เล่มคู่มือสำหรับครู STEM

277

1.5 สตู รแป้งโดวท์ ่ีใช้และอัตราสว่ นของสารอิเลก็ โทรไลต์ท่ีเหมาะสมสำหรับการตอ่ วงจรไฟฟา้ คอื (2 คะแนน)
ขึ้นอย่กู ับอตั ราส่วนของนกั เรียนแต่ละกลุ่ม

วงจรอย่างง่าย วงจรแบบอนกุ รม วงจรแบบขนาน
ตวั อย่างรูปภาพจาก Internet

278

ตอนท่ี 3 เงือ่ นไขในการออกแบบส่ิงประดิษฐท์ างไฟฟา้ อย่างสร้างสรรคจ์ ากแปง้ โดว์
เงื่อนไข
ให้ออกแบบสิ่งประดิษฐท์ างไฟฟ้าจากแป้งโดว์ โดยสิง่ ประดษิ ฐต์ ้องมีแสงสวา่ งจากหลอดไฟ LED

อย่างสร้างสรรค์ มีการต่อวงจรไฟฟ้าอย่างหลากหลาย โดยไม่ใช้ลวดตัวนำ (สายไฟ) ซึ่งนักเรียนสามารถเลือกใช้
อุปกรณ์และสารเคมีท่ีกำหนดให้เทา่ น้ัน ซ่ึงนกั เรยี นสามารถรว่ มกันวิเคราะหแ์ ละออกแบบโดยใช้ความรู้ท่ีได้เรียนรู้
ในแผนการจัดการเรยี นรู้ท่ี 1-4

ขอ้ จำกัด
1) ส่ิงประดษิ ฐ์ตอ้ งมีความสรา้ งสรรค์และมีสสี นั จากแสงสว่างของหลอด LED

2) สงิ่ ประดิษฐจ์ ะต้องเสร็จทนั เวลาท่กี ำหนด และมอี งคป์ ระกอบของวงจรไฟฟา้ ครบถว้ นและถูกต้อง

3.1 คำถามก่อนการทำกิจกรรม (2 คะแนน)
ระบุปญั หาจากเงือ่ นไขที่กำหนด

1. ส่ิงประดิษฐ์ทางไฟฟา้ จากแป้งโดว์ 2. สิ่งประดษิ ฐต์ ้องมแี สงสว่างจากหลอดไฟ LED อยา่ งสร้างสรรค์
3. มีการตอ่ วงจรไฟฟา้ อยา่ งหลากหลาย โดยไมใ่ ชล้ วดตวั นำ (สายไฟ)

ตัวแปรตน้ ปรมิ าณของเกลอื แกงและปริมาณนำ้ ในอัตราส่วนต่าง ๆ
ตัวแปรตาม การแตกตัวของไอออน ความสวา่ งของหลอด LED
ตัวแปรควบคุม ขนาดของหลอด LED แรงดนั ไฟฟา้ ของถ่านไฟ
สมมติฐานของการทดลอง

ถา้ อตั ราสว่ นของเกลือแกงและน้ำมคี วามสามารถในการละลายตา่ งกนั ดังนั้นการแตกตวั ของไอออนและ
ความสว่างของหลอด LED ก็จะแตกต่างกนั

279

3.2 ออกแบบสิ่งประดิษฐ์ทางไฟฟ้าอย่างสร้างสรรค์จากแป้งโดว์ (3 คะแนน) ใช้เกณฑ์การประเมินสมรรถนะ
การสอื่ สาร

คำชีแ้ จง ให้นักเรยี นออกแบบส่งิ ประดิษฐ์ทางไฟฟ้าอย่างสร้างสรรค์จากแป้งโดว์ และนำเสนอโดยใช้ Application
keynote มีองค์ประกอบของการออกแบบ ดงั นี้

1) ชื่อของสิ่งประดิษฐ์ ออกแบบเพื่อกลุ่มเป้าหมายใด เหตุผลในการออกแบบสิ่งประดิษฐ์ และประโยชน์
ของสิง่ ประดษิ ฐ์

2) ใช้วงจรไฟฟ้าแบบใดในการสรา้ งสิ่งประดษิ ฐ์ และใหร้ ะบุองคป์ ระกอบของวงจรไฟฟ้า
3) รปู ภาพของส่ิงประดษิ ฐท์ ่นี กั เรียนออกแบบ

280

3.3 ผลการทดสอบ ประเมินผล และปรบั ปรงุ แก้ไขวิธกี ารแกไ้ ขปัญหาหรอื แกไ้ ขชน้ิ งาน (2 คะแนน)

ขึ้นอยู่กับผลการทดสอบ ประเมินผล และปรับปรุงแก้ไขวิธีการแก้ไขปัญหาหรือแก้ไขชิ้นงาน ของ
นกั เรียนแตล่ ะกลุม่

3.4 หลักการในการออกแบบ (พอสงั เขป) (2 คะแนน)
ในการสร้างส่ิงประดิษฐ์ทางไฟฟ้าจากแป้งโดว์ มกี ารใชค้ วามรู้เก่ียวกับวชิ าเคมีในเรื่อง สารละลายอิเล็กโทรไลต์

การแตกตัวของสารเมอ่ื ละลายน้ำ และมวลตอ่ โมลของสาร เพอ่ื ใชใ้ นการเลอื กสารที่คาดว่าจะใช้น้อยที่สุดในการทำ
ให้แป้งโดว์นำไฟฟ้า นอกจากนี้ยังมีการใช้ความรู้เกี่ยวกับการต่อวงจรไฟฟ้าเพื่อทำให้ครบวงจรและหลอด LED
สว่าง โดยวงจรไฟฟ้าเป็นเส้นทางที่กระแสไฟฟ้าผ่านได้ครบรอบประกอบด้วยแหล่งกำเนิดไฟฟ้าสายไฟฟ้าและ
เครื่องใช้ไฟฟ้าหรืออุปกรณ์ไฟฟ้าแหล่งกำเนิดไฟฟ้าเช่นถ่ายไฟฉายหรือแบตเตอรี่ทำหน้าที่ให้พลังงานไฟฟ้า
สายไฟฟ้าเป็นตัวนำไฟฟ้าทำหน้าทเี่ ช่ือมต่อระหว่างแหล่งกำเนิดไฟฟ้าและเครื่องใช้ไฟฟ้าเขา้ ด้วยกันเคร่ืองใช้ไฟฟ้า
มีหน้าที่เปลี่ยนพลังงานไฟฟ้าเป็นพลังงานอื่นการต่อวงจรไฟฟ้าวงจรไฟฟ้าที่กระแสไฟฟ้าไหลได้ครบวงจรทำให้
โหลดหรือเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ต่ออยู่ในวงจรนั้น ๆ ทำงานคือวงจรปิดการต่อเซลล์ไฟฟ้าแบบอนุกรมเป็น การต่อ
เซลล์ไฟฟ้าขั้วบวกกับขั้วลบเรียงกนั ไปตามลำดบั เพ่ือใหก้ ระแสไฟฟ้าเดินทางเดินทางเดียวหลอดไฟฟ้าจะสว่างกวา่
การต่อเซลล์ไฟฟา้ แบบขนาน แตร่ ะยะเวลาในการใช้งานส้นั กวา่ )

281

เกณฑ์การให้คะแนนใบกจิ กรรมที่ 1 เรอื่ ง Electric Dough คะแนน คะแนนรวม
ข้อ รายการประเมนิ 2 2

(คะแนนเต็ม) 1 2
1. สามารถเลือกและระบวุ ัสดุและสารเคมีในการทำแป้งโดว์นำ 0 2
2 2
(2 คะแนน) ไฟฟ้าที่สอดคล้องกับการวิธีการทำแป้งโดว์นำไฟฟ้าและ 1
ปรมิ าณทีร่ ะบุมีความเหมาะสม 0
สามารถเลอื กและระบวุ สั ดุและสารเคมีในการทำแป้งโดว์นำ 2
ไฟฟา้ ท่ีสอดคล้องกบั การวธิ ีการทำแปง้ โดวน์ ำไฟฟา้ 1
เลอื กวัสดแุ ละสารเคมีไมส่ อดคล้องกับวธิ ีการทำแป้งโดว์นำ 0
ไฟฟ้า 2

