100www.netlerikatla.com TEST - 2 1. Aşağıda verilen bileşiklerden hangisinin adlandırmasında, diğerlerinden farklı bir kurala ihtiyaç duyulur? A) Na2 O B) MgO C) Al2 O3 D) Fe2 O3 E) ZnO 2. 1. 2N 2(g) + 3H 2(g) → 2NH 3(s) 2. C2 H5 OH (s) → C2 H5 OH (g) 3. CO 2(g) + H2 O (s) → H2 CO 3(s) Yukarıda denklemleri verilen olaylar ile ilgili olarak; I. 1. ve 3. olay kimyasal, 2.si fizikseldir. II. NH3 molekülleri arasındaki çekim kuvvetleri, CO2 molekülleri arasındaki çekim kuvvetlerinden daha güçlüdür. III. 2. olayın gerçekleşmesi için hidrojen bağlarının kırılması gerekir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 3. Aşağıda bazı bileşiklerin formülleri ve adları verilmiştir; Bileşik formülü Bileşik adı I. Na3 N Sodyum nitrür II. K2 S Potasyum sülfür III. Ca3 N2 Kalsiyum nitrat IV. AlP Alüminyum fosfür V. CuO Bakır oksit verilen bileşik adlandırmalarının hangilerinde yanlışlık yapılmıştır? A) Yalnız II B) Yalnız III C) Yalnız V D) II ve IV E) III ve V 4. H2 O ve PH3 bileşikleri ile ilgili olarak; I. Polar moleküllerdir. II. Aralarında hidrojen bağları oluşur. III. Birbiri içerisinde çok çözünürler. yargılarından hangileri doğrudur? ( 1 H, 8 O, 15P) A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 5. Kimyasal Türler Arası Etkileşimler Güçlü Etkileşimler H2 O Ag NH3 Zayıf Etkileşimler I II III IV V CaO CO2 Yukarıda verilen türler arası etkileşim şemasında gösterilen bileşikler, kimyasal türler arası etkileşimlere ait örnekleri göstermektedir. Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? A) I, kovalent bağ yapan bileşik örneği olarak verilmiştir. B) Metalik bağ örneği Ag'dir. C) CaO bileşiğinde iyonik bağ vardır. D) Van der Waals çekim kuvvetlerini, NH3 temsil etmektedir. E) Zayıf çekim kuvvetlerinin en zayıfı olan London çekim kuvvetleri V. bölgede bulunur. 6. “Polar moleküller, polar çözücülerde; apolar moleküller de apolar çözücülerde daha çok çözünür.” Buna göre, CO2 bileşiğinin aşağıda verilenlerden hangisinde en çok çözünmesi beklenir? (6 C, 8 O, 11Na, 17Cl, 16S, 7 N, 1 H) A) NaCl B) CCl4 C) NH3 D) H2 O E) H2 S
101www.netlerikatla.com 1–D 2–E 3–E 4–D 5–D 6–B 7–E 8–E 9–D 10–D 11–C 12–D 7. O Levis yapısı verilen atom ile ilgili olarak; I. İki tane bağ elektronu vardır. II. 1 H ile polar molekül oluşturur. III. İki çift elektron bağ yapımına katılmaz. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 8. Metallerin, erime noktaları; atom çapı ile ters, değerlik elektron sayısı ile doğru orantılı olarak değişiklik gösterir. Buna göre, aşağıda atom numaraları ve sembolleri verilen metallerden, hangisinin erime sıcaklığının en yüksek olması beklenir? A) 3 Li B) 11Na C) 19K D) 12Mg E) 13Al 9. H I C I H H I C I H H – – – H Bileşiği ile ilgili olarak aşağıda verilen; I. Atomlar arası tüm bağlar polar kovalenttir. II. Molekülleri arasında London çekim kuvvetleri bulunur. III. Kaynama noktası, CH4 ’ün kaynama noktasından yüksektir. yargılarından hangileri doğrudur? ( 6 C, 1 H) A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 10. BH3 molekülü ile ilgili olarak; I. Apolar bir moleküldür. II. Molekül içi bağlar polar kovalent bağlardır. III. B atomu oktetini , H atomu da dubletini tamamlamıştır. yargılarından hangileri doğrudur? ( 5 B, 1 H) A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 11. C H H H H Lewis yapısı yukarıda verilen bileşik ile ilgili olarak; I. Merkez atom oktetini tamamlamıştır. II. Molekül içi bağlar polar; molekül apolar yapılıdır. III. Suda hiç çözünmez. yargılarından hangileri yanlıştır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 12. İyonik bileşikler ile ilgili olarak; I. En küçük yapıları birim hücrelerdir. II. Bağ yapımına katılan elektron sayısı arttıkça, iyonik bağın sağlamlığı artar. III. Katı ve sıvı fazları elektrik akımını iletir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III
102www.netlerikatla.com TEST - 3 1. Aşağıda verilen maddelerden hangisi, kimyasal etkileşimler sonucunda yeni bir kimyasal tür oluşturamaz? A) NaCl B) H C) Ca D) Ne E) H2 2. a. 2H 2(g) + O 2(g) → 2H2 O (s) b. H2 O (k) → H2 O (s) c. I 2(k) → I 2(g) Yukarıda denklemleri verilen olaylara göre; I. “a” da gerçekleşen olay kimyasaldır. II. “b” ve “c” de kullanılan enerjiler, “a” da açığa çıkan enerjiden küçüktür. III. H–H bağları, I–I bağlarından sağlamdır. sonuçlarından hangilerine ulaşılır? ( 1 H, 53I) A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 3. Aşağıda bazı bileşiklerin adları ve kimyasal formülleri verilmiştir. Hangisinde yanlışlık yapılmıştır? Bileşik adı Formül A) Diazot trioksit N2 O3 B) Amonyum klorür NH4 Cl C) Bakır (II) oksit CuO D) Disodyum pentaoksit N2 O5 E) Bakır (I) oksit Cu2 O 4. N N Yukarıda N2 molekülünün Lewis yapısı verilmiştir. Buna göre; I. Her bir azot atomunda 3 elektron ortaklaşmıştır. II. Ortaklaşmaya katılmayan elektron sayısı bir çifttir. III. Azot atomları arasında polar kovalent bağlar oluşur. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 5. Aşağıda verilen bağ türlerinden hangisi yanlış adlandırılmıştır? Bağ Bağ türü A) H–H Apolar kovalent bağ B) H–F Hidrojen bağı C) K–Cl İyonik bağ D) O=O Apolar kovalent bağ E) NΞN Apolar kovalent bağ 6. P Yukarıda Lewis yapısı verilen element ile ilgili olarak; I. 3A grubunda bulunur. II. 1 H ile polar yapılı PH3 bileşiğini oluşturur. III. 9 F atomlarıyla oluşturacağı bileşik suda çok çözünür. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) I, II ve III
103www.netlerikatla.com 7. Aşağıda, periyodik cetvelden bir kesit verilmiştir. Li K H F Ne Ar Fe Br B Al Periyodik cetvelde verilen elementler ve bileşikleri ile ilgili olarak; I. Li – F bağının iyonik karakteri; K – F bağından yüksektir. II. Li – Al alaşımı hazırlanırken, fiziksel yöntemler kullanılır. III. K – K bağları, Al – Al bağlarından sağlamdır. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 8. Aynı şartlarda (aynı sıcaklık ve basınçta) kapalı bir kapta bulunan aşağıdaki gazlardan hangisinin yoğunluğu en büyüktür? ( 7 N:14 g/mol 8 O:16 g/mol, 10Ne:20 g/mol) A) N2 B) N2 O C) NO2 D) N2 O3 E) Ne 9. Aşağıda; H, B, P ve F atomlarının Lewis yapıları verilmiştir. H B P F Buna göre, BH3 , PH3 ve HF moleküllerinin, polar ve apolar olarak sınıflandırılması aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? BH3 PH3 HF A) Polar Apolar Polar B) Apolar Polar Apolar C) Apolar Apolar Polar D) Apolar Apolar Apolar E) Apolar Polar Polar 10. Metaller ile ilgili olarak; I. Elektron ilgileri çok düşüktür. II. Aynı grupta bulunan metallerin atom numaraları arttıkça iyonlaşma enerjileri azalır. III. İyonlaşma enerjileri yüksektir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 11. Ferhat Öğretmen, bazı bileşiklerin yaygın adlarını tahtaya yazdıktan sonra Yağız’dan; bu bileşiklerin kimyasal formüllerini ve molekülleri ilgilendiren bağ türlerinden herhangi birini yazmasını istemiştir. Bileşik adı Formülü İlişkili Bağ Türü 1. Tuz ruhu HCl Dipol–dipol çekim kuvveti 2. Zaç yağı H2 SO4 Polar Kovalent 3. Kezzap KNO3 İyonik bağ 4. Sirke asiti CH3 COOH Apolar kovalent bağ 5. Amonyak NH3 Hidrojen bağı Yağız’ın yazdıkları ile ilgili olarak; I. Bütün bileşik formüllerini ve ilgili bağ türlerini doğru yazmıştır. II. HCl’yi ilgilendiren bağ türünü polar kovalent bağ olarak yazması gerekirdi. III. Kezzap’ın formülünü yanlış yazdığı için, bağ türü de yanlış yazılmıştır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 1-D 2-D 3-D 4-A 5-B 6-D 7-B 8-D 9-E 10-C 11-C
104www.netlerikatla.com TEST - 4 1. İyonlar ile ilgili olarak; • Metal iyonları daima katyon olarak adlandırılır. • Tek atomlu ya da çok atomlu olabilirler. • Çok atomlu iyonlara özel olarak “kök” adı verilir. • Aynı atomların katyonlarının çapı, anyonlarının çapından küçüktür. • Asit, baz ve tuzların sulu çözeltilerinde iyonlar oluşur. bilgileri veriliyor. Buna göre; I. NaCl tuzunun sulu çözeltisinde; Na katyon, Cl anyon olarak bulunur. II. H2 SO4 ’in sulu çözeltisinde oluşan iyonlardan birisi kök iyon olarak adlandırılır. III. Cl1+’in çapı Cl1–’in çapından büyüktür. yargılarından hangileri doğrudur? (11Na, 17Cl) A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 2. Li K H Mg Fe Zn B F Cl Ar He S N O Al Si Yukarıda verilen periyodik cetvel kesitindeki elementler ile ilgili olarak; I. K ve Fe arasında bileşik oluşmaz. II. Fe ve O arasında iki tür iyonik bileşik oluşur. III. 6 metal, 2 yarı metal ve 5 ametal ile 2 soy gaz elementi bulunmaktadır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 3. I. H (g) + H (g) → H 2(g) II. 2H 2(g) + O 2(g) → 2H2 O (g) III. 2CO (g) + O 2(g) → 2CO2 IV. H+ (suda) + OH– (suda)→ H2 O (s) Yukarıda, bazı kimyasal türler arasındaki etkileşimlere ait tepkime denklemleri verilmiştir. Buna göre; I. Atomların kimyasal olarak etkileşmesi sonucunda moleküller oluşur. II. İki farklı molekül kimyasal olarak etkileşerek başka bir molekül oluşturabilir. III. İyonlar arası etkileşim sonucunda başka bir kimyasal tür elde edilebilir. yargılarından hangilerine ulaşmak mümkündür? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 4. İyonik bileşikler, suda iyonlaşarak çözünürler ve sulu çözeltileri elektrik akımını iletir. Sulu çözeltilerde iyon sayısı arttıkça, elektriksel iletkenlik de artar. 1. Kapta: Na1+(suda) + Cl1–(suda) → NaCl (k) 2. Kapta: CaCO3 (suda) → Ca2+(suda) + CO3 2– (suda) 3. Kapta: MgCl2 (suda) → Mg2+(suda) + 2Cl1–(suda) Yukarıda, üç ayrı kapta gerçekleştirilen olayların denklemleri verilmiştir. Buna göre, I. Birinci kapta iletkenlik azalırken, 2. ve 3. kaplarda artar. II. Eşit hacimde su ve eşit mol sayısında madde kullanıldığında 3. kaptaki çözeltinin iletkenliği en fazla olur. III. Her üç kapta da bileşikler hidratasyona uğrayarak çözünür. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III
105www.netlerikatla.com 5. Kimyasal türler arası etkileşimler; bağın sağlamlığına göre; • Güçlü Etkileşimler: 1. İyonik bağ 2. Kovalent bağ 3. Metalik bağ • Zayıf etkileşimler: 1. Van der Waals Kuvvetleri 2. Hidrojen bağı şeklinde sınıflandırılır. Bu sınıflandırma ile ilgili olarak yapılan bir araştırmada bazı maddelerin bağ enerjileri aşağıdaki gibi tespit edilmiştir: Madde Bağ Enerjisi (kj/mol) İyonik bağ (Na–I) 700 Kovalent bağ (O–H) 464 Van der Waals kuvveti (I2(k)) 184 Hidrojen bağı (H2 O (s)) 43,9 incelenen maddelerin bağlarının gücü ile ilgili olarak; I. İyonik bağlar güçlü çekim kuvvetleridir. II. Kovalent bağlar hidrojen bağlarından sağlamdır. III. Van der Waals kuvvetleri ve hidrojen bağları; iyonik ve kovalent bağlara göre zayıf çekim kuvvetleridir. sonuçlarından hangilerine kolaylıkla ulaşılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 6. Aşağıda verilen bileşiklerden hangisinin suda çözünmesi, indüklenmiş dipollerin oluşmasına bağlıdır? ( 1 H, 6 C 8 O, 7 N, 17Cl, 11Na) A) NH3 B) HCl C) NaCl D) CCl4 E) C6 H12O6 7. • Aynı periyotta soldan sağa doğru gidildiğinde, elementlerin elektron alma eğilimleri artar. Bu özelliğin bir sonucu olarak elementlerin, bağ elektronlarına sahip çıkma eğilimi de artar. • Aynı grupta bulunan elementlerin, atom numaralarının artmasıyla birlikte atom çapı da artar. Bu durum, elementin çekirdeği ile değerlik elektronları arasındaki çekim kuvvetinin zayıflaması anlamına gelir. Bu nedenle aynı grupta, yukarıdan aşağıya doğru inildiğinde elementlerin, bağ elektronlarına sahip çıkma eğilimleri de azalır. Buna göre; I. HF II. H2 O III. NH3 bileşikleri ile ilgili olarak; I. HF de bağ elektronları, F atomu etrafında yoğunlaşır. II. NH3 ’te bağ elektronları H atomu üzerinde yoğunlaşır. III. F’un bağ elektronlarına sahip çıkma eğilimi, O, N ve H’dan yüksektir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 8. X elementi 5A grubunda, Y elementi 7A grubunda bulunmaktadır. Buna göre, X ve Y arasında oluşacak bileşik ile ilgili olarak; I. XY3 bileşiği oluşur. II. X–Y bağları polar kovalenttir. III. Molekül apolar yapılıdır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 1-C 2-D 3-E 4-C 5-E 6-D 7-C 8-D
