1. มวลอะตอมสัมพัทธข์ องไฮโดรเจนเท่ากับ 1.01 ไฮโดรเจน 1 อะตอม มมี วลก่ีกรมั
วธิ ีทำ
5 คะแนน
2. มวลอะตอมสมั พัทธข์ องโซเดยี มเท่ากับ 22.99 โซเดยี ม 1 อะตอม มมี วลเป็นกเี่ ท่าของ 1 มวลของคาร์บอน-12 1อะตอม
12
วธิ ีทำ
5 คะแนน
เกณฑก์ ารตัดสินคุณภาพ
ช่วงคะแนน ระดบั คณุ ภาพ
10 ดมี าก
8-9 ดี
5–7 พอใช้
ปรับปรุง
ตำ่ กวา่ 5
นกั เรียนได้ระดับคุณภาพที่ พอใช้ ขน้ึ ไปถอื ว่า ผา่ น
ข้อสอบ TCAS 2564
ท่มี า: http://huso.pn.psu.ac.th/rooms/fileupload/4.pdf
แผนจดั การเรียนรู้ท่ี 7
ชือ่ หน่วยการเรยี นรู้ ปรมิ าณสารสมั พนั ธ์ หนว่ ยยอ่ ยท่ี 1
เร่อื ง การคำนวณมวลอะตอมเฉล่ีย เวลา 1 ชั่วโมง
วันท่ที ำการสอน ………………………………………………………. ผสู้ อน ครมู าณวิกา จบั ใจนาย และ ครูชลุ พี ร วรบตุ ร
1. สาระสำคญั 2. ผลการเรยี นรู้
มวลอะตอมเฉลย่ี ( M ) เปน็ ค่ามวลอะตอมของธาตุที่มหี ลาย ข้อ 2 คำนวณปริมาณของสารในปฏกิ ิริยาเคมที เ่ี กีย่ วขอ้ งกบั
ไอโซโทปในธรรมชาติ ซง่ึ หาไดจ้ ากสตู ร มวลอะตอมเฉล่ยี มวลสาร
= ∑ (มวลอะตอมไอโซโทป × %ไอโซโทปท่มี ใี นธรรมชาต)ิ /100
3. สาระการเรยี นรู้ 4. ช้ินงาน / ภาระงาน
การคำนวณมวลอะตอมเฉลย่ี ใบงาน PISA เรอ่ื ง การคำนวณมวลอะตอมเฉลย่ี
5. สมรรถนะสำคญั ของผเู้ รยี น 6. เคร่ืองมอื การสอนคิด
- ความสามารถในการคิด - Six thinking hats (White Hat)
- ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
กจิ กรรมการเรียนรู้
7. ขัน้ ของกจิ กรรม 8. สอ่ื 9. วธิ วี ัดผล
Do Now (3 นาที) - บทเรยี นออนไลน์ เรื่อง - ประเมนิ ใบงาน PISA เร่อื ง
การคำนวณมวลอะตอมเฉล่ยี
“บอกชือ่ ภาพยนตร์ ทนี่ กั เรยี นชน่ื ชอบคนละ 1 ช่ือ” คำนวณมวลอะตอมเฉลย่ี
Purpose (2 นาที)
เราจะเรียน เรอื่ ง การคำนวณมวลอะตอมเฉลีย่ เพอื่ ใหน้ ักเรียนคำนวณ
ปริมาณของสารในปฏกิ ิรยิ าเคมีทเ่ี กย่ี วขอ้ งกับมวลสารได้
Work mode (50 นาที)
1. นกั เรียนศึกษาความรูเ้ รอ่ื ง การคำนวณมวลอะตอมเฉลี่ย จากบทเรยี น - บทเรยี นออนไลน์ เร่อื ง การ
ออนไลน์ (พอเพยี ง 3 : การมภี มู คิ ุ้มกันทด่ี ี) (10 นาท)ี คำนวณมวลอะตอมเฉล่ีย
2. นกั เรยี นฟงั ครูอธบิ ายเพิม่ เตมิ เก่ียวกับ การคำนวณมวลอะตอมเฉล่ยี
โดยใช้ Power point ประกอบการเรยี น (15 นาที)
3. นักเรียนวิเคราะหค์ วามรทู้ ไี่ ดโ้ ดยทำใบงาน PISA เรื่อง การคำนวณมวล
อะตอมเฉล่ีย (คดิ 1: คดิ วเิ คราะห์) (10 นาที)
4. นักเรียนตอบคำถาม “มวลอะตอมเฉล่ยี ของธาตคุ ืออะไร”
(พอเพยี ง 2 : ความมีเหตุผล) (White Hat) (5 นาที)
5. นักเรยี นรว่ มกบั ครูเฉลยใบงาน PISA เร่อื ง การคำนวณมวลอะตอม - Power point ประกอบการ
เรยี น เร่ือง การคำนวณมวล
เฉลยี่ (5 นาท)ี
6. นกั เรียนและครู รว่ มกนั สรปุ ความรู้เชื่อมโยงความคดิ เกี่ยวกับ มวล อะตอมเฉลีย่
- ใบงาน PISA เรื่อง การ
อะตอมเฉลย่ี (สมรรถนะ 4) (5 นาที)
คำนวณมวลอะตอมเฉลยี่
Reflective Thinking (5 นาที)
- บอก 2 ส่ิงทน่ี ักเรียนสงสยั จากการเรียนในวันนี้ (2 นาที)
- แนวขอ้ สอบ TCAS (3 นาที)
ใบงาน PISA
เรื่อง การคำนวณมวลอะตอมเฉล่ยี
อา่ นถ้อยความตอ่ ไปนี้ และตอบคำถาม
ธาตุแตล่ ะชนดิ ทอ่ี ยู่ในธรรมชาติมักจะมีไอโซโทปหลายชนดิ ปนกันอยู่ เชน่ ธาตุคาร์บอน มไี อโซโทปใน
ธรรมชาติ คือ 12C 13C และ 14C ธาตุออกซิเจนมีไอโซโทปในธรรมชาติ 16O 17O และ 18O เป็นต้น ไอโซโทป
ของธาตุแต่ละชนิดจะมีปริมาณไม่เท่ากันในธรรมชาติ และมีมวลอะตอมไม่เท่ากัน ด้วย เช่น 14N มีใน
ธรรมชาติร้อยละ 99.636 และมีมวลอะตอม 14.0031 และ 15N มีในธรรมชาติ ร้อยละ 0.364 และมีมวล
อะตอม 15.0001 การพจิ ารณามวลอะตอมท่ีแท้จริงจึงตอ้ งคิดจากไอโซโทป
ทุกตัวท่ีมีอยู่ในธรรมชาติเป็นค่าเฉลี่ย เรียกว่า “มวลอะตอมเฉลี่ย” การหามวลอะตอมและปริมาณ
ของไอโซโทปแต่ละธาตุใช้เครื่องมือที่เรียกว่า แมสสเปกโตรมิเตอร์ (mass spectrometer) แมสสเปกโตร
มิเตอร์ เป็นเครื่องมือที่ใช้วิเคราะห์ หาชนิดและปริมาณ ขององค์ประกอบที่มีอยู่ในสาร มีหลักการทำงาน
คือ ใช้ลำอิเลก็ ตรอนทีม่ พี ลงั งานสงู วิ่งชนโมเลกลุ ทำให้เกดิ เป็นไอออนหรอื เป็นอะตอมที่มปี ระจุ ถ้าไอออนท่ี
เกิดขึ้นมมี วลตา่ งกัน เม่อื เข้าสู่สนามแมเ่ หล็กจะว่ิงชนรัศมีความโคง้ ท่ีตา่ งกัน สนามแม่เหล็กจงึ แยกไอออนท่ีมี
มวล ตา่ งกนั ออกจากกนั ได้ และแสดงผลเปน็ กราฟเรยี กว่า แมสสเปกตรัม (mass spectrum) ท้งั มวล และ
ประจุของไอออน วัดได้จากตำแหน่งที่ปรากฏในสเปกตรัม นักวิทยาศาสตร์จึงวิเคราะห์ชนิด ของธาตุและ
ไอโซโทปที่มอี ยู่ในสารตา่ ง ๆ ได้
คำถามที่ 1 จากข้อความต่อไปน้ี เป็นความจรงิ หือไม่เป็นความจริง (3 คะแนน) ใช่ ไม่ใช่
ข้อความใดเป็นจรงิ ใหเ้ ขยี นเคร่ืองหมาย X ในชอ่ ง “ใช”่
ขอ้ ความใดไมเ่ ปน็ จรงิ ให้เขียนเครื่องหมาย X ในชอ่ ง “ไม่ใช”่
ขอ้ ที่ ขอ้ ความ
1 มวลอะตอมท่แี ทจ้ รงิ ตอ้ งคิดจากไอโซโทปทกุ ตัวที่มีอยใู่ นธรรมชาติเปน็ คา่ เฉลีย่ เรียกว่า
มวลอะตอมเฉลี่ย
2 ไอโซโทปของธาตุแต่ละชนิดจะมปี ริมาณเท่ากนั ในธรรมชาติ
3 เม่อื เขา้ สู่สนามแมเ่ หล็กจะวิ่งชนรศั มีความโค้งทีต่ ่างกนั สนามแม่เหล็กจึงแยกไอออนท่ีมี
มวล ต่างกันออกจากกันได้ และแสดงผลเป็นกราฟเรยี กว่า แมสสเปกตรมั
(mass spectrum)
คำถามท่ี 2 ใหน้ กั เรยี นยกตวั อย่างธาตทุ ่อี ย่ใู นธรรมชาตแิ ละมไี อโซโทปมาอยา่ งน้อย 5 ชนดิ (2 คะแนน)
เฉลยใบงาน PISA
เร่อื ง การคำนวณมวลอะตอมเฉลยี่
อ่านถอ้ ยความต่อไปน้ี และตอบคำถาม
ธาตุแตล่ ะชนดิ ท่อี ยู่ในธรรมชาตมิ ักจะมีไอโซโทปหลายชนิดปนกนั อยู่ เชน่ ธาตุคารบ์ อน มไี อโซโทปใน
ธรรมชาติ คือ 12C 13C และ 14C ธาตุออกซิเจนมีไอโซโทปในธรรมชาติ 16O 17O และ 18O เป็นต้น ไอโซโทป
ของธาตุแต่ละชนิดจะมีปริมาณไม่เท่ากันในธรรมชาติ และมีมวลอะตอมไม่เท่ากัน ด้วย เช่น 14N มีใน
ธรรมชาติร้อยละ 99.636 และมีมวลอะตอม 14.0031 และ 15N มีในธรรมชาติ ร้อยละ 0.364 และมีมวล
อะตอม 15.0001 การพิจารณามวลอะตอมทีแ่ ทจ้ ริงจงึ ตอ้ งคิดจากไอโซโทป
