ป.2 เล่ม2 เฉลย

สิ่งที่ได้เรียนรู้ จำานวนสองจำานวนคูณกัน ผลคูณที่ได้หารด้วยจำานวนใดจำานวนหนึ่ง ในสองจำานวนนั้น ผลหารคือจำานวนอีกจำานวนหนึ่ง แบบฝึกหัด 6.4 ตรวจสอบความเข้าใจ เติมตัวเลขแสดงจำานวน 5 × 8 = ÷ = 8 ÷ 8 = 6 × 9 = ÷ = 9 54 ÷ = 6 8 × 3 = 24 24 ÷ 8 = 24 ÷ 3 = 4 × 7 = 28 ÷ 4 = ÷ 7 = 1 3 2 4 20 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 6 | การหาร เติมตัวเลขแสดงจำานวน 6 × 4 = 24 24 ÷ 6 = 4 24 ÷ 4 = 6 7 × 5 = 35 35 ÷ 7 = 35 ÷ 5 = 2 × 9 = ÷ 2 = ÷ 9 = 3 × 7 = ÷ 7 = 21 ÷ = 7 8 × 6 = 48 48 ÷ 8 = 48 ÷ 6 = ผลคูณของสองจำานวนใด เมื่อหารด้วยจำานวนใดจำานวนหนึ่ง ในสองจำานวนนั้น จะได้ผลหารเท่ากับจำานวนที่เหลือ 1 2 3 4 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี | 19 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ ป.2 บทที่ 6 | การหาร 3. ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มพิจารณาตัวอย่างในหนังสือเรียนหน้า 19 แล้วให้สังเกตว่า ผลคูณของสองจำ นวนใด เมื่อหารด้วยจำ นวนใดจำ นวนหนึ่งในสองจำ นวนนั้น ผลหารคือจำ นวนอีกจำ นวนหนึ่ง เช่น 6 × 4 = 24 ดังนั้น 24 ÷ 6 จะได้ผลหารเท่ากับ 4 และ 24 ÷ 4 จะได้ผลหารเท่ากับ 6 ครูอาจยกตัวอย่างเพิ่มเติม 1 – 2 ตัวอย่าง จากนั้นให้แต่ละกลุ่มช่วยกันทำ กิจกรรมข้อ 1 ถึง 4 ตามหนังสือเรียนหน้า 19 เมื่อแต่ละกลุ่มทำ เสร็จแล้ว ครูและนักเรียนร่วมกันตรวจสอบความถูกต้อง การตรวจสอบความเข้าใจ 4. ตรวจสอบความเข้าใจของนักเรียน โดยให้นักเรียนเติมตัวเลขแสดงจำ นวน ข้อ 1 ถึง 4 ตามหนังสือเรียนหน้า 20 จากนั้นครูและนักเรียนร่วมกัน ตรวจสอบความถูกต้องและสรุปสิ่งที่ได้เรียนรู้ ถ้าพบว่ามีนักเรียนที่เติมตัวเลขแสดงจำ นวนไม่ถูกต้อง ครูควรให้นักเรียนฝึกเขียนประโยคสัญลักษณ์ การคูณและประโยคสัญลักษณ์การหารที่แสดงความสัมพันธ์ของการคูณและการหารเป็นรายบุคคล สิ่งที่ได้เรียนรู้ จำ นวนสองจำ นวนคูณกัน ผลคูณที่ได้หารด้วยจำ นวนใดจำ นวนหนึ่งในสองจำ นวนนั้น ผลหารคือ จำ นวนอีกจำ นวนหนึ่ง จากนั้นให้นักเรียนทำ แบบฝึกหัด 6.4 หน้า 9 - 10 5 3 28 7 18 21 7 8 54 54 40 40 5 6 9 5 28 4 40 9 3 18 6 21 8 3 18 2 บทที่ 6 | การหาร คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 14 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

6.5 การหาผลหารโดยใช้ความสัมพันธ์ ของการคูณและการหาร พัฒนาความรู้ 2 × 1 = 2 2 × 2 = 4 2 × 3 = 6 2 × 4 = 8 2 × 5 = 10 2 × 6 = 12 2 × 7 = 14 2 × 8 = 16 2 × 9 = 18 สูตรคูณแม่ 2 3 × 6 = 18 18 ÷ 3 = 6 18 ÷ 6 = 3 16 ÷ 2 = 2 × = 16 จากรูปเขียนแสดงความสัมพันธ์ ของการคูณและการหารได้อย่างไร สามารถหาผลหาร โดยใช้ความสัมพันธ์ของการคูณและการหาร 16 ÷ 2 = ดังนั้น 16 ÷ 2 = 8 ใช้ความสัมพันธ์ของการคูณและการหาร เขียนประโยคสัญลักษณ์การคูณได้อย่างไร 2 × 8 = 16 หาผลหาร 16 หารด้วย 2 ว่าเท่ากับจำานวนใด โดยหาว่า 2 คูณกับจำานวนใดเท่ากับ 16 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี | 21 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ ป.2 บทที่ 6 | การหาร 5 × 1 = 5 5 × 2 = 10 5 × 3 = 15 5 × 4 = 20 5 × 5 = 25 5 × 6 = 30 5 × 7 = 35 5 × 8 = 40 5 × 9 = 45 สูตรคูณแม่ 5 5 × = 30 5 × 6 = 30 30 ÷ 5 = 1 27 ÷ 9 = 2 48 ÷ 6 = ดังนั้น 30 ÷ 5 = 6 5 คูณกับจำานวนใด เท่ากับ 30 9 คูณกับจำานวนใด เท่ากับ 27 6 คูณกับจำานวนใด เท่ากับ 48 หาผลหารโดยใช้ความสัมพันธ์ของการคูณและการหาร หาผลหารทำาได้โดยหาจำานวนที่นำามาคูณกับตัวหาร แล้วได้ผลคูณเท่ากับตัวตั้ง 9 × 3 = 27 ดังนั้น 27 ÷ 9 = 3 6 × 8 = 48 ดังนั้น 48 ÷ 6 = 8 22 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 6 | การหาร 6.5 การหาผลหารโดยใช้ความสัมพันธ์ของ การคูณและการหาร จุดประสงค์ หาผลหารโดยใช้ความสัมพันธ์ของการคูณและการหาร สื่อการเรียนรู้ − บัตรภาพแสดงจำานวนสิ่งต่าง ๆ วางเป็นกลุ่ม กลุ่มละเท่า ๆ กัน − ตารางสูตรคูณแม่ 2 ถึงแม่ 9 แนวการจัดการเรียนรู้ การพัฒนาความรู้ 1. ครูทบทวนความสัมพันธ์ของการคูณและการหาร โดยนำาบัตรภาพแสดงจำานวนสิ่งต่าง ๆ วางเป็นกลุ่ม กลุ่มละเท่า ๆ กัน มาให้นักเรียนเขียนแสดงความสัมพันธ์ ของการคูณและการหาร เช่น 3 × 6 = 18 18 ÷ 3 = 6 18 ÷ 6 = 3 จากประโยคสัญลักษณ์การคูณ 3 × 6 = 18 ทำาให้เราทราบได้ว่า 18 ÷ 3 = 6 และ 18 ÷ 6 = 3 ดังนั้นถ้าต้องการหาผลหารของจำานวนสองจำานวนใด ๆ สามารถหาได้จากประโยคสัญลักษณ์การคูณ จากนั้นครูให้นักเรียนพิจารณาโจทย์การหาร 16 ÷ 2 = แล้วถามนักเรียนว่าจะหาผลหาร ได้อย่างไร (หาได้จากประโยคสัญลักษณ์การคูณ 2 คูณจำานวนใด แล้วได้ผลคูณเท่ากับ 16) ซึ่งใช้ ความสัมพันธ์ของการคูณและการหารเขียนเป็นประโยคสัญลักษณ์การคูณ จะได้ 2 × = 16 ครูอาจให้นักเรียนท่องสูตรคูณแม่ 2 หรือใช้ตารางสูตรคูณแม่ 2 จะได้ว่า 2 คูณ 8 เท่ากับ 16 ครูสรุปว่า ดังนั้น 16 ÷ 2 = 8 และสรุปให้นักเรียนเข้าใจอีกครั้งหนึ่งว่า การหาผลหารของ 16 หารด้วย 2 สามารถใช้ความสัมพันธ์ของการคูณและการหารหาผลหารได้ โดยหาว่า 2 คูณจำานวนใด เท่ากับ 16 ในทีนี้ 2 คูณ 8 เท่ากับ 16 ดังนั้น 16 ÷ 2 = 8 ตามหนังสือเรียนหน้า 21 ครูยกตัวอย่างเพิ่มเติมตามหนังสือเรียนหน้า 22 บทที่ 6 | การหาร คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาป�ที่ 2 เล่ม 2 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี | 15

สิ่งที่ได้เรียนรู้ การหาผลหารโดยใช้ความสัมพันธ์ของการคูณและการหาร ต้องหาจำานวนที่นำามาคูณกับตัวหารแล้วได้ผลคูณเท่ากับตัวตั้ง แบบฝึกหัด 6.5 ตรวจสอบความเข้าใจ หาผลหารโดยใช้ความสัมพันธ์ของการคูณและการหาร 1 14 ÷ 2 = 2 24 ÷ 3 = 3 32 ÷ 4 = 4 25 ÷ 5 = 5 9 ÷ 9 = 6 7 ÷ 1 = 24 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 6 | การหาร หาผลหารโดยใช้ความสัมพันธ์ของการคูณและการหาร 40 ÷ 8 = 27 ÷ 3 = 7 ÷ 7 = 36 ÷ 6 = 45 ÷ 9 = 5 ÷ 5 = 5 ÷ 1 = 18 ÷ 1 = 1 3 5 7 2 4 6 8 สังเกต จำานวนใดหารด้วย 1 จะได้ผลหารเท่ากับจำานวนนั้น จำานวนเดียวกันหารกันได้ผลหารเท่ากับ 1 24 ÷ 4 = 24 ÷ 4 = 6 4 × 6 = 24 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 23 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 6 | การหาร 2. ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม ให้แต่ละกลุ่มพิจารณาตัวอย่างการหาผลหารโดยใช้ความสัมพันธ์ ของการคูณและการหารตามหนังสือเรียนหน้า 23 และหาผลหารข้อ 1 ถึง 8 เมื่อแต่ละกลุ่ม ทำ เสร็จแล้ว ครูและนักเรียนร่วมกันตรวจสอบความถูกต้อง สำ หรับโจทย์การหารข้อ 7 และ 8 ครูให้นักเรียนสังเกตว่า จำ นวนใดหารด้วย 1 จะได้ผลหารเท่ากับจำ นวนนั้น และสำ หรับโจทย์ การหาร ข้อ 3 และ 6 ครูให้นักเรียนสังเกตว่า จำ นวนเดียวกันหารกันจะได้ผลหารเท่ากับ 1 การตรวจสอบความเข้าใจ 3. ตรวจสอบความเข้าใจของนักเรียนโดยหาผลหาร โดยใช้ความสัมพันธ์ของการคูณและ การหารข้อ 1 ถึง 6 ตามหนังสือเรียนหน้า 24 จากนั้นครูและนักเรียนร่วมกันตรวจสอบความถูกต้อง และสรุปสิ่งที่ได้เรียนรู้ ถ้าพบว่ามีนักเรียนที่หาผลหารไม่ถูกต้อง ครูควรให้นักเรียนฝึกหาผลหาร เป็นรายบุคคล สิ่งที่ได้เรียนรู้ การหารผลหารโดยใช้ความสัมพันธ์ของการคูณและการหาร ต้องหาจำ นวนที่นำ มาคูณกับตัวหาร แล้วได้ผลคูณเท่ากับตัวตั้ง จากนั้นให้นักเรียนทำ แบบฝึกหัด 6.5 หน้า 11 - 13 บทที่ 6 | การหาร คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 16 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 5 1 5 5 9 6 1 18 7 8 1 8 5 7

