ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
เป็น "ปรัชญา" ทพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ได้พระราชทาน เพื่อชี้แนะ แนวทางการ
ี่
ด าเนินชีวิตและปฏิบัติตนให้แก่ประชาชนทุกระดับ ตั้งแต่ ระดับครอบครัว ระดับชุมชนจนถึงระดับรัฐ ทั้งในการพัฒนาและบริหารประเทศให้ด าเนินไปใน ทาง
สายกลาง
ความพอเพียง หมายถึง
๑. ความพอประมาณ หมายถึง ความพอดีที่ไม่น้อยเกินไปและไม่มากเกินไป โดยไม่เบียดเบียนตนเองและผู้อื่น
๒. ความมีเหตุผล หมายถึง การตัดสินใจเกี่ยวกับระดับความพอเพียงนั้น จะต้องเป็นไปอย่างมีเหตุผล
๓. ภูมิคุ้มกัน หมายถึง การเตรียมตัวให้พร้อมรับผลกระทบและการเปลี่ยนแปลงด้านต่างๆ ที่จะเกิดขึ้น
โดยมี เงื่อนไข ของการตัดสินใจและด าเนินกิจกรรมต่างๆ ให้อยู่ในระดับพอเพียง ๒ ประการ ดังนี้
๑. เงื่อนไขความรู้ ประกอบด้วย ความรอบรู้เกี่ยวกับวิชาการต่างๆ ที่มา : https://sites.google.com/a/cp.ac.th/3-8_3/page1
๒. เงื่อนไขคุณธรรม ที่จะต้องเสริมสร้าง ประกอบด้วย มีความตระหนักใน คุณธรรม มีความซื่อสัตย์สุจริตและมีความอดทน มี
ความเพียร ใช้สติปัญญาในการด าเนินชีวิต
51
มูลนิธิชัยพัฒนา. เศรษฐกิจพอเพียง. [ออนไลน], เข้าถึงได้จาก : https://www.chaipat.or.th/site_content/item/3579-2010-10-08-05-24-39.html. (วันที่สืบค้นข้อมูล 28 มิถุนายน 2564).
์
ตัวอย่างเศรษฐกิจพอเพียง เกษตรทฤษฏีใหม่
เกษตรทฤษฎีใหม่ คือตัวอย่างที่เป็นรูปธรรมของ การ
ประยุกต์ใช้เศรษฐกิจพอเพียงที่เด่นชัดที่สุด
เกษตรทฤษฎีใหม่ เป็นแนวทางหรือหลักการในการ
บริหารการจัดการที่ดินและน้ า เพื่อการเกษตรในที่ดินขนาด
เล็กให้เกิดประโยชน์สูงสุด ที่มา : http://1ab.in/bf9v
52
52
มูลนิธิชัยพัฒนา. เศรษฐกิจพอเพียง. [ออนไลน], เข้าถึงได้จาก : https://www.chaipat.or.th/site_content/item/3579-2010-10-08-05-24-39.html. (วันที่สืบค้นข้อมูล 28 มิถุนายน 2564).
์
จี
จักรวรรดิโรมัน น
กรีก
จักรวรรดิเปอร์เซีย ญี่ปุ่น
อินเดีย
53
แผนที่เส้นทางสายไหม ฉบับ มาร์โค โปโล (Marco Polo) การเดินทางจากยุโรปถึงเอเชีย ค.ศ.1271 – 1295
ที่มา : Chinadiscovery.com. Silk Road Maps Collection [Online]Available from: https://www.chinadiscovery.com/assets/images/silk-road/maps/marco-polo.jpg [17 March, 2019].
การแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ ศาสนา วัฒนธรรม ผ่านเส้นทางสายไหม
จากหลักฐานทางโบราณคดี ท าให้เชื่อว่าตั้งแต่ 300 ปีก่อนศริสต์ศักราช จีนได้ติดต่อค้าขายกับโลกตะวันตกแล้ว
โดยเฉพาะสินค้าไหมจากจีน ซึ่งเป็นที่นิยมในราชส านักโรมัน ถือเป็นสินค้าฟุ่มเฟือยที่มีราคาแพง เนื่องจากเส้นทางขนส่งทาง
บกที่ห่างไกลและยากล าบาก อัตราภาษีที่สูง และค่าผ่านทางในพื้นที่ต่าง ๆ แต่ด้วยคุณภาพของสินค้าที่ดีจึงเป็นที่ต้องการ
ดังนั้นไหมจึงมีค่ามาก บ่งบอกสถานะทางสังคมของผู้ครอบครอง
นอกจากเป็นเส้นทางการค้าที่ส าคัญแล้ว เส้นทางนี้ได้ถูกใช้เพื่อเผยแพร่ศาสนา แลกเปลี่ยนวัฒนธรรม และองค ์
ความรู้ในการพัฒนาระหว่างกันอย่างกว้างขวาง เช่น จีนได้เรียนรู้พุทธศาสนา การท าน้ าตาลจากอ้อย และการใช้ฝ้ายท า
เครื่องนุ่งห่มจากอินเดีย การท าเหล้าองุ่นจากอัฟกานิสถาน นอกจากนี้ ความรู้ ศิลปะ วัฒนธรรม และอารยธรรมจากจีนถูก
เผยแพร่สู่โลกนอกเช่นกัน เช่น การเลี้ยงไหม การหลอมเหล็ก การทดน้ า การท ากระดาษ
การดื่มชา งานช่างฝีมือ ดนตรี ระบ า เป็นต้น
54
์
สุมาลี สุขดานนท. ย้อนรอยเส้นทางสายไหม. [ออนไลน], เข้าถึงได้จาก : http://www.cuti.chula.ac.th/triresearch/saimai/1/saimai.html. (วันที่สืบค้นข้อมูล 28 มิถุนายน 2564)
์
5.เปรียบเทียบปรัชญาตะวันตกกับปรัชญาตะวันออก
5.1 คุณลักษณะของปัญหาเรื่องความจริงตามแนวปรัชญาตะวันตกและปรัชญา
ตะวันออก
เพื่อแยกแยะว่าอะไรเป็นความจริง (The truth) อะไรเป็นความเท็จ (The falsity)
ที่มา:
ทั้งปรัชญาตะวันตกและตะวันออกต่างยืนยันว่ากระบวนการหาความจริงของมนุษย์มี https://prezi.com
/o0o6gaa-
ลักษณะพิเศษที่ต่างจากสัตว์ทั่วไป เนื่องจากมนุษย์มีสติปัญญา ดังนั้น การรู้ความจริงของ kbqs/presentatio
n/
ู้
มนุษย์จึงมีลักษณะเป็นการรู้ตัว (รู้ว่าตนร) หรือที่นักปรัชญาตะวันตกมักใช้ค าว่า
ู้
“ความส านึกรู้” (Consciousness) หรือ “การตระหนักร” (Awareness) อันเป็นลักษณะพื้นฐานของ
กระบวนการรู้ความจริงของมนุษย์ อย่างไรก็ตาม ปัญหาเกี่ยวกับความจริงของปรัชญาตะวันตกและ
ตะวันออกต่างมีลักษณะเฉพาะที่สอด คล้องกับจุดเน้นของตน
55
55
Khopkhun Test Blog. เปรียบเทียบปรัชญาตะวันตกกับปรัชญาตะวันออก. [ออนไลน], เข้าถึงได้จาก : https://khopkhun.wordpress.com. (วันที่สืบค้นข้อมูล 28 มิถุนายน 2564).
์
คุณลักษณะของทฤษฏีความรู้ตามแนวปรัชญาตะวันตก
การรู้ความจริงเพื่อตอบสนองความสงสัย ดังที่
สุนทร ณ รังษี (2521: 2) ได้วิเคราะห์ลักษณะของปรัชญา
ตะวันตกเรื่องการแสวงหาความจริง (ทฤษฏีทางญาณวิทยา) ไว้
น่าสนใจว่า “ปรัชญาตะวันตกมุ่งแสวงหาความจริงหรือ
ข้อเท็จจริงเพียงอย่างเดียวโดยไม่พยายามที่จะปฏิบัติตน
เพื่อให้เข้าถึงความจริงที่ได้แสวงหาพบแล้ว” และ “ปรัชญา
ที่มา :
ตะวันตกส่วนใหญ่ไม่เกี่ยวกับศาสนาหรือแยกเป็นคนละส่วน http://anupongkameiam.blogspot.com/2019/
กับศาสนา” 05/blog-post_69.html
56
56
Khopkhun Test Blog. เปรียบเทียบปรัชญาตะวันตกกับปรัชญาตะวันออก. [ออนไลน], เข้าถึงได้จาก : https://khopkhun.wordpress.com. (วันที่สืบค้นข้อมูล 28 มิถุนายน 2564).
