yazar : Adnan DEMİRKOL Tashih : Mustafa TOPÇU Şerif DEMİREL Video Çözüm : Dilara TOPÇU İbrahim TÜRKEN ISBN : 978-605-274-054-5 Baskı : Aykut Basım Yayın Matb. San. Tic. Ltd. Şti. Yayıncı Sertifika No : 44353 Matbaa Sertifika No : 45732

Tekrar Et ORİGAMİ NEDİR? NEDEN ORİGAMİ? Origami sanatı insanlarda bulunan gizli yetenekleri ortaya çıkarıp bu sanatla ilgilenenlerin yeni bir şey üretmelerine büyük katkı sağlar. Üç boyutlu tasarım gerektirmesiyle çocuklara ve yetişkinlere mantıklı ve doğru düşünebilme yetisiyle beraber onların dünyaya bakışlarını değiştirir ve farklı bakış açıları kazanmalarına yardımcı olur. Dikkat ve farklı düşünmeyi gerektiren origami ile ilgilenen insanların genel olarak konsantrasyonu artar. Pekiştir Origami yaparken düşünceler kâğıda yansıtılır. Kâğıdın şekli, rengi ve boyutuna karar verilir. Bu da origami sanatıyla ilgilenen çocukların duygu ve düşüncelerini kolayca yansıtmalarına, öğrenebilme ve algılama güçlerini geliştirmelerine yardımcı olur. Origami, kâğıt katlama sanatıdır. Japonca oru; katlama, kami; kâğıt anlamına gelmektedir. El ya da parmak kasları ile el ve göz koordinasyonlarını geliştirir. Böylece çocuklar sıradan kağıt parçalarını şekillendirerek, yaşamın en önemli dinamiklerinden biri olan dönüşüm olgusunu kolayca içselleştirir. Öğrencilerin öğrenme ve algılama güçlerini geliştirir. Sıradan gibi görünen formül ya da kuralların hayatın akışında çok önemli bir yer tuttuğunu fark ettirir. Sınavda olmazsa olmaz olan dikkat ve konsantrasyon konusunda öğrencilerin kabiliyetini geliştirir. Farklı ve yeni soru tarzları ile öğrencilerin yeni çözüm yolları üretmelerini sağlar. Beceri temelli ve yeni nesil sorularla öğrencilere farklı bakış açıları kazandırır.

İÇİNDEKİLER SORU BANKASI TYT Ünite 1: Kimya Bilimi Kimyanın Gelişimi - Kimya Bilimi............................................................................................................8 Simya ve Simyacılar Dönemi ....................................................................................................................10 Modern Kimyaya Geçiş - Kimya Disiplinleri.......................................................................................12 Kimya Disiplinleri - Kimya Endüstrisi - Kimya İle İlgili Meslekler ..........................................14 Kimyanın Sembolik Dili - Elementler ve Bileşikler........................................................................18 İş Sağlığı ve Güvenliği - Güvenlik İşaretleri - Laboratuvar Malzemeleri............................22 Pekiştir....................................................................................................................................................................24 Ünite 2: Atom ve Periyodik Sistem Atom Kavramının Tarihsel Gelişimi........................................................................................................30 Atomun Temel Tanecikleri .........................................................................................................................34 Atomla İlgili Tanımlamalar..........................................................................................................................38 Periyodik Cetvel - Periyodik Değişimler..............................................................................................42 Atom ve Periyodik Cetvel.............................................................................................................................54 Pekiştir....................................................................................................................................................................60 Ünite 3: Kimyasal Türler Arası Etkileşimler Kimyasal Türler ..................................................................................................................................................68 Kimyasal Türler Arası Etkileşimler ..........................................................................................................70 Güçlü Etkileşimler - İyonik Bağ................................................................................................................74 Atom ve Moleküllerde Lewis Yapısı........................................................................................................78 Güçlü Etkileşimler - Kovalent Bağ..........................................................................................................80 Bileşiklerde Adlandırılma.............................................................................................................................82 Güçlü Etkileşimler - Metalik Bağ.............................................................................................................84 Güçlü Etkileşimler: İyonik - Kovalent - Metalik Bağlar ................................................................86 Zayıf Çekim Kuvvetleri - Kaynama ve Çözünme.............................................................................90 Kimyasal Türler Arası Etkileşimler ..........................................................................................................94 Fiziksel ve Kimyasal Değişimler ...............................................................................................................96 Pekiştir....................................................................................................................................................................98 Ünite 4: Maddenin Hâlleri Maddenin Özellikleri ve Hâl Değişimi...................................................................................................110 Maddenin Hâlleri - Katılar............................................................................................................................114 Maddenin Hâlleri - Sıvılar.............................................................................................................................116 Buharlaşma - Kaynama ve Nem..............................................................................................................118 Maddenin Hâlleri - Gazlar ............................................................................................................................120 Maddenin Hâlleri: Katılar - Sıvılar - Gazlar ..........................................................................................122 Hâl Değişim Grafikleri ...................................................................................................................................124 Pekiştir....................................................................................................................................................................126

“Netleri Katlatan Seri!” Ünite 5: Doğa ve Kimya Su ve Hayat ..........................................................................................................................................................132 Su Kaynaklarının Korunması ....................................................................................................................134 Suların Sertliği....................................................................................................................................................136 Hava, Toprak ve Su Kirleticileri..................................................................................................................138 Çevre Kirliliği ve Önlemler...........................................................................................................................140 Pekiştir....................................................................................................................................................................142 Ünite 6: Temel Yasalar, Mol Kavramı - Kimyasal Hesaplamalar Kütlenin Korunumu Yasası (Lavoisier)..................................................................................................146 Sabit Oranlar Yasası (Proust) ....................................................................................................................150 Katlı Oranlar Yasası (Dalton).......................................................................................................................154 Kütlenin Korunumu, Sabit Oranlar, Katlı Oranlar ..........................................................................158 Mol Kavramı.........................................................................................................................................................160 Tepkime Türleri..................................................................................................................................................168 Kimyasal Tepkimeler ve Hesaplamalar................................................................................................172 Pekiştir....................................................................................................................................................................178 Ünite 7: Karışımlar Karışımların Genel Özellikleri ....................................................................................................................186 Karışımların Sınıflandırılması.....................................................................................................................188 Karışımlarda Çözünme Şartı ......................................................................................................................194 Karışımlarda Derişim......................................................................................................................................196 Çözeltilerde Koligatif Özellikler ................................................................................................................202 Karışımların Ayrılması....................................................................................................................................204 Pekiştir....................................................................................................................................................................216 Ünite 8: Asitler, Bazlar ve Tuzlar Asitlerin Genel Özellikleri.............................................................................................................................226 Bazların Genel Özellikleri.............................................................................................................................234 Tuzların Genel Özellikleri .............................................................................................................................236 Asitler-Bazlar-Tuzlar........................................................................................................................................238 Pekiştir....................................................................................................................................................................242 Ünite 9: Kimya Her Yerde Temizlik Malzemeleri......................................................................................................................................256 Polimerler ve Geri Dönüşüm.....................................................................................................................260 Kozmetikler ve İlaç Türleri...........................................................................................................................262 Hazır Gıdalar ve Yağlar ..................................................................................................................................264 Pekiştir....................................................................................................................................................................266

Netleri Katlatan Taktikler Konuların nitel ve nicel analizlerini yapabilmek için kendini geliştir. Konulara yazarak çalış... Önce konu sonra soru! Unutma, kimyada zor soru yoktur. Görülmüş ve görülmemiş soru vardır! Öğretmenini iyi dinle! Bol soru çöz!

1. ÜNİTE Kimya Bilimi Kimyanın Gelişimi - Kimya Bilimi Simya ve Simyacılar Dönemi Modern Kimyaya Geçiş - Kimya Disiplinleri Kimya Disiplinleri - Kimya Endüstrisi ve Kimya İle İlgili Meslekler Kimyanın Sembolik Dili - Elementler ve Bileşikler İş Sağlığı ve Güvenliği, Güvenlik İşaretleri, Laboratuvar Malzemeleri

8 Tekrar Et www.netlerikatla.com Kimyanın Gelişimi - Kimya Bilimi TEST - 1 1. Empedokles tarafından ileri sürülen ve Aristo tarafından da kabul edilen, dört temel element (dört temel unsur) ile ilgili olarak verilen şekilde; I, II ve III ile gösterilen yerlerdeki elementler ile ilgili olarak; Kuru Soğuk Sıcak I III Toprak II Islak I. I bütün yanıcı maddeleri temsil eden ateştir. II. Evrendeki bütün sıvıların yerine kullanılan temel element III ile gösterilmiştir. III. II köşesine yazılacak temel element; oksijen, helyum, karbondioksit gibi gazları da içine alır. yorumlarından hangileri doğru olur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 2. Simya ve simyacılar ile ilgili olarak aşağıda verilen, I. Simya, deneme-yanılmaya dayanır. II. Simyacılar değersiz metalleri altına çevirmek için uğraşmışlardır. III. Simya, deneysel bir bilimdir. IV. Aristo, 4 temel elemente 4 temel özellik eklemiştir. V. Simyacılara göre Altın, Gümüş ve Civa değerli maddelerdir. VI. Simyacıların bazı buluşları günümüzde de kullanılmaktadır. bilgilerden kaç tanesi doğrudur? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 3. I. Tuz II. Seramik III. Şap Yukarıda verilenlerden hangileri simyacılardan günümüze kalan bulgulardandır? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 4. Simya (alşimi) ile ilgili olarak; I. Bütün hastalıkları iyileştirme uğraşıdır. II. Değersiz metalleri altına çevirme arayışıdır. III. Felsefe taşı adı verilen iksiri arama işinin adıdır. tanımlamalarından hangileri doğru kabul edilebilir? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 5. Simyacılar döneminde, ürünlerin dayanıklılıklarının artırılması için; I. Kükürt II. Tuz III. Tuz ruhu maddelerinden hangileri kullanılmıştır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) II ve III

9www.netlerikatla.com 10-E 6. Simyacılar döneminde; I. Yaraların üzerine şap sürülmüş sargıların sarılması II. Zehirlenmelerde göztaşı (Bakır II Sülfat) çözeltisi kullanılması III. Mide üşütmelerine, nane ile birlikte limon kabuğunun kaynatılıp kullanılması uygulamaları ile aşağıda verilen meslek dallarından hangisi arasında bir ilişki kurulamaz? A) Doktor B) Eczacı C) Aktar D) Mimar E) Şifacı 7. Simyacıların çalışma yöntemleri ilgili olarak; I. Sınama yanılma yöntemi kullanmışlardır. II. Buluşlarını kontrollü deneyler yaparak gerçekleştirmişlerdir. III. Çalışmalarını çoğunlukla bireysel ve gizli olarak sürdürmüşlerdir. yargılarından hangileri doğru kabul edilebilir? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 8. I. Çin II. Hint III. Eski Yunan IV. Orta Asya ve İslam Yukarıda verilen medeniyetlerden hangileri, simyanın gelişimine katkıda bulunmuştur? A) I ve II B) I ve III C) I, II ve III D) II, III ve IV E) I, II, III ve IV 9. Aşağıda verilen buluşların hangisi simyacılar döneminde gerçekleştirilmemiştir? A) Çanak, çömlek yapımı B) Boyar maddelerin hazırlanması C) Alkolün damıtılması D) Altın ve gümüşten süs eşyası imalatı E) Suyun elementlerine ayrıştırılması 10. İlk çağlardan bu yana insanlar, yaşamlarını devam ettirebilmek, hastalıklardan ve dış etkenlerden korunmak için, hep bir arayış içerisinde olmuşlardır. Aşağıda verilenlerden hangisi, insanın korunma ya da barınma ihtiyacını karşılama arayışının bir sonucu olamaz? A) İlk çağ insanlarının ağaç kovuklarını ve mağaraları barınak olarak kullanabileceğini fark etmesi B) Ev güvenlik sistemlerinin gelişmesi C) Bazı bitkilerin ilaç olarak kullanılması D) Av silahlarındaki gelişme E) Süs eşyalarının geliştirilmesi 11. Eski çağlarda giysi ihtiyaçlarını ağırlıklı olarak av hayvanlarının derilerini kullanarak gideren insanlar, zamanla bu derileri işleyerek kullanışlılık düzeyini artırma yollarını da bulmuşlardır. Ayrıca işledikleri derileri boyama yöntemleri de geliştirmişler. Simyacılar döneminde işlenmiş derilerin boyanmasında; I. Kıbrıs taşı II. Şap III. Alizarin maddelerinden hangileri kullanılmış olabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 1-E 2-D 3-E 4-E 5-C 6-D 7-D 8-E 9-E 10-E 11-E

10 Tekrar Et www.netlerikatla.com TEST - 2 Simya Ve Simyacılar Dönemi 1. Aşağıda verilen isimlerden hangisi bir simyacıya ait değildir? A) El Biruni B) Thales C) Empedokles D) E. Rutherford E) Demokritos 2. Günümüz kimyacıları tarafından da kullanılan; I. Damıtma II. Kristallendirme III. Özütleme yöntemlerinden hangileri simyacılar tarafından keşfedilmiş yöntemlerdendir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 3. Dünya üzerinde ilk kimya laboratuvarını kurmuş; kristallendirme, arıtma, damıtma gibi kimya tekniklerini, kimya ilmine kazandırmış ve atom parçalandığı taktirde açığa çıkacak enerjinin Bağdat’ı yerle bir edebilecek büyüklükte olacağı fikrini ileri sürmüş olan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir? A) Cabir bin Hayyan B) Aristo C) Lavoisier D) Ebu Bekir El-Razi E) Sokrates 4. I. Hava II. Gümüş III. Altın Yukarıda verilenlerden hangileri günümüzde elementler arasında sayıldığı halde Aristo’nun element sınıflandırması içerisinde yer almamıştır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 5. I. Sınama yanılmaya dayanması II. Teorik temelleri olmaması III. Sistematik bilgi birikimi içermemesi Özelliklerinden hangileri simyanın bir bilim olarak kabul edilmesine engel teşkil etmiştir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 6. Simyacılar, bitkileri kullanarak; I. Çeşitli ilaçlar II. Boyar maddeler III. Deterjan çeşitleri maddelerinden hangilerini üretmiş olabilirler? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III

