TYT Origami Kimya Soru Bankası

50 Tekrar Et www.netlerikatla.com Periyodik Cet vel Ve Periyodik Değişimler - V TEST - 11 1. Periyodik cetvelde, elementlerin bazı özellikleri; gruplarda ve periyotlarda değişkenlik gösterir. II I Periyodik cetvelde, yukarıdaki oklar yönünde ilerlendiğinde; I. Birinci ve ikinci ok yönünde atom numarası artar. II. Değerlik elektron sayısı I. ok yönünde artarken, ikinci ok yönünde azalır. III. İkinci ok yönünde atom çapı artar. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) II ve III 2. Periyodik cetvelin ikinci periyodunda; 3 Li elementinden 9 F elementine doğru gidildiğinde; I. Atom numarası artar. II. Değerlik elektron sayısı değişmez. III. Metalik özellik artar. yargılarından hangileri doğru olur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 3. Periyodik cetvelin herhangi bir periyodunda; sağdan sola doğru gidildiğinde aşağıda verilen özelliklerden hangisi genellikle artar? A) İyonlaşma enerjisi B) Elektron ilgisi C) Değerlik elektron sayısı D) Atom çapı E) Atom numarası 4. Periyodik cetvelin herhangi bir grubunda; atom numarasının azaldığı yönde ilerlendiğinde; I. Değerlik elektron sayısı değişmez. II. İyonlaşma enerjisi artar. III. Katman sayısı değişmez. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 5. Atom numaraları ve element sembolleri verilen; 6 X, 7 Y, 8 Z, 11T elementleri için; I. Atom çapı en küçük olan Z'dir. II. Y'nin iyonlaşma enerjisi Z'nin iyonlaşma enerjisinden büyüktür. III. Katman sayıları aynıdır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 6. Periyodik cetvelde atom çapının arttığı yönlerde; I. Atom numarası azalabilir. II. Atom numarası artabilir. III. İyonlaşma enerjisi azalır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III

51www.netlerikatla.com 7. Aynı periyotta bulunan, baş grup elementleri; X, Y, Z ile ilgili olarak; • X2–, Y3–, Z taneciklerinin elektron sayıları eşittir. • Z bir soy gazdır. bilgileri veriliyor. Buna göre, I. Atom numaraları Y > X > Z şeklindedir. II. X 6A grubundadır. III. Y3– ün son katmanında 8 elektron bulunur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 8. Şekildeki periyodik cetvelde gösterilen ok yönünde ilerlendiğinde aşağıdakilerden hangisi doğru olur? A) İyonlaşma enerjisi artar. B) Ametalik özellik artar. C) Değerlik elektron sayısı değişmez. D) Elektronegatiflik artar. E) Atom yarıçapı artar. 9. 11X, 12Y ve 13Z olarak verilen elementlerin iyonlaşma enerjilerinin büyükten küçüğe doğru sıralanışı,aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? A) Y > X > Z B) X > Y > Z C) Z > X > Y D) Y > Z > X E) Z > Y > X 10. İyonlaşma Enerjisi (kcal/mol) Atom numarası X Y Z Yukarıda verilen atom numarası iyonlaşma enerjisi grafiği, 2. Periyot elementlerine aittir. Buna göre; I. X'in atom numarası 3'dür. II. Y, 15. Grupta bulunur. III. Z'den sonra gelen element, bir soygazdır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 11. X, X1+ ve X1– tanecikleriyle ilgili olarak; I. İyonlaşma enerjisi en küçük olan X1+ dir. II. Atom çapı en büyük olan X1– dir. III. Çekirdek yükleri eşittir yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) II ve III 12. 2A grubunda bulunan X ve Y elementlerinden; X'in atom yarıçapı, Y'ninkinden büyük olduğuna göre; Y'nin hangi özelliği X'inkinden büyüktür? A) Atom numarası B) Değerlik elektron sayısı C) Nötron sayısı D) İyonlaşma enerjisi E) Reaksiyona girme eğilimi 1-D 2-A 3-D 4-C 5-B 6-E 7-D 8-E 9-D 10-B 11-E 12-D

52 Tekrar Et www.netlerikatla.com Periyodik Cet vel Ve Periyodik Değişimler - VI TEST - 12 1. T Z Y X İyonlaşma Enerjisi (kcal/mol) Atom numarası Yukarıda verilen iyonlaşma enerjisi atom numarası grafiğine göre; I. Z yarımetal olabilir. II. T soygazdır. III. Y, 5A grubunda bulunabilir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 2. Tabloda, baş grup elementlerinden olan; X, Y ve Z element atomlarının ilk dört iyonlaşma enerjileri verilmiştir. Atomlar IE1 İE2 İE3 İE 4 X 91 176 389 1512 Y 120 234 987 2124 Z 130 245 1125 2360 Bu bilgilere göre, aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılamaz? A) X, 3A grubunda bulunur. B) Y ve Z aynı grup elementleridir. C) Z'nin periyot sayısı, Y'ninkinden küçüktür. D) Y'nin atom çapı Z'ninkinden büyüktür. E) Y ve Z arasında YZ bileşiği oluşur. 3. Periyodik cetvelin aynı periyodunda soldan sağa doğru gidildiğinde genel olarak; I. Ametalik özellik, II. Elektron ilgisi, III. Elektronegatiflik niceliklerinden hangileri artar? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 4. X, Y, Z elementleri ile ilgili olarak; I. Atom numarası en büyük olan Y'dir. II. Atom çapı en büyük olan Z'dir. III. X ve Z, benzer kimyasal özellik göstermektedir. verilen bilgilere göre; X,Y ve Z elementlerinin periyodik cetveldeki yerleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A) X Z Y B) X Z Y C) X Y Z D) Y X Z E) Z X Y 5. a b d c e Yukarıda verilen periyodik cetvel örneğinde gösterilen oklar yönünde ilerlendiğinde aşağıdakilerden hangisi yanlış olur? A) "a" yönünde metalik özellik artar. B) "a" yönünde metal oksitlerinin bazik karekteri artar. C) "e" yönünde katman sayısı azalır. D) "c" yönünde, metallerin erime ve kaynama sıcaklıkları artar. E) "d" yönünde iyonlaşma enerjisi artar.

53www.netlerikatla.com 6. 4A 5A 6A 7A C N O X Si Y S Z Yukarıda verilen periyodik cetvel kesitine göre; I. İyonlaşma enerjisi en yüksek olan X'dir. II. Y'in I. iyonlaşma enerjisi S'in I. iyonlaşma enerjisinden büyüktür. III. X ve Z'nin kimyasal özellikleri benzerdir. IV. Elektron ilgisi en yüksek olan Z'dir. V. Elektronegatifliği en yüksek olan X'dir. VI. O ile X arasında oluşacak bileşikte O, (+2) yük alır. verilen bilgilerden kaç tanesi doğrudur? A) 1 B) 3 C) 4 D) 5 E) 6 7. X Y Z Periyodik sistemin aynı periyodunda bulunan; X, Y, Z elementlerinin atom numaraları; a X, a+1Y, a+2Z şeklinde verildiğine göre; I. X, 1A grubunda ise; Z'nin I. iyonlaşma enerjisi Y'nin I. iyonlaşma enerjisinden büyüktür. II. X, 2A grubunda bulunuyor ise Z, 14. grup elementidir. III. X, 3A grubu elementi ise iyonlaşma enerjisi en yüksek olan element Z'dir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 8. X Y Z T II IV I III Yukarıda periyodik cetvelden bir kesit verilmiştir. Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisi kesinlikle yanlış olur? A) Y'nin I. iyonlaşma enerjisi, X'in I. iyonlaşma enerjisinden büyük ise; T'nin I. iyonlaşma enerjisi de Z'nin I. iyonlaşma enerjisinden büyüktür. B) Z'nin atom çapı, T'nin atom çapından büyük ise; T'nin iyonlaşma enerjisi Z'nin iyonlaşma enerjisinden büyüktür. C) Y'nin elektron ilgisi T'ninkinden büyük olabilir. D) T'nin elektron ilgisi, Y'nin elektron ilgisinden büyük olabilir. E) I. ok yönünden başlanarak, IV. ok yönüne doğru ilerlendiğinde elektronegatiflikte değişiklikle karşılaşılmaz. 9. b a X Y Z Yukarıdaki görselde, periyodik cetvelden bir kesit verilmiştir. Buna göre; I. "a" yönünde değerlik elektron sayısı azalır. II. "b" yönünde metalik özellik artar. III. Atom çapı en büyük olan Z'dir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 1-C 2-E 3-E 4-A 5-E 6-E 7-D 8-E 9-E

54 Tekrar Et www.netlerikatla.com TEST - 13 Atom Ve Periyodik Cet vel - I 1. Baş grup elementlerinde, bir atomun son katmanında bulunan elektron sayısından faydalanılarak, elementlerin türleri ve elementlerin bazı özellikleri hakkında çeşitli bilgilere ulaşmak mümkündür. Aşağıda bu bilgilerden bazıları verilmiştir: • 1, 2 ya da 3 ise ( 1 H, 2 He ve 5 B hariç) metaldir. • 4, 5, 6, 7 ise ( 1 H ve 5 B dahil) ametaldir. • 8 ise ( 2 He dahil) soy gazdır. Buna göre, 12X atomu ile ilgili olarak; I. Değerlik elektron sayısı 2 dir. II. Elektriği ve ısıyı iyi iletir. III. Toprak alkali metalleri grubunda yer alır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 2. X Proton sayısı Yukarıdaki grafikte aynı periyotta bulunan elementler için "X" yerine aşağıda verilenlerden hangisi yazılabilir? A) Atom numarası B) Çekirdek yükü C) Elektron sayısı D) Katman sayısı E) Değerlik elektron sayısı 3. Periyodik cetvelde yer alan elementler ile ilgili olarak; I. Atom numarası büyük olan elementin değerlik elektron sayısı da büyüktür. II. Aynı periyotta ilerlendiğinde atom çapı artıyorsa; atom numarası küçülür. III. Bileşiklerinde (+) yük alabilen elementler metaldir. yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 4. X Y Z Yukarıda periyodik cetvelden bir kesit verilmiştir. X'in atom numarası 14 olduğuna göre; I. Y ve Z ametaldir. II. Y'nin I. iyonlaşma enerjisi en büyüktür. III. X ve Z arasında iyonik bağlı bileşik oluşur. yargılarından hangileri doğru olur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 5. X Y Z K L V N R E G P T M A Yukarıda verilen periyodik cetvel kesitinde yer alan elementler ile ilgili olarak; I. X, Y, Z elementlerinin kimyasal özellikleri benzerdir. II. M, A, T elementlerinin değerlik elektron sayıları aynıdır. III. N ve R elementlerinin kimyasal özellikleri benzerdir. yargılarından hangileri yanlıştır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III

55www.netlerikatla.com 6. Proton sayısı X Y Z Kütle numarası Yukarıdaki grafikte verilenlere göre X, Y, Z tanecikleri ile ilgili olarak; I. Aynı elementin atomlarıdır. II. Z'nin nötron sayısı en büyüktür. III. Tel ve levha haline getirilebilirler. yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 7. X: 2 2 8 8 8 8 1 2 2 8 3 Y: Z: Yukarıda elektronlarının katmanlara dağılımı gösterilen elementler ile ilgili olarak; I. Birinci iyonlaşma enerjisi en yüksek olan Y'dir. II. İkinci iyonlaşma enerjisi en yüksek olan X'dir. III. X'in ikinci iyonlaşma enerjisi, Z'nin üçüncü iyonlaşma enerjisine eşittir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 8. Aşağıda, periyodik cetvelden bir kesit verilmiştir. K L M S N R E G Z P Y X Buna göre, tabloda verilen elementlerin kimyasal özelliklerine bağlı olarak yapılan sınıflandırmalardan hangisi doğrudur? Alkali Toprak Soy Metaller Metalleri Gazlar Ametaller A) L, M N, R X, Y K, E, P, G, Z B) K, L, M N, R X, Y E, P, G, Z C) L, M R X, Y K, E, N, P, G, Z D) K, L, M R X, Y E, P, G, Z E) K, L, M R X, Y N, E, P, G, Z 9. • X ve Y atomlarının elektron sayısındaki zamana bağlı değişim ve oluşan bileşiğin formülü grafikte gösterildiği gibidir. Elektron sayısındaki değişim Zaman X a b 10 Y X2 Y3 Buna göre; I. Her bir X atomunun verdiği elektron sayısı; her bir Y atomunun aldığı elektron sayısından fazladır. II. a = 13 ve b = 8 eşitlikleri vardır III. X2 Y3 bileşiğinde, alınan toplam elektron sayısı, verilen toplam elektron sayısına eşittir yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 1-E 2-D 3-B 4-D 5-E 6-D 7-D 8-C 9-E

56 Tekrar Et www.netlerikatla.com TEST - 14 Atom Ve Periyodik Cet vel - II 1. • X ve Y izotop atomlardır. • Y ve Z izobar atomlardır. • Z ve T izoton atomlardır. Buna göre; I. Y'nin atom numarası 11 ise, Z'nin atom numarası 10 olabilir. II. T'nin atom numarası 9 ise X ile izobar olabilir. III. Y ve T'nin nötron sayıları farklıdır. yargılarından hangileri doğru olabilir? A) Yalnız II B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 2. N3– iyonu N5+ iyonuna dönüşürken; I. Elektron sayısı azalır. II. Enerji alır. III. İyon çapı küçülür. yargılarından hangileri doğru olur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 3. I. 37X1– II. 38Y1+ III. 39Z2– İyonlarının elektron sayıları eşit olduğuna göre; X, Y, Z atomlarının nötron sayıları arasındaki ilişki, aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? A) Z > X > Y B) Z = X > Y C) Z > X = Y D) Z = X = Y E) Y > X > Z 4. • 39Kn iyonunun proton sayısı 19'dur. • 39Kn iyonunda; proton, nötron ve elektronların toplam sayısı 57 dir. Buna göre, "n" in sayısal değeri aşağıdakilerden hangisi olmalıdır? A) –2 B) –1 C) +1 D) +2 E) +3 5. 56Fe3+ iyonunun 23 elektronu bulunmaktadır. Buna göre 58Fe izotopunun nötron sayısı kaçtır? A) 24 B) 26 C) 28 D) 32 E) 34 6. 33X ve 33Y atomları farklı elementlere aittir. Buna göre; I. Nötron sayıları farklıdır. II. Çekirdek yükleri aynıdır. III. Kimyasal özellikleri farklıdır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III