2. ระบุอัตราส่วนของเกลือแกงและน้ำมากกว่า 3 อัตราส่วน 1
(2 คะแนน) สำหรับการทำแป้งโดวน์ ำไฟฟา้
0
ระบุอัตราส่วนของเกลือแกงและน้ำ มากกว่า 2 อัตราส่วน
สำหรบั การทำแป้งโดว์นำไฟฟา้
ระบุอัตราส่วนของเกลือแกงและน้ำ มากกว่า 1 อัตราส่วน
สำหรับการทำแป้งโดวน์ ำไฟฟ้า
3. ระบุขั้นตอนการทำแป้ง Dough รวมทั้งระบุอัตราส่วนของ
(2 คะแนน) สารอิเลก็ โทรไลตข์ องแปง้ โดว์อย่างละเอียดและชดั เจน
ระบุขั้นตอนการทำแป้ง Dough รวมทั้งระบุอัตราส่วนของ
สารอเิ ลก็ โทรไลตข์ องแปง้ โดวอ์ ยา่ งละเอียดและชดั เจน
ระบุขั้นตอนการทำแป้ง Doughอัตราส่วนของสาร
อเิ ลก็ โทรไลต์ไม่สอดคลอ้ งกับการทำแป้งโดว์นำไฟฟ้า
4. สามารถทดสอบแป้งโดว์นำไฟฟ้าและต่อวงจรไฟฟ้าได้
(2 คะแนน) ถูกต้องทั้ง 3 แบบ และสามารถระบุอัตราส่วนของสาร
อเิ ล็กโทรไลตท์ ี่เหมาะสมสำหรับการตอ่ วงจรไฟฟา้ ได้
สามารถทดสอบแป้งโดว์นำไฟฟ้าและต่อวงจรไฟฟ้าได้
ถูกต้องทั้ง 2 แบบ และสามารถระบุอัตราส่วนของสาร
อิเล็กโทรไลต์ท่ีเหมาะสมสำหรับการต่อวงจรไฟฟ้าได้
สามารถทดสอบแป้งโดว์นำไฟฟ้าและต่อวงจรไฟฟ้าได้
ถูกตอ้ งท้ัง 1 แบบ

282

ขอ้ รายการประเมนิ คะแนน คะแนนรวม
(คะแนนเตม็ ) 2 2
ระบุปัญหาจากเง่อื นไขได้ 3 ขอ้ และสามารถระบตุ ัวแปรต้น 1
5. ตัวแปรตาม ตัวแปรควบคุม และสมมติฐานได้ถูกต้องและ 0 3
(2 คะแนน) ครบถ้วน 2
ระบปุ ญั หาจากเงอื่ นไขได้ 2 ข้อ และสามารถระบุตวั แปรต้น 2
6. ตัวแปรตาม ตัวแปรควบคุม และสมมติฐานได้ถูกต้องและ 1 2
(3 คะแนน) ครบถว้ น 0
ระบุปัญหาจากเง่อื นไขได้ 1 ข้อ และสามารถระบตุ ัวแปรต้น 2 17 คะแนน
7. ตวั แปรตาม ตัวแปรควบคุม และสมมตฐิ านไดบ้ างส่วน 1
(2 คะแนน) ใชเ้ กณฑก์ ารประเมินสมรรถนะการสอ่ื สาร 0

8. ระบุผลการทดสอบ ประเมินผล และสามารถเสนอวิธีการ
(2 คะแนน) ปรับปรุงแก้ไขปัญหาหรือแก้ไขชิ้นงาน จำนวน 3 วิธี และมี
ความอยา่ งละเอยี ด รอบคอบ
ระบุผลการทดสอบ ประเมินผล และสามารถเสนอวิธีการ
ปรับปรุงแก้ไขปัญหาหรือแก้ไขชิ้นงาน จำนวน 2 วิธี และมี
ความอย่างละเอียด รอบคอบ
ระบุผลการทดสอบ ประเมินผล และสามารถเสนอวิธีการ
ปรับปรงุ แกไ้ ขปญั หาหรอื แกไ้ ขชิน้ งาน จำนวน 1 วิธี
ระบหุ ลักการออกแบบและสามารถเช่ือมโยงความรู้เก่ียวกับ
วงจรไฟฟ้า สารละลายอิเล็กโทรไลต์ เหมาะสมสอดคล้อง
กับสง่ิ ประดษิ ฐ์
ระบุหลกั การออกแบบและสามารถเช่ือมโยงความรู้เก่ียวกับ
วงจรไฟฟ้า สารละลายอิเล็กโทรไลต์ เหมาะสมกับ
สิ่งประดษิ ฐ์
ระบหุ ลักการออกแบบและสามารถเช่ือมโยงความรู้เกี่ยวกับ
วงจรไฟฟา้ สารละลายอิเลก็ โทรไลต์

รวม

283

เฉลยใบกจิ กรรมที่ 2
เร่อื ง ไฟฟา้ น่ารู้

ตอนที่ 1 เรอ่ื ง ความสำคญั ของไฟฟา้ (เฉลย)

1.1 สำรวจการใช้ไฟฟ้าในกจิ วตั รประจำวนั (คะแนนเตม็ 15 คะแนน)

คำช้ีแจง: สำรวจการใชไ้ ฟฟา้ ในกิจวตั รประจำวนั ของนกั เรียนเก่ียวขอ้ งกบั ไฟฟา้ อย่างไรบา้ ง และจะส่งผลกระทบ
อะไรบา้ งหากนักเรยี นไม่มีไฟฟ้าใช้ในการทำกจิ วัตรประจำวนั (อย่างนอ้ ย 3 กิจกรรม)

กิจกรรมประจำวัน อปุ กรณไ์ ฟฟ้าทใ่ี ชใ้ นกจิ กรรม ผลกระทบทีเ่ กิดขน้ึ หากไม่มี
ไฟฟ้า
- เครอื่ งปม๊ั นำ้
1. อาบน้ำ (1 คะแนน) - เคร่ืองทำน้ำอนุ่ - ตอ้ งตักนำ้ อาบ
- อาบนำ้ เย็น
2.แต่งตัว (1 คะแนน) - ไดร์เปา่ ผม
- หลอดไฟ - ไมม่ แี สงสงสว่าง
- ปัตตาเลย่ี นตัดผม - ผมเปียกต้องปล่อยแห้งเองตาม
ธรรมชาติ,
3.กนิ ขา้ ว (1 คะแนน) - หม้อหงุ ข้าว - ผมยาว (ผชู้ ายตอ้ งใชป้ ัตตาเล่ียน
- ต้เู ย็น ตัดผม)
4. เรียนหนงั สือ (1 - เตาไมโครเวฟ - ตอ้ งทำกบั ขา้ วโดยใช้เตาถา่ น
คะแนน) - กระทะไฟฟา้ เตาแก๊ส ทำใหช้ า้ เสียเวลา
- คอมพิวเตอร์
-โปรเจคเตอร์ - ไม่สามารถใช้สื่อเทคโนโลยี เช่น
- โทรทัศน์ อินเทอร์เน็ต คอมพิว เต อร์
- เคร่อื งฉายสไลด์ โทรทัศน์ ในการเรยี นได้

284

กจิ กรรมประจำวัน อปุ กรณ์ไฟฟา้ ท่ใี ช้ในกิจกรรม ผลกระทบท่เี กดิ ข้นึ หากไม่มี
ไฟฟ้า
5.ทำการบา้ น - ไมโครโฟน
(1 คะแนน) - ลำโพง - ไม่มีแสงสว่าง ค้นหาข้อมูลจาก
อินเทอรเ์ นต็ ไม่ได้
6.กิจกรรมยามวา่ ง/ -หลอดไฟ
พกั ผอ่ น (1 คะแนน) -พดั ลม - ไมไ่ ดด้ ูโทรทัศน์
-คอมพวิ เตอร์ - ไม่ไดเ้ ล่นอนิ เทอรเ์ น็ต
-โน้ตบกุ๊ -ไม่ไดเ้ ล่นเกมออนไลน์
-โทรศพั ท์
-แท็บเลต็
-โทรทัศน์
-วิทยุ

คำถามทา้ ยกจิ กรรม

คำชี้แจง : ใหน้ ักเรียนตอบคำถามตอ่ ไปนีใ้ ห้ถกู ต้องครบถ้วนสมบรู ณ์

1. หากในชีวิตประจำวนั ของนกั เรียนไม่มไี ฟฟา้ ใช้จะเกดิ ผลกระทบอยา่ งไรบ้าง (3 คะแนน)

(แนวคำตอบ : มีความยุ่งยากในการใช้ชีวิต ขาดสิ่งอำนวยความสะดวกในหลาย ๆ อย่างทำให้เสียเวลาในการใช้
ชวี ติ ประจำวนั )

