200 Tekrar Et www.netlerikatla.com Karışımlarda Derişim - III TEST - 8 1. Kütlece %6’lık 400 gram KOH çözeltisi ile ilgili olarak; I. 24 gram KOH içerir. II. Kaynama noktası saf suyun kaynama noktasından düşüktür. III. 24 gram KOH üzerine 376 gram su ilave edilerek hazırlanmıştır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 2 Kütlece %20’lik 90 gram şeker çözeltisi ile ilgili olarak; I. 18 gram şeker içerir. II. 72 gram su içerir. III. Elektrolittir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 3. Kütlece % 2’lik 30 gram şeker çözeltisini, % 20’lik şeker çözeltisi haline getirmek için kaç gram daha şeker ilave etmek gerekir? A) 3,4 B) 5,4 C) 6,75 D) 7,0 E) 8,25 4. 540 gram su ve 180 gram tuz kullanılarak hazırlanan çözelti ile ilgili olarak, ileri sürülen yargılardan hangisi yanlıştır? (Verilen şartlarda çökelti oluşmamaktadır.) A) Çözelti kütlesi 720 gramdır. B) Kütlece % 25 tuz içerir. C) % 40’lık çözelti haline getirmek için 270 gram su buharlaştırmak gerekir. D) 180 gram su ilave edilirse %20’lik çözelti oluşur. E) Aynı şartlarda %25’lik çözeltinin homojenliği, %40’lık çözeltiye göre daha düşüktür. 5. Kütlece %12’lik 50 gram KCl tuzu çözeltisi hazırlanırken, 6 gram KCl kullanılmıştır. Buna göre, hazırlanan çözelti ile ilgili olarak; I. Kullanılan su 44 gramdır. II. Çözelti kütlesi 44 gramdır. III. KCl çözeltisinde iyon–dipol etkileşimi olur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız III B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 6. Kütlece % 10’luk KNO3 çözeltisinin a gramı ile %30’luk KNO3 çözeltisinin 3a gramı karıştırılıyor. Son çözelti kütlece % kaçlık olur? A) 12 B) 15 C) 25 D) 35 E) 50 7. Kütlece %30’luk CaBr2 çözeltisinde çözünmüş olarak 6 gram CaBr2 bulunmaktadır. Buna göre çözelti kütlesi ve kullanılan su kütlesi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? Su Kütlesi Çözelti Kütlesi A) 12 14 B) 14 12 C) 14 20 D) 20 12 E) 20 14 8. 54 gram su ve 18 gram tuz kullanılarak hazırlanan çözeltiye 18 gram daha su ekleniyor. Yeni çözelti kütlece % kaçlık olur? A) 15 B) 20 C) 25 D) 26 E) 30
201www.netlerikatla.com 9. Bir X tuzu ile hazırlanan üç ayrı çözeltinin kütlece % derişimleri ve kütleleri; I. % 20’lik 300 gram çözelti II. % 15’lik 400 gram çözelti III. % 10’luk 600 gram çözelti şeklinde verilmiştir. Buna göre çözeltilerde çözünmüş olarak bulunan tuz kütleleri arasındaki ilişki, aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? A) I = II = III B) I = II > III C) I > II = III D) I > II > III E) III > II = I 10. Kütlece %30’luk KCl çözeltisinde 15 gram KCl tuzu çözülmüştür. Çözelti kütlesi kaç gramdır? A) 25 B) 35 C) 40 D) 50 E) 60 11. 18 mililitre HCl üzerine damla damla su ilave edilerek, hacim 72 mililitreye tamamlanıyor. Oluşan çözelti hacimce % kaç HCl içerir? A) 10 B) 18 C) 20 D) 25 E) 30 12. • Çözebileceği kadar çözünen madde içeren çözelti, doymuş çözeltidir • Çözünen miktarı, çözücü miktarından az olan çözelti seyreltik, çözüneni fazla olan çözelti derişiktir. Bilgileri veriliyor. Verilen bilgilere göre; çözeltiler ile ilgili olarak aşağıda ileri sürülen yargılardan hangisi yanlıştır? A) Bir çözelti hem doymuş hem de seyreltik olabilir. B) Bir çözelti hem doymamış hem de seyreltik olabilir. C) Bir çözelti hem doymuş hem de derişik olabilir. D) Bir çözelti hem doymamış hem de derişik olabilir. E) Karşılaştırılan iki çözelti için hem derişik hem de seyreltik denebilir. 13. Alkolün suda çok çözündüğü bilinmektedir. Buna göre: a. Hacimce %10’luk 50 ml etil alkol çözeltisi b. Hacimce %10’luk 75 ml etil alkol çözeltisi c. Hacimce % 10’luk 200 ml etil alkol çözeltisi verilen çözelti örnekleri ile ilgili olarak; I. Hepsi de doymuş çözeltidir. II. En fazla çözünen madde miktarı, c çözeltisindedir. III. Derişimi en yüksek olan a çözeltisidir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) II ve III 14. NaCl 1 mol NaCl a Kabı 1 litre su CaCl2 1 mol CaCl2 b Kabı 1 litre su Yukarıdaki kaplarda hazırlanan çözeltiler aynı şartlarda hazırlanmıştır. Çözeltiler ile ilgili olarak; a. Verilen şartlarda bir litre suda en fazla 0,5 mol NaCl çözünebilmektedir. b. Deney şartlarında, bir litre suda çözünebilen CaCl2 ’nin maksimum mol sayısı 0,2 dir. bilgileri veriliyor. Buna göre; I. a kabındaki çözelti daha derişiktir. II. Her iki çözeltide de iyon–dipol etkileşimi gerçekleşir. III. b kabındaki çözelti iyon yüzdesi daha fazladır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 1–D 2–B 3–C 4–E 5–C 6–C 7–C 8–B 9–A 10–D 11–D 12–E 13–B 14–E
202 Tekrar Et www.netlerikatla.com TEST - 9 Çözeltilerde Koligatif Özellikler 1. Bir miktar deniz suyu, deniz seviyesinde kaynama sıcaklığına kadar ısıtılıyor. Termometrede okunan sıcaklık değeri aşağıdakilerden hangisi olabilir? A) 95 B) 97 C) 98 D) 100 E) 101,2 2. Aynı şartlarda ve eşit derişimlerde bulunan aşağıdaki sıvılardan hangisinin donma sıcaklığı en yüksek olmalıdır? A) Tuzlu su B) Şekerli su C) Yağmur suyu D) Çeşme suyu E) Çamaşır suyu 3. Çözeltiler, çözücü ve çözünenin miktarına bağlı olarak; derişik ve seyreltik çözeltiler şeklinde de sınıflandırılırlar. Çözeltilerin bu özellikleri, çeşitli derişimlerdeki karışımların karşılaştırılması için kullanılır. Buna göre; I. 40 gram su,10 gram şeker II. 80 gram su, 20 gram şeker III. 160 gram su 40 gram şeker kullanılarak hazırlanan çözeltiler ile ilgili olarak aşağıda verilen hangi yargı doğrudur? A) Derişimi en büyük olan I. çözeltidir. B) Derişimi en büyük olan III. çözeltidir. C) II. çözeltinin derişimi I. çözeltinin derişiminden büyüktür. D) Hazırlanan çözeltilerin derişimleri eşittir. E) Her üç çözeltinin de kaynama noktaları saf suyun kaynama noktasından düşüktür. 4. Saf suda çözünen katılar, suyun kaynama noktasını yükselttikleri gibi donma noktasında da düşmeye neden olurlar. Kaynama noktasındaki yükselme de, donma noktasındaki alçalma da; suda çözünmüş olarak bulunan tanecik derişimlerine bağlıdır. Suda çözünmüş olan taneciklerin derişimi arttıkça kaynama sıcaklığı yükselir, donma sıcaklığı düşer. Buna göre; aynı şartlarda ve eşit derişimde hazırlanmış olan, aşağıdaki çözeltilerden hangisi, suyun kaynama noktasını en çok yükseltir? A) NaNO3 B) CaSO4 C) AlCl3 D) AlPO4 E) MgCO3 5. Bir litre suya 5 gram toz şeker (C6 H12O6 ) atılarak çözünmesi sağlanıyor. Oluşan karışım ile ilgili olarak; I. Süspansiyondur. II. Elektrik akımını iletmez. III. Saf suyun kaynama noktasını yükseltmiştir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) I, II ve III 6. Kış aylarında yolların tuzlanmasının ana nedenleri arasında; I. Buzlanma sıcaklığını düşürmek II. Yolları dezenfekte etmek III. Organik kalıntıların oluşturacağı kötü kokuyu önlemek verilenlerden hangileri sayılamaz? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III
203www.netlerikatla.com 7. Bir tencerede kaynamakta olan suya bir miktar tuz atıldığında kaynamanın bir müddet durduktan sonra tekrar başladığı gözleniyor. Bu gözleme bağlı olarak; I. Tuz ilavesi suyun kaynama sıcaklığının yükselmesine neden olmuştur. II. Tuz ile su arasında oluşan kimyasal etkileşim sonucunda suyun kaynaması bir müddet durmuştur. III. Tuz yerine yemek sodası kullanılmış olsaydı yine benzer bir durumla karşılaşılırdı. ileri sürülen fikirlerden hangileri yanlıştır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) I, II ve III 8. Potasyum fosfat tuzu kullanılarak hazırlanan çözeltide, suyun kaynama noktasını yükselten iyonlardan biri aşağıdakilerden hangisi olabilir? A) P3– B) K1– C) SO4 2– D) PO4 3– E) PO4 1– 9. Suda çözünen katı maddelerin, suyun donma sıcaklığını düşürdüğünü örnekler üzerinden açıklamak isteyen bir öğrenci; I. Denizlerin donmamasını II. Tuzlanan yollardaki karın erimesini III. Araba radyatörlerine konulan antifirizin kış aylarında, arabalarda karşılaşılan donmayı önlediğini verilenlerden hangilerini kullanırsa doğru örnekler vermiş olur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 10. Sıcaklık (°C) Zaman a I b II 100 Sıcaklık (°C) Zaman 101 Sıcaklık (°C) Zaman 0 –2 Sıcaklık (°C) Zaman Deniz seviyesinde yapılan ölçümler sonucunda “a” ve “b” grafikleri çizilen saf bir sıvıya ait grafik değerlerinin; I ve II deki gibi olabilmesi için; Aşağıda verilen işlemlerden hangisi yapılmış olabilir? A) “a” durumunda sıvı kütlesi artırılırsa I grafiği oluşur. B) “b” durumunda sıvının hacmi azaltılırsa II grafiği oluşur. C) “a” karıştırılarak ya da çalkalanarak I grafiği elde edilmiştir. D) I. grafiğinin elde edilebilmesi için sıvının daha yüksek bir yerde kaynama sıcaklığının ölçülmüş olması gerekir. E) II. grafik, sıvıya bir miktar tuz ilave edilip çözüldükten sonraki süreçte çizilmiş olabilir. 11. Saf su, 1 atm basınç altında 0ºC de donar. Saf suyun donma noktasını düşürmek için; I. Su miktarını artırmak II. Bir miktar çamaşır sodası ilave etmek III. Bir miktar kabartma tozu eklemek işlemlerinden hangileri yapılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 1–E 2–C 3–D 4–C 5–D 6–D 7–B 8–D 9–E 10–E 11–D
204 Tekrar Et www.netlerikatla.com Karışımların Ayrılması - I TEST - 10 1. Metallerden oluşan adi bir karışımı, karışanlarına ayırmak için mıknatısla ayırma yoluna başvurulur. Ancak her metal mıknatıs tarafından kuvvetli çekilmediği için; mıknatıs ile ayırma her tür metal karışımını ayırmada kullanılamaz. Metallerden oluşan bir karışımda Demir (Fe), Kobalt (Co) ve Nikel (Ni) metallerinden herhangi biri var ise, mıknatıs ile ayırma yöntemi kullanılabilir. Buna göre; I. Fe–Co II. Co–Ni III. Fe–Zn verilen metal çiftlerinden oluşan adi bir karışımı, bileşenlerine ayırmak için hangilerinde mıknatıs kullanılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 2. I. Eleme, II. Süzme, III. Diyaliz, IV. Santrifüjleme, V. Ayıklama Verilen ayırma yöntemlerinin kaç tanesinde maddelerin tanecik boyutundan faydalanılır? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 3. I. Fe–Al alaşımından Al’nin ayrılması II. Zeytinyağı-su karışımından zeytinyağının ayrılması III. 14 ayar altından altının ayrılması işlemlerinde hangilerinde; maddelerin erime noktaları arasındaki farktan faydalanılır? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 4. Süzme ile ayırma yönteminin uygulanabilmesi için karışımın, katı-sıvı ya da katı-gaz heterojen bir karışım olması gerekir. Katı-sıvı heterojen karışım örneklerinden olmasına rağmen; I. Kan serumu II. Süt III. İzotonik serum verilen karışım örneklerinden hangileri süzme yoluyla ayrıştırılamaz? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 5. Aşağıda bazı işlemler ve bu işlemler sırasında kullanılan ayırma araçlarının isimleri verilmiştir. Hangi işlem sırasında kullanılan ayırma aracı verilirken yanlışlık yapılmıştır? Uygulama Alanı Ayırmada kullanılan araç A) Makarna suyu Kevgir(Süçgeç) B) Çökelme tepkimelerinde Süzgeç kağıdı C) Otomobillerde Yağ filtresi D) Diyaliz sistemlerinde Yarı geçirgen zar E) Tozlu ortamlarda Gaz maskesi 6. I. Özütleme, II. Kristallendirme, III. Ayrımsal Kristallendirme Yukarıda verilen ayırma tekniklerinden hangilerinde maddelerin çözünürlüklerinden faydalanılır? A) Yalnız III B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III