57www.netlerikatla.com 1-E 2-E 3-A 4-C 5-D 6-C 7-E 8-D 9-B 10-B 11-E 12-E 7. 11X ve 12Y atomları ile ilgili olarak; I. Nötron sayıları aynı olabilir. II. Kütle numaraları aynı olabilir. III. Nükleon sayıları aynı olabilir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 8. Atom numarası 13 olan Al elementi ile ilgili olarak; I. Amfoter metallerdendir. II. Bileşiklerinde daima +1 değerlik alır. III. 3. iyonlaşma enerjisi ile 4. İyonlaşma enerjisi arasında ani artış gözlenir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 9. 18X ve 19Y atomları ile ilgili olarak; I. Katman sayıları aynıdır. II. Nötron sayıları aynı olabilir. III. Oda koşullarında gaz halinde bulunurlar. yargılarından hangileri doğru olabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 10. • Periyodik cetvelde yer alan elementlerin büyük bir çoğunluğu metallerden oluşur. • Metaller ametallerle iyonik bağlı bileşikler oluştururlar. • İyonik bileşikler oda koşullarında katı halde bulunurlar. • Metaller genel olarak elektriği ve ısıyı iyi iletirler. • Periyodik cetvelde bir periyotta soldan sağa doğru gidildiğinde metallerin iletkenlikleri artar. Yukarıda verilen bilgilere göre, aşağıda sembolleri verilen elementlerden hangisinin iletkenliği en yüksektir? A) H B) Cu C) N D) Ne E) Ar 11. Metaller ile ilgilli olarak; I. İşlenebilir, tel ve levha haline getirilebilirler. II. Kendilerine özgü parlaklıkları vardır. III. Bileşiklerinde daima (+) yüklü olurlar. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 12. X Y Z K L V N R E G P T M A Yukarıda verilen periyodik cetvel kesitinde yer alan elementler ile ilgili olarak; I. Y ve P'nin katman sayısı aynıdır. II. N ve E elektrik akımını iletir. III. G'nin elektron ilgisi P'nin elektron ilgisinden yüksektir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III

58 Tekrar Et www.netlerikatla.com Atom Ve Periyodik Cet vel - III TEST - 15 1. XY3 bileşiğinde yer alan X'in son katmanında 3 elektron bulunmaktadır. Buna göre; I. Y, metal olabilir. II. Y'nin değerlik elektronu 1 dir. III. X-Y bağları iyoniktir. yargılarından hangileri yanlış olabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 2. • Metaller ile ametallerin yaptıkları bileşiklere iyonik bileşikler denir. • İyonik bileşiklerde, atomlar arası bağlar iyonik bağ olarak adlandırılır. • İyonik bileşikler formüllerle gösterilirler. Verilen bilgilere göre; 24X elementinin atom numarası 12 ve 14Y elementinin atom numarası da 7 olarak veriliyor. X ve Y atomları arasında oluşacak bileşik ile ilgili olarak; I. Formülü X3 Y2 şeklindedir. II. İçerdiği iyonların elektron sayıları farklıdır. III. Kovalent yapılı bir bileşiktir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 3. X: 2 2 8 8 8 8 1 2 2 8 6 Y: Z: Yukarıda katman-elektron dağılımları verilen elementler ile ilgili olarak; I. X, birinci grupta; Y, 6A grubunda bulunur. II. X ve Z arasında bileşik oluşmaz. III. Z, 18. grupta yer alır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 4. İ.E1 (kj/mol) İ.E2 (kj/mol) İ.E3 (kj/mol) İ.E4 (kj/mol) İ.E5 (kj/mol) X 124 640 1050 - - Y 215 419 1155 2050 - Z 191 386 760 2630 4952 T 260 512 1071 1918 7610 R 119 590 1010 2040 3905 Yukarıdaki tabloda verilenlere göre; I. X ve R aynı grupta bulunur. II. Y, toprak alkali metaller grubunda yer alır. III. Z'nin değerlik elektron sayısı 3'tür. IV. T, 14. grup elementidir. V. Y'nin atom numarası 4'tür. VI. X, Y ve R elektrik akımını iyi iletir. yargılarından kaç tanesi doğrudur? A) 2 B) 3 C) 4 D) 5 E) 6

59www.netlerikatla.com 5. Baş grup elementlerinden olan; X, Y, Z elementlerinin değerlik elektron sayıları 1'dir. Buna göre, X,Y, Z elementleri ile ilgili olarak; I. Atom numarası en büyük olan Z'dir. II. Bütün bileşiklerinde sadece +1 yük alırlar. III. İyonlaşma enerjisi düşük olanın, atom numarası büyüktür. yargılarından hangilerinin doğru olduğu kesindir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 6. Elementlerin periyodik cetvelde bazı özellikleri periyodik olarak değişiklikler gösterir. Aşağıda verilen grafiklerden hangisinde periyodik değişim gösteren özellik yanlış gösterilmiştir? Değerlik elektron sayısı A) B) C) D) E) Aynı grupta atom numarası İyonlaşma enerjisi Aynı periyotta atom numarası Atom çapı Aynı grupta atom numarası Atom çapı Aynı periyotta atom numarası Katman sayısı Aynı periyotta atom numarası 7. Metaller ve yarı metaller ile ilgili olarak; I. Elektrik akımını iletme II. 25 °C'de katı halde bulunma III. Kırılgan olma verilen özelliklerden hangileri ortak değildir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 8. Periyodik cetvelde yer alan elementler ile ilgili olarak aşağıdaki bilgiler veriliyor: • Metal, ametal, yarı metal ve soy gaz elementlerinden oluşur. • Aynı periyottaki elementlerin katman sayıları; aynı gruptaki elementlerin, değerlik elektron sayıları aynıdır. • Atom numarası arttığında metalik özellik, gruplarda artarken, periyotlarda azalır. Buna göre, X K N Z Y M R L Yukarıda verilen periyodik cetvelde yer alan elementler ile ilgili olarak, aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? A) X ve M ametaller sınıfında yer alır. B) K, L ve N metal özellikleri gösterirler. C) Y ve R oda koşullarında tek atomlu gaz halinde bulunan soy gazlardır. D) N'in metalik özelliği K'dan yüksektir. E) Z ve L yarı metaldir. 1-E 2-A 3-C 4-E 5-C 6-E 7-C 8-E

60www.netlerikatla.com TEST - 1 1. X Y Z 17 Elektron sayısı Proton sayısı Yukarıdaki grafikte verilenlere göre; I. X,Y, Z aynı atoma aittir. II. X, katyon, Y ve Z anyondur. III. Z'nin çapı, X ve Y'nin çapından büyüktür. yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 2. İkinci periyodun, 17. grubunda bulunan X elementi ile ilgili olarak; I. Serbest halde diatomik yapılı moleküller halinde bulunur. II. Bileşiklerinde sadece (-1) yük alır. III. Metaller ile sadece alaşım oluşturur. Bileşik yapımına katılmaz. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 3. 13Al atomunu iyonlaşma enerjileri ile ilgili olarak; • İE1 =210 kj/mol • İE2 = 456 kj/mol • İE3 = ? kj/mol • İE4 = 3600 kj/mol • İE5 = 7240 kj/mol değerleri veriliyor. İE3 yerine aşağıda verilen iyonlaşma enerjisi değerlerinden hangisi yazılamaz? A) 4320 kj/mol B) 1012 kj/mol C) 867 kj/mol D) 798 kj/mol E) 660 kj/mol 4. 14X, 15Y ve 16Z atomlarının bazı özelliklerindeki değişimleri göstermek için çizilmiş olan, aşağıdaki grafiklerden hangisinde yanlışlık yapılmıştır? A) Proton sayısı C) B) D) E) 16 15 14 14 15 16 14 15 16 14 15 16 14 15 16 6 5 4 İyonlaşma enerjisi Atom numarası Değerlik elektron sayısı Atom numarası Atom çapı Elektron sayısı Elektron sayısı X X Y Y Z Z Katman sayısı Çekirdek yükü X Y Z X Y Z 14 15 16 X Y Z

61www.netlerikatla.com 5. I. Aynı periyotta bulunan elementlerin, katman sayıları da aynıdır. (D/Y) II. 2A grubunda bulunan elementlerden iyonlaşma enerjisi en büyük olan elementin atom numarası en küçüktür. (D/Y) III. Periyodik cetvelde soldan sağa doğru gidildiğinde elektron ilgisi arttığına göre; her periyotta elektron ilgisi en yüksek element, periyodun sonunda yer alan bir soy gaz dır. (D/Y) Yukarıda verilen bilgiler doğru (D) ve yanlış (Y) olarak sıralandığında aşağıda verilenlerden hangisindeki gibi bir sonuçla karşılaşılır? A) DYD B) DDY C) YDD D) YYD E) DDD 6. Aynı periyotta bulunan: X, Y, Z elementleri ile ilgili olarak; I. Y'nin 1. iyonlaşma enerjisi; hem Z'den hem de X'ten büyüktür. II. Z'nin baş grup numarası en büyüktür. III. X ve Y metal, Z yarı metal özellikleri göstermektedir. bilgileri veriliyor. Buna göre Y'nin bulunduğu periyot ve grup numarası aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? Periyot No Grup No A) 3. Periyot 2A grubu B) 2. Periyot 2A grubu C) 3. Periyot 3A grubu D) 2. Periyot 3A grubu E) 3. Periyot 5A grubu 7. 3. periyodun 17. grubunda bulunan X elementi ile ilgili olarak; I. Halojenler sınıfında yer alır. II. Bileşiklerinde sadece (-1) yük alır. III. Diğer elementlere göre elektron ilgisi en yüksek olan elementtir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 8. Madde Türü Madde Tanımlamaları I. SO2– 4 a.Soygaz II. Ca2+ b. Kezzap III. 1 H, 2 D, 3 T c. Yarı metal IV. HNO3 d. Katyon V. Ne e. Çok atomlu iyon VI. B f. İzotop atomlar bazı maddeler ve bu maddeler ile ilgili kısa tanımlamalar yukarıda sıralanmıştır. Buna göre, verilen madde türü ile eşleştirilen tanımlamalardan hangisinde yanlışlık yapılmıştır? A) II.d B) III.f C) IV.e D) V.a E) VI.c 1-D 2-C 3-A 4-D 5-B 6-B 7-D 8-C

62www.netlerikatla.com TEST - 2 1. Bilim insanlarının atom kavramı üzerinde düşünmeye, Demokritos ile başladıkları kabul edilir. Ancak Demokritos'un atom ile ilgili yaklaşımları felsefi düzeyde kalmış, bilimsel bir nitelik kazanmamıştır. Bilimsel anlamda ilk atom modelini ortaya koyan bilim insanı J.Dalton olmuştur. Dalton'un ortaya koyduğu atom modeline göre atom; I. İçi dolu kürelerden oluşmuştur. II. Kimyasal tepkimeler sırasında atomlar parçalanamaz ve yok olmazlar. III. Kimyasal tepkimeler sırasında atom türü ve sayısı korunur. IV. Bir elementin bütün atomlarının kütleleri ve şekilleri aynıdır. V. Farklı elementlerin atomları birbirinden farklıdır. VI. Farklı element atomları, belirli oranlarda birleşerek bileşikleri oluştururlar. özelliklerinden kaç tanesini taşımaktadır? A) 2 B) 3 C) 4 D) 5 E) 6 2. Aşağıda verilen elementlerden hangisi yaptığı bileşik türleriyle diğerlerinden ayrılır? A) 3 Li B) 11Na C) 16S D) 12Mg E) 20Ca 3. Nötr bir atom ile ilgili olarak; I. Nötron sayısı daima proton sayısına eşittir. II. Proton ve nötronlarının toplamı kütle numarasını verir. III. Elektronların kütleleri protonların kütlelerine eşit, yükleri zıttır. yargılarından hangileri yanlıştır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 4. Atom (1) Çekirdek (2) Proton (4) Nötron (5) Elektron (6) Yörünge (3) Yukarıda verilen şemada atom ve atom altı parçacıkları yer almaktadır. Atom ile ilgili olarak; I. (2) ilk defa Rutherford tarafından kullanılmıştır. II. (3) Bohr atom teorisi ile ilgilidir. III. 4, 5 ve 6'nın toplamı kütleleri toplamı atom kütlesine eşittir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 5. X Y Z Yukarıdaki görselde, bir atomun nötr hali ve zıt yüklü iyonları verilmiştir. Buna göre; I. X, anyon, Z katyondur. II. Atomun nötr hali Y ile gösterilmiştir. III. X'in nötron sayısı, Z'nin nötron sayısından fazladır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III

63www.netlerikatla.com 6. X ve Y, bileşiklerinde sadece (+2) yük alan izotop atomlardır. X ve Y taneciklerinin 35 17Cl atomu ile yapacakları bileşik ile ilgili olarak; I. Kütleleri farklıdır. II. Nötron sayıları farklıdır. III. Atom sayıları farklıdır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 7. X ve Y izotop atomlardır. Buna göre; X1– ve Y2+ ile ilgili olarak; I. Proton sayıları aynıdır. II. Çekirdek yükleri aynıdır. III. Atom numaraları aynıdır. IV. Elektron sayıları aynıdır. V. Çekirdeğin elektron başına uyguladığı çekim kuvvetleri aynıdır. yargılarından kaç tanesi doğrudur? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 8. Elektron sayıları ve elektron dizilimleri aynı, proton sayıları farklı olan taneciklere izoelektronik tanecikler denir. Yukarıda verilen tanıma göre; I. 10Ne ve 11Na1+ II. 12Mg ve 12Mg2+ III. 11Na+ ve 12Mg2+ verilen tanecik çiftlerinden; hangileri izoelektronik taneciklere örnek gösterilebilir? A) Yalnız II B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 9. X ve Y izobar atomlardır. Buna göre X2+ ve Y2– tanecikleri ile ilgili olarak; I. Proton sayıları, II. Nötron sayıları, III. Elektron sayıları verilenlerden hangileri aynı olabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) I, II ve III 10. İ.E1 (kj/mol) İ.E2 (kj/mol) İ.E3 (kj/mol) İ.E4 (kj/mol) İ.E5 (kj/mol) Y 198 380 712 2710 3970 Tabloda ilk 5 iyonlaşma enerjisi verilen Y elementinin 2 katmanı bulunmaktadır. Buna göre; I. Değerlik elektron sayısı 3'tür. II. Bileşiklerinde daima (+) yük alır. III. 7 N elementi ile benzer kimyasal özellikler gösterir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 11. K L M Yukarıda verilen periyodik cetvel kesitine göre, aşağıdaki yargılardan hangisi yanlış olur? A) Atom yarıçapı en küçük olan K'dır. B) M'nin iyonlaşma enerjisi en düşüktür. C) K ve L metal, M ametal olabilir. D) Katman sayıları farklıdır. E) Değerlik elektron sayıları eşittir. 1-E 2-C 3-D 4-E 5-C 6-B 7-C 8-C 9-C 10-A 11-C

64www.netlerikatla.com TEST - 3 1. Aşağıda verilen proton sayısı-elektron sayısı grafiğine göre; X Y Z 15 10 15 18 Elektron sayısı Proton sayısı I. Y'nin kütle numarası 30'dur. II. X+5 yüklü katyondur. III. Z'de elektron başına düşen çekim kuvveti en düşüktür. yargılarından hangilerine ulaşılır? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) II ve III 2. İ.E1 (kj/mol) İ.E2 (kj/mol) İ.E3 (kj/mol) İ.E4 (kj/mol) İ.E5 (kj/mol) X 124 640 1150 - - Y 118 580 1012 2110 2975 Yukarıdaki tabloda; X ve Y elementlerine ait ilk 5 iyonlaşma enerjisi verilmiştir. Buna göre, X ve Y elementleri ile ilgili olarak; I. Her iki element de 1A grubunda bulunur. II. Y'nin atom çapı, X'inkinden büyüktür. III. X'in değerlik elektron sayısı 1, Y'nin değerlik elektron sayısı 2 dir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 3. Aşağıdaki grafikte verilenler, baş grup elementleri ile ilgilidir. 1 2 4 5 6 7 1 2 3 4 5 6 7 8 3 Grup numarası X Z Y K T Periyot numarası Buna göre, grafikte verilen; X, Y, Z ,T ve K elementleri ile ilgili olarak; I. Y'nin değerlik elektron sayısı K'nınkinden farklıdır. II. Z'nin kimyasal özellikleri ametallere, bazı fiziksel özellikleri metallere benzer. III. Z ve T metal, X ametaldir. IV. X'in atom numarası 17'dir. yargılarından hangileri doğrudur? A) I ve II B) I, II ve IV C) I, III ve IV D) II, III ve IV E) I, II, III ve IV 4. Ametaller ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır? A) Oda koşullarında sadece katı halde bulunabilirler. B) Tel ve levha haline getirilemezler. C) Mattırlar. D) Bileşiklerinde hem (+) hem de (-) yük alabilirler. E) Metallerle iyonik bağlı bileşik oluştururlar.