ทุกตัวที่มีอยู่ในธรรมชาติเป็นค่าเฉลี่ย เรียกว่า “มวลอะตอมเฉลี่ย” การหามวลอะตอมและปริมาณ
ของไอโซโทปแต่ละธาตุใช้เครื่องมือที่เรียกว่า แมสสเปกโตรมิเตอร์ (mass spectrometer) แมสสเปกโตร
มิเตอร์ เป็นเครื่องมือที่ใช้วิเคราะห์ หาชนิดและปริมาณ ขององค์ประกอบที่มีอยู่ในสาร มีหลักการทำงาน
คือ ใช้ลำอิเล็กตรอนท่มี ีพลงั งานสงู วงิ่ ชนโมเลกุล ทำใหเ้ กิดเป็นไอออนหรอื เปน็ อะตอมทม่ี ีประจุ ถา้ ไอออนท่ี
เกดิ ขน้ึ มีมวลต่างกนั เม่ือเขา้ สสู่ นามแม่เหล็กจะวง่ิ ชนรศั มีความโคง้ ที่ต่างกนั สนามแมเ่ หลก็ จึงแยกไอออนท่ีมี
มวล ต่างกันออกจากกันได้ และแสดงผลเป็นกราฟเรยี กวา่ แมสสเปกตรัม (mass spectrum) ทั้งมวล และ
ประจุของไอออน วัดได้จากตำแหน่งที่ปรากฏในสเปกตรัม นักวิทยาศาสตร์จึงวิเคราะห์ชนิด ของธาตุและ
ไอโซโทปท่มี อี ยู่ในสารตา่ ง ๆ ได้
คำถามท่ี 1 จากข้อความต่อไปนี้ เป็นความจรงิ หือไม่เปน็ ความจรงิ (3 คะแนน) ใช่ ไมใ่ ช่
ข้อความใดเปน็ จริง ใหเ้ ขยี นเครอื่ งหมาย X ในช่อง “ใช่” X
ข้อความใดไม่เป็นจริง ให้เขยี นเครอื่ งหมาย X ในช่อง “ไมใ่ ช่” X
ข้อท่ี ขอ้ ความ X
1 มวลอะตอมท่แี ท้จรงิ ต้องคดิ จากไอโซโทปทุกตัวที่มอี ยูใ่ นธรรมชาติเป็นคา่ เฉล่ยี เรียกว่า
มวลอะตอมเฉล่ยี
2 ไอโซโทปของธาตุแต่ละชนิดจะมีปรมิ าณเทา่ กนั ในธรรมชาติ
3 เมือ่ เข้าสู่สนามแม่เหล็กจะวิง่ ชนรศั มคี วามโคง้ ท่ตี ่างกนั สนามแม่เหล็กจึงแยกไอออนท่ีมี
มวล ตา่ งกันออกจากกนั ได้ และแสดงผลเป็นกราฟเรียกวา่ แมสสเปกตรัม
(mass spectrum)
เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน
1 คะแนน 0 คะแนน
ตอบถกู ตอ้ ง ตอบไม่ถกู ตอ้ ง
คำถามท่ี 2 ใหน้ กั เรยี นยกตวั อยา่ งธาตทุ อ่ี ยู่ในธรรมชาติและมไี อโซโทปมาอย่างน้อย 5 ชนดิ (2 คะแนน)
ใหน้ กั เรยี นยกตัวอยา่ งธาตุทอ่ี ยู่ในธรรมชาตแิ ละมีไอโซโทปมาอยา่ งนอ้ ย 5 ชนดิ
เช่น ธาตนุ อี อน 20Ne, 21Ne, 22Ne และ ธาตคุ ลอรีน 35Cl, 37Cl
2 คะแนน เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน 0 คะแนน
1 คะแนน
ตอบถูกตอ้ งครบสมบูรณ์ ตอบถูกตอ้ งแตย่ ังไม่ครบสมบรู ณ์ ตอบไมถ่ กู ต้องและไมส่ มบูรณ์
เกณฑก์ ารตัดสินคณุ ภาพ
ช่วงคะแนน ระดบั คณุ ภาพ
5 ดีมาก
4 ดี
3 พอใช้
ปรับปรุง
ตำ่ กวา่ 2
นักเรยี นไดร้ ะดบั คณุ ภาพที่ พอใช้ ขึ้นไปถอื วา่ ผ่าน
ข้อสอบ TCAS 2563
1. มวลอะตอมเฉลยี่ ของธาตุ G เท่ากับ 51.7 ถ้าธาตุ G ประกอบด้วย 2 ไอโซโทป ท่มี ีเลขมวล 50 และ 52 ในธรรมชาติจะมไี อโซโทป
ของธาตุ G ท่มี เี ลขมวลเทา่ กับ 50 ประมาณรอ้ ยละเทา่ ใด
ก. 15 ข. 30
ค. 45 ง. 60
2. ธาตุ X จำนวน 3 ไอโซโทป ซ่งึ มีมวลอะตอมและปริมาณไอโซโทปดังน้ี
มวลอะตอมของธาตุ X เท่ากบั ข้อใด ข. 19.99
ก. 19.79 ง. 20.18
ค. 20.09
ที่มา : http://www.psc.ac.th/wp-content/uploads/2019/05/practice_suttiwit.pdf
แผนจดั การเรียนรทู้ ี่ 8
ชื่อหนว่ ยการเรยี นรู้ ปริมาณสารสัมพนั ธ์ หนว่ ยยอ่ ยท่ี 1
เรือ่ ง โมล เวลา 2 ชั่วโมง
วันที่ทำการสอน ………………………………………………………. ผ้สู อน ครูมาณวิกา จับใจนาย และ ครูชลุ ีพร วรบตุ ร
1. สาระสำคัญ 2. ผลการเรยี นรู้
โมล คือ จำนวนของสารซ่ึงมีจำนวนอนุภาคเทา่ กับจำนวน ข้อ 2 คำนวณปริมาณของสารในปฏิกิริยาเคมีที่
อะตอม เช่น อะตอม ของ C-12 จำนวน 12 กรมั เก่ียวข้องกับมวลสาร
3. สาระการเรียนรู้ 4. ช้ินงาน / ภาระงาน
โมล - ใบงาน Diagram เรอ่ื ง โมล
- ใบงาน PISA เรอ่ื ง โมล
5. สมรรถนะสำคญั ของผู้เรยี น
- ความสามารถในการคิด 6. เคร่ืองมอื การสอนคิด
- ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี - Diagram
7. ขน้ั ของกจิ กรรม กิจกรรมการเรยี นรู้
8. สือ่ 9. วิธีวัดผล
Do Now (3 นาที) - บทเรียนออนไลน์ เรอ่ื ง - ประเมินใบงาน
“ บอกยหี่ ้อเครื่องใชไ้ ฟฟ้า หา้ มซำ้ กัน ” โมล Diagram เรือ่ ง โมล
Purpose (2 นาที) - บทเรยี นออนไลน์ เรื่อง - ประเมินใบงาน PISA
เราจะเรยี น เรือ่ ง โมล เพอื่ ให้นักเรยี นสามารถคำนวณปริมาณของสารใน โมล เรือ่ ง โมล
ปฏกิ ิริยาเคมที เี่ กี่ยวขอ้ งกบั มวลสาร ได้ - ใบงาน Diagram เร่ือง
Work mode (110 นาท)ี โมล
- ใบงาน PISA เร่อื ง โมล
1. นกั เรยี นศึกษาความรจู้ ากบทเรยี นออนไลน์ เรอ่ื ง โมล
(พอเพยี ง 3 : การมีภูมคิ ุ้มกนั ทด่ี )ี (20 นาที)
2. นักเรียนรบั ฟังครูอธบิ ายเพิม่ เติมเกย่ี วกบั ความสมั พันธข์ อง โมล มวล อะตอม
และอ่ืนๆ (15 นาที)
3. นกั เรยี นตอบคำถาม “นักเรียนจะสรุปเกยี่ วกับความสมั พนั ธ์ของโมลไดว้ า่
อยา่ งไร” (พอเพียง 2 : ความมีเหตผุ ล) (10 นาท)ี
4. นกั เรยี นวิเคราะหค์ วามรู้โดยทำใบงาน PISA เรื่อง โมล
(คิด 5 : คิดแก้ปญั หา) (5 นาท)ี
5. นักเรียนและครูร่วมกันเฉลยใบงาน PISA เรอ่ื ง โมล (5 นาที)
6. นักเรียนสรุปความรู้ในรปู แบบแผนผังเกยี่ วกบั โมล ลงในใบงาน Diagram
เร่ือง โมล (คิด 9 : คิดเชิงมโนทศั น)์ (30 นาท)ี
7. นกั เรียน (ตวั แทน) นำเสนอผลงานหน้าชัน้ เรียน (สมรรถนะ 3) (10 นาท)ี
8. นักเรียนและครู ร่วมกนั สรปุ ความรู้ เชอื่ มโยงความคดิ เร่ือง โมล จากกจิ กรรม
ในชนั้ เรียน (พอเพยี ง 7 : สงั คม) (5 นาที)
Reflective Thinking (5 นาที)
- 1 สง่ิ ทีน่ ักเรียนสงสยั จากการเรยี นในวันนี้ (2 นาที)
- ขอ้ สอบ TCAS. (3 นาที)
ใบงาน Dia
คำช้แี จง : ใหน้ กั เรยี นสรุปความรูเ้ กีย่ วกับโมล
agram เร่อื ง โมล
โมล
(mol)
แบบประเมนิ ใบงาน Diagram
คำชแ้ี จง : ให้ผสู้ อนประเมินผลงานใบงานนักเรยี น โดยการประเมนิ คะแนนลงในชอ่ งรายการประเมินกำหนดตามตารางแนบทา้ ย
แบบประเมนิ ใบงาน Diagram
ลำดบั ที่ ชอ่ื -สกุล รูปแบบ เน้อื หา นำเสนอ ความ ตรงตอ่ เวลา รวม สรปุ ผลการประเมนิ
ของผรู้ บั การ (4คะแนน) (4คะแนน) (4คะแนน) สวยงาม (4คะแนน) 20 คะแนน ผ่าน/ไมผ่ า่ น
(4คะแนน)
ประเมนิ
ลงชือ่ ....................................................ผู้ประเมิน
................/................/................