11www.netlerikatla.com 1-D 2-E 3-A 4-D 5-E 6-B 7-A 8-E 9-D 10-B 11-A 12-C 7. Simyacılar döneminde çeşitli hastalıklara karşı tedavi amaçlı kullanılan bazı bitkiler ve mineraller günümüz eczacılığının da ham maddelerinden bazılarını oluşturmaktadır. Buna göre simyacılar; I. Gaz şişkinliği II. Sindirim bozukluğu III. İştahsızlık gibi rahatsızlıklara karşı, aşağıda verilen bitkilerden hangisinin çiğ olarak tüketilmesinin fayda sağladığını keşfetmişlerdir? A) Maydanoz B) Domates C) Marul D) Safran E) Limon 8. Antik çağlardan bu yana çeşitli metallerin birbiri içerisinde eritilmesiyle elde edilen alaşımlar kullanılmıştır. Günümüzde de yaygın olarak kullanılan alaşımların özelliklerindeki gelişmenin kaynağında insanların; I. Av silahlarını geliştirme, II. Yemek pişirecek kapların güvenliğini ve dayanıklılığını artırma, III. Bakır, civa, gümüş gibi bazı metalleri altına dönüştürme, arayışlarından hangileri etkili olmuştur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 9. I. Mürekkep II. Barut III. Seramik IV. Plastik V. Göz Taşı Yukarıda verilenlerden kaç tanesi simyacılar tarafından keşfedilmiş ve günümüze ulaşmış bulgulardandır? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 10. Simyacılar tarih boyunca maddeleri birbirine karıştırarak sınama yanılma yoluyla yeni maddeler elde etmek için uğraşmışlardır. I. Sürme II. Bronz III. Naylon Yukarıdaki buluşlardan hangileri simyacılar tarafından gerçekleştirilen buluşlardan değildir? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 11. I. Altın-Gümüş II. Toprak-Civa III. Hava-Ateş Yukarıda verilen madde çiftlerinden hangileri simyacılar tarafından kıymetli maddeler arasında sayılmıştır? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 12. Empedokles tarafından ileri sürülen dört temel elemente (unsur), Aristo tarafından, dört özellik eklenmiştir. Aristo’ya göre, toprak; .............. ve ............... özelliklerine sahiptir. Cümlesindeki boşluklara aşağıdakilerden hangileri yazılmalıdır? A) Kuru ve Sıcak B) Sıcak ve Islak C) Kuru ve Soğuk D) Kuru ve Islak E) Soğuk ve Islak

12 Tekrar Et www.netlerikatla.com Modern Kimyaya Geçiş - Kimya Disiplinleri TEST - 3 1. I. Ölçü araçlarının deneylerde kullanımının artması, II. Deneylerde kullanılan maddelerin ölçülebilir miktarları arasında ilişki kurulması, III. Teorilerin deneylerle test edilmesi Yukarıda sayılan yöntemlerden hangilerinin yaygınlaşması modern kimyanın başlangıcı olarak gösterilebilir? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 2. I. Karbon temelli bileşikler II. Polimer maddeler III. Petrol ürünleri Verilenlerden hangileri organik kimyanın ilgilendiği konular içerisine girer? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 3. Elementlerin sembollerinin Latince adlarından faydalanarak yazılmasını öneren kimya bilim adamı aşağıdakilerden hangisidir? A) Eflatun B) Aristo C) Berzelius D) R.Boyle E) Van Helmont 4. Yaptığı deneylerde teraziyi kullanarak, kimya ile ilgili çalışmalara nicel özellik kazandıran bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir? A) Aristo B) A.Lavoisier C) Robert Boyle D) Van Helmont E) Avagadro 5. Kimya maddenin, iç yapısını, iç yapısında meydana gelen değişimleri ve bu değişimler sırasında kullanılan ya da açığa çıkan enerji değişimlerini inceleyen deneysel bir bilim dalıdır. Buna göre, kimya ile ilgili olarak, I. Sınama - yanılma yöntemini kullanır. II. Maddeyi oluşturan; atom, molekül ya da iyonlar üzerinde çalışır. III. Yanma olayında etkili olan faktörler ve oluşan yeni maddeler üzerinde araştırma yapar. ileri sürülen yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 6. Bilim dünyasında artan bilgi birikimi, her bilim dalını kendi içerisinde disiplinlere ayrılmaya zorlamıştır. Kimya bilimini ilgilendiren konuların genişliği, kimya biliminin de kendi içerisinde yedi alt ana disipline ayrılmasına neden olmuştur. • Organik kimya • Endüstriyel kimya • Analitik kimya • Anorganik kimya • Polimer kimyası • Biyokimya • Fizikokimya Buna göre aşağıda verilenlerden, I. Tuz ve mineral olarak adlandırılan maddeler, II. Endüstrideki ithalat, ihracat dengesi III. Naylon ve plastik türü maddeler, hangileri kimya biliminin ilgi alanına girer? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III

13www.netlerikatla.com 1-E 2-E 3-C 4-D 5-D 6-C 7-D 8-C 9-D 10-A 11-A 12-D 13-B 7. I. Organik ve inorganik maddelerin üretimi II. Sanayide kullanılacak kimyasal ham madde üretimi III. Sanayide üretim süreçlerinin izlenmesi Uğraşları, aşağıda verilen kimyanın alt disiplinlerinden hangisinin çalışma alanına girer? A) Petrokimya B) Anorganik kimya C) Nükleer kimya D) Endüstriyel kimya E) Termokimya 8. Canlı organizmaların kimyasal yapısı ve organizmada meydana gelen kimyasal değişiklikler biyokimyanın çalışma alanı içerisinde yer alır. Buna göre; I. Eczacılık II. Biyoloji III. Nükleer enerji IV. Ziraat V. Veterinerlik uygulama alanlarının hangisi biyokimya alt ana disiplininin ilgi alanının dışında kalır? A) V B) IV C) III D) II E) I 9. I. NH3 + HCl → NH4 Cl II. NaOH + HNO3 → NaNO3 + H2 O III. 6CO2 + 6H2 O → C6 H12O6 + 6O2 Yukarıda verilen tepkimelerden hangileri anorganik kimyanın inceleme alanına girer? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 10. I. Bir minerali oluşturan elementlerin kütlece yüzde bileşenlerinin araştırılması II. Suya karışan fabrika atıklarındaki kurşun miktarının bir litredeki oranının bulunması III. Böbrek taşını oluşturan elementler arasındaki oranın tespiti Yukarıdaki işlemler kimyanın ana alt dallarından hangisinin ilgi alanına girer? A) Analitik kimya B) Anorganik kimya C) Nükleer kimya D) Endüstriyel kimya E) Biyokimya 11. Aşağıdakilerden hangisi hem modern kimya hem de simyacılar döneminde kullanılmış olamaz? A) Aspirin B) Bakır C) Gümüş D) İmbik E) Demir 12. Aşağıdakilerden hangisi simyadan kimya bilimine aktarılan bulgulardan biri değildir? A) Kumaş boyası B) Cam sürahi C) Esans üretimi D) Lastik ayakkabı E) Barut 13. Simya döneminden, kimya dönemine geçişte; I. Göz taşının bulunması II. Sınama yanılma yoluyla bazı bitkisel ilaçların yapılması III. Çalışmalarda deneysel sonuçların alınmaya başlanması olaylarından hangilerinin etkisi olmamıştır? A) Yalnız III B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III

14 Tekrar Et www.netlerikatla.com TEST - 4 Kimya Disiplinleri - Kimya Endüstrisi - Kimya İle İlgili Meslekler - I 1. Kimya alanındaki gelişmelerin bir sonucu olarak, kimya ile ilgili çok sayıda endüstri alanı doğmuştur. Buna göre; I. Suni gübre endüstrisi II. İlaç endüstrisi III. Kozmetik endüstrisi hangileri, kimyanın endüstriyel alandaki uygulamalarının gelişmesi sonucunda ortaya çıkmış olabilir? A) Yalnız II B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 2. Kimya biliminin ilgi alanına giren uygulama alanlarından bazıları aşağıda verilmiştir: 1. Paslanmayı önleyici boya üretimi 2. Motorlu araç yakıtının kalitesinin artırılması 3. İlaçların yan etkilerinin tespiti 4. Tarımsal ürünlerin veriminin artırılması 5. Suyun dezenfekte edilmesi 6. Tekstil boyalarının kumaştan arındırılması Buna göre kimya bilimi, I. Yaşam kalitesinin artırılması II. Çevre kirliliğinin önlenmesi, III. Her mevsimde ürün veren bitki türlerinin geliştirilmesi, çalışmalarından hangileri ile ilgilenir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 3. I. Naylon poşet üretimi II. PET şişe üretimi III. PVC kaplama malzemesi üretimi Yukarıda verilen sanayi üretim tesislerinde kullanılan ham maddelerin yapısı ile ilgilenen kimya disiplini hangisidir? A) Petrokimya B) Anorganik kimya C) Polimer kimyası D) Biyokimya E) Fizikokimya 4. I. İlaç endüstrisi II. Petrokimya III. Boya Endüstrisi IV. Gübre endüstrisi V. Kirli su arıtım çalışmaları VI. Tekstil endüstrisi Yukarıda verilen çalışma alanlarından kaç tanesinde kimya biliminden faydalanılır? A) 1 B) 3 C) 4 D) 5 E) 6 5. İnsanların arayışlarının türü ve şekli ihtiyaçlara göre değişiklik göstermiştir. Buna göre; I. Akıllı ev sistemleri II. Sera etkisini azaltmaya yönelik önlemler III. Siber güvenlik sistemleri verilenlerden hangileri, insanların arayışlarının devam ettiğini gösteren gelişmelerdendir? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III

15www.netlerikatla.com 1-E 2-E 3-C 4-E 5-E 6-D 7-E 8-E 9-B 10-C 11-A 12-A 6. I. Bitkisel ve hayvansal boyalarla derilerin boyanması, II. Bazı tepkimelerin sıcaklığa bağlı olarak, gerçekleştiğinin deneylerle tespiti III. Diş kaplamasında altının kullanılması Yukarıda verilenlerden hangileri simyacıların sınama yanılma yoluyla ulaştıkları buluşlardan olabilir? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 7. I. Tarım ilaçları II. Hormonların vücuttaki etkileri III. Nükleer santraller Yukarıda verilenlerden hangileri, kimyanın alt dallarının ilgilendiği konulardandır? A) Yalnız II B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 8. Aşağıdakilerden hangisi simyacılar döneminde üretimi gerçekleştirilebilen maddelerden birisi değildir? A) Boya çeşitleri B) Cam eşyalar C) Bitkisel ilaçlar D) Metal kaplar E) Pilli radyo 9. I. Aktarlık (attarlık) II. Polimer kimyası III. Astronomi Yukarıda verilen uğraş alanlarından hangilerinin gelişiminde simyacıların katkısı en azdır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 10. Kimya biliminin çalışma alanlarından birisi de boya endüstrisidir. Üretilen boyalar; inşaat, tekstil, gıda, ahşap, ve metallerde kullanılır. Buna göre, kimyanın çalışma yöntemleri; I. Kumaşların renklendirilmesi, II. Ahşap malzemelerin boyutlarının belirlenmesi, III. Metallerde çürümenin geciktirilmesi, işlemlerinden hangileri için kullanılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 11. Her türlü ilaç, doğal kaynaklardan ya da laboratuvarlarda sentezlenerek elde edilebilen kimyasal maddelerdir. İlaçlar ile ilgili olarak, I. Sentezleme işlemlerinde II. Vücutta oluşturdukları tepkimelerin incelenmesinde III. İlaç fiyatlarının belirlenmesinde IV. Üretim kalitesinin kontrolünde V. Araştırma, geliştirme ve denetleme süreçlerinde yapılan iş ve işlemlerin kaç tanesinde kimya biliminden faydalanılmaz? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 12. I. Boya üretimi II. Petrol ürünleri III. Plastik patlayıcılar IV. PVC üretimi Yukarıda verilen üretim sektörlerinin tamamı ile yakından ilgili olan kimya disiplini hangisidir? A) Organik kimya B) Anorganik kimya C) Nükleer kimya D) Tıbbi kimya E) Tekstil kimyası