205www.netlerikatla.com 7. Damıtma işlemleri ile ilgili olarak; • Katı-sıvı homojen karışımlardan sadece katı olan madde elde edilmek isteniyorsa buharlaştırma işlemi yapılır. • Katı-sıvı karışımdan her ikisi de saf olarak elde edilmek isteniyorsa basit (adi) damıtma (destilasyon) işlemi yapılır. • Damıtma işleminin yapılabilmesi için, karışımdaki maddelerin kaynama noktalarının farklı olması gerekir. • Sıvı-sıvı homojen karışımları, karışanlarına olabildiğince saf olarak ayırmak için, ayrımsal damıtma işlemi uygulanır. Buna göre; I. Tuzlu su karışımından sadece tuz elde edilmek isteniyorsa buharlaştırma işlemi yeterlidir. II. Şekerli suyu oluşturan karışımdan suyu elde etmek için destilasyon yöntemi kullanılır. III. Alkol–su karışımında, alkolü ve suyu yüksek saflıkta elde etmek için damıtma kolonlarının da kullanıldığı ayrımsal damıtma sistemi kullanılmalıdır. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 8. Yoğunlukları farklı olan ve birbiri içerisinde çözünmeyen sıvıları karışanlarına ayırmak için ayırma hunisi kullanılır. Buna göre; I. Benzin su karışımı II. Zeytinyağı-su karışımı III. Alkol– Su karışımı verilen karışımlardan hangilerini ayırmak için ayırma hunisinden faydalanılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 9. Aynı boyuttaki kum, şeker ve odun talaşından oluşan karışımı, tamamen karışanlarına ayırmak için; I. Suda çözme II. Süzme III. Kaşık ya da süzgeçle toplama işlemleri hangi sıraya göre yapılmalıdır? A) I, II, III B) I, III, II C) II, I, III D) II, III, I E) III, I, II 10. Karışım Ayırma Yöntemi I. KNO3 –NaCl Suda çözme, kristallendirme II. Kum–Şeker Suda çözme, süzme III. Etil alkol– Su Ayırma hunisi IV. Fe–Ni alaşımı Erime noktası farkı Yukarıda verilen karışımları ayırmak için önerilen yöntemlerden hangileri uygun değildir? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve IV D) I, II ve IV E) III ve IV 11. Gazlı içeceklerin üzerinde yazan; “Soğuk içiniz.” cümlesine bağlı olarak; I. Gazlar, soğuk ortamda suda daha çok çözünür. II. Soğutma işlemi, gaz moleküllerini indükler. III. Gazlı içecekler soğutulmadan içilmez. sonuçlarından hangileri çıkartılabilir? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) II ve III 1–C 2–E 3–C 4–E 5–E 6–E 7–E 8–D 9–B 10–B 11–C
206 Tekrar Et www.netlerikatla.com TEST - 11 Karışımların Ayrılması - II 1. Metallerin birbiri içerisinde eritilmesi ile oluşturulan alaşımlar homojen karışımlardır. Alaşımlar, erime noktası farkından faydalanılarak tekrar karışanlarına ayrıştırılabilir. Ancak metal parçalarının ya da metal tozlarının oluşturduğu karışımda mıknatıs kullanılır. Buna göre; I. Demir tozu–Bakır tozu karışımı II. Demir tozu–Nikel tozu karışımı III. Nikel tozu–Altın tozu karışımı verilen karışımlardan hangileri mıknatıs yardımı ile ayrıştırılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 2. Bazı karışımları ayırmak için elek adı verilen aracı kullanmak gerekir. Eleme ile ayrılacak maddelerin tanecik boyutlarının birbirinden farklı olması gerektiği gibi, eleğin de doğru seçilmesi gerekir. Aşağıda verilen karışım örneklerinden hangisinde eleme yöntemi ile ayırmak en zordur? A) Kum–çakıl karışımı B) Un–kepek karışımı C) Nohut–mercimek karışımı D) Sofra tuzu–toz şeker karışımı E) Fasulye–pirinç karışımı 3. Aşağıda verilen karışımlardan hangisini bileşenlerine ayırmak için süzme yöntemi kullanılabilir? A) Şeker + Su karışımı B) Tuz + Su karışım C) Çay yaprağı + Su karışımı D) Etil alkol + su karışımı E) Çamaşır suyu + tuz ruhu karışımı 4. I. Ayrımsal kristallendirme II. Özütleme III. Diyaliz IV. Ayıklama Yukarıda verilen ayırma yöntemlerinden hangilerinde tanecik büyüklüğünden faydalanılır? A) Yalnız II B) I ve II C) I ve III D) I, II ve III E) III ve IV 5. I. Çayın demlenmesi sırasında suyun renklenmesi II. Suya atılan kaya tuzundaki tuz, suda çözünürken toprak kısmının dibe çökmesi, III. Naftalinin suda çözünmemesi Olaylarından hangileri, özütleme yoluyla ayırma işlemine örnek gösterilebilir? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 6. Katı sıvı homojen karışımlarında katı bileşeni ayırmak için kristallendirme ile ayırma yönteminden faydalanılır. Buna göre; I. Tuzlu sudan tuz eldesinde II. Şeker pancarından özütlenen şekerin ayrıştırılmasında III. Bakır–gümüş alaşımından, bakırın ayrılmasında işlemlerinden hangilerinde kristallendirme ile ayırma işlemi uygulanabilir? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III
207www.netlerikatla.com 7. Kum, demir tozu, şeker ve odun talaşından oluşan ve eşit tanecik boyutlarına sahip olan karışımda, öncelikli olarak odun talaşını ayırmak için; I. Eleme II. Yüzdürme (flatasyon) III. Damıtma işlemlerinden hangileri kullanılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 8. I. Basit damıtma, II. Ayrımsal damıtma III. Süzme Yukarıda verilen ayırma işlemlerinin hangilerinde karışımı oluşturan maddelerin kaynama noktaları arasındaki farkdan faydalanılır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 9. Ayrımsal damıtma yöntemi ile bileşenlerine ayrıştırılmak istenilen karışım ile ilgili olarak; I. Karışımı oluşturan sıvıların birbiri içerisinde çözünüyor olması gerekir. II. Karışım homojen olmalıdır. III. Karışımı oluşturan sıvıların kaynama noktaları arasındaki fark ne kadar fazla ise karışanları ayrıştırmak o kadar kolay olur. ileri sürülen yargılardan hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 10. Bir karışımı oluşturan maddelerin, ayıklama yöntemi ile ayrıştırılabilmesi için karışımı oluşturan maddeler ile ilgili olarak verilen, I. Tanecik büyüklüklerinin II. Renklerinin III. Sertliklerinin özelliklerden hangilerinin bulunması yeterlidir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 11. I. Özütleme II. Süzme III. Kristallendirme Yukarıda verilen ayırma yöntemlerinden hangileri, maddelerin çözünürlükleri arasındaki farktan faydalanılarak gerçekleştirilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 12. I. Sıcak suya atılan şeker → Erir II. Su üzerindeki buz → Erir III. Suya atılan tuz → Çözünür IV. Sıcak tavadaki katı yağ → Erir Yukarıda verilen olay ve olayın adlandırılması ile ilgili bilgilerden hangileri yanlıştır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) II ve III 1–D 2–D 3–C 4–E 5–C 6–C 7–B 8–C 9–E 10–C 11–D 12–A
208 Tekrar Et www.netlerikatla.com Karışımların Ayrılması - III TEST - 12 1. Mıknatıs ile ayırma işlemi; I. Geri dönüşümdeki metallerin ayrıştırılmasında II. Demir, Nikel, Kobalt tozlarını altın tozundan ayırmada III. Ciltleme işleminde kullanılan metalleri ayırmak için, geri dönüşümdeki kağıt yığınlarında ortamlarından hangilerinde kullanılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 2. “Ununu elemiş eleğini duvara asmış.” deyiminde geçen ayırma tekniği, karışımı oluşturan maddelerin; I. Yoğunluk farkı II. Çözünürlük farkı III. Kaynama noktası farkı IV. Tanecik büyüklüğü özelliklerinden hangileri esas alınarak geliştirilmiştir? A) Yalnız I B) Yalnız IV C) I ve IV D) II ve III E) I, II ve III 3. “Adamın bağrını sözle ezerler Aheste aheste yola dizerler Elden ele kaptan kaba süzerler Yoğururlar sonra insan ederler”’ Dörtlüğünde adı geçen ayırma yöntemi aşağıda verilen karışım türlerinden hangisini ayırmada kullanılır? A) Sıvı-sıvı homojen karışımları B) Sıvı-katı homojen karışımları C) Sıvı-sıvı heterojen karışımları D) Sıvı-katı heterojen karışımları E) Gaz–gaz karışımları 4. Diyaliz ile ilgili olarak; I. Tanecik boyutuna bağlı ayırma yöntemlerindendir. II. Kolloidal karışımların, yarı geçirgen zarlar yardımıyla ayrıştırılmasında kullanılabilir. III. Virüs arındırmada ve kan tedavisinde kullanılır. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 5. Katıların çözünürlükleri genel olarak sıcaklık arttıkça artar. Ancak, çözünürlüğü sıcaklık arttıkça azalan katılar da vardır. Ayrımsal kristallendirme ile ayırma yöntemi, çözünürlükleri sıcaklık karşısında farklılık gösteren katı-katı karışımlarını bileşenlerine ayırmada kullanılan bir yöntemdir. • 25°C’de eşit kütleleri kullanılan, X ve Y tuzları suya atıldıklarında tamamen çözündükleri görülüyor. • Sıcaklık 50°C’ye çıkartıldığında Y’nin tamamı kristalleniyor. • Sıcaklık 6°C’ye düşürüldüğünde X’in tamamen katı hale geçtiği gözleniyor. Yukarıda verilen bilgilere göre, 25°C’de hazırlanan X ve Y karışımından oluşan çözelti ile ilgili olarak: I. Çözelti 50°C’ye kadar ısıtılırsa Y çözeltiden ayrılır. II. 50°C’ de karışım süzülerek Y ortamdan uzaklaştırılabilir. III. Karışımdaki X’i tamamen ayırmak için çözeltiyi 25°C’ye kadar soğutup süzmek yeterli olacaktır. yargılarından hangileri yanlıştır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III
209www.netlerikatla.com 6. Aşağıda bazı karışımlardan ayrılması istenen maddeler ve ayırma yöntemleri verilmiştir. Hangisinde verilen karışım ile ayırma yöntemi arasında yanlışlık yapılmıştır? Karışım Ayırma Yöntemi A) Şekerli sudan, şeker Ayrımsal kristallendirme B) Kolonyadan, alkol Ayrımsal damıtma C) Yağlı sudan, yağ Ayırma hunisi D) Söğütten, salisilik asit Özütleme E) Halıda birikmiş kıl–tüy Yüzdürme 7. Aşağıda verilen karışımlardan hangisinde basit damıtma yöntemi kullanılabilir? A) Hidrojen sülfür, su karışımında B) Metil alkol, su karışımında C) Amonyak, su karışımında D) Serum fizyolojik çözeltisinde E) Zeytinyağı, su karışımında 8. Aşağıda verilen ayırma yöntemlerinden; I. Mıknatıs ile ayırma II. Yoğunluk farkından ayırma III. Ayırma hunisi kullanarak ayırma IV. Çözünürlük farkından ayırma V. Ayrımsal damıtma ile ayırma hangileri; katı maddelerden oluşan bir karışımı bileşenlerine ayırmak için kullanılamaz? A) I, II ve III B) I ve III C) II ve III D) III, IV ve V E) III ve V 9. Katı maddelerden oluşan karışımları bileşenlerine ayırmak için, karışımı oluşturan maddelerin; I. Yoğunlukları II. Erime noktaları III. Sudaki çözünürlük değerleri özelliklerinden hangilerinin farklı olmasından faydalanılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 10. X ve Y sıvılarından oluşan bir karışım, ayırma hunisi yardımı ile bileşenlerine ayrılabilmektedir. Buna göre, X ve Y sıvıları ve karışım ile ilgili olarak; I. Birbiri içerisinde çözünmezler. II. X polar, Y apolar yapılı moleküllerdir. III. Heterojen karışımdır. yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 11. I. Şeker pancarından şeker elde edilmesinde II. Kaya tuzundan sofra tuzu eldesinde III. Bitkilerden ilaç ham maddesi eldesinde Yukarıda verilen işlemler sırasında kullanılan ortak ayırma yöntemi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? A) Diyaliz B) Özütleme C) Eleme D) Ayrımsal damıtma E) Ayrımsal kristallendirme 1–E 2–B 3–D 4–E 5–C 6–A 7–D 8–E 9–E 10–D 11–B
210 Tekrar Et www.netlerikatla.com TEST - 13 Karışımların Ayrılması - IV 1. I. Kum, demir tozu, şeker karışımı II. Kükürt, kobalt, tuz karışımı III. Demir, kobalt, nikel karışımı Verilen karışımlardan hangilerinde ayırma işlemi için mıknatıs kullanılmaz? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 2. Süzme ile ayırma işleminde; I. Süzgeç II. Filtre III. Kevgir IV. Süzgeç kağıdı verilen araçlardan hangileri kullanılabilir? A) Yalnız II B) I ve III C) I ve IV D) II, III ve IV E) I, II, III ve IV 3. Katı-katı veya katı-sıvı heterojen karışımların, bileşenlerine ayrılmasında flotasyon (yüzdürme) yönteminden faydalanılır. Buna göre, aşağıda verilen; I. Kum–su karışımı II. Kum–talaş karışımı III. Su–talaş karışımı karışım örneklerinden hangileri flotasyon yöntemi ile karışanlarına ayrıştırılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 4. Çözünen katı kütlesi (g) 70 0 20 60 30 Sıcaklık (°C) X(k) Y(k) Yukarıda verilen grafik, 20°C’de X ve Y tuzları 100 ml su kullanılarak hazırlanmış çözeltiye aittir. Grafikte verilenlere göre; I. 20°C de X ve Y tuzlarının çözünen kütleleri eşittir. II. Sıcaklık arttıkça X daha çok çözünür. III. 0°C’de çözünebilecek Y kütlesi X kütlesinden fazladır. IV. X ve Y karışımı ayrımsal kristallendirme yöntemi ile ayrıştırılabilir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? A) Yalnız III B) I ve III C) I ve IV D) II ve III E) I, II, III ve IV 5. Ayrımsal damıtma yöntemi ile ayrıştırılacak karışımı oluşturan maddelerin kaynama noktaları arasındaki fark ne kadar büyük olursa, ayrışan maddelerin saf olarak elde edilme oranları o kadar yüksek olur. Buna göre, Sıvı Kaynama noktası (°C) X 78 Y 90 Z 52 T 110 yukarıda kaynama noktaları verilen sıvılardan hangilerinin oluşturduğu karışım, ayrımsal damıtma yöntemi ile ayrıştırıldığında destilatın saflık yüzdesi en yüksek olur? A) Z ve T B) X ve Z C) Y ve T D) X ve Y E) X ve T