106www.netlerikatla.com TEST - 5 1. İyonik bağ ile ilgili olarak; • İyonlar arasında oluşur. • Elektron alışverişi sonucunda gerçekleşir. • Birim hücreler ile ifade edilir. bilgileri veriliyor. Buna göre a. AlCl3 b. Al2 O3 c. N2 O3 bileşikleri ile ilgili olarak; I. Her üç bileşik de güçlü çekim kuvvetleri taşır. II. a ve b’de Al, c’de N elektron veren atomlardır. III. a ve b, iyonik; c kovalent bağ içerir. hangileri söylenebilir? ( 7 N, 8 O,13Al, 17Cl) A) Yalnız II B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 2. L Z Be X T K Y M Yukarıdaki periyodik cetvel kesitinde verilen elementler ile ilgili olarak; I. LX bileşiğinin erime noktası ZX bileşiğinden yüksektir. II. MX3 bileşiğindeki bağlar, ZT bileşiğine göre daha sağlamdır. III. K2 molekülünün kaynama noktası, T2 molekülünden yüksektir. ileri sürülen yargılardan hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) I, II ve III 3. Atomlar arasındaki elektronegatiflik farkı arttıkça bağın iyonik karakteri artar. Ametal atomları arasındaki elektronegatiflik farkı azaldıkça, bağın kovalent karakteri artar. Bazı atomların elektronegatiflik değerleri aşağıdaki gibidir; Atom Elektronegatiflik F 4 Cl 3 O 3,5 H 2,1 Na 0,9 K 0,8 Buna göre; I. K–F bağının iyonik karakteri en yüksektir. II. O–Cl bağının kovalent karakteri; H–Cl bağından yüksektir. III. K ile Na arasında oluşacak bağın kovalent karakteri en yüksektir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III 4. Aşağıda, bazı olaylar fiziksel ve kimyasal olarak sınıflandırılmaya çalışılmıştır: Olay Fiziksel / Kimyasal a.Fotosentez Kimyasal b.Solunum Fiziksel c.Mide ekşimesi Kimyasal d.Serum hazırlanması Kimyasal e.Demirin çürümesi Fiziksel Kaç tanesinde yanlışlık yapılmıştır? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5
107www.netlerikatla.com 5. Her atom, bağlayıcı elektron sayısı kadar bağ yapabilir. Buna göre; I. 1 H II. 3 Li III. 7 N IV. 8 O V. 9 F elementlerinden hangilerinin, kendi atomları ile elektron ortaklaşmasına dayalı olarak yaptığı bağ sayıları eşittir? A) I ve II B) I ve IV C) I ve V D) II ve V E) I, II ve V 6. Metallerin iyonlaşma enerjilerinin düşük olduğunu öğrenen bir öğrenci; I. Değerlik elektronlarına, çekirdek tarafından uygulanan çekim kuvvetinin zayıf olduğu, II. Bileşik yapımına kolay katılabildikleri, III. Doğada bileşikleri halinde bulunmaları gerektiği tahminlerinden hangileri yapabilir? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 7. N H H H Yukarıda Lewis yapısı verilen bileşik ile ilgili olarak; I. Molekül yapılı bir bileşiktir. II. Molekül içi bağlar polar kovalenttir. III. Üç çift elektron ortaklaşa kullanılarak oluşmuştur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 8. I III IV II X2+ Yukarıda modelleri verilen kimyasal türler ile ilgili olarak, aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? A) I ve III apolar moleküllere aittir. B) III, IV ile karıştırıldığında, aralarında dipol–indüklenmiş dipol çekim kuvvetleri oluşur. C) II ve IV sıvı fazdaki karışımında iyon–indüklenmiş dipol etkileşimi oluşur. D) III apolar, IV polar moleküllerdir. E) I ve III’ün yoğun fazdaki karışımında London çekim kuvvetleri etkindir. 9. Betonun hazırlanmasında kullanılan harcın ana bileşenlerinden birisi de sönmüş kireçtir (Ca(OH)2 ). Sönmüş kireç zamanla, havadaki karbondioksit ile etkileşerek, sönmüş kireçin, kireç taşına (CaCO3 ) dönüşmesine ve betonun sertleşmesine neden olur. Aşağıda sönmüş kirecin, kireç taşına dönüşümüne ait olayın denklemi verilmiştir. Ca(OH)2(k) + CO 2(g) → CaCO 3(k) + H2 O (g) Buna göre; I. Betonun sertleşmesi kimyasal bir olaydır. II. Kireç taşı hem iyonik hem de kovalent bağ içerir. III. Kireç taşı ısıtılırsa, sönmemiş kireç (CaO) oluşur. sonuçlarından hangileri çıkartılabilir? (6 C, 8 O, 20Ca) A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III
108www.netlerikatla.com 10. • Bütün elementler kararlı halde bulunmak isterler. Bu nedenle soy gazların dışında kalan elementler, soy gazlar gibi kararlı yapıya kavuşmak için elektron alarak, vererek ya da elektronlarını ortaklaşa kullanarak bileşikler oluştururlar. • Bileşik oluşumu sırasında, atomların son katmanındaki elektron sayısının 8’e tamamlanması; ‘oktetini tamamlamak’ şeklinde ifade edilir. Oktetini tamamlayan atom daha kararlı hale geçmiş olur. • Hidrojen, son katmanındaki elektron sayısını ancak ikiye tamamlayarak Helyum’a benzeyebilir. Son katmandaki elektron sayısının 2’ye tamamlanmasına; ‘dubletini tamamlamak’ denir. Aşağıda CH4 molekülünün Lewis yapısı verilmiştir. C H H H H CH4 molekülü ile ilgili olarak, I. Merkez atom karbondur. II. Hem C atomu, hem de H atomu oktetini tamamlayarak kararlı hale geçmiştir. III. Molekülde, dört çift bağlayıcı elektron kullanılmıştır. yargılarından hangilerine ulaşılamaz? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 11. Metallerin özellikleri ile ilgili olarak aşağıda verilen özelliklerden hangisi, metalik özellikler arasında sayılamaz? A) Isıyı ve elektriği iyi iletmeleri B) Tel ve levha haline getirilebilmeleri C) Soy gazlarla bileşik oluşturmamaları D) Bileşiklerinde sadece (+) yüklü olmaları E) Yüzeylerinin parlak olması 12. İyonik bileşiklerde bağın sağlamlığı, iyon yarıçapına ve iyon yüklerine bağlı olarak değişiklik gösterir. • İyon yarıçapı arttıkça, iyonlar arasındaki elektrostatik çekim kuvveti azalacağından bağın kuvveti zayıflar. • İyon yükü arttıkça iyonik bağın kuvveti de artar. • Bileşiği oluşturan atomlar arasındaki elektronegatiflik farkı arttıkça bağın iyonik karekteri artar. Yukarıda verilen bilgilere göre; I. LiF II. NaF III. KF IV. RbF V. CsF IA grubu metallerinin Florlu bileşikleri ile ilgili olarak; I. Cs–F bağının iyonik karekteri en yüksektir. II. İyon yarıçapı en büyük olan Cs’dir. III. Kaynama noktası en yüksek olan LiF’dir. yargılarından hangilerine ulaşmak mümkündür? ( 3 Li, 11Na, 19K, 37Rb, 55Cs) A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 13. Oda sıcaklığında; CH4 gaz, H2 O sıvı ve C6 H12O6 katı halde bulunur. Bu farklılığı açıklamak için moleküllerin; I. Atomlar arası çekim kuvvetleri II. Moleküller arası çekim kuvvetleri III. Sudaki çözünürlükleri niceliklerinden hangilerinin araştırılması gerekir? ( 6 C, 8 O, 1 H) A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III 1-C 2-E 3-D 4-C 5-C 6-E 7-E 8-C 9-D 10-A 11-C 12-E 13-D
4. ÜNİTE Maddenin Hâlleri Maddenin Özellikleri Ve Hâl Değişimi Maddenin Hâlleri – Katılar Maddenin Hâlleri – Sıvılar Buharlaşma – Kaynama – Nem Maddenin Hâlleri - Gazlar Maddenin Hâlleri: Katılar - Sıvılar - Gazlar Hâl Değişim Grafikleri
110 Tekrar Et www.netlerikatla.com TEST - 1 Maddenin Özellikleri Ve Hâl Değişimi – I 1. • Buzun yoğunluğunun, suyun yoğunluğundan küçük olması, suda yaşayan canlıları düşük sıcaklıklardan koruyarak varlıklarını sürdürmelerini sağlar. • Havadaki su buharının azalması, insanlarda solunum yolları hastalıklarının artmasına neden olur. • Buharlaşma ve yoğuşma şeklinde gerçekleşen su döngüsü; yeryüzünde kirlenen suyun doğal bir süreç içerisinde temizlenmesini sağlar. Yukarıda verilen bilgilere göre; I. Suyun; katı, sıvı ve buhar hallerinde bulunabilme özelliği, canlılığın devamı için önemlidir. II. Donan bütün sıvıların yoğunluğu azalır. III. Su döngüsü doğal bir damıtma sistemidir. sonuçlarından hangileri çıkartılamaz? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 2. • Kütlesi ve hacmi olan her şey, “madde” kavramı ile ifade edilir. Hava, toprak, su, demir, oksijen madde örnekleridir. • Maddenin şekil verilmiş haline “cisim” adı verilir. Şişe, kaşık, çanak gibi • Tek tür atomlarla ya da formüllerle gösterilebilen maddeler “saf (arı) madde” olarak tanımlanır. Yukarıda verilen bilgilere göre; I. Hava II. Sirke asiti III. Çeşme suyu örneklerinden hangileri saf madde olarak adlandırılamaz? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 3. Bütün maddeler için; I. Kütle II. Hacim III. Tanecikli yapıda olma özelliklerinden hangileri ortaktır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 4. • Elementler ve bileşikler saf maddelerdir. • Saf maddeleri birbirinden ayırmak için; erime ve kaynama noktaları, özkütle, çözünürlük gibi özelliklerinden faydalanılır. Buna göre, katı halde bulunan saf X ve Y maddelerinin, aynı koşullarda; I. Kütle II. Erime noktası III. Yoğunluk niceliklerinden hangileri aynı olabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 5. Molekül yapılı, saf bir X katısı ısıtıldığında; I. Sıcaklık II. Hacim III. Moleküller arası bağ uzunluğu özelliklerinden hangilerinde artma gözlenebilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III
111www.netlerikatla.com 6. Saf bir X maddesi ile ilgili olarak; Donma noktası: –35 °C'dir. Kaynama noktası: 60 °C'dir. Buna göre, X maddesi ile ilgili olarak; I. (–40°C’de) sıvı haldedir. II. Oda koşullarında sıvı haldedir. III. Suyun kaynama sıcaklığında gaz halindedir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 7. Maddelerin; katı, sıvı, gaz ya da plazma halleri arasındaki geçişlere “hal değişimi” denir. Buna göre, hal değişimine uğrayan bir maddenin; I. Molekül yapısı II. Tanecik sayısı III. Hacim niceliklerinden hangilerinde bir değişme gözlenmez? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 8. Aşağıda verilenlerden hangisi maddenin hallerinden biri değildir? A) Katı B) Sıvı C) Gaz D) Erime E) Plazma 9. Hal değişimi sırasında; I. Çiğ oluşumu IV. Süblimleşme II. Kırağı düşmesi V. Deiyonizasyon III. Bulut oluşumu VI. Kaynama olaylarından kaç tanesi gerçekleşebilir? A) 1 B) 2 C) 3 D) 5 E) 6 10. Su, donarken hacmi büyür, yoğunluğu küçülür. Suyun, donarken hacminde meydana gelen büyüme ile ilgili olarak; I. Su donarken ısı aldığı için genleşmiş ve hacimi büyümüştür. II. Su molekülleri arasındaki örgü ağının bir sonucudur. III. Donma sırasında, suyun bir kısmı buharlaşmış ve kütle azalması gerçekleştiği için yoğunluğu azalmıştır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 11. • İnsan vücudunun yaklaşık olarak %55–75’i sudur. • Su, vücut ısısının dengede tutulmasını sağlar. • Suyun yüzeyinden donması su canlılarını aşırı soğuklardan korur. • Spreylerde itici gazlar, buzdolaplarında soğutucu akışkanlar kullanılır. • Bitkilerin büyüme ve gelişmeleri suya bağlıdır. • Endüstride önemli kullanım sahasına sahip olan LNG (sıvılaştırılmış doğal gaz) ve LPG (sıvılaştırılmış petrol gazı), sıvılaştırılabilme özelliklerinden dolayı, tankerlerle ya da boru hatları ile taşınabilmektedirler. Buna göre, maddelerin farklı hallerde bulunması, aşağıda verilenlerin; I. Bitkilerin büyüyüp gelişmesinde, II. İnsanların ve hayvanların varlıklarını sürdürmesinde, III. Endüstriyel üretim merkezlerinin işleyişinde hangileri için önemlidir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 1-B 2-D 3-E 4-A 5-E 6-D 7-B 8-D 9-E 10-B 11-E
112 Tekrar Et www.netlerikatla.com Maddenin Özellikleri Ve Hâl Değişimi – II TEST - 2 1. • İlaç, parfüm ve spreylerde, CO2 gibi itici gazlar kullanılır. • Soğutma sistemlerinde eski yıllarda soğutucu akışkan olarak NH3 kullanılmıştır. • Zirai ilaçlama teknolojisinde, oto boyama teknolojisinde, sıcak hava balonlarında, fren sistemlerinde, oksijen tüplerinde; gazların hal değiştirebilme özelliklerinden faydalanılır. Buna göre; I. Bazı sıvılar çevresinden ısı alarak, ortamın soğumasına neden olur. II. Spreylerde itici gazların kullanılması, etkin maddenin çıkış hızını artırır. III. İtici gazlar, katıldıkları karışımın püskürtülmesini kolaylaştırır. sonuçlarından hangileri çıkartılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 2. Havanın; %78’ini azot (N2 ) ve %21’ini oksijen (O2 ) gazı oluşturur. %1’lik kısmında başka gazlar bulunur. • Saf maddelerin kaynama sıcaklıkları, yoğuşma sıcaklıklarına eşittir. • Sıvı azot, tıpta organların dondurulmasında kullanılır. • Havadaki gazlar yüksek basınç altında soğutularak sıvılaştırılabilirler. N2 ’nin kaynama noktası: –196°C dir. O2 ’nin kaynama noktası: –183 °C dir. Yukarıda verilen bilgilere göre; I. Havadaki, N2 ve O2 sıvılaştırılamaz. II. –200°C’de N2 ve O2 sıvı halde bulunur. III. N2 ’nin kaynama sıcaklığında O2 sıvı halde bulunur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) I, II ve III 3. Madde Kütle I IV II III V Hacim Donma Öz kütle Erime Yukarıda, madde ile ilgili kavram haritası verilmiştir. Verilen kavramlardan hangilerinin; aynı şartlarda bulunan saf (arı) iki ayrı katı için farklı olması beklenir? A) Yalnız II B) Yalnız V C) I ve IV D) II ve V E) II, III ve V 4. Aşağıda verilen hal değişim olaylarının hangisi, gerçekleştiği ortamda serinlemeye neden olur? A) Suyun donması B) Su buharının yoğuşması C) Karın erimesi D) Kırağılaşma E) Deiyonizasyon 5. X, Y, Z maddelerinin aynı mı yoksa farklı maddeler mi olduklarını tespit etmek için; I. Kütleleri II. Hacimleri III. Tanecik sayıları özelliklerinden hangilerinden faydalanılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III