65www.netlerikatla.com 5. • Gaz halindeki nötr bir atomdan bir elektron kopartmak için gereken enerjiye birinci iyonlaşma enerjisi denir. • Bir atomun elektron sayısı kadar iyonlaşma enerjisinden bahsedilir. • 3 Li atomunun 3, 12Mg atomunun 12 iyonlaşma enerjisi vardır. • Bir alt katmandaki elektron koparılırken daha yüksek enerjiye ihtiyaç duyulur. Buna göre, I. X (g) + 182 kj/mol → X1+ (g) + e– II. X1+ (g) + 402 kj/mol → X2+ (g) + e– III. X2+ (g)+ 2189 kj/mol → X3+ (g) + e– X atomu ile ilgili verilen tepkimelere bağlı olarak ileri sürülen aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? A) X atomunun, ilk üç iyonlaşma enerjisi verilmiştir. B) X atomunun ikinci iyonlaşma enerjisi 402 kj/mol'dür. C) X'in atom numarası 4 olabilir. D) X'in son katmanında 2 elektron bulunur. E) X elementinin en az üç katmanı vardır. 6. Aşağıda verilen grafik, aynı periyotta bulunan baş grup elementleri ile ilgili olduğuna göre; X Proton sayısı "X" ile gösterilen yere; I. İyonlaşma enerjisi II. Değerlik elektron sayısı III. Katman sayısı ifadelerinden hangileri yazılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 7. Baş grup elementlerinden olan; X, Y ve Z elementleri ile ilgili olarak aşağıdaki bilgiler veriliyor; • X elementi; Y ile XY2 , Z ile XZ iyonik bileşiklerini oluşturabiliyor. I II V IV III Buna göre; X, Y, Z elementlerinin, yukarıdaki periyodik cetvel kesitinde gösterilen yerleri ve ait oldukları gruplar, aşağıdakilerin hangisinde doğru gösterilmiştir? X Y Z A) I.1A III.6A IV.7A B) II.2A IV.7A III.6A C) II.2A III.5A IV.6A D) III.6A II.2A I.1A E) I.1A IV.7A III.5A 8. Atom numarası 3 olan X atomu ve atom numarası 9 olan Y atomu ile ilgili olarak verilen; I. Aralarında iyonik bağlı XY bileşiği oluştururlar. II. X, Metal, Y ametaldir. III. XY bileşiğnde X dubletini, Y oktetini tamamlamıştır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 9. X,Y, Z elementleri ile ilgili olarak aşağıdaki bilgiler veriliyor, I. X, oda koşullarında katı halde bulunuyor. II. Y, ısıyı ve elektriği iletmiyor. III. Z, ametallerle kovalent bağlı bileşik oluşturuyor. Buna göre bu elementlerden hangilerinin ametal olduğu kesindir? A) Yalnız X B) Yalnız Y C) Yalnız Z D) X ve Y E) Y ve Z

66www.netlerikatla.com 10. Periyodik cetvelde yer alan elementler; • Metaller • Ametaller • Yarı metaller • Soy gazlar olmak üzere dört grupta incelenir. Aşağıdakilerden hangisi metallerin genel özelliklerinden değildir? A) İletken olmaları B) Tek atomlu bulunmaları C) Elektron almaya yatkın olmaları D) Parlak olmaları E) İşlenmeye uygun özellikte olmaları 11. Aşağıda verilen bulmacada; 1 3 2 4 5 1. Ok: NH4 + gibi iyonlara verilen ad 2. Ok: Periyodik cetvelde, yatay sıraların adı 3. Ok: Atomun yapısındaki varlığı J. Thomson tarafından tespit edilmiş; atom altı parçacığa verilen ad 5. Ok: Atom numarası aynı, nötron sayısı farklı taneciklerin genel adı Buna göre, bulmaca çözüldüğünde 4. ok ile gösterilen boşluğa aşağıda verilen kimya kavramlarından hangisi gelmelidir? A) Klon B) İyot C) Ayar D) İyon E) Nötr 12. X 2 8 7 1 2 8 6 Y2– 2 8 8 Z X ve Z atomları ile Y–2 iyonuna ait elektronların katmanlara dağılımını tahtaya çizen Ferhat öğretmen, öğrencilerinden bu tanecikler ile ilgili düşüncelerini söylemelerini istediğinde aşağıdaki cevapları almıştır: Şirin: X'in atom numarası10'dur ve uyarılmış bir atomdur. Kerem: Y2– anyon olarak adlandırılır. Y'ye göre atom çapı bü- yümüştür. Aslı: Z üçüncü periyotta bulunan bir soygaz atomudur. Leyla: X ile Z'nin atom numaraları eşit olduğuna göre bun- lar aynı elementtir. Tahir: X atomu, Z atomunun uyarılmış halini göstermektedir. Ferhat öğretmen aldığı cevaplara göre öğrencilerine performans notu verecek olsaydı en düşük notu hangi öğrenciye vermesi gerekirdi? A) Şirin B) Kerem C) Aslı D) Leyla E) Tahir 13. XY3 bileşiğinde yer alan X'in son katmanında 3 elektron bulunmaktadır. Buna göre; I. Y, ametal olabilir. II. Y'nin son katmanında 7 elektron bulunur. III. X – Y bağları iyoniktir. yargılarından hangileri doğru olabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 1-E 2-D 3-B 4-A 5-E 6-C 7-B 8-E 9-C 10-C 11-D 12-A 13-E

3. ÜNİTE Kimyasal Türler Arası Etkileşimler Kimyasal Türler Kimyasal Türler Arası Etkileşimler Güçlü Etkileşimler – İyonik Bağ Atom Ve Moleküllerde Lewis Yapısı Güçlü Etkileşimler – Kovalent Bağ Bileşiklerde Adlandırılma Güçlü Etkileşimler – Metalik Bağ Güçlü Etkileşimler: İyonik, Kovalent - Metalik Bağlar Zayıf Çekim Kuvvetleri, Kaynama Ve Çözünme Kimyasal Türler Arası Etkileşimler Fiziksel ve Kimyasal Değişimler

68 Tekrar Et www.netlerikatla.com Kimyasal Türler TEST - 1 1. Kimyasal türler; atom, molekül ve iyon olmak üzere üç başlık altında toplanmıştır. • Atom: Bir elementin bütün özelliklerini gösteren en küçük yapı taşıdır. • Molekül: Aynı (O2 ) ya da farklı atomların (CO2 ) birbiri ile kimyasal olarak etkileşmesi sonucunda oluşan maddelerdir. Ametal atomlarından oluşan kimyasal türlerdir. • İyon: (+) ya da (–) yüklü, atom veya atom gruplarına denir.Anyonlar ve katyonlar iyonlar sınıfını oluşturur. Yukarıda verilen bilgilere göre, aşağıda sembol ya da formülü verilen kimyasallardan hangisinin türü tanımlanmamıştır? (1 H, 7 N, 8 O, 11Na, 15P, 16S, 20Ca) A) Na B) P4 C) SO4 –2 D) NH3 E) CaH2 2. Moleküller ile ilgili olarak; I. Aynı ya da farklı tür atomlardan oluşabilir. II. Sadece ametallerden oluşturulabilen kimyasal türlerdir. III. SO4 –2 bir molekül örneğidir. yargılarından hangileri yanlıştır? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 3. Kimyasal türler arasında sayılan atomlar ile ilgili olarak; I. Nötr taneciklerdir. II. Kimyasal yöntemlerle daha basit maddeleri ayrıştıramazlar. III. Çekirdeklerindeki taneciklerin toplamı kütle numarasına eşittir. ileri sürülen yargılardan hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 4. Aşağıda bazı kimyasal türler ile kimyasal tür örnekleri arasında eşleştirme yapılmaya çalışılmıştır. Yapılan eşleştirmelerin hangisinde yanlışlık yapılmıştır? Kimyasal Tür Örnek A) Atom He B) Molekül CO2 C) İyon Al+3 D) Atom CO E) Molekül H2 5. a. N b. N2 c. S8 d. H2 S Yukarıda verilen maddeler, kimyasal tür örnekleri arasından seçilmiştir. Buna göre; I. Kimyasal türler; tek atomlu ya da çok atomlu olabilirler. II. N2 diatomik yapılı; S8 ise poliatomik yapılı molekül örnekleridir. III. H2 S, farklı kimyasal türlerin etkileşmesinden elde edilmiştir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 6. Aşağıda verilen kimyasal tür örneklerinden hangisi diğerlerinden farklı bir kimyasal tür örneğidir? A) F2 B) OH1– C) P4 D) I2 E) CO 7. SO4 2– iyonunda toplam kaç elektron vardır? ( 16S, 8 O) A) 16 B) 26 C) 46 D) 48 E) 50

69www.netlerikatla.com 8. NO2 , N2 , O3 C6 H12O6 kimyasal türleri ile ilgili olarak; I. Molekül örnekleridir. II. NO2 ve C6 H12O6 bileşik yapılı moleküllerdir. III. N2 , O3 diatomik yapılı moleküllerdir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız III B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 9. Aşağıda verilen bileşiklerden hangisi, kimyasal türler sınıflandırmasında moleküller arasında yer almaz? A) CO2 B) SO3 C) NaCl D) H2 SO4 E) NH3 10. I III II IV X+ X– X Yukarıda kimyasal türler ile ilgili bazı modeller verilmiştir. Buna göre; aşağıda verilen yargılardan hangisi yanlıştır? A) I ve III molekül örnekleridir. B) II, bütün atomları temsil etmektedir. C) III, aynı tür atomların oluşturduğu diatomik yapılı bir element molekülüdür. D) IV'te X atomuna ait anyon ve katyon gösterilmiştir. E) I ve II’de molekül yapılı bileşikler gösterilmiştir. 11. Aşağıda verilen maddelerden hangisinin kimyasal türü diğerlerinden farklıdır? A) CO B) N2 O C) NaF D) N2 E) HCl 12. İyon yapılı kimyasal türler ile ilgili olarak; I. Elektron sayıları, proton sayılarından fazladır. II. Proton sayıları elektron sayılarından fazladır. III. Çok atomlu olabilirler. yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 13. Kimyasal Türler NO3 –1 1 2 3 4 5 6 SO3 Al HCO3 –1 CO2 N2 O3 Yukarıdaki görselde kimyasal türler ile ilgili örnekler verilmiştir. Buna göre, I. Bir tane atom ve üç tane molekül örneği verilmiştir. II. İyon örneklerinin hepsi çok atomludur. III. 1 ve 5’in kimyasal olarak etkileşimi sonucunda oluşacak bileşik, birim hücrelerden oluşur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 1-E 2-B 3-E 4-D 5-E 6-B 7-E 8-B 9-C 10-E 11-C 12-B 13-E

70 Tekrar Et www.netlerikatla.com Kimyasal Türler Arası Etkileşimler – I TEST - 2 1. • Moleküller ve bileşikler, kimyasal türler arası etkileşimler sonucunda oluşur. • Ametal atomları arasında oluşan etkileşimlerin sonucunda; element molekülleri ya da bileşik molekülleri oluşur. • Metal atomları ile ametal atomları arasında gerçekleşen kimyasal etkileşimler, birim hücrelerden oluşan iyonik bileşiklerin oluşmasına sebep olur. Yukarıda verilen bilgilere göre; I. CH4 molekülü, atomlar arası etkileşimlerin ürünüdür. II. Hidrojen atomlarından, hidrojen molekülü oluşurken; iki itme ve iki de çekme kuvveti etkili olur. III. Na ve Cl atomlarının etkileşmesi sonucunda NaCl molekülü oluşur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 2. Bağlar, sağlamlıklarına göre sınıflandırıldıklarında; güçlü etkileşimler ve zayıf etkileşimler başlıkları altında toplanır. Bu sınıflandırmada; Güçlü etkileşimler; iyonik, kovalent ve metalik bağlar ile açıklanır. Zayıf etkileşimler; Van der Waals çekim kuvvetleri ve hidrojen bağları ile ifade edilir. Buna göre; I. NaCl bileşiğinde Na ve Cl atomları arasındaki etkileşim, güçlü etkileşimdir. II. H2 O bileşiğini oluşturan oksijen ve hidrojen atomları arasındaki H–O bağları güçlü etkileşimler sonucunda oluşmuştur. III. Demir çubuğu bir arada tutan (Fe–Fe bağları) kuvvetler; güçlü çekim kuvvetleridir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 3. I. CO2 II. N2 O5 III. Ca Yukarıda verilen maddeler yeteri kadar oksijen ile tepkimeye sokuluyor. Gerçekleştirilen işlem sonucunda, hangi maddelerin kimyasal türünde bir değişiklik gözlenmez? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 4. Kimyasal türler arası etkileşimler ile ilgili olarak yapılan, bağlanan türlere göre sınıflandırmada; atomlar arası bağlar ve moleküller arası bağlar göz önünde bulundurulur. Bu sınıflandırmaya göre; atomlar arası bağlar güçlü, moleküller arası bağlar ise genel olarak zayıf kabul edilir. Bu sınıflandırma ile ilgili olarak, atomlar arası bağ içerdiği bilinen; dondurulmuş He ve Alüminyum parçası ayrı ayrı ısıtılıp kaynama noktaları tespit ediliyor: • Katı helyum ısıtıldığında –268°C’de kaynamaktadır. • Alüminyum parçalarının kaynamaya başlaması için 2467°C’ye kadar ısıtılması gerekmektedir. Buna göre; I. Al atomları arasındaki çekim kuvveti, katılaştırılmış halde bulunan He atomları arasındaki çekim kuvvetine göre çok büyüktür. II. He atomları arasındaki çekim kuvveti zayıf, Al atomları arasındaki çekim kuvveti güçlüdür. III. Kimyasal türler arası etkileşimlerin, bağlanan türlere göre sınıflandırılması hatalı yaklaşımlara neden olabilir. sonuçlarından hangileri çıkartılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III