211www.netlerikatla.com 6. Özütleme ile ayırma yöntemi; I. Bitkisel yağ üretimi II. Şeker üretimi III. Parfümeri IV. İlaç yapımı için gerekli ham madde temini endüstri alanlarından hangilerinde kullanılır? A) Yalnız I B) I, II ve III C) I ve IV D) II ve III E) I, II, III ve IV 7. Özütleme yöntemi ile ayırma işleminin kullanıldığı alanlar ile ilgili olarak; I. Çay şekeri üretimi II. Kozmetik endüstrisi III. İlaç üretim sektörü hangileri örnek gösterilebilir? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 8. I. Kum ve odun talaşı karışımına su katıldığında, odun talaşı suyun yüzeyinde toplanırken kum tanecikleri batar. II. Harman yerinde hafif rüzgarlı bir günde havaya savrulan saman ve buğday taneleri birbirinden ayrı yerlerde toplanarak ayrılır. III. Birbiri içerisinde çözünerek homojen karışım oluşturan sıvıları ayırmak için ayrımsal damıtma düzeneği kullanılır. IV. Zeytinyağı-su karışımını bileşenlerine ayırmak için ayırma hunisi kullanılır. Yukarıda verilen ayırma yöntemlerinin hangileri, yoğunluk farkı ile ayırma ilkelerine bağlı olarak gerçekleştirilir? A) Yalnız I B) I, II ve IV C) I ve IV D) II ve IV E) I, II, III ve IV 9. I. Ham petrol II. Tuzlu su III. Sıvılaştırılmış hava Yukarıda verilen karışımlardan hangilerini karışanlarına ayırmak için ayrımsal damıtma yöntemini kullanmak gerekir? A) Yalnız III B) I ve II C) I, II ve III D) I ve III E) II ve III 10. İki saf ve farklı sıvının oluşturduğu karışımı ayırmak için; I. Ayırma hunisi II. Ayrımsal damıtma III. Kristallendirme yöntemlerinden hangileri kullanılabilir? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 11. Karışım Zeytinyağı Su karışım Bronz Krom-Nikel Alaşımı Tuzlu Su Kum-Çakıl Karışımı Kolonya VI III V I IV II Yukarıda verilen kavram haritasına göre aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? A) III ve V’te verilen karışımları, karışanlarına ayırmak için erime noktası farkından faydalanılır. B) I’de tuzu elde etmek için basit damıtma yöntemi kullanılır. C) II’de verilen alkol su karışımını (kolonya) ayırmak için ayırma hunisi kullanılır. D) IV eleme yöntemiyle ayrıştırılabilir. E) VI yoğunluk farkına dayalı ayırma yöntemi ile ayrılır. 1–B 2–E 3–D 4–E 5–A 6–E 7–E 8–B 9–D 10–B 11–C
212 Tekrar Et www.netlerikatla.com TEST - 14 Karışımların Ayrılması - V 1. I. Demir–Bakır karışımı II. Krom–Nikel alaşımı III. Kobalt–Çinko karışımı Yukarıda verilen karışım örneklerinden hangileri mıknatıs yardımı ile karışanlarına ayrıştırılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) II ve III 2. Özütleme ile ayırma işlemi maddelerin çözünürlükleri arasındaki farka dayalı bir işlemdir. Polar maddeler, polar çözücülerde; apolar maddeler de apolar çözücülerde iyi çözünürler. Ayrıca organik maddeleri çözmek için de organik çözücüler kullanmak çoğunlukla daha kullanışlıdır. Benzen, aseton, alkol, sıvı yağlar, karbon tetraklorür organik; su ise birçok organik maddeyi de çözebilen iyi bir inorganik çözücüdür. Buna göre ilaç sektörü için gerekli bazı ham maddelerin bitkilerden özütlenmesi sırasında çözücü olarak; I. Su II. İyot III. Aseton hangileri kullanılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 3. Heterojen özellik gösteren bir X maddesi ile ilgili olarak; I. Süzme yolu ile ayrıştırılamıyor. II. Üzerine düşen ışıkta saçılmaya neden oluyor. III. Bekletildiğinde çökelti oluşturmuyor. verilenlere göre, X maddesi aşağıdakilerden hangisi olabilir? A) Tuzlu su B) Kolonya C) Ayran D) Kan serumu E) Fizyolojik serum 4. Sodyum iyodür ve kurşun (II) nitrat çözeltileri karıştırıldığında Kurşun (II) iyodür katısı çöker. 2NaI (suda) + Pb(NO3 ) 2(suda) → PbI 2(k) + 2NaNO 3(suda) Tepkimesine göre oluşan kurşun (II) iyodür çökeltisini ortamdan ayırmak için, aşağıda verilen işlemlerinden hangisi en uygundur? A) Damıtma B) Kristallendirme C) Süzme D) Ayıklama E) Özütleme 5. “Adi karışımlar” genel olarak gözlenebilir boyutta katıların oluşturduğu karışımlardır. Buna göre; I. Kum–çakıl karışımı II. Benzin–mazot karışımı III. Kum–talaş karışımı verilen karışım örneklerinden hangileri, adi karışımlara örnek gösterilebilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 6. I. Mazot–su karışımı II. Killi su III. Metil alkol–etil alkol karışımı Yukarıda verilen karışımları karışanlarına ayırmak için, aşağıda verilen ayırma yöntemlerinden en uygunu hangisidir? I II III A) Ayırma hunisi Süzme Ayrımsal damıtma B) Basit damıtma Eleme Ayrımsal damıtma C) Ayırma hunisi Yüzdürme Ayrımsal damıtma D) Kristallendirme Aktarma Basit damıtma E) Buharlaştırma Süzme Ayırma hunisi
213www.netlerikatla.com 7. Aşağıda verilen araçlardan hangisi tanecik büyüklüğüne dayalı ayırma tekniklerinde kullanılmaz? A) Diyaliz makinesi B) Santrifüj C) Süzgeç D) Maske E) Ayırma hunisi 8. Petrol rafinerilerinde, petrolü oluşturan maddelerin kaynama noktaları arasındaki farktan faydalanılarak ayrıştırılması sırasında elde edilen maddelerden bazıları aşağıda verilmiştir: • Benzin • Mazot • Gaz yağı • Zift • Parafin Buna göre, petrolün bileşenlerine ayrıştırılması sırasında kullanılan ayırma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir? A) Basit damıtma B) Kristallendirme C) Özütleme D) Ayrımsal damıtma E) Ayrımsal kristallendirme 9. Ayırma hunisi ile ayrıştırılabileceği düşünülen bir karışımda, karışımı oluşturan maddelerin, I. Kaynama noktaları farklı olmalıdır. II. Sıvı-sıvı karışımı olmalıdır. III. Yoğunlukları farklı olmalıdır. IV. Birbiri içerisinde çözünmemelidir. özelliklerinden hangilerini taşıması gerekir? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) II, III ve IV 10. Birbiri içerisinde çözünmeyen; X, Y, Z sıvılarının yoğunlukları aşağıdaki gibidir: X: 0,8 gr/ml Y: 1 g/ml Z: 1,1 g/ml Buna göre; X, Y, Z sıvılarından oluşmuş bir karışım ile ilgili olarak, I. Heterojen yapılıdır. II. Ayrımsal damıtma yöntemi ile ayrıştırılır. III. Ayırma hunisiyle ayrıştırılır ve toplama kabında önce X birikir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 11. Z X Y Yukarıdaki görselde üç ayrı sıvının şeffaf bir kaptaki durumu görülmektedir. Kaptaki sıvılar ile ilgili olarak, I. Emülsiyon türü bir karışımdır. II. Yoğunluk farkından faydalanılarak ayrıştırılabilir. III. Yoğunluğu en büyük olan Z’dir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 1–D 2–D 3–D 4–C 5–D 6–A 7–E 8–D 9–E 10–A 11–C
214 Tekrar Et www.netlerikatla.com TEST - 15 Karışımların Ayrılması - VI 1. Kum, şeker ve nikel tozundan oluşan bir karışımı, bileşenlerine ayırmak için, I. Suda çözme II. Mıknatıs kullanma III. Süzme IV. Buharlaştırma V. Ayırma hunisi kullanma işlemlerinden hangisine ihtiyaç duyulmaz? A) I B) II C) III D) IV E) V 2. I. Eleme II. Santrifüjleme III. Damıtma Yukarıda verilen ayırma yöntemlerinin hangilerinde karışımı oluşturan maddelerin tanecik büyüklükleri arasındaki fark önemlidir? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 3. Süzme ile ayırma işleminin uygulama alanları ve süzgeç görevini yüklenen araçlar ile ilgili olarak; I. Fabrika bacalarına yerleştirilen filtreler II. Evlerde ve otomobillerde kullanılan hava filtreleri III. Tozlu ortamda çalışmak zorunda olanların kullandıkları maskeler verilenlerden hangileri sayılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 4. I. Alkol – su karışımından alkolün ayrılmasında, II. Deniz suyundan içme suyu eldesinde, III. Şeker pancarından şeker eldesinde, Yukarıda verilen ayırma yöntemlerinden hangilerinde özütleme (ekstraksiyon) ile ayırma yöntemi kullanılır? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 5. X ve Y sıvıları aynı kaba boşaltıldıklarında aralarında herhangi bir kimyasal olayın gerçekleşmediği tespit edilmiştir. Buna göre, oluşan karışım ile ilgili olarak, I. Homojen ise ayrımsal damıtma yöntemi ile ayrılır. II. Heterojen ise ayırma hunisi ile ayrılır. III. Toplama kabında önce X toplanır. yargılarından hangilerinin doğruluğu kesin değildir? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 6. Tuzlu su homojen bir karışımdır. Buna göre, tuzlu su ile ilgili olarak, I. Sadece tuz elde edilmek isteniyorsa buharlaştırma işlemi yeterlidir. II. Tuz ve su ayrı ayrı elde edilmek isteniyorsa basit damıtma (destilasyon) işlemi uygulamak gerekir. III. Elde edilecek tuz ve suyun saflık derecelerini artırmak için ayrımsal damıtma işlemine ihtiyaç vardır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III
215www.netlerikatla.com 7. Kütle 0 Hacim X Y Z Yukarıda kütle–hacim grafiği verilen X, Y, Z sıvıları birbiri içerisinde çözünmemektedir. Bu üç sıvının eşit kütlelerinin oluşturduğu karışım ile ilgili olarak, I. Yoğunlukları arasındaki ilişki, dZ > dY > dX şeklindedir. II. Ayırma hunisi ile ayrıştırılabilir. III. Toplama kabında en son X toplanır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 8. X: Katı-sıvı homojen karışımdır. Y: Katı-katı homojen karışımdır. Buna göre, I. X’in bileşenlerine ayrılması için kristallendirme yöntemi kullanılabilir. II. Y’yi bileşenlerine ayırmak için ayrımsal kristallendirme yöntemi kullanılır. III. Y, alaşım olabilir. Karışanlarına ayırmak için erime noktası farkından faydalanılır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 9. Katı maddelerin oluşturduğu karışımları bileşenlerine ayırmak için, karışımı oluşturan maddelerin; I. Tanecik boyutu arasındaki fark II. Özkütleleri III. Çözünürlükleri arasındaki fark özelliklerinden hangilerinin farklı olmasından faydalanılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 10. X ve Y sıvılarından oluşan bir karışım, ayırma hunisi yardımı ile bileşenlerine ayrılabilmektedir. Buna göre, X ve Y sıvıları ve karışım ile ilgili olarak; I. X apolar, Y polar moleküllerden oluşur. II. X polar, Y apolar moleküllerden oluşur. III. Heterojen karışımdır. yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 11. Aynı boyutlarda olan, kum, şeker ve odun talaşından oluşan karışımı bileşenlerine ayırmak için, I. Suda çözme II. Ayrımsal damıtma III. Buharlaştırma IV. Süzme V. Aktarma ya da kaşıkla toplama işlemlerinden hangisine ihtiyaç duyulmaz? A) I B) II C) III D) IV E) V 1–E 2–B 3–E 4–B 5–B 6–D 7–E 8–C 9–E 10–C 11–B
216www.netlerikatla.com TEST - 1 1. Bir mol NaCl tuzu bir litre suya atılarak çözeltisi hazırlanıyor. Buna göre; I. Çözünme denklemi; NaCl (suda)→ Na+ (aq) + Cl– (aq) şeklinde yazılabilir. II. Fiziksel bir olaydır. III. Oluşan karışım elektrik akımını iletir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 2. 240 mililitre saf su içerisinde, 60 mililitre X sıvısı çözülmesi ile oluşan karışımın hacimce % derişimi kaç olur? A) 20 B) 24 C) 26 D) 30 E) 35 3. Ayran ve benzeri içeceklerin üzerinde “İçmeden önce çalkalayınız.” yazısı bulunur. Buna göre ayran için; I. Heterojendir. II. Çalkalandığında dağılan tanecikler kısmen homojen bir ortam oluşturur. III. Çalkalandıktan sonra içilen ayranın lezzeti, çalkalanmadan içileninkinden farklıdır. sonuçlarından hangisine ulaşılabilir? A) Yalnız III B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 4. Aşağıda verilen maddelerden hangisinin belirli bir formülü yoktur? A) Çamaşır sodası B) Çamaşır suyu C) Yemek tuzu D) Tuzlu su E) Kireç taşı 5. I. Yağlı boya II. Lehim III. Kolonya Yukarıda verilen maddelerden hangileri çözelti özelliği gösterir? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 6. Bir X maddesi ile ilgili olarak verilen; I. Kaynama noktasının bileşenlerine göre değişmemesi, II. Bileşenleri arasında sabit bir oranın olması III. Su ile karışımının elektrik akımını iyi iletmesi bilgilerden hangileri, X’in bir karışım olmadığını ispatlamak için kullanılabilir? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 7. Aşağıda verilen ayırma yöntemlerinin hangilerinde maddelerin yoğunlukları arasındaki farktan faydalanılır? A) Eleme B) Süzme C) Ayırma hunisi D) Ayıklama E) Diyaliz
217www.netlerikatla.com 8. • Bir litre su ve 3 gram sofra tuzunun kütleleri ve hacimleri ayrı ayrı ölçüldükten sonra karıştırılıyor. • Karışımın kütlesi ve hacmi ölçülerek kaydediliyor. Buna göre; I. Karışımdan önceki kütleler toplamı, karışımın kütlesine eşit olur. II. Karıştırılmadan önceki hacimler toplamı, karışımın hacmine eşit olur. III. Tuzun, suya ilave edilmeden önceki iletkenliği, karışımdaki iletkenliğinden fazladır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 9. I. Sis II. Duman III. Buhar Yukarıda verilen karışımlardan hangilerinde dağıtan faz gazdır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 10. Çözeltilerde, çözünen maddenin miktarı çok küçük olduğunda, derişim hesapları ppm (milyonda bir) üzerinden yapılır. Buna göre, aşağıda verilen maddelerden; I. İçme suyunun analizinde II. Kozmetiklerin analizinde III. Toprak analizinde hangilerinin analizinde derişim, ppm cinsinden hesaplanabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 11. Kış aylarında donma noktasını düşürmek amacıyla yapılan; I. Uçak pistlerinin alkolle yıkanması II. Uçak kanatlarının alkolle yıkanması III. Dondurma üretiminde tuz kullanılması IV. Araçların radyatörlerine antifiriz konulması V. Kış aylarında yolların tuzlanması işlemlerinden hangisi, yaz aylarında da kaynama noktasını yükseltmek amacıyla kullanılır? A) I B) II C) III D) IV E) V 12. Aşağıda verilen maddelerden kaç tanesi homojen görünümlüdür? I. Çamaşır sodası II. Sirke III. Meyve suyu IV. Kolonya V. Diazot trioksit VI. Şekerli su A) 1 B) 3 C) 4 D) 5 E) 6 13. Çözeltilerde, genel olarak miktarı fazla olan bileşen, çözücü (dağıtan faz) olarak kabul edilir. Aşağıda verilen karışımlardan hangisinde çözücü ve çözünen arasındaki ilişkide yanlışlık yapılmıştır? Karışım Çözücü Çözünen A) Kolonya Su Alkol B) Hava Azot Oksijen C) Gazoz Su Şeker D) Tentürdiyot Alkol Potasyum iyodür iyot karışımı E) Limonata Limon Limon suyu 1–E 2–A 3–E 4–D 5–D 6–B 7–C 8–A 9–E 10–E 11–D 12–D 13–E