6.6 การหารลงตัวและการหารไม่ลงตัว พัฒนาความรู้ กิจกรรม จัดได้กี่กอง อุปกรณ์ 1. ตัวนับ 2. แบบบันทึกกิจกรรม วิธีจัดกิจกรรม ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม แจกตัวนับกลุ่มละ 20 อัน ให้แต่ละกลุ่มปฏิบัติตาม การจัดตัวนับเป็นกองในแบบบันทึกกิจกรรมทีละข้อ เติมจำานวนกองที่จัดได้ และจำานวนตัวนับที่เหลือจากการจัดเป็นกอง ตัวอย่างแบบบันทึกกิจกรรม ข้อที่ จำานวนตัวนับทั้งหมด ที่นำามาจัดเป็นกอง จำานวนตัวนับ ในแต่ละกอง จำานวนกอง ที่จัดได้ จำานวนตัวนับที่เหลือจาก ตัวนับทั้งหมดที่นำามาจัดเป็นกอง 1 8 4 ................. ............................. 2 9 4 ................. ............................. 3 12 3 ................. ............................. 4 14 3 ................. ............................. 5 15 5 ................. ............................. 6 19 5 ................. ............................. สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 25 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 6 | การหาร การจัดตัวนับ 9 อัน เป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4 อัน จัดได้2 กลุ่ม และมีตัวนับเหลือ 1 อัน สามารถเขียนในรูปการหาร 9 ÷ 4 ได้2 เศษ 1 การหารที่มีเศษ เป็นการหารไม่ลงตัว การจัดตัวนับ 8 อัน เป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4 อัน จัดได้2 กลุ่ม และตัวนับหมดพอดี สามารถเขียนประโยคสัญลักษณ์การหาร 8 ÷ 4 = 2 การหารที่ไม่มีเศษหรือเศษเป็น 0 เป็นการหารลงตัว จัดตัวนับ 9 อัน เป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4 อัน ได้กี่กลุ่ม เหลือตัวนับกี่อัน จัดตัวนับ 8 อัน เป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4 อัน ได้กี่กลุ่ม เหลือตัวนับกี่อัน จัดได้ 2 กลุ่ม และเหลือตัวนับ 1 อัน จัดได้ 2 กลุ่ม หมดพอดีไม่เหลือตัวนับ เศษเป็นจำานวนที่เหลือจากการหาร สังเกต เศษน้อยกว่าตัวหาร 26 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 6 | การหาร 6.6 การหารลงตัวและการหารไม่ลงตัว จุดประสงค์ จากสถานการณ์การหารที่กำ หนด สามารถเขียนเป็น ประโยคสัญลักษณ์การหารที่เป็นการหารลงตัว หรือเขียนในรูปการหารที่เป็นการหารไม่ลงตัว สื่อการเรียนรู้ − ตัวนับ แนวการจัดการเรียนรู้ การพัฒนาความรู้ 1. ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่มทำ กิจกรรม “จัดได้กี่กอง” ตามหนังสือเรียนหน้า 25 แต่ละกลุ่มบันทึกผลการทำ กิจกรรม ในแต่ละข้อลงในแบบบันทึกกิจกรรม เมื่อนักเรียนทำ กิจกรรม เสร็จแล้ว ครูทบทวนความหมายการหารว่า มีตัวนับ 8 อัน จัดเป็นกอง กองละ 4 อัน ได้2 กอง เขียนเป็น ประโยคสัญลักษณ์การหารได้ 8 ÷ 4 = 2 ครูให้นักเรียน สังเกตว่า การจัดตัวนับเป็นกอง กองละเท่า ๆ กัน ข้อ 1 3 และ 5 จัดเป็นกองแล้วตัวนับหมดพอดี สำ หรับข้อ 2 4 และ 6 จัดเป็นกองแล้วมีตัวนับเหลือ ครูแนะนำ ว่า การหาร ในข้อ 1 3 และ 5 เป็นการหารลงตัว และการหารใน ข้อ 2 4 และ 6 เป็นการหารไม่ลงตัว 2. ครูยกตัวอย่างการจัดตัวนับ 9 อัน เป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4 อัน ได้กี่กลุ่ม เหลือตัวนับกี่อัน ตามหนังสือเรียน หน้า 26 โดยให้นักเรียน จัดตัวนับตามที่ครูบอก แล้วจะเห็นว่า จัดตัวนับได้2 กลุ่ม และเหลือตัวนับ 1 อัน ครูแนะนำ ว่า จากสถานการณ์นี้เขียนในรูปการหารได้9 ÷ 4 ได้2 เศษ 1 การหารที่มีเศษ เป็นการหารไม่ลงตัว และเศษที่ได้จากการหารจะน้อยกว่าตัวหาร จากนั้น ครูยกตัวอย่างการจัดตัวนับ 8 อัน เป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4 อัน ได้กี่กลุ่ม เหลือตัวนับกี่อัน โดยให้นักเรียน จัดตัวนับตามที่ครูบอก แล้วจะเห็นว่าจัดตัวนับ ได้2 กลุ่ม พอดีไม่เหลือตัวนับ ครูแนะนำ ว่า จาก สถานการณ์นี้เขียนประโยคสัญลักษณ์การหารได้8 ÷ 4 = 2 การหารที่ไม่มีเศษหรือเศษเป็น 0 เป็นการหารลงตัว ครูให้นักเรียนสังเกตว่า ถ้าเป็นการหารลงตัวจะใช้คำ ว่า ประโยคสัญลักษณ์การหาร และถ้าเป็นการหารไม่ลงตัว จะใช้คำ ว่า เขียนในรูปการหาร ครูอาจใช้ผลการทำ กิจกรรม “จัดได้กี่กอง” ตามหนังสือเรียนหน้า 25 ให้นักเรียนเขียนประโยคสัญลักษณ์การหาร หรือเขียนในรูปการหารจาก สถานการณ์การหาร ข้อ 1 ถึง 6 และให้นักเรียนบอกว่า ตัวตั้ง ตัวหาร ผลหาร และเศษของแต่ละข้อ คือจำ นวนใด บทที่ 6 | การหาร คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 17 2 2 4 4 3 3 - 1 - 2 - 4

ตรวจสอบความเข้าใจ เขียนประโยคสัญลักษณ์การหาร หรือเขียนในรูปการหาร และหาคำาตอบ สิ่งที่ได้เรียนรู้ การหารที่มีเศษ เป็นการหารไม่ลงตัว และเศษน้อยกว่าตัวหาร การหารที่ไม่มีเศษ หรือเศษเป็น 0 เป็นการหารลงตัว แบบฝึกหัด 6.6 จัดตัวนับ 1 15 อัน เป็นกลุ่ม กลุ่มละ 3 อัน ได้กี่กลุ่ม เหลือตัวนับกี่อัน จัดตัวนับ 17 อัน เป็น 4 กลุ่ม กลุ่มละเท่า ๆ กัน ได้กลุ่มละกี่อัน เหลือตัวนับกี่อัน 2 28 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 6 | การหาร จัดตัวนับ แล้วเขียนประโยคสัญลักษณ์การหาร หรือเขียนในรูปการหาร และหาคำาตอบ จัดตัวนับ 12 อัน เป็นกลุ่ม กลุ่มละ 3 อัน ได้กี่กลุ่ม และเหลือตัวนับกี่อัน จัดตัวนับ 15 อัน เป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4 อัน ได้กี่กลุ่ม และเหลือตัวนับกี่อัน จัดตัวนับ 17 อัน เป็น 3 กลุ่ม กลุ่มละเท่า ๆ กัน ได้กลุ่มละกี่อัน และเหลือตัวนับกี่อัน จัดตัวนับ 20 อัน เป็น 2 กลุ่ม กลุ่มละเท่า ๆ กัน ได้กลุ่มละกี่อัน และเหลือตัวนับกี่อัน 1 2 3 4 ตัวนับ 11 อัน จัดเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มละเท่า ๆ กัน จะได้กลุ่มละ 5 อัน เหลือตัวนับ 1 อัน เขียนในรูปการหาร 11 ÷ 2 ได้ 5 เศษ 1 เป็นการหารไม่ลงตัว จัดตัวนับ 9 อัน เป็นกลุ่ม กลุ่มละ 3 อัน ได้3 กลุ่ม ตัวนับหมดพอดี ประโยคสัญลักษณ์การหาร 9 ÷ 3 = 3 เป็นการหารลงตัว สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 27 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 6 | การหาร 3. สำ หรับตัวอย่างในหนังสือเรียนหน้า 27 เป็นการนำ เสนอการหารลงตัว และการหาร ไม่ลงตัวที่ต้องการให้นักเรียนทบทวนความหมายการหาร 2 ลักษณะ คือ กำ หนดจำ นวนสมาชิกใน แต่ละกลุ่ม ให้หาจำ นวนกลุ่ม และกำ หนดจำ นวนกลุ่มให้หาจำ นวนสมาชิกในแต่ละกลุ่ม ครูแบ่งนักเรียน เป็นกลุ่มและพิจารณาตัวอย่าง จากนั้นให้นักเรียนทำ กิจกรรมข้อ 1 ถึง 4 ให้เขียนประโยคสัญลักษณ์ การหาร หรือเขียนในรูปการหาร และหาคำ ตอบโดยใช้ตัวนับ เสร็จแล้วครูและนักเรียนร่วมกัน ตรวจสอบความถูกต้อง การตรวจสอบความเข้าใจ 4. ตรวจสอบความเข้าใจของนักเรียน โดยให้นักเรียนเขียนประโยคสัญลักษณ์การหาร หรือเขียนในรูปการหาร และหาคำ ตอบข้อ 1 และ 2 ตามหนังสือเรียนหน้า 28 จากนั้น ครูและนักเรียนร่วมกันตรวจสอบความถูกต้องและสรุปสิ่งที่ได้เรียนรู้ สิ่งที่ได้เรียนรู้ • การหารที่มีเศษเป็นการหารไม่ลงตัว และเศษน้อยกว่าตัวหาร • การหารที่ไม่มีเศษหรือเศษเป็น 0 เป็นการหารลงตัว จากนั้นให้นักเรียน ทำ แบบฝึกหัด 6.6 หน้า 14 - 15 ได้4 กลุ่ม ไม่เหลือตัวนับ ได้3 กลุ่ม เหลือตัวนับ 3 อัน ได้5 กลุ่ม เหลือตัวนับ 2 อัน ได้10 กลุ่ม ไม่เหลือตัวนับ ได้5 กลุ่ม ไม่เหลือตัวนับ ได้4 กลุ่ม เหลือตัวนับ 1 อัน บทที่ 6 | การหาร คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 18 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ประโยคสัญลักษณ์การหาร 12 ÷ 3 = 4 เขียนในรูปการหาร 15 ÷ 4 ได้3 เศษ 3 เขียนในรูปการหาร 17 ÷ 3 ได้5 เศษ 2 ประโยคสัญลักษณ์การหาร 20 ÷ 2 = 10 ประโยคสัญลักษณ์การหาร 15 ÷ 3 = 5 เขียนในรูปการหาร 17 ÷ 4 ได้4 เศษ 1