16 Tekrar Et www.netlerikatla.com TEST - 5 Kimya Disiplinleri - Kimya Endüstrisi - Kimya İle İlgili Meslekler - II 1. I. Tarımsal ürün veriminin artırılması, II. Bitkilerin gelişimini hızlandıracak kimyasalların sentezlenmesi, III. Toprağın ihtiyacı olan element ve minerallerin tespiti, Yukarıda verilen çalışmalardan hangileri gübre endüstrisi içerisinde yer alır? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 2. I. Boya kalitesinin artırılması II. Gıda katkı maddelerinin oranının belirlenmesi III. Kana karışan zehirli maddelerin analizi ve miktarının tespiti IV. Toprağın işlenmesi, V. İlaç bileşenlerinin analizi İşlemlerinden kaç tanesinde analitik kimyanın çalışma yöntemleri kullanılır? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 3. Fizikokimya, fiziksel değişimlerin kimyasal tepkimeler üzerindeki etkisi ile ilgilenir. Buna göre, kimyasal bir olayda gözlenen, I. Basınç değişimi II. Tepkime hızı III. Enerji değişimi faktörlerinden hangileri fizikokimyanın inceleme alanına girer? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) I, II ve III 4. Aşağıda verilen üretim unsurlarından hangisi polimer kimyasının ilgi alanı dışında kalır? A) Naylon iplik üretimi B) Paslanmaz çelik üretimi C) Polyester kumaş üretimi D) Teflon tava üretimi E) PVC üretimi 5. Organik kimya eğitimi almış ve bu alanda çalışan insanlar, karbon (C) temelli bileşiklerin yapıları, özellikleri ve tepkimeleri üzerinde çalışmalar yaparlar. Buna göre, aşağıda verilen araştırma konularından, I. Fotosentez olayı sonucunda oluşan ürünlerin yapısı II. Solunum sırasında açığa çıkan oksijen ve su buharının kaynağı III. Karbonatlı bileşiklerin analizi hangileri, organik kimya ile biyokimyanın ortak çalışmaları gereken konulardır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) I, II ve III 6. I. Havaya karışan yabancı maddelerin engellenmesi II. Su kirletici kimyasallara karşı önlemlerin geliştirilmesi III. Toprağa karışan zararlı fabrika atıklarının minimum seviyeye indirme yollarının geliştirilmesi Yukarıdaki işlemlerden hangileri arıtım sektöründe çalışan bir mühendisin araştırma konuları arasında yer alır? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III

17www.netlerikatla.com 1-E 2-D 3-E 4-B 5-E 6-E 7-E 8-E 9-D 10-B 11-D 12-D 7. Adli tıpta görev yapan bir kimyager, I. Kimyada uygulanan laboratuvar teknikleri II. Analitik kimya uygulamaları III. Biyokimya konularından hangilerinde kendisini iyi yetiştirmiş olmalıdır? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 8. Naylon iplik kullanılarak üretilmiş bir kazak ile ilgili olarak; I. Petrokimya ile ilgilidir. II. Polimer kimyası ile ilgilidir. III. Tekstil endüstrisi içerisinde yer alır. ileri sürülen yargılardan hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 9. Bir gümüş madeninde araştırma yapan kimya mühendisi, I. Analitik kimya II. Biyokimya III. Endüstriyel kimya IV. Anorganik kimya kimya disiplinlerinden hangilerinden faydalanmak zorundadır? A) I ve III B) III ve IV C) I, II ve III D) I, III ve IV E) I, II, III ve IV 10. Aşağıda verilen endüstriyel ürünlerden hangisi, diğerlerinden farklı bir kimya disiplininin çalışma alanına girer? A) Kevlar B) Bronz C) Lastik D) Naylon E) Kauçuk 11. I. Islanmayan kumaş II. Kurşun geçirmez yelek III. Paslanmaz çelik Yukarıda verilenlerden hangileri metalurji mühendislerinin ilgi alanı dışında kalır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 12. I. Gıda katkı maddelerinin analizinde, II. Yakıt kalitesinin tespitinde III. Parfümün bileşenlerinin oran ayarlamasında, IV. Adli vakalarda suçlu tespitinde V. Tıbbi malzemelerin hazırlanmasında VI. Kan ve idrarın yapısına karışan katkı maddelerinin analizinde VII. Bir maden ocağındaki cevherin bileşiminin endüstriyel değerinin tespitinde VIII. Petrolün damıtılmasından elde edilen ürünlerin canlılar üzerindeki zararlı etkilerinin tespitinde Yukarıda verilen iş ve işlemlerden kaç tanesinde analitik kimyanın çalışma yöntemlerinden faydalanılır? A) 1 B) 3 C) 5 D) 7 E) 8

18 Tekrar Et www.netlerikatla.com Kimyanın Sembolik Dili - Elementler Ve Bileşikler - I TEST - 6 1. Robert Boyle göre elementi; “Bilinen yöntemlerle kendisinden daha basit maddelere ayrıştırılamayan saf maddelerdir.” şeklinde tanımlar. Günümüzde ise element için “Aynı tür atomlardan oluşan, fiziksel ve kimyasal yöntemlerle kendisinden daha basit maddelere ayrıştırılamayan saf madde” tanımı yapılmaktadır. Buna göre, Robert Boyle’nin element tanımı ile günümüzde geçerli olan element tanımında ortaya konulan element özelliklerinden, I. Saf madde olmaları II. Aynı tür atomlardan oluşmaları III. Ayrıştırılamamaları hangileri ortaktır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 2. • Demir Fe, Oksijen O sembolü ile gösterilir. • Demirin kaynama noktası 2750°C, Oksijenin kaynama noktası –183°C’dir. • Her ikisi de saf ve homojen maddelerdir. Yukarıda verilen bilgilere göre Demir ve Oksijen elementleri ile ilgili olarak; I. Semboller ile gösterilirler. II. Kaynama noktalarına bakılarak ayrı elementler oldukları tespit edilebilir. III. Her yerlerinde aynı özellikleri gösterirler. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 3. Günümüzde, elementlerin genel özellikleri ile ilgili olarak, I. Tek cins atomlardan oluşurlar. II. Saf (arı) maddelerdir. III. Özellikleri her yerlerinde aynıdır. Homojendirler. IV. Fiziksel ve kimyasal yöntemlerle ayrıştırılamazlar. V. Kendilerine özgü ayırt edici özellikleri vardır. VI. Elektriği ve ısıyı iyi iletirler. verilenlerden kaç tanesi doğrudur? A) 2 B) 3 C) 4 D) 5 E) 6 4. Aşağıda bazı elementlerin serbest halde bulunmaları halinde gösterilen sembolleri verilmiştir. Helyum: He Hidrojen: H2 Fosfor: P4 Kükürt: S8 Buna göre elementler için, I. Tek atomlu olabilirler. II. Diatomik yapılı olabilirler. III. Poliatomik yapılıdırlar. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 5. Aşağıda verilen elementlerden hangisinin sembolü ve adı yanlış eşleştirilmiştir? Sembol Element Adı A) Zn Çinko B) Pb Kurşun C) Ne Neon D) Ca Kalsiyum E) P Potasyum

19www.netlerikatla.com 1-D 2-E 3-D 4-B 5-E 6-A 7-B 8-D 9-C 10-C 11-C 6. Günümüzde kullanılan element sembolleri belirlenirken; öncelikli olarak, elementlerin Latince adlarının ilk harfleri yazılmaktadır. Aynı harfle başlayan başka bir element adı ile karşılaşıldığında, element adının ikinci ya da başka bir harfi alınarak ilk harfin yanına küçük harf olarak yazılır. Böylece yeni elementin sembolü yazılmış olur. Elementlerin sembolleri ile ilgili arayışları, Yukarıdaki çözüm önerisiyle sonlandıran bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir? A) Berzelius B) Lavoisier C) A.Einstein D) Cabir bin Hayyan E) Aristo 7. Maddeler genel olarak, saf madde ve karışım olmak üzere iki başlık altında toplanarak incelenirler. Elementler ve bileşikler saf (arı) maddelerdir. Çözeltiler, emülsiyonlar, süspansiyonlar ve aeresoller karışımdır. • Saf maddelerin ayırt edici özellikleri ( erime, donma noktaları, yoğunlukları vb.) belirlidir. • Karışımların sabit bir erime ya da donma noktaları bulunmaz. Buna göre bir X maddesi ile ilgili olarak, I. Aynı tür moleküllerden oluşmuştur. II. 1 Atmosfer basınç altında 100°C’de kaynamaktadır. III. Fiziksel ve kimyasal yöntemlerle daha basit maddelere ayrıştırılamıyor. verilen bilgilerden hangileri, X’in element olduğunu ispatlamak için tek başına kullanılamaz? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 8. Aşağıda verilen saf maddelerden hangisinin gösteriminde formül kullanılmıştır? A) K B) Co C) Ne D) CO E) Cl 9. Bileşiklerin genel özellikleri ile ilgili olarak; • Saf ve homojen maddelerdir. • Belirli bir erime ve kaynama noktaları vardır. • Kimyasal yollarla oluşurlar ve kimyasal yöntemlerle ayrıştırılabilirler. • Formüllerle gösterilirler. bilgileri veriliyor. Buna göre, XY2 bileşiği ile ilgili olarak, I. X ve Y arasında gerçekleşen kimyasal bir etkileşim sonucunda oluşmuştur. II. Kaynama sıcaklığında elementlerine ayrışır. III. Sabit basınç altında belli bir kaynama noktası vardır. yargılarından hangileri doğru olur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 10. Elementler sembollerle, bileşikler ise formüllerle gösterilirler. Aşağıda verilen elementlerden hangisinin sembolü ve da adı yanlış eşleştirilmiştir? Sembol Element Adı A) Zn Çinko B) Pb Kurşun C) N Neon D) Na Sodyum E) K Potasyum 11. HNO3 bileşiği ile ilgili olarak; I. Üç tür elementten oluşmuştur. II. İlk defa Cabir bin Hayyan tarafında elde edilmiştir. Yaygın adı kezzaptır. III. 50°C’de, H, N ve O elementlerine ayrışır. verilen bilgilerden hangileri yanlıştır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) I, II ve III

20 Tekrar Et www.netlerikatla.com TEST - 7 Kimyanın Sembolik Dili - Elementler Ve Bileşikler - II 1. Aşağıda bazı bileşiklerin; formülleri, kimyasal adları ve yaygın okunuşları verilmiştir. Yaygın adlandırmalar sırasında yapılan yanlışlığın düzelmesi için, Bileşik formülü Kimyasal Adı Yaygın Adı I. CaCO3 Kalsiyum karbonat Kireç Taşı II. CaO Kalsiyum oksit Sönmüş kireç III. Ca(OH)2 Kalsiyum hidroksit Sönmemiş kireç IV. NaOH Sodyum hidroksit Sud kostik V. NH3 Amonyak Amonyak hangilerinde yer değişikliği yapılması gerekir? A) I ve II arasında B) I ve IV arasında C) II ve III arasında D) III ve IV arasında E) IV ve V arasında 2. HCl ile ilgili olarak; I. Yaygın adı tuz ruhudur. II. Seyreltik çözeltisi temizlikte kullanılır. III. Aşındırıcı (Korozif) özellik gösterir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 3. Element ve bileşikler ile ilgili olarak; I. Saf ve homojen maddelerdir. II. Erime ve kaynama noktaları sabittir. III. Tek atomlu, diatomik yapılı ya da poliatomik yapılı olabilirler. verilen bilgilerden hangileri ortaktır? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 4. Saf bir X sıvısı ile ilgili olarak yapılan incelemeler sonucunda; I. Normal basınç altında sabit bir sıcaklıkta kaynıyor. II. Üç tür atom içeriyor. III. Fiziksel yöntemlerle ayrıştırılamıyor. bilgilerine ulaşılıyor. Buna göre, elde edilen bilgilerden hangileri, X sıvısının bileşik olduğunu ispatlamak için kullanılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 5. Su ve tuzlu su için; I. Saf ve homojen olmaları II. Formüllerle gösterilmeleri III. Farklı tür atom içermeleri özelliklerinden hangileri ortaktır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 6. Sirke asiti Yemek sodası Kireç taşı Tuzruhu Kezzap Amonyak Bileşiklerin Yaygın Adları Kaan, bazı bileşiklerin yaygın adları ile ilgili olarak hazırladığı sunumda kullanmak için hazırladığı posterde yukarıdaki kavram haritasını kullanmıştır. Hakan’ın hazırladığı posterinde yaygın adlarını verdiği bileşiklerin kimyasal formüllerini de liste halinde aşağıdaki gibi yazmıştır. Kaan’ın listesinde yer alan formüllerden hangisi, kavram haritasında adı geçen bileşiklerden birisine ait değildir? A) CaCO3 B) HNO3 C) NaHCO3 D) H2 SO4 E) NH3

21www.netlerikatla.com 7. Elementlerle ilgili olarak, I. Oda koşullarında; katı, sıvı ya da gaz halinde bulunabilirler. II. Kimyasal yollarla oluştukları için kimyasal yollarla ayrıştırılabilirler. III. Bütün elementler aynı tür atomlardan oluşurlar. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 8. Analitik kimya laboratuvarında incelenen bir örnek madde ile ilgili olarak; I % 40 Ca, %12 C ve % 48 O içerdiği, II. Erime ve kaynama sırasında sıcaklık değişiminin olmadığı, III. Bütün deney sonuçlarında Ca, C ve O kütleleri arasındaki oranın sabit olduğu görülüyor. Buna göre incelenen madde ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Saf maddedir. B) Bileşiktir. C) Formülle gösterilebilir. D) Bileşenlerinin özelliklerini gösterir. E) Kimyasal yöntemlerle bileşenlerine ayrıştırılabilir. 9. Aşağıdakilerden hangisi bileşiklerin genel özelliklerinden birisi değildir? A) Bileşiklerde sabit oran bulunur. B) Kimyasal yollarla oluşurlar. C) Bileşenlerinden farklı özellik gösterirler. D) Sembollerle gösterilebilirler. E) Erime ve kaynama noktalarında sıcaklıkları sabit kalır. 10. Bir X katısı ile ilgili olarak; I. Homojen olduğu II. Belli bir sıcaklıkta eridiği III. Yoğunluğunun sabit bir değer olduğu bilgilerine ulaşılıyor. Buna göre X maddesi için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenebilir? A) Bir elementtir. B) İyonik yapılı bir bileşiktir. C) Molekül yapılı bir bileşiktir. D) Saf maddedir. E) Poliatomik yapılı elementtir. 11. a. Elementler tek tür atomlardan oluşur. b. NaOH’in yaygın adı tuz ruhudur. c. Elementler sembollerle, bileşikler formüllerle gösterilirler. d. Erime noktasında Fe2 O3 'ün formül yapısı değişmez. e. Al2 O3 bileşiğinde atom sayıları arasındaki oran 2/3 tür. Ferhat öğretmen öğrencilerine; tahtaya yazdığı yukarıda verilen bilgilerin, doğru olanları (D), yanlış olanları (Y) ile göstermelerini istiyor. Ferhat öğretmenin sorusuna cevap veren beş öğrenciden hangisi işaretlemelerin tamamını doğru yapmıştır? A) Kerem: D, Y, D, D, Y B) Aslı: D, Y, Y, D, D C) Derya: D, Y, D, Y, D D) Deniz: Y, Y, D, D, D E) Leyla: D, Y, D, D, D 1-C 2-E 3-C 4-E 5-C 6-D 7-A 8-D 9-D 10-D 11-E