218www.netlerikatla.com TEST - 2 1. Kolonya; su ve etil alkolden oluşan bir çözeltidir. Kolonya şişelerinin üzerinde genellikle 80° ibaresi yer alır. Bu değer kolonyanın, hacimce %80 etanol içerdiği anlamına gelir. Buna göre 400 ml kolonyada kaç ml etil alkol vardır? A) 160 B) 180 C) 220 D) 320 E) 360 2. Çıplak gözle baktığında tek bir madde gibi görünen bir karışımın; homojen mi yoksa heterojen mi olduğunu tespit etmek isteyen bir öğrenci; I. Süzgeç kağıdında kalan madde olup olmadığını inceliyor. II. Karışımları bir müddet bekleterek, çökelti oluşup oluşmadığını araştırıyor. III. Karışımların üzerine ışık tutarak, ışığın dağılıp dağılmadığını kontrol ediyor. Hangi işlemler sonucunda, karışımın homojen bir karışım olmadığına kesin karar verebilir? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve IV D) II ve III E) I, II ve III 3. (1) Tuzlu su (2) Alkol–Su karışımı (3) Tuz–Şeker karışımı Yukarıda verilen karışım örnekleri ile ilgili olarak, I. (1) Destilasyon yoluyla tuz ve suya ayrıştırılabilir. II. (2). karışımını bileşenlerine ayırmak için ayırma hunisi kullanmak gerekir . III. (3). karışımını bileşenlerine ayırmak için ayrımsal kristallendirme yöntemi uygulanır. yargılarından hangileri yanlıştır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 4. Aşağıda verilen maddelerden hangisinin sulu karışımı süspansiyon özelliği gösterir? A) Etil alkol B) Zeytinyağı C) Şeker D) Kahve E) Amonyak 5. Havanın –200°C’ye kadar soğutulmasıyla sıvılaştırılan azot ve oksijen karışımını ayırmak için, I. Buharlaştırma II. Ayrımsal damıtma III. Ayırma hunisi kullanma yöntemlerinden hangileri kullanılmalıdır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 6. Çözünürlük (g/100 g.su) 110 20 13 0 10 60 Sıcaklık (°C) X Y Yukarıdaki grafikte X ve Y tuzlarının, çözünürlüklerinin sıcaklıkla değişimi verilmiştir. Buna göre, I. Sıcaklık arttıkça X’in çözünürlüğü artar. II. Sıcaklık arttıkça Y’nin çözünürlüğü azalır. III. X’in çözünmesi endotermik, Y’nin çözünmesi ekzotermiktir. IV. Sıcaklık arttıkça Y kristallenir. V. X ve Y karışımı ayrımsal kristallendirme yoluyla ayrılabilir. yargılarından kaç tanesi doğrudur? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5
219www.netlerikatla.com 1–D 2–D 3–B 4–D 5–B 6–E 7–B 8–B 9–C 10–E 11–E 12–D 7. Dağılan fazı katı olan aeresollerin, sağlık açısından zararlı etkisini engellemek için, I. Süzgeç II. Maske III. Hava filtresi araçlarından hangileri kullanılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 8. (1) Çözelti (2) Süspansiyon (3) Kolloid Yukarıda verilen karışım türleri ile ilgili olarak, I. (1) ve (2) homojen, (3) heterojendir. II. Dağılan tanecik boyutları arasında; (2)>(3)>(1) ilişkisi vardır. III. Üçünde de dağıtan faz sıvıdır. yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 9. X, Y, Z sıvılarından oluşan bir karışım ile ilgili olarak, • Ayrımsal damıtma yöntemi ile ayrıştırılabiliyorlar. • Toplama kabında önce X, en son Y birikiyor. bilgileri veriliyor. Buna göre, X, Y, Z sıvıları ile ilgili olarak; I. Homojen karışım oluştururlar. II. X’in kaynama noktası Z’nin kaynama noktasından büyüktür. III. Molekül yapıları benzerdir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 10. Aşağıda verilen karışım örneği ve ayırma yöntemleri ile ilgili eşleştirmelerden hangisi yanlıştır? Karışım Ayırma Yöntemi A) Çelik Eritme B) Şekerli su Kristallendirme C) Zeytinyağı - su Ayırma hunisi D) Demir tozu - Odun talaşı Flotasyon E) Kobalt tozu - bakır tozu Ayrımsal kristallendirme 11. I. Benzin – su karışımı II. Zeytinyağı – su karışımı III. Karbon tetraklorür – su karışımı Yukarıda verilen karışımlardan hangilerini ayırma hunisi yardımı ile bileşenlerine ayırmak mümkündür? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 12. • Makarna süzmek için kevgir kullanılır. • Çakıl, kum, kömür tozu, ince kum; su arıtma sistemlerinde kullanılır. • Çökelme tepkimelerinde oluşan ürün, süzgeç kağıdı ile süzülerek ayrılır. • Otomobillerin motor yataklarında oluşan aşınma sonucu ortaya çıkan metal atıklarını süzmek için yağ filtreleri kullanılır. • Diyaliz sistemlerinde yarı geçirgen zar süzgeç görevi yapar. Verilen bilgilere göre, süzerek ayırma yöntemi ile ilgili olarak, aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılamaz? A) Böbreğin çalışma sistemi ile süzgecin kullanım şekli benzerlik gösterir. B) Su arıtma sistemleri, süzme esasına dayanır. C) Süzme ile ayırma işlemi, kimya endüstrisinde kullanılabilen fiziksel bir yöntemdir. D) Mutfaklarda süzme işlemi için sadece kevgir kullanılır. E) Motorlu ulaşım araçlarında kullanılan filtre ile süzgeçin fonksiyonları benzerlik gösterir.
220www.netlerikatla.com TEST - 3 1. Aşağıda X, Y, Z maddelerinin,erime ve kaynama sıcaklıkları ve bazı bilgiler verilmiştir: Madde Erime sıcaklığı(°C) Kaynama sıcaklığı(°C) X –30 67 Y 0 100 Z 38 115 • X, Y, Z maddeleri, aralarında kimyasal reaksiyon vermemektedir. • X, Y’ de tamamen çözündüğü halde, Z; X ve Y’de çözünmemektedir. Yukarıda verilen bilgilere göre, oda sıcaklığında bulunan X, Y, Z maddeleri için, I. X ve Y sıvı, Z katı halde bulunur. II. X ve Y heterojen karışım oluşturur. III. Z, Y karışımı homojendir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 2. Karışım Süt Köpük 1 4 6 5 2 3 Böcek öldürücü sprey Benzin – Su karışımı Tozlu hava Mayonez Yukarıdaki kavram haritasında verilen karışım örnekleri ile ilgili olarak aşağıda verilen yargılardan hangisi yanlıştır? A) 1 ve 4’te verilen örnekler homojendir. B) 4 ve 5 heterojen karışımlardır. C) 3’te verilen karışım iki fazlıdır. D) 2, 4 ve 6'da verilen örnekler aeresoldür. E) 1 ve 3’teki örnekler emülsiyon türü karışımlardır. 3. Bir katı ve bir sıvının oluşturduğu karışım ile ilgili olarak; a. Çözelti olabilir. b. Süspansiyon olabilir. c. Kolloid olabilir. tahminleri üzerinde bulunan bir öğrenci bazı hipotezler ileri sürerek tahminlerinden hangisinin doğru olduğunu tespit edebilmek için araştırma yapmak istiyor. Buna göre, aşağıda sıraladığı hipotezlerden hangisi öğrenciyi doğru sonuca götürmez? A) Dağılan faz 10–9 dan büyük ise süspansiyon olabilir. B) Dağılan faz 10–6 dan küçük ise kolloiddir. C) Dağılan faz 10–9 dan küçük ise çözeltidir. D) Karışım, üzerine düşen ışıkta saçılmaya neden oluyor ise çözeltidir. E) Bekletildiğinde çökelti oluşuyorsa kolloid ya da süspansiyondur. 4. X ve Y sıvılarından oluşan bir madde örneği ile ilgili şu bilgiler veriliyor; I. İki fazlıdır. II. X’in yoğunluğu, Y’ninkinden büyüktür. III. X, suda çözündüğü halde Y çözünmüyor. X ve Y’den oluşan karışım ile ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur? A) Süspansiyondur. B) Çözeltidir. C) Aeresoldür. D) X sıvısı polar yapılıdır. E) Kolloidal bir karışımdır.
221www.netlerikatla.com 5. X, Y, Z maddeleri ile ilgili olarak; • X’in sulu çözeltisinde iyon–dipol etkileşimleri etkindir. • Y’nin sulu çözeltisinde etkin çekim kuvveti hidrojen bağlarıdır. Y’nin sulu çözeltisi elektrik akımını iletmiyor. • Z’nin sıvı fazda molekülleri arasında etkin çekim kuvvetleri London çekim kuvvetleridir. bilgileri veriliyor. Buna göre; X, Y, Z maddeleri ile ilgili olarak aşağıda verilen örneklerden hangisi doğrudur? ( 1 H, 6 C, 7 N, 8 O, 9 F, 15P, 17Cl, 19K) X Y Z A) KCl CH3 OH NH3 B) PCl3 C6 H12O6 CO2 C) KCl CO2 PH3 D) NH3 KCl CH3 OH E) KCl CH3 OH CO2 6. Aşağıda, sabit sıcaklık ve basınçta bir X tuzunun çözünen miktarının, kullanılan su kütlesine bağlı grafiği verilmiştir. Çözünen kütlesi (g) 40 20 100 150 200 a Kullanılan su kütlesi (g) X Grafikte verilen bilgilere göre, I. 150 gram suda 30 gram tuz çözünmüştür. II. En fazla X, 200 gram suda çözünür. III. 150 gram su ile hazırlanan çözeltinin kütlece % derişimi, 100 gram su ile hazırlanan çözeltinin kütlece % derişiminden büyüktür. yargılarından hangileri yanlıştır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 7. X ve Y’den oluşan bir karışım, ayırma hunisi ile ayrıştırılabiliyor ise; I. X ve Y’nin yoğunlukları farklıdır. II. X ve Y birbiri içerisinde çözünmez. III. X katı, Y sıvı olabilir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 8. I. Diyaliz II. Santrifüj III. Maske IV. Özütleme Yukarıda verilen ayırma yöntemlerinden hangileri, maddenin tanecik büyüklüğüne dayanır? A) Yalnız I B) Yalnız IV C) I, II ve III D) I ve III E) I, II, III ve IV 9. Aşağıda verilen karışım örneklerinden, I. Petrol II. Kolonya III. Tuzlu su hangilerinin bileşenlerine ayrıştırılmasında ayrımsal damıtma yöntemi kullanılır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 1–A 2–A 3–D 4–D 5–E 6–C 7–C 8–C 9–D
222www.netlerikatla.com TEST - 4 1. Kış aylarında, buzlanmaya karşı her yıl 100 bin ton tuzun yollara serpildiği bilinmektedir. Yollara serpilen tuzun ulaşım hızını artırdığı ve trafik kazalarını önlemede etkili olduğu bilinmektedir. Yollara serpilen tuzların, belirtilen faydalarının yanında bazı zararlı etkilerinin de olduğu tespit edilmiştir. Buna göre, kış aylarında yollara serpilen tuzun; I. Korozyon etkisiyle yol ve köprülerde tahribat yapar. II. Bitkilerde yaprak hasarına yol açar. III. Göl ve yeraltı sularına karışan tuzlu su, kuşlarda ve yabani hayvanlarda tuz zehirlenmesine neden olabilir. olumsuzluklardan hangileri bu tespitler arasında sayılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 2. Kütlece %25’lik 100 gram tuzlu su ile %20 lik 60 gram tuzlu su çözeltileri karıştırılıyor. Karışıma 15 gram tuz ve 25 gram su ekleniyor. Yeni çözeltinin kütlece yüzde derişimi kaçtır? A) 12 B) 16 C) 20 D) 26 E) 30 3. I. CH3 COOH II. C2 H5 OH III. KOH Yukarıda verilen bileşiklerden hangilerinin sulu çözeltileri elektrik akımını iletmez? ( 1 H, 6 C, , 8 O, 19K) A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 4. Maddelerin birbiri içerisinde, az ya da çok çözünmesi; çözücü ile çözünen arasındaki benzerlikle ilgilidir. • Polar maddeler, polar çözücülerde daha çok çözünürler. • Apolar maddeler, apolar çözücülerde daha çok çözünürler. • Aralarında hidrojen bağı yapabilen polar moleküllerin birbiri içerisinde çözünme oranı artar. Buna göre, I. NH3 II. CO2 III. NH4 Cl bileşiklerinin suda çözünme oranları arasındaki ilişki aşağıdakilerin hangisinde doğru gösterilmiştir? ( 1 H, 5 B, 6 C, 7 N, 8 O, 17Cl) A) I > II > III B) I = III > II C) I > III > II D) II > I > III E) II > III > I 5. X, Y, Z maddeleri ile ilgili olarak; • X’in sulu çözeltisinde dipol–dipol etkileşimleri etkindir. • Y’nin sulu çözeltisinde etkin çekim kuvveti hidrojen bağlarıdır. • Z’nin sıvı fazda molekülleri arasında etkin çekim kuvvetleri London çekim kuvvetleridir. bilgileri veriliyor. Buna göre; X, Y, Z maddeleri ile ilgili olarak aşağıda verilen örneklerden hangisi doğrudur? ( 1 H, 6 C, 7 N, 8 O, 9 F, 15P, 17Cl, 19K) X Y Z A) KCl CH3 OH NH3 B) PCl3 C6 H12O6 CO2 C) KCl CO2 PH3 D) NH3 KCl CH3 OH E) KCl CH3 OH CO2