2. ยกตวั อย่างพลังงานไฟฟ้าที่ไดจ้ ากพลงั งานธรรมชาติพร้อมทงั้ ระบุผลกระทบในเชงิ ลบและเชงิ บวกต่อสงิ่ แวดล้อม
(1 คะแนน)

(แนวคำตอบ: โรงไฟฟา้ พลงั นำ้ เขอื่ นภมู พิ ล จงั หวดั ตาก มีผลกระทบในเชิงบวกคือการมสี ว่ นช่วยในการลดปริมาณ
ก๊าซเรือนกระจกจากการสร้างกระแสไฟฟ้าชนิดอื่นๆ และผลกระทบในเชิงลบคือพื้นที่ป่าและปริมาณสัตว์ป่ารอบ
เขื่อน ที่ทุกครั้งที่เกิดการสร้างเขื่อนขึ้น ต้นไม้หลายพันหลายหมื่นต้นจะถูกทำลายจากการจมลงในกระแสน้ำหรือ
ถูกโค่นนั้นเอง)

285

3.แนวทางในการแก้ไขปัญหาทเ่ี ปน็ ผลกระทบตอ่ ส่งิ แวดลอ้ มในการผลติ กระแสไฟฟา้ (1 คะแนน)
(แนวทางการแกป้ ัญหา: ช่วยกันปลกู ปา่ ทดแทนต้นไมท้ ี่เกิดจากการสูญเสียในการสร้างเข่ือนผลิตไฟฟ้าพลังงานน้ำ)

2.2 ออกแบบโปสเตอรร์ ณรงค์การใชไ้ ฟฟ้าอยา่ งประหยดั (15 คะแนน)

คำช้แี จง: นักเรยี นออกแบบโปสเตอร์รณรงค์การใช้ไฟฟ้าอยา่ งประหยัดลงในแอปพลิเคชัน Numbers

เกณฑก์ ารให้คะแนน เรอ่ื ง ความสำคญั ของไฟฟ้า

ขอ้ รายการประเมนิ คะแนน คะแนนรวม
(คะแนน) 1 6
เง่อื นไข มคี ำตอบถูกตอ้ ง 3-4 คำตอบ
1. ตวั อย่างคำตอบ 3-4 คำตอบ ประกอบดว้ ย
(1) อปุ กรณไ์ ฟฟ้าทใ่ี ช้ในกจิ กรรมอาบน้ำ
-เคร่ืองปั๊มนำ้
-เครอื่ งทำนำ้ อุ่น
ผลกระทบทเี่ กิดขึ้นหากไมม่ ไี ฟฟ้า
-ต้องตักน้ำอาบ
-อาบนำ้ เย็น

เงอ่ื นไข มีคำตอบถูกต้อง 1-2 คำตอบ 0.5

เงอ่ื นไข มกี ารจับประเด็นสาํ คัญไดน้ ้อย 0

2. เงื่อนไข มีคำตอบถกู ต้อง 3-4 คำตอบ

(1) ตวั อยา่ งคำตอบ 3-4 คำตอบ ประกอบดว้ ย 1

อุปกรณ์ไฟฟา้ ทใี่ ช้ในกจิ กรรมแต่งตัว

- ไดร์เป่าผม

- หลอดไฟ

ผลกระทบทีเ่ กิดขึ้นหากไม่มีไฟฟา้

- ไม่มแี สงสงสว่าง

- ผมเปยี กต้องปล่อยแหง้ เองตามธรรมชาติ

เงอ่ื นไข มีคำตอบถกู ต้อง 1-2 คำตอบ 0.5

เง่อื นไข มกี ารจับประเดน็ สําคัญไดน้ ้อย 0

286

3. เงอ่ื นไข มคี ำตอบถูกต้อง 3-4 คำตอบ 1

(1) ตวั อย่างคำตอบ 3-4 คำตอบ ประกอบดว้ ย

อปุ กรณ์ไฟฟา้ ท่ีใชใ้ นกิจกรรมกนิ ขา้ ว

- หมอ้ หงุ ขา้ ว

- ตู้เย็น

ผลกระทบท่ีเกิดขน้ึ หากไม่มีไฟฟา้

- ตอ้ งทำกับข้าวโดยใชเ้ ตาถ่าน

เตาแกส๊ ทำให้ช้า เสียเวลา

เงอ่ื นไข มคี ำตอบถูกต้อง 1-2 คำตอบ 0.5

เงื่อนไข มีการจบั ประเดน็ สําคัญได้น้อย 0

4. เงื่อนไข มีคำตอบถูกต้อง 3-4 คำตอบ 1

(1) ตัวอยา่ งคำตอบ 3-4 คำตอบ ประกอบดว้ ย

อุปกรณไ์ ฟฟ้าท่ใี ช้ในกิจกรรมเรียนหนงั สือ

- คอมพิวเตอร์

-โปรเจคเตอร์

ผลกระทบที่เกิดข้ึนหากไม่มไี ฟฟ้า

- ไมส่ ามารถใชส้ ่ือเทคโนโลยีได้

-ไมส่ ามารถใช้ อินเทอรเ์ นต็ คอมพิวเตอร์

โทรทัศน์ ในการเรยี นได้

เงอื่ นไข มคี ำตอบถกู ต้อง 1-2 คำตอบ 0.5

เงอ่ื นไข มกี ารจบั ประเดน็ สําคัญได้นอ้ ย 0

5. เง่ือนไข มคี ำตอบถกู ต้อง 3-4 คำตอบ 1

(1) ตัวอย่างคำตอบ 3-4 คำตอบ ประกอบด้วย

อปุ กรณไ์ ฟฟา้ ที่ใช้ในกจิ กรรมทำการบา้ น

-หลอดไฟ

-พัดลม

ผลกระทบที่เกิดขึน้ หากไม่มีไฟฟา้

287

- ไม่มีแสงสวา่ ง คน้ หาขอ้ มูลจากอนิ เทอรเ์ น็ต 0.5
ไม่ได้
เงื่อนไข มคี ำตอบถกู ต้อง 1-2 คำตอบ

เงอื่ นไข มกี ารจบั ประเด็นสําคัญได้น้อย 0

6. เงื่อนไข มคี ำตอบถูกต้อง 3-4 คำตอบ 1

(1) ตวั อย่างคำตอบ 3-4 คำตอบ ประกอบดว้ ย

อปุ กรณไ์ ฟฟ้าท่ใี ชใ้ นกจิ กรรมในการทำ

กจิ กรรมยามว่าง

-โทรศพั ท์

-แทบ็ เลต็

ผลกระทบทเ่ี กดิ ขึ้นหากไม่มไี ฟฟ้า

- ไม่ได้ดโู ทรทัศน์

- ไมไ่ ด้เล่นอนิ เทอรเ์ น็ต

เง่อื นไข มคี ำตอบถกู ต้อง 1-2 คำตอบ 0.5

เงอ่ื นไข มกี ารจับประเด็นสาํ คัญไดน้ ้อย 0

เกณฑ์การให้คะแนนคำถามหลังการทำกจิ กรรม 288

ข้อ รายการประเมิน คะแนน คะแนนรวม
(คะแนน) 3 9
เงอ่ื นไข มีคำตอบถูกต้อง1 คำตอบ
1. ตัวอย่างคำตอบ 0
(3) ความยุ่งยากในการใช้ชีวิต ขาดสิ่งอำนวย 3
ความสะดวกในหลาย ๆ อย่างทำให้เสียเวลา
ในการใช้ชีวิตประจำวนั

เงื่อนไข มคี ำตอบถูกต้อง 0 คำตอบ

2. เงือ่ นไข มคี ำตอบถกู ต้อง1 คำตอบ
(3) ตัวอยา่ งคำตอบ

โรงไฟฟ้าพลังน้ำ เขื่อนภูมิพล จังหวัดตาก มี
ผลกระทบในเชิงบวกคือการมีส่วนช่วยในการ
ลดปริมาณก๊าซเรือนกระจกจากการสร้าง
กระแสไฟฟ้าชนิดอื่นๆ และผลกระทบในเชิง
ลบคือพื้นที่ป่าและปริมาณสัตว์ป่ารอบเขื่อน
ที่ทุกครั้งที่เกิดการสร้างเข่ือนขึ้น ต้นไม้หลาย
พันหลายหมื่นต้นจะถูกทำลายจากการจมลง
ในกระแสน้ำหรือถูกโคน่ น้ันเอง