22 Tekrar Et www.netlerikatla.com İş Sağlığı ve Güvenliği, Güvenlik İşaretleri, Laboratuvar Malzemeleri TEST - 8 1. Kimya dersinde: “Kimya laboratuvarında bulunan kimyasal maddelerin bazıları; zehirli, yanıcı, patlayıcı ya da tahriş edici özelliktedir.” cümlesini duyan bir öğrenci, laboratuvarda yapması gereken herhangi bir deneye dayalı ödevine başlamadan önce, aşağıda verilen işlemlerden; I. Laboratuvar güvenlik kurallarını öğrenmeli II. Deney sırasında kullanacağı kimyasal maddelerin üzerindeki uyarı işaretlerini incelemeli III. Uyarı işaretlerine göre; gözlük, eldiven, önlük, maske ve havalandırma gibi koruyucu tedbirler almalı hangilerini yapmalıdır? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 2. Aşağıda verilen işaretlerden hangisi; hava, toprak ve su kirliliği oluşturur anlamına gelir? A) B) C) D) E) 3. Laboratuvarında bulunan kimyasal maddelerin bazıları; zehirli, yanıcı, patlayıcı ya da tahriş edici özelliktedir. Aşağıda verilen güvenlik işaretlerinden hangisini taşıyan kimyasal maddenin patlayıcı özellikte olduğu anlaşılır? A) B) C) D) E) 4. Özellikle kimya ve biyoloji laboratuvarlarında yapılan çalışmalar sırasında, laboratuvar güvenlik kurallarına uygun davranmak ve gereken tedbirleri almak gerekir. Laboratuvar ortamında; I. Sakız çiğnemek, birşeyler yemek ve içmek II. Elde çatlaklar ya da açık yara varken eldivensiz çalışmak, III. Kimyasallara çıplak elle dokunmak, tadına bakmak ya da koklamak hangileriNin yapılması, sağlık için tehlikeli ve laboratuvar güvenlik kurallarına aykırıdır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 5. İnsanlar ve hayvanlar, beslenmeleri sırasında, yedikleri bitkilerin yapısına katılmış, içtikleri sularda çözünmüş olarak bulunan bazı zararlı metalleri de alırlar. Organizmada biriken bu metaller zamanla ciddi sağlık problemlerinin oluşmasına neden olur. Aşağıda verilen metallerden hangisinin insan vücuduna girmesi sağlık için tehlikeli sonuçlar doğurabilir? A) Kurşun B) Kalsiyum C) Magnezyum D) Sodyum E) Potasyum 6. Fosil yakıtların kullanılması, madencilik çalışmaları ve sanayi faaliyetleri sırasında bazı zararlı metaller ve bileşikler; toprağa, suya, havaya karışır ve organizmalar tarafından absorbe edilir (emilir). Böylece besin zincirine katılarak; bitkiler, hayvanlar ve insanlara ulaşır. Bunun sonucunda da insanlarda; böbrek, sinir sistemi ve beyin fonksiyonlarının sağlıklı yürümesi güçleşir. Aşağıda verilen maddelerden hangisinin yukarıda sayılan türden zararlı sonuçlara sebep olması beklenmez? A) Civa B) Kurşun C) Karbonmonoksit D) Klor gazı E) Su buharı

23www.netlerikatla.com 7. İşareti ile ilgili olarak; I. Tutuşma sıcaklığı düşük olan maddelerin üzerinde görülür. II. Bu işareti taşıyan maddeler tutuştuğunda söndürülmesi zordur. III. Alkol ve aseton gibi uçucu ve yanıcı maddelerin üzerinde bulunur. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 8. Aşağıda verilen laboratuvar malzemelerinden hangisi; az miktardaki sıvıların hassas ölçümler sırasında, bir kaptan başka bir kaba aktarılmasında kullanılır? A) Balon joje B) Beherglas C) Baget D) Pipet E) Deney tüpü 9. I II III Yukarıda verilen işaretler ile ilgili olarak hangisi doğrudur? A) I rüzgar gülü var anlamına gelir. B) II mikrobik etki alanını gösterir. C) III el ve zemin temizliğine dikkat uyarısıdır. D) III aşındırıcı (korozif) madde işaretidir. E) I radyoaktif serpinti tehlikesi yok anlamına gelir. 10. Yukarıda verilen güvenlik işareti; H2 SO4 , HF, NaOH ve fenol gibi bileşiklerin bulunduğu kapların üzerinde bulunur. Buna göre, yukarıda verilen güvenlik işareti taşıyan kimyasal maddeler ile çalışacak bir öğrenciye yapılacak, I. Zeminin; cam veya metal olmaması gerekir II. Maddelerin aşındırıcı etkisinden korunmak için mutlaka eldiven ve önlük kullanılmalı III. Mermer zemin üzerinde çalışılabilir açıklamalardan hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 11. I. Yanıcı madde II. Kırılacak madde III. Zehirli (toksik) madde IV. Aşındırıcı (korozif) madde V. Yakıcı madde Yukarıda verilen güvenlik uyarı işaretlerinden hangisinin anlamında yanlışlık yapılmıştır? A) I B) II C) III D) IV E) V 1-E 2-E 3-A 4-E 5-A 6-E 7-E 8-D 9-D 10-C 11-B

24www.netlerikatla.com TEST - 1 1. Aşağıda bazı metallerin insan sağlığı ve çevre üzerindeki etkileri ile ilgili bilgiler verilmiştir: Sodyum (Na) : Vücuttaki su dengesinin korunmasında görev alır. Bitkilerin büyümesinde etkili elementlerden birisidir. Potasyum (K) : Vücuttaki sıvıların iyon dengesinin ve yoğunluğunun korunmasında, hormonlarının kontrolünde görev alır. Topraktaki iyon dengesini sağlar. Bitki canlılığı ve hayvanların beslenmesi için gereklidir. Demir (Fe) : Hemoglobininin ve bazı enzimlerin temel parçasıdır. DNA sentezinde yer alır. Beynin normal çalışabilmesi için gereklidir. Bitkiler için ikinci derecede önemli elementlerden birisidir. Civa (Hg) : Böbrek, sinir sistemi, beyin fonksiyonlarında bozulmaya, DNA da hasarlara neden olur. Metil civa bileşiğine dönüşerek besin zincirine katılır ve canlılarda sinir hasarlarına neden olur. Buna göre, aşağıdaki yargılardan hangisi yanlış olur? A) Na ve K bitkilerin gelişimi için önemlidir. B) Metaller sinir sistemi üzerinde etkili kimyasallardır. C) Bütün metaller insanlar, bitkiler ve hayvanlar için yararlıdır. D) Civanın insan vücuduna geçişi dolaylı bir yol izler. E) Vücuttaki demir eksikliği beyin fonksiyonlarında azalmaya neden olur. 2. Bileşiklerle ilgili olarak: I. Tek cins molekül ya da formülden oluşurlar. II. Fiziksel yöntemlerle ayrıştırılamazlar. III. Kendilerini oluşturan elementlerin özelliklerini gösterirler. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 3. Saf X maddesi ile ilgili olarak; I. Sabit sıcaklıkta eriyor ve sabit sıcaklıkta da kaynıyor. II. Monoatomik yapılıdır. III. Aynı tür atomlardan oluşmuştur. yukarıda verilen özelliklerden hangileri, sadece elementlere ait özelliklerdendir? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 4. CH3 COONa bileşiği ile ilgili olarak; I. Metal ve ametallerden oluşmuştur. II. Karbon sayısı oksijen sayısına eşittir. III. Yaygın adı sirke asitidir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 5. Simyacılar döneminde keşfedilen ve günümüzde de kullanılan bazı bitkisel ilaçların varlığı, simyacılar ile ilgili olarak; I. Sadece ölümsüzlük iksiri aramışlardır. II. Ölümsüzlük iksiri aramaktan ve değersiz madenleri altına çevirmekten başka uğraşları olmamıştır. III. Bütünüyle hayali hedeflere sahiptiler . ileri sürülen yargılardan hangilerinin yanlış olduğunu ortaya koyar? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III

25www.netlerikatla.com 6. “Evrendeki olayları ve varlıkları sistematik bir biçimde, deneye ve gözleme dayalı yöntemler kullanarak inceleyen kişiye bilim insanı denir.” Bu tanımlamaya göre, I. Astrolog II. Kimyager III. Biyolog adlandırmalarından hangileri bilim insanı tanımı ile uyumludur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 7. Simyacılar döneminde bitkilerden faydalanılarak çeşitli hastalıklar için ilaçlar geliştirilmiştir. Bu ilaçların bazıları günümüzde de kullanılmaktadır. Simyacılar yaptıkları ilaçlarda, bitkilere ait; I. Kökler II. Sap ve yapraklar III. Meyveler unsurlardan hangilerini ilaç yapımında kullanmış olabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 8. I. Eski Mısır II. Eski Yunan III. İnkalar Yukarıda verilen medeniyetlerden hangileri simyanın gelişiminde rol oynamış medeniyetler arasında sayılmamaktadır? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 9. Aşağıda bazı bilim insanlarının; çalıştıkları alanlar, yaptıkları buluşlar ve kullandıkları malzemeler ile ilgili eşleştirmeler yapılmıştır. Bilim insanları Çalışma konusu Ebubekir er-Razi Hekim, kroze, karınca asiti Robert Boyle Bilimsel anlamda ilk element tanımı Antonie Lavoisier Kütlenin korunumu yasası Aristoteles Dört elemente, dört temel özellik Cabir bin Hayyan Zaç yağı, kral suyu, kimyanın babası Yapılan eşleştirmelerden kaç tanesi doğrudur? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 10. Laboratuvarda çalışılan malzemelerden harhangi birisinin şişesinin üzerinde, yukarıda verilen işaret varsa, kaptaki madde ile ilgili olarak; I. Alkol içeriklidir. II. Oksijendir. III. Aseton olabilir. hangileri söylenebilir? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 11. Simya, ............................... için bilim sayılmamıştır. Cümlesindeki boşluk aşağıdakilerden hangisi ile doğru tamamlanmış olur? A) Deneysel verileri kullanıldığı B) Buluşlarını kaydedip başka bilim insanları ile paylaştıkları C) Felsefi bakış açısı içermediği D) Sistematik bilgi birikimine sahip olduğu E) Teorik temelleri olmadığı 1-C 2-C 3-D 4-B 5-E 6-D 7-E 8-B 9-E 10-C 11-E

26www.netlerikatla.com TEST - 2 1. Aristo’nun element sınıflandırmasında yer almadığı halde günümüzde element olduğu bilinen madde aşağıdakilerden hangisidir? A) Toprak B) Su C) Tuz D) Civa E) Göz taşı 2. Lavoisier’in yaptığı çalışmalardan birisi ile ilgili olarak aşağıdaki bilgi verilmektedir: “Bir miktar kalay metalini içi hava dolu ısıya dayanıklı cam balona koyduktan sonra ağzını kapatarak tartmıştır. Cam balonun ağzını açmadan ısıttığında, cam balonun içerisinde beyaz bir toz oluştuğunu gözlemlemiştir. Cam bolunu içerisindekiler ile birlikte tekrar tarttığında başlangıçtaki ağırlığının değişmediğini görmüştür.” Lavoisier’in yaptığı çalışmadan hareketle, I. Kütlenin korunumu yasasını doğrulayan bir çalışmadır. II. Sınama yanılma yöntemi kullanılmıştır. III. Kimyasal bir olay gözlemlemlenmiştir. sonuçlarından hangilerine ulaşılır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 3. Berzelius’un önerisi doğrultusunda, element sembolleri belirlenirken, elementlerin Latince adlarından faydalanılır. Bunun için elementin Latince adının ilk harfi öncelikli olarak kullanılır. Aynı harfle başlayan başka bir element adı var ise, element adındaki ikinci ya da başka bir sıradaki harf alınarak büyük olarak yazılan ilk harfin yanına küçük harf olarak yazılır. Buna göre, aşağıda Latince adları verilen elementlerden hangisinin sembolü yazılırken sadece ilk harf kullanılmaktadır? A) Calcıum (Kalsiyum) B) Crom (Krom) C) Cuprum (Bakır) D) Carbon (Karbon) E) Cobalt (Kobalt) 4. Bir element ve yapısında bu elementi de bulunduran bir bileşik için; I. Saflık II. Homojenlik III. Kütle özelliklerinden hangileri aynı olabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 5. I. Erime ve kaynama noktasında sıcaklık sabit kalır. II. Arı maddedir. III. Fiziksel yöntemlerle ayrıştırılamaz. IV. Bileşenlerinin özelliklerini gösterir. V. Oda koşullarında; katı, sıvı ve gaz halinde bulunan örnekleri vardır. Yukarıda verilen özelliklerden hangileri, elementler için doğru olduğu halde bileşikler için yanlıştır? A) I B) II C) III D) IV E) V 6. I. Çamaşır sodası II. Çamaşır suyu III. Yemek sodası IV. Yemek tuzu V. Sud kostik Aşağıda verilen elementlerden hangisi, yukarıda yaygın adları verilen bileşiklerin yapısında bulunan ortak elementtir? A) C B) Cl C) Na D) O E) H