223www.netlerikatla.com 6. Kütle Hacim X Y Z Yukarıda kütle–hacim grafiği verilen X, Y, Z sıvıları birbiri içerisinde çözünmemektedir. Bu üç sıvının eşit kütlelerinin oluşturduğu karışım ile ilgili olarak, I. Yoğunlukları arasındaki ilişki, dx >dY >dz şeklindedir. II. Ayırma hunisi ile ayrıştırılabilir. III. Toplama kabında en son Z toplanır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 7. H H H B (1) H H H C H (2) C Cl Cl Cl Cl (4) N H H H (5) O H H (3) Yukarıda bazı bileşiklerin Lewis yapıları verilmiştir. Buna göre, I. (1), (2) ve (4)’ün oluşturduğu sıvı-sıvı karışımını ayırmak için ayrımsal damıtma yöntemi kullanılır. II. (4) ün kaynama noktası ve (2)’nin kaynama noktasından yüksektir. III. (3) ve (4)’ün sıvı fazlarının oluşturduğu karışım ayırma hunisi ile ayrılabilir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız III B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 8. Çözünenin tanecik boyutuna göre karışımlar; • Çözelti, • Kolloid, • Süspansiyon olmak üzere üç başlık altında toplanır. Buna göre; şekerli su, kan serumu ve çamurlu su karışımlarının taneciklerin boyutları ile ilgili karşılaştırma aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? A) Çamurlu su > Kan serumu > Şekerli su B) Kan serumu > Çamurlu su > Şekerli su C) Kan serumu > Şekerli su > Çamurlu su D) Şekerli su > Çamurlu su > Kan serumu E) Çamurlu su > Şekerli su = Kan serumu 9. X maddesi ile ilgili olarak verilen, I. İki tür atom içerir. II. Homojen görünümlüdür. III. Bileşenleri arasında belli bir oran yoktur. bilgilerden hangileri, X’in bir karışım olduğunu ispatlamak için yeterli olmaz? A) Yalnız III B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 10. Aşağıda verilen ayırma yöntemlerinden; I. Mıknatıs ile ayırma II. Yoğunluk farkından ayırma III. Ayırma hunisi kullanarak ayırma IV. Çözünürlük farkından ayırma V. Ayrımsal damıtma ile ayırma hangileri; sıvı-sıvı heterojen karışımların bileşenlerine ayrılmasında kullanılabilir? A) I, II ve III B) I ve III C) II ve III D) II ve V E) III, IV ve V
224www.netlerikatla.com 11. Su (H2 O), polar; benzen (C6 H6 ) ise apolar bir çözücüdür. Buna göre, I. I2 II. C2 H5 OH III. CH4 IV. NH3 bileşiklerinin H2 O ve C6 H6 çözünmelerine göre gruplandırılması aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? ( 1 H, 6 C, 7 N, 8 O, 17Cl, 53I) H2 O’da çok çözünür C6 H6 ’de çok çözünür A) I ve II III ve IV B) I ve III II ve IV C) I ve IV II ve III D) II ve III I ve IV E) II ve IV I ve III 12. I. Tuzlu peynirin tuzundan arındırılması II. Baca dumanının zararlı partiküllerin havaya salınmasının önlenmesi III. Tuzlu sudan tuzun elde edilmesi IV. Zeytinyağı-su karışımının ayrılması Aşağıda verilen ayırma yöntemlerinden hangisi, yukarıda sayılan ayırma işlemlerinde kullanılmaz? A) Özütleme B) Ayrımsal kristallendirme C) Basit damıtma D) Ayırma hunisi E) Süzme 13. Yüzde derişimleri; I. % 5’lik serum fizyolojik II. % 10’luk serum fizyolojik III. % 30’luk serum fizyolojik verilen karışımlar ile ilgili olarak, aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur? A) I. durumda hazırlanan karışımın donma noktası en yüksektir. B) II. karışım I. karışımdan daha yüksek donma noktasına sahiptir. C) II. karışımın çözücü hacmi 3 kat artırılırsa III. karışım elde edilir. D) En seyreltik serum örneği III'te verilmiştir. E) I ve II'de verilen karışımlar homojen, III. karışım heterojendir. 14. Doygun olmayan tuz çözeltisine, doygunluk noktasına kadar tuz ilave edildiğinde çözeltinin; I. Derişimi II. Kaynama sıcaklığı III. Donma sıcaklığı özelliklerinden hangilerinde artma görülür? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 15. Karışım Karışımın Yapısı I Sabun köpüğü → Kolloidal II Deniz suyu → Emülsiyon III Kolonya → Heterojen IV Portakal suyu → Süspansiyon V Bronz → Alaşım Yukarıdaki tabloda verilen karışım–karışım yapısı eşleştirmelerinden hangilerinde yanlışlık yapılmıştır? A) I ve II B) I ve III C) I ve V D) II ve III E) II ve IV 1–E 2–D 3–B 4–C 5–B 6–B 7–E 8–A 9–B 10–C 11–E 12–B 13–A 14–B 15–D
8. ÜNİTE Asitler, Bazlar ve Tuzlar Asitlerin Genel Özellikleri Bazların Genel Özellikleri Tuzların Genel Özellikleri Asitler - Bazlar - Tuzlar
226 Tekrar Et www.netlerikatla.com TEST - 1 Asitlerin Genel Özellikleri - I 1. Arhenius, asit ve bazı: “Suya hidrojen iyonu veren maddeler asit, hidroksil iyonu veren maddeler bazdır.” şeklinde tanımlamıştır. Arhenius’un bu tanımın açıklamakta yetersiz kaldığı noktalar ortaya çıktıkça başka asit–baz tanımları da yapılmıştır. Genel olarak asitlerin tadı ekşidir. Çeşitli meyvelerin tadındaki ekşilik, yapılarındaki asit moleküllerinden kaynaklanır. Buna göre; I. Portakal II. Üzüm III. Elma meyvelerinden hangileri yapılarında asit türü bileşik taşıyor olabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 2. Asitler, suda iyonlaşarak çözünürler. Bu nedenle sulu çözeltileri elektrik akımını iletir. Kuvvetli asitler, suda yüzde yüz iyonlaştıkları için, zayıf asitlere göre daha çok iyon bulundururlar ve elektriksel iletkenlikleri de daha yüksektir. Buna göre; a. HNO3 b. H2 SO4 c. HCN verilen asitler ile ilgili olarak; I. HNO3 suda çok iyonlaşır. II. H2 SO4 ‘ün sulu çözeltisi elektrik akımını iyi iletir. III. HCN'nin elektriksel iletkenliği, H2 SO4 ’den daha yüksektir. verilen bilgilerden hangileri yanlıştır? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 3. Asitlerin pH değerleri küçüldükçe asitlik kuvvetleri artar. Üç ayrı içeceğin ambalajları üzerinde pH değerleri ile ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir: • Birinci şişe: pH: 2,4 • İkinci şişe : pH: 3,7 • Üçüncü şişe: pH:6,8 Buna göre; I. Birinci şişedeki içeceğin aşındırma gücü en yüksektir. II. İkinci şişedeki içecek kireç çözücü olarak kullanılabilir. III. Mide rahatsızlığı olanlar için en tehlikeli içecek, üçüncü şişedeki içecektir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I ve III 4. Asitlerin genel özellikleri ile ilgili olarak; I. Mavi turnusol boyasının rengini kırmızıya çevirirler. II. Suda iyonlaşarak çözünürler. III. pH değerleri 7’den küçüktür. IV. Bazlar ile tepkimelerinden genel olarak tuz ve su açığa çıkar. V. CaCO3 gibi karbonatlı bileşiklerle tepkimelerinden CO2 gazı açığa çıkar. VI. Aktif metallerle tepkimelerinden tuz ve H2 gazı oluşur. VII. Yarı soy metal olan Cu, Hg, Ag ile her asit tepkime vermez. yargılarından kaç tanesi doğrudur? A) 3 B) 4 C) 5 D) 6 E) 7
227www.netlerikatla.com 5. Asitlerin tadlarının ekşi olması genel özelliklerinden biridir. Laboratuvar ortamında hiç bir maddenin tadına bakmaya kalkışmamak gerekir. Asitler çeşitli meyve ve sebzelerin yapısında bulunurlar. Bu nedenle, beslenme sırasında tadları ile ilgili fikir sahibi olmak mümkündür. Buna göre; I. NH3 II. HCN III. HF bileşiklerinden hangilerinin tatları ekşi olabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 6. Asitler ile ilgili olarak; I. Yapılarında mutlaka hidrojen bulundururlar. II. Sulu çözeltilerinde H+ miktarı OH– miktarından fazladır. III. Metallerle reaksiyonlarından daima tuz ve su oluşur. yargılarından hangileri doğru olabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I ve III 7. Asitler, temas ettikleri yüzeylerde aşınmaya neden olurlar. Ciltte temas ettikleri bölgenin suyunu çekerek yakıcı özellik gösterirler. Bu nedenle asitler için “nem çekicidir” denir. Buna göre; I. Sirke II. Kezzap III. Tuz ruhu maddelerinden hangileri asit sınıfında yer alır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) I, II ve III 8. Bazı çözeltilerin asitlik ya da bazlıkları ile ilgili olarak fikir edinmek için, turnusol kağıdı, fenolftalein gibi indikatörler kullanılır. İndikatörler ortamın asitlik ya da bazlığına göre renk değişimlerine neden olabilirler. Kırmızı lahana, çay ve üzüm suyu asit özelliği gösteren maddeler üzerine damlatıldıklarında renk değişimi ile karşılaşılır. Buna göre; I. Kırmızı lahana, asitleri tanımada kullanılabilir. II. Kırmızı lahana, bazları tanımada kullanılamaz. III. Kırmızı lahana, doğal bir indikatördür. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I ve III 9. pH kavramı, ortamın asitlik ya da bazlık derecesinin ölçümü ile ilgili bir kavramdır. Çeşitli indikatörlerin emdirilmesiyle oluşturulmuş özel test şeritleri halinde üretilmiş kağıtlara pH kağıtları adı verilir. pH değeri ortamdaki hidrojen iyonu derişimine bağlıdır. Buna göre, eşit hacimlerde saf su bulunan üç ayrı kapta, eşit mol sayısında çözünmüş olarak bulunan asit çözeltilerinden hangisinin pH değerinin en yüksek olması beklenir? A) HCl B) HNO3 C) H2 SO4 D) HBr E) CH3 COOH 10. Kuvvetli bir asit olan, H2 SO4 'in sulu çözeltisinde; I. HSO4 1– II. SO4 2– III. OH– iyonlarından hangileri bulunabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 1–E 2–B 3–D 4–E 5–D 6–B 7–E 8–E 9–E 10-E
228 Tekrar Et www.netlerikatla.com TEST - 2 Asitlerin Genel Özellikleri - II 1. • Asitler, soy metallere etki edemezler. • Kezzap ve zaç yağı gibi kuvvetli oksijenli asitler, yarı soy metaller ile tuz, oksit ve su oluşturacak şekilde tepkime verirler. • Aktif metaller, asitler ile tepkimeye girdiklerinde; tuz ve hidrojen gazı oluştururlar. Buna göre; I. Ca’un HNO3 ile tepkimesinden tuz ve H2 gazı oluşur. II. Cu, HCl ile tuz ve H2 gazı oluşturur. III. Ag, derişik H2 SO4 ile tepkimeye girer ve SO2 gazı oluşur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 2. Asitlerin metallerle verdiği reaksiyonlarla ilgili olarak; I. Na ve Mg ile H2 gazı oluştururlar. II. Pb ile sadece H2 SO4 ve HNO3 tepkime verir III. Amfoter metaller ile tepkime vermezler. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 3. Derişik HCl çözeltisi; I. Cu–Au II. Pt–Ag III. Mg–Hg verilen metal çiftlerinden alaşım olarak üretilmiş kaplardan hangilerinde saklanabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 4. Aşağıda verilen reaksiyonlardan; I. Mg + 2HF → II. Cu +H2 SO4 → III. Hg + HNO3 → hangisinin sonucunda H2 gazı oluşmaz? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 5. Asitlerin metallerle verdiği reaksiyonlarla ilgili olarak; I. Na ve Mg gibi aktif metallerle tepkimelerinden tuz oluşur. II. Amfoter bir metal olan Al ile tepkimelerinden H2 gazı açığa çıkar. III. Ag ve Hg gibi yarısoy metallerle sadece su ve oksit oluşturur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 6. Derişik H2 SO4 çözeltisi ile ilgili olarak; I. Çinkodan (Zn) yapılmış kapta saklanamaz. II. Ag’den yapılmış kapta saklanabilir. III. Hg ile tepkimesinden SO2 gazı oluşur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III
229www.netlerikatla.com 7. Aşağıda verilen metallerden hangisinin asitlerle tepkimesinden NO2 gazı açığa çıkabilir? A) Na B) Mg C) Au D) Hg E) Pb 8. Aşağıda verilen asitlerden hangisi balon jojede saklanamaz? A) HCl B) HF C) HNO3 D) HCN E) H2 SO4 9. Altın, süs eşyası olarak kullanıldığı gibi, diş kaplamasında da kullanılmaktadır. Özellikle kemik kırıklarında platin ile kaplanmış metaller kullanılır. Altın ve platinin organizmada kullanılmalarının nedenleri ile ilgili olarak; I. İletkenliklerinin yüksek olması II. Parlak olmaları III. Organizmada salgılanan çeşitli asit ve bazlardan etkilenmemeleri verilenlerden hangileri söylenebilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 10. Aşağıdaki reaksiyonların hangisinden hidrojen gazı (H2 ) çıkışı gözlenmez? A) Ca (k) + H2 SO 4(suda) → B) Na (k) + H2 S (suda)→ C) Al (k) + HF (suda) → D) Hg (k) + HNO 3(suda) → E) Zn(k) + H2 SO 4(suda) → 11. Y X Z I II III Bir laboratuvarda çalışan öğrenciler, yukarıdaki gibi X, Y, Z şeklinde kodlanmış üç ayrı cam kabın içlerindeki sıvıların türünü tespit etmek istiyorlar ve aşağıda verilen işlemleri yaparak sonuçları not ediyorlar. I. Turnusol boyası damlatıldığında her üç kapta da rengin kırmızıya boyandığını görüyorlar. II. Her üç kaba da Zn parçacıkları attıklarında H2 gazının çıktığını tespit ediyorlar. III. Kapları incelediklerinde III. kabın inceldiğini fark ediyorlar. IV. Gümüşten yapılmış kolye zincirinden kopardıkları parçaları kaplara attıklarında sadece II. kapta gaz çıkışı olduğunu gözlüyorlar. Buna göre aşağıda verilen sonuçlardan hangisine ulaşılamaz? A) Her üç kapta da asit çözeltisi bulunmaktadır. B) X kabındaki asit HNO3 olabilir. C) Z kabındaki HF asididir. D) II. kaptaki asit H2 SO4 olabilir. E) Y kabındaki asit NH3 olabilir. 12. Aşağıda bazı asitlerin iyonlaşma denklemleri verilmiştir. Denklemler yazılırken hangisinde yanlışlık yapılmıştır? A) H2 SO 4(suda) → 2H+ (aq) + SO4 2– (aq) B) CH3 COOH (suda) → CH3 COO– (suda) + H+ (suda) C) HNO3(suda) → NO3 – (suda) + H+ (suda) D) H3 PO 4(suda) → H+ (suda) + H2 PO4 1– (suda) E) H2 S (suda) → H2 (suda) + S2– (suda) 1–D 2–A 3–D 4–D 5–D 6–C 7–D 8–B 9–C 10–D 11–E 12–E