เกณฑ์การตัดสนิ คณุ ภาพ
ชว่ งคะแนน ระดบั คณุ ภาพ
18 - 20 ดีมาก
14 - 17 ดี
10 - 13 พอใช้
ตำ่ กว่า 10 ปรบั ปรงุ
นกั เรียนได้ระดับคณุ ภาพที่ พอใช้ ขน้ึ ไปถอื วา่ ผา่ น
ตารางแนบทา้ ยแบบประเมนิ ใบงาน Diagram
เกณฑก์ าร ระดบั การประเมนิ
ประเมนิ 4 (ดีมาก) 3 (ด)ี 2 (พอใช)้ 1 (ปรับปรุง)
รปู แบบ - มีหวั ข้อที่ชัดเจน - มหี วั ขอ้ ท่ีชดั เจน - มีหัวขอ้ ท่ีชดั เจน - มีหวั ข้อท่ีชดั เจน
- เขยี นอยใู่ นกรอบ - เขยี นอย่ใู นกรอบ - เขยี นอย่ใู นกรอบ - เขยี นอยใู่ นกรอบ
- ใช้คำสำคญั ตรงประเด็น - ใช้คำสำคญั ตรงประเดน็ - ใช้คำสำคญั ตรงประเด็น
- ใช้สัญลกั ษณห์ รือภาพ - ใช้สญั ลักษณห์ รือภาพ
ส่ือความหมาย สือ่ ความหมาย
- ใช้สสี นั ทั่วแผ่น
เนื้อหา - เน้ือหาครบถว้ นตาม - เนื้อหาถกู ตอ้ งตามสาระ - เน้อื หาถูกต้องตามสาระ - เนื้อหาถกู ต้องตามสาระ
สาระทีก่ ำหนด 100% ทกี่ ำหนด 80-99% ท่กี ำหนด 60-79% ท่ีกำหนดต่ำกวา่ 59%
- เขียนถูกตอ้ งตามหลัก - เขยี นถูกต้องตามหลกั - เขยี นถกู ตอ้ งตามหลัก - เขยี นถูกตอ้ งตามหลกั
ภาษา 100% ภาษา 80-99% ภาษา 60-79% ภาษาต่ำกว่า 59%
- ลำดบั หัวขอ้ เน้ือหา - ลำดบั หวั ขอ้ เนอื้ หา - มีการสรปุ ไดอ้ ย่าง - มีการสรปุ ไม่สมเหตสุ มผล
ชดั เจน ชัดเจน สมเหตุสมผล 60-79% ต่ำกว่า 59%
- มีการสรุปไดอ้ ย่าง - มีการสรุปได้อย่าง
สมเหตุสมผล 100% สมเหตุสมผล 80-99%
การนำเสนอ - พูดชดั เจนเสียงดังฟังชัด - พูดชัดเจนเสียงดงั ฟังชัด - การพูดเหมาะสม - สามารถพูดนำเสนอได้
- ใช้ภาษาทางการถกู ตอ้ ง - ใชภ้ าษาทางการถูกตอ้ ง - ใชภ้ าษาทางการถูกตอ้ ง - ใช้ภาษาทางการถกู ตอ้ ง
ตามอกั ขระ100% ตามอกั ขระ80-99% ตามอักขระ60-79% ตามอักขระต่ำกวา่ 59%
- บคุ ลิกภาพดีและมคี วาม - บคุ ลกิ ภาพดี - บคุ ลิกภาพเหมาะสม - บคุ ลกิ ภาพเหมาะสม
ม่นั ใจ - ความพรอ้ มในการ
- มีการใช้ส่อื ประกอบการ นำเสนอได้บางส่วน
นำเสนอ
- ความพร้อมในการ
นำเสนอ
ความ - ใช้สสี ันสวยงาม - ใช้สสี นั สวยงาม - ใช้สสี นั สวยงามและมี - ใช้สสี ันสวยงามหรอื
สวยงาม - มคี วามสะอาด - มีความสะอาด ความสะอาด เปน็ ไปตามเกณฑ์อย่างใด
- มีความคดิ สร้างสรรค์ - มีความคดิ สรา้ งสรรค์ อยา่ งหน่ึง
- ความเปน็ ระเบียบอา่ น
งา่ ย
การตรงตอ่ - สง่ ผลงานครบถ้วน - สง่ ผลงานครบถ้วน - สง่ ผลงานครบถว้ น - ส่งผลงานครบถ้วน
เวลา ตรงตามเวลาทก่ี ำหนด แตช่ า้ กวา่ เวลาทีก่ ำหนด แตช่ ้ากวา่ เวลาที่กำหนด แต่ชา้ กว่าเวลาทกี่ ำหนด
5 นาที 10 นาที 15 นาที
ใบงาน PISA เรือ่ ง โมล
การบอกปรมิ าณสิง่ ของในชีวิตประจาวนั อาจบอกเปน็ หน่วยมวล เช่น กรัม กโิ ลกรมั หรือหน่วยปรมิ าตร
เชน่ ลูกบาศก์เซนตเิ มตร ลติ ร นอกจากนถี้ า้ สงิ่ ของทเี่ หมอื น ๆ กันและสามารถนับจานวนชน้ิ ได้อาจบอกเปน็ หนว่ ย
โหล เชน่ ดนิ สอ 1 โหล เทา่ กับ 12 แทง่
การบอกปรมิ าณสารเคมกี เ็ ช่นเดียวกนั อาจบอกเปน็ หน่วยมวล หนว่ ยปริมาตร หรอื หนว่ ยแสดงจานวน
อนภุ าคของสาร แต่เนื่องจากสารประกอบดว้ ยอนุภาคทมี่ ีขนาดเล็กและมจี านวนมาก เช่น นา้ ตาลทราย 1 เกล็ด
(ประมาณ0.0001 กรมั ) มี C12H22O11 1.0 x 1017 โมเลกุล น้า 1 กรมั มี H2O 3.3 x 1022 โมเลกุล จะเห็นไดว้ า่
การบอกปริมาณสารด้วยจานวนอนุภาคตอ้ งใชเ้ ลขยกกาลงั จานวนมาก นกั เคมจี งึ กาหนดหน่วยแสดงจานวน
อนุภาคของสารเปน็ หนว่ ยใหญซ่ ่งึ สมั พันธก์ ับปรมิ าณสารทวี่ ดั ได้ในชวี ิตประจาวนั โดยให้ช่อื ว่า โมล (mole)
คาถามที่ 1 โมลคอื อะไร (2 คะแนน)
.............................................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................................
คาถามท่ี 2 เพราะเหตุใดจงึ นิยมใช้หน่วยโมลในการบอกปรมิ าณสาร (2 คะแนน)
................................................................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................................................................
เฉลยและเกณฑก์ ารใหค้ ะแนน
ใบงาน PISA เรือ่ ง โมล
การบอกปริมาณสิ่งของในชีวิตประจาวนั อาจบอกเป็นหนว่ ยมวล เช่น กรมั กโิ ลกรัม หรอื หน่วยปริมาตร
เชน่ ลูกบาศก์เซนตเิ มตร ลติ ร นอกจากนีถ้ ้าส่ิงของทีเ่ หมอื น ๆ กนั และสามารถนับจานวนชน้ิ ได้อาจบอกเป็นหนว่ ย
โหล เช่น ดินสอ 1 โหล เท่ากับ 12 แทง่
การบอกปริมาณสารเคมกี ็เช่นเดียวกัน อาจบอกเปน็ หน่วยมวล หน่วยปรมิ าตร หรือหนว่ ยแสดงจานวน
อนภุ าคของสาร แตเ่ นือ่ งจากสารประกอบดว้ ยอนภุ าคท่มี ีขนาดเล็กและมีจานวนมาก เชน่ น้าตาลทราย 1 เกล็ด
(ประมาณ0.0001 กรัม) มี C12H22O11 1.0 x 1017 โมเลกลุ น้า 1 กรมั มี H2O 3.3 x 1022 โมเลกุล จะเห็นได้ว่า
การบอกปริมาณสารดว้ ยจานวนอนภุ าคต้องใชเ้ ลขยกกาลงั จานวนมาก นักเคมีจงึ กาหนดหนว่ ยแสดงจานวน
อนุภาคของสารเป็นหน่วยใหญซ่ ึง่ สมั พันธก์ ับปรมิ าณสารท่วี ดั ได้ในชีวติ ประจาวันโดยใหช้ อ่ื วา่ โมล (mole)
คาถามที่ 1 โมลคืออะไร (3 คะแนน)
การบอกปรมิ าณสารเคมีก็เชน่ เดยี วกนั อาจบอกเปน็ หนว่ ยมวล หน่วยปรมิ าตร หรอื หน่วยแสดงจำนวน
อนภุ าคของสาร แต่เนอื่ งจากสารประกอบดว้ ยอนุภาคทม่ี ีขนาดเลก็ และมีจำนวนมาก เชน่ น้ำตาลทราย 1 เกล็ด
(ประมาณ0.0001 กรัม) มี C12H22O11 1.0 x 1017 โมเลกุล น้ำ 1 กรัม มี H2O 3.3 x 1022 โมเลกุล จะเห็นไดว้ า่
การบอกปริมาณสารดว้ ยจำนวนอนภุ าคต้องใชเ้ ลขยกกำลงั จำนวนมาก นกั เคมีจงึ หน่วยแสดงจำนวนอนุภาคของสาร
เปน็ หน่วยใหญซ่ งึ่ สัมพันธก์ บั ปริมาณสารท่ีวัดได้ในชีวติ ประจำวนั โดยให้ช่อื วา่ โมล (mole)
3 คะแนน เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน 0 คะแนน
ตอบถกู ตอ้ งครบสมบรู ณ์ 2 คะแนน
ตอบถูกต้องแต่ยังไม่ครบสมบูรณ์ ตอบไมถ่ ูกตอ้ งและไมส่ มบูรณ์
คาถามท่ี 2 เพราะเหตุใดจงึ นยิ มใช้หน่วยโมลในการบอกปรมิ าณสาร (2 คะแนน)
หน่วยแสดงจำนวนอนุภาคของสารเปน็ หนว่ ยใหญซ่ งึ่ สัมพนั ธก์ บั ปริมาณสารที่วัดไดใ้ นชวี ิตประจำวัน
2 คะแนน เกณฑก์ ารให้คะแนน 0 คะแนน
1 คะแนน