27www.netlerikatla.com 7. 1 I II Ambalajında yukarıdaki işaretler bulunan madde ile ilgili olarak, I. Su kirliliğine sebep olur mu? II. Yanıcı mıdır? III. Canlılar için yaşam tehlikesi oluşturur mu? IV. Radyoaktif midir? V. Geri dönüştürülebilir mi? sorulan sorulardan kaç tanesine “Evet” cevabı verilebilir? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 8. Laboratuvarda çalışırken karşılaşılma ihtimali olan kazalardan bazıları aşağıda verilmiştir: I. Zehirli bir sıvı, bir kaptan başka bir kaba pipetle aktarılması sırasında, sıvıyı puar yerine ağızla çekme işlemi sırasında, sıvının boğaza kaçması halinde, II. Kuvvetli ve derişik bir asitin seyreltilme işlemi sırasında, asit üzerine yanlışlıkla su dökülmesiyle, aşırı ısınma sonucunda çatlayan beherdeki asitin, yoğun bir şekilde el ve yüze sıçraması durumunda, III. Eter, aseton, alkol gibi yanıcı maddeler ile çalışırken, dikkatsizlik sonucunda yangın çıkması durumunda, yukarıda açıklanan kaza örneklerinden hangileri ile karşılaşıldığında 114 numaralı acil yardım merkezi aranmalıdır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 9. Aşağıda verilen maddelerden hangisi, formül ya da sembol ile gösterilemez? A) Altın B) Bakır C) Kalay D) Tunç E) Krom 10. Laboratuvar kurallarından birisi de asit ve bazların farklı yerlerde bulundurulması gerektiği kuralıdır. Evlerimizde bulunan ve asit ya da baz özelliği gösteren bazı maddelerin kullanım alanları şöyledir: Tuz ruhu, lavabo temizliğinde, Çamaşır suyu, ağartıcı ve dezenfektan olarak, Sud kostik, sabun imalatında ve lavabo açıcı olarak, Sirke ve limon suyu salatalarda kullanılır. Buna göre aşağıda verilen madde çiftlerinden hangisinin yanyana bulundurulması sakıncalıdır? A) Sirke ve şeker B) Tuz ruhu ve sud kostik C) Lavabo açıcı ve sabun D) Tuz ve şeker E) Sabun ve deterjan 11. Simyanın bilim sayılmaması ile ilgili olarak ileri sürülen; I. Sınama yanılma yöntemine dayalı olması II. Sistematik bilgi birikiminin olmaması III. Modern bilime hiçbir katkısının bulunmaması yaklaşımlardan hangileri etkili olmuştur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I ve III

28www.netlerikatla.com 1-D 9-D 12. 1. “Gah sevgiyle toplanır, bir olur bütün şeyler, Gâh da ayrılırlar yine tek tek nefretin kiniyle.” 2. “Atomlar ve boş uzaydan başka var olan hiç bir şey yoktur; geriye kalan her şey bir görünüştür.” 3. “Hava, toprak, su ve ateş elementlerinin farklı oranlarda birleşmesinden; farklı özellikte maddeler meydana gelir. Dört temel emlementin; sıcak, soğuk, kuru ve ıslak olmak üzere dört özelliği vardır.” 4. “Maddenin en küçük parçası olan atomda yoğun bir enerji vardır. Yunan bilginlerinin söylediği gibi bunun parçalanamayacağı söylenemez.” 5. “Kendisinden daha basit maddelere ayrıştırılamayan saf maddeye element denir.” Yukarıda, bazı simyacılardan aktarılan cümleler verilmiştir. Buna göre, aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? A) 1. maddede aktarılan sözler Empedoklese aittir. Maddelerin bir arada ve ayrı ayrı bulunmalarının nedenini açıklamaktadır. B) 2. madde, atom kavramını ilk defa kullanan Demokritos’a aittir. C) 3. maddede ileri sürülen görüşler Aristo’ya aittir. D) 4. maddedeki görüş Cabir bin Hayyan’a aittir. E) 5. maddedeki açıklama, bilimsel anlamda ileri sürülen ilk element tanımıdır ve Lavoisier’e aittir. 13. I. Damıtma II. Kristallendirme III. Civayı altına dönüştürme Yöntemlerinden hangileri simyacılardan günümüze kalan bilimsel yöntemlerdendir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 14. Aşağıda verilen maddelerden hangisi petrokimyanın inceleme, araştırma alanlarından biri değildir? A) Gaz yağı B) Zaç yağı C) Zift D) Motorin E) Asfalt 15. Kimya Biyokimya 1 4 2 6 3 5 Polimer kimyası Metalurji Arıtım Petrokimya Fizikokimya Yukarıdaki kavram haritasında verilenler için; I. Plastikler (2) ve (4) ile ilgilidir. II. Alaşımların çevre şartlarına karşı dayanıklılığı (3) ile ilgilidir. III. (1) ve (6) da ortak alan kimyanın yöntemleridir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 16. Aşağıda verilen maddelerden hangisi; insan sağlığı ve çevre için zararlı kabul edilen maddelerden biri değildir? A) Karbondioksit gazı B) Kalsiyum iyonu C) Klor gazı D) Kükürt trioksit buharı E) Kurşun iyonları 2-D 3-D 4-E 5-D 6-C 7-C 8-A 10-B 11-D 12-E 13-C 14-B 15-E 16-B

2. ÜNİTE Atom ve Periyodik Sistem Atom Kavramının Tarihsel Gelişimi Atomun Temel Tanecikleri Atomla İlgili Tanımlamalar Periyodik Cetvel - Periyodik Değişimler Atom ve Periyodik Cetvel

30 Tekrar Et www.netlerikatla.com TEST - 1 Atom Kavramının Tarihsel Gelişimi - I 1. Atomların yapısı ile ilgili bilgilere bağlı olarak ortaya çıkan; I. İzotop atomların keşfi II. X ışınlarının kullanılmaya başlaması III. Nükleer santrallerde enerji üretiminin başlaması olaylardan hangileri, Dalton atom teorisine dayanılarak açıklanamaz? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 2. • Atom numarası aynı, kütle numarası farklı atomlara izotop atomlar denir. • Aynı nötron sayısına sahip farklı atomlara izoton atom denir. • Çoğu atomun çeşitli sayıda izotopu vardır. Yukarıda verilen bilgilere göre, Dalton'un ileri sürdüğü atom teorisinde yer alan; I. Bir elementin bütün atomlarının kütleleri ve şekilleri aynıdır. II. Kimyasal tepkimeler sırasında atom türü ve sayısı korunur. III. Farklı elementlerin atomları birbirinden farklıdır. yargılardan hangileri çelişmektedir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 3. I. H C O II. III. C + O C O IV. C C O O O O + Yukarıda verilenlerden hangileri, Dalton atom teorisinde ileri sürülen yaklaşımlar ile açıklanabilir? A) I ve II B) I, II ve III C) I, III ve IV D) II ve III E) II, III ve IV 4. • CO bileşiğinde kütlece mC mO oranı; 3 4 dür. • CO ve CO2 bileşiklerinde, sabit C kütlesine karşılık birleşen oksijen kütleleri arasındaki katlı oran 1 2 dir. • N2 + 3H2 → 2NH3 Yukarıda verilen bilgiler, Dalton atom teorisi ile uyumlu olduğuna göre; I. Dalton atom teorisi sabit oranlar yasasını destekler. II. Dalton atom teorisi, katlı oranlar yasasını destekler. III. Dalton atom teorisi, kütlenin korunumu yasasını destekler. IV. Amonyağın, H2 ve N2 'den sentezlenme tepkimesini Dalton bulmuştur yargılarından hangilerine ulaşılamaz? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız IV D) I ve III E) I, II ve IV

31www.netlerikatla.com 1-E 2-A 3-C 4-C 5-E 6-B 7-A 8-E 5. Atom ile ilgili araştırmalar, Dalton'dan sonra da devam etmiş ve başka atom teorileri ile gelişerek günümüze kadar gelmiştir. Bilim ve teknolojideki gelişmelere bağlı olarak; I. Hidrojen ile aynı proton sayısına sahip; 2 D ve 3 T atomların keşfi, II. Atom bombasının keşfi, III. Florasan lambaların keşfi gerçekleşen keşiflerden hangileri, Dalton'un ileri sürdüğü atom teorisinde geçen ilkelerden bazılarının yanlışlığını ispatlamak için kullanılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 6. Dalton'a göre atomlar içi dolu küreler şeklindedir. X Y Z Yukarıda şekiller; X, Y, Z elementlerine ait atomları temsil etmektedir ve Dalton'un atom teorisine bağlı kalınarak, element atomları ile ilgili görüşü, görseller ile desteklenerek açıklanmak üzere çizilmeye çalışılmıştır. Buna göre; X, Y, Z elementlerine ait yukarıda verilen çizimler; Dalton'un atomlar ile ilgili olarak ileri sürdüğü görüşlerden; I. Aynı elementin atomları da aynıdır. II. Farklı elementlerin atomları da farklıdır. III. Atomlar, içi dolu berk küresel taneciklerdir. hangilerine tamamen aykırı çizilmiştir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 7. Dalton'un ortaya koyduğu atom teorisi ve atom modelinden sonra, Joseph John Thomson da atom ile ilgili olarak çeşitli araştırmalar yapmıştır. Thomson araştırma sonuçlarına dayanarak atomun yapısında (–) yüklü taneciklerin (elektron) varlığını ispatlamış ve kendi adıyla anılan yeni bir atom modeli ortaya koymuştur. Yukarıda verilen bilgilere göre, Dalton'un ileri sürdüğü atom teorisinde geçen; I. Atom içi dolu kürelerden ibarettir. II. Atomların bazılarında çıkıntılar, bazılarında oyuklar bulunur. III. Bileşik oluşumu, atomların yapısındaki oyuklar ile çıkıntıların karşılıklı çakışması sonucu gerçekleşir. yaklaşımlarından hangilerinin yanlış olduğu sonucu çıkartılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 8. Dalton'un atom modelinin temelini oluşturan düşünce ile ilgili olarak; I. Demokritos'un atom tanımı II. Lavoisier'in, kütlenin korunumu yasası III. Proust'un sabit oranlar yasası IV. Katlı oranlar yasası bilgilerinden hangilerinin etkisi olabilir? A) I ve IV B) I, II ve IV C) II ve IV D) III ve IV E) I, II, III ve IV

32 Tekrar Et www.netlerikatla.com Atom Kavramının Tarihsel Gelişimi - II TEST - 2 1. J.J.Thomson'un oluşturduğu atom modelinde, atom ile ilgili olarak ileri sürülen; I. Atom, küresel yapıdadır. II. Atomun yapısında (+) ve (-) yüklü tanecikler bulunur. III. Atomun yapısı, üzümlü keke benzer. görüşlerden hangileri Dalton'atom modeli ile uyumludur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 2. I. Nötr bir atomda, elektron sayısı proton sayısına eşittir. II. Bazı element atomlarının nötron sayıları farklı olabilir III. Atomlar, bileşik oluştururken elektronlarını kullanırlar yargılarından hangileri J.J. Thomson'un atom teorisinde yer alan ilkeler ile açıklanamaz? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) I, II ve III 3. J.J.Thomson'un oluşturduğu atom modeli, aşağıda sıralanan görüşleri kapsar; I. Atom, bilardo topu gibi içi dolu kürelerden oluşmamıştır. II. Yapısında, eşit sayıda (-) ve (+) yüklü tanecikler bulunur. III. Atom üzümlü keke benzer. (+) yüklü tanecikler kek, (-) yüklü tanecikler kek içerisinde homojen olarak dağılmış üzümler gibidir. IV. Elektronlar atom kütlesinin yanında ihmal edilebilecek kadar küçük tanecikler olduğundan; atomun kütlesini (+) yüklü tanecikler oluşturur. V. Atomlar çapı yaklaşık olarak 10-8 santimetre olan küresel yapıya sahiptirler. Buna göre; Thomson'un atom modelinde yer alan görüşlerden hangisi, Dalton'un atom modelinde ileri sürülen görüşler ile benzerlik gösterir? A) I B) II C) III D) IV E) V 4. J.J. Thomson'un atom teorisinde ileri sürdüğü yaklaşımlara göre; I. Atom nötr yapıdadır. II. Atomun yapısında yüklü tanecikler bulunur. III. Atomun kütlesini (+) yüklü tanecikler oluşturur. sonuçlarından hangilerine ulaşılır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 5. Rutherford ve arkadaşlarının gerçekleştirdikleri alfa saçılım deneyi beklentilerinden farklı sonuçlar vermiştir. Deney sonuçlarına göre gözlemlerin bazıları şu şekildedir. • Alfa taneciklerinin büyük bir kısmı, altın levhadan geçerek ZnS levha üzerinde iz bırakmıştır. • Alfa taneciklerinin çok az bir kısmı altın levhaya çarptıktan sonra geri dönmüştür. Elde edilen bu sonuçlara göre E. Rutherford ve arkadaşları; I. J.J. Thomson'un iddia ettiği gibi atomun yapısında yer alan (-) ve (+) yüklü tanecikler homojen olarak dağılmış olamaz. II. Atom küresel yapıda değildir. III. (+) yüklü alfa teneciklerinin çok az bir kısmı geri döndüğüne göre, atomun yapısında yer alan (+) yüklü tanecikler, atomun içerisinde çok küçük bir alanda toplanmış olmalıdır. yargılarından hangilerini ileri sürebilirler? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III