71www.netlerikatla.com 5. I. I 2(k) + 151 kj/mol → 2I(g) II. Ar (s) + 6,4 kj/mol → Ar(g) III. NaCl (k) + 787 kj/mol → Na(g) + + Cl (g) – Yukarıda bazı kimyasal türlerle ilgili değişimler verilmiştir. Denklemlerde verilen bilgilere göre, aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? A) I, iyot molekülünü oluşturan atomlar arası bağın kırılmasını ve bu sırada gereken enerji değerini göstermektedir. B) Sıvılaştırılmış argonu gaz haline geçirmek için gereken enerji diğer olaylarda kullanılan enerjiye göre çok düşüktür. C) I’deki olay sonucunda maddenin kimyasal türü değişmiştir. D) I ve II'de gerçekleşen olaylar kimyasal, III’deki olay fizikseldir. E) NaCl bileşiğini oluşturan iyonlar arasındaki bağ, I2 molekülündeki atomlar arası bağa göre daha sağlamdır. 6. Kimyasal türler arası etkileşimlerin, bağın sağlamlığına göre sınıflandırılmasına ait şema aşağıda verilmiştir. Kimyasal Türler Arası Etkileşimler Güçlü Etkileşimler İyonik bağ Kovalent bağ Metalik bağ Van der Waals Çekim Kuvvetleri Hidrojen Bağı Zayıf Etkileşimler 1. .......... 2. .......... 3. .......... 4. .......... 5. .......... Şemada verilen; • Güçlü etkileşimler, atomlar arası çekim kuvvetlerini, • Zayıf etkileşimler, yoğun fazda soygaz atomları ve molekül yapılı bileşikler arası etkileşimleri kapsar. Buna göre, şemada numaralandırılmış boşluklara, ilgili bağ türünü içeren bileşikler yazılmak istenmektedir. Aşağıda formülleri verilen bileşiklerden hangisi belirtilen numaradaki boşluğa yazılırsa yanlış bir örnek verilmiş olur? A) 1’e HNO3 B) 2’ye H2 CO3 C) 3’e Cu D) 4’e CO2 E) 5’e NH3 7. Kimyasal türler arasındaki etkileşimler, bağlanan türlere göre sınıflandırılırken, moleküller arası bağların, atomlar arası bağlara göre daha zayıf bağlar olduğu varsayımından hareket edilmiştir. Buna göre; • Moleküller arası bağlar; aynı ya da farklı tür moleküller arasında oluşan etkileşimlerin bir sonucudur. • Moleküller arası bağların hepsi zayıf çekim kuvvetleridir, ancak bu çekim kuvvetleri arasında farklılıklar vardır. • Moleküller arası çekim kuvvetlerindeki farklılık, maddelerin erime ve kaynama noktalarının, fiziksel hallerinin farklı olmasına neden olur. yargıları göz önünde bulundurularak; bazı maddelerin oda koşullarındaki fiziksel halleri aşağıdaki tabloda verilmiştir. Madde 25°C deki fiziksel hali I. Su (H2 O) Sıvı II. Sofra Tuzu (NaCl) Katı III. Metan (CH4 ) Gaz IV. Demir tozu (Fe) Katı verilen maddelerden hangilerinin 25°C’deki fiziksel halini belirleyen özellik, moleküller arası çekim kuvvetleridir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve IV E) I, III ve IV 8. Kimyasal türler, molekül ya da bileşik oluşturmak üzere birbirine yaklaştıklarında; I. Elektronlar arası itme II. Çekirdekler arası itme III. Kimyasal türlerden birisinin çekirdeği ile diğerinin elektron bulutu arasında çekme kuvvetlerinden hangileri gerçekleşir? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 1-D 2-E 3-D 4-E 5-D 6-A 7-C 8-E

72 Tekrar Et www.netlerikatla.com Kimyasal Türler Arası Etkileşimler – II TEST - 3 1. • Bir bağı parçalamak için gereken enerji ne kadar yüksek ise bağ o kadar güçlüdür. Güçlü olarak nitelendirilen bağ, güçlü çekim kuvvetleri ile oluşur. • Bir bağı koparmak ve parçalamak için ne kadar az enerji gerekiyor ise bağ o kadar zayıftır denir. Zayıf bağlar, zayıf çekim kuvvetleri sonucunda oluşur. Buna göre, “Atomlar arası çekim kuvvetleri güçlü çekim kuvvetleridir ve sağlam bağlar oluşturur.” tezini ileri süren bir öğrenci, tezinin doğruluğunu araştırmak için, atomlardan oluştuğunu bildiği, aşağıdaki maddelerden eşit kütlelerde alarak ısıtmış ve maddelerin erime sıcaklıklarını tespit ederek aşağıdaki tabloyu hazırlamıştır. Madde Erime noktası (°C) Katılaştırılmış argon (Ar–Ar) gazı –189 Demir tozları (Fe–Fe) 1535 Lityum tozları (LI–Li) 181 Buna göre; I. Deneysel veriler öğrencinin tezini doğrulamaktadır. II. Maddelerin erime noktaları arasında büyük farklılıkların olması, hipotezin yenilenmesi gerektiğini göstermektedir. III. Atomlar arası bağın sağlamlığını karşılaştırmak için kaynama noktalarına bakılmalıdır. değerlendirmelerinden hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 2. Güçlü etkileşimler ile ilgili olarak; I. Atomlar arası çekim kuvvetleridir. II. Elektron alışverişine dayanır. III. Elektrostatik çekim kuvvetlerinin, itme kuvvetlerine baskın gelmesi sonucunda oluşur. yargılarından hangileri ortak özelliktir? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 3. Kimyasal türler arası etkileşimler, bağlanan türlere göre sınıflandırıldığında; atomlar arası bağlar ve moleküller arası bağlar olmak üzere iki başlık altında incelenir. Bu sınıflandırmaya bağlı kalarak; “Moleküller arası çekim kuvvetleri, zayıf çekim kuvvetleridir.” hipotezine dayanarak araştırma yapan bir öğrenci, deneylerinde, aşağıdaki verilere ulaşmıştır: Molekül Kaynama noktası (°C) CH4 –162 SiH4 –112 H2 O 100 I 2 184 Bu verilere göre öğrenci; I. Moleküller arası çekim kuvvetlerinin tam olarak güçlü mü yoksa zayıf mı olduğu konusunda net bir sonucuna ulaşılamaz. II. Moleküller arası bağların güçlü ya da zayıf oldukları ile ilgili bir genelleme yapılamaz. III. Moleküller arası çekim kuvvetlerinin, bağlanan türlere göre sınıflandırılması zorluklar içermektedir. sonuçlarından hangilerine ulaşmış olabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 4. Kimyasal türler arası etkileşimlerin; bağlanan türlere göre sınıflandırılmasına dayanan yaklaşıma göre; I. NH3 molekülleri arasındaki çekim kuvveti zayıf çekim kuvvetleridir. II. N–H bağları, NH3 ... NH3 molekülleri arasındaki bağlardan daha güçlüdür. III. NH3 molekülleri arasında sadece hidrojen bağları bulunur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III

73www.netlerikatla.com 5. Kimyasal türler arasında gerçekleşen itme ve çekme kuvvetleri ile ilgili olarak; I. Elektrostatik kuvvetlerdir. II. Çekme kuvvetleri, itme kuvvetlerinden büyükse güçlü etkileşim gerçekleşir ve kimyasal bağ oluşur. III. İtme ve çekme kuvvetleri birbirine yakın kuvvetler ise zayıf etkileşimler sonucunda fiziksel bağlar gerçekleşir. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 6. Kimyasal türler arası etkileşimler ile ilgili sınıflandırmalara dayalı tespitler göz önünde bulundurulduğunda; I. Atomlar arası çekim kuvvetleri güçlüdür. II. Moleküller arası çekim kuvvetleri zayıftır. III. Kimyasal türler arası çekim kuvvetlerinin sınıflandırılmasında, bağların sağlamlığına dayalı sınıflandırma daha güvenilirdir. yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 7. “Atomlar arası çekim kuvvetleri, güçlü çekim kuvvetleridir.” düşüncesini savunan bir bilim insanı araştırmaları sırasında; I. Atomlar arası çekim kuvveti içeren, sıvılaştırılmış Helyum’un kaynama noktasının –260°C olduğu, II. Demir atomlarından oluşan bir demir parçasının kaynama noktasının 286°C olduğu, III. I 2(k)'un, 184°C’de kaynadığı tespitlerinden hangileri ile karşılaştığında düşüncesini değiştirme ihtiyacı duymaya başlar? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 8. Kimyasal türler arası etkileşimler, bağlanan türlere göre sınıflandırılması; a. Atomlar arası bağlar b. Moleküller arası bağlar şeklinde yapılarak, iki başlık altında incelenir. Buna göre, atomlar arası bağ taşıyan iki madde ile, iki ayrı molekülün kaynama noktaları araştırıldığında aşağıdaki bulgulara ulaşılmıştır: • Atomlar arası bağlar. Madde Kaynama Noktası (°C) Ne–Ne –246 Na–Na 882 • Moleküller arası bağlar. Madde Kaynama Noktası (°C) H2 O...H2 O 100 CH4 ....CH4 –162 Bu verilere göre kimyasal türler arası etkileşimlerin, “Bağlanan türlere göre sınıflandırılması” ile ilgili olarak; I. Atomlar arası bağlar güçlü bağlardır. II. Moleküller arası bağlar zayıf bağlardır. III. Hangi bağ türünün daha güçlü olduğuna karar vermek zordur. sonuçlarından hangileri çıkartılabilir? (verilen (–) işareti atomlar arası çekim kuvvetlerini, (...) işareti moleküller arası çekim kuvvetlerini göstermektedir) A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) I, II ve III 1-B 2-B 3-E 4-C 5-E 6-B 7-A 8-C

74 Tekrar Et www.netlerikatla.com TEST - 4 Güçlü Etkileşimler – İyonik Bağ – I 1. Metaller ile ametaller arasında elektronegatiflik farkı oldukça yüksektir. Bu fark, birbirine yaklaşan metal ve ametal atomları arasında güçlü elektrostatik çekim kuvvetlerinin ortaya çıkmasına sebep olur. Oluşan çekim kuvvetlerinin bir sonucu olarak; metal atomları pozitif (+), ametal atomları da negatif (–) yüklü iyonlar şeklinde birleşirler. Böylece iyonik bağlı bileşik oluşur. • Atomlar arasındaki elektronegatiflik farkı büyüdükçe oluşan bağın iyonik özelliği de artar. • İyonik bağ, iyonlardan oluşan bütün bileşiklerde tespit edilebilir. bilgileri veriliyor. Buna göre, iyonik bağlar ile ilgili olarak; I. Zıt yüklü iyonlar arasında oluşur. II. İyonlar bir araya getiren kuvvet, elektrostatik çekim kuvetleridir. III. Bağı oluşturan atomların elektronegatiflikleri arasındaki fark arttıkça bağın iyonik karekteri artar. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 2. Na+ ve Cl– taneciklerinin etkileşimi sonucunda oluşan bileşik ile ilgili olarak; I. En küçük birimi, birim hücre olarak adlandırılır. II. İyonik bir molekül oluşur. III. Güçlü çekim kuvvetleri içerir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 3. Metaller ile ametaller arasında oluşan bağlar ile ilgili olarak, I. Kimyasal bağlardır. II. Güçlü çekim kuvvetleridir. III. İyoniktir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 4. İyonik bileşikler ile ilgili olarak; I. Birim hücrelerden oluşurlar. II. Oda koşullarında katı halde bulunurlar. III. Katı halde elektrik akımını iletmezler. IV. Sert ve kırılgandırlar. V. Erime ve kaynama noktaları yüksektir. VI. Sulu çözeltileri ve sıvı halleri elektirk akımını iletir. VII. Moleküler yapıya sahiptirler. verilen bilgilerden hangisi yanlıştır? A) I B) II C) III D) IV E) VII 5. Aşağıda verilen bileşiklerden hangisinde iyonik bağ bulunmaz? A) CaCO3 B) NaNO3 C) N2 O5 D) CH3 OK E) C12H35COONa

75www.netlerikatla.com 6. • Bağ yapan atomlar arası elektrongatiflik farkı arttıkça bağın iyonik karekteri artar. • Periyodik cetvelde soldan sağa doğru gidildiğinde elektronegatiflik artar. Gruplarda ise, Yukarıdan aşağıya doğru inildiğinde elementlerin elektronegatiflikleri azalır. Buna göre, I. LiF II. NaF III. KF IV. RbF V. CsF bileşiklerinden hangisinde bağın iyonik karekteri en düşüktür? ( 3 Li, 11Na, 19K, 37Rb, 55Cs) A) I B) II C) III D) IV E) V 7. H2 SO4 ile ilgili olarak; I. Molekül yapılı bir bileşiktir. II. Üç tür atomdan oluşmuştur. III. Sulu çözeltisinde H+ ve SO4 –2 iyonları bulundurur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 8. (+) ya da (–) yüklü; atom veya atom gruplarına iyon denir. İyonlar arası etkileşimler sonucunda iyonik bileşikler oluşur. (+) yüklü iyonlara “katyon”, (–) yüklü iyonlara “anyon” adı verilir. Buna göre; İyonlar SO4 2– NO3 1– PO4 3– Ca+2 I II III Al+3 IV V VI Na+1 VII VIII IX tabloda verilen anyon ve katyonların etkileşimi sonucunda oluşacak bileşiklerden hangisinde en çok sayıda atom bulunur? A) I B) III C) IV D) VI E) IX 9. Aşağıda verilen bileşiklerden hangisinde hem iyonik hem de kovalent bağ bulunur? A) AlF3 B) CaO C) FeSO4 D) SnO2 E) Na2 S 10. Güçlü etkileşimler arasında yer alan iyonik bağlar ile ilgili olarak; I. Elektron alışverişi ile gerçekleşir. II. Yalnızca metal atomları ile ametal atomları arasında görülür. III. İyonlar arası elektrostatik çekim kuvvetleri etkindir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 11. • İyonik bileşiği oluşturan atomlar arasındaki elektronegatiflik farkı arttıkça, bağın iyonik karekteri artar. Aşağıda bazı atomların elektronegatiflik değerleri verilmiştir: Atom Elektronegatiflik değeri Na 0,9 F 4 Mg 1,2 Al 1,5 Buna göre, AlF3 , NaF, MgF2 bileşiklerindeki atomlar arası çekim kuvvetleri ile ilgili olarak; I. Al–F bağının iyonik karekteri en yüksektir. II. Na–F bağının iyonik karekteri en düşüktür. III. Mg–F bağının iyonik karekteri, Al–F bağının iyonik karekterinden yüksektir. yargılarından hangileri yanlış olur? A) Yalnız II B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 1-E 2-D 3-E 4-E 5-C 6-A 7-E 8-C 9-C 10-C 11-B