113www.netlerikatla.com 6. I. Naftalinin süblimleşmesi II. Kolonyanın uçması III. Azotun oksijen içerisinde dağılması olaylarından hangileri, maddenin hal değişim özelliklerinin bir sonucudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 7. X (k) ƒ II I X (g) Yukarıda denklemi verilen olay ile ilgili olarak; I. Fiziksel bir değişimi göstermektedir. II. I. yönde süblimleşme, II. yönde kırağılaşma olmaktadır. III. Süblimleşme ısı veren, kırağılaşma ise ısı alan olaylardır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 8. Y Z X V VI II I IV III Yukarıdaki görsel hal değişimi ile ilgili olduğuna göre; I. X, Y, Z’nin kimyasal formülleri aynıdır. II. X, katı ise I yönünde erime gerçekleşir. III. V yönünde süblimleşme gerçekleşir. yargılarından hangileri yanlış olabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 9. Aşağıda bazı olaylar ve olayların gerçekleşmesi sırasındaki ısı değişimleri eşleştirilmeye çalışılmıştır. Olay Isı Değişimi I. Erime Isı alır. II. Kırağılaşma Isı verir. III. Yoğuşma Isı verir. IV. Donma Isı alır. V. Deiyonizasyon Isı verir. Hangisinde yanlışlık yapılmıştır? A) I B) II C) III D) IV E) V 10. Su, hayvanlar ve insanlar için olduğu gibi bitkiler için de hayati öneme sahip bir maddedir. Bitkiler, büyüyüp gelişmek için suya ihtiyaç duyarlar. Çeşitli nedenlerle kirlenen su, su döngüsü ile temizlenerek yeniden kullanılabilme özelliği kazanır. Bitkiler, topraktan alacakları mineralleri iyi bir çözücü olan suda çözünmüş olarak alır; dal, yaprak ve meyvelerine taşırlar. Buna göre, bitkiler için suyun; I. Buharlaşma II. Yoğuşma III. Çözücülük gücü özelliklerinden hangisi ya da hangileri, canlılık faaliyetlerini sürdürebilmelerine yardımcı olur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 11. Aşağıdakilerden hangisi maddenin hallerinden biri değildir? A) Katı B) Sıvı C) Gaz D) Molekül E) Plazma 1-E 2-D 3-D 4-C 5-D 6-D 7-A 8-D 9-D 10-E 11-D
114 Tekrar Et www.netlerikatla.com TEST - 3 Maddenin Hâlleri – Katılar 1. • İyot (I2 ) ve Çinko (Zn) oda koşullarında (25°C’de ve 1 atmosfer basınç altında) katı halde bulunurlar. • Isıtıldıklarında oluşan maddelerin fiziksel halleri farklıdır. I 2(k) + ısı → I 2(g) Zn (k) + Isı → Zn (s) Oda koşullarında aynı fiziksel halde bulunmalarına karşılık; ısı karşısındaki davranışlarının farklı olması ile ilgili olarak; I. İyotun molekül, çinkonun atom olması II. İyot molekülleri anrasındaki bağ türü ile, çinko atomları arasındaki bağ türlerinin farklı olması III. Erime noktalarının farklı olması nedenlerinden hangileri söylenebilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 2. Aşağıdakilerden hangisi aynı bağ türüne sahip bir katı türünü ifade etmek için kullanılamaz? A) Kristalli katılar B) İyonik katılar C) Moleküler katılar D) Kovalent katılar E) Metalik katılar 3. Amorf katıların belli bir erime noktaları yoktur. Isıtıldıklarında önce yumuşar sonra sıvılaşırlar. Yumuşama olarak gözlenen evreye “camsı geçiş noktası” adı verilir. • Cam, Plastik, Lastik, Tereyağı amorf katı örnekleridir. Buna göre, aşağıda verilen maddelerden hangisi amorf katılar sınıfında yer alır? A) Termometre civası B) Borcam C) Gümüş yüzük D) Bakır tencere E) Alüminyum folyo 4. Aşağıda, katıların sınıflandırılması şema üzerinde gösterilmiştir. Katılar Kristalli Katılar Amorf Katılar 1. Tereyağı 2. Potas kostik 3. Cam 4. Plastik 5. Lastik 1. Sofra tuzu 2. Kireç taşı 3. Sud kostik İyonik Katılar 1. Altın 2. Çinko 3. Demir Metalik Katılar 1. Elmas 2. Grafit 3. Kuartz Kovalent Katılar 1. Buz 2. Kuru buz 3. İyot Moleküler Katılar Şemada gösterilen katı örneklerinden hangisi yanlış bir örnek olarak verilmiştir? A) Kireç taşı B) Kuru buz C) Potas kostik D) Sud kostik E) Elmas 5. İyonik katılar ile ilgili olarak; • Tanecikler arasında güçlü çekim kuvvetleri bulunur. • Katı halde elektrik akımını iletmezler. • Eritildiklerinde ya da sulu çözeltileri hazırlandığında elektrik akımını iletirler. bilgileri veriliyor. Buna göre aşağıda verilen maddelerden hangisi iyonik katılar sınıfında yer almaz? ( 11Na, 15P, 17Cl, 19K, 20Ca, 26Fe) A) KCl B) FeCl2 C) NaCl D) PCl3 E) CaCl2 6. İyonik katılar ile ilgili olarak; I. Güçlü çekim kuvvetleri ile bağlıdırlar, serttirler. II. Erime ve kaynama noktaları yüksektir. III. Bütün iyonik katıların birim hücreleri aynıdır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III
115www.netlerikatla.com 1–B 2–A 3–B 4–C 5–D 6–C 7. İyonik bir katıyı oluşturan bileşiğin atomları arasında; I. Metal–Ametal II. Ametal–Ametal III. Dipol–Dipol bağlarından hangileri bulunamaz? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 8. Metalik katılar ile ilgili olarak, I. Bütün metalik katıların erime noktaları 40°C’nin üzerindedir. II. Sıkıştırılamazlar. III. Tanecikleri titreşim hareketi yaparlar. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 9. O Buz H H O C C O Kuru buz Naftalin H – C H – C C – H C – H C C H l C C l H C l H H l C Yukarıda molekül modelleri verilen bileşiklerin her birisi, moleküler katılara örnek olarak gösterilebilir. Buna göre, moleküler katılar ile ilgili olarak; I. Ametal atomlarından oluşan bileşiklerdir. II. Hem polar kovalent bağ, hem de apolar kovalent bağ bulundurabilirler. III. Dipolsüz moleküllerdir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 10. Moleküler katı örneklerinden olan; Naftalin (C10H8 ); oda koşullarında süblimleşir ve suda çözünmez. Günlük hayatta, yünlü kumaşları güve etkisinden korumak ve lavobolarda koku değişimi sağlamak amacıyla kullanılır. Parafin; aydınlatma amacıyla kullanılan ve yaygın olarak “mum” adı ile bilinen maddenin kimyadaki adıdır. Bileşikler ile verilen bilgilere dayanarak; I. Erime noktaları düşüktür. II. Bazıları yumuşaktır. III. Hepsi apolar moleküllerden oluşur. sonuçlarından hangilerine ulaşılır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 11. Aşağıda, moleküler katılara ait örnekler verilmiştir: a. H2 O (k) Buz b. CO 2(k) Kuru buz c. I 2(k) İyot Verilen örnekler göz önünde bulundurulduğunda, moleküler katılar ile ilgili olarak; I. Polar ya da apolar yapılı olabilirler. II. Moleküller arası çekim kuvvetleri, zayıf çekim kuvvetleridir. III. Moleküller arası çekim kuvvetleri; hidrojen bağı, dipol– dipol çekim kuvveti ya da London çekim kuvveti olabilir. sonuçlarından hangileri çıkartılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 7-B 8-D 9-B 10-C 11-E
116 Tekrar Et www.netlerikatla.com TEST - 4 Maddenin Hâlleri – Sıvılar 1. Sıvılar ile ilgili olarak; I. Genel olarak yoğunlukları, katılardan düşük, gazlardan yüksektir. II. Titreşim ve öteleme hareketi yaparlar. Akışkandırlar. III. Bulundukları kabın şeklini alır, hacmini doldururlar. verilen özelliklerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 2. Aşağıda, suyun ve gliserinin 20°C’deki viskoziteleri verilmiştir: Su için: 0,001 paskal Gliserin için: 1,42 paskal Buna göre, I. Suyun akıcılığı, gliserinden yüksektir. II. Gliserin ısıtılırsa, akışkanlığı artar. III. Gliserinin molekülleri arasındaki çekim kuvvetleri, sudakinden düşüktür. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 3. Bal, gliserin ve suyun viskoziteleri arasındaki ilişki; Bal > Gliserin > Su şeklindedir. Buna göre, I. Balın akışkanlığını artırmak için ısıtmak gerekir. II. Gliserinin sıcaklığı artırılarak, balın viskozitesine eşitlenebilir. III. Gliserinin akışkanlığı sudan yüksektir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 4. Viskoziteleri farklı olan iki sıvı için; I. Sıcaklıkları II. Molekül kütleleri III. Molekülleri arasındaki çekim kuvvetleri IV. Molekül şekilleri V. Bileşimindeki atom sayıları verilen özelliklerden kaç tanesi farklı olabilir? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 5. • Yeterli enerji alan sıvının, yüzeyindeki moleküllerin ayrılması olayı, “buharlaşma” kavramı ile ifade edilir. • Birim zamanda buhar haline geçen tanecik sayısı, buharlaşma hızını verir. Buna göre, saf bir sıvı için; I. Sıcaklığı artırılırsa buhar haline geçen molekül sayısı artar. II. Isıtılırsa sıvılaşma hızı artar. III. Buharlaşma hızı, sıvının bulunduğu kabın şekli ile ilgili değildir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 6. Buharlaşma olayı ile ilgili olarak; I. Fizikseldir. II. Endotermiktir. III. Ortam serinlemesine neden olur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III
117www.netlerikatla.com 1–C 2–B 3–A 4–E 5–A 6–E 7–C 8–E 9–D 10–C 11–E 12–A 7. • Sıvıların, akmaya karşı gösterdikleri dirence “viskozite” adı verilir. • Viskozite; moleküller arası çekim kuvvetine, sıcaklığa ve molekül kütlesine bağlı olarak değişiklik gösterir. Buna göre, I. Aynı kütleye sahip moleküllerden; molekülleri arasında hidrojen bağı bulunduranların viskozitesi daha yüksektir. II. Molekülleri arasında hidrojen bağı bulunduran maddelerden, molekül kütlesi büyük olanın viskozitesinin daha büyük olması beklenir. III. Sıvıların sıcaklıkları değiştirilerek viskoziteleri artırılamaz. yargılarından hangileri yanlıştır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 8. I. Toprak testideki suyun zamanla soğuması II. Kolonya dökülen elde hissedilen serinleme III. Havuzdan çıkan birisinin üşümesi olaylarından hangileri buharlaşma olayının sonuçlarındandır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 9. Saf bir sıvının buharlaşma hızını artırmak için; I. Isıtmak II. Daha geniş hacimli başka bir kaba aktarmak III. Tuz katmak işlemlerinden hangileri uygulanabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 10. I. Yolların asfaltlanması sırasında kullanılan ziftin sıcak olması, II. Bal ve fındık ezmesinin buzdolabında akışkanlığının azalması, III. Reçelin akış hızının, suyunkinden yavaş olması Yukarıda verilen örneklerden hangileri, maddelerin viskozitelerinin sıcaklıkla değişiklik gösterdiğini açıklamak için kullanılamaz? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 11. • Havadaki nem oranı arttıkça, buharlaşma hızı düşer. • Nemli ortamda çamaşırlar, kuru havaya göre daha geç kurur. • Rüzgarlı ortamda çamaşırların kuruması daha hızlı olur. • Yaz aylarında sulanan toprak, kış aylarına göre daha çabuk kurur. Yukarıda verilen bilgilere göre, buharlaşma hızı, I. Nem II. Sıcaklık III. Rüzgâr faktörlerinden hangilerine bağlı olarak değişir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 12. Uygun şartlarda katılar da buharlaşabilir. Buna göre, I. Naftalinin süblimleşmesi II. Buzun erimesi III. Kırağı oluşumu olaylarından hangileri, katıların da buharlaşabildiğine örnek gösterilebilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III