230 Tekrar Et www.netlerikatla.com TEST - 3 Asitlerin Genel Özellikleri - III 1. • Bazı asitler, vücuda C vitamininin alınmasını sağlar. • Toprağın yapısını etkileyerek hava ve su geçirgenliğinin artmasını sağlayan asitler vardır. • Otomobillerin çalıştırılması için bazı asitlerden faydalanılmaktadır. • Gıdaların raf ömrünün uzatılması için de asitler kullanılır. • Kaslarda laktik asit üretilir. • Bazı asitler gübre üretiminde kullanılır. Asitler ile ilgili olarak yukarıda verilen bilgilere göre; I. Bütün asitler sadece laboratuvarlarda üretilebilir. II. Asitler bütünüyle aşındırıcı ve organizma için zararlı bileşiklerdir. III. Gıda endüstrisinde asitlerin önemli bir yeri vardır. sonuçlarından hangilerine ulaşılamaz? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 2. Ametallerin oksijen ile oluşturdukları bileşikler genel olarak asidik özellik gösterirler. Asit oksitlerin yapısında, oksijen sayısı, ametalin sayısından fazladır. Bazı asit oksitler havaya karışarak, havadaki su buharı ile etkileşir ve asit yağmurlarına neden olurlar. Buna göre, aşağıda formülleri verilen oksitlerden hangisinin asit yağmuru oluşumunda katkısı olduğu söylenemez? A) SO2 B) SO3 C) NO2 D) H2 O E) CO 3. Aşağıda verilen asit örneklerinden hangisinin pH değerinin en küçük olması beklenir? A) Mide asidi B) Limon asidi C) Sirke asidi D) Elma asidi E) Muz asidi 4. Çoğu meyvenin yapısında, asit bileşikleri yer alır. Örnek olarak; limonun yapısında sitrik asit, elmada malik asit, üzümde tartarik asit bulunur. Yukarıda sayılan meyveler ile ilgili olarak; I. Tatları ekşidir. II. Mide rahatsızlığı olanlara zarar vermezler. III. Limon suyu mermer zeminde aşındırıcı özellik gösterir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I ve III 5. Asit oksitler ile ilgili olarak; I. Su ile tepkimeye girerek asitleri oluştururlar. II. Asit yağmurlarına sebep olurlar. III. Bazlarla tepkime verirler. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 6. Hava kirliliğine neden olan bazı asit oksitler, aynı zamanda asit yağmurlarının oluşumuna da neden olurlar. Asit yağmurlarının sonuçları ile ilgili olarak; I. Balık ölümlerine neden olurlar. II. Toprağın pH’ını düşürerek bazı bitkilerin gelişiminin yavaşlaması, III. Suların pH değerlerinde yükselme, hangileri beklenebilir? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III
231www.netlerikatla.com 7. NaOH ile hazırlanmış bir çözeltiye su eklendiğinde; I. Çözelti seyreltilmiş olur. II. pH değeri artar. III. Nötr çözelti oluşur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 8. Asit oksitlerin su ile tepkimelerinden asitler; bazik oksitlerin su ile tepkimelerinden bazlar oluşur. Buna göre; I. MgO II. N2 O III. K2 O oksitlerinden hangilerinin sulu çözeltisinde pH değeri 7’den büyük olur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 9. Kireç taşının kullanım alanları ile ilgili olarak verilen; I. Dolgu macunu ve yüzey kaplama malzemesi olarak II. Zararlı kükürt gazlarının tutulmasında III. Tebeşir yapımında IV. Cam ve seramik yapımında V. İlaç üretiminde VI. Gıda endüstrisinde VII. Plastik ve kompozit üretiminde alanların kaç tanesinde kullanılır? A) 2 B) 3 C) 4 D) 5 E) 7 10. Nişadır’ın kullanım alanları ile ilgili olarak; I. Veterinerlik II. Temizlik malzemesi üretimi III. Gübre sanayisi IV. Metal kaplamacılığı V. Gıda endüstrisi VI. İlaç endüstrisi verilenlerden kaç tanesi doğrudur? A) 2 B) 3 C) 4 D) 5 E) 6 11. NaHCO3 bileşiği ile ilgili olarak; I. Böcek sokmalarında oluşan kaşıntıyı giderir. II. Mide yanmalarına karşı etkilidir. III. Anti asit özelliğine sahiptir. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 12. I. Yeşil biber II. Hardal III. Domates Yukarıda verilen yiyeceklerden elde edilen su örnekleri ile ilgili olarak, aşağıdaki yargılardan hangisi yanlış olur? A) I. nin pH’ı, III.nün pH’ından büyüktür. B) I ve II’nin pH değerleri 7’den büyüktür. C) I ve II’nin tatları acıdır. D) III’e mavi turnusol kağıda batırılırsa rengi değişmez. E) I ve II arasında kimyasal bir etkileşim gözlenmez. 1–D 2–E 3–A 4–E 5–E 6–B 7–A 8–C 9–E 10–E 11–E 12–D
232 Tekrar Et www.netlerikatla.com Asitlerin Genel Özellikleri - IV TEST - 4 1. Bazlar ile ilgili olarak; I. Elde kayganlık hissi uyandırırlar. II. Tatları acıdır. III. Kırmızı turnusol boyasını mavi renge çevirirler. IV. Suda iyonlaşarak çözünürler. V. Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir. VI. Sulu çözeltilerinde pH değerleri 7 den büyüktür. VII. Amfoter metaller ile tuz ve H2 gazı oluştururlar. VIII. Asitlerle nötrleşme tepkimesi verirler. yargılarından kaç tanesi doğrudur? A) 8 B) 7 C) 6 D) 5 E) 3 2. Bazların genel özelliklerinden biri de, elde kayganlık hissi uyandırmasıdır. Buna göre; I. Sabun II. Diş macunu III. Kireç verilenlerden hangileri elde kayganlık hissi uyandırabilir? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 3. Bazlar, sadece amfoter metaller ile tepkimeye girerler. Amfoter metallerin bazlar ile tepkimesinden tuz ve H2 gazı açığa çıkar. Buna göre, aşağıda verilen metallerden hangisinin KOH ile tepkimesinden H2 gazı açığa çıkar? A) Fe B) Ca C) Au D) Mn E) Zn 4. Bazlar suda iyonlarına ayrışarak çözünürler. Bu nedenle de sulu çözeltileri elektrik akımını iletir. Kuvvetli bazların sulu çözeltilerinin elektriksel iletkenlikleri daha yüksektir. Buna göre, aşağıda verilen baz özellikli bileşiklerden hangisinin sulu çözeltisinin elektrik iletkenliğinin en düşük olması beklenir? A) Sud kostik B) Potas kostik C) Kireç kaymağı D) Amonyak E) Sönmüş kireç 5. X maddesi, aşırı asit salgılanmasından kaynaklanan mide hastalıklarının tedavisinde kullanılan bir maddedir. Buna göre, X maddesi ile ilgili olarak; I. Tadı acıdır. II. Sulu çözeltisi elektrik akımını iletir. III. Bazlar ile tepkimesinden tuz ve su oluşur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 6. Aşağıda üç gruptan oluşan bileşik örnekleri verilmiştir. Tamamı bazik özellik gösteren maddelerden oluşan madde grubu oluşturmak isteyen bir öğrenci, hangi şıkta verilen maddeleri tercih etmek zorunda kalır? I II III A) Zaç yağı Kireç Diş macunu B) Kireç kaymağı Tuz ruhu Sabun C) Sönmüş kireç Deterjan Sıvı sabun D) Diş macunu Kezzap Sofra tuzu E) Amonyak Sud kostik Kral suyu
233www.netlerikatla.com 7. Bazı bazlar evlerde temizlik maddesi ve lavabo açıcı olarak kullanılır. Kullanımı yaygın olan; I. Tuz ruhu II. Sud kostik III. Şampuan maddelerinden hangileri bazik özellik gösterir? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 8. Ca(OH)2 II. Bazik tuz V. Elde kayganlık hissi oluşturur I. Nem çekici III. Kireç VI. Kireç taşı IV. Sönmüş kireç Yukarıdaki kavram haritasında Ca(OH)2 ile ilgili verilenlere bağlı olarak ileri sürülen yargılardan hangisi yanlıştır? A) III’ün su ile tepkimesinden elde edilir. B) VI’nın ısıtılması ile III elde edilir. C) I, IV ve V. bilgiler doğrudur. D) II yerine 2 değerli baz yazılsa doğru olurdu. E) CO2 ile tepkimesinden kireç oluşur. 9. Aşağıda verilen bazik özellikteki maddelerin, iyonlaşma denklemlerinden hangisinde yanlışlık yapılmıştır? A) Ca(OH)2(suda) → Ca2+ (aq) + 2OH2– (aq) B) NaOH(suda) → OH– (suda) + Na+ (suda) C) NH3(suda) + H2 O (sıvı)→ NH4 + (suda) + OH– (suda) D) CaCO3(suda) → Ca2+ (suda) + CO3 2– (suda) E) KOH(suda) → K+ (suda) + OH–1 (suda) 10. Aşağıda verilen maddelerden oluşan sulu çözeltilerden hangisinin pH değerinin en yüksek olması beklenir? A) Sud kostik B) Kezzap C) Amonyak D) Kireç kaymağı E) Sönmüş kireç 11. I. Al II. Zn III. Pb Yukarıda verilen metallerden yapılmış kaplardan hangilerinde NaOH çözeltisi saklanamaz? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 12. Aşağıda verilen bileşiklerden hangisinin sulu çözeltisi kırmızı turnusol kağıdını maviye boyamaz? A) NH3 B) NaOH C) KOH D) CH3 OH E) CaO 13. Bazların kullanım alanları ile ilgili olarak; I. Mide ilacı olarak, II. Sıvı sabun yapımında, III. Toprağın pH’ının ayarlanmasında hangileri söylenebilir? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 1–A 2–E 3–E 4–D 5–B 6–C 7–D 8–E 9–A 10–A 11–E 12–D 13–E
234 Tekrar Et www.netlerikatla.com TEST - 5 Bazların Genel Özellikleri 1. KOH bileşiği ile ilgili olarak; I. Sıvı sabun üretiminde kullanılır. II. Yaygın adı potas kostiktir. III. Na metali ile tepkimesinden H2 gazı oluşur. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 2. 1 litre su ve 1 mol NH3 kullanılarak hazırlanan çözelti için; I. Bazik bir çözeltidir. II. Ortamın pH’ı 6’dan büyüktür. III. Hidrojen iyonu sayısı hidroksil iyonu sayısından fazladır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 3. Yaygın adı sud kostik olan bileşik ile ilgili olarak; I. Sulu çözeltisinde OH– iyonu sayısı H+ iyonu sayısından fazladır. II. Lavabo açıcı olarak kullanılabilir. III. Bitkisel ve hayvansal yağlarla etkileşerek sabun oluşumuna neden olur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 4. NaOH çözeltisine atılan, I. Al II. Zn III. Sn metallerinden hangileri H2 gazı çıkışına neden olur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 5. CaO ile ilgili olarak, I. Bazik oksittir. II. Su ile tepkimesinden Ca(OH)2 elde edilir. III. Sönmüş kireç olarak bilinir. ileri sürülen yargılardan hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 6. Bazların verdikleri tepkimelerde metal gruplarının önemli bir yeri vardır. Bazlar sadece amfoter metaller ile H2 çıkışına sebep olan tepkimeler verirler. Aşağıda verilen metallerden hangisinin, ait olduğu grup yanlış yazılmıştır? Metal Grubu A) Zn Amfoter Metal B) Pb Soy Metal C) Be Amfoter Metal D) Cu Yarı soy Metal E) Au Soy Metal
235www.netlerikatla.com 7. I. NH3 II. Fe(OH)3 III. CH3 OH Bileşikleri kullanılarak hazırlanan çözeltilerden, hangileri sulu ortama (OH– ) iyonu vermez? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I ve III 8. Al, Zn, Pb, Cr, Sn, Be elementleri ile ilgili olarak; I. Amfoter metallerdir. II. Oksitleri su ile tepkime vermez. III. Bazlar ile tepkimelerinden tuz ve H2 gazı oluşur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 9. Şekildeki turnusol kağıdında oluşan renk değişimi, bir tepkime sonucunda oluşan maddenin sulu çözeltisinden elde edilmiştir. Buna göre, kaptaki çözeltiyi oluşturacak ürün örneği, I. CO 2(g) + H2 O (s) → H2 CO 3(suda) II. Na2 O (k) + H2 O (s) → 2NaOH (suda) III. N 2(g) + 3H 2(g) → 2NH 3(s) tepkimelerinden hangilerinin sonucunda elde edilebilir? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 10. Aşağıda verilen bileşiklerden hangisinin NaOH ile tepkime vermesi beklenmez? A) HCl B) HCN C) H2 S D) HNO3 E) NH3 11. a NH3 NaOH CaO b c Kaplarda verilen bileşiklerin çözeltileri ile ilgili olarak; I. a kabında NH4 + iyonları bulunur. II. b kabındaki çözelti katı sabun üretiminde kullanılır. III. a ve c çözeltileri karıştırılırsa nötralleşme olur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 12. Na2 O(k) a b CaO(k) Kaplarda bulunan katılar üzerine su eklendiğinde; I. Her iki kapta da oluşan maddeler, mavi turnusol boyasının rengini değiştirir. II. b kabında oluşan madde inşaat sektöründe kullanılır. III. a kabında oluşan madde lavabo açıcı olarak kullanılabilir. yargılarından hangileri yanlış olur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 1–B 2–B 3–E 4–E 5–D 6–B 7–C 8–E 9–D 10–E 11–B 12–A
236 Tekrar Et www.netlerikatla.com TEST - 6 Tuzların Genel Özellikleri 1. Tuzların elde ediliş yolları ile ilgili olarak; I. Asitlerin bazlar ile tepkimeleri II. Bazı metallerin asitler ile tepkimeleri III. Bazı metallerin bazlar ile tepkimeleri verilenlerden hangileri kullanılabilir? A) Yalnız III B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 2. Tuzlar ile ilgili olarak; I. Canlıların temel bileşenlerindendir. II. İyonik yapılı bileşiklerdir. III. Saf ve homojen maddelerdir. yargılarından hangileri söylenebilir? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 3. Tuzların genel özellikleri ile ilgili olarak; I. Suda iyonlaşarak çözünürler. II. Katı halde elektrik akımını iletmezler. III. Birim hücrelerden oluşan kristalli katılardır. IV. Erime ve kaynama noktaları yüksektir. V. Sulu çözeltileri; nötr, asit ya da baz özelliği gösterebilir. VI. Renkleri çeşitlilik gösterir. verilen bilgilerden kaç tanesi doğrudur? A) 2 B) 3 C) 4 D) 5 E) 6 4. I. Ag + H2 SO4 → II. Cu + HCl→ III. Al2 O3 + Na→ Tepkime denklemlerinden hangisinden yararlanarak tuz elde edilemez? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) II ve III 5. Aşağıda verilen asit, baz, tuz sınıflandırmalarından hangisinde yanlışlık yapılmıştır? Asit Baz Tuz A) HCl NaOH NaCl B) HF CaO KNO3 C) H2 SO4 Ca(OH)2 Na2 CO3 D) HCOOH CH3 OH CaCO3 E) HCN NH3 NH4 Cl 6. I. Kuvvetli asitlerin, kuvvetli bazlar ile tepkimesinden oluşan tuzlar nötr tuz özelliği gösterirler. II. Kuvvetli bir asit ile zayıf bir bazın tepkimesinden oluşan tuz, asit özelliği gösterir. III. Zayıf bir asit ile kuvvetli bir bazın oluşturacağı tuz, bazik tuzdur. Yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) I, II ve III