76 Tekrar Et www.netlerikatla.com Güçlü Etkileşimler – İyonik Bağ – II TEST - 5 1. İyonik bileşikler yazılırken aşağıda verilen kurallar uygulanır: 1. Önce metal, sonra ametal atomu yazılır. Örnek: Potasyum metali (K) ile klor ametali (Cl) arasında oluşacak bileşik; KCl şeklinde yazılır 2. İyon yükleri farklı ise, yükler çaprazlanarak elementlerin sağ alt köşelerine yazılır. Örnek: Ca2+ iyonu ile N3– iyonu arasındaki bileşik; Ca3 N2 şeklinde yazılır 3. İyon yüklerinin sayısal değerleri birbirine eşit ise, çaprazlanan sayılar sadeleştirilerek formül oluşturulur. Örnek: Mg2+ ve O2– iyonlarının oluşturduğu bileşik formülü; Mg2 O2 şeklinde yazılmak yerine; MgO şeklinde yazılır. 4. Kök iyon sayısı birden fazla ve kök altına sayı yazılması gerekiyor ise, kök iyon parantez içerisine alınır. Örnek: Al3+ ve SO4 2– iyonlarının oluşturduğu bileşik; Al2 (SO4 ) 3 şeklinde yazılır Buna göre, aşağıda verilen bileşik formüllerinin hangisinde hata yapılmıştır? ( 11Na, 12Mg, 13Al, 19K, 20Ca, NO3 1–, PO4 3–) A) Na3 PO4 B) AlPO4 C) Ca3 (PO4 ) 2 D) Mg(NO3 ) 2 E) KPO4 2. Cl –1 Cl –1 Cl –1 Al+3 Yukarıda verilen bileşik ile ilgili olarak; I. İyonik bileşiktir. II. Alüminyum katyonları ile klor anyonları arasında oluşan elektrostatik çekim kuvvetleri sonucunda oluşmuştur. III. Bileşik oluşumu sırasında Al’un çapı küçülmüş, Cl’un çapı büyümüştür. yargılarından hangileri doğrudur? (13Al, 17Cl) A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 3. Kurşun (II) oksit bileşiğinin formülü, aşağıda verilenlerin hangisinde doğru yazılmıştır? A) PbO B) Pb2 O C) Pb2 O3 D) KO2 E) PbO2 4. NaNO3 katısı Elektriği iletir. Suda iyonlaşır. İyonik bağ Sodyum nitrat Güçlü çekim kuvveti Kovalent bağ V VI I IV II III Kavram haritasında, NaNO3 bileşiği ile ilgili bazı özellikler gösterilmiştir. Verilenlerden hangisi NaNO3 katısı için doğru değildir? A) II B) III C) IV D) V E) VI 5. I. 9 F II. 13Al III. 15P IV. 19K Yukarıda atom numarası ve sembolleri verilen elementler ve bileşikleri ile ilgili olarak; I. Al ve K arasında, iyonik bağlı AlK3 bileşiği oluşur. II. K ile F arasında oluşacak bileşiğin iyonik karakteri, AlF3 bileşiğindekinden yüksektir. III. P ve F arasında bileşik oluşmaz. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III

77www.netlerikatla.com 6. Metallerin oluşturduğu iyonik bileşiklerin adlandırılmasında, metal iyonunun bileşiklerinde aldığı yük sayısı önemlidir. • Metal bütün bileşiklerinde aynı yükü alıyor ise (Na, Mg, Ca, Al gibi) bileşik; Metal adı + anyon adı ya da Metal adı + kök iyon adı formüllerinden uygun olanı seçilerek adlandırılır. • Metal, bileşiklerinde farklı yük alabilen bir metal ise (Fe, Cu, Hg, Sn, Pb, Cr gibi) metal adından sonra, metalin bileşikte aldığı yük roma rakamı ile yazılır, sonra anyon adı okunur ve yazılır. Yukarıda verilen bilgilere göre, aşağıda verilen bileşiklerden hangisinin adlandırmasında yanlışlık yapılmıştır? Bileşik Formülü Bileşik adı A) Na2 O Sodyum Oksit B) NaNO3 Sodyum Nitrat C) Al2 O3 Alüminyum (III) Oksit D) Al2 (SO4 ) 3 Alüminyum sülfat E) FeCl3 Demir (III) klorür 7. X Y Z Yukarıda üç ayrı elementin elektron katman dizilişi verilmiştir. Buna göre, I. X, metal; Y ve Z ametaldir. II. Y ve Z arasında oluşacak bileşiğin kimyasal türü moleküldür. III. X ile Y ve Z arasında oluşacak bileşikler iyonik bileşikler olup, formülleri; XY2 ve X2 Z şeklindedir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 8. X: 2 2 8 8 1 3 2 8 2 Y: Z: Yukarıda elektron katman dağılımı verilen elementler ve 17Cl ile yapacakları bileşikler ile ilgili olarak; I. XCl bileşiğinin iyonik karekteri en yüksektir. II. ZCl3 bileşiğinin erime noktası en yüksektir. III. Y ve Cl bileşik oluşturmaz. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 9. • İyonik bileşiklerde bağ sağlamlığı; iyon yükü arttıkça artar, çap arttıkça azalır. • Erime noktası büyük olan iyonik bileşikteki iyonik bağın daha sağlam olduğu söylenebilir. • İyonik bileşiği oluşturan tanecikler arasındaki elektronegatiflik farkı arttıkça bağın iyonik karekteri artar. Buna göre, I. NaF II. MgF2 III. AlF3 IV. KF bileşikleri ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlış olur? (9 F, 11Na, 12Mg, 13Al, 19K) A) K–F bağının iyonik karekteri en yüksektir. B) Al–F bağı, K–F bağına göre daha sağlamdır. C) KF’nin erime noktası, NaF’nin erime noktasından yüksektir. D) MgF2 ’nin sulu çözeltisi elektrik akımını iletir. E) AlF3 hidratasyona uğradığında, Al3+(suda) ve F1–(suda) iyonları oluşur. 1-E 2-E 3-A 4-E 5-B 6-C 7-D 8-C 9-C

78 Tekrar Et www.netlerikatla.com Atom Ve Moleküllerde Lewis Yapısı TEST - 6 1. • Levis yapısı verilen bir atomda, yan yana ya da üst üste yazılmış noktalara; “ortaklanmamış elektron çiftleri” denir. • Atom üzerinde tek kalmış noktalar bağ yapımına katılacak olan elektronları gösterir ve bu noktalara (elektron) bağlayıcı elektronlar adı verilir. Aşağıda azot (N) atomunun Lewis yapısı verilmiştir. N Buna göre; I. N atomunun son katmanında 5 elektron bulunur. II. Bir çift, “ortaklanmamış elektron” bulundurur. III. Bağlayıcı elektronların sayısı 5’tir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 2. • Bir atomun Levis yapısı (elektron nokta yapısı) yazılırken, değerlik elektronlarından ilk dört tanesi, atomun dört yanına tek tek konulan noktalar şeklinde yerleştirilirler. • Değerlik elektron sayısı dörtten fazla ise, tek tek yazılan noktalar eşleştirilerek işleme devam edilir. • Tek noktaların eşleştirilmesi saat yönünde ya da saat yönünün tersi yönde bir yol takip edilerek gerçekleştirilir. Buna göre, aşağıda; He I He IV O V B II C III Lewis yapısı verilen elementlerden hangisinin ya da hangilerinin elektron nokta yapısı (Lewis yapısı) yazılırken yanlışlık yapılmıştır? ( 2 He, 5 B, 6 C, 8 O) A) Yalnız I B) I ve II C) I ve IV D) I ve V E) I, IV ve V 3. Lewis yapısı verilen, P H H H PH3 bileşiği ile ilgili olarak; I. Merkez atom P dir. II. Polar moleküldür. III. P, oktetini; H, dubletini tamamlamıştır. yargılarından hangileri doğrudur? ( 15P, 1 H) A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 4. Lewis bağ teorisi, atomlar arası bağların gösterimini ve açıklanmasını kolaylaştıran bir teoridir. Bu teoriye göre bileşik oluşumunda, bağlayıcı elektronlar kullanılır. Yine kendisine birden fazla atom bağlanan atoma merkez atom denir. • H2 O molekülünde merkez atom, oksijen atomudur. O H H Aşağıda NH3 molekülünün Lewis yapısı verilmiştir. N H H H Buna göre, I. Merkez atom N’dir. II. Bağlayıcı elektron sayısı 3’tür. III. Bir çift ortaklanmamış elektron içerir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III

79www.netlerikatla.com 5. Cl –1 Cl –1 Ca+2 Yukarıda Lewis yapısı verilen bileşik ile ilgili olarak; I. CaCl2 bileşiğine aittir. II. Erime noktası yüksektir. III. Katı halde elektrik akımını iletmez. IV. En küçük birimi, birim hücreler ile gösterilir. V. Sulu çözeltisi elektrik akımını iletir. VI. Suda iyonlarına ayrışarak çözünür. VII. Ca – Cl bağları, elektron ortaklaşmasıyla gerçekleşmiştir. yargılarından kaç tanesi doğrudur? A) 2 B) 3 C) 4 D) 5 E) 6 6. Lewis yapısı ile ilgili olarak; I. Bir atomun son katmanındaki elektronların, atom sembolü üzerinde noktalar ile gösterildiği modelin adıdır. II. Baş grup elementlerinden herhangi bir elementin Lewis yapısı biliniyor ise, periyodik cetvelin hangi grubunda olduğu bulunabilir. III. Atom üzerindeki noktaların toplamı, atomun değerlik elektron sayısını verir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 7. Aşağıda verilen bileşiklerden hangisi apolar molekül yapısındadır? ( 1 H, 6 C, 8 O, 9 F, 15P 17Cl) A) PCl3 B) CO2 C) CH3 OH D) HF E) OF2 8. • Elementler daha kararlı hale geçmek için bileşik oluştururlar. Ancak, bir bileşikte bütün elementlerin oktetlerini tamamlamaları gerekmez. Buna göre; I. C H H H H II. Li F III. B H H H IV. Cl Cl Cl C Cl V. F F P F yukarıda verilen bileşiklerden hangilerinde oktetini tamamlamamış atom bulunmaktadır? ( 1 H, 3 Li, 5 B, 6 C, 9 F, 15P, 17Cl) A) Yalnız III B) I ve II C) I, II ve III D) II ve III E) IV ve V 9. • Lewis yapılarından faydalanarak, moleküllerin polar (kutuplu – dipollü) ya da apolar (kutupsuz – dipolsüz) oldukları tespit edilebilir. • Merkez atomda ortaklanmamış elektron çifti bulunduran moleküller polar moleküllerdir. • İyonik bileşikler kutupludur. Yukarıda verilen bilgilere göre; I. CaCl2 II. BF3 III. NH3 bileşiklerinden hangileri polar (kutuplu) bileşiklerdir? ( 1 H, 5 B, 7 N, 9 F, 20Ca) A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) II ve III 1-C 2-D 3-E 4-C 5-E 6-E 7-B 8-C 9-D

80 Tekrar Et www.netlerikatla.com Güçlü Etkileşimler – Kovalent Bağ TEST - 7 1. Aynı ya da farklı ametal atomları arasında, elektronların ortaklaşa kullanılması ile oluşan bağlara kovalent bağ denir. Buna göre; I. NH3 II. H3 PO4 III. NaNO3 IV. O2 bileşiklerinden hangilerinde, kovalent bağdan farklı bağ türü bulunur? ( 1 H, 7 N, 8 O, 11Na, 15P) A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) II ve IV 2. Kovalent bağlar ile ilgili olarak; • Aynı tür ametal atomları arasında oluşan bağlara apolar kovalent bağlar denir. • Farklı ametal atomları arasında oluşan bağlar polar kovalent bağlardır. bilgileri veriliyor. Buna göre, aşağıda verilen bileşiklerin hangilerinde; hem polar kovalent hem de apolar kovalent bağlar bulunur? I. B H H H II. C H H H H III. C H H H C O H H H IV. Li F V. Cl Cl Cl C Cl A) Yalnız III B) Yalnız IV C) III ve IV D) III, IV ve V E) III ve V 3. BH3 ve NH3 molekülleri ile ilgili olarak; I. Atomlar arası bağların türü II. Polar (kutuplu) moleküller olması III. Ortaklanmamış elektron çifti bulundurma özelliklerinden hangileri ortaktır? ( 1 H, 5 B, 7 N) A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 4. Ortak kullanılan bir çift elektron bir kovalent bağ oluşturur. Buna göre; I. 5 B II. 6 C III. 7 N IV. 8 O V. 9 F yukarıda verilen elementlerden hangisinin, hidrojen ( 1 H) atomu ile yapacağı bileşikte, en çok elektron kullanılır? A) B B) C C) N D) O E) F 5. Aşağıda açık formülü verilen bileşik ile ilgili olarak; H – C – C – O – H Ɩ H H Ɩ Ɩ H H Ɩ 1 5 2 3 4 I. Bütün bağlar, kovalent bağdır. II. 2 ile gösterilen bağ, apolar kovalent bağdır. III. Polar kovalent bağ sayısı 6 tanedir. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III

81www.netlerikatla.com 6. 9 F ve 15P atomları arasında oluşacak bileşik ile ilgili olarak; I. PF3 bileşiği oluşur. II. Merkez atom P'dir. III. Polar moleküldür. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 7. N F F F Yukarıda NF3 molekülünün top çubuk modeli verilmiştir Buna göre, NF3 molekülü ile ilgili olarak; I. Merkez atom azottur. II. Azotun elektron ilgisi florun elektron ilgisinden düşüktür. III. Azot kısmi pozitif (+) yükle yüklenirken, florlar kısmi negatif (–) yükle yüklenir. IV. Molekülde yük dağılımı dengeli olmadığı için, polar moleküldür. V. Atomlar arası bağlar, polar kovalent bağlardır. VI. Azot atomu oktetini, flor atomu dubletini tamamlamıştır. yargılarından hangisi yanlıştır? ( 7 N, 9 F) A) I B) II C) III D) V E) VI 8. Baş grup elementlerinden oluşan; XY3 molekülünün apolar yapılı olduğu bilindiğine göre; X ve Y elementleri, periyodik cetvelde hangi gruplarda bulunabilir? A) X:1A, Y:3A B) X:2A, Y:6A C) X:3A, Y:1A D) X:3A, Y:4A E) X:4A, Y:7A 9. Her atom, bağlayıcı elektron sayısı kadar bağ yapabilir. Buna göre; I. 1 H II. 3 Li III. 7 N IV. 8 O V. 9 F elementlerinden hangisinin, kendi atomları arasında yaptığı bağ sayısı en fazladır? A) H B) Li C) N D) O E) F 10. X Y T L M Z P K Yukarıda periyodik cetvelden bir kesit verilmiştir. Buna göre; I. X ve Y arasında iyonik bağ oluşur. II. Z ve P arasında oluşacak bileşiğin kovalent karakteri en yüksektir. III. K ve L arasında oluşacak bileşik polar özellik gösterir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 11. Aşağıda verilen moleküllerden hangisinde, diğerlerinden farklı bir bağ türü vardır? ( 1 H, 6 C, 7 N, 8 O) A) H2 O B) NH3 C) CH4 D) C2 H5 OH E) CH3 OH 1-C 2-A 3-A 4-B 5-D 6-E 7-E 8-C 9-C 10-D 11-D