6.7 การหาผลหารและเศษ พัฒนาความรู้ ใช้ความสัมพันธ์ของการคูณและการหาร 5 × = 20 เนื่องจาก 5 × 4 = 20 ดังนั้น 20 ÷ 5 = 4 และเศษเท่ากับ 0 ประโยคสัญลักษณ์ 6 ÷ 2 = ใช้ความสัมพันธ์ของการคูณและการหาร 2 × = 6 เนื่องจาก 2 × 3 = 6 ดังนั้น 6 ÷ 2 = 3 จัดนมเปรี้ยว 6 ขวด ใส่ถุง ถุงละ 2 ขวด จัดได้กี่ถุง หาผลหารและเศษ 6 ÷ 2 = 3 เศษเท่ากับ 0 ดังนั้น จัดนมเปรี้ยวได้ 3 ถุงพอดี 20 ÷ 5 = สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี | 29 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ ป.2 บทที่ 6 | การหาร ประโยคสัญลักษณ์ 11 ÷ 4 = ใช้ความสัมพันธ์ของการคูณและการหาร 4 × = 11 จัดถุงละ 4 ขวด ได้ 2 ถุง จัดไป 8 ขวด เหลือ 11 − 8 = 3 ขวด ดังนั้น 11 ÷ 4 ได้ 2 เศษ 3 7 ÷ 3 ได้ 2 เศษ 1 สังเกต ตัวหารคูณผลหาร แล้วบวกกับเศษเท่ากับตัวตั้ง 3 × 2 = 6 และ 6 + 1 = 7 ใช้ความสัมพันธ์ของการคูณและการหาร 3 × = 7 เนื่องจาก 3 × 2 = 6 และ 7 − 6 = 1 ดังนั้น 7 ÷ 3 ได้ 2 เศษ 1 7 ÷ 3 = จัดได้กี่ถุง และเหลือกี่ขวด 3 × 2 = 6 3 × 3 = 9 4 × 2 = 8 4 × 3 = 12 จัดนมเปรี้ยว 11 ขวด ใส่ถุง ถุงละ 4 ขวด จัดได้ 2 ถุง เหลือนมเปรี้ยว 3 ขวด หาผลหารและเศษ 30 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ ป.2 บทที่ 6 | การหาร 6.7 การหาผลหารและเศษ จุดประสงค์ หาผลหารและเศษ สื่อการเรียนรู้ − แนวการจัดการเรียนรู้ การพัฒนาความรู้ 1. ครูทบทวนการหาผลหารที่เป็นการหารลงตัว โดยใช้ความสัมพันธ์ของการคูณและการหารตามตัวอย่าง ในหนังสือเรียนหน้า 29 จัดนมเปรี้ยว 6 ขวด ใส่ถุง ถุงละ 2 ขวด จัดได้กี่ถุง สามารถเขียนเป็นประโยคสัญลักษณ์ การหาร 6 ÷ 2 = จากนั้นให้นักเรียนช่วยกันหา ผลหารโดยใช้ความสัมพันธ์ของการคูณและการหาร ว่า 2 คูณจำ นวนใดได้ผลคูณเท่ากับ 6 ซึ่งจะได้ว่า 2 × 3 = 6 ดังนั้น 6 ÷ 2 = 3 ครูแนะนำ 6 ÷ 2 = 3 เป็นการหารลงตัวหรือมีเศษเท่ากับ 0 ดังนั้น จัดนมเปรี้ยว ได้3 ถุงพอดี ครูยกตัวอย่างการหาผลหารและเศษของ 20 ÷ 5 = โดยใช้ความสัมพันธ์ของการคูณและการหาร ทำ นองเดียวกันกับตัวอย่างข้างต้น ซึ่งจะได้ 20 ÷ 5 = 4 และเศษเท่ากับ 0 2. ครูยกตัวอย่างสถานการณ์การหารที่เป็น การหารไม่ลงตัวตามตัวอย่างในหนังสือเรียนหน้า 30 เช่น จัดนมเปรี้ยว 11 ขวด ใส่ถุง ถุงละ 4 ขวด จะจัดนมเปรี้ยวได้กี่ถุง และเหลือนมเปรี้ยวกี่ขวด ครูถามนักเรียนว่า − จากสถานการณ์เขียนเป็นประโยคสัญลักษณ์การหารได้อย่างไร (11 ÷ 4 = ) − ใช้ความสัมพันธ์ของการคูณและการหารหาผลหารและเศษได้อย่างไร (4 × = 11) − 4 คูณจำ นวนใด ได้ผลคูณเท่ากับ 11 (ไม่มีจำ นวนนับใดคูณ 4 แล้วได้11) ครูแนะนำ ว่า เนื่องจาก 4 × 2 = 8 และ 4 × 3 = 12 เกิน 11 จึงเลือก 4 × 2 = 8 ดังนั้น จัดนมเปรี้ยวใส่ถุง ถุงละ 4 ขวด ได้2 ถุง จัดไปแล้ว 8 ขวด จะเหลือนมเปรี้ยว 11 – 8 = 3 ขวด ดังนั้น 11 ÷ 4 ได้2 เศษ 3 ครูยกตัวอย่าง 7 ÷ 3 = โดยใช้ความสัมพันธ์ของการคูณและการหาร จะได้ว่า 3 × = 7 เนื่องจาก 3 × 2 = 6 และ 3 × 3 = 9 เกิน 7 จึงเลือก 3 × 2 = 6 และ 7 – 6 = 1 บทที่ 6 | การหาร คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 19

หาผลหารและเศษ ตรวจสอบความเข้าใจ สิ่งที่ได้เรียนรู้ การหาผลหารที่ใช้ความสัมพันธ์ของการคูณและการหารทำาได้โดย หาจำานวนที่นำามาคูณกับตัวหารแล้วผลคูณเท่ากับตัวตั้ง หรือใกล้เคียงกับตัวตั้งมากที่สุดแต่น้อยกว่าตัวตั้ง แบบฝึกหัด 6.7 10 1 ÷ 8 = 35 3 ÷ 7 = 19 2 ÷ 5 = 40 4 ÷ 9 = 32 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 6 | การหาร 23 ÷ 5 = ใช้ความสัมพันธ์ของการคูณและการหาร 5 × = 23 เนื่องจาก 5 × 4 = 20 และ 23 − 20 = 3 ดังนั้น 23 ÷ 5 ได้4 เศษ 3 18 ÷ 6 = ใช้ความสัมพันธ์ของการคูณและการหาร 6 × = 18 เนื่องจาก 6 × 3 = 18 ดังนั้น 18 ÷ 6 = 3 หาผลหารและเศษ 15 ÷ 9 = 28 ÷ 7 = 23 ÷ 8 = 18 ÷ 2 = 24 ÷ 3 = 31 ÷ 4 = 5 × 4 = 20 5 × 5 = 25 18 ÷ 6 = 3 เป็นการหารลงตัว ไม่มีเศษ หรือเศษเท่ากับ 0 หาผลหารและเศษ 1 3 5 2 4 6 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 31 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 6 | การหาร ดังนั้น 7 ÷ 3 ได้2 เศษ 1 ครูเน้นย้ำ ว่า ในการหาผลหารและเศษนั้น ตัวหารคูณผลหาร แล้วบวกกับเศษจะเท่ากับตัวตั้ง เช่น (3 × 2) + 1 = 7 3. ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มศึกษาการหาผลหารและเศษเพิ่มเติม จากหนังสือเรียนหน้า 31 และหาผลหารและเศษข้อ 1 ถึง 6 เสร็จแล้วครูและนักเรียนร่วมกันตรวจสอบ ความถูกต้อง แล้วสุ่มตัวแทนกลุ่มออกมานำ เสนอการหาผลหารและเศษในแต่ละข้อ พร้อมทั้งอธิบายวิธีคิด การตรวจสอบความเข้าใจ 4. ตรวจสอบความเข้าใจของนักเรียน โดยให้นักเรียนหาผลหารและเศษข้อ 1 ถึง 4 ตามหนังสือเรียนหน้า 32 จากนั้นครูและนักเรียน ร่วมกันตรวจสอบความถูกต้องและสรุป สิ่งที่ได้เรียนรู้ถ้าพบว่ามีนักเรียนหาผลหารและเศษไม่ถูกต้อง ครูควรให้นักเรียนฝึกการหาผลหาร และเศษโดยใช้ตัวนับเป็นรายบุคคล สิ่งที่ได้เรียนรู้ การหาผลหารที่ใช้ความสัมพันธ์ของการคูณและการหารทำ ได้โดย หาจำ นวนที่นำ มาคูณกับตัวหาร แล้วผลคูณเท่ากับตัวตั้ง หรือใกล้เคียงกับตัวตั้งมากที่สุดแต่น้อยกว่าตัวตั้ง จากนั้นให้นักเรียนทำ แบบฝึกหัด 6.7 หน้า 16 - 18 บทที่ 6 | การหาร คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 20 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้1 เศษ 6 ได้4 เศษ 0 ได้2 เศษ 7 ได้9 เศษ 0 ได้8 เศษ 0 ได้7 เศษ 3 ได้1 เศษ 2 ได้5 เศษ 0 ได้3 เศษ 4 ได้4 เศษ 4

6.8 การพัฒนาความรู้สึกเชิงจำานวนเกี่ยวกับการหาร พัฒนาความรู้ กิจกรรม ผลหารมากกว่า หรือ น้อยกว่า (1) อุปกรณ์ บัตรโจทย์การหารจำานวน 5 บัตร ที่ตัวตั้งในบัตรทุกบัตร เป็นจำานวนเดียวกัน เช่น วิธีจัดกิจกรรม 1. ครูแบ่งกลุ่มนักเรียน แล้วให้แต่ละกลุ่มแข่งกันหาผลหาร โดยครูสุ่มหยิบ บัตรโจทย์การหารขึ้นมาทีละบัตร กลุ่มใดตอบก่อนและถูกต้องได้คะแนน บัตรละ 1 คะแนน กลุ่มใดได้คะแนนมากที่สุดเป็นผู้ชนะ 2. ครูติดบัตรโจทย์การหารและเฉลยผลหารบนกระดาน โดยเรียงลำาดับ จากตัวหารน้อยไปตัวหารมาก ให้นักเรียนสังเกตผลหาร และช่วยกัน สรุปสิ่งที่สังเกตได้ 3. ครูติดบัตรโจทย์การหารและเฉลยผลหารบนกระดาน โดยเรียงลำาดับ จากตัวหารมากไปตัวหารน้อย ให้นักเรียนสังเกตผลหาร และช่วยกัน สรุปสิ่งที่สังเกตได้ 12 ÷ 1 12 ÷ 2 12 ÷ 3 12 ÷ 4 12 ÷ 6 การหารจำานวนสองจำานวนที่ตัวตั้งเป็นจำานวนเดียวกัน ถ้าตัวหารน้อยกว่า ผลหารจะมากกว่า ถ้าตัวหารมากกว่า ผลหารจะน้อยกว่า สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 33 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 6 | การหาร กิจกรรม ผลหารมากกว่า หรือ น้อยกว่า (2) อุปกรณ์ บัตรโจทย์การหารจำานวน 6 บัตร ที่ตัวหารในบัตรทุกบัตร เป็นจำานวนเดียวกัน เช่น วิธีจัดกิจกรรม 1. ครูแบ่งกลุ่มนักเรียน แล้วให้แต่ละกลุ่มแข่งกันหาผลหาร โดยครู สุ่มหยิบบัตรโจทย์การหารขึ้นมาทีละบัตร กลุ่มใดตอบก่อนและถูกต้อง ได้คะแนนบัตรละ 1 คะแนน กลุ่มใดได้คะแนนมากที่สุดเป็นผู้ชนะ 2. ครูติดบัตรโจทย์การหารและเฉลยผลหารบนกระดาน โดยเรียงลำาดับ จากตัวตั้งน้อยไปตัวตั้งมาก ให้นักเรียนสังเกตผลหาร และช่วยกันสรุป สิ่งที่สังเกตได้ 3. ครูติดบัตรโจทย์การหารและเฉลยผลหารบนกระดาน โดยเรียงลำาดับ จากตัวตั้งมากไปตัวตั้งน้อย ให้นักเรียนสังเกตผลหาร และช่วยกันสรุป สิ่งที่สังเกตได้ 6 ÷ 3 9 ÷ 3 12 ÷ 3 15 ÷ 3 18 ÷ 3 21 ÷ 3 การหารจำานวนสองจำานวนที่ตัวหารเป็นจำานวนเดียวกัน ถ้าตัวตั้งมากกว่า ผลหารจะมากกว่า ถ้าตัวตั้งน้อยกว่า ผลหารจะน้อยกว่า 34 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 6 | การหาร 6.8 การพัฒนาความรู้สึกเชิงจำ นวนเกี่ยวกับการหาร จุดประสงค์ เปรียบเทียบผลหารเมื่อตัวตั้งเป็นจำ นวนเดียวกัน หรือ ตัวหารเป็นจำ นวนเดียวกัน สื่อการเรียนรู้ − บัตรโจทย์การหาร แนวการจัดการเรียนรู้ การพัฒนาความรู้ 1. ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่มทำ กิจกรรม “ผลหาร มากกว่าหรือน้อยกว่า (1)” ในการหาผลหารของโจทย์ การหารแต่ละบัตร ตามหนังสือเรียนหน้า 33 นักเรียน อาจใช้ความสัมพันธ์ของการคูณและการหารในการ หาผลหาร เมื่อได้ผลหารแล้ว ครูเขียนโจทย์การหาร และผลหารบนกระดาน แล้วให้นักเรียนสังเกต ตัวตั้ง ตัวหาร และผลหาร จะได้ว่า ตัวตั้งเป็นจำ นวนเดียวกัน เมื่อนำ บัตรโจทย์2 บัตรมาเปรียบเทียบผลหารกัน จะได้ว่า ถ้าตัวหารน้อยกว่า ผลหารจะมากกว่า ถ้าตัวหาร มากกว่า ผลหารจะน้อยกว่า หลังการทำ กิจกรรมนักเรียน ควรสรุปได้ว่า การหารจำ นวนสองจำ นวนที่ตัวตั้งเป็น จำ นวนเดียวกัน ถ้าตัวหารน้อยกว่า ผลหารจะมากกว่า ถ้าตัวหารมากกว่าผลหารจะน้อยกว่า 2. ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่มทำ กิจกรรม “ผลหาร มากกว่าหรือน้อยกว่า (2)” ในการหาผลหารของโจทย์การหาร แต่ละบัตร ตามหนังสือเรียนหน้า 34 นักเรียนอาจใช้ ความสัมพันธ์ของการคูณและการหารในการหาผลหาร เมื่อได้ผลหารแล้ว ครูเขียนโจทย์การหาร และผลหารบนกระดาน แล้วให้นักเรียนสังเกต ตัวตั้ง ตัวหาร และผลหาร จะได้ว่า ตัวหารเป็น จำ นวนเดียวกัน เมื่อนำ บัตรโจทย์2 บัตรมาเปรียบเทียบผลหารกัน จะได้ว่า ถ้าตัวตั้งมากกว่า ผลหารจะมากกว่า ถ้าตัวตั้งน้อยกว่า ผลหารจะน้อยกว่า หลังการทำ กิจกรรมนักเรียน ควรสรุปได้ว่า การหารจำ นวนสองจำ นวนที่ตัวหารเป็นจำ นวนเดียวกัน ถ้าตัวตั้งมากกว่าผลหารจะมากกว่า ถ้าตัวตั้งน้อยกว่าผลหารจะน้อยกว่า บทที่ 6 | การหาร คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 21

3. ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม และให้แต่ละกลุ่ม พิจารณาตัวอย่างตามหนังสือเรียนหน้า 35 ทั้ง 2 ตัวอย่าง ครูและนักเรียนอภิปรายร่วมกัน เช่น 25 ÷ 5 ผลหาร มากกว่า หรือน้อยกว่า 45 ÷ 5 เพราะเหตุใด ซึ่งนักเรียน ควรตอบได้ว่าผลหารของ 25 ÷ 5 น้อยกว่า 45 ÷ 5 เพราะตัวหารเป็นจำ นวนเดียวกัน คือ 5 แต่ตัวตั้ง 25 น้อยกว่า 45 สำ หรับตัวอย่างที่ 2 อภิปรายในทำ นอง เดียวกัน จากนั้น ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มหาคำ ตอบของ ข้อ 1 ถึง 6 โดยไม่ต้องคิดคำ นวณ เสร็จแล้วครูสุ่ม แต่ละกลุ่มเฉลยคำ ตอบแต่ละข้อ พร้อมอธิบายเหตุผล ประกอบคำ ตอบ สำ หรับกิจกรรม ร่วมกันทำ ในกรอบท้าย หน้า 35 สามารถเติมตัวเลขแสดงจำ นวนในแต่ละข้อ ได้หลากหลาย ครูให้เลือกคำ ตอบเพียงคำ ตอบเดียว พร้อมอธิบายเหตุผลประกอบ เช่น 48 ÷ 6 > 40 ÷ 6 นักเรียนอาจให้เหตุผลว่า ที่เติม 40 เนื่องจากตัวหารเป็น 6 เท่ากัน ดังนั้น จึงควรเติมจำ นวนใดก็ได้ที่น้อยกว่า 48 การตรวจสอบความเข้าใจ 4. ตรวจสอบความเข้าใจของนักเรียน โดยให้นักเรียนเติมเครื่องหมาย > หรือ < ใน ตามหนังสือเรียนหน้า 36 จากนั้นครูและนักเรียนร่วมกัน ตรวจสอบความถูกต้องและสรุปสิ่งที่ได้เรียนรู้ถ้าพบว่า มีนักเรียนเติมเครื่องหมาย > หรือ < ไม่ถูกต้อง ครูควรให้นักเรียนฝึกการใช้ความรู้สึกเชิงจำ นวนเกี่ยวกับ การหารเป็นรายบุคคล สิ่งที่ได้เรียนรู้ • การหารจำ นวนสองจำ นวนที่ตัวตั้งเป็นจำ นวนเดียวกัน ถ้าตัวหารน้อยกว่าผลหารจะมากกว่า ถ้าตัวหารมากกว่าผลหารจะน้อยกว่า • การหารจำ นวนสองจำ นวนที่ตัวหารเป็นจำ นวนเดียวกัน ถ้าตัวตั้งมากกว่าผลหารจะมากกว่า ถ้าตัวตั้งน้อยกว่าผลหารจะน้อยกว่า จากนั้นให้นักเรียนทำ แบบฝึกหัด 6.8 หน้า 19 – 20 เติมเครื่องหมาย > หรือ < ใน 12 2 ÷ 2 4 ÷ 2 35 2 ÷ 5 > 35 ÷ 1 6 ÷ 3 6 ÷ 2 1 48 ÷ 6 > ÷ 6 20 3 ÷ 5 0 ÷ 5 56 4 ÷ 8 56 ÷ 7 36 5 ÷ 6 30 ÷ 6 18 6 ÷ 6 18 ÷ 9 เติมตัวเลขแสดงจำานวน 25 ÷ 5 45 ÷ 5 ดังนั้น 25 ÷ 5 < 45 ÷ 5 48 ÷ 6 48 ÷ 8 ดังนั้น 48 ÷ 6 > 48 ÷ 8 ตัวหารเป็น 5 เท่ากัน แต่ตัวตั้ง 25 น้อยกว่า 45 จะได้ 25 ÷ 5 มีผลหารน้อยกว่า 45 ÷ 5 ตัวตั้งเป็น 48 เท่ากัน แต่ตัวหาร 6 น้อยกว่า 8 จะได้ 48 ÷ 6 มีผลหารมากกว่า 48 ÷ 8 หาคำาตอบได้โดยไม่ต้องคิดคำานวณ สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 35 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 6 | การหาร ตรวจสอบความเข้าใจ สิ่งที่ได้เรียนรู้ การหารจำานวนสองจำานวนที่ตัวตั้งเป็นจำานวนเดียวกัน ถ้าตัวหารน้อยกว่า ผลหารจะมากกว่า ถ้าตัวหารมากกว่า ผลหารจะน้อยกว่า การหารจำานวนสองจำานวนที่ตัวหารเป็นจำานวนเดียวกัน ถ้าตัวตั้งมากกว่า ผลหารจะมากกว่า ถ้าตัวตั้งน้อยกว่า ผลหารจะน้อยกว่าแบบฝึกหัด 6.8 7 ÷ 1 7 ÷ 7 63 ÷ 9 63 ÷ 8 72 ÷ 5 27 ÷ 5 24 ÷ 4 28 ÷ 4 1 2 3 4 เติมเครื่องหมาย > หรือ < ใน 36 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 6 | การหาร บทที่ 6 | การหาร คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 22 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี < > > < > > < > < 42 * คำ ตอบอาจแตกต่างนี้ 7 >

6.9 การหาค่าของตัวไม่ทราบค่า ในประโยคสัญลักษณ์การหาร พัฒนาความรู้ หาตัวหาร 1 12 ÷ = 3 2 18 ÷ = 6 3 25 ÷ = 5 4 27 ÷ = 9 ใช้ความสัมพันธ์ของการคูณและการหาร × 4 = 8 เนื่องจาก 4 × 2 = 8 ดังนั้น 8 ÷ 2 = 4 ใช้ความสัมพันธ์ของการคูณและการหาร 2 × = 6 เนื่องจาก 2 × 3 = 6 ดังนั้น 6 ÷ 2 = 3 6 ÷ 2 = หาคำาตอบได้อย่างไร 8 ÷ = 4 หาคำาตอบได้อย่างไร ใช้สูตรคูณแม่ 4 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 37 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 6 | การหาร 1 ÷ 5 = 8 2 ÷ 3 = 9 3 ÷ 7 = 6 5 ÷ 8 = 5 4 ÷ 8 = 4 6 ÷ 9 = 2 ใช้ความสัมพันธ์ของการคูณและการหาร 9 × 7 = เนื่องจาก 9 × 7 = 63 ดังนั้น 63 ÷ 9 = 7 ใช้ความสัมพันธ์ของการคูณและการหาร 2 × 5 = เนื่องจาก 2 × 5 = 10 ดังนั้น 10 ÷ 2 = 5 หาตัวตั้ง ÷ 2 = 5 หาคำาตอบได้อย่างไร ÷ 9 = 7 หาคำาตอบได้อย่างไร 38 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 6 | การหาร 6.9 การหาค่าของตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์การหาร จุดประสงค์ หาค่าของตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์การหาร สื่อการเรียนรู้ − แนวการจัดการเรียนรู้ การพัฒนาความรู้ 1. ครูทบทวนการหาผลหารโดยใช้ความสัมพันธ์ ของการคูณและการหาร ตามหนังสือเรียน หน้า 37 6 ÷ 2 = จากความสัมพันธ์ของการคูณและ การหาร จะได้ว่า 2 คูณจำ นวนใดได้ผลคูณเท่ากับ 6 คำ ตอบคือ 3 จากนั้นครูยกตัวอย่างการหาค่า ของตัวไม่ทราบค่าที่ตัวไม่ทราบค่าเป็นตัวหาร เช่น 8 ÷ = 4 จากความสัมพันธ์ของการคูณและการหาร จะได้ว่า 4 คูณจำ นวนใดได้ผลคูณเท่ากับ 8 คำ ตอบคือ 2 ครูให้นักเรียนช่วยกันหาคำ ตอบในกรอบท้ายหน้า 37 ครูและนักเรียนช่วยกันตรวจสอบความถูกต้อง ครูอาจยกตัวอย่างเพิ่มเติมเพื่อให้นักเรียนเข้าใจมากขึ้น 2. การหาค่าของตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์ การหารที่มีตัวไม่ทราบค่าเป็นตัวตั้งเช่น ÷ 2 = 5 จากความสัมพันธ์ของการคูณและการหาร จะได้ว่า 2 คูณ 5 เท่ากับจำ นวนใด คำ ตอบคือ 10 ครูให้นักเรียน ช่วยกันหาคำ ตอบในกรอบท้ายหน้า 38 ครูและนักเรียน ช่วยกันตรวจสอบความถูกต้องครูอาจยกตัวอย่างเพิ่มเติม เพื่อให้นักเรียนเข้าใจมากขึ้น บทที่ 6 | การหาร คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 23 4 3 5 3 40 27 42 32 40 18

3. ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม ให้แต่ละกลุ่มศึกษา การหาค่าของตัวไม่ทราบค่าที่เป็นตัวตั้ง และตัวไม่ทราบค่า ที่เป็นตัวหารตามหนังสือเรียนหน้า 39 แล้วให้แต่ละกลุ่ม ฝึกหาค่าของตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์การหาร ซึ่งในที่นี้เป็นการหารลงตัว อาจทำ ได้โดยอาศัยความ สัมพันธ์ของการคูณและการหาร ดังนี้ − ถ้าต้องการหาตัวตั้ง ทำ ได้โดย นำ ผลหาร คูณกับตัวหาร − ถ้าต้องการหาตัวหาร ทำ ได้โดย หาจำ นวน ที่มาคูณกับผลหารแล้วได้ผลคูณเท่ากับตัวตั้ง ซึ่งจำ นวนนั้น จะเป็นตัวหาร จากนั้นครูสุ่มตัวแทนกลุ่มออกมานำ เสนอคำ ตอบ พร้อมกับแสดงวิธีคิดหาคำ ตอบ ครูและนักเรียนร่วมกัน ตรวจสอบความถูกต้อง การตรวจสอบความเข้าใจ 4. ตรวจสอบความเข้าใจของนักเรียน โดยให้นักเรียนหาค่าของตัวไม่ทราบค่าที่เป็นตัวตั้ง หรือตัวหารจากประโยคสัญลักษณ์การหารตามหนังสือเรียน หน้า 40 โดยใช้ความสัมพันธ์การคูณและการหาร ดังนี้ − ถ้าต้องการหาตัวตั้ง ทำ ได้โดย นำ ผลหาร คูณตัวหาร − ถ้าต้องการหาตัวหาร ทำ ได้โดยหาจำ นวน ที่มาคูณกับผลหารแล้วได้เท่ากับตัวตั้ง จากนั้น ครูและนักเรียนร่วมกันตรวจสอบความถูกต้องและ สรุปสิ่งที่ได้เรียนรู้ ถ้าพบว่ามีนักเรียนที่หาค่าของ ตัวไม่ทราบค่าไม่ถูกต้อง ครูควรให้นักเรียนฝึกการหาค่าของตัวไม่ทราบค่าเป็นรายบุคคล สิ่งที่ได้เรียนรู้ การหาค่าของตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์การหาร อาจทำ ได้โดยใช้ความสัมพันธ์ของการคูณ และการหาร จากนั้นให้นักเรียนทำ แบบฝึกหัด 6.9 หน้า 21 - 23 หาตัวตั้ง หาตัวหาร ÷ 6 = 7 ÷ 9 = 3 ÷ 6 = 9 1 3 5 35 ÷ = 5 54 ÷ = 9 42 ÷ = 7 1 3 5 20 ÷ = 4 28 ÷ = 7 64 ÷ = 8 2 4 6 ÷ 8 = 2 ÷ 5 = 9 ÷ 4 = 1 2 4 6 ÷ 9 = 8 72 ÷ 9 = 8 10 ÷ = 2 10 ÷ 5 = 2 9 คูณ 8 เท่ากับเท่าไร 9 × 8 = 72 2 คูณกับจำานวนใด เท่ากับ 10 2 × 5 = 10 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 39 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 6 | การหาร สิ่งที่ได้เรียนรู้ การหาค่าของตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์การหาร อาจทำาได้โดยใช้ความสัมพันธ์ของการคูณและการหาร แบบฝึกหัด 6.9 ตรวจสอบความเข้าใจ หาตัวตั้งหรือตัวหาร 1 ÷ 7 = 4 3 45 ÷ = 5 2 ÷ 8 = 8 4 48 ÷ = 6 40 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 6 | การหาร บทที่ 6 | การหาร คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 24 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 42 16 27 45 54 4 7 5 6 4 6 8 28 64 9 8

6.10 โจทย์ปัญหาการหาร (1) พัฒนาความรู้ แม่มีขนมตาล 24 ชิ้น จัดใส่กล่อง กล่องละ 3 ชิ้น แม่จะจัดขนมตาลได้กี่กล่อง เขียนประโยคสัญลักษณ์ และหาคำาตอบ แม่ค้ามีลูกชิ้น 45 ลูก เสียบไม้ ไม้ละ 5 ลูก แม่ค้าเสียบลูกชิ้นได้ทั้งหมดกี่ไม้ ประโยคสัญลักษณ์ 24 ÷ 3 = 24 ÷ 3 = 8 ตอบ แม่จะจัดขนมตาลได้ ๘ กล่อง หาคำาตอบได้อย่างไร โจทย์ถาม แม่จะจัดขนมตาลได้กี่กล่อง โจทย์บอก แม่มีขนมตาล 24 ชิ้น จัดใส่กล่อง กล่องละ 3 ชิ้น ตรวจคำาตอบ 8 กล่อง กล่องละ 3 ชิ้น ได้ 8 × 3 = 24 ชิ้น ขนมตาล 24 ชิ้น จัดใส่กล่อง กล่องละ 3 ชิ้น หาจำานวนกล่องได้จาก 24 หารด้วย 3 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี | 41 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ ป.2 บทที่ 6 | การหาร 4 คน ประโยคสัญลักษณ์ 28 ÷ 4 = 28 ÷ 4 = 7 ตอบ จะได้ขนมชั้นคนละ ๗ ชิ้น เขียนประโยคสัญลักษณ์ และหาคำาตอบ ครูมีไก่ทอด 40 ชิ้น ต้องการจัดใส่กล่อง กล่องละเท่า ๆ กัน 5 กล่อง ครูต้องจัดไก่ทอดกล่องละกี่ชิ้น ครูต้องการแบ่งขนมชั้น 28 ชิ้น ให้ขุน ต้นกล้า แก้วตา และใบบัวคนละเท่า ๆ กัน จะได้ขนมชั้นคนละกี่ชิ้น โจทย์ถาม จะได้ขนมชั้นคนละกี่ชิ้น โจทย์บอก ครูต้องการแบ่งขนมชั้น 28 ชิ้น ให้ขุน ต้นกล้า แก้วตา และใบบัว คนละเท่า ๆ กัน ครูแบ่งขนมชั้นให้เด็กกี่คน แต่ละคนจะได้ขนมชั้นคนละกี่ชิ้น หาได้อย่างไร ขนมชั้น 28 ชิ้น แบ่งให้ 4 คน คนละเท่า ๆ กัน หาจำานวนขนมชั้นที่แต่ละคนได้รับจาก 28 หารด้วย 4 ตรวจคำาตอบ 4 คน ได้รับขนมชั้นคนละ 7 ชิ้น เป็นขนมชั้นทั้งหมด 4 × 7 = 28 ชิ้น 42 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ ป.2 บทที่ 6 | การหาร 6.10 โจทย์ปัญหาการหาร (1) จุดประสงค์ เขียนประโยคสัญลักษณ์การหารและแสดงวิธีหาคำ ตอบ สื่อการเรียนรู้ − ตัวนับ แนวการจัดการเรียนรู้ การพัฒนาความรู้ 1. ครูให้นักเรียนอ่านโจทย์ปัญหาตามหนังสือเรียน หน้า 41 แล้วครูใช้คำ ถามให้นักเรียนได้วิเคราะห์โจทย์เช่น โจทย์ถามอะไร โจทย์บอกอะไร นักเรียนควรตอบได้ว่า โจทย์ถาม แม่จะจัดขนมตาลได้กี่กล่อง โจทย์บอก แม่มีขนมตาล 24 ชิ้น จัดใส่กล่อง กล่องละ 3 ชิ้น ครูถามต่อไปว่า จะหาคำ ตอบได้อย่างไร ซึ่งนักเรียน อาจจะยังหาคำ ตอบไม่ได้ครูอาจใช้ตัวนับแทนขนมตาล 24 ชิ้น จากนั้นให้จัดเป็นกอง กองละ 3 ชิ้น เพื่อให้นักเรียน สังเกตว่าสามารถใช้การหารในการหาคำ ตอบได้จากนั้นครู ให้นักเรียนเขียนประโยคสัญลักษณ์และช่วยกันหาคำ ตอบ ซึ่งจะได้คำ ตอบตามหนังสือเรียนหน้า 41 ครูควรให้นักเรียน ตรวจคำ ตอบโดยการคูณ เพื่อตรวจสอบว่าคำ ตอบที่ได้ถูกต้อง หรือไม่ ครูให้นักเรียนอ่านโจทย์ในกรอบท้ายหน้า 41 แล้วให้ช่วยกันวิเคราะห์โจทย์และเขียนประโยคสัญลักษณ์ พร้อมทั้งหาคำ ตอบ ครูและนักเรียนช่วยกัน ตรวจสอบความถูกต้อง 2. ครูให้นักเรียนอ่านโจทย์ปัญหาตามหนังสือเรียนหน้า 42 แล้วครูใช้คำ ถามให้นักเรียนได้ วิเคราะห์โจทย์เช่น โจทย์ถามอะไร โจทย์บอกอะไร จะหาคำ ตอบได้อย่างไร ครูให้นักเรียนสังเกตว่า ในข้อนี้ไม่ปรากฏจำ นวนที่เป็นตัวหาร แต่ต้องวิเคราะห์จากโจทย์ว่าแบ่งให้กับเด็ก 4 คน คนละเท่า ๆ กัน จึงจะเขียนประโยคสัญลักษณ์การหารเพื่อหาคำ ตอบได้ครูอาจใช้ตัวนับแทนขนมชั้น 28 ชิ้น จากนั้นให้แบ่ง ตามเงื่อนไขที่กำ หนด เพื่อให้นักเรียนสังเกตว่าสามารถใช้การหารในการหาคำ ตอบได้เมื่อได้คำ ตอบแล้ว ครูควรให้นักเรียนตรวจคำ ตอบ ครูให้นักเรียนช่วยกันเขียนประโยคสัญลักษณ์และหาคำ ตอบในกรอบ ท้ายหน้า 42 พร้อมทั้งตรวจคำ ตอบที่ได้จากนั้นครูและนักเรียนช่วยกันตรวจสอบความถูกต้อง บทที่ 6 | การหาร คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 25 ประโยคสัญลักษณ์45 ÷ 5 = ตอบ แม่ค้าเสียบลูกชิ้นได้ทั้งหมด ๙ ไม้ ประโยคสัญลักษณ์40 ÷ 5 ตอบ ครูต้องจัดไก่ทอดกล่องละ ๘ ชิ้น