์
คุณลักษณะของทฤษฏีความรู้ตามแนวปรัชญาตะวันออก
ปรัชญาตะวันออก (โดยเฉพาะปรัชญาอินเดีย) สนใจ
ปัญหาความเป็นจริง และรู้ความจริง (เกี่ยวกับความเป็น
จริง) เพื่อการบรรลุถึงความเป็นจริง ดังที่
สนั่น ไชยานุกูล (2519) ได้วิเคราะห์ปรัชญาอินเดียว่า
มีจุดเน้นในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับศีลธรรมและ การพัฒนา
จิตใจ “ทุกๆ ลัทธิถือว่าปรัชญานั้น เป็นสิ่งจ าเป็นในการ
ด าเนินชีวิต และทุกๆ ลัทธิเพาะปลูกปรัชญาขึ้นมาก็เพื่อให้ ที่มา :
เราเข้าใจ เราควรจะด าเนินชีวิตของเราให้ดีที่สุดได้ https://prezi.com/y11uc3zwutng/presentation/
อย่างไร” และ “ปรัชญานั้นใช้ให้เป็นประโยชน์แก่คนเราได้
อย่างไร” (สนั่น, 2519: 21-22) 57
57
Khopkhun Test Blog. เปรียบเทียบปรัชญาตะวันตกกับปรัชญาตะวันออก. [ออนไลน], เข้าถึงได้จาก : https://khopkhun.wordpress.com. (วันที่สืบค้นข้อมูล 28 มิถุนายน 2564).
์
5.2 ลักษณะที่เหมือนกัน
เนื้อหา/เป้าหมายของปรัชญา
กล่าวคือ การมุ่งแสวงหาความจริงสูงสุดและพยายามน าเสนอวิถีบรรลุสู่ความจริงอาศัย เหตุผล
โดยอาจแบ่งกว้างๆ ได้สามแนวความคิด คือ วัตถุนิยม จิตนิยม และการประสานระหว่างแนวคิดทั้ง
สอง (สัจนิยม)
มีพัฒนาการและต่อยอดทางความคิด
โดยนักปรัชญารุ่นใหม่ได้ศึกษาแนวคิดจากนักปรัชญาก่อนหน้า น ามาคิดต่อหรือเสนอความคิด
ตรงข้าม หรืออาจน าความคิดมาขยายต่อในเรื่องต่างๆ ตามบริบทของสังคมแต่ละยุคสมัย
58
58
Khopkhun Test Blog. เปรียบเทียบปรัชญาตะวันตกกับปรัชญาตะวันออก. [ออนไลน], เข้าถึงได้จาก : https://khopkhun.wordpress.com. (วันที่สืบค้นข้อมูล 28 มิถุนายน 2564).
์
5.3 ลักษณะที่แตกต่างกัน
ปรัชญาตะวันตก ปรัชญาตะวันออก
➢ หมายถึง ความรู้เรื่องหลักเกี่ยวกับโลกและ ➢ หมายถึง ความรู้อันประเสริฐคือความรู้ที่ท าให้หลุด
ชีวิต พ้นจากโลกียะ
➢ เป็นการพยายามหาทางท าลายความสงสัย ➢ เป็นความรู้หลังจากหมดความสงสัยแล้ว
➢ เป็นการประติดประต่อความคิดของหลายๆ ➢ อาศัยความรู้ของคนใดคนหนึ่งเป็นฐานแล้วขยายต่อ
คนเข้าด้วยกัน โดยที่แต่ละคนก็คิดกันคนละ ออกไปตามเหตุผล หรือความสามารถทางสติปัญญา
ฐาน ของนักคิดหรือผู้อธิบายแต่ละคน
59
Khopkhun Test Blog. เปรียบเทียบปรัชญาตะวันตกกับปรัชญาตะวันออก. [ออนไลน], เข้าถึงได้จาก : https://khopkhun.wordpress.com. (วันที่สืบค้นข้อมูล 28 มิถุนายน 2564).
์
5.3 ลักษณะที่แตกต่างกัน (ต่อ)
ปรัชญาตะวันตก ปรัชญาตะวันออก
➢ เริ่มจากความสงสัย ➢ เริ่มต้นจากความหมดสงสัยหรือความรู้แจ้ง
➢ เป็นการพยายามแสวงหาค าตอบเพื่อแก้ ➢ เป็นการอธิบายหรือขยายความของความตรัสรู้
ความสงสัย ฐานของปรัชญาตะวันตกคือ ตามหลักเหตุผล ฐานของปรัชญาตะวันออก คือ
ความสงสัย ความตรัสรู้หรือความรู้อันสมบูรณ์แล้ว
➢ แสวงหาความรู้จากสิ่งภายนอกเพื่อ ➢ แสวงหาความรู้จากสิ่งภายในเพื่ออธิบายความ
อธิบายความจริงภายใน จริงภายนอก
60
60
Khopkhun Test Blog. เปรียบเทียบปรัชญาตะวันตกกับปรัชญาตะวันออก. [ออนไลน], เข้าถึงได้จาก : https://khopkhun.wordpress.com. (วันที่สืบค้นข้อมูล 28 มิถุนายน 2564).