237www.netlerikatla.com 7. Aşağıda, tuz oluşumu sırasında kullanılan bazı asitler ve bazlar ile oluşturdukları düşünülen tuzların formülleri verilmiştir. Buna göre; hangi asit–baz tepkimesinin oluşturacağı tuzun formülü yanlış yazılmıştır? Asit Baz Tuz A) HCN NaOH NaCN B) HF KOH KF C) H2 SO4 Ca(OH)2 CaH2 D) HCOOH NaOH HCOONa E) HCl NH3 NH4 Cl 8. NaCl bileşiği ile ilgili olarak; I. Yaygın adı sofra tuzudur. II. Altı Na+ iyonlarının altı Cl– iyonları tarafından sarılması ve altı Cl– iyonunun da altı Na+ iyonu tarafından çevrelenmesinden oluşan birim hücreli yapıya sahiptir. III. Kış aylarında buzlanmaya karşı önlem amaçlı kullanılır. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 9. Aşağıda formülleri verilen tuzlardan hangisinin yaygın adı yanlış yazılmıştır? Bileşik Yaygın Formülü Adı A) Na2 CO3 Çamaşır sodası B) NaHCO3 Yemek sodası C) CaCO3 Sönmüş kireç D) NH4 Cl Nişadır E) NaCl Sofra tuzu 10. NaOH ve HCl’nin tepkimesinden elde edilen tuz ile ilgili olarak; I. Organizmada elektriksel iletkenliği sağlar. II. Et ve gıdalarda koruyucu madde olarak kullanılır. III. Serum üretiminde kullanılır. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 11. NaCl ile ilgili olarak; I. Sodyum metalinin tuz ruhu ile tepkimesinden elde edilebilir. II. Cam, kağıt ve seramik üretiminde kullanılır. III. Tekstil sanayii için gerekli boya üretiminde kullanılır. IV. Katı sabun üretiminde kullanılır. V. Çeşitli kimyasal maddelerin üretiminde ham madde olarak kullanılır. VI. Tıp ve eczacılıkta kullanılır. VII. Nötr tuz örneklerindendir. ileri sürülen yargılardan kaç tanesi doğrudur? A) 1 B) 3 C) 5 D) 6 E) 7 12. Sodyum karbonat bileşiği ile ilgili olarak; I. Çamaşır sodası ya da soda külü olarak bilinir. II. Sulu çözeltisi kırmızı turnusol kağıdının rengini maviye boyar. III. Nem çekicidir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 1–E 2–E 3–E 4–B 5–D 6–E 7–C 8–E 9–C 10–E 11–E 12–E
238 Tekrar Et www.netlerikatla.com Asitler - Bazlar - Tuzlar - I TEST - 7 1. Asitler ile bazların tepkimelerinden genel olarak tuz ve su açığa çıkar. Su çıkışıyla sonuçlanan asit–baz tepkimelerine nötrleşme tepkimeleri de denir. Ancak bazı asit–baz tepkimelerinden su oluşmaz. Sadece tuz açığa çıkar. Bu tür tepkimeler sadece asit–baz tepkimeleri şeklinde tanımlanır. Buna göre; aşağıda reaktifleri verilen tepkimelerden hangisi asit–baz tepkimesi olduğu halde nötrleşme tepkimesi olarak kabul edilmez? A) HCl + NaOH → B) NH3 + CH3 COOH → C) HNO3 + KOH → D) H2 SO4 + Ca(OH)2 → E) CH3 COOH + Al(OH)3 → 2. CH3 COONa bileşiği ile ilgili olarak; I. Suda iyonlaşarak çözünür. II. Sulu çözeltisi elektrik akımını iletmez . III. Bazik tuz özelliği gösterir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 3. Aşağıda yaygın adları verilen bileşiklerden hangisinin formülü yanlış yazılmıştır? Bileşik Formülü A) Çamaşır sodası Na2 CO3 B) Kezzap HNO3 C) Sönmemiş kireç CaCO3 D) Zaç yağı H2 SO4 E) Sirke asidi CH3 COOH 4. Asitler, bazlar ve tuzlar; suda iyonlaşarak çözünürler. Bu nedenle de asit, baz ve tuz çözeltileri elektrik akımını iletir (elektrolittirler). Buna göre; I. CH4 II. C2 H5 OH III. C6 H12O6 verilen bileşiklerden hangileri suda iyonlaşarak çözünmez? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 5. Asit ve bazlar için; I. pH değerleri 7 den büyüktür. II. Mavi turnusolu kırmızıya boyarlar. III. Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir. hangileri ortak özelliktir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 6. Aşağıda verilen bileşiklerden hangisi suda çok çözündüğü halde; sulu çözeltisi elektrik akımını iletmez? A) NH3 B) CH3 OH C) NaCl D) KOH E) H3 PO4 7. Aşağıdakilerden hangisi asitler, bazlar ve tuzlar arasında sayılmaz? A) H2 CO3 B) H2 SO3 C) NH3 D) CH4 E) HCl
239www.netlerikatla.com 8. 2 mol H2 SO4 ile 2 mol NaOH’ın tepkimesinde; I. 2 mol H2 SO4 artar. II. NaOH sınırlayıcı bileşendir. III. Ortam asidik olur. değerlendirmelerinden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 9. CaCO3 bileşiği ile ilgili olarak; I. HCl ile tepkimesinden; tuz, oksit, su oluşur. II. Isıtılması sonucunda oluşan gaz, asit özelliği gösterir. III. Suda çözündüğünde üç tür iyon oluşur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 10. Aşağıda yaygın adları verilen bileşiklerden hangisinin kimyadaki adı yanlış yazılmıştır? Bileşiğin Bileşiğin Yaygın Adı Kimyadaki Adı A) Yemek sodası Sodyum bikarbonat B) Kezzap Nitrik asit C) Amonyak Amonyak D) Kireç taşı Kalsiyum karbonat E) Sud kostik Potasyum hidroksit 11. Asitler ve bazlar ile ilgili olarak; I. Amfoter metaller ile tepkimelerinden tuz ve H2 gazı oluşur. II. Turnusol boyasına etki ederler. III. Zn’den yapılmış kapta saklanamazlar. yargılarından hangileri ortaktır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 12. HCl’nin sulu çözeltisi ile ilgili olarak; I. Temizlik maddesi olarak kullanılabilir. II. Elektrik akımını iletmez. III. NH3 ile amonyum tuzu oluşturur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 13. NH4 Cl bileşiği ile ilgili olarak; I. Asit özelliği gösteren bir tuzdur. II. Yaygın olarak nişadır adı ile bilinir. III. Kimyadaki adı amonyum klorürdür. verilenlerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 1–B 2–C 3–C 4–E 5–C 6–B 7–D 8–D 9–C 10–E 11–E 12–D 13–E
240 Tekrar Et www.netlerikatla.com TEST - 8 Asitler - Bazlar - Tuzlar - II 1. HNO3 bileşiği ile ilgili olarak; I. Bir değerli asittir. II. Hg ile tepkimesinden tuz, oksit ve su oluşur. III. H2 SO4 ile tepkimesinden nötr tuz oluşur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 2. Ametal oksitlerinden bazıları nötr oksit özelliği gösterir. Nötr oksitler; asitlerle ve bazlarla tepkime vermezler, suda çözünmezler. Buna göre; I. N2 O II. Na2 O III. K2 O oksitlerinden hangileri su ile tepkime vermez? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) I, II ve III 3. Aşağıda verilen asit ve baz örneklerinden hangisinde yanlışlık yapılmıştır? Asitler Bazlar A) HCl NaOH B) HNO3 KOH C) H2 SO4 Ca(OH)2 D) NH3 Mg(OH)2 E) CH3 COOH Al(OH)3 4. Na2 CO3 ile ilgili olarak; I. Van Gölü’ne “soda gölü” denmesine sebep olan tuzdur. II. Bir molünün sudaki çözeltisinde 3 mol iyon bulunur. III. Bazik tuz özelliği gösterir. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 5. Na2 O ile ilgili olarak; I. Nötr oksittir. II. Asitlerle, bazlarla ve su ile reaksiyon vermez. III. CO2 ile reaksiyonundan tuz oluşur . yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 6. Sofra tuzunun vücutta üstlendiği görevler ile ilgili olarak; I. Sinir ve kas hücrelerinin işlevlerini yerine getirmesinde, II. Sindirim sisteminin verimli çalışmasında, III. Su dengesinin korunmasında bilgileri veriliyor. Verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III
241www.netlerikatla.com 7. Asit baz reaksiyonları ile hangi olaylar sırasında karşılaşırız? Sorusuna cevap olarak; I. Toprağın pH’ının düzenlenmesinde, II. Dişlerin diş macunu ile fırçalanması sırasında, III. Sabun üretiminde, IV. Mide rahatsızlıklarının tedavisinde, V. Kaslarda üretilen laktik asitin dengelenmesinde verilenlerden kaç tanesi doğrudur? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 8. Na2 CO3 ile ilgili olarak; I. Sulu çözeltisi elektrik akımını iletir. II. Sert sularda, Ca2+ ile yer değiştirme tepkimesi vererek CaCO3 halinde çökmesine neden olur. III. Suda çözünmesi sırasında iyon–dipol etkileşimleri oluşur. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 9. Genel olarak, ametallerin oksitleri asidik özellik gösterirken, metallerin oksitleri bazik özelliktedir. Asit oksitler, asitlerin özelliğini gösterirler. Bazik oksitler de baz gibi davranırlar. Yukarıda verilen bilgilere göre; I. Al2 O3 +HCl → II. Hg2 O +NaOH → III. CaO + NH3 → tepkimelerinden hangileri gerçekleşmez? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 10. Amfoter metallerin oksitlerine amfoter oksit denir. Amfoter oksitler, hem asitler ile hem de bazlar ile tepkime vererek tuz ve su oluştururlar. Aşağıda verilen oksitlerden hangisi amfoter oksitler arasında sayılamaz? A) Fe2 O3 B) PbO2 C) ZnO D) SnO2 E) BeO 11. Soda külü olarak bilinen tuz yapılı bileşik ile ilgili olarak; I. Su ile seyreltilmiş hali çamaşır sodası olarak kullanılır. II. Deterjanlarda kireç önleyici katkı maddesi olarak kullanılır. III. Cam endüstrisinin temel ham maddelerinden biridir. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 12. CaCO3 + 2HCl → CaCl2 + X + H2 O Tepkimesinde oluşan X bileşiği ile ilgili olarak; I. Oda koşullarında gaz halinde bulunur. II. Su ile etkileştiğinde asit oluşturur. III. CO formülü ile gösterilir. sonuçlarından hangileri çıkartılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III 1–D 2–A 3–D 4–E 5–C 6–E 7–E 8–E 9–D 10–A 11–E 12–D
242www.netlerikatla.com TEST - 1 1. Bir X metali ile yapılan deneylerde; I. HF ile tepkime vermiyor. II. H2 SO4 ile ile SO2 gazı çıkışına sebep oluyor. III. NaOH ile reaksiyon vermiyor. sonuçları elde ediliyor. Buna göre X metali aşağıdakilerden hangisi olabilir? A) Mg B) Hg C) Zn D) Ca E) Al 2. Asit özelliği gösteren bir tuzun çözeltisinde, aşağıda verilen iyonlardan hangisi bulunamaz? A) Na+ B) SO4 2– C) Cl1– D) NO3 1– E) NH4 1+ 3. NaHCO3 bileşiği ile ilgili olarak hazırladığı kavram haritası üzerinden sunum yapan Ferhat, sunumunu tamamladığında, Şirin’in şu sorusu ile karşılaştı: Şirin: NaHCO3 ile Na2 CO3 bileşiklerinin ortak özellikleri var mıdır? Kavram haritasında hangi maddelerde görebilirim? NaHCO3 VI. Çamaşır sodasından elde edilir. I. Yaygın adı; Kabartma tozu, yemek sodası V. Böcek sokmasında kaşıntıyı giderir. IV. Bazik tuz II. Bileşik adı; Sodyum bikarbonat III. Sert suları yumuşatır. Ferhat, Şirin’in sorusunu cevaplamak için hangi maddelerdeki bilgileri kullanmalıdır? A) Yalnız III B) I ve IV C) III ve IV D) III ve V E) V ve VI 4. H2 SO4 ile ilgili olarak; I. Yaygın adı zaç yağıdır . II. Gübre üretiminde kullanılır. III. Sulu çözeltisi elektrolittir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 5. Aşağıda verilen grafik bilgilerine göre: pH 0 7 2 Zaman I pH 0 9 7 Zaman II pH 0 10,5 7 Zaman III I. Birinci grafik, asit üzerine baz ilave edildiğini göstermektedir. II. İkinci grafik nötrleşme tepkimesine aittir. III. Üçüncü grafikte, su üzerine baz ilave edilmiştir. yargılarından hangileri doğru olabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III
243www.netlerikatla.com 6. 2H3 PO 4(suda) + 3Mg(OH)2(suda) → Mg3 (PO4 ) 2(suda) + 6H2 O (s) Tepkimesi ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır? A) Nötralleşme tepkimesidir. B) Net tepkime denklemi; H+ (aq) + OH– (aq) → H2 O (s) şeklinde yazılır. C) Asit ve bazın eşit molleri tepkimeye sokulursa ortam bazik olur. D) Asit ve bazın eşit molleri tepkimeye sokulduğunda ürün oluşumunu Mg(OH)2 sınırlar. E) Tepkimeye göre 2 mol su oluşması için en az bir mol magnezyum hidrokisitin yeteri kadar fosforik asit ile nötrleştirilmesi gerekir. 7. X, Y, Z metalleri ile ilgili olarak; X: NaOH ile tepkime veriyor. HCl ile tepkime veriyor. H2 SO4 ile tepkime veriyor. Y: NaOH ile tepkime vermiyor. HCl ile tepkime veriyor, H2 gazı oluşuyor. H2 SO4 ile tepkime veriyor H2 gazı oluşuyor. Z: NaOH ile tepkime vermiyor. HCl ile tepkime vermiyor. H2 SO4 ile tepkimesinden; tuz, oksit ve su oluşuyor. Verilen bilgilere göre, X, Y, Z metalleri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? X Y Z A) Zn Al Au B) Al Ca Pt C) Zn Mg Cu D) Ca Mg Hg E) Na Cu Ag 8. [H+] [OH– ] 10–7 10–7 B A C Yukarıdaki grafikte verilen bilgilere göre; I. B’den C’ye doğru asitlik artar. II. A’dan C’ ye doğru gidildikce pH büyür. III. B yönünde pH küçülür. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 9. Yaygın adı çamaşır sodası olarak bilinen tuzun kullanıldığı alanlar ile ilgili olarak; I. Fotoğrafçılıkta, II. Kağıt üretiminde, III. Bazı ilaçların hazırlanmasında kullanılır. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 10. Çamaşır sodası ve yemek sodasının kullanım alanları ile ilgili olarak; I. Suların sertliğinin giderilmesinde, II. Böcek sokmalarında kabarmayı önleyici olarak, III. Temizlik maddesi üretiminde katkı maddesi olarak verilenlerden hangileri ortaktır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 1–B 2–A 3–C 4–E 5–E 6–C 7–C 8–D 9–E 10-C