ตอบถกู ตอ้ งครบสมบรู ณ์ ตอบถูกต้องแตย่ ังไมค่ รบสมบูรณ์ ตอบไมถ่ ูกต้องและไมส่ มบูรณ์
เกณฑ์การตัดสนิ คุณภาพ
ช่วงคะแนน ระดบั คณุ ภาพ
5 ดมี าก
4 ดี
2 - 3 พอใช้
ตำ่ กว่า 2 ปรับปรุง
นักเรยี นไดร้ ะดบั คุณภาพท่ี พอใช้ ขน้ึ ไปถือวา่ ผา่ น
ข้อสอบ TCAS 2565
ท่มี า : https://www.sangfans.com/chem-sanamtest/#google_vignette
แผนจดั การเรียนร้ทู ่ี 9
ชือ่ หน่วยการเรียนรู้ ปรมิ าณสารสัมพันธ์ หน่วยยอ่ ยที่ 1
เรือ่ ง เลขอาโวกาโดร เวลา 1 ชัว่ โมง
วนั ทท่ี ำการสอน ………………………………………………………. ผู้สอน ครมู าณวกิ า จบั ใจนาย และ ครชู ุลีพร วรบตุ ร
1. สาระสำคญั 2. ผลการเรยี นรู้
ข้อ 2 คำนวณปริมาณของสารในปฏกิ ิรยิ าเคมที ี่เกี่ยวข้องกับ
หนว่ ยงาน IUPAC ไดก้ ำหนดว่าสาร 1 โมล มจี ำนวนอนภุ าค
เท่ากับ 6.02 x 1023 อนภุ าค และเรยี กจำนวนอนุภาคนีว้ ่า เลขอาโวกา มวลสาร
โดร หรอื คา่ คงตวั อาโวกาโดร
3. สาระการเรยี นรู้ 4. ชิน้ งาน / ภาระงาน
เลขอาโวกาโดร ใบงาน PISA เรือ่ ง เลขอาโวกาโดร
5. สมรรถนะสำคญั ของผูเ้ รียน 6. เครื่องมอื การสอนคดิ
- ความสามารถในการคิด - Six thinking hats (White Hat)
- ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
กจิ กรรมการเรยี นรู้
7. ขนั้ ของกิจกรรม 8. ส่อื 9. วิธีวัดผล
Do Now (3 นาที) - บทเรียนออนไลน์ เร่อื ง - ประเมนิ ใบงาน PISA เร่อื ง
“บอกชอื่ ผลไม้ทน่ี กั เรยี นชนื่ ชอบคนละ 1 ชนิด” เลขอาโวกาโดร เลขอาโวกาโดร
Purpose (2 นาที) - บทเรยี นออนไลน์ เรอ่ื ง
เราจะเรยี น เรื่อง เลขอาโวกาโดร เพอื่ ใหน้ ักเรียนสามารถคำนวณ เลขอาโวกาโดร
ปรมิ าณของสารในปฏิกริ ยิ าเคมีที่เก่ยี วข้องกบั มวลสารได้ - ใบงาน PISA เรอ่ื ง
Work mode (50 นาที) เลขอาโวกาโดร
1. นักเรียนศกึ ษาความรูเ้ รอื่ ง เลขอาโวกาโดร จากบทเรียนออนไลน์
(พอเพยี ง 3 : การมภี มู ิคุ้มกนั ทดี่ )ี (10 นาท)ี
2. นกั เรยี นฟังครูอธบิ ายเพ่มิ เตมิ เก่ียวกับ เลขอาโวกาโดร (15 นาที)
3. นกั เรยี นวิเคราะห์ความรู้ท่ไี ดโ้ ดยทำใบงาน PISA เร่ือง เลขอาโวกาโดร
(คิด 1: คิดวิเคราะห์) (10 นาที)
4. นกั เรยี นตอบคำถาม “เลขอาโวกาโดรของธาตุแตช่ นิดเหมือนกัน
หรือไม่ อย่างไร” (พอเพียง 2 : ความมเี หตุผล) (White Hat) (5 นาที)
5. นกั เรียนร่วมกบั ครูเฉลยใบงาน PISA เรอ่ื ง เลขอาโวกาโดร (5 นาที)
6. นกั เรียนและครู ร่วมกนั สรปุ ความรู้เชือ่ มโยงความคดิ เกี่ยวกับ
เลขอาโวกาโดร (สมรรถนะ 4) (5 นาที)
Reflective Thinking (5 นาที)
- บอก 1 ส่งิ ทน่ี ักเรียนสงสัยจากการเรยี นในวนั น้ี (2 นาที)
- แนวข้อสอบ TCAS (3 นาที)
ใบงาน PISA
เรื่อง เลขอาโวกาโดร
อ่านถ้อยความต่อไปนี้ และตอบคำถาม
“สารใด ๆ 1 โมล คือ ปรมิ าณของสารทมี่ ีจำนวนอนภุ าค 6.02 x 1023 อนุภาค”
คา่ 6.02 x 1023 เรียกว่า “เลขอาโวกาโดร” ซึ่งเป็นค่าคงที่ (เลขอาโวกาโดร มีคา่ ท่ีถูกต้องและยอมรับกัน
ในปัจจบุ ันคือ 6.02245 x 1023 แตอ่ นุโลมให้ใช้ 6.02 x 1023 แทนได้)
สำหรบั หน่วย S. I. “สาร 1 โมล หมายถึง ปริมาณของสารท่ีมีจำนวนอนภุ าคเท่ากบั จำนวนอะตอมทม่ี ี
อยใู่ นคารบ์ อน – 12 ท่ีมีมวล 0.012 กิโลกรมั ”
ดังนัน้ สาร 1 โมล ย่อมมี 6.02 x 1023 อนภุ าค
หรอื สาร 2 โมล ยอ่ มมี 2 x 6.02 x 1023 อนุภาค
คำชแี้ จง : จากถอ้ ยความ จงคำนวณจำนวนอนภุ าคของสารต่อไปน้ี (ข้อละ 2 คะแนน)
1. อาร์กอน 3.00 โมล
2. เหลก็ 8.50 โมล
3. โซเดียมไอออน 0.001 โมล
4. น้ำ 5.00 โมล
5. ไนเทรตไอออน 1.0 x 10-5 โมล
เฉลยและเกณฑก์ ารใหค้ ะแนน
ใบงาน PISA เร่อื ง เลขอาโวกาโดร
ขอ้ คำตอบ คะแนน
12
22
32
42
52
เกณฑ์การตัดสินคณุ ภาพ
ช่วงคะแนน ระดบั คณุ ภาพ
8 -10 ดมี าก
6 - 7 ดี
3 - 5 พอใช้
ตำ่ กว่า 2 ปรับปรุง
นกั เรยี นไดร้ ะดับคณุ ภาพท่ี พอใช้ ขึ้นไปถอื วา่ ผา่ น
ข้อสอบ TCAS 2563
ท่มี า : https://www.kroobannok.com/news_file/p28404421146.pdf
แผนจัดการเรยี นรูท้ ่ี 10
ชือ่ หน่วยการเรยี นรู้ ปรมิ าณสารสัมพันธ์ หน่วยยอ่ ยท่ี 1
เรือ่ ง การคำนวณมวลโมเลกลุ และมวลสูตร เวลา 2 ชัว่ โมง
วันทที่ ำการสอน ………………………………………………………. ผสู้ อน ครมู าณวกิ า จบั ใจนาย และ ครูชุลีพร วรบตุ ร
1. สาระสำคญั 2. ผลการเรยี นรู้
มวลโมเลกุล เปน็ ผลบวกของมวลอะตอมของแต่ละธาตใุ นโมเลกลุ ขอ้ 2 คำนวณปริมาณของสารในปฏกิ ริ ยิ าเคมีทเี่ กีย่ วขอ้ งกบั
นัน้ และผลรวมของมวลอะตอมของธาตใุ นสูตรเคมี เรียกว่า มวลสตู ร มวลสาร
(formula mass)
3. สาระการเรียนรู้ 4. ชิ้นงาน / ภาระงาน
การคำนวณมวลโมเลกุลและมวลสตู ร
- ใบงาน เร่ือง การคำนวณมวลโมเลกุลและมวลสตู ร
5. สมรรถนะสำคัญของผเู้ รียน 6. เครื่องมอื การสอนคดิ
- ความสามารถในการคดิ - Six thinking hats (white hat)
- ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี
กิจกรรมการเรียนรู้
7. ขั้นของกิจกรรม 8. ส่อื 9. วิธีวดั ผล
Do Now (3 นาท)ี - บทเรยี นออนไลน์ เรอื่ ง การ - ประเมินใบงาน เร่ือง การ
คำนวณมวลโมเลกุลและมวล
“ บอกยีห่ ้อเครื่องใช้ไฟฟา้ ห้ามซ้ำกนั ” คำนวณมวลโมเลกลุ และมวล สตู ร
Purpose (2 นาที) สูตร
เราจะเรยี น เรื่อง การคำนวณมวลโมเลกุลและมวลสตู ร เพอื่ ใหน้ ักเรยี น
สามารถคำนวณปริมาณของสารในปฏกิ ิรยิ าเคมีที่เกี่ยวขอ้ งกับมวลสาร ได้
Work mode (110 นาท)ี
1. นกั เรยี นตอบคำถาม “มวลโมเลกลุ และมวลสตู รคอื อะไร”
(White Hat) (พอเพยี ง 2 : ความมีเหตผุ ล) (20 นาที) - บทเรยี นออนไลน์ เรื่อง การ
2. นกั เรียนศึกษาความรเู้ รื่อง การคำนวณมวลโมเลกลุ และมวลสตู ร จาก
คำนวณมวลโมเลกลุ และมวล
บทเรยี นออนไลน์และฟงั ครูอธิบายเพ่ิมเตมิ เกี่ยวกับการคำนวณมวลโมเลกุล สูตร
และมวลสูตร โดยใช้ Power point ประกอบการเรียนการสอน (30 นาที)
3. นักเรยี นแก้โจทย์ปญั หาโดยทำใบงาน การคำนวณมวลโมเลกุลและ
มวลสูตร (คดิ 5 : คดิ แก้ปัญหา) (สมรรถนะ 2) (30 นาที)
4. นกั เรียนและครูรว่ มกนั เฉลยใบงานเรอื่ ง การคำนวณมวลโมเลกลุ และ
มวลสตู ร (สมรรถนะ 4) (20 นาที)
5. นักเรยี นและครูร่วมกนั สรปุ เช่อื มโยงความคิดเกี่ยวกับ การคำนวณ - Power point ประกอบการ