์
5.3 ลักษณะที่แตกต่างกัน (ต่อ)
ปรัชญาตะวันตก ปรัชญาตะวันออก
➢ แรงกระตุ้นที่ส าคัญที่ก่อให้เกิดการคิดค้นในทางปรัชญา คือ ➢ แรงกระตุ้นส าคัญที่ก่อให้เกิดการคิดค้นทางปรัชญานั้นคือ
ความสงสัยใครจะรู้เกี่ยวกับพฤติกรรมหรือความเป็นไปของ ปัญหาของชีวิต หรือปัญหาของตัวเอง ฉะนั้นปรัชญา
ธรรมชาติหรือสิ่งรอบๆ ตัวเอง ฉะนั้นปรัชญาตะวันตกจึงมี ตะวันออกจึงมีลักษณะเป็นแนวทางแก้ปัญหาชีวิตหรือเป็นวิธี
ลักษณะเป็นทฤษฎีเกี่ยวกับธรรมชาติเพื่อเข้าใจธรรมชาติ ปฏิบัติในการด าเนินชีวิต
➢ นักปรัชญาเป็นเพียงนักคิด ข้อสรุปของปรัชญา ➢ นักปรัชญาเป็นนักปฏิบัติ ข้อสรุปของปรัชญาตะวันออกจึงเป็น
ตะวันตกจึงเป็นผลของการคิด ผลของการปฏิบัติด้วยตนเอง
➢ จุดหมายปลายทางของนักปรัชญา คือความรู้หรือการรู้ความ ➢ จุดหมายปลายทางของปรัชญาคือการเข้าถึงความจริงหรือ
จริงเกี่ยวกับโลกหรือธรรมชาติ หลุดพ้นจากสิ่งที่ไม่จริงคือโลก 61
Khopkhun Test Blog. เปรียบเทียบปรัชญาตะวันตกกับปรัชญาตะวันออก. [ออนไลน], เข้าถึงได้จาก : https://khopkhun.wordpress.com. (วันที่สืบค้นข้อมูล 28 มิถุนายน 2564).
์
ศึกษำและวิเครำะห์ปรัชญำ
ลัทธิจิตนิยมเชื่อมโยงกับ
ปรัชญำกำรศึกษำ
(นิรันตรนิยม)
D D
(บ้านจอมยุทธ, 2543)
บ้านจอมยุทธ. (2543). ปรัชญาพื้นฐานทางตะวันตกทีส าคัญ. สืบค้นจาก https://www.baanjomyut.com/library_3/extension1/western_philosophy_imp/01.html
่
(บ้านจอมยุทธ, 2543)
่
บ้านจอมยุทธ. (2543). ปรัชญาพื้นฐานทางตะวันตกทีส าคัญ. สืบค้นจาก https://www.baanjomyut.com/library_3/extension1/western_philosophy_imp/01.html
(ไพฑูรย์ สินลารัตน์, 2525)
้
้ ่
ไพฑูรย์ สินลารัตน์. (2525). ปรัชญาการศึกษาเบืองต้น. พิมพ์ครังที2.
กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
(ไพฑูรย์ สินลารัตน์, 2525)
้
้ ่
ไพฑูรย์ สินลารัตน์. (2525). ปรัชญาการศึกษาเบืองต้น. พิมพ์ครังที2.
กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
(ไพฑูรย์ สินลารัตน์, 2525 )
้
้ ่
ไพฑูรย์ สินลารัตน์. (2525). ปรัชญาการศึกษาเบืองต้น. พิมพ์ครังที2.
กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
(ไพฑูรย์ สินลารัตน์, 2525 )
้
้ ่
ไพฑูรย์ สินลารัตน์. (2525). ปรัชญาการศึกษาเบืองต้น. พิมพ์ครังที2.
กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
https://www.blockdit.com/posts/5ecca5fd96332d18867a67b5
https://www.wikiwand.com/sv/George_Berkel
(ศุภร ศรีแสน, 2526)
้ ่
้
ศักดา ปรางค์ประทานพร. (2526). ปรัชญาการศึกษา ฉบับพืนฐาน. พิมพ์ครังที1 ey
. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร ์
http://patiwat603.blogspot.com/p/immanuel-kant.html
(ศุภร ศรีแสน, 2526) https://sites.google.com/site/kruinintira/rex-ne-dek-artt
้
้ ่
ศักดา ปรางค์ประทานพร. (2526). ปรัชญาการศึกษา ฉบับพืนฐาน. พิมพ์ครังที1
. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร ์
https://www.wikiwand.com/th/%
(ศุภร ศรีแสน, 2526) https://sites.google.com/site/kruinintira/lib-nis
้
้ ่
ศักดา ปรางค์ประทานพร. (2526). ปรัชญาการศึกษา ฉบับพืนฐาน. พิมพ์ครังที1
. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร ์
(ไพฑูรย์ สินลารัตน์, 2525)
้
้ ่
ไพฑูรย์ สินลารัตน์. (2525). ปรัชญาการศึกษาเบืองต้น. พิมพ์ครังที2.
กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
(ไพฑูรย์ สินลารัตน์, 2525)
้
้ ่
ไพฑูรย์ สินลารัตน์. (2525). ปรัชญาการศึกษาเบืองต้น. พิมพ์ครังที2.
กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
(ไพฑูรย์ สินลารัตน์, 2525)
้ ่
้
ไพฑูรย์ สินลารัตน์. (2525). ปรัชญาการศึกษาเบืองต้น. พิมพ์ครังที2.
กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
D D
(ส ำนักหอสมุดและศูนย์สำรสนเทศวิทยำศำสตร์และเทคโนโลยี, 2010)
ส านกหอสมุดและศูนย์สารสนเทศวิทยาศาสตร ์และเทคโนโลยี. (2010). เพลโต : Plato.
ั
สืบค้นจาก http://siweb1.dss.go.th/Scientist/Scientist/Plato.html
D D
(ส ำนักหอสมุดและศูนย์สำรสนเทศวิทยำศำสตร์และเทคโนโลยี, 2010)
ส านกหอสมุดและศูนย์สารสนเทศวิทยาศาสตร ์และเทคโนโลยี. (2010). เพลโต : Plato.
ั
สืบค้นจาก http://siweb1.dss.go.th/Scientist/Scientist/Plato.html
D D
(โรงเรียนปริยัติธรรม วัดพระธรรมกำย, 2021)
่
โรงเรียนปริยัติธรรม วัดพระธรรมกาย. (2021). พิมานศึกษา เพือความหลดพ้น. สืบค้น
ุ
จากhttps://www.pariyat.com/home/about-pariyat
D D
(โรงเรียนปริยัติธรรม วัดพระธรรมกำย, 2021)
่
ุ
โรงเรียนปริยัติธรรม วัดพระธรรมกาย. (2021). พิมานศึกษา เพือความหลดพ้น.
สืบค้นจากhttps://www.pariyat.com/home/about-pariyat
D D
(โรงเรียนวิถีพุทธ, 2561)
โรงเรียนวิถีพุทธ. (2561). โรงเรียนวิถีพุทธ. สืบค้นจากhttps://www.vitheebuddha.com/main.php?url=course
(อุดมศักดิ์ มีสุข, 2552)
์
อุดมศักดิ มีสุข. (2552). ปรัชญาและปรัชญาการศึกษา. สืบค้นจาก
https://www.kroobannok.com/19891
(อุดมศักดิ์ มีสุข, 2552)
์
อุดมศักดิ มีสุข. (2552). ปรัชญาและปรัชญาการศึกษา. สืบค้นจาก
https://www.kroobannok.com/19891
(ศักดำ ปรำงค์ประทำนพร, 2526)
้ ่
้