เงอ่ื นไข มีคำตอบถูกต้อง 0 คำตอบ 0

3. เงื่อนไข มคี ำตอบถูกต้อง1 คำตอบ 3

(3) ตัวอย่างคำตอบ ช่วยกนั ปลกู ปา่ ทดแทนต้นไม้

ที่เกิดจากการสูญเสียในการสร้างเขื่อนผลิต

ไฟฟ้าพลังงานน้ำ

เง่ือนไข มีคำตอบถกู ต้อง 0 คำตอบ 0

289

เกณฑก์ ารใหค้ ะแนนการออกแบบโปสเตอรร์ ณรงค์การใชไ้ ฟฟ้าอยา่ งประหยดั (15 คะแนน)

คำชแี้ จง: นักเรยี นออกแบบโปสเตอรร์ ณรงค์การใช้ไฟฟ้าอยา่ งประหยดั ลงในแอปพลเิ คชัน Numbers

ขอ้ รายการประเมิน คะแนน คะแนนรวม

(คะแนน)

1. เงื่อนไข เนื้อหาถูกต้องตรงประเด็น มีความคิดสร้างสรรค์ มี 15 15

(1) ความเหมาะสมของรูปแบบตัวอักษร มีการจัดวางองค์ประกอบ

ที่เหมาะสม ใช้พื้นที่ทั้งหมดใช้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงการ

ใช้สีและเทคนิคทางศลิ ปะ ช้นิ งานความสวยงามและน่าสนใจ

ตัวอย่างคำตอบ

เงื่อนไข เนื้อหาถูกต้องตรงประเด็นเพียงเล็กน้อย มีความคิด

สร้างสรรค์ มีความเหมาะสมของรูปแบบตัวอักษร มีการจัดวาง

10

องค์ประกอบที่เหมาะสม รวมถึงการใช้สีและเทคนิคทางศิลปะ 5
ชิ้นงานความสวยงามและน่าสนใจ
เงื่อนไข ไม่มีความถูกต้องของเนื้อหา ชิ้นงานไม่มีความคิด
สร้างสรรค์ ขาดความเหมาะสมของรูปแบบตัวอักษร มีการจัด
วางองค์ประกอบที่ไม่เหมาะสม รวมถึงการใช้สีและเทคนิคทาง
ศิลปะ ชน้ิ งานความสวยงามและขาดความนา่ สนใจ

290

ตอนท่ี 2 วงจรไฟฟา้ นา่ รู้

2.1 การต่อวงจรไฟฟา้ อย่างง่าย (เฉลย)

คำถาม : ……………………………………………………………………………………………………………………
วสั ดุ-อุปกรณ์

1. ถา่ นไฟฉาย 1 ก้อน
2. ลงั ถ่านไฟฉาย 1 อัน
3. สายไฟพร้อมหัวหนีบปากจระเข้ 2 เส้น
4. หลอดไฟพร้อมฐาน 1 ชดุ

วิธีดำเนนิ การทดลอง

1.นำสายไฟเสน้ ที่ 1 ต่อเข้ากับขัว้ บวกของถ่านไฟฉาย
2 นำปลายสายไฟเสน้ ที่ 1 อกี ดา้ นหน่ึงตอ่ เข้ากบั ขว้ั หลอด
3.นำสายไฟเส้นที่ 2 ต่อเข้ากับข้วั ลบของถา่ นไฟฉาย สังเกตผลทเ่ี กดิ ขน้ึ
4. นำปลายสายไฟเสน้ ที่ 2 อีกด้านหนึง่ ต่อกบั ขั้วหลอด สงั เกตผลที่เกดิ ขน้ึ
5. ปลดสายไฟออกหน่ึงเสน้ สังเกตผลทเ่ี กดิ ขนึ้
7. ทดลองตอ่ หลอดไฟกับถ่านไฟฉายตามรูปแบบในแบบบนั ทกึ กจิ กรรมการทดลอง สังเกตผลทีเ่ กิดขน้ึ บนั ทึกผล
การทดลอง

291

แบบบันทกึ ผลการทดลอง (8 คะแนน)

คำช้ีแจง: ให้นักเรียนทำการทดลอง เรอื่ ง การตอ่ วงจรไฟฟ้าตามแบบที่กำหนดให้ โดยใช้สญั ลักษณท์ างไฟฟ้าเขียน
แผนภาพแสดงวงจรไฟฟ้า พร้อมระบุลักษณะของวงจรและความสว่างของหลอดไฟ ลงในตารางบันทึกผลให้
เรียบร้อย

วงจรไฟฟา้ สญั ลกั ษณ์ทางไฟฟ้า หลอดไฟ LED ลกั ษณะของวงจร
(สว่าง/ไม่สว่าง) (วงจรปดิ /วงจรเปดิ )
1.

ไมส่ ว่าง วงจรเปิด

2.

สว่าง วงจรปดิ

3.

ไมส่ วา่ ง วงจรเปิด

4.

สวา่ ง วงจรปิด

292

คำถามหลงั การทดลอง (6 คะแนน)

1.จากการทดลองในวงจรไฟฟา้ ประกอบด้วยอุปกรณใ์ ดบ้าง
ถ่านไฟฉาย สายไฟ หลอดไฟ
2.จากการทดลองเหตุใดทำไมหลอดไฟฟา้ จงึ สว่าง
กระแสไฟฟ้าเดินทางจากขั้วบวกของถ่านไฟฉายผ่านสายไฟฟ้าไปยังหลอดไฟฟ้าและผ่านหลอดไฟฟ้ากลับไปยังขั้ว
ลบของถ่านไฟฉาย หลอดไฟจึงสว่าง กระแสไฟฟ้าเดนิ ทางได้ครบวงจร เรียกวา่ วงจรปดิ
3.เพราะเหตุใด เม่ือปลดสายไฟฟา้ ออก 1 เส้น หลอดไฟฟ้าจึงไม่สวา่ ง
เพราะเมื่อปลดสายไฟฟา้ ออก 1 เสน้ ทำให้กระแสไฟฟ้าเดินทางไม่ครบวงจร หลอดไฟฟา้ จงึ ไมส่ วา่ ง เรยี กวา่ วงจร
เปิด

สรุปผลการทดลอง (6 คะแนน)

จากการทดลอง เรื่อง วงจรไฟฟ้าน่ารู้ วงจรไฟฟ้าประกอบด้วย ถ่านไฟฉาย หลอดไฟฟ้า สายไฟฟ้าเมื่อต่ออุปกรณ์
ไฟฟ้าต่าง ๆ ให้ เชื่อมต่อกันทั้งหมด ทำให้มีเส้นทางที่กระแสไฟฟ้า ผ่านได้ครบรอบ หลอดไฟฟ้าจะสว่าง เมื่อต่อ
อุปกรณ์ไฟฟ้าต่าง ๆ ไม่ต่อเชื่อม กันทั้งหมด หลอดไฟฟ้าจะไม่สว่าง โดยการต่อวงจรไฟฟ้าแบบวงจรปิดหรือการ
ต่อแบบที่ส่วนประกอบต่างๆเชื่อมต่อกันทั้งหมด จนทำให้มีเส้นทางให้กระแสไฟฟ้าเคลื่อนที่ในวงจรไฟฟ้าได้
ครบรอบ ทำให้หลอดไฟฟ้าสว่างได้ ส่วนการต่อวงจรไฟฟ้าแบบวงจรเปิดหรือการต่อแบบทสี่ ่วนประกอบต่าง ๆไม่
เชื่อมต่อกันทั้งหมด จะไม่มีกระแสไฟฟ้าในวงจรไฟฟ้า ทำให้หลอดไฟฟ้าไม่สว่าง การเขียนแผนภาพวงจรไฟฟ้า
จะใช้การเขียนแผนภาพวงจรไฟฟ้าแทนการวาดรูป ซึ่งทำได้โดยใช้สัญลักษณ์แสดงส่วนประกอบของวงจรไฟฟ้า
การเขียนแผนภาพวงจรไฟฟ้าโดยมีถ่านไฟฉายต่อเข้ากับสายไฟฟ้าและหลอดไฟฟ้า เราสามารถเขียนแผนภาพ
วงจรไฟฟ้าได้โดยนำสัญลักษณ์แสดงอุปกรณ์ต่างๆ ของวงจรไฟฟ้ามาเขียนต่อกัน ให้ขีดยาวและขีดสั้นของ
สัญลักษณ์เซลล์ไฟฟ้าอยู่ในตำแหน่งที่สอดคล้องกับขั้วบวกและขั้วลบของเซลล์ไฟฟ้าจริงแล้วเขียนเส้นแทน
สายไฟฟ้าเชื่อมระหว่างสัญลักษณ์ของหลอดไฟฟ้าและเซลล์ไฟฟ้า ซึ่งการเขียนแผนภาพวงจรไฟฟ้ามีประโย ชน์
นอกจากจะช่วยลดระยะเวลาการวาดรปู วงจรไฟฟ้า แล้วการใช้สัญลักษณ์ที่เป็นสากลยังทำใหเ้ ราสามารถเข้าใจส่งิ
ท่ตี อ้ งการสอื่ สารไดต้ รงกนั