118 Tekrar Et www.netlerikatla.com TEST - 5 Buharlaşma – Kaynama – Nem 1. • Su buharı bulunmayan havaya "kuru hava" denir. • Havadaki su buharı "nem" olarak adlandırılır. • Havanın nem tutma kapasitesi sıcaklığa bağlı olarak değişiklik gösterir. Örnek olarak: 1m3 hava; 20°C'de 17,3 gram, 30°C'de 30 gram nem tutma kapasitesine sahiptir. • Belli bir sıcaklıkta, 1m3 havanın neme doyma oranına, "bağıl nem" denir. • Hava kütlesinin alabileceği en fazla nem miktarına havanın o sıcaklıktaki "doygunluk noktası" denir. • Doygunluk noktasına gelen hava daha fazla nem alamayacağı için sıcaklık düştüğü anda yağış başlar. Yukarıda verilen bilgilere göre, I. Bağıl nem ölçülebilir bir özelliktir. II. Havanın taşıyabileceği nem miktarı hava kütlesine bağlıdır. III. Havadaki nem oranı arttıkça, sıvıların buharlaşma hızı düşer. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) I, II ve III 2. I. Saflık II. Sıcaklık III. Sıvının cinsi IV. Basınç V. Yüzey alanı VI. Nem Yukarıda verilen faktörlerden kaç tanesi, saf bir sıvının kaynama noktası üzerinde etkilidir? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 3. Deniz kıyısında bir köyde oturan ve suyun kaynama noktasının bağlı olduğu faktörleri araştıran bir öğrenci, 1. Erzurumda oturan arkadaşı ile telefonlaşarak, suyun kaç °C'de kaynadığını öğreniyor. 2. Aynı miktarda su bulunan başka bir kaptaki suya tuz ilave ederek kaynama sıcaklığını ölçüyor. 3. Ocağın ayarını değiştirerek ölçüm yapıyor. Buna göre, I. Birinci işlem sonucunda dış basıncın kaynama noktasına etkisini tespit eder. II. İkinci işlemi yapmasının nedeni, safsızlığın kaynama noktası üzerindeki etkisinin olup olmadığını incelemektir. III. Üçüncü işlemin sonucunda, enerji kaynağının kaynama noktası üzerinde herhangi bir etkisinin olmadığını öğrenir. sonuçlarından hangileri çıkartılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 4. Havadaki su buharına "nem" denir. 1m3 hava; 20°C'de 17,3 gram, 30°C'de 30 gram nem tutma kapasitesine sahiptir. Buna göre, I. Havadaki nem oranı sıcaklığa bağlı olarak değişir. II. Kış aylarında daha fazla yağış olduğundan, havadaki nem oranı artar. III. Havadaki nemin en fazla olduğu dönem yaz aylarıdır. yaklaşımlarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III
119www.netlerikatla.com 5. • Hava kütlesinin alabileceği en fazla nem miktarına havanın o sıcaklıktaki doygunluk noktası denir. • Doygunluk noktasına gelen hava daha fazla nem alamayacağı için sıcaklık düştüğü anda yağış başlar. bilgileri veriliyor. Buna göre, I. Havadaki nem oranı doygunluk noktasına ulaştığında yağış başlar. II. Nem oranının doygunluk noktası, hava sıcaklığına bağlı olarak değişiklik gösterir. III. Yağışın başlaması için, nem açısından doygunluk noktasına ulaşan havada soğumanın da olması gerekir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 6. Ceren, buzdolabından çıkarttığı su şişesindeki suyun çok soğuk olduğunu düşünerek, çalışma masasındaki kitaplardan birisinin üzerine koyuyor ve ılıdıktan sonra içmek üzere çalışmasına devam ediyor. Kısa bir süre sonra su şişesinde buğulanma olduğunu fark eden Ceren, eliyle şişenin yüzeyine dokunarak kontrol ettiğinde, buğulanmanın şişenin yüzeyinde olduğunu anlıyor. Şişeyi bıraktığı kitabın üzerinde ıslaklığın da olduğunu fark eden Ceren'in karşılaştığı bu olaydan yola çıkılarak, I. Yaz ayında yaşanmış bir olaydır. II. Çiğ oluşumuna örnek gösterilebilir. III. Havadaki su buharı, su şişesininin soğuk yüzeyine çarparak yoğuşmuştur. ileri sürülen yargılardan hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 7. • Güneş ışığı, rüzgar yağış vb. dış ortam şartlarından arındırılmış ortamda ölçülen sıcaklık değerine, gölgedeki sıcaklık ya da gerçek sıcaklık denir. • Rüzgar hızı, nem ve güneşin göz önünde bulundurulması ile hesaplanan sıcaklık değerine "hissedilen sıcaklık" denir. • Havanın gerçek sıcaklığı 35°C iken bağıl nem %15 ise, hissedilen sıcaklık 33°C dir. • Havanın gerçek sıcaklığı 35°C iken, bağıl nem %40 olursa hissedilen sıcaklık 37°C dir. Yukarıda verilen bilgilere göre, I. Hissedilen sıcaklık, gerçek sıcaklıktan yüksektir. II. Gerçek sıcaklık değeri ölçülürken bağıl nem hesaba katılmaz. III. Havadaki nem oranı, hissedilen sıcaklığı değiştirir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 8. Buhar basıncı (cm.Hg) A B C 0 X 76 55 40 30 15 Sıcaklık(°C) Yukarıdaki grafikte verilen bilgilere göre, I. 30°C'de A'nın buharlaşma hızı, B'den yüksektir. II. 76 cmHg basınç altında su için X değeri 100 olur. III. Aynı şartlarda moleküller arası çekim kuvveti en düşük olan sıvı C sıvısıdır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 1-E 2-C 3-E 4-D 5-D 6-E 7-D 8-C
120 Tekrar Et www.netlerikatla.com Maddenin Hâlleri - Gazlar TEST - 6 1. • Maddelerin oda koşullarında; katı, sıvı ya da gaz halinde bulunmaları, moleküller arası çekim kuvvetleri ile ilgilidir • Moleküller arası çekim kuvveti en zayıf olan maddelerin oda koşullarında gaz halinde olması beklenir. Buna göre, I. CH4 II. CO2 III. NH3 maddelerinden hangilerinin, oda şartlarında (25°C'de ve 1 atmosfer basınç altında) gaz halinde olması beklenmez? ( 1 H, 6 C, 7 N, 8 O) A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 2. (1) (2) (3) Yukarıda verilen kaplardan; 1. Kapta katı 2. Kapta sıvı 3. Kapta gaz halinde olmak üzere; aynı sıcaklık ve basınçta üç farklı madde bulunmaktadır. • Kapların hacimleri eşittir. • Kaplardaki maddelerin kütleleri eşittir. Buna göre; I. Birinci kaptaki madde sofra tuzu; ikinci kaptaki su olabilir. II. Üçüncü kabın içinde, her yere aynı basınç uygulanır. III. Her üç madde de sıkıştırılabilir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 3. Gazların genel özellikleri ile ilgili olarak; I. Bulundukları kabın her yerine aynı basıncı uygularlar. II. Tanecikleri arasındaki çekim kuvvetleri yok denecek kadar azdır. III. Birbiri ile her oranda karışarak daima homojen karışımlar oluştururlar. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 4. Gazlar ile ilgili olarak; • Serbest ve düzensiz hareket ederler, yayılma özellikleri vardır. • Sıcaklıkla genleşirler; basınçla sıkıştırılıp sıvılaştırılabilirler. özellikler veriliyor. Buna göre, aşağıda verilenlerin; I. Sıcak hava balonlarında II. Havadan azot ve oksijen eldesinde III. Parfüm üretiminde hangilerinde, gazların bu özelliklerinden faydalanılır? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III
121www.netlerikatla.com 5. Gazlarla ilgili olarak; I. Maddenin molar hacmi en büyük olan halidir. II. Aynı şartlarda eşit molleri eşit hacim kaplar. III. Özkütleleri sıvılara göre daha büyüktür. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 6. Gazlar ile ilgili olarak aşağıdaki bilgiler veriliyor: • Sıcaklıkları artırılırsa basınçları değişir. • Basınçları artırılırsa hacimleri değişir. • Madde miktarları değiştirilirse; basınçlarında ve hacimlerinde değişiklik gözlenebilir. Buna göre, gazların davranışlarını etkileyen faktörler ile ilgili olarak, I. Sıcaklık II. Basınç III. Hacim IV. Madde miktarı hangileri sayılabilir? A) I ve II B) I ve III C) I ve IV D) II ve IV E) I, II, III ve IV 7. Normal şartlar altında eşit mollerinin hacimleri incelenen; CH4 , O2 , CO2 , He, H2 O moleküllerden hangisinin hacminin en küçük olması beklenir? ( 1 H, 4 He, 6 C, 8 O, 17Cl) A) He B) O2 C) CH4 D) H2 O E) CO2 8. Gazların davranışları ile ilgili olarak gözlenen; I. Mayalanan hamurun kabarması II. Oda spreylerinin salındıkları odanın her yerinde fark edilmesi III. Doğal gazın konutlara ulaştırılması olaylarından hangileri gazların genleşme özellikleri ile ilgilidir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 9. Sabit hacimli kapalı bir kapta bulunan O2 gazı ısıtılıyor. Bu durumda, O2 gazı için; I. Kinetik enerjisi artar. II. Basıncı artar. III. Mol sayısı artar. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 10. Basınç ölçümü ile ilgili olarak verilen; I. Açık hava basıncı barometre ile ölçülür. II. Sıvıların basıncı termometre ile ölçülür. III. Kapalı bir kaptaki gaz basıncının ölçmek için manometre kullanılır. bilgilerden hangilerinde yanlışlık yapılmıştır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 1-C 2-D 3-E 4-E 5-D 6-B 7-D 8-A 9-C 10-B
122 Tekrar Et www.netlerikatla.com Maddenin Hâlleri: Katılar - Sıvılar - Gazlar TEST - 7 1. Deniz seviyesinde bulunan bir sıvının kaynama noktasını artırmak için; I. Daha yüksek bir yerde ısıtılmalıdır. II. Tuz katılmalıdır. III. Isıtıcının gücü artırılmalıdır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 2. I. Saflık II. Sıcaklık III. Sıvının cinsi IV. Basınç V. Yüzey alanı VI. Nem Yukarıda verilen faktörlerden kaç tanesi, saf bir sıvının hem buharlaşma hızını hem de kaynama noktasını değiştirir? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 3. Kolonya döktükten sonra elimizde meydana gelen serinleme ile; I. Kesilip güneşe bırakılan karpuzun soğuması, II. Testinin içindeki suyu soğutması, III. Yaz aylarında balkonların yıkanması sırasında hissedilen serinlik olaylarından hangileri ile benzer bir ilişki vardır? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 4. C B A Viskozite Sıcaklık Yukarıdaki A, B, C sıvılarının viskozitelerinin sıcaklıkla değişimi verilmiştir. Buna göre; A, B, C sıvıları ile ilgili olarak, I. Aynı sıcaklıkta, akıcılığı en yüksek olan C sıvısıdır. II. Viskozitelerinin eşit olması için, sıcaklıkları arasındaki ilişki; A > B > C şeklinde olmalıdır. III. Aynı şartlarda molekülleri arasındaki çekim kuvveti en düşük olan A sıvısıdır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 5. Saf suyun sıcaklığı 20°C'den 60°C'ye yükseltildiğinde; I. Elementlerine ayrışır. II. Moleküller arası bağlar zayıflar. III. Buharlaşma hızı artar. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 6. Aşağıda verilen maddelerden hangisi amorf katıların özelliklerini gösterir? A) Kireç taşı B) Zaç yağı C) Demir pası D) Naylon tarak E) Gümüş yüzük
123www.netlerikatla.com 1–B 2–C 3–E 4–C 5–D 6–D 7–E 8–C 9–D 10–E 11–C 12–C 7. Havada bulunan su buharının etkileri ile ilgili olarak; I. Yağış oluşturarak havayı yumuşatır. II. Havanın ısı kaybını ve cildin çatlamasını önler. III. Havanın aşırı ısınmasını ve aşırı soğumasını önleyerek sıcaklık farkını azaltır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 8. İyonik katılar ile ilgili olarak; • Tanecikler arasında güçlü çekim kuvvetleri bulunur. • Katı halde elektrik akımını iletmezler. Eritildiklerinde ya da sulu çözeltileri hazırlandığında elektrik akımını iletirler. bilgileri veriliyor. Buna göre, aşağıda verilen; I. NaCl katısı II. Şeker çözeltisi III. Sıvılaştırılmış demir (II) klorür maddelerden hangileri elektrik akımını iletir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 9. Aynı maddenin, farklı fiziksel halleri; X, Y ve Z sembolleri ile gösterilmiştir. X, Y ve Z hallerinin sahip oldukları enerjiler arasındaki ilişki; Y > X > Z şeklinde olduğuna göre; I. Z halinde tanecikler arası çekim kuvveti en güçlüdür. II. X akışkandır. III. Y’nin X’e geçişi enerji gerektirir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 10. Atmosferdeki su buharı, nem olarak adlandırılır. Bölgeler arasında değişiklik gösterir. Yaz aylarında artar, kış aylarında ise azalır. Buna göre, havadaki nem oranının değişimi için; I. Zamana bağlı olarak değişiklik gösterir. II. Aynı mevsimde, farklı yerlerde farklı nem oranı ile karşılaşılabilir. III. Bölgesel değişiklik gösterir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 11. Katı halden sıvı hale getirilmek istenen; I. H2 O II. CH4 III. OF2 moleküllerinin erime noktaları arasındaki ilişki aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? ( 1 H, 9 F, 6 C,8 O) A) I > II > III B) I = III > II C) I > III > II D) II > I > III E) III > I > II 12. Buharlaşma sırasında, sadece sıvının yüzeyinde buharlar oluşurken; kaynama sırasında sıvının her yerinde buharlaşma gözlenmeye başlar. Buna göre, saf bir sıvı ile ilgili olarak; I. Buharlaşmaya başlamışsa kaynıyordur. II. Kaynama noktasına ulaşmak için gereken enerji, buharlaşması için gereken enerjiye eşittir. III. Kaynama sırasında buharlaşma hızı artar. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III
124 Tekrar Et www.netlerikatla.com Hâl Değişim Grafikleri TEST - 8 1. Aşağıda bazı maddelerin erime ve kaynama sıcaklıkları verilmiştir. Madde Erime noktası(°C) Kaynama noktası (°C) Oksijen –291 –183 Alkol –114 78 Civa –39 357 Su 0 100 Buna göre, I. 50°C'de, 3 tanesi sıvı, 1 tanesi gaz halinde bulunur. II. 90°C'de 2 tanesi sıvı, 2 tanesi gaz halinde bulunur. III. Alkolün erime sıcaklığında su katı haldedir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 2. Sıcaklık (°C) 2145 1561 628 920 1628 62 I II III Isı (Joule) Yukarıda verilen ısınma grafiği, 1 gram X maddesine aittir. Buna göre, katı X maddesi ile ilgili olarak; I. Erime noktası 1561°C'dir. II. Kaynama noktası 2145°C'dir. III. Saftır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) II ve III 3. Sabit bir sıcaklıkta hal değiştirme noktasında ısınan miktarı belli bir sıvı ile ilgili olarak; I. Saf maddedir. II. Sıvı kütlesi zamanla azalır. III. Katı kütlesi zamanla artar. yargılarından hangileri doğru olabilir? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 4. Zaman (Dk) 0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 Sıcaklık (°C) 105 100 100 75 50 35 20 15 8 0 0 –7 Yukarıdaki tabloda saf bir X maddesine ait; sıcaklık değişimi zaman ilişkisi verilmiştir. Buna göre, X maddesi ile ilgili olarak; I. Başlangıçta gaz halindedir. II. 5. ve 10. dakikalarda yoğuşma gerçekleşir. III. Erime noktası 0°C'den büyüktür. yargılarından hangileri yanlıştır? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 5. Aşağıdaki işlemlerin hangisinde, hal değişiminden faydalanılmaz? A) LPG üretiminde B) Metallerin elektrik iletiminde C) Kuru buz üretiminde D) Havadan azot eldesinde E) LNG üretiminde