ศักดา ปรางค์ประทานพร. (2526). ปรัชญาการศึกษา ฉบับพืนฐาน. พิมพ์ครังที1. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร ์
(Jane, 2012)
ิ
ิ
Jane. (2012). ทฤษฎีการศึกษาแบบนรันตรนยม. สืบค้นจาก https://www.gotoknow.org/posts/20650
(Jane, 2012)
ิ
ิ
Jane. (2012). ทฤษฎีการศึกษาแบบนรันตรนยม. สืบค้นจาก https://www.gotoknow.org/posts/20650
(Jane, 2012)
ิ
ิ
Jane. (2012). ทฤษฎีการศึกษาแบบนรันตรนยม. สืบค้นจาก https://www.gotoknow
.org/posts/20650
(Jane, 2012)
ิ
ิ
Jane. (2012). ทฤษฎีการศึกษาแบบนรันตรนยม. สืบค้นจาก https://www.gotoknow.org/posts/20650
(Jane
, 2012)
ิ
ิ
Jane. (2012). ทฤษฎีการศึกษาแบบนรันตรนยม. สืบค้นจาก https://www.gotoknow.org/posts/20650
ศึกษำและวิเครำะห์
ปรัชญำลัทธิสัจจะนิยม
เชื่อมโยงกับปรัชญำ
กำรศึกษำ (สำรัตถะนิยม)
ศึกษาและวิเคราะห์ ปรัชญาลัทธิสัจนิยม (Realism)
เชื่อมโยงกับปรัชญาการศึกษา เช่น สารัตถนิยม (Essentialism)
ปรัชญาลัทธิสัจนิยม (Realism)
ที่มาของปรัชญาลัทธิสัจนิยม
ปรัชญาสัจนิยม มีมาตั้งแต่สมัยกรีก โดย อริสโตเติล เป็นบิดาแห่งปรัชญา ลัทธินี้เกิดขึ้นในยุค
ฟื้นฟูศิลปวิทยา นับเป็นยุคทองแห่งวิชาการ เป็นยุคของวิทยาศาสตร์ (ศุภร ศรีแสน. 2522 : 72) แนวคิด
ของกลุ่มลัทธิสัจนิยมเน้นในเรื่องโลกแห่งวัตถุธรรม (A World of thing) มีความเชื่อว่าความจริงหรือความรู้
ต่าง ๆ คือสิ่ง ที่สังเกตได้ และทุกสิ่งทุกอย่างที่มีอยู่ในโลกนี้เป็นจริงอยู่ในตัวของมันอย่างอิสระ เพราะฉะนั้น
คนเราจะต้องหาวิธีการและเทคนิคที่เหมาะสมเพื่อเรียนรู้สิ่งนั้น ๆ เอง (กิติมา ปรีดีดิลก. 2521 : 53) สัจนิยม
มีอิทธิพลต่อการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ ได้รับการยอมรับตั้งแต่เข้าสู่ยุคอุตสาหกรรมปลายศตวรรษที่ 19
โดยมีหลักการคือการมุ่งฝึกเด็กเพื่อให้เป็นผู้เชี่ยวชาญเฉพาะสาขา
ครูปุ้มไบโอ ชีววิทยา. ปรัชญาสัจจนิยม. (ออนไลน์). 2559. แหล่งที่มา: http://blog.eduzones.com/biology1/172570 (5 กรกฎาคม 2564)
ปรัชญาการศึกษาสัจนิยม
แนวความคิดหลักทางการศึกษาของปรัชญาลัทธิสัจนิยม คือ ความเชื่อที่ว่า
หลักการของความรู้ จะต้องมีลักษณะจีรังยั่งยืนอย่างแท้จริง คงที่ ไม่เปลี่ยนแปลง
ซึ่งเราควรอนุรักษ์และถ่ายทอดให้ใช้ได้ในปัจจุบันและอนาคต
ซึ่งมาจากทัศนะของ เซนต์ โทมัส อะไควนัส (St.Thomas Aquinas)
ผู้ซึ่งย้ าว่า พลังแห่งเหตุผลของมนุษย์ผนวกกับแรงศรัทธา คือ เครื่องมือทางความรู้
ทิศนา แขมมณี. ศาสตร์การสอน. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2545. แหล่งที่มา: http://kroosomtara009.blogspot.com/p/essentialism.html (5 กรกฎาคม 2564)
ปรัชญาลัทธิสัจนิยม (Realism)
แนวคิดปรัชญาลัทธิสัจนิยม
- โลกและจักรวาล ว่าเป็น โลกแห่งวัตถุ” (The World of Things)
- ความรู้ที่แท้จริง คือ “ข้อเท็จจริงที่สามารถสังเกตได้” (Truth as observable fact)
- เชื่อว่าวัตถุ หรือ ความสุขทางกายเป็นสิ่งมีค่าสูงสุดในชีวิต