293

2.2 การต่อวงจรแบบอนุกรม และแบบขนาน (เฉลย)

คำถาม : ……………………………………………………………………………………………………………………
วสั ดุ-อปุ กรณ์

1.ถ่านไฟ 2 กอ้ น กอ้ นละ 1.5 V.
2.ถ่านไฟ 2 กอ้ น กอ้ นละ 1.5 V.
3. ลงั ถ่านไฟฉาย 2 อัน
4. สายไฟพร้อมหัวหนีบปากจระเข้ 2 เส้น
5. หลอดไฟพร้อมฐาน 1 ชดุ

วธิ ีดำเนนิ การทดลอง

1. ใหน้ ักเรียนต่อหลอดไฟฟา้ แบบอนุกรมและแบบขนาน ตามเง่ือนไขท่กี ำหนดให้ ดังน้ี
- การตอ่ หลอดไฟฟา้ แบบอนุกรม ใช้หลอดไฟ LED 3 ดวงและหลอดไฟ LED 1 ดวง ถา่ นไฟ
2 ก้อน ก้อนละ 1.5 V.
- การตอ่ หลอดไฟฟา้ แบบขนาน ใชห้ ลอดไฟ LED 3 ดวงและหลอดไฟ LED 1 ดวง ถ่านไฟ
2 กอ้ น ก้อนละ1.5 V

2. ต่อหลอดไฟฟ้าแบบอนกุ รมและแบบขนาน ตามเงื่อนไขที่กำหนดใหแ้ ลว้ จากนนั้ ถอดหลอดไฟฟ้า
ดวงหน่งึ ออกจากวงจรไฟฟ้าในแต่ละแบบ สังเกตและบันทึกผล
3. รว่ มกนั อภปิ รายและสรุปผลการทำกจิ กรรมภายในชัน้ เรียน

294

แบบบันทกึ ผลการทดลอง (12 คะแนน)

การตอ่ หลอดไฟ LED ความสวา่ งของหลอดไฟ สญั ลกั ษณ์ทางไฟฟา้ วงจรปิด/วงจรเปิด

การต่อหลอดไฟ LED หลอดไฟ LED วงจรปิด
สว่างน้อย
3 ดวง แบบอนกุ รม

การต่อหลอดไฟ LED หลอดไฟ LED วงจรปดิ
สว่างมากกว่า วงจรเปิด
3 ดวง แบบขนาน แบบอนกุ รม

เมอ่ื ถอดหลอดไฟ LED หลอดไฟฟา้ ที่เหลือ
ออก 1 ดวง แบบอนุกรม ดบั ทั้งหมด

เมือ่ ถอดหลอดไฟ LED หลอดไฟฟ้าท่ีเหลือ วงจรเปิด
ออก 1 ดวง แบบขนาน ยงั คงสว่างอยู่

สรุปผลการทดลอง (8 คะแนน)

การต่อหลอดไฟฟา้ แบบอนกุ รม เป็นการต่อหลอดไฟฟ้าแบบเรียงต่อกนั โดยกระแสไฟฟ้าทผ่ี ่านหลอดไฟฟ้าแต่ละ
ดวงจะมีปริมาณเดียวกนั เมอื่ ถอดหลอดไฟฟ้าดวงใดดวงหนงึ่ ออก จะทำใหห้ ลอดไฟฟา้ ท่เี หลือดบั ทัง้ หมด เพราะทำ
ให้วงจรไฟฟ้าไม่ครบวงจรและไม่มีกระแสไฟฟ้าไหลผ่าน ส่วนการต่อหลอดไฟฟ้าแบบขนาน เป็นการต่อหลอด
ไฟฟ้าแต่ละดวงคร่อมกัน ทำให้กระแสไฟฟ้าแยกผ่านแต่ละเส้นทางตามสายไฟฟ้าที่ผ่านหลอดไฟฟ้าแต่ละดวง
เมื่อถอดหลอดไฟฟ้าดวงใดดวงหนึ่งจะไม่มีกระแสไฟฟ้าไหลผ่านเส้นทางนั้น แต่เส้นทางอื่นยังมีกระแสไฟฟ้า
ไหลผา่ นอยู่ ทำใหห้ ลอดไฟฟา้ ทเี่ หลือยงั คงสว่างอยู่

2.3 เรื่อง การตอ่ วงจรไฟฟ้าจาก PhET (เฉลย)

ค1.ำชกาแ้ี รจตงอ่ :หใลหอน้ ดกั ไเฟรฟียนา้ แตบ่อบวงอจนรุกไฟรมฟแ้าลในะขPนhาEนTโดเรยื่อใชงห้ Cลirอcดuไiฟt C5oดnวstงru(1ct8ioคnะตแานม

การตอ่ วงจรไฟฟา้ ความสวา่ งของหลอดไฟ
การตอ่ วงจรไฟฟา้ แบบอนกุ รม การต่อวงจรไฟ

1การตอ่ วงจรไฟฟ้าอย่างง่าย

295

นมเนงือ่)นไขที่กำหนดให้ถูกต้อง โดยบนั ทึกผลการต่อหลอดไฟเป็นรปู ภาพ

สญั ลกั ษณ์ทางไฟฟ้า
ฟฟ้าแบบขนาน การต่อวงจรไฟฟา้ แบบอนกุ รม การต่อวงจรไฟฟ้าแบบขนาน

การตอ่ วงจรไฟฟ้า ความสว่างของหลอดไฟ
2.ตอ่ หลอดไฟ 2 ดวง
การต่อวงจรไฟฟ้าแบบอนกุ รม การต่อวงจรไฟฟ้า

296

สญั ลักษณ์ทางไฟฟา้
าแบบขนาน การตอ่ วงจรไฟฟ้าแบบอนกุ รม การต่อวงจรไฟฟ้าแบบขนาน

การตอ่ วงจรไฟฟ้า ความสว่างของหลอดไฟ
3.ตอ่ หลอดไฟ 3 ดวง การตอ่ วงจรไฟฟ้าแบบอนกุ รม การตอ่ วงจรไฟฟ้าแ

297

แบบขนาน สญั ลกั ษณ์ทางไฟฟา้
การตอ่ วงจรไฟฟา้ แบบอนกุ รม การต่อวงจรไฟฟ้าแบบขนาน

การตอ่ วงจรไฟฟ้า ความสว่างของหลอดไฟ
4.ตอ่ หลอดไฟ 4 ดวง การตอ่ วงจรไฟฟา้ แบบอนกุ รม การตอ่ วงจรไฟฟา้ แบบ

298

บขนาน สญั ลกั ษณ์ทางไฟฟา้
การตอ่ วงจรไฟฟา้ แบบอนกุ รม การต่อวงจรไฟฟ้าแบบขนาน

การตอ่ ความสว่างของหลอดไฟ
วงจรไฟฟา้
การตอ่ วงจรไฟฟ้าแบบอนุกรม การต่อวงจรไฟฟา้ แ
5.ตอ่ หลอดไฟ 5
ดวง

299

แบบขนาน สัญลักษณ์ทางไฟฟ้า
การตอ่ วงจรไฟฟ้าแบบอนุกรม การตอ่ วงจรไฟฟา้ แบบขนาน

การตอ่ วงจรไฟฟา้ ความสวา่ งของหลอดไฟ
การต่อวงจรไฟฟา้ แบบอนกุ รม การตอ่ วงจรไฟ
6.เมอ่ื ถอดหลอดไฟออก 1
ดวง

300

ฟฟา้ แบบขนาน สญั ลักษณ์ทางไฟฟ้า
การตอ่ วงจรไฟฟ้าแบบอนกุ รม การต่อวงจรไฟฟ้าแบบขนาน

คำถามท้ายกจิ กรรม (6 คะแนน)