33www.netlerikatla.com 6. J.J.Thomson'un öğrencilerinden olan E.Rutherford, bir grup arkadaşı ile bir araya gelerek, Thomson'un üzümlü keke benzettiği atom modelinin doğruluğunu ispatlamak için yeni bir deney organize ettiler. E.Rutherford ve arkadaşlarının hazıladıkları deney düzeneğinde kullandıkları malzemeler şu şekildedir: • Son derece inceltilmiş altın bir levha • Altın levhayı geçen alfa ışını olup olmadığını kontrol etmek için, ZnS ile kaplanmış ikinci bir levha • Alfa ışınları yayan radyoaktif bir lement (Radyum) • Radyoaktif elementin yaydığı ışınların bir doğrultuda çıkışını sağlamak için, küçük bir delik açılmış kurşun bir blok olarak seçilmiştir. Deney için seçilen malzemeler ile aşağıda verilen şekildeki gibi bir düzenek hazırlanmış ve kurşun blok üzerindeki delik açılarak yayılan ışınların altın levha üzerine düşmesi sağlanarak gözlem yapılmıştır. Altın levha ZnS sürülmüş Levha Alfa (a) ışınları He+2 He+2 He+2 He+2 Kurşun blok Alfa ışınları yayan Radyum elementi Bu deney düzeneğine göre E.Rutherford ve arkadaşlarının beklentileri ile ilgili olarak; I. Altın levha üzerine gönderilen alfa ışınlarının tamamen altın levhadan geçerek ZnS üzerinde iz bırakması, II. Altın levhaya çarpan (+) yüklü alfa ışınlarının bir kısmının altın levhadan geçmesi ve altın levhadan geçenlere eşit sayıda ışının geri yansıması, III. Alfa ışınlarının bir kısmının, altın levhadaki (+) yüklü taneciklere çarpıp geri yansıması ve bir kısmının da (-) yüklü taneciklerle çarpışıp nötrleşerek altın levha üzerinde kalması ifadelerinden hangileri söylenebilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 7. Rutherford ve arkadaşlarının gerçekleştirdikleri alfa saçılım deneyinin şematik gösterimi aşağıdaki gibidir. Altın levha ZnS sürülmüş Levha Alfa (a) ışınları He+2 He+2 He+2 He+2 Kurşun blok Alfa ışınları yayan Radyum elementi E.Rutherford ve arkadaşları; altın levha üzerine gönderdikleri alfa ışınlarının büyük bir kısmının altın levhayı geçtiğini ve çok az bir kısmının da geri yansıdığını tespit etmişlerdir. Buna göre, E. Rutherford ve arkadaşları, gözlemlerine dayalı olarak; I. Atom, boşluklu yapıya sahiptir. II. Atomun yapısında bulunan (+) yüklü tanecikler çok küçük bir alanda toplanmıştır. III. Atomun yapısı üzümlü kek modeli ile açıklanamaz. sonuçlarından hangilerini çıkartmış olabilirler? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 8. Alfa saçılım deneyine bağlı gözlemlere dayalı olarak ileri sürülen Rutherford Atom Teorisine göre; I. Atomlar içi dolu küreler ile modellenemez. II. Üzümlü kek modeli atomun yapısını açıklamak için yeterli değildir. III. Atom, çekirdekli yapıdadır ve gezegen modeli ile açıklanabilir. sonuçlarından hangileri çıkartılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 1-A 2-D 3-E 4-E 5-D 6-C 7-E 8-E

34 Tekrar Et www.netlerikatla.com Atomun Temel Tanecikleri - I TEST - 3 1. Rutherford atom teorisinin sonuçlarına göre; I. J.J. Thomson'un tespit edemediği halde, atomun yapısında olması gerektiğini öngördüğü (+) yüklü taneciklerin (protonlar) varlığı kanıtlanmıştır. II. Atomun nötr yapılı olduğu tezine karşı tez üretilmemiştir. III. Atom kütlesinin; (+) yüklü tanecikler ile (protonlar), yaklaşık aynı kütlede ve yüksüz (nötr) taneciklerin (nötronların) toplamından oluştuğu tezi ortaya çıkmıştır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 2. Atom ile ilgili olarak; I. Temel tanecikleri; proton, nötron ve elektronlardır. II. Nötr yapılıdır. III. Maddenin bölünemeyen en küçük yapı taşıdır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 3. Rutherford'un ortaya koyduğu atom modeline göre, Rutherford'a; I. "Aynı yüklü tanecikler birbirini iter." ilkesi doğru ise; küçük bir alanda toplandığını iddia ettiğiniz (+) yüklü tanecikler, çekirdek adını verdiğiniz bölgede nasıl bir arada kalmaktadır? II. Zıt yüklü tanecikler birbirini çektiklerine göre; (-) yüklü olduğu kabul edilen tanecikler (elektronlar), neden çekirdek (+ yüklü taneciklerden oluşan bölge) üzerine düşmemektedir? III. Atomun boşluklu yapıda olduğu iddiasının kanıtı nedir? sorularından hangileri sorulduğunda, deneysel verilere dayalı bir cevap alınamaz? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 4. Bilimsel buluşlar ve bu buluşlara dayalı olarak geliştirilen yeni teknolojiler, bilim insanlarını, atom teorileri üzerinde yeniden çalışmaya yönlendirmiş ve atomun yapısı ile ilgili yeni yaklaşımların ve düşüncelerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Atom teorilerinin tarihsel gelişimi incelendiğinde; I. Teorik temellere dayalıdır. II. Sistematik bilgi birikimi oluşturmuştur. III. Öngörülere kapalıdır. yargılarından hangileri doğru kabul edilebilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 5. Modern atom teorisinin oluşumunda en büyük katkıyı Bohr'un ileri sürdüğü atom teorisi (yörünge modeli) sunmuştur. Bohr atom teorisi de Rutherford atom teorisinde olduğu gibi elektronların davranışlarını açıklamakta yetersiz kalmıştır. Elektronların davranışlarına açıklık getirme düşüncesiyle Bulut modeli olarak da bilinen modern atom teorisi ortaya konulmuştur. Aşağıda ileri sürülen yargılardan; I. Elektronların çekirdek etrafındaki yeri tam olarak tespit edilemez. II. Elektronların yerleri ile ilgili olarak, bulunma ihtimallerinin en yüksek olduğu bölgelerden bahsedilebilir. Bu bölgelere elektron bulutu (orbital) adı verilir. III. Atomun yapısında; proton, nötron, elektron gibi tanecikler bulunur. hangileri modern atom teorisinin kabul ettiği ilkeler arasında yer alır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III

35www.netlerikatla.com 6. Atom Teorisi Atom Modeli 1. Dalton Atom Teorisi → a. İçi dolu berk küreler 2. J.J. Thomson Atom Teorisi → b. Üzümlü kek Modeli 3. E.Rutherford Atom Teorisi → c. Gezegen Modeli 4. Niels Bohr Atom Teorisi → d. Bulut Modeli 5. Modern Atom Teorisi → e. Yörünge Modeli Yukarıda bilinen atom teorileri ve bu teorilere bağlı olarak ortaya konulmuş olan atom modellerinin isimleri arasında eşleştirme yapılmaya çalışılmıştır. Eşleştirmeler sırasında yapılan yanlışlığın düzeltilmesi için yapılması gereken değişiklik aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? A) a ve d arasında değişiklik yapılırsa yanlışlık düzelir. B) 3 ve 5'te verilen atom teorilerinin yerleri değiştirilirse yanlışlık düzelir. C) Yapılması gereken düzeltme, c ve e'nin yer değiştirmesidir. D) 4'ün karşısında e olmalıdır. E) c ve 5 eşleştirilirse yanlışlık düzelir. 7. Modern atom teorisi ile ilgili olarak verilen; I. Rutherford tarafından ortaya konulmuştur. II. Elektronlar, bulut şeklindeki uzay bölgelerinde bulunur. III. Elektronlar çekirdeğin etrafında sabit (çizgisel) yörüngelerde bulunur. bilgilerden hangileri yanlıştır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I ve III 8. Atomun temel tanecikleri ile ilgili olarak; I. Nötron ve protonlar çekirdekte bulunur. II. Elektronlar (-) yüklü taneciklerdir. III. Nötronlar yüksüz ve kütlesizdirler. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 9. Bilim insanlarının adlarıyla anılan atom teorileri aşağıda verilmiştir. I. E.Rutherford II. J.Dalton III. J.J. Thomson IV. N.Bohr Verilen atom teorilerinin, geçmişten günümüze sıralaması aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? A) I, II, III, IV B) I, II, IV, III C) II, III, I, IV D) II, III, IV, I E) IV, I, III, II 10. Atomun yapısını oluşturan tanecikler ve atom kütlesi ile ilgili olarak; I. Protonların kütlesi = Atom kütlesi II. Proton kütlesi + Nötron kütlesi = Atom kütlesi III. Proton sayısı = Elektron sayısı verilenlerden hangileri Rutherford'un ortaya koyduğu atom teorisi ile uyumludur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 11. Atom ile ilgili olarak; I. İçi dolu kürelerden ibarettir. II. Birbiri ile birleşerek bileşikleri oluştururlar. III. Yapısı üzümlü keke benzer. İleri sürülen yargılardan hangileri Dalton'un atom teorisi ile ilgilidir? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 1-E 2-D 3-D 4-C 5-E 6-D 7-E 8-D 9-C 10-D 11-C

36 Tekrar Et www.netlerikatla.com Atomun Temel Tanecikleri - II TEST - 4 1. Atom altı parçacıklar ile ilgili olarak; Sembol Yük Kütle Elektron e– –1 9,109x10–28 Proton p +1 1,673x10–24 Nötron n 0 1,673x10–24 bilgileri veriliyor. Buna göre; I. n/p kütle oranı yaklaşık olarak 1'e eşittir. II. P ve e– toplamı, nükleon sayısını verir. III. Proton + elektron yük toplamı sıfır olan atom nötrondur. yargılarından hangileri yanlıştır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 2. X1– iyonu Yn iyonuna 4 elektron verince yükler eşit oluyor. Bu durumda "n" in sayısal değeri kaçtır? A) +7 B) +5 C) +3 D) –5 E) –7 3. X1– ve X3– iyonlarının toplam elektron sayısı 34'dür. Buna göre X atomunun proton sayısı kaçtır? A) 12 B) 15 C) 16 D) 17 E) 19 4. Havai fişeklerinin üretimi ile ilgili olarak; I. Bohr atom modeli ile ilişkisi kurulabilir. II. Enerjinin absorbsiyonu (emilimi) ve emisyonu (yayınımı) ile ilgilidir. III. Farklı elementler, aldıkları ısı karşılığında farklı renkte ışımalara neden olabildiklerini gösterir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 5. Atom ile ilgili olarak; • Verdiği elektron sayısınca (+) yükle yüklenir • Aldığı elektron sayısınca (-) yük ile yüklenir • (+) yüklü atom ya da atom gruplarına katyon adı verilir • (-) yüklü atom ya da atom gruplarına anyon adı verilir bilgileri verildiğine göre; 27 14 z Xn 10 taneciği ile ilgili olarak; I. Proton sayısı 13 dür. II. n + 10 = Z dir. III. n = + 2 eşitliği vardır. yargılarından hangileri doğrudur? (Z = Atom numarasıdır.) A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 6. Nötr bir atom için; I. Proton sayısı elektron sayısına eşittir. II. Çekirdek yükü, proton sayısına eşittir. III. Nükleon sayısı, kütle numarasına eşittir. hangileri söylenebilir? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 7. Nükleon sayısı 23 olan X atomunun elektron sayısı 11 olduğuna göre nötron sayısı kaçtır? A) 23 B) 17 C) 15 D) 13 E) 12 8. X3+ iyonunun proton sayısı 21, nötron sayısı elektron sayısından 5 fazladır. Buna göre X'in kütle numarası kaçtır? A) 23 B) 32 C) 37 D) 43 E) 44

37www.netlerikatla.com 9. Atom Teorileri a. Dalton Atom Teorisi b. J.J. Thomson Atom Teorisi c. E.Rutherford Atom Teorisi d. Niels Bohr Atom Teorisi e. Modern Atom Teorisi Atom Teorilerine Kaynaklık Eden Buluş ve Tespitler 1. Kütlenin korunumu ve sabit oranlar yasası 2. Kroks tüpleri 3. Radyoaktif elementler ve ışımalar 4. Alev deneyleri ve ışık spektrumları 5. Heisenberg belirsizlik ilkesi Yukarıda bilinen atom teorileri ve bu teorilerin oluşturulmasında etkin rol oynayan buluşlar ve tespitler verilmiştir. Verilen teoriler ve teorilerin oluşturulmasında önemli rol oynayan buluş ya da tespitler arasında ilişki kurmaya çalışan; Ali : a için 2'nin olması gerekir. Emin : b ve 2 arasında ilişki kurulabilir. Berra : c ile 3 kesin ilişkilidir. Yasin : 4 olmasaydı d olamazdı. Kerem : a ve 5 arasında bir ilişki olamaz. öğrencilerden hangilerinin tespitleri doğrudur? A) Ali ve Emin B) Emin-Berra-Yasin C) Ali-Emin-Kerem D) Emin-Berra-Yasin-Kerem E) Sadece Yasin 10. X2– iyonunun 36 elektronu ve 45 nötronu bulunmaktadır. Buna göre X'in kütle numarası kaçtır? A) 56 B) 62 C) 70 D) 73 E) 79 11. A: Kütle numarasını (p+n) n: Nötron sayısını Z: Atom numarasını, temsil etmek üzere, sembolik bir X atomu üzerinde, atomun temel tanecikleri aşağıdaki gibi gösterilir. A n Z XYük e– Nötr bir atomun yükü (0) sıfırdır. Anyon ya da katyonlarda iyon yükünü de göstermek gerekir. İyon yükü, atomun sağ üst kısmına yazılır. Buna göre; 35 18 17 Xn 18 ile ilgili olarak; I. Z + 18 = 35 dir. II. Z – e = –1 dir. III. Anyondur. verilenlerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 12. I. Kütle numarası II. Proton sayısı III. Nötron sayısı Bir elementin atomları ile ilgili verilen niceliklerden hangileri farklı olabilir? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 13. Çekirdek yükü 17 olan bir atomun nötron sayısı 15 olduğuna göre elektron sayısı kaçtır? A) 15 B) 16 C) 17 D) 32 E) 34 1-D 2-A 3-B 4-E 5-C 6-E 7-E 8-E 9-D 10-E 11-E 12-D 13-C