125www.netlerikatla.com 6. Hal değiştirme noktasında bulunan saf bir katının ısıtılma işlemi, katının tamamının erimediği bir noktaya kadar gerçekleştiriliyor. Yukarıda bahsedilen katı ile ilgili olarak; I. Sıcaklığında artış gözlenir. II. Sisteme verilen enerji, katıyı oluşturan moleküller arasındaki bağların zayıflamasına neden olur. III. Kinetik enerjisi artar. verilen yargılardan hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 7. Sıcaklık (°C) 105 100 0 –10 15 20 40 50 60 Zaman (dk) Yukarıda verilen grafik saf X maddesinin ısınma grafiğidir. Grafikte verilen bilgilere göre X maddesi ile ilgili olarak, I. Erime noktası 0°C'dir. II. 20°C ile 40°C arasında kinetik enerjisi artar. III. 102°C'de gaz fazındadır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 8. Aşağıda 105°C'deki su buharının soğuma grafiği verilmiştir. Sıcaklık (°C) 105 100 0 –10 10 15 30 40 Zaman (dk) Grafikte verilenlere göre, I. 10. dakikada yoğuşmaya başlar. II. 15–30 dakikalar arasında kinetik enerjisi azalır. III. (–10°C) de, molekülleri arasındaki bağ türü değişir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 9. Sıcaklık (°C) 120 90 I II III IV V 0 –10 Enerji (Joule) Saf bir maddeye ait olan yukarıdaki grafikte verilen bilgilere göre, I. I, III ve V aralıklarında madde homojendir. II. İyonik bir bileşiğe ait ısınma grafiğidir. III. II ve IV aralıklarında hal değiştirmektedir. yargılarından hangilerinin doğruluğu kesin değildir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 1-E 2-D 3-B 4-B 5-B 6-B 7-E 8-D 9-B
126www.netlerikatla.com TEST - 1 1. Sürtünmesiz Hareketli Piston Sürtünmesiz Hareketli Piston (1) CH4 CH4 (2) 1 mol (n) metan gazı, 1 atmosfer basınç (P) altında ve belli bir sıcaklıkta, 40cm3 hacimdeki birinci kaba musluk yardımıyla doldurulduktan sonra, piston aşağı doğru itilerek ikinci kaptaki durum elde edilmiştir. 2. durumdaki gaz hacmi (V), 20cm3 olarak ölçüldüğüne göre, 2. kaptaki gazın, I. Basınç II. Miktar III. Yoğunluk niceliklerinden hangileri, 1. kaptaki gaza göre daha yüksektir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 2. Aşağıda, gazlar ile ilgili bazı kavramların sembolleri ve birimleri verilmiştir. Hangisinde yanlışlık yapılmıştır? Kavram Sembol Birim A) Basınç P Atmosfer veya mmHg B) Sıcaklık t Celsius (°C) C) Hacim V Litre veya cm3 D) Mol MA 6,02.1023 tane E) Mutlak sıcaklık T Kelvin (K) 3. Oda koşullarında bulunan, bir X maddesi ile ilgili olarak, I. Titreşim hareketleri yapabiliyor. II. Bulunduğu kabın hem şeklini alıyor hem de tamamen dolduruyor. III. İki farklı tür atom içeriyor. bilgileri veriliyor. Buna göre X maddesinin kimyasal formülü aşağıdakilerden hangisi olabilir? A) H2 O B) NH3 C) HCl D) He E) CO2 4. Oda koşullarındaki özellikleri ile ilgili olarak; I. Maddenin en düzenli haline sahiptir. II. Hacmi ve şekli belirlidir. III. Sıkıştırılamıyor. IV. Tanecikleri arasındaki boşluk, maddenin diğer hallerine göre yok denecek kadar azdır. bilgileri verilen madde aşağıdakilerden hangisi olabilir? A) Amonyak B) Kezzap C) Sofra tuzu D) Saf su E) Tuz ruhu 5. Havadan sıvılaştırılarak, O2 ve N2 gazları elde edebilmek için alınan hava örneğine, aşağıda verilen yöntemlerden en uygunu hangisidir? A) Sıcaklığı düşürülmelidir. B) Basınç artırılmalı, sıcaklığı düşürülmelidir. C) Basıncı artırılmalıdır. D) Hem basıncı hem de sıcaklığı düşürülmelidir. E) Sıcaklığı artırılmalı, basıncı düşürülmelidir.
127www.netlerikatla.com 6. He Sabit hacimli (kapalı) bir kaba bir miktar He gazı konulduktan sonra ısıtılıyor. Buna göre, He gazı ile ilgili olarak; I. Yanar ve oksiti oluşur. II. Kinetik enerjisi artar. III. Birim zamanda birim yüzeye çarpan He sayısı artar. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) II ve III 7. Li K Na H 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 F Ne He Ar Br I FeCo Ni Zn B C N O Al Si Yukarıdaki periyodik cetvel kesitinde verilenlere göre, aşağıdaki yargılardan hangisi yanlış olur? A) 14. grup elementleri ağ örgülü kovalent katılar oluşturabilir. B) 1. grup elementlerinin hepsi metalik katılar oluşturur. C) 8, 9, 10. grupta bulunan elementler mıknatıslanma özelliği gösterirler ve 17. grup elementleri ile iyonik katılar oluşturur. D) 14. grup elementlerinin bazı bileşikleri amorf katı örneği oluşturur. E) I2, oda koşullarında molekül yapılı bir katıdır. 8. Aşağıda verilen moleküllerden hangisinin bir molü normal şartlar altında (1 atm basınç ve 0°C sıcaklıkta) 22,4 litre hacim kaplamaz? (1 H, 2 He, 6 C, 8 O) A) CH4 B) H2 O C) He D) CO2 E) H2 9. Aşağıda verilen madde özelliklerinden hangisi; katılar, sıvılar ve gazlar için ortaktır? A) İletkenlik B) Formüllerle gösterilebilme C) Isıtıldıklarında hal değiştirme D) Titreşim hareketi yapma E) London çekim kuvveti bulundurma 10. H2 O Şekilde verilen kap, belli bir sıcaklıkta yarısına kadar su ile doldurulduktan sonra ağzı kapatılıyor. Sıcaklık değiştirilmeden gözlem yapıldığına göre, kapta gerçekleşen olaylar ile ilgili olarak, I. Sıvı H2 O moleküllerinde azalma olur. II. Kabın iç çeperlerinde önce fark edilen buğulanma, bir müddet sonra görülemez olur. III. Buğulanmanın gözlenemez olduğu zaman kapta, sıvıbuhar dengesinin kurulduğu söylenebilir. yargılarından hangileri yapılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 1-D 2-D 3-E 4-C 5-B 6-E 7-B 8-B 9-D 10-E
128www.netlerikatla.com TEST - 2 1. • Açık kaplardaki sıvıların, buhar basınçları, dış basınca eşit olduğu zaman kaynama başlar Aşağıda ağzı açık kapta bulunan bir miktar saf suyun, deniz seviyesine göre, çeşitli yüksekliklerdeki kaynama noktaları verilmiştir. Yükseklik (m) Kaynama noktası (°C) 0 100 510 95 1020 90 1530 85 Buna göre, I. Açık kapta bulunan sıvıların kaynama noktaları, dış basınca bağlı olarak değişir. II. Yükseklere çıktıkça dış basınç artacağından suyun kaynama noktası düşer. III. Saf suyun kaynama noktası, deniz seviyesinde en yüksektir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 2. Arı bir sıvının, aşağıda buharlaşma ve kaynama olaylarına ait bazı özellikler eşleştirilmeye çalışılmıştır. Özellik Buharlaşma/Kaynama I. Sıvı yüzeyinde gerçekleşir. Buharlaşma II. Sıvının her yerinde gerçekleşir. Kaynama III. Yavaş gerçekleşir. Buharlaşma IV. Dış basınca bağlıdır. Kaynama V. Sabit sıcaklıkta gerçekleşir. Buharlaşma yapılan eşleştirmelerin hangisinde yanlışlık yapılmıştır? A) I B) II C) III D) IV E) V 3. Pişmesi uzun zaman alan bazı yiyecekler düdüklü tencerede pişirilir. Zor pişen bir yemek türünün düdüklü tencerede daha kolay ve erken pişmesi ile ilgili olarak, I. Düdüklü tencere normal tencereden daha yüksek kaynama noktası sağlar. Yüksek sıcaklıkta yemekler daha çabuk pişer. II. Düdüklü tenceredeki basınç, atmosfer basıncından büyük olacağı için yemek sıvısının kaynama noktasını yükseltir ve yemeğin daha erken pişmesine sebep olur. III. Düdüklü tencere çelikten yapıldığı için yemeğin pişmesini kolaylaştırır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 4. Bir X katısı ile ilgili olarak, • Elektrik akımını iletmiyor. • Sabit bir sıcaklıkta eriyor. • Katyon ve anyonlar arasında oluşan elektrostatik çekim kuvveti ile bir bütün oluşturabiliyor. özelliklerine sahip olduğu bilgisi veriliyor. Bu katı ile ilgili olarak; I. İyonik katıdır. II. Sulu çözeltisi elektrik akımını iletir. III. Tel ve levha haline getirilebilir. yargılarından hangileri doğru olabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III
129www.netlerikatla.com 5. Aşağıdakilerden hangisi, saf bir sıvının buharlaşması için doğru olduğu halde kaynama noktası için yanlıştır? A) Sıcaklık arttıkça artar. B) Sıvının cinsine bağlıdır. C) Moleküller arası çekim kuvveti etkilidir. D) Endotermiktir. E) Safsızlıktan etkilenir. 6. Hal değiştiren saf bir madde ile ilgili olarak, aşağıda verilen; I. Isı alır. II. Isı verir. III. Kimyasal formülü değişmez. yargılardan hangileri kesinlikle doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 7. Gazların hal değişim özellikleri kullanılarak çeşitli yöntemler ve teknolojiler geliştirilmiştir. Buna göre, aşağıda sıralanan ürünlerden; I. Zirai ilaçlama sistemleri II. Oto boyama ve fren teknolojisi III. Oksijen tüpleri IV. Sıcak hava balonları V. Soğutma sistemleri kaç tanesinde gazların hal değişim özelliklerinden faydalanılmıştır? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 8. Maddenin plazma hali ile ilgili olarak; I. Pozitif yük sayısı negatif yük sayısına eşittir. II. Elektriği iyi ilettikleri halde nötr yapıdadırlar. III. Manyetik alandan etkilenir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 9. Saf bir maddenin hal değişimine uğraması için, I. Isıtılması II. Soğutulması III. Basıncının değiştirilmesi işlemlerinden hangilerine maruz bırakılması tek başına yeterli olabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 10. Gazlar ile ilgili olarak; • Bir mol gaz (6,02.1023 tane) standart (oda) koşullarda (25°C de ve 1 atmosfer basınç altında) 24,5 litre hacim kaplar. • Normal koşullar altında (0°C’de ve 1 atm. basınç altında) bütün gazların bir molü 22. 4 litre hacim kaplar. bilgileri veriliyor. Buna göre, gazların hacimleri ile ilgili olarak; I. Sıcaklıkla değişir. II. Basınca bağlıdır. III. Miktara bağlıdır. yargılarından hangileri çıkartılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III
130www.netlerikatla.com 11. Gazlar ile ilgili bazı ölçümlerde, gazın bulunduğu kabın pistonlu mu yoksa sabit hacimli mi olduğu önemlidir. Serbest hareketli, ağırlığı ihmal edilen pistonlu bir kaptaki gaz ısıtılıyor. Aşağıdaki yargılardan hangisi yanlış olur? A) Gaz basıncı artar. B) Kap hacmi artar. C) Gaz basıncı değişmez. D) Gazın kinetik enerjisi artar. E) Tanecikler arası uzaklık artar. 12. İdeal pistonlu kaptaki gaz ile ilgili olarak; I. Sıcaklığı artırıldığında basıncı artar. II. Piston sıkıştırılırsa yoğunluğu artar. III. Miktarı artırılırsa yoğunluğu artar. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 13. 20°C’de, I 2 katı, H2 O sıvı, CO2 gaz halinde bulunurlar. Buna göre, I. İyotun kaynama noktası en yüksektir. II. Eşit miktarları alındığında en büyük hacme CO2 nin sahip olduğu gözlenir. III. I2 ve CO2 apolar, H2 O dipollüdür. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? ( 1 H, 6 C, 8 O, 53I) A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 14. (a) (b) (c) Aynı şartlarda (sıcaklık ve basınçta) bulunan yukarıdaki kaplarda, aynı tür sıvılar bulunmaktadır. Buna göre, kaplardaki sıvılar ile ilgili olarak; I. Buhar basınçları aynıdır. II. Buharlaşma hızları aynıdır. III. Kaynama noktaları aynıdır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 15. Elmas (C(elmas)), grafit (C(grafit)) ve Kuartz (SiO2 ) kovalent katı örnekleridir. • Elmas ve kuartzın erime ve kaynama noktaları çok yüksek, grafitinki daha düşüktür. • Grafit, elmas ve kuartza göre daha yumuşaktır. • Silisyum karbür ve silisyum nitrür başka kovalent katı örnekleridir. Verilen bilgilere göre, kovalent katılar ile ilgili olarak; I. Aynı tür atomlar arasında ortaklaşa kullanılan apolar kovalent bağlar, sağlam bağ yapıları oluşturabilir. II. Kovalent katılar sadece aynı tür ametal atomlarının oluşturduğu maddelerdir. III. Aynı tür atomların oluşturduğu kovalent katılar daha serttir. sonuçlarından hangilerine ulaşılır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 1-D 2-E 3-C 4-C 5-A 6-C 7-E 8-E 9-E 10-E 11-A 12-B 13-E 14-D 15-A