1.เมอื่ ตอ่ วงไฟฟา้ แบบอนกุ รมและแบบขนาน ความสวา่ งของหลอดไฟเหมอื นหร
แตกต่างกัน การต่อหลอดไฟแบบอนุกรมกระแสไฟฟา้ รวมของวงจรอนุกรม จะ
ๆ ของวงจรจะมีค่าน้อย แต่ว่าแรงดันทีต่ กคร่อมละช้ินเมื่อรวมกัน จะมีแรงดันเท
ความต้านทานตัวที่น้อยที่สุดที่ต่ออยู่ในวงจร ความสว่างของหลอดไฟจึงมีน้อ
เท่ากับกระแสในแต่ละสาขาของวงจรรวมกัน แรงดันไฟฟ้าตกคร่อมส่วนต่าง ๆ
ความสว่างของหลอดไฟจึงมมี าก
2.เม่อื ถอดหลอดไฟออก 1 ดวง ความว่างของหลอดไฟ เมอ่ื ตอ่ แบบอนกุ รมและแ
การต่อหลอดไฟแบบอนุกรม เมื่อถอดหลอดไฟฟ้าดวงใดดวงหนึ่งออก หลอดไ
จึงไม่มีกระแสไฟฟ้าในวงจรไฟฟ้า การต่อหลอดไฟแบบขนาน เมื่อถอดหลอดไ
ทำให้กระแสไฟฟ้าสามารถผา่ นครบวงจรได้

301

รอื ต่างกนั อย่างไร
ะมีค่าเท่ากับกระแสไฟฟ้าทีไ่ หลจากแหลง่ กำเนดิ แรงดันไฟฟ้าตกคร่อมส่วนตา่ ง
ท่ากบั แรงดันไฟฟ้าที่แหล่งกำเนิด ความต้านทานรวมของวงจร จะมีค่ามากกวา่
อย ส่วนการต่อหลอดไฟแบบขนานกระแสไฟฟ้ารวมของวงจรขนาน จะมีค่า
ๆ ของวงจร จะเท่ากับแรงดันไฟฟ้าที่แหล่งกำเนิด ความต้านทานรวมของวงจร

แบบขนานเปน็ อย่างไร
ไฟฟ้าที่เหลือจะดับหมด เพราะทำให้วงจรไฟฟ้าไม่ครบวงจรหรือเป็นวงจรเ ปิด
ไฟฟ้าดวงใดดวงหนึ่งออก หลอดไฟฟ้าที่เหลือยังคงสว่าง เพราะมีเส้นทางอื่นท่ี

302

สรุปผลการทดลอง (6 คะแนน)

การตอ่ หลอดไฟแบบอนกุ รม เมื่อถอดหลอดไฟฟ้าดวงใดดวงหนึ่งออก หลอดไฟฟ้าที่เหลือจะดับหมด เพราะทำให้
วงจรไฟฟ้าไม่ครบวงจรหรือเป็นวงจรเปิด จึงไม่มีกระแสไฟฟ้าในกระแสไฟฟ้ารวมของวงจรอนุกรม จะมีค่าเท่ากับ
กระแสไฟฟ้าที่ไหลจากแหล่งกำเนิด แรงดันไฟฟ้าตกคร่อมส่วนต่าง ๆ ของวงจรจะมีค่าน้อย แต่ว่าแรงดันที่ตก
คร่อมละชน้ิ เมอ่ื รวมกัน จะมีแรงดนั เท่ากับแรงดนั ไฟฟ้าท่ีแหลง่ กำเนิด ความต้านทานรวมของวงจร จะมคี า่ มากกว่า
ความต้านทานตัวที่น้อยที่สุดที่ต่ออยู่ในวงจร ความสว่างของหลอดไฟจึงมีน้อย ส่วนการต่อหลอดไฟแบบขนาน
เมื่อถอดหลอดไฟฟ้าดวงใดดวงหนึ่งออก หลอดไฟฟ้าที่เหลือยังคงสว่าง เพราะมีเส้นทางอื่นที่ทำให้กระแสไฟฟ้า
สามารถผ่านครบวงจรได้กระแสไฟฟ้ารวมของวงจรขนาน จะมีค่าเท่ากับกระแสในแต่ละสาขาของวงจรรวมกัน
แรงดันไฟฟ้าตกคร่อมส่วนต่าง ๆ ของวงจร จะเท่ากับแรงดันไฟฟ้าที่แหล่งกำเนิด ความต้านทานรวมของวงจร
ความสว่างของหลอดไฟจงึ มีมาก

303

เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน ตอนท่ี 2 วงจรไฟฟา้ น่ารู้

2.1 เรอื่ ง การต่อวงจรไฟฟา้ อยา่ งอย่าง

ข้อ

(คะแนนเตม็ ) รายการประเมิน คะแนน คะแนนรวม
22
1. เงื่อนไข มีคำตอบถกู ต้อง 2-3 คำตอบ

(2) ตัวอย่างคำตอบ 3 แบบประกอบด้วย
1.วาภาพการต่อด้วยสญั ลักษณ์ทางไฟฟา้

2.ความสวา่ งของหลอดไฟ LED ไม่สวา่ ง
3.ลักษณะของวงจร วงจรเปิด

เง่อื นไข มีคำตอบถูกต้อง 1 คำตอบ 1
0
เงอื่ นไข มีคำตอบถูกต้อง 0 คำตอบ 22

2. เง่ือนไข มีคำตอบถูกต้อง 2-3 คำตอบ
(2) ตัวอยา่ งคำตอบ 3 แบบประกอบดว้ ย

1.วาภาพการตอ่ ด้วยสญั ลกั ษณ์ทางไฟฟา้

2.ความสวา่ งของหลอดไฟ LED สว่าง 1
3.ลักษณะของวงจร วงจรปิด 0

เงอ่ื นไข มคี ำตอบถกู ต้อง 1 คำตอบ
เงอ่ื นไข มีคำตอบถกู ต้อง 0 คำตอบ

304

ขอ้ รายการประเมิน คะแนน คะแนนรวม
(คะแนนเต็ม) 22
เงอ่ื นไข มคี ำตอบถกู ต้อง 2-3 คำตอบ
3. ตวั อยา่ งคำตอบ 3 แบบประกอบด้วย
(2)
1.วาภาพการต่อด้วยสัญลกั ษณท์ างไฟฟ้า

2.ความสว่างของหลอดไฟ LED ไมส่ ว่าง
3.ลกั ษณะของวงจร วงจรเปิด

เงือ่ นไข มคี ำตอบถกู ต้อง 1 คำตอบ 1
0
เงอ่ื นไข มคี ำตอบถกู ต้อง 0 คำตอบ 22

4. เงื่อนไข มคี ำตอบถกู ต้อง 2-3 คำตอบ
(2) ตวั อย่างคำตอบ 3 แบบประกอบดว้ ย

1.วาภาพการตอ่ ด้วยสญั ลักษณท์ างไฟฟา้

2.ความสวา่ งของหลอดไฟ LED สวา่ ง 1
3.ลกั ษณะของวงจร วงจรปิด 0

เง่อื นไข มีคำตอบถูกต้อง 1 คำตอบ
เงือ่ นไข มคี ำตอบถกู ต้อง 0 คำตอบ

305

เกณฑ์การใหค้ ะแนน เรอื่ ง คำถามทา้ ยกจิ กรรม

ขอ้

(คะแนนเต็ม) รายการประเมิน คะแนน คะแนนรวม
2
1. เง่ือนไข มีคำตอบถูกต้อง 2-3 คำตอบ 2
(2) ตวั อยา่ งคำตอบ 3 แบบประกอบดว้ ย 2

1.ถา่ นไฟฉาย 2

2.สายไฟ

3.หลอดไฟ

เง่อื นไข มคี ำตอบถกู ต้อง 1 คำตอบ 1

เงอ่ื นไข มีคำตอบถกู ต้อง 0 คำตอบ 0

2. เงือ่ นไข มคี ำตอบถกู ต้อง พรอ้ มระบุลักษณะของ 2
(2) วงจร

ตัวอยา่ งคำตอบ

กระแสไฟฟ้าเดินทางจากขั้วบวกของถ่านไฟฉาย

ผ่านสายไฟฟ้าไปยังหลอดไฟฟ้าและผ่านหลอด

ไฟฟ้ากลับไปยังขั้วลบของถ่านไฟฉาย หลอดไฟจึง

สว่าง กระแสไฟฟ้าเดินทางได้ครบวงจร เรียกว่า

วงจรปิด

เง่ือนไข มีคำตอบถูกต้อง ไมร่ ะบุลักษณะของวงจร 1

เงื่อนไข ไม่มคี ำตอบถูกต้อง 0

3. เงอ่ื นไข มีคำตอบถูกต้อง พร้อมระบุลักษณะของ 2
(2) วงจร

ตัวอย่างคำตอบ

เพราะเมื่อปลดสายไฟฟ้าออก 1 เส้น ทำให้

กระแสไฟฟ้าเดินทางไม่ครบวงจร หลอดไฟฟ้าจึงไม่

สวา่ ง เรียกว่า วงจรเปดิ

เงอื่ นไข มคี ำตอบถูกต้อง ไมร่ ะบุลกั ษณะของวงจร 1

เง่ือนไข ไม่มคี ำตอบถูกต้อง 0

306

ข้อ

(คะแนนเต็ม) รายการประเมนิ คะแนน คะแนนรวม
66
1. เง่อื นไข สรุปผลการทดลองได้อยางถกู ต้อง
(6) กระชับ ชัดเจน และครอบคลมุ ขอ้ มลู จากการ 4
2
วิเคราะห์ทั้งหมด 0