มวลโมเลกุลและมวลสตู ร (10 นาที) เรยี นการสอน เรื่อง การคำนวณ
Reflective Thinking (5 นาที) มวลโมเลกุลและมวลสูตร
- 1 สิ่งทีน่ กั เรียนสงสัยจากการเรยี นในวันน้ี (2 นาที) - ใบงาน เรื่อง การคำนวณมวล
- ขอ้ สอบ TCAS. (3 นาท)ี โมเลกุลและมวลสตู ร
ใบงาน
เรอ่ื ง การคำนวณมวลโมเลกลุ และมวลสูตร
คำช้แี จง : จงหามวลโมเลกลุ และมวลต่อโมลของสารตอ่ ไปนี้ โดยใชค้ ่ามวลอะตอมจกตารางธาตุ (10 คะแนน)
1. แอสไพริน (C9H8O4)
2. แอซีติก (C2H4O2)
3. ไนโตรเจนไดออกไซด์ (NO2)
4. ไฮโดรเจนซลั ไฟด์ (H2S)
5. เฮกเซน (C6H14)
เฉลยใบงาน
เร่อื ง การคำนวณมวลโมเลกลุ และมวลสตู ร
คำชีแ้ จง : จงหามวลโมเลกลุ และมวลต่อโมลของสารต่อไปนี้ โดยใช้ค่ามวลอะตอมจกตารางธาตุ (10 คะแนน)
1. แอสไพริน (C9H8O4)
2.5 คะแนน
2. แอซีตกิ (C2H4O2)
2.5 คะแนน
3. ไนโตรเจนไดออกไซด์ (NO2)
2.5 คะแนน
4. ไฮโดรเจนซัลไฟด์ (H2S)
2.5 คะแนน
5. เฮกเซน (C6H14) 2.5 คะแนน
มวลโมเลกุลของเฮกเซน
= (6xมวลอะตอม C) + (14 x มวลอะตอม H)
= (6 x 12.01) + (14 x 1.01)
= 86.20
ดงั นัน้ เฮกเซน มมี วลโมเลกลุ เทา่ กับ 86.20 และมีโมลเท่ากบั 86.20 กรัมต่อโมล
เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ
ชว่ งคะแนน ระดบั คุณภาพ
8 -10 ดมี าก
6 - 7 ดี
3 - 5 พอใช้
ตำ่ กวา่ 2 ปรบั ปรุง
นกั เรยี นได้ระดบั คณุ ภาพท่ี พอใช้ ขน้ึ ไปถือวา่ ผ่าน
ขอ้ สอบ TCAS 2562
ท่มี า : https://doc-0k-5c-prod-00-apps-viewer.googleusercontent.com/viewer2
แผนจัดการเรยี นรทู้ ่ี 11
ชือ่ หนว่ ยการเรยี นรู้ ปริมาณสารสมั พนั ธ์ หน่วยย่อยที่ 1
เร่ือง ความสมั พันธร์ ะหวา่ งโมล มวล จำนวนอนภุ าค และปรมิ าตรของแก๊ส เวลา 1 ชวั่ โมง
วันทีท่ ำการสอน ………………………………………………………. ผสู้ อน ครูมาณวกิ า จับใจนาย และ ครชู ุลพี ร วรบุตร
1. สาระสำคญั 2. ผลการเรยี นรู้
ขอ้ 2 คำนวณปริมาณของสารในปฏิกริ ิยาเคมีท่เี กี่ยวขอ้ งกบั
ความสัมพันธ์ระหวา่ งโมล มวล จำนวนอนภุ าค และปริมาตรของ
แก๊ส ดังน้ี สาร 1 โมลมี 6.02 x 1023 อนุภาค ซ่งึ มมี วลเปน็ กรัมเทา่ กับ มวลสาร
มวลต่อโมลของสารนั้น และถา้ เปน็ แก๊สจะมีปริมาตรเทา่ กบั 22.4 ลติ ร
ที่ STP
3. สาระการเรียนรู้ 4. ชิ้นงาน / ภาระงาน
ความสมั พันธร์ ะหว่างโมล มวล จำนวนอนภุ าค และปริมาตรของ - ใบงาน เรือ่ ง ความสมั พนั ธ์ระหวา่ งโมล มวล จำนวนอนภุ าค
แกส๊ และปริมาตรของแก๊ส
5. สมรรถนะสำคญั ของผ้เู รียน 6. เครือ่ งมอื การสอนคิด
- ความสามารถในการแก้ปัญหา - Six thinking hats (White Hat)
- ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี
กจิ กรรมการเรียนรู้
7. ขัน้ ของกจิ กรรม 8. ส่อื 9. วธิ วี ัดผล
Do Now ( 3 นาท)ี - บทเรียนออนไลน์ เรือ่ ง - ประเมินใบงาน เรื่อง
“บอกช่ืออาชีพท่ีนักเรยี นอยากเป็นมาคนละ 1 อาชพี ” ความสัมพนั ธร์ ะหว่างโมล มวล ความสมั พันธ์ระหว่างโมล มวล
จำนวนอนุภาค และปริมาตร จำนวนอนภุ าค และปริมาตร
Purpose (2 นาท)ี ของแก๊ส ของแก๊ส
เราจะเรียนเรื่อง ความสัมพันธร์ ะหว่างโมล มวล จำนวนอนุภาค และ
- บทเรียนออนไลน์ เรอ่ื ง
ปรมิ าตรของแกส๊ เพ่อื ใหน้ กั เรียนสามารถคำนวณปรมิ าณของสารใน
ปฏิกริ ยิ าเคมที ่เี ก่ยี วข้องกับมวลสารได้
Work mode (50 นาที)
1. นกั เรียนศกึ ษาความรเู้ รอื่ ง ความสมั พันธ์ระหว่างโมล มวล จำนวน
อนุภาค และปริมาตรของแก๊ส จากบทเรียนออนไลน์
(พอเพยี ง 3 : การมภี มู ิคมุ้ กนั ที่ดี) (10 นาท)ี ความสัมพนั ธร์ ะหว่างโมล มวล
2. นักเรียนตอบคำถาม “โมล มวล จำนวนอนุภาค และปรมิ าตรของแกส๊ จำนวนอนภุ าค และปรมิ าตร
ของแกส๊
มคี วามสมั พันธ์กันอย่างไร” (white hat) (5 นาที)
3. นักเรียนฟังครูอธบิ ายเกี่ยวกบั ความสมั พันธ์ระหว่างโมล มวล จำนวน
อนภุ าค และปรมิ าตรของแก๊ส โดยใช้ Power point ประกอบการเรยี นการ
สอน (10 นาท)ี
4. นกั เรยี นวเิ คราะห์ความรทู้ ไ่ี ด้โดยทำใบงานเรื่อง ความสมั พนั ธ์ระหวา่ ง - Power point ประกอบการ
โมล มวล จำนวนอนุภาค และปริมาตรของแก๊ส (คิด 1 : คิดวเิ คราะห)์ เรยี นการสอน เรอ่ื ง
(20 นาที) ความสัมพนั ธ์ระหว่างโมล มวล
จำนวนอนุภาค และปรมิ าตร
5. นกั เรียนและครูรว่ มกนั เฉลยใบงานเรอ่ื ง ความสมั พันธร์ ะหว่างโมล ของแกส๊
มวล จำนวนอนภุ าค และปริมาตรของแก๊ส (สมรรถนะ 4) (5 นาที)
Reflective Thinking (5 นาที) - ใบงาน เรื่อง ความสัมพนั ธ์
ระหว่างโมล มวล จำนวน
- บอก 1 สงิ่ ที่นกั เรยี นทำไดด้ ีจากการเรียนในคาบนี้ (3 นาที) อนุภาค และปริมาตรของแกส๊
- ข้อสอบ TCAS 1 ข้อ (2 นาที)
ใบงาน
เร่ือง ความสมั พนั ธร์ ะหว่างโมล มวล จำนวนอนภุ าค และปริมาตรของแกส๊
คำชแี้ จง : ใหน้ ักเรยี นแสดงวธิ ีทำจากโจทย์ตอ่ ไปนี้ (10 คะแนน)
1. คำนวณมวลโมเลกลุ ของแกส๊ ชนิดหน่ึงซ่งึ มคี วามหนาแนน่ ที่ STP เปน็ 1.79 กรัมตอ่ ลิตร
2. คำนวณมวลโมเลกลุ ของแกส๊ ชนิดหนง่ึ ซ่งึ มีมวล 0.74 กรัม และมปี ริมาตร 340.0 มิลลิลติ ร ท่ี STP
เฉลย
ใบงาน เรือ่ ง ความสมั พนั ธร์ ะหว่างโมล มวล จำนวนอนุภาค และปรมิ าตรของแกส๊
คำช้แี จง : ให้นกั เรยี นแสดงวิธที ำจากโจทย์ตอ่ ไปน้ี (10 คะแนน)
1. คำนวณมวลโมเลกุลของแกส๊ ชนิดหน่ึงซ่งึ มคี วามหนาแน่นท่ี STP เป็น 1.79 กรมั ต่อลติ ร
วิธีทำ
5 คะแนน
2. คำนวณมวลโมเลกุลของแก๊สชนดิ หนง่ึ ซึ่งมีมวล 0.74 กรัม และมีปรมิ าตร 340.0 มิลลิลติ ร ที่ STP
วิธีทำ
5 คะแนน
เกณฑก์ ารตัดสนิ คณุ ภาพ
ช่วงคะแนน ระดบั คุณภาพ
8 -10 ดีมาก
6 - 7 ดี
3 - 5 พอใช้
ต่ำกวา่ 2 ปรับปรุง
นกั เรยี นได้ระดับคณุ ภาพที่ พอใช้ ข้นึ ไปถอื วา่ ผา่ น
ข้อสอบ TCAS 2564
ท่มี า: https://www.slideshare.net/crazygno/ss-36410825
แผนจัดการเรยี นร้ทู ี่ 12
ช่อื หน่วยการเรียนรู้ ปรมิ าณสารสมั พนั ธ์ หนว่ ยยอ่ ยท่ี 1
เรื่อง กฎสดั สว่ นคงที่ เวลา 2 ชวั่ โมง
วนั ท่ีทำการสอน ………………………………………………………. ผ้สู อน ครูมาณวกิ า จับใจนาย และ ครูชลุ ีพร วรบุตร
1. สาระสำคัญ 2. ผลการเรียนรู้