- ให้คุณค่าแก่สิ่งที่เป็นรูปธรรมมากกว่าสิ่งที่เป็นนามธรรม
- สิ่งทั้งหลายที่เห็นตามธรรมชาตินั้นเป็นจริงในตัวของมันเองไม่ขึ้นอยู่กับจิต
่
- การค้นหาความรู้ของวัตถุนิยมอาศัยการเฝ้าสังเกตอยางมีระเบียบ
ครูปุ้มไบโอ ชีววิทยา. ปรัชญาสัจจนิยม. (ออนไลน์). 2559. แหล่งที่มา: http://blog.eduzones.com/biology1/172570 (5 กรกฎาคม 2564)
COM60DRU. ปรัชญาการศึกษาสารัตถนิยม. (ออนไลน์). 2560. แหล่งที่มา: https://sites.google.com/site/drongbung0260/ngan-prachya-11-bth/-1 (5 กรกฎาคม 2564)
แนวคิดปรัชญาลัทธิสัจนิยม
แนวคิดเกี่ยวกับ ความดีหรือจริยธรรม ของนักปรัชญากลุ่มสัจนิยม คือ
- จริยธรรมเป็นกฎของธรรมชาติ” (the law of nature)
แนวคิดเกี่ยวกับ ความงามหรือสุนทรียภาพ คือ
- สุนทรียะ เป็นเครื่องสะท้อนถึงธรรมชาติที่เป็นจริง (reflection of nature)
ครูปุ้มไบโอ ชีววิทยา. ปรัชญาสัจจนิยม. (ออนไลน์). 2559. แหล่งที่มา: http://blog.eduzones.com/biology1/172570 (5 กรกฎาคม 2564)
รูปแบบของปรัชญาลัทธิสัจนิยม
สัจนิยมเป็นทฤษฎีที่ให้ความส าคัญแก่ความมีอยู่ของวัตถุว่าเป็นจริง สัจนิยมแบ่งออกเป็น 3 รูปแบบ คือ
1. สัจจนิยมโดยตรง (Direct Realism)
- สัจจนิยมแบบผิวเผิน (Naive Realism)
2. สัจจนิยมแบบโดยอ้อม (indirect realism)
- สัจจนิยมแบบตัวแทน (Representative Realism)
3. สัจจนิยมใหม่ (New Realism)
บ้านจอมยุทธ. ทฤษฎีธรรมชาติของความรู้. (ออนไลน์). 2543. แหล่งที่มา: https://www.baanjomyut.com/library_2/extension-2/theory_of_the_nature_of_knowledge/02.html
(5 กรกฎาคม 2564)
บ้านจอมยุทธ. สัจนิยม (Realism). (ออนไลน์). 2543. แหล่งที่มา: http://119.46.166.126/self_all/selfaccess12/m6/710/lesson4/art/6.php (5 กรกฎาคม 2564)
รูปแบบของปรัชญาลัทธิสัจนิยม
สัจนิยมเป็นทฤษฎีที่ให้ความส าคัญแก่ความมีอยู่ของวัตถุว่าเป็นจริง สัจนิยมแบ่งออกเป็น 3 รูปแบบ คือ
1. สัจจนิยมโดยตรง (Direct Realism)
- สัจนิยมแบบผิวเผิน (Native Realism)
- เชื่อว่าความจริงเป็นเอกทัศในตัวมันเอง ไม่ขึ้นกับการรับรู้ของจิตหรือผู้รู้ ไม่ว่าจะมีใคร
ไปรับรู้มันหรือไม่ ก็คงมีอยู่ตามปกติและปรากฎต่อประสาทของเราตามที่เป็น
- ความรู้เกิดจากความเป็นจริงของแต่ละสิ่ง ไม่ว่าจะเป็นขนาด สี รูปร่าง เสียง อุณหภูมิ
ซึ่งสิ่งเหล่านี้เป็นคุณภาพ (quality) ที่มีอยู่จริงของวัตถุภายนอก มิใช่เป็นสิ่งที่จิตสร้างขึ้น
(ความรู้เกิดจากความจริง ความจริงคือสิ่งที่มองเห็น)
บ้านจอมยุทธ. ทฤษฎีธรรมชาติของความรู้. (ออนไลน์). 2543. แหล่งที่มา: https://www.baanjomyut.com/library_2/extension-2/theory_of_the_nature_of_knowledge/02.html
(5 กรกฎาคม 2564)
บ้านจอมยุทธ. สัจนิยม (Realism). (ออนไลน์). 2543. แหล่งที่มา: http://119.46.166.126/self_all/selfaccess12/m6/710/lesson4/art/6.php (5 กรกฎาคม 2564)
2. สัจจนิยมแบบโดยอ้อม (indirect realism)
- สัจนิยมแบบตัวแทน (Representative Realism)