เงื่อนไข สรุปผลการทดลองได้ถกู ต้อง แต่ยังไม่

ครอบคลุม ขอ้ มูลจากการวิเคราะห์ท้งั หมด

เงื่อนไข สรุปผลการทดลองไดต้ ามความเห็น โดย

ไม่ใชข้ ้อมลู จากการทดลอง

เงือ่ นไข ไม่สรุปผลการทดลอง

เกณฑก์ ารให้คะแนน เร่อื ง สรปุ ผลการทดลอง

307

เกณฑก์ ารให้คะแนน 2.2 เร่ือง การต่อวงจรแบบอนุกรม และแบบขนาน

ขอ้

(คะแนนเต็ม) รายการประเมิน คะแนน คะแนนรวม
3
1. เงอ่ื นไข มีคำตอบถูกต้อง 3 คำตอบ 3

(3) ตวั อย่างคำตอบ 3 แบบประกอบดว้ ย

1.ความสวา่ งของหลอดไฟ LED สวา่ งน้อย

2.วาภาพการต่อด้วยสญั ลกั ษณ์ทางไฟฟ้า

3.ลักษณะของวงจร วงจรปดิ

เง่อื นไข มีคำตอบถกู ต้อง 2 คำตอบ 2

เงอ่ื นไข มีคำตอบถกู ต้อง 1 คำตอบ 1

2. เงอ่ื นไข มีคำตอบถกู ต้อง 3 คำตอบ 33

(3) ตัวอย่างคำตอบ 3 แบบประกอบดว้ ย

1.ความสวา่ งของหลอดไฟ LED สว่างมากกว่า

แบบอนุกรม

2.วาภาพการต่อดว้ ยสัญลกั ษณ์ทางไฟฟา้

3.ลกั ษณะของวงจร วงจรปดิ 2
เงือ่ นไข มีคำตอบถกู ต้อง 2 คำตอบ 1

เงื่อนไข มคี ำตอบถูกต้อง 1 คำตอบ

308

ข้อ รายการประเมิน คะแนน คะแนนรวม
(คะแนนเตม็ ) 3
เงือ่ นไข มคี ำตอบถกู ต้อง 3 คำตอบ 3
3.
(3) ตวั อยา่ งคำตอบ 3 แบบประกอบดว้ ย

1.ความสว่างของหลอดไฟ LED หลอดไฟฟา้ ที่เหลือ

ดบั ท้งั หมด

2.วาภาพการตอ่ ดว้ ยสัญลกั ษณ์ทางไฟฟ้า

3.ลกั ษณะของวงจร วงจรเปิด

เง่ือนไข มีคำตอบถูกต้อง 1 คำตอบ 2

เงือ่ นไข มคี ำตอบถกู ต้อง 0 คำตอบ 1

4. เง่อื นไข มคี ำตอบถกู ต้อง 3 คำตอบ 33

(3) ตัวอย่างคำตอบ 3 แบบประกอบด้วย
1.ความสวา่ งของหลอดไฟ LED หลอดไฟฟา้ ที่

เหลอื ยังคงสว่างอยู่

2.วาภาพการต่อดว้ ยสัญลกั ษณท์ างไฟฟ้า

3.ลักษณะของวงจร วงจรเปิด 2
เงอ่ื นไข มีคำตอบถกู ต้อง 2 คำตอบ 1

เงอื่ นไข มีคำตอบถกู ต้อง 1 คำตอบ

309

ข้อ

(คะแนนเต็ม) รายการประเมนิ คะแนน คะแนนรวม
88
1. เง่อื นไข สรุปผลการทดลองได้อยางถกู ต้อง
(8) กระชับ ชัดเจน และครอบคลมุ ขอ้ มลู จากการ 6
3
วิเคราะห์ทั้งหมด 0

เงื่อนไข สรุปผลการทดลองได้ถกู ต้อง แต่ยังไม่

ครอบคลุม ขอ้ มูลจากการวิเคราะห์ท้งั หมด

เงื่อนไข สรุปผลการทดลองไดต้ ามความเห็น โดย

ไม่ใชข้ ้อมลู จากการทดลอง

เงือ่ นไข ไม่สรุปผลการทดลอง

เกณฑก์ ารให้คะแนน เร่อื ง สรปุ ผลการทดลอง

เกณฑ์การใหค้ ะแนน 2.3 เรือ่ ง การต่อวงจรจาก PhET 310

ขอ้ รายการประเมิน คะแนน คะแนนรวม
(คะแนนเต็ม) 33
เงื่อนไข มคี ำตอบถูกต้อง 3 คำตอบ
1. ตัวอย่างคำตอบ 2
(3) การตอ่ วงจรไฟฟ้าอย่างงา่ ย 1
1.ความสว่างของหลอดไฟ 33

2.สัญลักษณท์ างไฟฟ้า 2

เงอื่ นไข มคี ำตอบถูกต้อง 2 คำตอบ
เงอื่ นไข มีคำตอบถกู ต้อง 1 คำตอบ

2. เงือ่ นไข มีคำตอบถูกต้อง 3-4 คำตอบ
(3) ตัวอยา่ งคำตอบ 4 แบบประกอบด้วย

ต่อหลอดไฟ 2 ดวง
1.ความสว่างของหลอดไฟ
- การต่อวงจรแบบอนกุ รม

- การตอ่ วงจรแบบขนาน

2.สัญลกั ษณ์ทางไฟฟา้
- การต่อวงจรแบบอนกุ รม

- การต่อวงจรแบบขนาน

เงอ่ื นไข มีคำตอบถูกต้อง 2 คำตอบ

ขอ้ รายการประเมิน 311
(คะแนนเต็ม)
เงือ่ นไข มคี ำตอบถกู ต้อง 3-4 คำตอบ คะแนน คะแนนรวม
3. ตวั อย่างคำตอบ 4 แบบประกอบดว้ ย 33
(3) ตอ่ หลอดไฟ 3 ดวง
1.ความสว่างของหลอดไฟ 2
- การต่อวงจรแบบอนุกรม 1
1
- การตอ่ วงจรแบบขนาน

2.สญั ลกั ษณ์ทางไฟฟ้า
- การตอ่ วงจรแบบอนกุ รม

- การต่อวงจรแบบขนาน

เงอ่ื นไข มีคำตอบถกู ต้อง 2 คำตอบ
เงื่อนไข มคี ำตอบถกู ต้อง 1 คำตอบ
เง่อื นไข มีคำตอบถกู ต้อง 1 คำตอบ

ข้อ รายการประเมนิ 312
(คะแนนเต็ม)
เง่ือนไข มคี ำตอบถกู ต้อง 3-4 คำตอบ คะแนน คะแนนรวม
4. ตวั อย่างคำตอบ 4 แบบประกอบดว้ ย 33
(3) ตอ่ หลอดไฟ 4 ดวง
1.ความสว่างของหลอดไฟ
- การตอ่ วงจรแบบอนุกรม

- การต่อวงจรแบบขนาน

2.สัญลักษณ์ทางไฟฟา้
- การตอ่ วงจรแบบอนกุ รม

- การตอ่ วงจรแบบขนาน 2
1
เง่ือนไข มีคำตอบถูกต้อง 2 คำตอบ
เงอื่ นไข มีคำตอบถูกต้อง 1 คำตอบ

ข้อ รายการประเมนิ 313
(คะแนนเต็ม)
เง่ือนไข มคี ำตอบถกู ต้อง 3-4 คำตอบ คะแนน คะแนนรวม
5. ตวั อย่างคำตอบ 4 แบบประกอบดว้ ย 33
(3) ตอ่ หลอดไฟ 5 ดวง
1.ความสว่างของหลอดไฟ
- การตอ่ วงจรแบบอนุกรม