5. ÜNİTE Doğa ve Kimya Su ve Hayat Su Kaynaklarının Korunması Suların Sertliği Hava, Toprak Ve Su Kirleticileri Çevre Kirliliği Ve Önlemler
132 Tekrar Et www.netlerikatla.com TEST - 1 Su ve Hayat 1. Suyun yapısı ile ilgili olarak; I. Molekül yapılı bir bileşiktir. II. Molekülleri arasında hidrojen bağları bulunur. III. Soğutulduğunda moleküler kristaller oluşturur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız III B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 2. Su ile ilgili olarak; I. Katı, sıvı ya da gaz halinde bulunabilir. II. Dünyanın yaklaşık % 70’ini oluşturur. III. Yüzeyinden donmaya başlayan ender sıvılardandır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 3. Suyun kimyasal yapısı ile ilgili olarak; I. Oksijen ve hidrojen atomlarından oluşur. II. Atomları arasında polar kovalent bağ bulunur. III. Molekülleri arasında etkin çekim kuvveti hidrojen bağlarıdır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 4. Saf suyun fiziksel özellikleri ile ilgili olarak; I. Donarken hacmi büyür. II. Katı, sıvı ve gaz hallerinde, molekülleri arasında hidrojen bağı ve dipol-dipol çekim kuvvetleri etkindir. III. İyi bir çözücüdür. verilenlerden hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 5. İnsan vücudunun yaklaşık dörtte üçünü oluşturan su, insan organizmasının en önemli bileşenlerinden birisidir. Buna göre, insan vücudundaki su miktarı ve suya olan ihtiyacı ile ilgili olarak; I. Fiziksel hareket yoğunluğuna bağlı olarak değişiklik gösterir. II. Yaş ile orantılı olarak artar. III. Çocuklardaki su oranı yaşlılara göre daha yüksektir. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 6. Canlılık faaliyetlerinin sürdürülebilmesinde önemli bir yere sahip olan su, organizmada gerçekleşen; I. Besinlerin taşınması, II. Sindirim ve emilim faaliyetleri, III. Metabolizmadaki kimyasal etkileşimler, IV. Vücut ısısının ayarlanması, V. Derinin sertleşmesi faaliyetlerden kaç tanesine yardımcı olur? A)1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5
133www.netlerikatla.com 1–E 2–E 3–C 4–D 5–D 6–D 7–E 8–D 9–E 10–E 11–E 12–C 7. Suyun organizmadaki görevleri ile ilgili olarak; I. Sıcak ortamlarda soğutucu görevi yapar. II. İskelet sisteminin eklem yerlerinde kayganlık sağlayarak hareketi kolaylaştırır. III. Sindirim ve emilim faaliyetlerinde görev alır. hangileri söylenebilir? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 8. Su ve beslenme ile ilgili olarak; I. Temel su kaynağı içme suyudur. II. Organizma su ihtiyacının bir kısmını su dışındaki yiyecek ve içeceklerden karşılar. III. Günlük beslenme faaliyetlerinin %60’nı su, geriye kalan %40’lık kısmını diğer içecekler ve yiyecekler oluşturmalıdır. verilenlerden hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 9. Hayvanlar için suyun önemini araştırarak sınıfta sunum yapan Ali, Ayşe ve Kerim’in hazırladıkları posterlerde şu bilgiler yer almaktadır: Ali’nin posteri: Hayvanlar vücut sıvılarını oluşturmak için suya ihtiyaç duyarlar. Bunun için düzenli olarak su almaları gerekir. Ayşe’nin posteri: Suda yaşayan birçok canlı oksijen ihtiyacını suda çözünmüş olarak bulunan oksijenden karşılayabilir. Kerim’in posteri: Tatlı sularda yaşayan hayvanların larvaları, suda çözünmüş olarak bulunan besin maddelerini kullanarak beslenip gelişebilirler. Bu nedenle su kirliliği bazı su hayvanlarının nesillerinin yok olmasına neden olabilir. Ali, Ayşe ve Kerim’in posterlerinde yazılı olan bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 10. Su, insanlar ve hayvanlar için olduğu gibi bitkiler için de önemli bir maddedir. Suyun ve nemin bol olduğu bölgelerde yetişen bitkilerin yaprakları geniş ve boyları uzun iken, kurak bölgelerde yetişen bitkilerin yaprakları ise daha dar ve boyları da daha kısadır. Bu farklılık, suyun bitkiler için önemini açıklamak için yeterli olabilir. Buna göre, I. Fotosentez sırasında güneş ışığı ve karbondioksitin yanında suyu da kullanırlar. II. Besin yapmak için kullanacakları mineralleri topraktan suda çözünmüş halde alırlar. III. Topraktan alınan mirerallerin ve diğer besin maddelerinin dallara ve yapraklara taşınmasında suyu kullanırlar. verilen bilgilerden hangileri suyun bitkiler için önemini açıklamak amacıyla kullanılabilir? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 11. Suyun temel kullanım alanları ile ilgili olarak, I. İçme suyu olarak II. Sanayide soğutucu olarak III. Tarımda sulama faaliyetlerde hangileri sayılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 12. Aşağıda verilenlerden hangisi dünyamızdaki su kaynaklarından biri olarak sayılmaz? A) Yer altı suları B) Göller C) Kaplıcalar D) Okyanuslar E) Buzullar ve kar tabakaları
134 Tekrar Et www.netlerikatla.com TEST - 2 Su Kaynaklarının Korunması 1. Aşağıda verilen su kaynaklarından; I. Göller II. Denizler III. Akarsular IV. Okyanuslar V. Buzullar VI. Yer altı suları kaç tanesi tatlı su kaynağı olarak kabul edilir? A) 6 B) 4 C) 3 D) 2 E) 1 2. Aşağıda verilen su örneklerinden hangisinin pH’ı en düşüktür? A) Maden suyu B) Tuzlu su C) Yağmur suyu D) Portakal suyu E) Şekerli su 3. Thales’e göre: “Evrendeki temel madde sudur.” Empedokles’e göre: “Evren; hava, toprak, su ve ateş olmak üzere dört temel unsurdan oluşmuştur.” Kur’an’a göre: “Biz bütün canlıları sudan yarattık.” (Enbiya - 30) Evrim Teorisi’ne göre: “Canlılık sularda, bataklıklarda başlamıştır.” Yukarıda verilen bilgilere göre; I. Su, canlılık için hayati öneme sahiptir. II. Bilim, felsefe ve din, suyun önemi konusunda benzer yaklaşım içerisindedirler. III. Bir gezegende su varsa, canlıların da olma ihtimali vardır. sonuçlarından hangilerine ulaşılabilir? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 4. Tatlı su kaynaklarından olan; I. Göller II. Buzullar III. Yer altı suları taşıdıkları tatlı su miktarına göre büyükten küçüğe doğru nasıl sıralanır? A) I > II > III B) I = III > II C) II > I > III D) II > III > I E) III > I > II 5. Yağmur suyu ile ilgili olarak; I. Saf suya en yakın su örneğidir. II. Bileşenleri, toprağa karıştığı bölgenin jeolojisine göre değişiklik gösterir. III. Sanayi bölgelerinde genellikle pH değeri 7’den daha yüksektir. verilenlerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 6. I. Bozuk muslukların tamir edilmesi II. Bulaşık ve çamaşır makinelerinin dolmadan çalıştırılmaması III. Tatlı su kaynaklarına akan fabrika atıklarının engellenmesi işlemlerinden hangileri su tasarrufu için uygulanabilecek yöntemlerdendir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III
135www.netlerikatla.com 7. I. Dünya nüfusundaki artış II. Küresel ısınmaya bağlı iklim değişiklikleri III. Suyun yeryüzündeki dağılımı IV. Su kaynaklarındaki hızlı kirlenme V. Sanayinin de tatlı su kaynaklarına ihtiyaç duyuyor olması Yukarıda verilen faktörlerden kaç tanesi insanları su tasarrufu yapmaya yöneltecek etmenler arasında sayılabilir? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 8. Sudaki Mg2+ ve Ca2+ iyonlarının miktar bolluğu suların sertliğini belirlemede kullanılır. Dünyada; Fransız sertliği, İngiliz sertliği, Alman sertliği gibi sertlik birimleri kullanılır. Genel olarak 1 litresinde 60 mg dan daha yüksek miktarda Mg2+ ve Ca2+ İyonları bulunduran sular için sert su tabiri kullanılır. Sulardaki sertlik oranının yüksekliği bazı istenmeyen durumların ortaya çıkmasına neden olur. I. Sabunların köpürme özelliğinde azalma II. Su borularında tıkanma III. Çaydanlıkların dibindeki kireçlenme Olaylarından hangileri sert suların neden olduğu olumsuzluklar arasında sayılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 9. Sudaki sertlik arttığında suyun; I. Kaynama noktasında II. Donma sıcaklığında III. Buhar basıncında özelliklerinden hangilerinde artma gözlenir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 10. Bulaşık makinelerinde ve çaydanlıklarda kireçlenmeye neden olan katyon aşağıda verilenlerden hangisi olabilir? A) Na1+ B) Ca2+ C) NH4 1+ D) Li+1 E) K1+ 11. Sulardaki sertlik nedeniyle çaydanlıkların dibinde biriken tortu genel olarak; CaCO3 ya da MgCO3 gibi bileşiklerin oluşturduğu çökeltilerdir. Bazik özellik gösterdikleri bilinen bu tortuları, güvenli bir şekilde gidermek için aşağıda verilen maddelerden hangisi kullanılmalıdır? A) Sirke B) Tuz ruhu C) Kezzap D) Amonyak E) Çamaşır suyu 12. Sert suların zararlarıyla ilgili olarak; I. Sabunun temizleme özelliğini düşürdüğünden, sabun sarfiyatını artırır. II. Fabrikalarda su kazanlarının ısıtılmasında kullanılan enerji sarfiyatını artırır. III. İskelet sisteminin dayanıklılığını düşürür. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 13. Hava kirleticilerinin başında, azot oksitleri, karbondioksit ve kükürt oksitleri gelir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi hava kirletici gazlar arasında sayılamaz? A) NO B) NO2 C) CO2 D) He E) SO2 1-B 2-D 3-E 4-D 5-C 6-E 7-E 8-E 9-A 10-B 11-A 12-B 13-D
136 Tekrar Et www.netlerikatla.com TEST - 3 Suların Sertliği 1. Havadaki kütlece yüzde oranı 0,05 in altında olan karbondioksit, hava kirletici olarak sayılmaz. Buna karşılık havadaki yoğunluğu yüzde 5 ila 10 arasına kadar yükseldiğinde toksik etki yaparak birkaç dakika içerisinde insan ölümüne sebep olabilir. Son yüzyılda havada bulunma oranı hızla artan karbondioksit hava kirletici gazların en önemlileri arasında sayılmaya başlamış ve havaya salınımını azaltmak için uluslar arası tedbirler alınmaya başlamıştır. Buna göre, son yüzyılda CO2 gazının havadaki oranının hızla artmasının sebepleri ile ilgili olarak ileri sürülen; I. Otomobil kullanımının artması II. Benzin ve doğal gaz gibi fosil yakıt kullanımının artması III. Kömür sarfiyatının azalması yaklaşımlardan hangileri doğru olabilir? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 2. Hava kirleticiler arasında yer alan azot oksitleri ile ilgili olarak; I. Asit yağmurlarına neden olurlar. II. NOx şeklinde gösterilirler. III. Ozon gazı oluşumunu artırdıklarından dolaylı sera gazı olarak kabul edilirler. verilenlerden hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 3. I. NO II. NO2 III. CO2 IV. SO2 V. SO3 Yukarıda verilen gaz türlerinden kaç tanesi hava kirletici gazlar arasında sayılabilir? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 4. Hava kirliliğinin sonuçları ile ilgili olarak; I. Küresel ısınmanın artması II. Ozon tabakasının delinmesi III. Astım ve bronşit gibi hastalıkların yaygınlaşması hangileri söylenebilir? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 5. En önemli hava kirleticiler arasında sayılan CO2 ile ilgili olarak; I. Asit oksit özelliği gösterir. II. Sulu çözeltileri zayıf asit karekterlidir. III. Havadaki miktarı yüzde 0,05 in altına düştüğünde hava kirliliğine neden olur. verilenlerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III
137www.netlerikatla.com 6. Havada biriken kirletici gazlardan bazıları, havadaki su buharı ile etkileşerek, havada yeni kirletici moleküllerin oluşmasına neden olurlar. Yeni oluşan bu moleküller ikincil kirleticiler olarak sınıflandırılırlar. Buna göre, I. H2 SO4 II. HNO3 III. CO moleküllerinden hangileri ikincil kirletici grubu içerisinde yer alır? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 7. Kükürt dioksit ile ilgili olarak; I. Bazik oksit özelliği gösterir. II. Su ile tepkime vermez. III. Ana kaynağı volkanik patlamalardır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 8. Kükürt dioksitin havadaki miktarının artma nedenleri için; I. Fosil yakıtların yakılması, II. Fotosentez olayı, III. Volkanik patlamalar hangileri gösterilebilir? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 9. I. CO2 II. H2 III. SO2 IV. O2 Yukarıda verilen gazlardan hangileri hava kirletici gazlar arasında sayılır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) I, II ve III E) I, II,III ve IV 10. Havaya salınan kirletici gazlarla ilgili olarak; I. Azot oksitler havada ozon gazı oluşumunu artırır. Artan ozon gazı sera etkisine neden olur II. Havada biriken SO2 , NO2 ile etkileşerek, SO 2(g) + NO 2(g) → SO 3(g) + NO (g) tepkimesine göre SO3 gazını oluşturur III. CO2 , SO3 ve NO2 gazları havada su buharı ile etkileşerek asit yağmurlarının oluşmasına neden olur. verilen bilgilerden hagileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 11. SO2 gazı ile ilgili olarak; I. Ekşi kokuludur. II. Renksiz ve boğucu özelliktedir. III. Suda çözünmez. IV. Astım hastaları üzerinde etkisi yüksektir. verilenlerden hangileri doğru değildir? A) Yalnız III B) Yalnız II C) I ve III D) II ve IV E) I, II ve IV 1-B 2-E 3-E 4-E 5-D 6-B 7-C 8-C 9-C 10-E 11-A