- นักปรัชญาสัจนิยมแบบตัวแทน คือ ล็อค ล็อค
- เชื่อว่า เราไม่สามารถเข้าถึงความจริงโดยตรง แต่เข้าถึงด้วยข้อมูลอันเป็นตัวแทนของ
ความจริง นักปรัชญาสัจนิยมแบบตัวแทนนี้ คือ ล็อค ล็อค
- การรับรู้ (Perception) โลกภายนอกโดยผ่านทางมโนคติ (idea) คือ ตัวแทนของวัตถุ
ซึ่งไม่ได้มีอยู่จริงในจิตมนุษย์ แต่เป็นภาพถ่ายของโลกภายนอก แต่เรารับรู้โลกภายนอกโดยตรงไม่ได้ สิ่งที่เรารู้ได้
คือ มโนคติ
(ความรู้เกิดจากความจริง ความจริงคือสิ่งที่มองเห็น)
บ้านจอมยุทธ. ทฤษฎีธรรมชาติของความรู้. (ออนไลน์). 2543. แหล่งที่มา: https://www.baanjomyut.com/library_2/extension-2/theory_of_the_nature_of_knowledge/02.html
(5 กรกฎาคม 2564)
บ้านจอมยุทธ. สัจนิยม (Realism). (ออนไลน์). 2543. แหล่งที่มา: http://119.46.166.126/self_all/selfaccess12/m6/710/lesson4/art/6.php (5 กรกฎาคม 2564)
มโนคติตามหลักการของ ล็อค ล็อค มี 2 ทาง ได้แก่
1. ประสาทสัมผัส (sensation) คือ การรับรู้ข้อมูลจากภายนอก เช่น นัยต์ตาเห็น
ดอกกุหลาบ (ข้อมูลภายนอก) มโนคติของดอกกุหลาบเกิดขึ้นในจิต สิ่งที่รับรู้จึงไม่ใช่ดอกกุหลาบแต่เป็นมโนคติ
ของดอกกุหลาบ
2. การไตร่ตรอง (reflection) เป็นการท างานของจิต เช่น มโนคติที่เกิดจากการรับรู้ (เห็น)
ดอกกุหลาบย่อมชัดเจนกว่าการนึกถึงดอกกุหลาบ การไตร่ตรองเป็นข้อมูลภายใน ซึ่งจะเกิดไม่ได้หากไม่ผ่าน
ประสาทสัมผัสมาก่อน เช่น ถ้าไม่เคยเห็นดอกกุหลาบมาก่อนก็จะไม่สามารถนึกถึงดอกกุหลาบได้
(มโนคติได้จากประสาทสัมผัสชัดเจนกว่ามโนคติได้จากการไตร่ตรอง)
บ้านจอมยุทธ. ทฤษฎีธรรมชาติของความรู้. (ออนไลน์). 2543. แหล่งที่มา: https://www.baanjomyut.com/library_2/extension-2/theory_of_the_nature_of_knowledge/02.html
(5 กรกฎาคม 2564)
บ้านจอมยุทธ. สัจนิยม (Realism). (ออนไลน์). 2543. แหล่งที่มา: http://119.46.166.126/self_all/selfaccess12/m6/710/lesson4/art/6.php (5 กรกฎาคม 2564)
3. สัจนิยมใหม่ (New Realism)
- นักปรัชญาสัจนิยมใหม่ ได้แก่ จอร์จ เอดเวิด มัวร์ (George Edward Moore)
- เชื่อว่า ทั้งประสบการณ์และเหตุผลต่างก็มีส่วนในการเข้าถึงความจริงเหมือนกัน
- มนุษย์เราสามารถรับรู้สิ่งต่าง ๆ ได้โดยตรง เรารับรู้อย่างไรความจริงก็เป็นอย่างนั้น
ไม่มีความแตกต่างระหว่างสภาพที่เป็นจริงกับสภาพที่ปรากฏ เช่น เรารับรู้ว่าดอกกุหลายสีแดง ในความเป็นจริง
ดอกกุหลาบก็มีสีแดงแบบเดียวกับที่เรารับรู้
(เห็นสิ่งใด สิ่งนั้นก็เป็นอย่างที่เห็น รับรู้อย่างไร ความจริงก็เป็นอย่างนั้น)
บ้านจอมยุทธ. ทฤษฎีธรรมชาติของความรู้. (ออนไลน์). 2543. แหล่งที่มา: https://www.baanjomyut.com/library_2/extension-2/theory_of_the_nature_of_knowledge/02.html
(5 กรกฎาคม 2564)
บ้านจอมยุทธ. สัจนิยม (Realism). (ออนไลน์). 2543. แหล่งที่มา: http://119.46.166.126/self_all/selfaccess12/m6/710/lesson4/art/6.php (5 กรกฎาคม 2564)
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search