82 Tekrar Et www.netlerikatla.com Bileşiklerde Adlandırılma TEST - 8 1. Aşağıda verilen bağ türlerinden hangisi yanlış adlandırılmıştır? Bağ Bağın türü A) Cl–Cl Apolar kovalent bağ B) H–Cl Polar Kovalent bağ C) K–Cl İyonik bağ D) O = O Polar kovalent bağ E) N Ξ N Apolar kovalent bağ 2. Li K Hi Be Mg B F Cl Ar Ne He S N O Si Yukarıda periyodik cetvelden bir kesit verilmiştir. Buna göre; I. He, Ne, Ar elementlerinin kimyasal özellikleri benzerdir. II. H, Li, K elementleri, oksijen ile iyonik bileşikler oluştururlar. III. B ve Si elementlerinin Cl ile oluşturacağı bileşiklerdeki atom sayıları eşittir. IV. SF6 bileşiği yazılabildiği halde, NF6 bileşiği yazılamaz. V. LiF bileşiğinin iyonik karakteri, BeF2 bileşiğinin iyonik karakterinden yüksektir. VI. OF2 bileşiğinde, bağ elektronlarına sahip çıkma eğilimleri arasında F > O ilişkisi vardır. VII. BCl3 bileşiğinde atomlar arası bağlar polar kovalent olduğu halde molekül apolar yapılıdır. yargılarından kaç tanesi yanlıştır? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 3. Bileşik yapan atomlar arasındaki elektronegatiflik farkı arttıkça, bağın iyonik karakteri artar; elektronegatiflik farkı azaldıkça bağın kovalent karakteri artar. Aşağıda bazı atomların elektronegatiflik değerleri verilmiştir. Atom Elektronegatiflik P 2,1 S 2,5 Cl 3 F 4 O 3,5 Buna göre, aşağıda verilen bileşiklerden hangisinde, bağın kovalent karakterinin en yüksek olması beklenir? A) PCl3 B) SF2 C) OF2 D) SO2 E) PF3 4. Aşağıda verilen bileşiklerden hangisinin adlandırılmasında yanlışlık yapılmıştır? Bileşik Bileşik adı A) H2 O Dihidrojen monoksit B) NO Azot monoksit C) N2 O Diazot monoksit D) CCl4 Karbon pentaklorür E) SF6 Kükürt hegzaflorür 5. Aşağıda verilen bileşiklerden hangisinin sistematik adlandırılmasında yanlışlık yapılmıştır? Bileşik Bileşik adı A) HCl Tuz ruhu B) HNO3 Hidrojen nitrat C) CO Karbonmonoksit D) FeO Demir (II) oksit E) CrO3 Krom (VI) oksit

83www.netlerikatla.com 6. Aşağıda bazı bileşikler ve bileşik adları verilmiştir. Hangi bileşik için yapılan adlandırma bilimsel değildir? Bileşik Bileşik adı A) NaNO3 Sodyum Nitrat B) H2 SO4 Sülfürik asit C) CaCO3 Kireç taşı D) OF2 Oksijen diflorür E) Fe2 O3 Demir (III) oksit 7. Aşağıda verilen bileşiklerden hangisi ile ilgili bilgi veya adlandırılma yanlış yapılmıştır? Bileşik Bileşik adı A) H2 SO4 Akü asidi B) HCl Hidrojen klorür C) NH4 Cl Amonyum klorür D) PbO2 Kurşun (II) oksit E) C6 H12O6 Çay şekeri 8. Atom numarası 20 olan Ca atomunun yaptığı bileşiklerden bazıları aşağıda verilmiştir: • CaCO3 • Ca3 (PO4 ) 2 • CaCl2 Buna göre, Ca ve bileşikleri ile ilgili olarak; I. Ca bütün bileşiklerinde +2 yüklüdür. II. CaCO3 ’ün yaygın adı kireç taşıdır. III. Ca2 (PO4 ) 3 bileşiğinin sistematik adı; Kalsiyum (II) fosfattır. verilen yargılardan hangileri dogrudur? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 9. Aşağıda bazı bileşiklerin adları verilmiştir: I. Diazot pentaoksit II. Karbon tetraklorür III. Demir (II) oksit IV. Magnezyum Hidroksit V. Bakır (I) oksit Adları verilen bileşiklerden hangisinin formülü yanlış yazılmıştır? A) Cu2 O B) CCl4 C) Fe2 O3 D) N2 O5 E) Mg(OH)2 10. Aşağıda, bazı bileşiklerin yaygın ve sistematik adları verilmiştir: Sistematik adı Yaygın adı I. Sülfürik asit Zaç yağı II. Hidrojen klorür Tuz ruhu III. Sodyum hipoklorit Çamaşır suyu IV. Sodyum stearat Sabun V. Kalsiyum oksit Kireç Aşağıda verilen bileşik formüllerinden hangisi, yukarıda adları verilen bileşiklerden birine ait değildir? A) CaCO3 B) H2 SO4 C) C17H35COONa D) NaClO E) HCl 11. Aşağıda sembolleri verilen elementlerden hangisi, bileşiklerinde (+) ve (–) yüklü olabilir? A) Fe B) Cu C) Pb D) F E) Cl 1-D 2-B 3-C 4-D 5-A 6-C 7-D 8-C 9-C 10-A 11-E

84 Tekrar Et www.netlerikatla.com Güçlü Etkileşimler – Metalik Bağ TEST - 9 1. Metallerin erime ve kaynama noktaları birbirinden farklıdır. Bu farklılığın nedenleri ile ilgili olarak; I. Değerlik elektron sayılarının farklı olması II. Atom çaplarının farklı olması III. Metalik bağın, güçlü çekim kuvvetleri sonucunda oluşması hangileri söylenebilir? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 2. 3 Li, 4 Be, 5 B elementleri, periyodik cetvelin aynı periyodunda bulunan elementlerdir. Verilen elementler ile ilgili olarak; I. Metalik özelliği en fazla olan 5 B elementidir. II. 4 Be’nin birinci iyonlaşma enerjisi en yüksektir. III. 4 Be’un kaynama noktası 3 Li’dan yüksektir. yargılarından hangileri yanlış olur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 3. Metalik bağ ile ilgili olarak; I. Saf metal atomları arasında ve alaşımlarda görülür. II. Güçlü çekim kuvvetlerindendir. III. Elektron denizi modeli ile açıklanır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 4. Metaller ile ilgili olarak; I. İletkendirler. II. Yüzeyleri mattır. III. Dövülebilir, tel ve levha haline getirilebilirler. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 5. Metallerin genel özellikleri ile ilgili olarak verilen, I. Civa dışında oda koşullarında katı halde bulunurlar. II. Erime ve kaynama sıcaklıkları, genel olarak; ametallere göre daha yüksektir. III. Bileşiklerinde daima pozitif (+) yüklüdürler. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 6. Metalik bağın açıklanmasında kullanılan “elektron denizi” modeli, metallerin çeşitli özelliklerinin açıklanmasını sağlar. Buna göre metaller ile ilgili olarak, I. Yüzeylerinin parlak olması II. Dövülüp levha haline getirilebilmeleri III. Ametallerle iyonik bağlı bileşik oluşturmaları IV. Isı ve elektrik iletkenliklerinin yüksek olması V. Soy gazlar ile bileşik yapmamaları verilen bilgilerden kaç tanesi elektron denizi modeli ile açıklanabilir? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5

85www.netlerikatla.com 7. Periyodik cetvelde; • Periyotlarda, soldan sağa doğru gidildiğinde, metalik özellik azalırken; metallerin erime ve kaynama sıcaklıkları yükselir. • Gruplarda, yukarıdan aşağıya doğru inildiğinde metalik özellik artarken; metallerin erime ve kaynama sıcaklıkları düşer. Bazı elementlerin erime noktaları aşağıda verilmiştir: Element Metal–Ametal Erime Noktası (°C) Li Metal 181 Cs Metal 29 Fe Metal 1535 I Ametal 113 Buna göre; I. Maddelerin erime sıcaklıklarına bakılarak metal olduğuna karar verilemez. II. Metalik özellik, erime ve kaynama sıcaklıklarından bağımsız bir özelliktir. III. Erime noktası büyük olan metalin, metalik özelliği yüksektir. yargılarından hangileri çıkartılabilir? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 8. Metaller ile ilgili olarak; I. Kendi aralarında bileşik oluşturmazlar. II. Birbiri içerisinde eritilmek suretiyle elde edilen karışımlara alaşım adı verilir. III. Civanın diğer metaller ile oluşturduğu alaşımlara özel olarak “amalgam” adı verilir. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 9. METALLER VI. Lewis Molekül yapısı I. Elektron denizi modeli V. Kaynama noktası yükselmesi IV. Birim hücre modeli III. İyonik bağ yapma II. Metallerin işlenebilirliği Yukarıdaki kavram haritasında metaller ile ilgili bazı özellikler sıralanmak istenmiştir. Kavram haritasında verilenlerden hangileri metaller arası bağı açıklamak için kullanılan teorik bir yaklaşımı ifade eder? A) Yalnız I B) I ve III C) I ve IV D) II ve III E) I, IV ve V 10. Li K H NaMg Rb Cs Fr Al Si P S Cl Ar Yukarıdaki periyodik cetvelde verilenler ile ilgili olarak; I. Metallerin sayısı dokuzdur. II. Metalik özelliği en yüksek element Fr'dur. III. Erime noktası en yüksek metal Al dur. yargılarından hangileri yanlıştır? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 1-C 2-A 3-E 4-C 5-E 6-C 7-C 8-E 9-A 10-A

86 Tekrar Et www.netlerikatla.com Güçlü Etkileşimler: İyonik, Kovalent - Metalik Bağlar - I TEST - 10 1. + – – + – – + – – + – – + – – + – – + – – + – – + – – + – – + – – + – – + – – – – – – + – – – – + – – – – + – – – – – – – Yukarıdaki görsel, metal bir çubuktan alınmış bir kesiti ve metalik bağın açıklanmasında kullanılan elektron denizi modelini göstermektedir. Görselde verilenlere göre, metal çubuğun yapısı ile ilgili olarak; I. Metallerin parlaklığı, serbest denilebilecek kadar rahat hareket etme özelliğine sahip elektronlardan kaynaklanır. II. Katyonlar, elektron denizi içerisinde adeta gömülü kalmıştır. III. Serbest elektronlar, farklı katyonların çekim etkisi altındadır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) I, II ve III 2. 7 X elementi ile, aşağıda elektron katman dağılımları verilen atomlardan hangisi, apolar yapılı bir molekül oluşturabilir? A) B) C) D) E) 3. Metallerde görülen, I. Erime noktalarının yüksek olması II. İşlenebilme III. Elektriği ve ısıyı iyi iletme özelliklerinden hangileri, değerlik elektronlarının serbest hareket edebilmelerinin sonuçlarındandır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 4. Kavramlar Açıklama I İyonik bağ a Ametal atomlarının elektronlarını ortaklaşa kullanarak oluşturdukları bağ türüdür. II Kovalent bağ b Elektron denizi modeli ile açıklanır. III Metalik bağ c Zıt yüklü iyonlar arasında oluşan elektrostatik çekim kuvvetleri oluşturur. Yukarıda güçlü çekim kuvvetleri ve bu çekim kuvvetleri ile ilgili bazı açıklamalar verilmiştir. Buna göre, verilen güçlü çekim kuvvetleri ile ilgili açıklamalar, aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir? I II III A) a b c B) c a b C) a c b D) b a c E) c b a

87www.netlerikatla.com 5. Aşağıda verilen bileşiklerden hangisi, karşısında verilen bağ türünü bulundurmaz? Bileşik Bağ Türü A) HCl Polar kovalent bağ B) KCl İyonik bağ C) HF Kovalent bağ D) NaNO3 Polar kovalent bağ E) CaCl2 Metalik bağ 6. Baş grup elementlerinin oluşturduğu; XY3 bileşiği polar yapılı molekül, ZY2 iyonik yapılı bileşiklerdir. Buna göre, I. X, 3A grubunda bulunur. II. Z, metal; X ve Y ametaldir. III. Z3 X2 bileşiği iyonik kristallerden oluşur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 7. XY bileşiği ile ilgili olarak; I. Oda koşullarında katı halde bulunuyor. II. Anyon ve katyonlar arası etkileşimin sonucunda oluşmuştur. III. Sıvı hali ve sulu çözeltisi elektrik akımını iletiyor. verilen bilgilerden hangileri, XY bileşiğinin iyonik yapılı olduğunu ispatlamak için yeterlidir? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 8. Ca+2, Si ve F–1 atom ve iyonlarının Levis yapıları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? ( 9 F, 14Si, 20Ca) Ca+2 Si F–1 A) Ca Si F B) Ca+2 Si F C) Ca Si F D) Ca Si F E) Ca +2 Si F 9. Metalik bağ ile ilgili olarak, I. Metal atomunun, serbest hareket edebilen değerlik elektronlarından kaynaklanır. II. Elektostatik çekim kuvvetlerinin sonucunda oluşur. III. Metal atomları arasında güçlü etkileşimler bulunur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 10. Li Be H N O F Ne P S Cl B C Yukarıdaki periyodik cetvel kesitinde verilen elementler arasında oluşacak bileşikler ile ilgili olarak; I. H ve C arasında oluşacak bileşikte; H–C bağları polar, molekül apolardır. II. P ve F arasında oluşacak molekülde merkez atom, ortaklanmamış elektron çifti içerir. III. Be ve N arasında oluşacak bileşik katı halde elektrik akımını iletmez. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 1-E 2-C 3-D 4-B 5-E 6-D 7-D 8-B 9-E 10-E

88 Tekrar Et www.netlerikatla.com TEST - 11 Güçlü Etkileşimler: İyonik, Kovalent - Metalik Bağlar - II 1. Aynı tür ametal atomları arasında, elektron ortaklaşması ile kurulan bağlar apolar, farklı ametal atomları arasında, elektron ortaklaşması ile kurulan bağlar, polar kovalent bağlardır. Katyonlar ile anyonlar arasında, elektron alışverişine dayalı olarak kurulan bağlar iyonik bağlardır. Buna göre, aşağıda verilen madde örneklerinden hangisinin bağ türü yanlış yazılmıştır? Madde Bağ türü A) O=O Apolar kovalent bağ B) NΞN Apolar kovalent bağ C) H–Cl Polar kovalent Bağ D) H–CΞN Apolar kovalent bağ E) H–H Apolar kovalent bağ 2. X ve Y elementleri ile ilgili olarak; • X, katı ve sıvı fazda elektrik akımını iyi iletiyor. • Y, oda koşullarında gaz halinde bulunuyor. bilgileri veriliyor. Buna göre; I. X metal, Y ametaldir. II. X atomları arasında güçlü çekim kuvvetleri etkindir. III. X ve Y arasında iyonik bağlı bileşik oluşur. yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 3. Aşağıda verilen metal çiftlerinin hangisinde, metallerin erime noktaları arasındaki ilişki yanlış belirlenmiştir? A) 4 Be > 3 Li B) 3 Li > 11Na C) 12Mg > 20Ca D) 19K > 11Na E) 13Al > 20Ca 4. Bileşik Bileşik adı NaCl Sodyum klorür MgSO4 Magnezyum sülfat Al2 (SO4 ) 3 Alüminyum sülfat CaO Kalsiyum oksit Yukarıda bazı iyonik bileşiklerin formülleri ve sistematik adları verilmiştir. Buna göre, iyonik bileşikler ile ilgili olarak; I. Önce metal, sonra ametal yazılır. II. Kimyasal kök sayısı birden fazla ise parantez içerisine alınır. III. İkinci element oksijen ise; bileşik, metal oksiti şeklinde okunur. sonuçlarından hangileri çıkartılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 5. Ametal atomları arasındaki elektronegatiflik farkı azaldıkça bağın kovalent karakteri artar. Buna göre; I. NF3 II. NCl3 III. NBr3 bileşikleri, atomlar arası bağların kovalent karakterleri yüksek olandan düşük olana doğru nasıl sıralanır? ( 7 N, 9 F, 17Cl, 35Br) A) NF3 > NCl3 > NBr3 B) NBr3 > NCl3 > NF3 C) NF3 > NBr3 > NCl3 D) NCl3 > NF3 > NBr3 E) NBr3 > NF3 > NCl3