นยิ ามของกฎสัดส่วนคงที่ โจเซฟ เพราสต์ ทดลองศึกษาปฏิกริ ิยา ข้อ 2 คำนวณปริมาณของสารในปฏิกริ ยิ าเคมีทีเ่ กี่ยวข้องกับ
การรวมตวั ของธาตทุ ี่เกิดสารประกอบ พบว่า มวลสาร
"เมือ่ ธาตุตง้ั แตส่ องชนดิ ขึน้ ไปรวมตัวกันเกิดเปน็ สารประกอบ
อตั ราส่วนโดยมวลของธาตุท่เี ป็น องค์ประกอบนัน้ จะมคี ่าคงทเ่ี สมอ ไม่
ว่าจะเตรยี มสารประกอบน้ันดว้ ยวิธกี ารใด ๆ ก็ตาม"
3. สาระการเรียนรู้ 4. ชิ้นงาน / ภาระงาน
กฎสัดส่วนคงที่ - ใบงาน KWL เรอ่ื ง กฎสัดส่วนคงที่
- ใบงาน เรอื่ ง กฎสดั ส่วนคงท่ี
5. สมรรถนะสำคัญของผูเ้ รียน 6. เครื่องมือการสอนคิด
- ความสามารถในการคดิ - KWL
- ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี
กจิ กรรมการเรยี นรู้
7. ขนั้ ของกจิ กรรม 8. สอ่ื 9. วิธวี ัดผล
Do Now (3 นาท)ี - บทเรยี นออนไลน์ เรื่อง กฎ - ประเมนิ ใบงาน KWL เรือ่ ง
“ บอกช่ือดาราซรี ยี ์ไทยหรือตา่ งประเทศทีน่ กั เรียนชนื่ ชอบ ” สดั สว่ นคงท่ี กฎสดั ส่วนคงท่ี
Purpose (2 นาที) -ประเมิน ใบงาน เรอ่ื ง กฎ
สดั สว่ นคงที่
เราจะเรยี น เร่อื ง กฎสดั ส่วนคงที่ เพ่อื ให้นกั เรยี นสามารถคำนวณ
ปริมาณของสารในปฏกิ ิริยาเคมที เ่ี กีย่ วข้องกบั มวลสาร ได้
Work mode (110 นาที)
1. นักเรียนตอบคำถามลงในใบงาน KWL ในช่อง K “นกั เรียนรู้อะไร
เกีย่ วกับกฎสัดส่วนคงที่” (10 นาท)ี
2. นกั เรยี นและครอู ภปิ รายรว่ มกนั บนกระดาน ในหัวข้อ “นักเรียนรู้
อะไรบ้างเกยี่ วกับกฎสดั ส่วนคงที่” (คดิ 3 : คิดวิพากษ์) (พอเพยี ง 7 สงั คม)
(10 นาท)ี - บทเรยี นออนไลน์ เร่ือง กฎ
3. นักเรียนตอบคำถามลงในใบงาน KWL ในชอ่ ง W “นกั เรยี นต้องการรู้ สัดสว่ นคงท่ี
อะไรเกย่ี วกบั เร่อื งนบี้ า้ ง” (10 นาท)ี
4. นักเรียนศกึ ษาความรู้จากบทเรยี นออนไลน์ เร่อื ง กฎสัดส่วนคงที่
(พอเพียง 3 : การมภี มู คิ มุ้ กันทดี่ ีในตวั ) (20 นาท)ี
5. นักเรยี นวิเคราะหค์ วามรู้ทไ่ี ดโ้ ดยทำใบงาน เร่ือง กฎสัดส่วนคงท่ี
(30 นาที)
6. นักเรยี นร่วมกนั เฉลยใบงาน เรอื่ ง กฏสัดสว่ นคงท่ี (10 นาที) - ใบงาน KWL เรอื่ ง กฎสดั สว่ น
7. นกั เรียนตอบคำถามลงในใบงาน KWL ในช่อง L “นกั เรยี นได้เรียนรู้ คงท่ี
- ใบงาน เรอื่ ง กฎสดั ส่วน
อะไรบ้าง เก่ยี วกับกฎสดั สว่ นคงที่” (10 นาที) คงที่
8. นักเรียนและครู รว่ มกนั สรุปความรู้ เชือ่ มโยงความคดิ เรือ่ ง กฎสัดสว่ น
คงท่ี (สมรรถนะ 4) (พอเพียง 7 : สังคม) (10 นาที)
Reflective Thinking (5 นาที)
- 1 ส่งิ ที่นักเรยี นสงสยั จากการเรยี นในวันน้ี (2 นาที)
- ข้อสอบ TCAS. (3 นาท)ี
ใบงาน KWL
เรอ่ื ง กฎสัดส่วนคงที่
คำช้แี จง นกั เรยี นบันทกึ ความร้ทู ่ีได้ ลงในตารางตอ่ ไปนี้พรอ้ มท้ังเขียนสรปุ ลงในบรรทดั ที่ว่างขา้ งล่างของแบบบันทกึ
K (นกั เรียนรอู้ ะไร) W (นกั เรยี นต้องการรูอ้ ะไร) L (นกั เรยี นได้เรียนรูอ้ ะไร)
แบบประเมนิ ใบงาน KWL
คำชี้แจง : ให้ผสู้ อนประเมนิ ผลงานใบงานนกั เรียน โดยการประเมินคะแนนลงในชอ่ งรายการประเมนิ กำหนดตามตารางแนบทา้ ย
แบบประเมนิ ใบงาน KWL
ลำดับท่ี ชอ่ื -สกุล รูปแบบ เนอ้ื หา นำเสนอ ความ ตรงต่อเวลา รวม สรปุ ผลการ
ของผ้รู บั การ (4คะแนน) (4คะแนน) (4คะแนน) สวยงาม (4คะแนน) 20 คะแนน ประเมิน
(4คะแนน) ผา่ น/ไมผ่ า่ น
ประเมนิ
ลงช่ือ ....................................................ผู้ประเมิน
................/................/................
เกณฑก์ ารตัดสนิ คณุ ภาพ
ชว่ งคะแนน ระดับคณุ ภาพ
18 - 20 ดีมาก
14 - 17 ดี
10 - 13 พอใช้
ต่ำกวา่ 10 ปรับปรงุ
นกั เรยี นได้ระดับคณุ ภาพท่ี พอใช้ ขึ้นไปถอื ว่า ผ่าน
ตารางแนบท้ายแบบประเมินใบงาน KWL
เกณฑ์ ระดับการประเมนิ
การ 4 (ดีมาก) 3 (ดี) 2 (พอใช)้ 1 (ปรับปรุง)
ประเมิน
- แสดงความคิดเหน็ ใน
การ - แสดงความคิดเห็นในช่อง K - แสดงความคิดเหน็ ใน - แสดงความคิดเห็นใน ชอ่ ง K ได้ นอ้ ยกว่า 7
ขอ้
แสดง ได้ 10 ขอ้ คำถามขน้ึ ไป ช่อง K ได้ 9-10 ขอ้ ชอ่ ง K ได้ 7-8 ขอ้
- แสดงความคิดเห็นใน
ความ - แสดงความคิดเหน็ ในช่อง คำถาม คำถาม ชอ่ ง W ได้ น้อยกวา่ 7
ขอ้
คดิ เห็น W ได้ 10 ข้อคำถามข้ึนไป - แสดงความคิดเหน็ ใน - แสดงความคดิ เหน็ ใน
- แสดงความคิดเห็นใน
- แสดงความคดิ เหน็ ในช่อง L ชอ่ ง W ได้ 9-10 ขอ้ ชอ่ ง W ได้ 7-8 ขอ้ ชอ่ ง L ได้ น้อยกวา่ 7
ขอ้
ได้ 10 ขอ้ คำถามขึน้ ไป คำถาม คำถาม
- แสดงความคิดเห็นใน - แสดงความคดิ เห็นใน
ช่อง L ได้ 9-10 ขอ้ ชอ่ ง L ได้ 7-8 ข้อ
คำถาม คำถาม
เน้อื หา - เนอ้ื หาครบถ้วนตามสาระท่ี - เน้อื หาถูกต้องตามสาระ - เน้อื หาถกู ต้องตามสาระ - เนือ้ หาถกู ต้องตามสาระ
กำหนด 100% ท่ีกำหนด 80-99% ทก่ี ำหนด 60-79% ทกี่ ำหนดตำ่ กว่า 59%
- เขยี นถกู ต้องตามหลักภาษา - เขียนถูกตอ้ งตามหลัก - เขียนถกู ตอ้ งตามหลัก - เขยี นถูกตอ้ งตามหลกั
100% ภาษา 80-99% ภาษา 60-79% ภาษาตำ่ กวา่ 59%
- ลำดบั หวั ขอ้ เนือ้ หาชดั เจน - ลำดบั หวั ขอ้ เนื้อหา - มีการสรุปได้อย่าง - มีการสรุปไม่
- มกี ารสรุปได้อยา่ ง ชดั เจน สมเหตุสมผล 60-79% สมเหตุสมผลต่ำกว่า
สมเหตุสมผล 100% - มกี ารสรปุ ได้อยา่ ง 59%
สมเหตุสมผล 80-99%
การ - พดู ชัดเจนเสยี งดงั ฟงั ชดั - พดู ชดั เจนเสยี งดังฟังชัด - การพดู เหมาะสม - สามารถพดู นำเสนอได้
นำเสนอ - ใช้ภาษาทางการถกู ต้อง - ใชภ้ าษาทางการถกู ต้อง - ใช้ภาษาทางการถกู ตอ้ ง - ใชภ้ าษาทางการถกู ตอ้ ง
ตามอกั ขระ100% ตามอักขระ80-99% ตามอกั ขระ60-79% ตามอกั ขระต่ำว่า 59%
- บคุ ลิกภาพดี - บคุ ลิกภาพเหมาะสม - บุคลิกภาพเหมาะสม
- บุคลกิ ภาพดแี ละมคี วาม - ความพรอ้ มในการ
มน่ั ใจ นำเสนอไดบ้ างส่วน
- มกี ารใช้สอ่ื ประกอบการ
ความ นำเสนอ - ใช้สสี นั สวยงาม - ใช้สสี นั สวยงามและมี - ใช้สีสันสวยงามหรือ
สวยงาม - ความพร้อมในการนำเสนอ ความสะอาด เปน็ ไปตามเกณฑอ์ ย่าง
- มคี วามสะอาด ใดอยา่ งหน่ึง
การตรง - ใช้สีสันสวยงาม - มีความคิดสรา้ งสรรค์
ตอ่ เวลา - มีความสะอาด สง่ ผลงานครบถ้วน แต่ช้า
- มคี วามคดิ สร้างสรรค์ สง่ ผลงานครบถ้วน แต่ชา้ สง่ ผลงานครบถ้วน แต่ชา้ กวา่ เวลาทก่ี ำหนด 15