38 Tekrar Et www.netlerikatla.com Atomla İlgili Tanımlamalar - I TEST - 5 1. Kütle numarası atom numarasının iki katından 5 fazla olan 65Zn2+ iyonunun kaç elektronu vardır? A) 16 B) 18 C) 20 D) 28 E) 32 2. Xa Xb Xc Nötr Anyon Katyon Yukarıda X atomu ve bazı iyonları verilmiştir. Buna göre, I. a>b dir II. c>a dır III. Çapları arasında; Xc > Xa > Xb ilişkisi vardır yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 3. X ve Y elementleri ile ilgili olarak verilen; I. X5+ iyonunun elektron sayısı Y'nin atom numarasının yarısına eşittir. II. X3– ve Y2+ iyonlarının elektron sayıları birbirine eşittir. bilgilere göre, aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur? A) X'in atom numarası Y'ninkinden büyüktür. B) 12X ve 15Y'dir. C) X ve Y birbirinin izotopudur. D) X'in atom numarası 15 ve Y'nin atom numarası 20 olabilir. E) X ve Y'nin kimyasal özellikleri aynıdır. 4. • (+) ya da (-) yüklü, atom veya atom gruplarına iyon adı verilir. • Elektron alan atom ya da iyonun çapı büyür. • Elektron veren atom, verdiği elektron sayısınca (+) yük ile yüklenir. Buna göre; X3+ iyonu X2– iyonuna dönüşürken; I. Elektron başına düşen çekim gücü azalır. II. Yarıçapı büyür. III. Çekirdek yükü artar. yargılarından hangileri doğru olur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 5. Nötr X atomundan bir elektron uzaklaştırıldığında; I. Anyonu oluşur. II. Atom çapı küçülür. III. Katyonu oluşur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 6. a X a+2 Y a–2 Z I II III Yukarıda atom numaraları verilen elementler ile ilgili olarak; a+2 = 18 olduğu bilindiğine göre; I. Her üç bilgi de aynı elemente aittir. II. X elementinin; I, nötr, II, katyon ve III anyon durumunu göstermektedir. III. II'nin atom numarası en büyüktür. bilgilerinden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III

39www.netlerikatla.com 7. Proton sayısı Elektron sayısı 18 X T Y Z 16 12 10 18 Yukarıdaki grafikte verilen bilgilere göre, I. Y ve T aynı elementtir. II. X ve T'nin çapı eşittir. III. Z anyondur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 8. ++ + – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – + + + Yukarıda verilen atom modeline göre; I. Rutherford'un atom teorisinden esinlenerek çizilmiştir. II. Çekirdek yükü 20 dir. III. Bohr atom modeli esas alınarak çizilmiştir. yargılarından hangileri söylenebilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III 9. 16X2– iyonunun kütle numarasının 32 olduğu biliniyor. Buna göre; I. 18 elektronu vardır. II. Nötron sayısı 16 dır. III. Çapı, X'in çapından küçüktür. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 10. x x a b Yukarıdaki görsel, nötr X atomunun elektron sayısındaki değişime bağlı olarak, iyon çapında oluşan farklılaşmayı göstermektedir. Buna göre; I. "a" yönünde elektron sayısı artmaktadır. II. "b" yönü, katyon oluşumunu gösterir. III. "a" yönü anyon oluşumunu gösterir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 11. 80Xn iyonunun 36 elektronu vardır. X'in nötron sayısı atom numarasından 10 fazla olduğuna göre "n" in sayısal değeri kaçtır? A) +4 B) +3 C) +2 D) –1 E) –2 1-D 2-C 3-D 4-B 5-D 6-C 7-A 8-E 9-C 10-D 11-D

40 Tekrar Et www.netlerikatla.com Atomla İlgili Tanımlamalar - II TEST - 6 1. Atom numaraları aynı, kütle numaraları farklı atomlara izotop atomlar denir. Buna göre; 35Cl ve 37Cl tanecikleri için; I. Çekirdek yükleri II. Nötron sayısı III. Elektron sayısı verilen niceliklerden hangileri eşittir? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 2. • İzotop atomların fiziksel özellikleri farklı, kimyasal özellikleri aynıdır. • Hidrojenin bilinen üç izotopu; 1 H, 2 D, 3 T şeklindedir. • Hidrojen gazının oksijen ile tepkimesi, aşağıdaki gibi gerçekleşir: H2(g) + 1 2 O2(g) → H2O (s) Buna göre; I. D2 + 1 2 O2 → tepkimesinden D2 O bileşiği oluşur. II. T2 O'nun kütlesi, H2 O'nun kütlesine eşittir. III. H2 O, D2 O, T2 O farklı su örnekleridir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 3. 24X ve 23Y atomları ile ilgili olarak; I. Atom numaraları aynı ise izotopturlar. II. Nötron sayıları aynı ise izoton atomlardır. III. Fiziksel özellikleri farklıdır. verilenlerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 4. Aşağıdakilerden hangisi, atom numarası 19 ve kütle numarası 39 olan bir atomun izotopu olabilir? Nötron sayısı Kütle Numarası A) 21 41 B) 22 40 C) 20 39 D) 21 40 E) 20 41 5. 1 X, 1 Y ve 1 Z atomları izotop atomlardır. Buna göre; I. Nükleon sayıları farklıdır. II. 32S ile oluşturacakları bileşiklerin kütleleri aynıdır. III. Nötron sayıları farklıdır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 6. Atomların kimlik özellikleri, atom numarası ile ilgilidir. Buna göre atom ile ilgili olarak; I. Proton sayısı II. Çekirdek yükü III. İyon yükü verilen niceliklerden hangisinin değişmesi, atomun kimlik özelliklerinin de değiştiğini gösterir? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III

41www.netlerikatla.com 7. 16O ve 18O-2 tanecikleri ile ilgili olarak; I. Çekirdek yükleri aynıdır. II. Kimyasal özellikleri aynıdır. III. Hidrojen ile oluşturacakları bileşiklerin kütleleri aynıdır. hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 8. Bir X elementinin üç izotopunun doğadaki bulunuş yüzdeleri 24X, % 80, 25X % 10 ve 26X % 10 şeklindedir. Buna göre; I. Ortalama atom kütlesi 24X'e daha yakındır. II. Fiziksel özellikleri aynı, kimyasal özellikleri farklıdır. III. Çekirdek yükleri elektron sayılarına eşittir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 9. Atom numarası Proton sayısı Elektron sayısı Nötron sayısı Kütle no X 18 18 18 Y+1 18 17 19 Z–1 19 20 17 T+2 16 20 38 R–2 16 18 18 34 Yukarıdaki tabloda verilenlere göre; I. X ve Y arasında XY bileşiği oluşur. II. X, Y ve T nin ortak kimyasal özellikleri vardır. III. Y, oda koşullarında Y2 molekülleri halinde bulunur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 10. • Aynı nötron sayısına sahip atomlar; izoton atom olarak tanımlanırlar. Aşağıda 32S ve 31P atomlarının atom altı parçacıkları görülmektedir. 32 16 16 S 16 31 16 15 P 15 Buna göre; I. İzoton atomların kimyasal özellikleri aynıdır. II. İzoton atomlar arasında bileşik oluşabilir. III. Kimyasal yöntemlerle bir elementin farklı izotonları oluşturulabilir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 11. • İzoton atomların; fiziksel özellikleri ve kimyasal özellikleri farklıdır, nötron sayıları aynıdır. • İzotop atomlar; aynı atomun farklı nötron sayılı türleridir. • Kütle numarası aynı atomlara izobar atomlar denir. Buna göre, verilen; I. 38 X 18 – 39 19 Y II. 18 9 Z – 17T 8 III. 38K 19 – 40 20 L atomlar ile ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? A) X ve Y izoton atomlardır. B) Z'nin kütle numarası, X'in atom numarasına eşittir. C) Y ve K'nin ortak kimyasal özellikleri vardır. D) Y ve L izoton atomlardır. E) X, K'nin izotopudur. 1-D 2-D 3-E 4-D 5-D 6-C 7-A 8-D 9-B 10-A 11-E

42 Tekrar Et www.netlerikatla.com Periyodik Cet vel Ve Periyodik Değişimler - I TEST - 7 1. I. 38X 18 – 39 19 Y1+ II. 18 10 Z – 16 8 T2– III. 38K1 19 – – 40 20 L2+ Yukarıda bazı atom ve iyonlar verilmiştir. Buna göre, aşağıda ileri sürülen yargılardan hangisi yanlıştır? A) X ve K aynı elemente ait taneciklerdir. B) K ve L izoton atomlardır. C) Z ve T izotondurlar. D) Y1+ ve L2+ izoelektroniktir. E) K ve X izobar atomlardır. 2. I. İzotop atomlar aynı zamanda izoelektroniktir. II. İzoton atomlar izoelektronik olabilir. III. Nötr haldeki farklı atomlar, izoelektronik olamaz. Yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 3. 24Xm2+ 10 – 40Yn3+ 12 Yukarıda Xm ve Yn elementlerine ait katyonlar verilmiştir. Verilenlere göre; I. Xm ve Yn, izotop atomlardır. II. Xm'in çekirdek yükü, Yn'in elektron sayısına eşittir. III. Yn'in proton sayısı, Xm'in atom numarasından 3 fazladır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 4. • 1 H, 2 D ve 3 T hidrojen atomunun izotoplarıdır. • 16O ve 18O, oksijenin izotoplarıdır. Buna göre; I. H2 O bileşiğinin kütlesi 18 g/moldür. II. D2 O molekülünün kütlesi 20 g/moldür. III. Doğada, farklı molekül kütlesine sahip H2 O molekülleri bulunabilir. yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 5. Aşağıda verilen atomlardan hangisinin izotonu yoktur? A) 1 H B) 1 D C) 1 T D) 2 He E) 3 Li 6. XO2– 3 iyonunda toplam 32 elektron bulunduğuna göre X'in atom numarası kaçtır? ( 8 O) A) 6 B) 8 C) 10 D) 12 E) 14 7. I. 4 He ve 3 T II. 2 He ve 3 Li1+ III. 4 He ve 4 Be Verilen tanecik çiftleri ile ilgili olarak, aşağıdaki verilenlerden hangisi yanlıştır? ( 1 T, 2 He, 4 Be) A) I'de verilen atom çifti izoton atomlara örnek gösterilebilir. B) II'de verilen tanecikler izoelektroniktir. C) III'te verilen atom çifti izobar atomlardır. D) I'de verilen atomların katman sayıları aynıdır. E) III'te verilen elementlerin atom çapları farklıdır.

43www.netlerikatla.com 8. Fe atomu, Fe2+ taneciğine dönüştüğünde; I. Atom çapı küçülür. II. Elektron başına düşen çekim kuvveti artar. III. Fe'nin Oksijen karşısındaki davranışı değişir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 9. Hidrojen elementine ait bazı kimyasal türler; I. 1 H II. 1 H1+ III. 1 H1– şeklinde verilmiştir. Buna göre aşağıda ileri sürülen yargılardan hangisi yanlıştır? A) I'de verilen taneciğin nötron sayısı III'te verilen taneciğin nötron sayısına eşittir. B) Elektron sayıları arasında: III > I > II ilişkisi vardır. C) 1 H1+ taneciğinin elektron sayısı, 1 H'in nötron sayısına eşittir. D) Kimlik özellikleri farklıdır. E) III'te verilen tanecik ile 2 He taneciği izoelektroniktir. 10. İzobar atomlar ile ilgili olarak; I. Nükleon sayıları aynıdır. II. Nötron sayıları aynıdır. III. Kimyasal özellikleri farklıdır. yargılarından hangileri yanlıştır? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 11. 6 C atomunun izotopu olan X4+ taneciği ile ilgili olarak; I. Nötron sayısı 6'dır. II. Nükleon sayısı 14'dür. III. Fiziksel ve kimyasal özellikleri 6 C'dan farklıdır. yargılarından hangileri doğru olabilir? (6 C: 12 g/mol'dür.) A) Yalnız III B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 12. Bir elementin bütün nötr atomları için; I. Nötron sayıları, II. Kütle numaraları, III. Elektron sayıları verilen niceliklerden hangileri kesinlikle aynıdır? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 13. "Elementlerin özellikleri müzikteki notalar gibi sekizde bir tekrarlanır." tezini ileri süren ve elementler arasındaki değişimi "oktavlar yasası" adını verdiği kurala bağlı olarak açıklayan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir? A) John Newland B) Henry Moseley C) Dimitri Mendeleyev D) Gleen Seaborg E) Johann Döbereiner 1-E 2-B 3-C 4-C 5-A 6-A 7-C 8-E 9-D 10-A 11-D 12-B 13-A