ใช้การคูณ ประโยคสัญลักษณ์ 5 × = 35 5 × 7 = 35 ดังนั้น ขนมปังราคาชิ้นละ 7 บาท ใช้การหาร ประโยคสัญลักษณ์ 35 ÷ 5 = 35 ÷ 5 = 7 ดังนั้น ขนมปังราคาชิ้นละ 7 บาท เขียนประโยคสัญลักษณ์ และหาคำาตอบ นักเรียน 6 คน จ่ายเงินคนละเท่า ๆ กัน เพื่อซื้อน้ำาหวานราคา 30 บาท นักเรียนต้องจ่ายเงินคนละกี่บาท แก้วตาซื้อขนมปังชนิดเดียวกันและราคาเท่ากันจำานวน 5 ชิ้น จ่ายเงิน 35 บาท ขนมปังราคาชิ้นละกี่บาท โจทย์ถาม ขนมปังราคาชิ้นละกี่บาท โจทย์บอก แก้วตาซื้อขนมปังชนิดเดียวกันและราคาเท่ากันจำานวน 5 ชิ้น จ่ายเงิน 35 บาท จะหาว่าขนมปังราคาชิ้นละกี่บาท ได้อย่างไร ขนมปัง 5 ชิ้น ชิ้นละกี่บาท จ่ายเงินทั้งหมด 35 บาท จ่ายเงิน 35 บาท ได้ขนมปัง 5 ชิ้น หาราคาขนมปังแต่ละชิ้นได้จาก 35 หารด้วย 5 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 43 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 6 | การหาร ตรวจสอบความเข้าใจ เขียนประโยคสัญลักษณ์ และหาคำาตอบ สิ่งที่ได้เรียนรู้ การแก้โจทย์ปัญหาทำาได้โดยอ่านทำาความเข้าใจปัญหา วางแผนแก้ปัญหา หาคำาตอบ และตรวจสอบความสมเหตุสมผลของคำาตอบ แบบฝึกหัด 6.10 ใบบัวมีขนมใส่ไส้ 36 ห่อ จัดทำาเป็นมัด 4 มัด มัดละเท่า ๆ กัน ใบบัวจะได้ขนมใส่ไส้มัดละกี่ห่อ 1 ครูมีดินสอ 15 แท่ง ต้องการแบ่งให้ แก้วตา ขุน และต้นกล้า คนละเท่า ๆ กัน จะได้ดินสอคนละกี่แท่ง 2 44 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ ป.2 บทที่ 6 | การหาร 3. ครูให้นักเรียนอ่านโจทย์ตามหนังสือเรียนหน้า 43 แล้วครูใช้คำ ถามให้นักเรียนได้วิเคราะห์โจทย์ซึ่งโจทย์นี้ สามารถหาคำ ตอบได้โดยการคูณหรือการหารก็ได้ นักเรียน อาจเขียนประโยคสัญลักษณ์ได้เป็น 5 × = 35 หรือ 35 ÷ 5 = ซึ่งทั้งสองประโยคสัญลักษณ์นี้ได้คำ ตอบ เท่ากัน ครูควรให้นักเรียนได้แสดงความคิดเห็นในการ วิเคราะห์โจทย์ว่าทำ ไมจึงเขียนเป็นประโยคสัญลักษณ์ได้ เช่นนี้หากนักเรียนสามารถให้เหตุผลที่ถูกต้อง ครูควรให้ นักเรียนนำ เสนอความคิดให้เพื่อนในห้องฟัง ทั้งนี้ไม่ว่า นักเรียนจะเขียนประโยคสัญลักษณ์ได้แบบใด ครูควรให้ นักเรียนได้ตรวจคำ ตอบเพื่อตรวจสอบว่าคำ ตอบที่ได้ ถูกต้องหรือไม่ จากนั้นครูให้นักเรียนช่วยกันวิเคราะห์โจทย์ ที่อยู่ในกรอบท้ายหน้า 43 แล้วให้ช่วยกันเขียน ประโยคสัญลักษณ์และหาคำ ตอบ หากมีนักเรียนคนใด ที่มีความคิดต่างจากคนอื่นให้นำ เสนอพร้อมทั้งแสดงวิธีหา คำ ตอบให้เพื่อนฟัง การตรวจสอบความเข้าใจ 4. ตรวจสอบความเข้าใจของนักเรียนโดยให้นักเรียน เขียนประโยคสัญลักษณ์และหาคำ ตอบตามหนังสือเรียน หน้า 44 ซึ่งโจทย์ปัญหาในข้อ 2 นักเรียนต้องวิเคราะห์ โจทย์เพื่อหาตัวหารก่อน จึงจะเขียนประโยคสัญลักษณ์ การหารได้ จากนั้นครูและนักเรียนร่วมกันตรวจสอบ ความถูกต้องและสรุปสิ่งที่ได้เรียนรู้ ถ้าพบว่ามีนักเรียน ที่เขียนประโยคสัญลักษณ์และหาคำ ตอบไม่ถูกต้อง ครูควรให้นักเรียนฝึกวิเคราะห์โจทย์เขียนประโยคสัญลักษณ์ และหาคำ ตอบเป็นรายบุคคล สิ่งที่ได้เรียนรู้ การแก้โจทย์ปัญหาทำ ได้โดยอ่านทำ ความเข้าใจปัญหา วางแผนแก้ปัญหา หาคำ ตอบ และตรวจสอบ ความสมเหตุสมผลของคำ ตอบ จากนั้นให้นักเรียนทำ แบบฝึกหัด 6.10 หน้า 24 - 26 บทที่ 6 | การหาร คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 26 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ประโยคสัญลักษณ์30 ÷ 6 = ตอบ นักเรียนต้องจ่ายเงินคนละ ๕ บาท 1. ประโยคสัญลักษณ์36 ÷ 4 = ตอบ ใบบัวจะได้ขนมใส่ไส้มัดละ ๙ ห่อ 2. ประโยคสัญลักษณ์15 ÷ 3 = ตอบ จะได้ดินสอคนละ ๕ แท่ง เฉลย

6.11 โจทย์ปัญหาการหาร (2) พัฒนาความรู้ แม่มีขนมกล้วย 32 ชิ้น จัดใส่ถุง ถุงละ 5 ชิ้น แม่จัดขนมกล้วยได้กี่ถุง และเหลือขนมกล้วยกี่ชิ้น เขียนประโยคสัญลักษณ์ และหาคำาตอบ แม่มีฝรั่ง 50 ผล จัดใส่ถุง ถุงละ 9 ผล จะต้องใช้ถุงกี่ใบ และเหลือฝรั่งกี่ผล ประโยคสัญลักษณ์ 32 ÷ 5 = 32 ÷ 5 ได้ 6 เศษ 2 ตอบ แม่จัดขนมกล้วยได้ ๖ ถุง เหลือขนมกล้วย ๒ ชิ้น หาคำาตอบได้อย่างไร โจทย์ถาม แม่จัดขนมกล้วยได้กี่ถุง และเหลือขนมกล้วยกี่ชิ้น โจทย์บอก แม่มีขนมกล้วย 32 ชิ้น จัดใส่ถุง ถุงละ 5 ชิ้น ตรวจคำาตอบ 6 ถุง ถุงละ 5 ชิ้น ได้ 6 × 5 = 30 ชิ้น รวมกับที่เหลือ 2 ชิ้น เป็น 32 ชิ้น ขนม 32 ชิ้น จัดใส่ถุง ถุงละ 5 ชิ้น หาจำานวนถุงที่จัดได้จาก 32 หารด้วย 5 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี | 45 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ ป.2 บทที่ 6 | การหาร เขียนประโยคสัญลักษณ ์และหาคำาตอบ พ่อมีส้ม 25 ผล ต้องการแบ่งให้ต้อม ต่าย และตุ๊ก คนละเท่า ๆ กัน ต้อม ต่าย และตุ๊กได้ส้มคนละกี่ผล และพ่อเหลือส้มกี่ผล ประโยคสัญลักษณ์ 40 ÷ 6 = 40 ÷ 6 ได้6 เศษ 4 ตอบ ตะกร้าแต่ละใบมีไข่ไก่ ๖ ฟอง และเหลือไขไก่ ๔ ฟอง แม่มีไข่ไก่ 40 ฟอง จัดใส่ตะกร้า 6 ใบ ใบละเท่า ๆ กัน ตะกร้าแต่ละใบ มีไข่ไก่กี่ฟอง และเหลือไข่ไก่กี่ฟอง โจทย์ถาม ตะกร้าแต่ละใบมีไข่ไก่กี่ฟอง และเหลือไข่ไก่กี่ฟอง โจทย์บอก แม่มีไข่ไก่ 40 ฟอง จัดใส่ตะกร้า 6 ใบ ใบละเท่า ๆ กัน หาคำาตอบได้อย่างไร ตรวจคำาตอบ ตะกร้า 6 ใบ มีไข่ไก่ใบละ 6 ฟอง ได้6 × 6 = 36 ฟอง รวมกับที่เหลือ 4 ฟอง เป็น 40 ฟอง ไข่ไก่ 40 ฟอง ใส่ตะกร้า 6 ใบ ใบละเท่า ๆ กัน หาจำานวนไข่ไก่ในตะกร้าแต่ละใบได้จาก 40 หารด้วย 6 46 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 6 | การหาร 6.11 โจทย์ปัญหาการหาร (2) จุดประสงค์ เขียนประโยคสัญลักษณ์และแสดงวิธีหาคำ ตอบ สื่อการเรียนรู้ − ตัวนับ แนวการจัดการเรียนรู้ การพัฒนาความรู้ 1. ครูให้นักเรียนอ่านโจทย์ตามหนังสือเรียน หน้า 45 แล้วครูใช้คำ ถามให้นักเรียนได้วิเคราะห์โจทย์ เช่น โจทย์ถามอะไร นักเรียนต้องตอบคำ ถามกี่คำ ถาม (2 คำ ถาม) คำ ถามอะไรบ้าง (แม่จัดขนมกล้วยได้กี่ถุง และ เหลือขนมกล้วยกี่ชิ้น) จะหาคำ ตอบได้อย่างไร นักเรียนอาจ จะยังคิดวิธีหาคำ ตอบไม่ได้ครูอาจใช้ตัวนับแทนขนมตาล 32 ชิ้น จากนั้นให้จัดเป็นกอง กองละ 5 ชิ้น เพื่อให้นักเรียน สังเกตว่าสามารถใช้การหารในการหาคำ ตอบ แต่เป็น การหารไม่ลงตัว เมื่อได้คำ ตอบแล้ว ครูควรให้นักเรียนตรวจ คำ ตอบโดยนำ คำ ตอบที่ได้คูณกับตัวหารแล้วนำ ไปบวกกับ เศษได้ผลลัพธ์เท่ากับตัวตั้ง จากนั้นครูให้นักเรียนช่วยกัน วิเคราะห์โจทย์เขียนประโยคสัญลักษณ์และหาคำ ตอบ ในกรอบท้ายหน้า 45 เมื่อได้คำ ตอบแล้วครูควรให้นักเรียน ตรวจสอบคำ ตอบ จากนั้นครูและนักเรียนช่วยกันตรวจสอบ ความถูกต้อง 2. ครูให้นักเรียนอ่านโจทย์ตามหนังสือเรียนหน้า 46 แล้วครูใช้คำ ถามให้นักเรียนได้วิเคราะห์โจทย์เช่น โจทย์ถามอะไร นักเรียนต้องตอบคำ ถามกี่คำ ถาม (2 คำ ถาม) คำ ถามอะไรบ้าง (ตะกร้าแต่ละใบมี ไข่ไก่กี่ฟอง และเหลือไข่ไก่กี่ฟอง) โจทย์บอกอะไร จะหาคำ ตอบได้อย่างไร นักเรียนอาจจะยังหา คำ ตอบไม่ได้ครูอาจใช้ตัวนับแทนไข่ 40 ฟอง หรือวาดภาพประกอบ จากนั้นให้แบ่งตามเงื่อนไข ที่กำ หนด เพื่อให้นักเรียนสังเกตว่า สามารถใช้การหารในการหาคำ ตอบได้แต่เป็นการหารไม่ลงตัว เมื่อได้คำ ตอบแล้ว ครูควรให้นักเรียนตรวจคำ ตอบ จากนั้นครูให้นักเรียนช่วยกันวิเคราะห์โจทย์ เขียนประโยคสัญลักษณ์และหาคำ ตอบในกรอบท้ายหน้า 46 เมื่อได้คำ ตอบแล้ว ครูควรให้นักเรียน ตรวจสอบคำ ตอบ จากนั้นครูและนักเรียนช่วยกันตรวจสอบความถูกต้อง บทที่ 6 | การหาร คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 27 ประโยคสัญลักษณ์50 ÷ 9 = ตอบ จะต้องใช้ถุง ๕ ใบ และเหลือฝรั่ง ๕ ผล ประโยคสัญลักษณ์25 ÷ 3 = ตอบ ต้อม ต่าย และตุ๊กได้ส้มคนละ ๘ ผล และพ่อเหลือส้ม ๑ ผล