- ความเปน็ ระเบยี บอ่านงา่ ย นาที
กวา่ เวลาทกี่ ำหนด 5 กว่าเวลาที่กำหนด 10
สง่ ผลงานครบถว้ น ตรงตาม นาที นาที
เวลาทกี่ ำหนด
ใบงาน
เรอ่ื ง กฎสดั ส่วนคงที่
คำชแ้ี จง : ใหน้ ักเรยี นแสดงวธิ ีทำจากโจทย์ตอ่ ไปน้ี
1. ในการเผาเหล็ก (Fe) 11.17 กรมั กับกำมะถัน (S) 9.00 กรัม พบว่ามกี ำมะถันเหลอื อยู่ 2.59 กรัม จงคำนวณอัตราส่วนโดยมวล
และอัตราส่วนโดยโมลของสารประกอบทเ่ี กดิ ขึ้น
2. คารบ์ อน (C) 1.20 กรมั ทำปฏกิ ิรยิ าพอดกี ับแก๊สออกซิเจน (O) 3.20 กรมั ได้แกส๊ ไม่มสี ีชนดิ หนึง่ แกส๊ ชนิดเดยี วกนั นส้ี ามารถ
เตรียมได้จากปฏกิ ิรยิ าระหวา่ งกรดไฮโดรคลอรกิ (HCl) กับ แคลเซียมคารบ์ อเนต (CaCO3) ซึง่ วิเคราะห์แลว้ พบว่าแกส๊ ท่ีเกดิ ข้ึน 100
กรัม ประกอบดว้ ยคาร์บอน 27.25 กรัม ข้อมลู เหล่านีเ้ ป็นไปตามกฎสัดส่วนคงท่หี รือไม่ เพราะเหตุใด
เฉลยใบงาน
เรื่อง กฎสดั สว่ นคงที่
คำชแ้ี จง : ให้นักเรยี นแสดงวธิ ที ำจากโจทยต์ ่อไปนี้ (10 คะแนน)
1. ในการเผาเหลก็ (Fe) 11.17 กรมั กับกำมะถนั (S) 9.00 กรมั พบวา่ มกี ำมะถันเหลืออยู่ 2.59 กรัม จงคำนวณอัตราส่วนโดยมวล
และอัตราส่วนโดยโมลของสารประกอบทเ่ี กิดขึน้
วธิ ีทำ
5 คะแนน
2. คารบ์ อน (C) 1.20 กรมั ทำปฏิกริ ิยาพอดีกับแก๊สออกซิเจน (O) 3.20 กรมั ได้แกส๊ ไมม่ สี ีชนดิ หน่งึ แกส๊ ชนดิ เดยี วกันนสี้ ามารถ
เตรียมได้จากปฏิกริ ิยาระหว่างกรดไฮโดรคลอรกิ (HCl) กบั แคลเซยี มคาร์บอเนต (CaCO3) ซง่ึ วเิ คราะหแ์ ล้วพบว่าแกส๊ ท่ีเกดิ ขนึ้ 100
กรัม ประกอบดว้ ยคาร์บอน 27.25 กรัม ข้อมูลเหลา่ นเี้ ป็นไปตามกฎสัดสว่ นคงทห่ี รือไม่ เพราะเหตุใด
วธิ ีทำ
5 คะแนน
เกณฑ์การตัดสนิ คณุ ภาพ
ช่วงคะแนน ระดบั คณุ ภาพ
8 -10 ดีมาก
6 - 7 ดี
3 - 5 พอใช้
ตำ่ กวา่ 2 ปรบั ปรุง นกั เรียนไดร้ ะดับคณุ ภาพที่ พอใช้ ข้นึ ไปถือวา่ ผา่ น
ข้อสอบ TCAS 2565
ที่มา : https://images-se-ed.com/ws/Storage/PDF/978616/713/9786167136813PDF.pdf
แผนจดั การเรียนรู้ท่ี 13
ชอ่ื หนว่ ยการเรียนรู้ ปริมาณสารสมั พันธ์ หน่วยยอ่ ยที่ 1
เรื่อง รอ้ ยละโดยมวลของธาตุ เวลา 1 ชว่ั โมง
วนั ท่ที ำการสอน ………………………………………………………. ผสู้ อน ครมู าณวิกา จับใจนาย และ ครชู ลุ พี ร วรบตุ ร
1. สาระสำคญั 2. ผลการเรียนรู้
ข้อ 2 คำนวณปรมิ าณของสารในปฏกิ ริ ิยาเคมที เี่ กย่ี วข้องกับ
โดยทวั่ ไปอัตราสว่ นโดยมวลของธาตุองคป์ ระกอบในสารประกอบ
มวลสาร
แสดงในรูปของร้อยละโดยมวล ซ่งึ สามารถคำนวณได้โดยใช้
ความสมั พนั ธ์ดังนี้
ร้อยละโดยมวลของธาตุ A ในสารประกอบ = มวลของธาตุ A x100%
มวลของสารประกอบ
3. สาระการเรียนรู้ 4. ชน้ิ งาน / ภาระงาน
รอ้ ยละโดยมวลของธาตุ ใบงาน เรอ่ื ง รอ้ ยละโดยมวลของธาตุ
5. สมรรถนะสำคญั ของผ้เู รยี น 6. เคร่ืองมอื การสอนคดิ
- ความสามารถในการแกป้ ัญหา - Six thinking hats (White Hat)
- ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
กจิ กรรมการเรียนรู้
7. ขนั้ ของกจิ กรรม
8. สือ่ 9. วธิ ีวัดผล
Do Now (2 นาที) - บทเรียนออนไลน์ เรือ่ ง - ประเมินใบงาน เรอ่ื ง รอ้ ยละ
“บอกชือ่ ชนิดต้นไม้ทนี่ ักเรียนรู้จัก 1 ชื่อ หา้ มซำ้ กัน” รอ้ ยละโดยมวลของธาตุ โดยมวลของธาตุ
Purpose (3 นาที) - บทเรยี นออนไลน์ เรือ่ ง
เราจะเรยี น เรอ่ื ง รอ้ ยละโดยมวลของธาตุ เพือ่ ให้นักเรยี นสามารถ ร้อยละโดยมวลของธาตุ
คำนวณปริมาณของสารในปฏกิ ริ ยิ าเคมที เี่ กยี่ วขอ้ งกบั มวลสารได้ - ใบงาน เรือ่ ง รอ้ ยละโดยมวล
Work mode (50 นาที) ของธาตุ
1. นักเรยี นตอบคำถาม “ร้อยละโดยมวลของธาตุคอื อะไร” (White hat)
(5 นาที)
2. นักเรียนศกึ ษาความรู้จากบทเรยี นออนไลน์ เรอ่ื ง ร้อยละโดยมวลของ
ธาตุ (พอเพียง 3 : การมภี มู ิคุม้ กันทดี่ ใี นตัว) (10 นาที)
3. นกั เรียนรับฟังครอู ธบิ ายเพมิ่ เติมเกย่ี วกบั ร้อยละโดยมวลของธาตุ
(5 นาที)
4. นักเรียนนำความรแู้ ก้โจทย์ปัญหาโดยทำใบงาน เรอ่ื ง ร้อยละโดยมวล
ของธาตุ (คดิ 5 : คดิ แกป้ ัญหา) (สมรรถนะ 2) (10 นาที)
5. นกั เรียนตอบคำถามกระตุน้ ความคดิ “ถา้ หากทราบสตู รเคมี
สารประกอบจะสามารถคำนวณหารอ้ ยละโดยมวลของธาตุองคป์ ระกอบได้
หรอื ไม”่ (white hat) (10 นาที)
7. นกั เรียนและครรู ว่ มกนั สรปุ เช่อื มโยงความคดิ เก่ียวกบั ร้อยละโดยมวลของ
ธาตุ (สมรรถนะ 4) (10 นาท)ี
Reflective Thinking (5 นาที)
- บอก 2 สิ่งท่นี ักเรยี นทำได้ดีจากการเรียนในคาบนี้ (3 นาที)
- ขอ้ สอบ TCAS 1 ขอ้ (2 นาที)
ใบงาน
เรอ่ื ง รอ้ ยละโดยมวลของธาตุ
คำชแ้ี จง : ใหน้ กั เรียนคำนวณมวลเป็นร้อยละของธาตแุ ต่ละชนิดในสารตอ่ ไปนี้ (10 คะแนน)
1. พารา-ไดคลอโรเบนซนี (C6H4Cl2) ซ่ึงเปน็ ส่วนผสมหนึ่งของลูกเหม็น
ธาตุองค์ประกอบ จำนวนโมลอะตอมของ มวลของธาตุ รอ้ ยละโดยมวล
ธาตใุ น 1 โมลของสาร
2. ทนิ (II)ฟลูออไรด์ (SnF2) ซึ่งเป็นส่วนผสมของยาสฟี ันบางชนดิ
ธาตอุ งคป์ ระกอบ จำนวนโมลอะตอมของ มวลของธาตุ รอ้ ยละโดยมวล
ธาตุใน 1 โมลของสาร
เฉลยใบงาน
เร่ือง รอ้ ยละโดยมวลของธาตุ
คำช้ีแจง : ให้นักเรยี นคำนวณมวลเป็นร้อยละของธาตุแตล่ ะชนิดในสารตอ่ ไปน้ี (10 คะแนน)
1. พารา-ไดคลอโรเบนซีน (C6H4Cl2) ซึ่งเปน็ สว่ นผสมหนง่ึ ของลูกเหมน็
2 คะแนน
2 คะแนน
2 คะแนน
2. ทนิ (II)ฟลอู อไรด์ (SnF2) ซึ่งเป็นสว่ นผสมของยาสฟี นั บางชนิด
2 คะแนน
2 คะแนน
เกณฑก์ ารตัดสินคณุ ภาพ
ช่วงคะแนน ระดบั คณุ ภาพ
8 -10 ดีมาก
6 - 7 ดี
3 - 5 พอใช้
ต่ำกวา่ 2 ปรบั ปรุง
นกั เรียนได้ระดับคุณภาพที่ พอใช้ ขึน้ ไปถอื วา่ ผา่ น
ขอ้ สอบ TCAS 2564
ท่มี า : https://www.sangfans.com/chem-sanamtest/#google_vignette
แผนจัดการเรยี นรู้ที่ 14
ชือ่ หน่วยการเรียนรู้ ปรมิ าณสารสัมพนั ธ์ หนว่ ยยอ่ ยที่ 1
เร่อื ง สูตรโมเลกลุ เวลา 2 ช่ัวโมง
วนั ทท่ี ำการสอน ………………………………………………………. ผู้สอน ครมู าณวิกา จบั ใจนาย และ ครูชลุ พี ร วรบุตร
1. สาระสำคญั 2. ผลการเรียนรู้
สูตรโมเลกุล (molecular formula) เป็นสูตรทแ่ี สดงจำนวนอะตอม ข้อ 2 คำนวณปรมิ าณของสารในปฏกิ ิริยาเคมที ี่เกี่ยวขอ้ งกบั