- การต่อวงจรแบบขนาน

2.สัญลักษณ์ทางไฟฟา้
- การตอ่ วงจรแบบอนกุ รม

- การตอ่ วงจรแบบขนาน 2
1
เง่ือนไข มีคำตอบถูกต้อง 2 คำตอบ
เงอื่ นไข มีคำตอบถูกต้อง 1 คำตอบ

ข้อ รายการประเมิน 314
(คะแนนเตม็ )
เง่ือนไข มีคำตอบถูกต้อง 3-4 คำตอบ คะแนน คะแนนรวม
6 ตัวอยา่ งคำตอบ 4 แบบประกอบดว้ ย 33
(3) เมื่อถอดหลอดไฟออก 1 ดวง
1.ความสวา่ งของหลอดไฟ
- การตอ่ วงจรแบบอนุกรม

- การตอ่ วงจรแบบขนาน

2.สัญลกั ษณ์ทางไฟฟ้า
- การต่อวงจรแบบอนกุ รม

- การตอ่ วงจรแบบขนาน 2
1
เงือ่ นไข มีคำตอบถกู ต้อง 2 คำตอบ
เงื่อนไข มคี ำตอบถกู ต้อง 1 คำตอบ

315

เกณฑก์ ารให้คะแนน เรือ่ ง คำถามท้ายกิจกรรม

ข้อ รายการประเมนิ คะแนน คะแนนรวม
(คะแนนเตม็ )
เงื่อนไข มีคำตอบถูกต้อง พร้อมระบุความ 3 3
1.
(3) แตกตา่ ง

ตัวอย่างคำตอบ

แตกต่างกัน การต่อหลอดไฟแบบอนุกรม

กระแสไฟฟ้ารวมของวงจรอนุกรม จะมีค่าเท่ากับ

กระแสไฟฟ้าที่ไหลจากแหล่งกำเนิด แรงดันไฟฟ้า

ตกคร่อมส่วนต่าง ๆ ของวงจรจะมีค่าน้อย แต่ว่า

แรงดันที่ตกคร่อมละชิ้นเมื่อรวมกัน จะมีแรงดัน

เทา่ กับแรงดนั ไฟฟา้ ท่ีแหล่งกำเนดิ ความต้านทาน

รวมของวงจร จะมีค่ามากกว่าความต้านทานตวั ที่

นอ้ ยทส่ี ดุ ที่ตอ่ อยใู่ นวงจร ความสวา่ งของหลอดไฟ

จึงมีน้อย ส่วนการต่อหลอดไฟแบบขนาน

กระแสไฟฟ้ารวมของวงจรขนาน จะมีค่าเท่ากับ

ก ร ะ แ ส ใ น แ ต ่ ล ะ ส า ข า ข อ ง ว ง จ ร ร ว ม กั น

แรงดันไฟฟ้าตกคร่อมส่วนต่าง ๆ ของวงจร

จ ะ เ ท ่ า ก ั บ แ ร ง ด ั น ไ ฟ ฟ ้ า ท ี ่ แ ห ล ่ ง ก ำ เ นิ ด

ความต้านทานรวมของวงจร ความสว่างของ

หลอดไฟจึงมีมาก

เง่ือนไข มีคำตอบถูกต้อง ไม่ระบุความแตกต่าง 1

เงอ่ื นไข มีคำตอบถกู ต้อง 0 คำตอบ 0

316

เกณฑ์การใหค้ ะแนน เรอ่ื ง คำถามทา้ ยกจิ กรรม

ขอ้ รายการประเมนิ คะแนน คะแนนรวม
(คะแนนเต็ม)
เงื่อนไข มคี ำตอบถูกต้อง พร้อมระบคุ วาม 3 3
1.
(3) แตกตา่ ง

ตัวอยา่ งคำตอบ

การต่อหลอดไฟแบบอนุกรม เมื่อถอดหลอด

ไฟฟ้าดวงใดดวงหนึ่งออก หลอดไฟฟ้าที่เหลือจะ

ดับหมด เพราะทำให้วงจรไฟฟ้าไม่ครบวงจรหรือ

เป็นวงจรเปิด จึงไม่มีกระแสไฟฟ้าในวงจรไฟฟ้า

การต่อหลอดไฟแบบขนาน เมื่อถอดหลอดไฟฟ้า

ดวงใดดวงหนึ่งออก หลอดไฟฟ้าที่เหลือยังคง

สว่าง เพราะมีเส้นทางอื่นที่ทำให้กระแสไฟฟ้า

สามารถผา่ นครบวงจรได้

เงือ่ นไข มีคำตอบถูกตอ้ ง ไม่ระบุความแตกตา่ ง 1
เง่อื นไข มีคำตอบถูกต้อง 0 คำตอบ 0

317

เกณฑ์การใหค้ ะแนน เร่อื ง สรปุ ผลการทดลอง

ข้อ รายการประเมนิ คะแนน คะแนนรวม
(คะแนนเต็ม) 66

1. เง่ือนไข สรุปผลการทดลองได้อยางถูกต้อง 4
(6) กระชบั ชัดเจน และครอบคลุมขอ้ มลู จากการ 2
0
วิเคราะห์ท้ังหมด

เง่ือนไข สรุปผลการทดลองไดถ้ กู ต้อง แต่ยังไม่
ครอบคลุม ข้อมูลจากการวิเคราะห์ท้งั หมด
เงื่อนไข สรปุ ผลการทดลองได้ตามความเหน็
โดยไม่ใชข้ ้อมลู จากการทดลอง
เงอ่ื นไข ไม่สรุปผลการทดลอง

318

ตอนท่ี 3 ผลติ ไฟฟา้ จากนำ้ เกลอื (เฉลย)

สมาชกิ กลุ่มที.่ .............
ชื่อ..................................................................................................ชน้ั ................... ..........เลขท.ี่ ..........................
ช่อื ..................................................................................................ชั้น.............................เลขที่.... .......................
ช่อื ..................................................................................................ชั้น.............................เลขท่ี...........................
ช่ือ..................................................................................................ชั้น................... ..........เลขที่...........................
คำชแี้ จง: ให้นักเรียนหาความเข้มข้นของสารละลายเกลือแกงโดยออกแบบการทดลองที่ทำใหห้ ลอดไฟ LED สว่าง
มากทสี่ ุด โดยมีอัตราสว่ นของเกลือแกงตอ่ นำ้ (1:1) คือนำ้ 5 ml ต่อเกลอื แกง 10 g

สารเคมีและอปุ กรณ์ 4.แทง่ แก้วคนสาร
5.คลปิ หนีบปากจระเข้ 4 ชิน้
1.เกลือแกง
2.นำ้ กล่ัน 6.หลอด LED
8. เครอื่ งชงั่
3.แก้วนำ้ พลาสติก 10. สายไฟ 3 เส้น
7. แผน่ ทองแดง 2 แผน่
9.แผ่นสังกะสี 2 แผน่

วิธกี ารทดลอง

1.เทนำ้ กลั่นลงในแกว้ นำ้ พลาสติกปรมิ าตร 5 ml
2.ชัง่ เกลอื ตามอตั ราส่วนในตารางบนั ทกึ ผลการทดลอง ใชแ้ ทง่ แกว้ คนสารให้สารละลายเป็นเนื้อเดียวกัน
3. ใช้คลปิ หนีบปากจระเขห้ นีบกับแผน่ ทองแดง และแผ่นสังกะสี แลว้ จุ่มลงในสารละลายเกลือแกง นำ
หลอดไฟ LED มาต่อวงจรไฟฟ้าอยา่ งง่าย ที่มีอตั ราส่วนแตกต่างกนั ดังรปู

319

4.สงั เกตความสวา่ งของหลอดไฟ LED ตามอัตราส่วนในตารางบนั ทกึ ผลการทดลอง พรอ้ มท้งั บนั ทึกผลลงในตาราง
คำถามก่อนการทดลอง
1. ปญั หา: เมือ่ ปริมาณความเข้มขน้ ของสารละลายเกลือแกงมาก หลอดไฟสวา่ งมากขึ้นหรือไม่ เพราะเหตใุ ด
2. ตวั แปรต้น: ความเขม้ ข้นของสารละลายเกลอื แกงมาก
3. ตวั แปรตาม: หลอดไฟสวา่ งมากขึ้น
4. ตวั แปรควบคุม: สารละลายเกลือแกง
5. วาดภาพพรอ้ มระบุขัน้ ตอนการทดลอง