ขนมถ�วยที่จะจัดใส�จาน เหลือ 2 ถ�วย หาคำาตอบ ป้ามีแตงกวา 27 ผล จัดใส่ถุง ถุงละ 4 ผล เหลือแตงกวา 3 ผล ป้าจัดแตงกวาได้กี่ถุง ขนมถ้วย 18 ถ้วย จัดใส่จาน 6 จาน จานละเท่า ๆ กัน หาจำานวนขนมถ้วยในแต่ละจานได้จาก 18 หารด้วย 6 18 ÷ 6 = 3 ตอบ ป้าจัดขนมถ้วยจานละ ๓ ถ้วย ป้ามีขนมถ้วย 20 ถ้วย จัดใส่จาน จานละเท่า ๆ กัน ได้6 จาน และเหลือขนมถ้วยอีก 2 ถ้วย ป้าจัดขนมถ้วยจานละกี่ถ้วย โจทย์ถาม ป้าจัดขนมถ้วยจานละกี่ถ้วย โจทย์บอก ป้ามีขนมถ้วย 20 ถ้วย จัดใส่จาน จานละเท่า ๆ กัน ได้6 จาน และเหลือขนมถ้วยอีก 2 ถ้วย ตรวจคำาตอบ ขนมถ้วย 6 จาน จานละ 3 ถ้วย มีขนมถ้วย 6 × 3 = 18 ถ้วย รวมกับที่เหลือ 2 ถ้วย ดังนั้น มีขนมถ้วยทั้งหมด 18 + 2 = 20 ถ้วย ป้าจัดขนมถ้วยจานละกี่ถ้วย หาได้อย่างไร ขนมถ้วย 20 ถ้วย จัดใส่จานแล้วเหลือ 2 ถ้วย ดังนั้น ขนมถ้วยที่จะจัดใส่จาน 20 − 2 = 18 ถ้วย สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 47 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ ป.2 บทที่ 6 | การหาร ตรวจสอบความเข้าใจ เขียนประโยคสัญลักษณ์ และหาคำาตอบ สิ่งที่ได้เรียนรู้ การแก้โจทย์ปัญหาอาจทำาได้โดยอ่านทำาความเข้าใจปัญหา วางแผนแก้ปัญหา หาคำาตอบ และตรวจสอบความสมเหตุสมผลของคำาตอบ แบบฝึกหัด 6.11 แก้วตามีดอกบัว 38 ดอก จัดเป็นกำา กำาละ 5 ดอก จะได้ทั้งหมดกี่กำา และเหลือดอกบัวกี่ดอก 1 เด็ก 6 คน ต้องการแบ่งการ์ด 50 ใบ ให้ได้คนละเท่า ๆ กัน แต่ละคน จะได้การ์ดคนละกี่ใบ และเหลือการ์ดกี่ใบ 2 48 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 6 | การหาร 3. ครูให้นักเรียนอ่านโจทย์ตามหนังสือเรียนหน้า 47 แล้วครูใช้คำ ถามให้นักเรียนได้วิเคราะห์โจทย์ว่า โจทย์ถามอะไร โจทย์บอกอะไร นักเรียนควรตอบได้ว่า โจทย์ถาม ป้าจัดขนมถ้วยจานละกี่ถ้วย โจทย์บอก ป้ามีขนมถ้วย 20 ถ้วย จัดใส่จาน จานละเท่า ๆ กัน ได้6 จาน และเหลือขนมถ้วยอีก 2 ถ้วย ครูถามนักเรียนว่า ต้องวิเคราะห์สิ่งที่โจทย์บอก อย่างไร (เมื่อจัดขนมถ้วยใส่จานแล้วยังเหลือขนมถ้วยอีก 2 ถ้วย) ครูถามต่อไปว่า ถ้าจัดขนมถ้วยแล้วยังเหลืออีก แสดงว่าจัดได้พอดีหรือไม่ นักเรียนตอบว่าจัดได้ไม่พอดี ครูถามต่อไปว่า ถ้าจัดแล้วไม่พอดีแสดงว่าขนมถ้วยที่เหลือ ต้องเป็นเศษใช่หรือไม่ (ใช่) ดังนั้น ในการหาคำ ตอบต้องนำ เศษมาลบออกจากขนมถ้วยที่มีอยู่ จึงได้ว่า 20 – 2 = 18 แล้วจึงนำ 18 ไปหารด้วย 6 ได้ผลหารคือ 3 เป็นคำ ตอบ ถ้านักเรียนยังไม่เข้าใจ ครูอาจใช้ตัวนับหรือวาดรูปแทน ขนมถ้วย 20 ถ้วย แล้วจัดเป็นกอง 6 กอง กองละเท่า ๆ กัน ได้กองละ 3 ถ้วย และเหลือตัวนับ 2 ตัว ดังนั้น คำ ตอบคือ 3 ครูควรให้นักเรียนตรวจคำ ตอบ การตรวจสอบความเข้าใจ 4. ตรวจสอบความเข้าใจของนักเรียน โดยให้เขียน ประโยคสัญลักษณ์และหาคำ ตอบ ตามหนังสือเรียนหน้า 48 ซึ่งในข้อ 2 นักเรียนต้องวิเคราะห์โจทย์เพื่อหา ตัวตั้งและ ตัวหารก่อน จึงจะเขียนประโยคสัญลักษณ์การหารได้ จากนั้น ครูและนักเรียนร่วมกันตรวจสอบความถูกต้องและ สรุปสิ่งที่ได้เรียนรู้ ถ้าพบว่ามีนักเรียนที่เขียนประโยคสัญลักษณ์ และหาคำ ตอบไม่ถูกต้อง ครูควรให้นักเรียนฝึกวิเคราะห์โจทย์ เขียนประโยคสัญลักษณ์และหาคำ ตอบเป็นรายบุคคล สิ่งที่ได้เรียนรู้ การแก้โจทย์ปัญหาทำ ได้โดยอ่านทำ ความเข้าใจปัญหา วางแผนแก้ปัญหา หาคำ ตอบ และตรวจสอบความสมเหตุสมผลของคำ ตอบ จากนั้นให้นักเรียนทำ แบบฝึกหัด 6.11 หน้า 27 - 29 บทที่ 6 | การหาร คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 28 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ตอบ ป้าจัดแตงกวาได้๖ ถุง 1. ประโยคสัญลักษณ์38 ÷ 5 = 38 ÷ 5 ได้7 เศษ 3 ตอบ จะได้ทั้งหมด ๗ กำ และเหลือดอกบัว ๓ ดอก 2. ประโยคสัญลักษณ์50 ÷ 6 = 50 ÷ 6 ได้8 เศษ 2 ตอบ จะได้การ์ดคนละ ๘ ใบ และเหลือการ์ด ๒ ใบ เฉลย

6.12 การสร้างโจทย์ปัญหาการหารจากภาพ พัฒนาความรู้ โจทย์ปัญหา แม่มีดอกบัว 21 ดอก จะจัดเป็นกำา กำาละ 3 ดอก จะจัดได้กี่กำา โจทย์ถาม จะจัดได้กี่กำา โจทย์บอก แม่มีดอกบัว 21 ดอก จะจัดเป็นกำา กำาละ 3 ดอก ประโยคสัญลักษณ์ 21 ÷ 3 = โจทย์ปัญหาที่สร้างมีคำาตอบเป็นเท่าไร แม่มีดอกบัว 21 ดอก จะจัดเป็นกำา กำาละ 3 ดอก จะจัดได้กี่กำา แม่มีดอกบัว 21 ดอก จะจัดเป็นกำา กำาละ 3 ดอก การสร้างโจทย์ปัญหาต้องมีทั้ง ส่วนที่โจทย์บอก และ ส่วนที่โจทย์ถาม จากภาพสร้างโจทย์ปัญหาการหารได้อย่างไร มีดอกบัว 21 ดอก จะจัดกำละ 3 ดอก สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี | 49 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ ป.2 บทที่ 6 | การหาร เด็ก 7 คน ต้องการแบ่งโดนัท 28 ชิ้น ให้ทุกคน คนละเท่า ๆ กัน เด็กแต่ละคนจะได้โดนัทคนละกี่ชิ้น ประโยคสัญลักษณ์ 28 ÷ 7 = มีโดนัท 28 ชิ้น พวกเรามี 7 คน แม่ค้ามีลูกชิ้น 48 ลูก เสียบลูกชิ้นขายไม้ละ 5 ลูก แม่ค้าจะได้ลูกชิ้นกี่ไม้ ประโยคสัญลักษณ์ 48 ÷ 5 = จากภาพ สร้างโจทย์ปัญหาการหาร และเขียนประโยคสัญลักษณ์ได้อย่างไร จากภาพ สร้างโจทย์ปัญหาการหาร และเขียนประโยคสัญลักษณ์ได้อย่างไร มีลูกชิ้น 48 ลูก เสียบลูกชิ้นขายไม้ละ 5 ลูก 50 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ ป.2 บทที่ 6 | การหาร 6.12 การสร้างโจทย์ปัญหาการหารจากภาพ จุดประสงค์ สร้างโจทย์ปัญหาการหารจากภาพและ เขียนประโยคสัญลักษณ์ สื่อการเรียนรู้ − บัตรภาพ แนวการจัดการเรียนรู้ การพัฒนาความรู้ 1. ในการสอนการสร้างโจทย์ปัญหาจากภาพ ครูควรให้นักเรียนสังเกตภาพแล้วบอกสิ่งที่เห็นจากภาพ เพื่อนำ มาสร้างโจทย์ปัญหาในส่วนที่โจทย์บอก จากนั้นจึง ให้เขียนส่วนที่โจทย์ถาม เมื่อได้โจทย์ปัญหาที่สมบูรณ์ ครูควรให้นักเรียนอ่านโจทย์และพิจารณาความเป็นไปได้ ของโจทย์จากนั้นให้นักเรียนบอกส่วนที่โจทย์ถามและ โจทย์บอกอีกครั้ง แล้วจึงเขียนประโยคสัญลักษณ์ครูอาจ ให้นักเรียนหาคำ ตอบและตรวจสอบคำ ตอบร่วมกัน เช่น จากภาพตามหนังสือเรียนหน้า 49 ครูถามนักเรียนว่า จากภาพนักเรียนเห็นอะไรบ้าง (แม่ของขุนกำ ลังจะจัด ดอกบัว 21 ดอก จัดเป็นกำ กำ ละ 3 ดอก) ครูถาม นักเรียนต่อไปว่า จะสร้างโจทย์ปัญหาการหารในส่วนที่ โจทย์ถามอย่างไร (แม่จะจัดดอกบัวได้กี่กำ ) ครูถามว่า เขียนเป็นโจทย์ปัญหาที่สมบูรณ์ได้อย่างไร (แม่มีดอกบัว 21 ดอก จัดเป็นกำ กำ ละ 3 ดอก จะจัดได้กี่กำ ) ครูถาม ต่อไปว่า มีนักเรียนคนใดที่คิดต่างจากนี้หรือไม่ ถ้าไม่มี ครูถามว่า จากโจทย์ปัญหาที่สร้างนักเรียนจะรู้ได้อย่างไรว่า สร้างโจทย์ปัญหาการหารได้ถูกต้อง ครูแนะนำ ว่า โจทย์ปัญหาที่สร้างควรมีความเป็นไปได้และสามารถหาคำ ตอบได้ ส่วนที่โจทย์ถามและ ส่วนที่โจทย์บอกคืออะไร ถ้าสามารถตรวจสอบได้ตามนี้แสดงว่าโจทย์ปัญหาการหารที่สร้างมี ความถูกต้องสมบูรณ์เมื่อสร้างโจทย์ปัญหาแล้วครูให้นักเรียนเขียนเป็นประโยคสัญลักษณ์พร้อมทั้งหาคำ ตอบ 2. ครูให้นักเรียนดูภาพตามหนังสือเรียนหน้า 50 แล้วจัดกิจกรรมการสอนทำ นองเดียวกับ การสอนหน้า 49 บทที่ 6 | การหาร คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 29