ของธาตุองค์ประกอบท่มี ีอยจู่ ริงใน 1 โมเลกลุ ของสาร มวลสาร
3. สาระการเรยี นรู้ 4. ชนิ้ งาน / ภาระงาน
สูตรโมเลกลุ - ใบงาน Mind mapping เร่ือง สูตรโมเลกลุ
- ใบงาน PISA เรอื่ ง สูตรโมเลกลุ
5. สมรรถนะสำคัญของผเู้ รยี น
- ความสามารถในการคิด 6. เครอ่ื งมือการสอนคดิ
- ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี - Mind Mapping
7. ขนั้ ของกิจกรรม กจิ กรรมการเรยี นรู้
8. ส่อื 9. วธิ ีวดั ผล
Do Now (3 นาท)ี - บทเรยี นออนไลน์ เร่อื ง สูตร - ใบงาน Mind mapping
“บอกชอื่ รูปภาพจากเกมทายภาพปรศิ นา” (ภาพการ์ตนู ) โมเลกลุ เร่อื ง สูตรโมเลกลุ
Purpose (2 นาที) - ใบงาน PISA เรอ่ื ง สูตร
เราจะเรียน เรอ่ื ง สูตรโมเลกลุ เพ่อื ใหน้ ักเรยี นสามารถคำนวณปรมิ าณ โมเลกลุ
ของสารในปฏิกิริยาเคมีท่เี กี่ยวข้องกับมวลสาร ได้ - บทเรียนออนไลน์ เรือ่ ง สูตร
Work mode (110 นาที) โมเลกุล
1. นกั เรยี นศกึ ษาความรูจ้ ากบทเรียนออนไลน์ เรื่อง สตู รโมเลกลุ
(พอเพียง 3 : การมีภมู ิคุ้มกนั ท่ดี ใี นตัว) (20 นาท)ี - ใบงาน Mind mapping เรอ่ื ง
2. นักเรียนวเิ คราะหค์ วามรู้ท่ไี ด้ โดยทำใบงาน PISA เรอ่ื ง สูตรโมเลกลุ สตู รโมเลกลุ
(20 นาที)
3. นักเรยี นและครรู ว่ มกันเฉลยใบงาน PISA เรื่อง สูตรโมเลกุล (20 นาที) - ใบงาน PISA เรือ่ ง สตู ร
4. นักเรียนสรุปความรู้ท่ีได้ในรูปแผนผงั มโนทัศน์ โดยทำใบงาน Mind โมเลกลุ
mapping เรอื่ ง สูตรโมเลกลุ (คดิ 9 : เชิงมโนทัศน์) (20 นาท)ี
5. นักเรยี น (ตัวแทนจากการสุ่ม) นำเสนอผลงานหนา้ ชัน้ เรยี น (20 นาที)
6. นกั เรยี นและครู รว่ มกันสรปุ ความรูเ้ ชอ่ื มโยงความคิดเกี่ยวกบั
สตู รโมเลกลุ (สมรรถนะ 4) (พอเพียง7: สังคม) (10 นาที)
Reflective Thinking (5 นาที)
- 1 สง่ิ ที่นักเรยี นสงสยั จากการเรียนในวนั น้ี (2 นาที)
- ข้อสอบ TCAS. (3 นาที)
ใบงาน PISA เรือ่ ง สตู รโมเลกลุ
อา่ นถอ้ ยความต่อไปนแี้ ละตอบคำถาม
สตู รโมเลกุล (Molecular) เป็นสูตรทเ่ี ขียนขน้ึ เพื่อแสดงให้ทราบวา่ สารน้นั 1 โมเลกุล
ประกอบดว้ ย ธาตใุ ดบ้างอยา่ งละก่อี ะตอม เชน่
น้ำ มสี ูตรโมเลกุลเป็น H2O หมายความว่า นำ้ 1 โมเลกุล ประกอบดว้ ยไฮโดรเจน 2 อะตอม และ
ออกซิเจน 1 อะตอม
เอทานอล มีสตู รโมเลกลุ เปน็ C2H6O หมายความวา่ เอทานอล 1 โมเลกุล ประกอบดว้ ย
คารบ์ อน 2 อะตอม ไฮโดรเจน 6 อะตอม และ ออกซิเจน 1 อะตอม
กรดซลั ฟิวริก มีสตู รโมเลกลุ เป็น H2SO4 หมายความว่า กรดซลั ฟิวรกิ 1 โมเลกุล ประกอบดว้ ย
ไฮโดรเจน 2 อะตอม , ซลั เฟอร์ 1 อะตอม และ ออกซิเจน 4 อะตอม
แคลเซียมฟอสเฟต มีสูตรโมเลกุลเป็น Ca3(PO4 )2 หมายความวา่ แคลเซียม
ฟอสเฟต 1 โมเลกุล ประกอบดว้ ยแคลเซยี ม 3 อะตอม , ฟอสฟอรสั 1 X 2 =2 อะตอม และ ออกซิเจน 4 X
2 =8 อะตอม
ดังน้นั สตู รโมเลกุล = (สูตรเอมพริ ิคัล) n เมอื่ n คือเลขจำนวนเตม็ = 1, 2, 3, 4…..
คำถามท่ี 1 (3 คะแนน)
จากขอ้ ความต่อไปนี้ เปน็ ความจรงิ หอื ไม่เปน็ ความจรงิ ใช่ ไม่ใช่
ข้อความใดเป็นจริง ให้เขยี นเคร่อื งหมาย X ในชอ่ ง “ใช”่
ขอ้ ความใดไม่เป็นจริง ให้เขียนเครอ่ื งหมาย X ในชอ่ ง “ไม่ใช่”
ขอ้ ท่ี ข้อความ
1 กรดซลั ฟิวริก มสี ตู รโมเลกลุ เป็น H2SO4
2 นำ้ มสี ูตรโมเลกุลเป็น H2O หมายความว่า นำ้ 1 โมเลกุล
ประกอบด้วยไฮโดรเจน 2 อะตอม และ ออกซเิ จน 1 อะตอม
3 สตู รโมเลกุล = (สูตรอย่างง่าย) n
คำถามที่ 2 (2 คะแนน)
สูตรโมเลกุลคอื อะไร
.............................................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................................
เฉลยและเกณฑก์ ารใหค้ ะแนน
ใบงาน PISA เรอื่ ง สตู รโมเลกุล
อา่ นถอ้ ยความตอ่ ไปนี้และตอบคำถาม
สูตรโมเลกลุ (Molecular) เป็นสูตรที่เขยี นขึน้ เพื่อแสดงใหท้ ราบว่าสารนน้ั 1 โมเลกุล
ประกอบด้วย ธาตุใดบ้างอย่างละกอี่ ะตอม เชน่
น้ำ มีสูตรโมเลกุลเปน็ H2O หมายความวา่ น้ำ 1 โมเลกุล ประกอบด้วยไฮโดรเจน 2 อะตอม และ
ออกซเิ จน 1 อะตอม
เอทานอล มีสตู รโมเลกุลเปน็ C2H6O หมายความว่า เอทานอล 1 โมเลกุล ประกอบด้วย
คาร์บอน 2 อะตอม ไฮโดรเจน 6 อะตอม และ ออกซิเจน 1 อะตอม
กรดซัลฟวิ รกิ มสี ตู รโมเลกุลเปน็ H2SO4 หมายความว่า กรดซลั ฟวิ ริก 1 โมเลกลุ ประกอบดว้ ย
ไฮโดรเจน 2 อะตอม , ซัลเฟอร์ 1 อะตอม และ ออกซิเจน 4 อะตอม
แคลเซยี มฟอสเฟต มีสูตรโมเลกุลเป็น Ca3(PO4 )2 หมายความว่า แคลเซียม
ฟอสเฟต 1 โมเลกุล ประกอบดว้ ยแคลเซียม 3 อะตอม , ฟอสฟอรสั 1 X 2 =2 อะตอม และ ออกซิเจน 4 X
2 =8 อะตอม
ดังนั้น สูตรโมเลกุล = (สูตรเอมพิรคิ ัล) n เมอ่ื n คือเลขจำนวนเต็ม = 1, 2, 3, 4…..
คำถามที่ 1 (3 คะแนน) ใช่ ไมใ่ ช่
จากขอ้ ความต่อไปนี้ เปน็ ความจริงหอื ไม่เป็นความจริง X X
ข้อความใดเป็นจริง ใหเ้ ขียนเครื่องหมาย X ในช่อง “ใช่” X
ขอ้ ความใดไม่เปน็ จริง ให้เขยี นเครอื่ งหมาย X ในช่อง “ไม่ใช”่
ข้อท่ี ข้อความ
1 กรดซัลฟวิ ริก มีสตู รโมเลกุลเปน็ H2SO4
2 น้ำ มีสูตรโมเลกลุ เป็น H2O หมายความว่า น้ำ 3 โมเลกุล
ประกอบด้วยไฮโดรเจน 2 อะตอม และ ออกซิเจน 1 อะตอม
3 สูตรโมเลกุล = (สตู รอยา่ งงา่ ย) n
เกณฑ์การให้คะแนน
1 คะแนน 0 คะแนน
ตอบถกู ต้อง ตอบไมถ่ กู ตอ้ ง
คำถามท่ี 2 (2 คะแนน)
สตู รโมเลกุลคอื อะไร
- เป็นสูตรท่เี ขยี นขน้ึ เพ่ือแสดงให้ทราบวา่ สารนน้ั 1 โมเลกุลประกอบด้วย ธาตุใดบ้างอย่างละกีอ่ ะตอม เช่น นำ้ มีสตู ร
โมเลกุลเป็น H2O หมายความว่า นำ้ 1 โมเลกุล ประกอบด้วยไฮโดรเจน 2 อะตอม และ ออกซิเจน 1 อะตอม
(สมรรถนะ : การแปลความหมายข้อมูลและการใช้ประจักษ์พยานในเชงิ วทิ ยาศาสตร์)
2 คะแนน เกณฑก์ ารให้คะแนน 0 คะแนน
1 คะแนน
ตอบถกู ตอ้ งครบสมบูรณ์ ตอบถูกต้องแต่ยังไมค่ รบสมบรู ณ์ ตอบไม่ถูกตอ้ งและไมส่ มบรู ณ์
เกณฑก์ ารตัดสนิ คณุ ภาพ
ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ
5 ดมี าก
4 ดี
2 - 3 พอใช้
ต่ำกวา่ 2 ปรับปรุง
นกั เรียนไดร้ ะดบั คณุ ภาพที่ พอใช้ ขน้ึ ไปถอื ว่า ผ่าน
ข้อสอบ TCAS 2565
ท่มี า: https://www.sangfans.com/chem-sanamtest/#google_vignette