89www.netlerikatla.com 6. Atom numarası 12 olan X elementinin yaptığı bileşikler ile ilgili olarak; I. Karbonat ile iyonik XCO3 bileşiğini yapar. II. PO4 –3 iyonu ile yapacağı bileşiğin sulu çözeltisindeki iyon sayısı beş olur. III. XCl2 oda koşullarında katı halde bulunur. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 7. Aşağıda verilen moleküller ile ilgili olarak; a. OF2 b. PF3 c. BCl3 I. OF2 polar; PF3 ve BCl3 apolar moleküllerdir. II. BCl3 ’te merkez atom oktetini tamamlamamıştır. III. Ortaklanmamış elektron çiftleri arasında; PF3 > BCl3 > OF2 ilişkisi vardır. yargılarından hangileri doğrudur? ( 5 B, 8 O, 9 F, 15P, 17Cl) A) Yalnız II B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 8. İyonik bileşikler, suda iyonlarına ayrışarak çözünürler. Aşağıda formülleri verilen bileşiklerin hangisi suda çözündüğünde yeni bir iyon oluşturmaz? A) NaClO B) C12H25COSO3 Na C) C2 H5 OH D) C17H35COOK E) Ca(NO3 ) 2 9. Aşağıda bazı kovalent bağlı bileşiklerin formülleri ve sistematik adları verilmiştir. Bileşik Bileşik adı a. N2 O3 Diazot trioksit b. CO2 Karbon dioksit c. CO Karbon monoksit Buna göre; ametal – ametal türü bileşiklerin adlandırma kuralları ile ilgili olarak; I. Elementlerin sayı ön ekleri, element adından önce ve Latince olarak okunur. II. Birinci elementin sayı ön eki yoksa, mono eki kullanılmaz. III. İkinci elementin sayı ön eki olmasa da mono eki kullanılır. hangileri söylenebilir? A) Yalnız II B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 10. Metaller ile ilgili olarak; • Atom çapları büyüdükçe erime ve kaynama sıcaklıkları düşer. • Değerlik elektron sayıları arttıkça sertlikleri, erime ve kaynama sıcaklıkları yükselir. verilen bilgilere göre; I. 11Na’nın erime noktası 19K’dan yüksektir. II. 12Mg’nın erime sıcaklığı, 11Na’dan yüksektir. III. 13Al’nin erime sıcaklığı, 20Ca’nın erime sıcaklığından yüksektir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 1-D 2-B 3-D 4-E 5-B 6-E 7-D 8-C 9-E 10-E

90 Tekrar Et www.netlerikatla.com Zayıf Çekim Kuvvetleri, Kaynama Ve Çözünme - I TEST - 12 1. • Merkez atomunda ortaklanmamış elektron çifti bulunduran moleküller, polar moleküllerdir. H H H P • Aynı tür ametal atomları arasında oluşan moleküller, apolar moleküllerdir. N N • Merkez atoma bağlı atomlar, dengeli bir yük dağılımı ile merkez atoma bağlanırsa apolar moleküller oluşur. H H H B bilgileri veriliyor. Buna göre, aşağıda verilen maddelerin hangisinin polar ya da apolar özelliği yanlış verilmiştir? (1 H, 5 B, 6 C, 7 N, 8 O, 9 F, 17Cl) Madde Polar /Apolar A) CO2 Apolar B) NH3 Polar C) H2 Apolar D) BF3 Polar E) HCl Polar 2. Polar moleküllerde yük dağılımı dengeli olmadığı için kalıcı dipoller bulunur. Apolar moleküller dipolsüz (kutupsuz) moleküllerdir. Ancak geçici (anlık) dipoller ile çekim kuvveti oluşturabilirler. Buna göre, 5 B ve 9 F atomları arasında oluşacak bileşik ile ilgili olarak; I. BF3 bileşiği oluşur. II. Merkez atom F dir. III. Dipollü moleküldür. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 3. Aşağıda verilen bileşiklerin hangisi dipollü bir molekül değildir? ( 1 H, 8 O, 7 N, 17Cl, 9 F, 6 C) A) NH3 B) HCl C) OF2 D) CCl4 E) C6 H12O6 4. • Polar moleküller, dipollü (kutuplu) moleküllerdir. • Dipollü moleküller, bir araya geldiklerinde aralarında zayıf dipol–dipol çekim kuvvetleri oluşur. • Dipol–dipol çekim kuvvetleri, maddenin sadece katı ve sıvı fazlarında görülür. Yukarıda verilen bilgilere göre; I. Su moleküllerini bir arada tutan kuvvetlerden birisi de dipol–dipol çekim kuvvetleridir. II. Aynı kapta bulunan NH3 molekülleri ile CO2 molekülleri arasında zayıf dipol–dipol çekim kuvvetleri oluşur. III. Sıvılaştırılmış havada dipol–dipol çekim kuvvetleri etkindir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? ( 1 H, 6 C, 7 N, 8 O, 17Cl) A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III

91www.netlerikatla.com 5. NF3 , H2 O, BH3 , PCl3 , CH4 , NaCl Yukarıda verilen bileşikler ile ilgili olarak, I. Sıvı fazda; NF3 ve BH3 arasında dipol-dipol çekim kuvveti bulunur. II. 3 tanesi dipollüdür. III. Sadece, NaCl ve CH4 arasında, dipol–dipol çekim kuvveti oluşmaz. yargılarından hangileri doğrudur? ( 1 H, 5 B, 6 C, 7 N, 8 O, 9 F, 11Na, 15P, 17Cl) A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 6. • Apolar moleküller ve soy gazlar genel olarak oda koşullarında gaz halinde bulunurlar. • Gaz fazında bulunan moleküller arasında harhangi bir çekim kuvvetinin olmadığı kabul edilir. • Apolar moleküller arasında bir çekim kuvvetinin oluşabilmesi için indüklenmeleri (polarlanmaları) gerekir. • Apolar moleküller arasında oluşan anlık çekim kuvvetlerine; “indüklenmiş dipol–indüklenmiş dipol çekim kuvvetleri (London çekim kuvvetleri) adı verilir. Buna göre, sıvı fazda incelenen; I. CO2 II. CH4 III. CH3 OH moleküllerinden hangilerinin, kendi molekülleri arasında sadece London çekim kuvvetlerinin bulunduğu söylenebilir? ( 1 H, 6 C, 8 O) A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 7. • İyonik bileşikler suya atıldıklarında, su molekülleri tarafından sarılır ve iyonik bileşiği oluşturan iyonlar ayrışır. • Suyun kısmi negatif olan oksijeni, iyonik bileşiğin katyonuna; kısmi pozitif kısımı olan hidrojenler de, iyonik bileşiğin anyonlarına elektrostatik çekim kuvveti uygular. • İyonik bileşiklerin suda iyonlarına ayrışarak çözünmesi, suyun dipolleri ile, iyonik bileşiğin iyonları arasında oluşan çekim kuvvetleri sonucunda gerçekleşir. Bu çekim kuvvetleri; “iyon–dipol” çekim kuvvetleri şeklinde adlandırılır. Buna göre, aşağıda verilen karışımların; I. Tuz - Su karışım II. Alkol - Su karışımı III. Şeker - Su karışımı hangilerinde iyon–dipol etkileşimi bulunur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 8. Katı ve sıvı fazda; • Polar moleküller arasında; Dipol–Dipol etkileşimi vardır. • İyonik bir bileşiğin polar bir madde ile karıştırılmasında; iyon–dipol çekim kuvvetleri etkindir. • Apolar moleküller ve soy gaz atomları arasında sadece, London çekim kuvvetleri bulunur. • Apolar bir molekül ile iyonik bir bileşik arasındaki etkileşim; iyon–indüklenmiş dipol etkileşimidir. • Polar bir molekül ile, apolar bir molekül arasında; dipol– indüklenmiş dipol çekim kuvvetleri oluşur. Yukarıda verilen bilgilere göre, aşağıdaki karışımların hangisinde; dipol–indüklenmiş dipol etkileşimi, etkin çekim kuvvetidir? A) Tuzlu su B) Şekerli su C) Klorlanmış su D) Mineralli su E) Sirke suyu 1-D 2-A 3-D 4-A 5-B 6-D 7-A 8-C

92 Tekrar Et www.netlerikatla.com TEST - 13 Zayıf Çekim Kuvvetleri, Kaynama Ve Çözünme - II 1. Apolar yapılı moleküllerin ve soy gaz atomlarının erime ve kaynama noktaları; molekül kütlelerine ve taşıdıkları toplam elektron sayısına bağlı olarak değişiklik gösterir. • Toplam elektron sayısı arttıkça kaynama noktası yükselir. • Kütlesi büyük olan apolar molekülün, kaynama noktası yüksektir. Yukarıda verilen bilgilere göre; aynı grupta bulunan; F2 , Cl2 , Br2 molekülleri ile ilgili olarak; I. F2 ’nin kaynama sıcaklığı en düşüktür. II. Cl2 ’nin elektron ilgisi en yüksek olduğundan kaynama noktası en yüksek olur. III. Kaynama noktaları arasındaki ilişki; Br2 > Cl2 > F2 dir. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? ( 9 F, 17Cl, 35Br) A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 2. Aşağıdaki tabloda halojenler grubuna ait element moleküllerinin taşıdıkları toplam elektron sayısı ve kaynama sıcaklıkları verilmiştir: (9 F, 17Cl, 35Br, 53I) Molekül Toplam Elektron sayısı Kaynama sıcaklığı F2 18 –188 Cl2 34 –34 Br2 70 59 I 2 106 184 Verilen bilgilere göre; I. Halojenlerin kaynama noktaları, toplam elektron sayıları ile ilişkilidir. II. Halojen grubu elementlerini içeren bileşiklerin kaynama sıcaklığı molekül kütlesi arttıkça artar III. Halojenlerin molekül kütlesi artığında kaynama noktaları da artar. sonuçlarından hangileri çıkartılabilir? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 3. Kaynama sıcaklığı (°C) 100 60 2 3 4 5 6 7 0 Periyot numarası H2 O H2 S H2 Se H2 Te Yukarıdaki grafikte, VIA grubu elementlerinin hidrojenli bileşiklerine ait kaynama sıcaklıklarının karşılaştırması görülmektedir. (8 O, 16S, 34Se, 52Te) Buna göre; I. Hidrojen ile bağ yapan aynı grup elementlerine ait bileşiklerin, kaynama noktaları genel olarak, molekül kütlesi arttıkça artar. II. H2 O bileşiğinin kaynama sıcaklığının yüksek olması, molekülleri arasında hidrojen bağı oluşturmasından kaynaklanmaktadır. III. Bileşiklerdeki toplam elektron sayısı, kaynama noktası üzerinde etkilidir. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 4. • Polar moleküller, polar çözücülerde daha çok çözünür • Apolar moleküller, apolar çözücülerde daha çok çözünür. Yukarıda verilen ilkeler kısaca; “benzer benzeri çözer” şeklinde ifade edilebilir. Buna göre, aşağıda verilen maddelerden hangisinin suda en çok çözünmesi beklenir? (1 H, 5 B, 6 C, 7 N, 8 O, 9 F, 16S) A) CH4 B) BF3 C) HF D) O2 E) SO2

93www.netlerikatla.com 5. • Atomlar arası çekim kuvvetleri (soy gaz atomları dışında) güçlü, moleküller arası çekim kuvvetleri ise zayıf etkileşimlerdir. • HF bileşiğinde; H ve F atomları arasındaki çekim kuvveti güçlü; iki HF molekülü arasında oluşan ve (HF.... HF) noktalarla gösterilen çekim kuvveti, moleküller arası çekim kuvveti olup zayıf çekim kuvvetidir. • Zayıf çekim kuvvetleri maddenin sadece katı ve sıvı fazlarında görülür. • Soy gazlar atomik yapılı tanecikler olmasına rağmen, katı ve sıvı fazda aralarında oluşan etkileşimler moleküller arası etkileşimlerde olduğu gibi zayıf etkileşimler arasında sayılır. Yukarıda verilen bilgilere göre; I. Bir bardaktaki su; su molekülleri arasında oluşan, zayıf çekim kuvvetleri sayesinde bir arada bulunur. II. Hava, O2 , N2 başta olmak üzere CO2 ve Ar gibi gazlar arasında oluşan zayıf çekim kuvvetlerinin etkisi ile oluşmuştur. III. HF’ün sulu çözeltisinde; HF molekülleri ile H2 O molekülleri arasında zayıf çekim kuvvetleri oluşur. yargılarından hangilerine ulaşmak mümkündür? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 6. Aşağıda bazı moleküllerin suda çözünüp çözünmediğini gösteren bir tablo verilmiştir. Tabloda verilen bilgilerden hangisinde yanlışlık yapılmıştır? Madde Suda (Çözünür/Çözünmez) A) Be(NO3 ) 2 Çözünür B) CH4 Çözünmez C) CH3 OH Çözünür D) C17H35COONa Çözünür E) C12H25OSO3 Na Çözünmez 7. Bir bardakta bulunan su molekülleri ile ilgili olarak verilen görselde, O H H H H H H 1 2 6 4 5 3 O O numaralandırılmış noktalar ile ilgili olarak; I. (1) ve (3) elektronların ortaklaşa kullanılmasıyla oluşan polar kovalent bağları göstermektedir. II. (2) ve (6) su molekülleri arasındaki hidrojen bağını temsil etmektedir. III. (4) ve (5) molekülde dubletini tamamlamış olan iki farklı atomu göstermektedir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 8. Aşağıda verilen moleküllerden hangisinin, aynı şartlardaki kaynama noktasının en yüksek olması beklenir? ( 1 H, 7 N, 8 O, 9 F, 35Br) A) H2 B) N2 C) O2 D) F2 E) Br2 1-D 2-E 3-E 4-C 5-C 6-E 7-B 8-E