44 Tekrar Et www.netlerikatla.com Periyodik Cet vel Ve Periyodik Değişimler - II TEST - 8 1. • Periyodik cetvelde; yatay sütunlara periyot, dikey sütunlara grup adı verilir. • Periyodik sistemde elementler; artan atom numaralarına göre sıralanmış, kimyasal özelliklerindeki benzerliğe göre gruplara ayrılmıştır. II I Yukarıda verilen bilgiler ve şekildeki okların gösterdiği yönler ile ilgili olarak; I. I. ok yönünde elementlerin atom numaraları artar. II. II. ok yönünde atomların elektron sayısı artar. III. I ve II yönünde atomların nükleon sayılarında artış gözlenir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 2. • Elementlerin, periyodik cetveldeki yerini (periyodunu ve grubunu) belirlemek için; katman elektron dağılımından ve son katmanda bulunan elektron sayısından faydalanılır. • Bir element atomunun temel halde son katmanında bulunan elektron sayısına değerlik elektron sayısı denir. • Elementlerin katman sayısı, periyot numarasını verir. • Değerlik elektron sayısı grup numarasını verir. Buna göre, atom numarası 15 olan P elementi ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır? A) Değerlik elektron sayısı 5'tir. B) 5A grubunda bulunur. C) 15. grupta yer alır. D) 2. periyotta yer alır. E) 3. periyodun 5. elementidir. 3. Periyodik cetvel ile ilgili olarak; • A grubu elementlerine baş grup (temel grup) elementleri denir. 8 tane A grubundan oluşur. • Bazı gruplara özel adlar verilmiştir. IA grubu: Alkali metaller grubu, IIA grubu: Toprak alkali metaller grubu, IIIA grubu: Toprak metalleri grubu, VIIA grubu: Halojenler grubu, VIIIA grubu: Asal gazlar adı ile bilinir. • B grubu elementleri yan grup elementleri olarak ifade edilir. 8 tane B grubundan oluşur. B grubu elementleri; geçiş metalleri olarak adlandırılır. • A grubu elementlerinin son katmanlarındaki elektron sayısı (He, hariç), grup numarasını verir. bilgileri veriliyor. Buna göre, aşağıda atom numarası verilen elementlerden hangisi halojenler arasında yer alır? A) 3 B) 5 C) 8 D) 11 E) 17 4. Periyodik cetvelde yer alan elementler; metaller, ametaller, yarımetaller ve soy (asal) gazlar olmak üzere dört başlık altında toplanmıştır. Aşağıda verilen tablodaki elementler; metal, ametal, yarımetal ve soygaz olarak sınıflandırılmaya çalışılmıştır. Buna göre, hangisinde yanlışlık yapılmıştır? Metal Ametal Yarımetal Soy gaz A) Na Cl B He B) Mg F Si Ne C) Ca O B Ar D) Al N B He E) H Cl Si Ne

45www.netlerikatla.com 5. Baş grup elementlerinden olan bir elementin son katmanında bulunan elektron sayısından faydalanarak; I. Değerlik elektron sayısı II. Katman sayısı III. Metal ya da ametal olduğu bilgilerinden hangilerine kesinlikle ulaşılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 6. Periyodik cetvel ile ilgili olarak; I. 63 elementten oluşmuştur. II. 8 tür A ve 8 tür B grubu vardır. III. Birinci ve ikinci periyotta eşit sayıda element bulunur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) II ve III 7. Periyodik cetvel ile ilgili olarak; I. IUPAC'a göre 7 periyot ve 18 gruptan oluşmuştur. II. Elementler artan atom numaralarına göre sıralanmıştır. III. Grupların oluşumunda elementlerin kimyasal özelliklerindeki benzerlik göz önünde bulundurulmuştur. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) I, II ve III 8. Modern periyodik cetvelle ilgili olarak; I. Son şeklini Mendeleyev vermiştir II. Elementlerin atom numaralarına göre sıralanması gerektiği fikri, H.Moseley'e aittir. III. Aynı periyottaki elementlerin kimyasal özellikleri benzerdir. yargılarından hangileri yanlıştır? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 9. İyon halinde bulunan bir taneciğin periyodik cetveldeki yerini bulmak için; I. Çekirdek yükü II. Katman sayısı III. İyon yükü en az hangileri bilinmelidir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I ve III 10. Görseldeki oklar, periyodik cetvel ile ilgili bazı özellikleri açıklamak üzere çizilmiştir. II I Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? A) I. ok periyotları göstermektedir. B) II. ok gruplar ile ilgilidir. C) I. ok 7 yatay sırayı temsil eder. D) II. ok 18 düşey sütun ile ilişkilendirilebilir. E) I. ok yönünde yer alan elementlerin kimyasal özellikleri benzerdir. 1-E 2-D 3-E 4-E 5-A 6-B 7-E 8-C 9-A 10-E

46 Tekrar Et www.netlerikatla.com Periyodik Cet vel Ve Periyodik Değişimler - III TEST - 9 1. IA grubunda bulunan elementler ile ilgili olarak; I. Son katmanlarında bir elektron bulunur. II. Bileşiklerinde sadece (+1) yük alırlar. III. Tamamen metallerden oluşmuştur. yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 2. Atom numarası 13 olan X elementi ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır? A) Baş grup elementlerindendir. B) IUPAC sisteminde 13. grupta bulunur. C) Toprak alkali metallerindendir. D) Bileşiklerinde sadece (+3) yük alır. E) Tabak ve tencere yapımında kullanılabilir. 3. Son katmanda 3 elektron bulunan ve A grup elementlerinden olan X ile ilgili olarak; I. 3A grubunda bulunur. II. Elektrik akımını çok iyi iletir. III. Bileşiklerinde sadece (+3) yük alır. yargılarından hangileri doğru olmayabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) I, II ve III 4. X atomunun elektronlarının katmanlara dağılımı yukarıdaki görselde verilmiştir. Buna göre, elektron katman dağılımı verilen tanecik ile ilgili olarak; I. 5A grubunda bulunur. II. Katyondur. III. Değerlik elektron sayısı 5 dir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 5. Bir X elementi ile ilgili olarak; • 20°C'de katı halde bulunuyor. • Isı karşısında süblimleşiyor. • Serbest halde X2 tanecikleri şeklinde bulunuyor bilgileri veriliyor. Buna göre, X elementi için; I. Tel ve levha haline getirilemez. II. Elektrik akımını iletmez. III. Metaller karşısında (–) yük alır. yargılarından hangileri doğru olabilir? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III

47www.netlerikatla.com 6. Metallerin özellikleri ile ilgili olarak; I. Isıyı ve elektriği iyi iletirler. II. Tel ve levha haline getirilebilirler. III. Bileşiklerinde daima (+) yük alırlar. IV. Kendilerine has parlaklıkları vardır. V. Hepsi de B grubu elementleridir. verilen bilgilerle ilgili olarak hangi maddede yanlışlık yapılmıştır? A) I B) II C) III D) IV E) V 7. Ametaller ile ilgili olarak; I. Renkli ve mat görünümlü elementlerdir. II. Çoğunlukla diatomik yapılıdırlar. III. O3 , P4 ve S8 çok atomlu ametal örnekleridir. IV. Bileşiklerinde (+) ya da (-) yük alabilirler. V. Metaller karşısında daima (-) yük alırlar. VI. Oda koşullarında; katı, sıvı ya da gaz halinde bulunabilirler. VII. İşlenmeleri kolaydır. verilen bilgilerden kaç tanesi doğrudur? A) 3 B) 4 C) 5 D) 6 E) 7 8. Atom numarası 20 olan X elementi ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır? A) Oda koşullarında katı hâlde bulunur. B) Yeni kesildiğinde parlaktır. C) Değerlik elektron sayısı 2'dir. D) Toprak alkali grubu metallerindendir. E) 13Al ile Al2 X3 bileşiği oluşturur. 9. X, Y, Z elementleri ile ilgili olarak; X: Oda koşullarında katı halde bulunuyor ve ısıyı iyi iletiyor. Y: Oda koşullarında gaz halinde bulunuyor ve bileşik oluşumuna katılmıyor. Z: Kimyasal etkileşimlerde ametaller gibi davrandığı halde az da olsa elektriksel iletkenlik gösteriyor. bilgileri veriliyor. Buna göre, X, Y ve Z elementlerinin dahil olduğu sınıflar, aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? Metal Ametal Yarı metal Soy gaz A) X – Z Y B) X Z – Y C) X Y Z – D) X Z Y – E) Y Z – X 10. X: 2 8 8 1 2 8 7 Y: 2 8 8 2 Z: Yukarıda katman elektron dağılımı verilen element atomları ile ilgili olarak; I. X ve Z metal, Y ametaldir. II. X, alkali metaller grubunda; Y ise halojenler arasında yer alır. III. Her üç element de aynı periyotta bulunur. verilen bilgilerden hangileri yanlıştır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 1-A 2-C 3-D 4-D 5-E 6-E 7-D 8-E 9-A 10-C

48 Tekrar Et www.netlerikatla.com Periyodik Cet vel Ve Periyodik Değişimler - IV TEST - 10 1. X, Y, Z ve T elementleri ile ilgili olarak; • Z ve T aynı periyotta bulunmaktadır. • X: Elektrik akımını iletiyor ve bileşiklerinde sadece (+) yük alabiliyor. • Y: Bulunduğu periyodun iyonlaşma enerjisi en yüksek elementidir. • Z: Elektrik akımını iletiyor. Bileşiklerinde (+) ve (-) yük alabiliyor. • T: Bileşiklerinde (+) ve (-) yük alabiliyor. Serbest halde diatomik yapılı olduğu biliniyor. verilen bilgilere göre; X,Y, Z, T elementlerinin periyodik cetveldeki yerleşimleri, aşağıdakilerin hangisindeki gibi olamaz? A) X Z T Y X Z T Y X Z T Y X Z T Y X Z T Y B) C) D) E) 2. I. 4 X2+ II. 2 Y III. 12Z IV. 20T2+ V. 18V atom ve iyonları veriliyor. Buna göre, aşağıda ileri sürülen yargılardan hangisi yanlıştır? A) X ve Z'nin kimyasal özellikleri benzerdir. B) Z ve T'nin değerlik elektron sayısı eşittir. C) T ve V'nin elektron sayısı eşittir. D) Y ve Z farklı gruplarda yer alır. E) Y ve V'nin kimyasal özellikleri benzerdir. 3. Aynı grupta bulunan elementlerin kimyasal özellikleri benzerdir. Ancak bazı elementler, bulundukları grupta yer alan diğer elementlerden farklı özellik gösterirler. Buna göre; I. 2 He II. 5 B III. 9 F elementlerinden hangileri bulundukları gruptaki diğer elementlerden farklı kimyasal özelliğe sahiptir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III 4. Aşağıda verilen elementlerden hangisinin son katmanındaki elektron sayısı, bulunduğu gruptaki diğer elementlerden farklıdır? A) 1 H B) 2 He C) 5 B D) 7 N E) 9 F

49www.netlerikatla.com 5. Periyodik cetvelde aynı grupta bulunan elementlerin kimyasal özellikleri benzerdir. Buna göre; I. 3 Li ve 11Na II. 7 N ve 15P III. 1 H ve 19K verilen element çiftlerinden hangileri, yukarıda verilen kural için istisna sayılır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III 6. X ve Y elementleri ile ilgili olarak; I. Kimyasal özellikleri arasında benzerlik varsa aynı grupta bulunurlar. II. Atom numarası büyük olanın değerlik elektron sayısı fazladır. III. Aynı grupta bulunuyorlarsa son katmanlarındaki elektron sayıları eşittir. yargılarından hangileri doğru olmayabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 7. Bir X elementi ile ilgili olarak aşağıdaki bilgiler veriliyor. I. Bileşiklerinde (+) ya da (-) yüklü olabiliyor. II. Elektrik akımını ametallerden çok, metallerden az iletiyor. III. Fiziksel olarak metallere, kimyasal olarak ametallere ait özellikler gösteriyor. Verilen bilgilere göre X elementi için aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz? A) Bir yarımetaldir. B) Tel ve levha haline getirilebilir. C) Oksijen ile bileşik oluşturabilir. D) 5 B veya 14Si olabilir. E) 1 H ile bileşik oluşturamaz. 8. Bir X elementi ile ilgili olarak, aşağıda verilen özelliklerden hangisi; X'in metal olmadığını kesinlikle söyleyebilmek için yeterlidir? A) Oda koşullarında sıvı halde bulunabilmesi B) Alaşımların yapısına katılabilmesi C) Isıyı ve elektriği iyi iletmesi D) Bazı bileşiklerinde (–) alabilmesi E) Bazı bileşiklerinde (+1), bazılarında (+2) yük alması 9. I. Tek cins atomlardan oluşurlar. II. Isıyı ve elektriği iyi iletirler. III. Kendi aralarında bileşik oluşturabilirler. IV. Oda koşullarında gaz halinde bulunurlar. V. Serbest halde diatomik ya da poliatomik yapıda bulunabilirler. Yukarıda verilen özelliklerden hangisi, metaller ile ametallerin ortak özelliklerindendir? A) I B) II C) III D) IV E) V 10. X Y Z T Yukarıda, periyodik cetvelden bir kesit verilmiştir. Buna göre, I. X'in atom numarası 9 ise Y, oda koşullarında gaz halinde bulunur. II. Y, flor elementi ise T'nin atom numarası 17 dir. III. Z'nin atom numarası 19 ise, T, toprak alkali metaller grubundadır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 1-D 2-C 3-B 4-B 5-C 6-E 7-E 8-D 9-A 10-E