244www.netlerikatla.com TEST - 2 1. Karınca ısırmasına bağlı oluşan kaşıntı, karıncanın salgıladığı formik asitten kaynaklanır. Oluşan kaşıntıyı hafiletmek için; I. Kabartma tozu çözeltisi II. Sirke emdirilmiş pamuk III. Seyreltilmiş tuz ruhu verilen maddelerden hangileri kullanılabilir? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 2. Sodyum bikarbonat tuzu ile ilgili olarak; I. Zayıf baz özelliği gösterir. II. Sanayide sodyum karbonat bileşiğinden elde edilir. III. Yangın söndürücü üretiminde kullanılır. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 3. Aşağıdaki tabloda bazı bileşikler ve kullanım alanları ile ilgili bilgiler verilmiştir. Hangi bileşik ile ilgili bilgide yanlışlık yapılmıştır? Bileşik Kullanım Alanı A) CaCO3 Kireç üretiminde kullanılır. B) H3 PO4 Gübre endüstrisinde kullanılır. C) HF Cam işlemeciliğinde kullanılır. D) MgO Asit üretiminde kullanılır. E) NH4 Cl Metal kaplamacılığında kullanılır. 4. I. CaCO3 + 2HCl → II. Ag + HNO3 → III. Cu + H2 SO4 → IV. Al + 3NaOH → V. Ca + 2HCl → VI. 2Na + H2 O → Yukarıda verilen tepkimelerin hangilerinde açığa çıkan gazlar asit yağmurlarına neden olabilir? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I, II ve III D) II ve III E) II, IV ve VI 5. I. Na2 CO3 + 2HCl → II. Hg + HNO3 → III. 2Ag + H2 SO4 → IV. Zn + 2NaOH → V. Mg + 2HCl → VI. 2Na + H2 O → Hangi tepkimelerden açığa çıkan gazlar aynıdır? A) I ve II B) I, II ve III C) II ve III D) III, V, VI E) IV, V, VI 6. Cu + X → Tuz + Oksit + Y Tepkimesi ile ilgili olarak; I. X, H2 SO4 , ise Y sudur. II. X HNO3 ise oksit, azot oksitidir. III. X HNO3 ise tuz Cu(NO3 ) 2 tuzudur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III
245www.netlerikatla.com 7. I. Na2 CO3 + 2HCl → II. Hg +HNO3 → III. 2Ag + H2 SO4 → IV. Zn + 2NaOH → V. Mg + 2HCl → VI. 2Na + H2 O → Tepkimelerinden açığa çıkan gazlar ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır? A) V. tepkimeden açığa çıkan gaz hava kirleticidir. B) II. tepkime sonucunda açığa çıkan gaz azot oksitidir. C) III. tepkimeden kükürt oksiti açığa çıkar. D) VI. tepkimeden açığa çıkan gazın nötronu yoktur. E) I, II ve III. tepkimelerden açığa çıkan gazlar asit oksittir. 8. NH4 Cl bileşiği ile ilgili olarak hazırlanan kavram haritasına göre; NH4 Cl I. Kuru pil IV. Soğuk algınlığı ilaçlarında II. Nişadır VI. Balgam söktürücü III. Bazik tuz V. Metal yüzeyi temizliği ve galvaniz kaç numaralı bilgide yanlışlık yapılmıştır? A) I B) II C) III D) IV E) VI 9. Aşağıda verilen iyonlardan hangisi, bütün asitlerin sulu çözeltilerinde bulunur? A) H3 O+ B) Cl1– C) NO3 1– D) SO4 2– E) CN1– 10. I. CaCO3 + 2HCl → II. Ag + HNO3 → III. Cu + H2 SO4 → IV. Ca + 2HCl → Tepkimelerinde açığa çıkan gazlar ve etkileri ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır? A) I. tepkimeden oluşan gaz, bazik oksittir. B) II. tepkimede oluşan gaz, asit yağmurlarının oluşumunda etkilidir. C) III. tepkimede oluşan gaz, solunum yolu hastalıklarında etkilidir. D) IV. tepkimede oluşan gaz, H2 gazıdır. E) I. tepkimede oluşan gaz, en önemli sera gazlarındandır. 11. HCl CH4 CO2 N2 O NH3 Gaz çıkış borusu Gaz giriş borusu T K NaOH H2 O Yukarıdaki şekilde gaz giriş borusundan gönderilen gazlar birinci kapta yeterince bekletildikten sonra T musluğu açılıyor ve kalan gazların ikinci kaba geçmeleri sağlanıyor. İkinci kapta da bir müddet bekletildikten sonra K musluğu açılarak ikinci kapta tepkimeye girmeden kalan gazlar üçüncü kaba aktarılıyor. Üçüncü kapta da tepkime vermeyen gazların sistemden çıkışı sağlanıyor. Buna göre, her üç kaptaki maddeler ile tepkime vermeden gaz çıkış borusundan çıkarak ortamdan uzaklaşan gaz çifti aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? A) CH4 ve N2 O B) NH3 ve CO2 C) CO2 ve CH4 D) NH3 ve CH4 E) N2 O ve NH3 1–A 2–E 3–D 4–C 5–E 6–E 7–A 8–C 9–A 10-A 11-A
246www.netlerikatla.com TEST - 3 1. Asitler genel olarak metaller ile tepkimeye girdiklerinde tuz ve hidrojen gazı oluştururlar. 2Al (k) + 3H2 SO4 (suda) → Al2 (SO4 ) 3 (suda) + 3H 2(g) Ca (k) + 2HNO 3(suda) → Ca(NO3 ) 2 (suda) + H2 (g) Na (k) + HCl (suda) → NaCl (suda) + 1/2H2 (g) Soy metaller, bazlar ile tepkime vermedikleri gibi, tek bir asitin çözeltisinde ürün oluşturmazlar. Yarı soy metaller ise sadece kuvvetli oksijenli asitler ile tepkime verirler ve tuz, oksit, su oluştururlar. Cu (k) + 2H2 SO 4(suda) → CuSO4 (suda) + SO2 (g) + 2H2 O (s) Ag(k) + 2HNO3 (suda) → AgNO3 (suda) + NO2 (g) + H2 O (s) Bazlar ise sadece amfoter metaller ile tepkime vererek tuz ve hidrojen gazı oluştururlar. Zn (k) + 2NaOH (suda) → Na2 ZnO2 (suda) + H2 (g) Yukarıda verilen bilgilere göre; I. Çinko kapta zaç yağı saklanamaz. II. Tuz ruhu bakır kapta saklanabilir. III. Asit–baz tepkimelerinden tuz ve su oluşur. yargılarından hangilerine ulaşmak mümkündür? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 2. Asit oksitlerin su ile tepkimelerinden asitler; bazik oksitlerin su ile tepkimelerinden bazlar oluşur. Buna göre, aşağıda verilen tepkimelerden hangisinin sonucunda bir asit oluşmaz? A) CO2 + H2 O→ B) SO3 + H2 O → C) N2 O + H2 O → D) N2 O3 + H2 O → E) SO2 + H2 O → 3. • Asit oksitlerin su ile etkileşiminden asitler oluşur. SO 3(g) + H2 O (s) → H2 SO 4(suda) • Bazik oksitlerin su ile tepkimesinden bazlar oluşur. Na2 O (k) + H2 O (s) → 2NaOH (suda) • Nötr oksitler; asitlerle, bazlarla ve su ile tepkime vermezler. NO (g) + H2 O (s) → Tepkime yok • Nötr oksitler yakıldığında oksijence zengin oksitler oluşur. NO (g) + 1/2O 2(g) → NO 2(g) • Amfoter oksitler; asitler karşısında baz, bazlar karşısında asit gibi davranırlar. Su ile tepkime vermezler. Al2 O 3(k) + H2 O (s) → Tepkime yok Al2 O 3(k) + 3H2 SO 4(suda) → Al2 (SO4 ) 3(suda) + 3H2 O (s) Verilen bilgilere göre; I. CO2 den H2 CO3 elde edilebilir. II. Bazik oksitler, bazların genel özelliklerini gösterirler. III. H2 O nötr oksitler gibi davranır. yargılarından hangileri doğru olur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 4. CaCO3 bileşiği ile ilgili olarak; I. Suda az çözünen bazik bir tuzdur. II. Yaygın olarak, kireç taşı adıyla bilinir. III. Isıtıldığında kireç ve CO2 gazına ayrışır. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III
247www.netlerikatla.com 5. • Bazlar, amfoter metaller ile tepkimeye girerler ve tepkime sonucunda tuz ve hidrojen gazı oluşur. Zn (k) + 2HNO3 (suda) → Na2 ZnO2 (k) + H2 (g) • Evlerde lavabo açıcı olarak kullanılan kimyasal madde sud kostik adıyla bilinen kuvvetli bir bazdır. Buna göre, lavabo açıcı kimyasal madde kullanılan bir evin lavabo giderlerinin; I. Çinko II. CFC III. PVC malzemelerinden hangilerinden üretilmiş olması gerekir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III 6. Kuvvetli asit + Kuvvetli baz → Nötr tuz Kuvvetli asit + Zayıf baz → Asidik tuz Zayıf asit + Kuvvetli baz → Bazik tuz Aktif metal + Asit → Tuz Amfoter metal + Baz → Tuz Yarı soy metal + Kuvvetli oksijenli asit → Tuz bilgileri veriliyor. Laboratuvarda, kimyasal etkileşimler yoluyla nötr bir tuz olan NaCl elde etmek isteyen bir öğrenci; I. NaOH (suda) + HCl (suda) → tepkimesini kullanabilir. II. Na (k) + HCl (suda) → tepkimesini kullanabilir. III. NaNO 3(suda) + KCl (suda) → tepkimesini kullanabilir. işlemlerinden hangilerini kullanarak hedefine ulaşabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 7. Bitkilerin büyümesi ve ürün verimi açısından, yetiştikleri toprağın özellikleri son derece önemlidir. • Ortanca bitkisinin çiçek rengi, yetiştiği toprağın bileşimine bağlı olarak değişir. • Asidik özellik gösteren toprakta yetişen ortanca çiçekleri mavi renkte açarken; bazik ya da nötr toprakta yetişen ortancalar pembe renkli çiçekler açar. Bahçesinde yetişen ortancaların sadece pembe çiçekler açan ancak mavi çiçekli ortancalar da yetiştirmek isteyen bir çiçek yetiştiricisi, ziraat mühendisinden aldığı tavsiyeleri uygulayarak hedefine ulaşıyor. Buna göre, çiçek yetiştiricisinin, ziraat mühendisinden aldığı tavsiyeler ile ilgili olarak; I. Bahçesinin yarısında, toprağın pH’ını 7’nin altına düşürecek şekilde asit karakterli gübre kullanması gerektiği, II. Toprağının asit özelliğinin yüksek olduğu ve toprağın asitlik düzeyini düşürmesi gerektiği, bunun için de toprağa sönmüş kireç serpmesi gerektiği, III. Mavi renkli çiçek açmasını istediği ortancaların ekileceği toprağa bir müddet amonyum sülfat gübresi katması gerektiği tavsiyelerinden hangilerini almış olabilir? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 8. Bir X metali ile yapılan deneylerde; I. HCl ile H2 gazı oluşturduğu, II. CO ile tepkime vermediği, III. NaOH ile H2 gazı oluşturduğu görülüyor. buna göre X metali aşağıdakilerden hangisi olamaz? A) Al B) Pb C) Zn D) Sn E) Ca 1–C 2–C 3–D 4–E 5–C 6–D 7–C 8–E
248www.netlerikatla.com TEST - 4 1. Asit, baz ve tuzlar suda az ya da çok çözünerek iyonlarına ayrışırlar. HCl (suda)→ H+ (suda) + Cl– (suda) NaOH (suda) → Na+ (suda) + OH– (suda) CaF 2(suda) → Ca+2 (suda) + 2F–1 (suda) Bu nedenle asit, baz ve tuz çözeltileri için; "Elektrik akımını iletir." anlamına gelen "Elektrolittir." tanımlaması yapılır. Aşağıda şeması verilen elektrik devresinde lambanın yanabilmesi için; ? Çözeltisi Cu elektrot İletken tel Lamba Anahtar Pil Cu elektrot çözelti kabına, I. AgNO3 çözeltisi II. Sud kostik (NaOH) çözeltisi III. CH3 OH çözeltisi hangileri konulmalıdır? A) Yalnız III B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 2. Aşağıda verilen maddeler ile hazırlanmış çözeltilerden hangisi, mavi turnusol kağıdının rengini değiştirmez? A) Sirke B) Tuz ruhu C) Kezzap D) Zaç yağı E) Kireç kaymağı 3. • pH değerleri maddelerin asitlik ve bazlık kuvvetleri ile ilgili bilgi verir. Aşağıdaki görselde günlük hayatta sıklıkla kullanılan bazı maddelerin pH değerleri verilmiştir. pH I II Derişik HCl Mide asidi Sirke Domates Muz Süt Saf su Çeşme suyu 7,7 Karbonat Brokoli Sabun Çamaşır suyu Lavabo Açıcı Verilenlere göre; I. Çeşme suyu alkali özellik gösterir. II. Sirkenin asitlik kuvveti, domatesinkinden yüksektir. III. Sabun ve sirkenin karıştırılması; asit–baz tepkimesine örnek gösterilebilir. yargılarından hangileri ileri sürülebilir? A) Yalnız III B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 4. Al, Fe, Ni alaşımından Al’nin varlığını tespit etmek isteyen bir öğrenci; I. HCl çözeltisi II. HNO3 çözeltisi III. NaOH çözeltisi alaşım örneklerini, verilen çözeltilerden hangilerine attığında, Al’un varlığı ile ilgili kesin bilgi sahibi olur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I ve III
249www.netlerikatla.com 5. Karbonatlı tuzlar, HCl ile gaz çıkışıyla tepkime verirler. Balon X katısı Musluk HCl çözeltisi X katısının üzerine, ayırma hunisinin musluğu açılarak yavaş yavaş HCl çözeltisi boşaltıldığında balonun şiştiği gözleniyor. Buna göre X katısı için; I. Amfoter metallerden herhangi biri olabilir. II. Kireç taşı olabilir. III. Çamaşır sodası olabilir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız III B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 6. Nişadır’ın kimyasal özellikleri ile ilgili olarak; I. Sulu çözeltisi mavi turnusol kağıdını kırmızıya boyar. II. Sulu çözeltisinin, pH’ı 7’den küçüktür. III. Organik bir tuzdur. verilen bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 7. NH3 Kapta verilen NH3 çözeltisi üzerine aynı hacim ve mol sayısında hazırlanmış; a. NaOH b. NH3 c. KOH çözeltileri ilave ediliyor. Buna göre; pH Zaman I OH– sayısı Zaman II pH Zaman III I. a ve c çözeltilerinin ilavesi durumunda I. grafik yanlış olur. II. b çözeltisi ilave edildiğinde II. grafik çizilebilir. III. a ve c çözeltileri ilave edildiğinde III. grafik çizilebilir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) I, II ve III 8. I. NH3 II. CH3 OH III. C6 H12O6 Bileşiklerinden hangileri mavi turnusol kağıdının rengini değiştirmez? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 1–B 2–E 3–E 4–C 5–E 6–B 7–E 8–E