138 Tekrar Et www.netlerikatla.com TEST - 4 Hava, Toprak Ve Su Kirleticileri 1. Atmosferde biriken CO2 , CH4 gazlarıyla birlikte su buharı, sera etkisine neden olmaktadır. Sera etkisinin bir sonucu olarak da dünyadaki yaşam ortamını tehdit ettiği düşünülen küresel ısınma olgusu karşımıza çıkmaktadır. Bu durumda küresel ısınmanın engellenmesi için; I. Fosil yakıt kullanımının azaltılması, II. Metan (CH4 ) gazı üretiminde önemli bir yere sahip olan büyükbaş hayvanların üremelerinin engellenmesi, III. Suyun buharlaşma hızının düşürülmesi, yöntemlerinden hangileri dünyadaki canlılığın korunması için çözüm yolu olarak kullanılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 2. Ozon gazı ile ilgili olarak; I. Oksijenin allotroplarından birisidir. II. Üç oksijen atomundan oluşan moleküller halinde bulunur. III. Sera gazları arasında sayılır. verilenlerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 3. Ozon tabakasına zarar veren kimyasallarla ilgili olarak; I. Kloroflorokarbon gazları II. Böcek öldürücü spreylerde kullanılan itici gazlar III. Buzdolaplarında kullanılan bazı soğutucu gazlar hangileri örnek gösterilebilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 4. Ozon tabakasında meydana gelen incelmeyle birlikte; I. Güneşten yayılan zararlı ışınların dünyamıza ulaşım oranında, II. İnsanlarda cilt kanserinin görülme oranında, III. Görme bozukluklarında hangilerinde artış gözlenmesi beklenir? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 5. I. Mevsimlerde değişme II. Buzulların erimesi ve deniz sularının yükselmesi III. Bazı canlıların yaşam ortamlarını kaybetmesi Olaylarından hangileri küresel ısınmanın sonuçlarından sayılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 6. Önemli çevre kirleticilerinin başında sayılan plastiklerin yaygın bir şekilde kullanılıyor olmasının sebepleri ile ilgili olarak plastiklerin; I. Kolay şekil verilebiliyor olması II. Aşınmaya karşı dayanıklılık göstermesi III. Isı ve elektriğe karşı yalıtkan olması özelliklerinden hangileri etkilili olabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III
139www.netlerikatla.com 1–A 2–E 3–E 4–E 5–E 6–E 7–E 8–C 9–E 10–B 11–E 12–A 7. Plastiklerin özellikleri ile ilgili olarak; I. Kullanımı kolaydır. II. Hafiftirler. III. Esnektirler. IV. Kolay şekil verilebilirler. V. Aşınmaya karşı dayanıklıdırlar. VI. Isı ve elektriğe karşı yalıtkandırlar. verilenlerden kaç tanesi doğrudur? A) 1 B) 3 C) 4 D) 5 E) 6 8. Plastikler, mutfak malzemelerinden bilgisayarların üretimine kadar bir çok alanda kullanılmaktadır. Kullanım ve üretim imkanları açısından birçok avantajlı yönünün bulunmasına karşılık, önemli bir çevre kirleticisi olarak kabul edilir. Buna göre; I. Bir plastik torbanın toprakta tamamen parçalanması 100 yıl sürmektedir. II. Yakıldıklarında çok sayıda kanserojen madde açığa çıkmaktadır. III. Plastiklerin geri dönüşümü kolaydır. Tespitlerinden hangileri, plastiklerin çevre için zararlı maddelerden olduğunu ispatlamak için yeterli kabul edilebilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 9. Aşağıda verilen kimyasallardan hangisinin ozon molekülleri üzerinde zararlı etkisi yoktur? A) Böcek öldürücü spreyler B) Isı yalıtımında kullanılan köpük bileşenleri C) Yangın söndürücü kimyasalları D) Saç spreyleri E) Karbondioksit gazı 10. Deterjanlar ile ilgili olarak; I. Sentetik temizlik maddeleridir. II. Sabuna göre temizleme özellikleri daha yüksektir. III. Sert sularda köpürme özellikleri kaybolur. verilenlerden hangileri doğrudur? A) Yalnız III B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 11. Çamaşır ve bulaşık temizliğinde kullanılan deterjanlar, aynı zamanda su ve toprak kirleticisidirler. Deterjanların yapısı ve su kirliliğindeki etkileri ile ilgili olarak; I. Doğada parçalanmaları uzun yıllar alır. II. Yapılarındaki fosfat iyonlarından dolayı karıştıkları göl ve denizlerde yosunların aşırı derecede büyüyerek su yüzeyini kaplamasına ve sudaki oksijen miktarının azalmasına (Ötrofikasyon) neden olurlar. III. Hidrofob ve hidrofil olmak üzere iki kısımdan oluşurlar. verilenlerden hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 12. Aşağıda verilen bileşiklerden kaç tanesi organik sıvılar arasında sayılabilir? I. Benzen II. Etil alkol III. Asetik asit IV. Petrol V. Aseton VI. Karbon tetra klorür A) 6 B) 5 C) 4 D) 3 E) 2
140 Tekrar Et www.netlerikatla.com TEST - 5 Çevre Kirliliği Ve Önlemler 1. Dünyamızda kullanılabilir (tatlı) su oranının giderek azaldığını ileri süren bir su ürünleri mühendisi akademisyen; bu iddiasını desteklemek için; I. Nüfus artışı II. Hızlı sanayileşme III. Çarpık kentleşme etkenlerinden hangilerini gösterebilir? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 2. Piller ile ilgili olarak; I. Kurşun, kadmiyum, cıva gibi ağır ve zehirli metallerden herhangi birisini bulundurabilirler. II. Yapılarındaki elektrolitler toprakta ve suda kirliliğe neden olur. III. Evsel atıklarla birlikte geri dönüşüme gönderilmek üzere toplanmaları gerekir. verilenlerden hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 3. Endüstriyel atıkların büyük bir çoğunluğu insan sağlığı ve çevrenin doğal dengesi üzerinde olumsuz etkilere sebep olmaktadır. Aşağıda verilen üretim ortamlarının hangisinde bu tür olumsuz sonuçlarla karşılaşma ihtimali en düşüktür? A) Petrol rafinerilerinde B) Otomobil fabrikalarında C) Elektrik üretim santrallerinde D) Çimento fabrikalarında E) Organik tarım tesislerinde 4. Aşağıda verilenlerden hangisi, asit yağmurlarına sebep olan bileşiklerden biri değildir? A) CO2 B) NO2 C) SO2 D) H2 SO4 E)SO3 5. Asit yağmurlarının etkisi ile ilgili olarak; I. Suların kirlenmesi II. Toprağın çoraklaşması III. Tarihi eserlerin aşınması sonuçlarından hangileri ile karşılaşmak mümkündür? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 6. Çevre kirliliği ve sonuçları ile ilgili olarak; I. Hava ve su kirleticilerin çoğunluğu toprağı da kirletir. II. Su tasarrufu yapmayı zorunlu kılmaktadır. III. Geri dönüşüm sistemlerine olan ihtiyacı artırmıştır. yargılarından hangileri söylenebilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 7. Aşağıda verilen maddelerden hangisi organik bileşikler arasında sayılamaz? A) CH4 B) C2 H5 OH C) CH3 COOH D) CaCO3 E)C6 H12O6
141www.netlerikatla.com 8. Sulardaki kirlenmenin sonuçlarıyla ilgili olarak; I. Salgın hastalıkların artması, II. Beslenmeye dayalı zehirlenmeler, III. Canlıların yaşam faaliyetlerini sürdürmede zorlanmaları olaylarından hangileri gerçekleşebilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 9. I. Ozon II. Kloro Floro Karbon (CFC) III. Kükürt dioksit Moleküllerinden hangileri asit yağmurlarına sebep olan gazlardandır? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 10. I. Motorlu taşıtlar II. Suni gübre üretim fabrikaları III. Kömür ya da petrol temelli yakıtlar Yukarıda verilenlerden hangileri hava kirliliğine neden olan gazların kaynakları arasında sayılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 11. I. Polimer atıklar II. Yapay gübreleme III. Asit yağmurları Hangileri toprak kirliliği oluşturur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 12. Önemli bir su kirleticisi olarak kabul edilen plastikler ile ilgili olarak; I. Polimer malzemelerdir. II. Okyanus ve denizlere karıştıklarında suda yaşayan canlılara zarar verir. III. Yapılarındaki zararlı kimyasallar yeraltı suları için zararlıdır. IV. Doğada binlerce yıl parçalanmadan kalabildiklerinden, ekolojik dengeyi tehdit etmektedir. verilenlerden hangileri söylenebilir? A) I ve III B) I, II ve III C) II, III ve IV D) II ve IV E) I, II, III ve IV 13. I. Asit yağmurları II. Suni gübreleme III. Deterjanlar Hangileri su kirliliğinin nedenleri arasında sayılabilir? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 14. Su kirliliğine etki eden faktörlerle ilgili olarak; I. Suni gübreler II. Zirai mücadele ilaçları III. Endüstriyel atıklar hangileri gösterilebilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 1-E 2-B 3-E 4-D 5-E 6-E 7-D 8-E 9-B 10-E 11-E 12-E 13-E 14-E
142www.netlerikatla.com TEST - 1 1. Su, canlıların yaşamını sürdürebilmesi için gerekli temel besin kaynaklarından biri olmasının yanında endüstriyel faaliyetler için de vazgeçilmez bir ihtiyaçtır. Buna göre suyun endüstriyel alanda kullanımı ile ilgili olarak; I. Tuzlu su korozyona sebep olduğundan endüstride tatlı su kullanılır. II. Endüstride kullanılan su, dünyadaki tatlı suyun yaklaşık olarak %22’sine karşılık gelmektedir. III. Endüstride su; ham madde, çözücü (solvent), soğutma sıvısı, taşıma maddesi ve enerji kaynağı olarak kullanılır. verilenlerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 2. Havada biriken sera gazlarının etkileri ile ilgili olarak; I. Hava kirliliğine neden olur. II. Küresel ısınmaya neden olur. III. Asit yağmurlarına neden olur. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 3. Kullanıma uygun özellikteki sular ile ilgili olarak; I. Büyük bir kısmı buzullarda hapsolmuştur. II. Yaygın olarak göl, nehir ve yeraltı sularıdır. III. Tatlı su olarak adlandırılırlar. verilenlerden hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 4. Sert sularla ilgili olarak; I. Sağlık için zararlı değillerdir. II. İçimi kolay ve lezzetlidirler. III. Sabunların temizleme kapasitesini artırılar. ileri sürülen yargılardan hangileri yanlıştır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 5. Havadaki oranının artmasıyla hava kirliliğine neden olan ve genel olarak NOx şeklinde gösterilen bileşiklerin insan sağlığı üzerindeki etkileri ile ilgili olarak; I. Solunum problemlerine neden olurlar. II. Baş ağrılarının artmasına sebep olurlar. III. Akciğer fonksiyonlarında azalmaya yol açarlar. IV. Gözlerde tahrişe neden olurlar. V. İştah kaybına ve dişlerde aşınmaya sebep olurlar. verilen bilgilerden kaç tanesi doğrudur? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 6. Aşağıda verilen gazlardan, I. Karbondioksit II. Ozon III. Metan IV. Su buharı V. Bazı azot oksitleri VI. Kloroflorokarbon gazları kaç tanesi sera gazları arasında yer alır? A) 2 B) 3 C) 4 D) 5 E) 6
143www.netlerikatla.com 7. Kimya dersinde öğretmenin, “hava kirleticileri hangi yollarla açığa çıkabilir ve yayılabilir?” şeklindeki sorusuna karşılık bazı öğrencilerin verdiği cevaplar aşağıdaki gibidir. Hasan: Volkanik patlamalar yoluyla ortaya çıkabilirler. Kükürt oksitlerinin havaya yayılımı da çoğunlukla bu yolla gerçekleşmektedir. Hakan: Toz fırtınaları yoluyla havaya savrulan partiküller de hava kirliliğine sebep olur. Helin: Endüstriyel faaliyetler sonucunda da hava kirletici gazlar havaya yayılır. Özellikle gübre fabrikalarından salınan azot oksitleri önemli hava kirletici gazlardan birisidir. Hatice: Şehir içi ve şehirler arası ulaşım araçlarının egzozlarından salınan gazlar da hava kirliliği oluşturur. Hanife: Sıcak havalarda artan buharlaşma da hava kirliliği oluşturur. Verilen cevaplar arasında bir tanesinin yanlış olduğunu belirten öğretmen, yanlış cevap veren öğrencinin ismini tahtaya yazıyor. Öğretmenin tahtaya yazdığı isim aşağıdakilerden hangisi olmalıdır? A) Hanife B) Helin C) Hasan D) Hatice E) Hakan 8. Suyun; I. Taşıma sistemlerinde II. Sindirim işlemlerinde III. Endüstriyel üretimde kullanım alanlarından hangileri; hayvan, bitki ve insan organizması için ortak alanlardır? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 9. Aşağıda verilen gazlardan hangisinin hava kirliliğindeki etkisi en fazladır? A) CO2 B) SO2 C) NO2 D) NO E) N2 10. Sera etkisine bağlı olarak ortaya çıkan küresel ısınmanın sonuçları ile ilgili olarak; I. İklimlerde değişiklik II. Dünyanın ortalama sıcaklığının düşmesi III. Bazı canlı türlerinin yok olması verilenlerden hangilerinin gerçekleşme ihtimali vardır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 11. Organik sıvılar; I. Tekstil üretiminde II. Boya sanayiinde III. Plastik üretiminde IV. İlaç üretiminde üretim alanlarının hangilerinde kullanılır? A) Yalnız IV B) I ve IV C) I, II ve IV D) II ve III E) I, II, III ve IV 12. Organik sıvılarla ilgili olarak; I. Yapılarında bulunan ortak element karbon elementidir. II. Hem su hem de toprak kirliliğinde önemli rol oynarlar. III. Boya ve ilaç sanayiinde hammadde olarak kullanılabilirler. IV. Benzen ve aseton iyi çözücüdürler. verilenlerden hangileri söylenebilir? A) Yalnız IV B) I, II ve IV C) I ve IV D) II ve III E) I, II, III ve IV