94 Tekrar Et www.netlerikatla.com Kimyasal Türler Arası Etkileşimler TEST - 14 1. • Zayıf etkileşimlerin en güçlüsü hidrojen bağı, en zayıfı London çekim kuvvetleridir. • İyon–Dipol, Dipol–Dipol, İyon–indüklenmiş dipol, Dipol– indüklenmiş dipol çekim kuvvetlerinde; molekül kütlesi, elektronegatiflik, atom çapı, iyon yükü gibi bir çok faktör etkili olduğundan kuvvetleri arasında genellenebilecek bir karşılaştırma yapılamaz. Aşağıda 7A grubu elementlerinin hidrojenli bileşikleri ve molekül kütleleri verilmiştir. Bileşik Molekül kütlesi HF 20 HCl 36,5 HBr 81 HI 128 Buna göre, 7A grubu elementlerinin hidrojenli bileşiklerinin kaynama noktaları ile ilgili olarak; I. Molekül kütlesi en büyük olduğu için, kaynama noktası en yüksek olan HI’dır. II. HCl molekülleri arasında; dipol–dipol çekim kuvvetleri etkin çekim kuvveti olduğu için kaynama noktası en yüksektir. III. HF, molekülleri arasında etkin çekim kuvveti hidrojen bağı olduğu için kaynama noktasının en yüksek olması beklenir. yapılan yorumlardan hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 2. Aşağıda verilen moleküllerden hangisinin su ile karışması, geçici dipollerin meydana gelmesi ile gerçekleşir? ( 1 H, 8 O, 6 C , 7 N, 11Na, 17Cl ) A) C2 H5 OH B) CH3 COOH C) C2 H6 D) NaCl E) NH3 3. a. H2 O (s) + Q1 → H2 O (g) b. CH 4(s) + Q2 → CH 4(g) c. I 2(k) + Q3 → I 2(g) Yukarıdaki denklemler, eşit kütlede ve eşit şartlarda bulunan üç ayrı maddenin ısıtılmalarına aittir. (Q değerleri işlem sırasında kullanılan enerjiyi ifade etmektedir.) Yukarıda verilen denklemlerdeki bilgilere göre; I. Her üç olay da moleküller arası bağların kopması ile ilgilidir. II. Kullanılan enerjiler arasında; Q1 >Q2 >Q3 ilişkisi vardır. III. "a" da hidrojen bağları, “b” ve “c” de london kuvvetleri kırılmıştır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 4. a. KCl b. HF c. NH3 Bileşikleri ile ilgili olarak; I. Her üç bileşik de molekül yapılıdır. II. “a” iyonik yapılı “b” ve “c” molekül yapılıdır. III. “a” da atomlar arasında iyonik bağ, “b” ve “c” de kovalent bağ bulunur. IV. Bileşiklerin her üçü de suda çok çözünür. V. “b” ve “c” arasında hidrojen bağları oluşabilir. VI. “b” ve “c” moleküllerinde kalıcı dipoller vardır. VII. “a” suda çözünürken; iyon–dipol etkileşimi olur. yargılarından kaç tanesi doğrudur? A) 1 B) 2 C) 4 D) 6 E) 7

95www.netlerikatla.com 5. XY3 , H2 Z, TY2 , MY4 bileşikleri, iyonik bileşikler ve kovalent bileşikler olarak gruplandırılmak istenmiştir. Aşağıdakilerin hangisinde doğru bir gruplandırma yapılmıştır? (13X, 9 Y, 8 Z, 6 M, 1 H, 12T) İyonik Bileşik Kovalent Bileşik A) XY3 , TY2 H2 Z, MY4 B) TY2 , H2 Z XY3 , MY4 C) MY4 , TY2 H2 Z , XY3 D) MY4 , XY3 TY2 , H2 Z E) H2 Z, XY3 MY4 , TY2 6. Lewis yapısı verilen; B H H H molekülü ile ilgili olarak; I. Apolar moleküldür. II. Bor, merkez atomdur. III. Sulu ortamda; dipol, indüklenmiş dipol çekim kuvvetleri etkindir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 7. Sofra tuzu ile ilgili olarak; I. İyonik kristallerden oluşmuştur. II. NaCl formülü ile gösterilir. III. Sulu çözeltisinde, iyon–dipol etkileşimleri bulunur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 8. 17Cl ve 15P atomları arasında oluşacak bileşik ile ilgili olarak; I. PCl3 bileşiği oluşur. II. Merkez atomun bağlayıcı elektron sayısı üçtür. III. Moleküldeki ortaklanmamış elektron sayısı 9 çifttir. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 9. Kimyasal Türler Arası Etkileşimler Güçlü Etkileşimler İyonik bağ Kovalent bağ Van der Waals Çekim Kuvveti Zayıf Etkileşimler I II III IV V Hidrojen bağı Metalik bağ Yukarıda verilen kimyasal türler arası etkileşimler tablosunda numaralandırılmış kısımlar ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır? A) I, metal atomları ile ametal atomları arasında görülür. B) II’yi oluşturan bağ, aynı atomlar arasında ise apolar kovalent, farklı atomlar arasında ise polar kovalent bağ şeklinde sınıflandırılabilir. C) III’ü oluşturan bağlar saf metal atomları ve alaşımlarda görülür. D) III’ü oluşturan bağ türü elektron denizi modeli ile açıklanır. E) V’i oluşturan bağlar moleküller arası bağların en zayıfıdır. 1-C 2-C 3-D 4-D 5-A 6-E 7-E 8-D 9-E

96 Tekrar Et www.netlerikatla.com Fiziksel ve Kimyasal Değişimler TEST - 15 1. Maddenin kimlik özelliklerinde meydana gelen değişimler, kimyasal değişimlerdir. Kimyasal değişimlerle birlikte fiziksel değişimler de görülür. Ancak, kimyasal değişimden bağımsız olarak gerçekleşen fiziksel değişimler sırasında, maddenin kimyasal yapısı değişmez. Yoğunluk, kütle, hacim gibi fiziksel özelliklerinde değişiklikler gözlenir. Buna göre; aşağıda verilen olayların hangisinde kimyasal bir değişim gözlenir? A) Yoğurttan ayran yaparken B) Gökkuşağı oluşurken C) Mumun erimesi sırasında D) Demir tozları açık havada kararırken E) Buz, sıcak suda erirken 2. 1. C2 H5 OH (s) + 6,4 kj/mol → C2 H5 OH (g) 2. Mg+2 (g) + O2– (g) → MgO(k) + 3850 kj/mol Tepkimelerine göre; I. Birinci tepkime fiziksel, ikinci tepkimede kimyasal değişim olmuştur. II. Birinci tepkime gerçekleşirken, hidrojen bağları; ikinci tepkimede iyonik bağlar kırılmıştır. III. Birinci tepkimede bağ kırılması, ikinci tepkimede bağ oluşumu sözkonusudur. sonuçlarından hangilerine ulaşılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 3. “Moleküller arasında, bağ türü ve polarlık açısından benzerlik arttığında, maddelerin birbiri içerisinde çözünme oranları da artar.” Yukarıdaki yaklaşıma göre aşağıda verilen bileşiklerden hangisinin sudaki çözünürlüğünün en yüksek olması beklenir? (1 H, 5 B, 6 C, 8 O, 9 F, 15P, 16S) A) CO2 B) BF3 C) CH3 OH D) H2 S E) PH3 4. a. H2 O (g) →H2 O (s) + 43,9 kj/mol b. C6 H 6(g) → C6 H 6(s) + 33,8 kj/mol c. CH 4(g) → CH 4(s) + 8,2 kj/mol Tepkimelerine göre; I. Hidrojen bağlarını kopartmak için gereken enerji, London çekim kuvvetlerini parçalamak için gereken enerjiden yüksektir. II. H2 O (g) → H2 O (s) + 43,9 kj/mol tepkimesinde hidrojen bağları oluşmuştur. III. a’da kimyasal, b ve c de fiziksel değişim gözlenir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 5. • Kimyasal olaylarda kullanılan ya da açığa çıkan enerji, fiziksel olaylardaki enerji değişimine göre daha fazladır. • Genel olarak fiziksel olaylarda kullanılan ya da açığa çıkan ısı 40 kj kadardır. Yukarıda verilen bilgilere göre; I. NH 3(g) + HCl (g) → NH4 Cl (k) II. NaCl (suda) → Na+ (aq) + Cl– (aq) II. Zn (k) + 2HCl → ZnCl 2(k) + H 2(g) tepkimeleri verilen değişimlerden hangilerini fiziksel bir olaya aittir? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 6. Aşağıda verilen olaylardan hangisinde sadece fiziksel bir değişim gerçekleşir? A) Sütün ekşimesi B) Ekmeğin küflenmesi C) Tuzun suda iyonlarına ayrışması D) Odun talaşının yanması E) Suyun elektrolizi

97www.netlerikatla.com 7. I. Bakırın elektriği iletmesi II. Şekerin suda çözünmesi III. Kolonyanın elde serinlik oluşturması IV. Üzümden sirke yapılması V. Gökkuşağının oluşumu Yukarıda verilen olaylardan kaç tanesi kimyasal bir değişim ile gerçekleşir? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 8. I. Altın külçeden kolye yapılması II. Sodyum metalinin tuz ruhunda çözünmesi III. Undan ekmek yapılması Olaylarının hangisinde, maddenin hem fiziksel hem de kimyasal yapısında değişiklik gözlenir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) I, II ve III 9. Yapısında (H–N, H–O ya da H–F) bağları bulunduran moleküller; hem kendi molekülleri arasında hem de birbiri ile karıştırılmaları halinde, aralarında hidrojen bağı ile birbirine tutunurlar. O N H H H H H (1) (2) Yukarıda, H2 O ve NH3 moleküllerinin Levis yapıları verilmiştir. Buna göre; I. O–H ve N–H bağları hidrojen bağlarıdır. II. NH3 , H2 O da çok çözünür. III. NH3’ ün H2 O’da çözünmesi kimyasaldır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 10. Kerem, Alper, Ferhat, Ahmet ve Hasan; piknik yerine ulaştıklarında hemen iş bölümü yaptılar. Ferhat kurumuş dalları toplayıp Alper'in önüne koydu. Ferhat dalları küçük parçalara ayırdı. Alper çakmağına çakıyor ama bir türlü çakmak taşı ile çelik çark arasındaki sürtünmeden çıkan kıvılcımlar, çakmak gazını tutuşturamıyordu. Ancak onuncu denemeden sonra yanan çakmakla kağıdı tutuşturarak Ferhat’ın parçaladığı ağaçları yakmayı başarabildi. Ahmet, sucukları doğrayıp şişe dizerken; Hasan salata hazırlamak için; domates, marul ve salatalıkları dilimleyip bir tabağa bırakıyordu. Her şey hazır edilmiş ve sıra sucukların pişirilmesine gelmişti ki birden başlayan sağanak ile yeni kıvama gelmiş ateşleri söndüğü gibi, bir dakika içerisinde sırılsıklam oldular. Yaşlı bir çınar ağacının altına sığınıp yüzlerini kurulamaya çalışırlarken, yağmur birden kesildi. Güneş açtı ve ellerini uzatsalar dokunacakları kadar yakınlarında bir gökkuşağı oluştu. Beş arkadaşın yaşadığı bu piknik macerasında öğrencilerden hangisinin üstlendiği işte kimyasal değişim olmuştur? A) Kerem B) Alper C) Ferhat D) Ahmet E) Hasan 11. I. Çayın demlenmesi II. Sütün kaynaması III. Gökkuşağının oluşumu IV. Meyvenin çürümesi V. Ağacın kuruması VI. Yemeğin ekşimesi Yukarıda verilen olaylardan kaç tanesinde hem fiziksel hem de kimyasal değişim gerçekleşir? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 1-D 2-D 3-C 4-C 5-A 6-C 7-A 8-D 9-B 10-B 11-C

98www.netlerikatla.com TEST - 1 1. a. H 2(g) + 436 kj/mol → H(g) + H (g) b. CH 4(s) + 8,1 kj/mol → CH4(g) c. NaCl (k) + 787 kj/mol → Na+ (g) + Cl– (g) Yukarıda denklemleri verilen olaylar ile ilgili olarak; I. CH4 gazı yoğuşurken 8,1 kj/mol enerji açığa çıkar. II. “a” da kovalent bağ, “c” de iyonik bağ kırılmıştır. III. “a” ve “c” de gerçekleşen olaylar kimyasal; “b” deki fizikseldir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 2. I. Ağrı kesici ilacın ağrıyı dindirmesi II. Kar yağışı sırasında havanın ısınması III. Bitkinin topraktan aldığı mineralleri meyvelerine taşımasI Olaylarından hangileri kimyasal bir değişimin sonucudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 3. Aşağıda bazı bileşiklerin formülleri ve bileşik adları verilmiştir. Hangisinde yanlışlık yapılmıştır? Bileşik adı Bileşik formülü A) Zaç yağı H2 SO4 B) Kalsiyum karbonat CaCO3 C) Krom (III) oksit Cr2 O3 D) Kurşun (IV) sülfür PbS2 E) Demir (II) Oksit Fe2 O3 4. 5 B ve 9 F atomları arasında oluşacak bileşik ile ilgli olarak; I. Merkez atom B dir. II. B–F bağları polar kovalent bağlardır. III. Apolar molekül oluşur. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 5. P H H H (a) B H H H (b) O H H (c) Yukarıda, Levis yapıları verilen bileşiklerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A) a ve c polar, b apolardır. B) a, c'de çözünür, b'de çözünmez. C) Katı ve sıvı fazda, a bileşiğinin molekülleri arasında London çekim kuvvetleri etkindir. D) c bileşiği, kendi molekülleri arasında hidrojen bağı bulundurur. E) Aynı şartlarda b’nin kaynama noktası en düşüktür. 6. Metallerin erime noktaları ile ilgili olarak; I. Atom çapı küçüldükce artar. II. Değerlik elektron sayısı arttıkça artar. III. Metalik özellik arttıkça artar. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III

99www.netlerikatla.com 7. Atomlar arasında bağlar, bağlayıcı elektronlar kullanılarak oluşturulur. Buna göre; I. 1 H II. 11Na III. 7 N IV. 8 O V. 17Cl elementlerinden hangisi, kendi atomları ile elektron ortaklaşması ya da elektron alışverişine dayalı bağ yapamaz? A) I B) II C) III D) IV E) V 8. Kimyasal Türler Arası Etkileşimler Güçlü Etkileşimler İyonik bağ Kovalent bağ Van der Waals Çekim Kuvveti Zayıf Etkileşimler a. ....... b. ....... c. ....... d. ....... e. ....... Metalik bağ Hidrojen bağı Yukarıdaki görsel, kimyasal türler arası etkileşimlerin sınıflandırmasına aittir. Noktalarla gösterilen boşluklara, her kimyasal tür ile ilgili birer örnek yazılmak istenmektedir. Buna göre, aşağıda verilen örneklerden hangisi yazıldığında yanlış bir seçim yapılmış olur? A) CaCO3 bileşiğinde Ca–CO3 bağı B) CH4 molekülünde C–H bağları C) Mg çubukta, Mg atomları arasındaki bağ D) Havanın %20’sini oluşturan O2 molekülleri arasındaki çekim kuvveti E) Bir bardaktaki H2 O moleküllerini bir arada tutan etkin çekim kuvvetleri 9. Aşağıda verilen bileşiklerden hangisinin sulu çözeltisinde iyon–dipol etkileşimleri bulunur? ( 1 H, 8 O, 6 C, 7 N, 16S, 15P, 11Na, 20Ca) A) CH4 B) NH3 C) H2 S D) PH3 E) CaCO3 10. Cl –1 Cl –1 Zn+2 Levis yapısı yukarıda verilen bileşik ile ilgili olarak; I. Suda, iyon–dipol etkileşimleri ile çözünür. II. Birim hücrelerden oluşmuştur. III. Sıvı halde elektrik akımını iletmez. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III 11. P O F (a) (b) (c) Yukarıda Lewis yapıları verilen atomlarla ilgili olarak; I. Klorlu bileşikleri apolar özellik gösterir. II. b ve c’nin hidrojenli bileşikleri arasında etkin çekim kuvvetleri, hidrojen bağlarıdır. III. a ve c arasında polar kovalent bağ oluşur. yargılarından hangileri doğrudur? ( 1 H, 17Cl) A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) I, II ve III 1-E 2-A 3-E 4-E 5-C 6-C 7-B 8-D 9-E 10-D 11-D