144www.netlerikatla.com 13. Dünyamızın yaklaşık olarak %70’ini sular oluşturur. Ancak sadece %3’ü kullanılabilir su özelliği taşımaktadır. Canlılarda da katı kütlesi ile su kütlesi arasında dünyadakine benzer bir oran bulunur. Bu durum suyun canlılar için önemini gösteren işaretlerden biri kabul edilir. Sıvıların büyük bir çoğunluğu alttan donmaya başlarken, su farklı olarak yüzeyinden donmaya başlar. Bu özellik, suda yaşayan canlıların varlıklarını sürdürebilmelerine imkan sağlar. Su döngüsü (Hidrolojik döngü) yoluyla su, sürekli kendini temizleme özelliğine sahiptir. Buna rağmen yanlış sanayileşmenin sonucu olarak havaya yoğun bir şekilde salınan CO2 , SO2 ve NO2 gibi gazlar, asit yağmurlarına neden olmaktadır. Ziraatte kullanılan yapay gübreler de kullanılabilir özellikteki yeraltı sularının kirletmektedir. Bu durum kullanılabilir özellikteki su oranının azalmasına yol açmaktadır. Yukarıda verilen bilgilere göre; I. Su ne kadar kirletilirse kirletilsin kendi kendini temizleyebilir. II. Dünyamızda su sıkıntısı bulunmamaktadır. III. Suların üstten donmaya başlamasının canlılar için hiçbir önemi yoktur. yargılarından hangilerine ulaşılamaz? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 14. Su döngüsü ile ilgili olarak; I. Suyun buharlaşma özelliği ile ilgilidir. II. Kirlenen suların doğal yollarla temizlenmesini sağlar. III. Buharlaşma, yağmur, kar ve dolu oluşumu gibi fiziksel olaylarla gerçekleşir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız III B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 15. Toprak ile ilgili olarak; I. Kendini yenileyemez. II. Asit yağmurlarından etkilenir. III. Heterojen bir karışımdır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 16. Doğada, doğal olarak bulunan elementler olmalarına rağmen ağır metaller sınıfında yer alan bazı metaller su ve toprak kirleticiler arasında sayılırlar. Zehirli ağır metallerin dolaşımı genel olarak şu şekildedir: I. Madencilikte kullanılan çözücü kimyasallardan dolayı yeraltı sularına karışırlar ve su kirliliğine sebep olurlar. II. Demir-çelik fabrikaları gibi endüstriyel üretim merkezlerinde oluşan atıklar ile birlikte toprağa karışarak toprakta kirlilik oluştururlar. III. Toprağa ve suya karışan ağır ve zehirli metaller bitkiler tarafından suda çözünmüş olarak alınır ve meyvelerin yapısına katılır. Temel besin kaynaklarından olan bitkilerden hayvanlara ve insanlara kadar ulaşan ağır metaller, çeşitli hastalıklara yol açarlar. Ağır metallerin çoğu geçiş metalleri arasında yer aldığına göre aşağıda verilenlerden hangisi ağır metallerden biri olamaz? A) Zn B) Ni C) Fe D) Ca E) Pb 17. Aşağıda formül ve sembolleri verilen maddelerden hangisi sera gazlarından biri değildir? A) CO2 B) O3 C) Ne D) CH4 E) CFC 1-E 2-C 3-E 4-D 5-E 6-E 7-A 8-C 9-A 10-D 11-E 12-E 13-E 14-E 15-E 16-D 17-C
6. ÜNİTE Temel Yasalar - Mol Kavramı, Kimyasal Hesaplamalar Kütlenin Korunumu Yasası (Lavoisier) Sabit Oranlar Yasası (Proust) Katlı Oranlar Yasası (Dalton) Kütlenin Korunumu - Sabit Oranlar - Katlı Oranlar Mol Kavramı Tepkime Türleri Kimyasal Tepkimeler ve Hesaplamalar
146 Tekrar Et www.netlerikatla.com Kütlenin Korunumu Yasası (Lavoisier) – I TEST - 1 1. Antonie Lavoisier yaptığı deneylerde ölçme araçlarını ve kontrol yöntemlerini de kullanarak filojiston teorisinin yanlışlığını ortaya koymakla kalmamış, kimyanın temel kanunlarından olan “kütlenin korunumu kanununu” da bulmuştur. Kütlenin korunumu kanununa göre: “Kimyasal ve fiziksel olaylarda hiç bir madde kendiliğinden oluşamayacağı gibi yok da olamaz. Fiziksel ve kimyasal olaylarda kütle korunur.” Buna göre, kapalı bir kapta gerçekleştirilen, C5 H11OH + 15/2O2 → 5CO2 + 6H2 O tepkimesinde kütlenin korunduğunu ispatlayabilmek için; I. C, H ve O elementlerinin atom kütlelerine, II. Tepkimenin gerçekleştiği kabın şekline, III. Tepkime sırasında oluşan maddelerin fiziksel hallerine, bilgilerinden hangilerine ihtiyaç vardır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 2. Kütlenin korunumu yasası ile ilgili araştırma yapan bir öğrenci, ağzı açık bir kapta yaptığı 5 ayrı deneyden sadece birinde kütlenin korunduğunu tespit edebilmiştir. Öğrencinin yaptığı deneylerde gerçekleşen tepkimelerin denklemleri aşağıda verilmiştir. Öğrencinin, kütlenin korunumu yasasını doğrulayacak şekilde sonuç aldığı deney hangisi olabilir? A) CH 4(g) + 2O 2(g) →CO 2(g) + 2H2 O (g) B) C2 H 6(g) + 7/2O 2(g) →2CO 2(g) + 3H2 O (s) C) C3 H 8(g) + 5O 2(g) → 3CO 2(g) + 4H2 O (s) D) Fe (k) + S (k) →FeS (k) E) 3Cu(k) + 8HNO 3(aq) → 3Cu(NO3 ) 2(aq) + 2NO (g) + 4H2 O (s) 3. ................... kütlenin korunumu kanununu ilk defa ortaya koyan bilim insanıdır. Cümlesindeki boşluğa, aşağıda isimleri verilen bilim insanlarından hangisi yazılmalıdır? A) Le Blanc B) Antonie Lavoisier C) Joachim Beker D) İbni Sina E) Lokman Hekim 4. CHx (COOH)y + zO2 →3CO2 + 2H2 O tepkime denkleminde; x, y ve z yerine yazılması gereken rakamlar aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? X Y Z A) 2 3 2 B) 1 2 3 C) 2 2 2 D) 2 3 3 E) 1 3 2 5. Kimyasal bir tepkime sırasında, Kimyasal Tepkime İletkenlik 1 2 4 3 5 6 Madde çeşidi Atomların elektron sayısı Fiziksel hal Bağ türü Molekül sayısı kavram haritasında numaralandırılmış olarak verilen özelliklerin hangilerinde bir değişme gözlenebilir? A) 1, 2, 3, 4, 5 B) 1, 2, 3, 5, 6 C) 1, 3, 4, 5, 6 D) 1, 3, 4, 6 E) 1, 2, 3, 4, 5, 6
147www.netlerikatla.com 6. Isıya dayanıklı cam bir kavanoz içerisine yerleştirilen mum yakıldıktan sonra, kavanozun ağzı, madde çıkışına izin vermeyecek şekilde kapatılıyor ve gözlem yapılıyor. Gözlenebilir olaylardan iki tanesi şu şekilde not ediliyor: a. Cam kavanozun kapağa yakın bölgesinde islenme olmuştur. b. Kavanozun iç çeperlerinde buğulanma meydana gelmiştir. Buna göre; I. Mumun kütlesinde azalma olmuştur. II. Yanma sonucunda yeni moleküller oluşmuştur. III. Yanma sırasında su molekülleri oluşmuştur. sonuçlarından hangileri çıkartılabilir? A) Yalnız II B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 7. 2Ag (k) + 4X (aq) → 2AgNO3 (aq) + 2NO 2(g) + nH2 O (s) Tepkimesi ile ilgili olarak; I. X yerine N2 O5 yazılmalıdır. II. Tepkime analiz tepkimesidir. III. n = 2 olur. verilenlerden hangileri yanlıştır? A) Yalnız III B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 8. Mg3 N2 + 6H2 O → 3Mg(OH)2 + 2X Tepkimesi sonucunda oluşan X bileşiği ile ilgili olarak; I. Baz özelliği gösterir. II. HCl ile nötrleşme tepkimesi verir. III. NO2 formülü ile gösterilir. yargılarından hangileri yanlıştır? A) Yalnız III B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 9. Isıya dayanıklı 500 ml’lik erlenmayere, oda koşullarında 10 ml su konuluyor ve ağzı kapatıldıktan sonra 70˚C’ye kadar ısıtılıyor. Buna göre; I. Kaptaki su kütlesi azalır. II. H2 O (g) moleküllerinin sayısı artar. III. Kimyasal bir değişim olmuştur. yargılarından hangileri doğru olur? A) Yalnız II B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 10. Suyun elektrolizi sırasında; H2 O (s) → H 2(g) + 1/2O 2(g) tepkimesi gerçekleşir. Buna göre; I. Su kütlesi korunur. II. Normal şartlar altında, oluşan hidrojenin hacmi, oluşan oksijen hacminin iki katı kadardır. III. Elektroliz sırasında sudaki güçlü çekim kuvvetleri parçalanmış ve H2 ile O2 arasında zayıf çekim kuvvetleri oluşmuştur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 11. Bir kimyasal tepkime sırasında; I. Atom sayısı II. Atomların türü III. Molekül sayısı IV. Moleküllerin türü V. Nötron sayısı VI. Toplam elektron sayısı niceliklerinden kaç tanesi değişmez? A) 2 B) 3 C) 4 D) 5 E) 6 1-A 2-D 3-B 4-C 5-E 6-E 7-B 8-A 9-B 10-B 11-C
148 Tekrar Et www.netlerikatla.com Kütlenin Korunumu Yasası (Lavoisier) – II TEST - 2 1. KOH + HCl → KCl + H2 O 5,6 3,6 ? 1,8 tepkimesinde “?” işareti yerine aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır? A) 5,6 B) 6,4 C) 6,8 D) 7,4 E) 8,2 2. aNH3 + 3X → 2N2 + bH2 O tepkimesi ile ilgili olarak; I. a yerine 4, b yerine 6 yazılmalıdır. II. Tepkime, sentez tepkimesidir. III. X’in yerinde O2 olmalıdır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 3. 4NH3 + 5O2 → 4NO + 6H2 O Tepkimesi kapalı bir kapta gerçekleştirilmiştir. Buna göre yukarıda verilen tepkimede; I. Toplam kütle, II. Toplam atom sayısı, III. Toplam molekül sayısı niceliklerinden hangilerinde bir değişiklik gerçekleşmiştir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 4. K2 Cr2 O7 + 2X → 2K2 CrO4 + H2 O tepkimesi veriliyor. Tepkimedeki X’in yapısındaki elementler, aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? A) K, O, H B) K, Cr, O C) Cr, H, K D) H, Cr, O E) K ve O 5. Bir deneyde kullanılmak üzere hazırlanan kum ve su ile ilgili olarak yapılan ölçümlerde aşağıdaki bilgiler elde edilmiştir: Kütle (gram) Hacim (cm3 ) Kum : 30 20 Su : 30 30 Yapılan kütle ve hacim ölçümlerinden sonra karıştırılan kum ve su karışımının hacmi 45 cm3 olarak tespit ediliyor. Buna göre karışımın kütlesi kaç gram olur? A) 60 B) 58 C) 56 D) 50 E) 45 6. 2NaOH + H2 SO4 → Na2 SO4 + 2H2 O Tepkimesi ile ilgili olarak, I. Reaktiflerdeki oksijen sayısı, ürünlerdeki hidrojen sayısına eşittir. II. Girenlerdeki atom sayısı, ürünlerdekine eşittir. III. Tepkime denkleştirilmemiştir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III
149www.netlerikatla.com 1–D 2–D 3–C 4–A 5–A 6–B 7–D 8–D 9–B 10–D 11–D 12–B 7. Buzdolabından çıkartılan bir miktar su, tartıldıktan sonra, kapalı bir kapta, oda sıcaklığına (25°C) kadar ısıtılıyor ve sıvı buhar dengesi kuruluncaya kadar bekleniyor. Buna göre, kapta gerçekleşen olay ile ilgili olarak; I. H2 O (s) miktarı azalmıştır. II. H2 O (g) miktarı artmıştır. III. H2 O (s) miktarı ile H2 O (g) miktarı eşitlenmiştir. IV. H2 O’un kimyasal yapısı değişmiştir. V. H2 O (s) ’nın fiziksel özellikleri; H2 O (g) ’ın fiziksel özelliklerinden farklıdır. VI. Kaptaki toplam kütle değişmemiştir. yargılarından hangileri söylenebilir? A) I ve II B) I, II, IV ve VI C) I, II ve V D) I, II, V ve VI E) II, III ve IV 8. 2Fe(OH)3 + 3H2 SO4 → Fe2 (SO4 ) 3 + 6H2 O Tepkimesinde verilenlere göre, I. Atom türü korunmuştur. II. Girenlerdeki hidrojen sayısı, ürünlerdeki oksijen sayısına eşittir. III. Atomların çekirdek yükleri değişmemiştir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 9. I. Evren atomlardan ve boşluktan ibarettir. II. Varolan madde yok olmaz. III. Fiziksel ve kimyasal olaylarda yeni madde oluşmaz. Yargılarından hangileri kütlenin korunumu yasası ile uyumludur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) I, II ve III 10. X2 O3 +3H2 SO4 → Fe2 (SO4 ) 3 + 3Y2 O Tepkimesindeki X ve Y yerine yazılması gereken elementler, aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? X Y A) Fe S B) S H C) H S D) Fe H E) Fe O 11. 3Cu (k) + 8HNO 3(aq) → 3X + 2NO + 4H2 O (s) Tepkimesinde oluşan X ile ilgili olarak, I. Üç tür atom içerir. II. Suda çok çözünür. III. 564 gramdır. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? ( H: 1 g/mol, N:14.g/mol, O: 16 g/mol, Cu: 64 g/mol) A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 12. Al(OH)3 + 3HNO3 → Al(NO3 ) 3 + 3 X 7,8 g 18,9 g 21,3 g ? g Yukarıdaki tepkimede verilenlere göre, I. X’in kütlesi 1,8 g. dır. II. “?” yerine 5,4 g. yazılmalıdır. III. X’in yapısında 3 tür atom bulunur. hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III