มังคุด 28 ผล ตรวจสอบความเข้าใจ จากภาพ สร้างโจทย์ปัญหาการหารและเขียนประโยคสัญลักษณ์ สิ่งที่ได้เรียนรู้ การสร้างโจทย์ปัญหาต้องมีทั้งส่วนที่โจทย์บอกและ ส่วนที่โจทย์ถาม นอกจากนี้โจทย์ปัญหาที่สร้างต้องมีความเป็นไปได้ แบบฝึกหัด 6.12 1 2 จัดมังคุดใส่จาน จานละ 4 ผล มีนักเรียนทั้งหมด 30 คน จัดเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 6 คน 52 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 6 | การหาร ไข�ไก� 34 ฟอง ฟองละ 5 บาท จากภาพ สร้างโจทย์ปัญหาการหารและเขียนประโยคสัญลักษณ์ 1 2 โจทย์ปัญหาที่สร้างมีคำาตอบเป็นเท่าไร จัดใส่กล่อง กล่องละ 4 ฟอง มีเงิน 35 บาท สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี | 51 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 6 | การหาร 3. ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม ให้นักเรียน แต่ละกลุ่มช่วยกันสร้างโจทย์ปัญหาการหารจากภาพ และเขียนประโยคสัญลักษณ์ตามหนังสือเรียนหน้า 51 แล้วให้นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานำ เสนอ โจทย์ปัญหาที่สร้างขึ้น ส่วนที่โจทย์บอก ส่วนที่โจทย์ถาม เขียนประโยคสัญลักษณ์และหาคำ ตอบ พร้อมทั้งตรวจสอบคำ ตอบ ครูและนักเรียนช่วยกันตรวจสอบความเป็นไปได้ของโจทย์ปัญหาที่สร้าง การตรวจสอบความเข้าใจ 4. ตรวจสอบความเข้าใจของนักเรียน โดยให้สร้างโจทย์ปัญหาการหารและเขียนประโยค สัญลักษณ์จากภาพที่กำ หนด ตามหนังสือเรียนหน้า 52 ครูควรพิจารณาความเป็นไปได้ของโจทย์ ที่นักเรียนสร้างว่ามีความเป็นไปได้หรือไม่ จากนั้นครูและนักเรียนร่วมกันตรวจสอบความถูกต้อง และสรุปสิ่งที่ได้เรียนรู้ ถ้าพบว่ามีนักเรียนที่สร้างโจทย์ปัญหาการหารและเขียนประโยคสัญลักษณ์ จากภาพไม่ถูกต้อง ครูควรให้นักเรียนฝึกสร้างโจทย์ปัญหาและเขียนประโยคสัญลักษณ์จากภาพ ที่ง่าย ๆ ไม่ซับซ้อนเป็นรายบุคคล สิ่งที่ได้เรียนรู้ การสร้างโจทย์ปัญหาต้องมีทั้งส่วนที่โจทย์บอกและส่วนที่โจทย์ถาม นอกจากนี้โจทย์ปัญหาที่สร้างต้อง มีความเป็นไปได้ จากนั้นให้นักเรียนทำ แบบฝึกหัด 6.12 หน้า 30 - 32 เฉลย บทที่ 6 | การหาร คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 30 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 1. ขุนมีไข่ไก่ 34 ฟอง จัดใส่กล่อง กล่องละ 4 ฟอง ขุนจะจัดได้กี่กล่อง และเหลือไข่ไก่กี่ฟอง ประโยคสัญลักษณ์34 ÷ 4 = 2. ต้นกล้ามีเงิน 35 บาท ซื้อไข่ไก่ฟองละ 5 บาท ต้นกล้าจะได้ไข่ไก่กี่ฟอง ประโยคสัญลักษณ์35 ÷ 5 = 1. มีนักเรียนทั้งหมด 30 คน จัดเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 6 คน จะได้นักเรียนกี่กลุ่ม ประโยคสัญลักษณ์30 ÷ 6 = 2. ใบบัวมีมังคุด 28 ผล จัดมังคุดใส่จาน จานละ 4 ผล ใบบัวจะจัดมังคุดได้กี่จาน ประโยคสัญลักษณ์28 ÷ 4 =

ลูกละ 4 บาท 6.13 การสร้างโจทย์ปัญหาการหาร จากประโยคสัญลักษณ์ พัฒนาความรู้ ช่วยกันสร้างโจทย์ปัญหาจากประโยคสัญลักษณ์20 ÷ 4 = พร้อมทั้งบอกส่วนที่โจทย์ถามและส่วนที่โจทย์บอก โจทย์ถาม แม่ค้าต้องใช้กล่องกี่ใบ โจทย์บอก แม่ค้าจัดลูกชุบ 20 ลูก ใส่กล่อง กล่องละ 4 ลูก โจทย์ถาม ได้ลูกชุบกี่ลูก โจทย์บอก มีเงิน 20 บาท ซื้อลูกชุบลูกละ 4 บาท แม่ค้าจัดลูกชุบ 20 ลูก ใส่กล่อง กล่องละ 4 ลูก แม่ค้าต้องใช้กล่องกี่ใบ มีเงิน 20 บาท ซื้อลูกชุบลูกละ 4 บาท ได้ลูกชุบกี่ลูก สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี | 53 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 6 | การหาร สร้างโจทย์ปัญหาจากประโยคสัญลักษณ์48 ÷ 6 = สร้างโจทย์ปัญหาจากประโยคสัญลักษณ์61 ÷ 7 = ช่วยกันหาคำาตอบของโจทย์ปัญหาที่นักเรียนสร้าง โจทย์ปัญหาที่สร้างควรมีความเป็นไปได้ 61 ÷ 7 เป็นการหารไม่ลงตัว เชือกยาว 61 เมตร ต้องการตัดเชือกยาวเส้นละ 7 เมตร จะตัดเชือกได้กี่เส้น และเหลือเชือกยาวกี่เมตร ดินสอ 61 แท่ง จัดใส่กล่อง 7 กล่อง กล่องละเท่า ๆ กัน จะได้กล่องละกี่แท่ง และเหลือดินสอกี่แท่ง แม่เก็บไข่เป็ดมา 48 ฟอง แบ่งใส่กล่อง กล่องละ 6 ฟอง แม่ต้องใช้กล่องกี่ใบจึงจะใส่ไข่เป็ดได้หมด พ่อค้ามีข้าวโพด 48 ฝัก จัดเป็นมัด 6 มัด มัดละเท่า ๆ กัน พ่อค้าจะได้ข้าวโพดมัดละกี่ฝัก 54 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 6 | การหาร 6.13 การสร้างโจทย์ปัญหาการหารจากประโยคสัญลักษณ์ จุดประสงค์ สร้างโจทย์ปัญหาการหารจากประโยคสัญลักษณ์ สื่อการเรียนรู้ − แนวการจัดการเรียนรู้ การพัฒนาความรู้ 1. ครูกำ หนดประโยคสัญลักษณ์การหาร เพื่อให้นักเรียนสร้างโจทย์ปัญหาจากประโยคสัญลักษณ์ ที่กำ หนด ครูอาจให้นักเรียนดูภาพแล้วบอกสิ่งที่เห็น จากภาพ เพื่อนำ มาสร้างโจทย์ปัญหาการหาร เมื่อนักเรียน สร้างโจทย์ปัญหาแล้ว ครูควรให้นักเรียนอ่านโจทย์และ พิจารณาความเป็นไปได้ของโจทย์อาจให้นักเรียนบอก ส่วนที่โจทย์ถามและโจทย์บอกอีกครั้ง ซึ่งในการสร้างโจทย์ ปัญหาการหารจากประโยคสัญลักษณ์ครูควรให้นักเรียน สร้างโจทย์ปัญหาการหารโดยไม่ต้องใช้ภาพก่อน ถ้านักเรียนสามารถสร้างโจทย์ปัญหาได้ก็ไม่จำ เป็น ต้องใช้ภาพ แต่ถ้ามีนักเรียนที่ไม่สามารถสร้างโจทย์ปัญหา การหารจากประโยคสัญลักษณ์ได้ครูอาจใช้ภาพใน หนังสือเรียนหน้า 53 เพื่อให้นักเรียนมีข้อมูลที่จะนำ มาใช้ ในการสร้างโจทย์ปัญหา 2. ครูกำ หนดประโยคสัญลักษณ์การหาร แล้วให้นักเรียนช่วยกันสร้างโจทย์ปัญหาการหารจาก ประโยคสัญลักษณ์เมื่อสร้างโจทย์ปัญหาแล้วให้นักเรียน บอกส่วนที่โจทย์ถาม และส่วนที่โจทย์บอก พร้อมทั้งบอกว่า โจทย์ปัญหาที่สร้างมีความเป็นไปได้หรือไม่ และช่วยกันหา คำ ตอบจากโจทย์ปัญหาที่นักเรียนสร้าง จากนั้นให้นักเรียน สร้างโจทย์ปัญหาการหารด้วยตนเอง ครูให้นักเรียน อ่านโจทย์และพิจารณาความเป็นไปได้ของโจทย์ และให้นักเรียนบอกส่วนที่โจทย์ถามและส่วนที่ โจทย์บอกอีกครั้ง ครูยกตัวอย่างการสร้างโจทย์ปัญหา การหารจากประโยคสัญลักษณ์ที่เป็นการหารไม่ลงตัว ตามหนังสือเรียนหน้า 54 โดยก่อนจะให้ นักเรียนสร้างโจทย์ปัญหานั้น ครูควรถามนักเรียนก่อนว่า จากประโยคสัญลักษณ์นี้เป็นการหารลงตัว หรือไม่ลงตัว ถ้าเป็นการหารลงตัว การตั้งคำ ถามในส่วนที่โจทย์ถามจะมีคำ ถามเดียว แต่ถ้าเป็น การหารไม่ลงตัว การตั้งคำ ถามในส่วนที่โจทย์ถามจะมี2 คำ ถาม ตามตัวอย่างในหนังสือเรียนหน้า 54 บทที่ 6 | การหาร คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 31

ตรวจสอบความเข้าใจ สร้างโจทย์ปัญหาจากประโยคสัญลักษณ์ 42 1 ÷ 7 = 31 2 ÷ 5 = สิ่งที่ได้เรียนรู้ การสร้างโจทย์ปัญหาต้องมีทั้งส่วนที่โจทย์บอกและส่วนที่โจทย์ถาม นอกจากนี้โจทย์ปัญหาที่สร้างต้องมีความเป็นไปได้ แบบฝึกหัด 6.13 31 ÷ 5 เป็นการหารไม่ลงตัว 56 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 6 | การหาร สร้างโจทย์ปัญหาจากประโยคสัญลักษณ์ 54 ÷ 9 = 72 ÷ 8 = ช่วยกันหาคำาตอบของโจทย์ปัญหาที่นักเรียนสร้าง โจทย์ปัญหาที่สร้างควรมีความเป็นไปได้ สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 55 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 6 | การหาร 3. ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มช่วยกันสร้างโจทย์ปัญหาการหาร จากประโยคสัญลักษณ์ที่กำ หนดให้ตามหนังสือเรียนหน้า 55 แล้วให้นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมา นำ เสนอโจทย์ปัญหาที่สร้างขึ้น ส่วนที่โจทย์บอก ส่วนที่โจทย์ถามและหาคำ ตอบ พร้อมทั้งตรวจสอบ คำ ตอบ ครูและนักเรียนช่วยกันตรวจสอบความเป็นไปได้ของโจทย์ปัญหาที่สร้าง การตรวจสอบความเข้าใจ 4. ตรวจสอบความเข้าใจของนักเรียน โดยให้สร้างโจทย์ปัญหาการหารจากประโยคสัญลักษณ์ ที่กำ หนด ตามหนังสือเรียนหน้า 56 ครูควรพิจารณาความเป็นไปได้ของโจทย์ที่นักเรียนสร้าง ว่ามีความเป็นไปได้หรือไม่ และในข้อ 2 เป็นการหารไม่ลงตัว ครูควรตรวจสอบโจทย์ปัญหาที่สร้าง ว่ามีส่วนที่โจทย์ถามครบถ้วนหรือไม่ จากนั้นครูและนักเรียน ร่วมกันตรวจสอบความถูกต้องและ สรุปสิ่งที่ได้เรียนรู้ถ้าพบว่ามีนักเรียนที่สร้างโจทย์ปัญหาการหารจากประโยคสัญลักษณ์ไม่ถูกต้อง ครูควรให้นักเรียนฝึกสร้างโจทย์ปัญหาจากประโยคสัญลักษณ์โดยอาจใช้ภาพประกอบเป็นรายบุคคล สิ่งที่ได้เรียนรู้ การสร้างโจทย์ปัญหาต้องมีทั้งส่วนที่โจทย์บอกและส่วนที่โจทย์ถาม นอกจากนี้โจทย์ปัญหาที่สร้าง ต้องมีความเป็นไปได้ จากนั้นให้นักเรียนทำ แบบฝึกหัด 6.13 หน้า 33 – 34 บทที่ 6 | การหาร คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 32 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี แก้วตามีลูกปัด 54 เม็ด ร้อยสร้อยข้อมือ เส้นละ 9 เม็ด จะร้อยลูกปัดได้กี่เส้น ใบบัวเก็บมะนาวได้72 ผล แบ่งใส่ถุง ถุงละ 8 ผล จะได้มะนาวกี่ถุง ครูมีดินสอ 54 แท่ง แบ่งให้ต้นกล้าและเพื่อนอีก 8 คน คนละเท่า ๆ กัน ต้นกล้าและเพื่อนจะได้ดินสอคนละกี่แท่ง เชือกเส้นหนึ่งยาว 72 เซนติเมตร ต้องการตัด เชือกยาวเส้นละ 8 เซนติเมตร จะตัดเชือกได้กี่เส้น หมายเหตุ : คำ ตอบมีหลากหลาย ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของครู ออมสินเก็บเงินวันละ 7 บาท ได้เงินทั้งหมด 42 บาท ออมสินใช้เวลาเก็บเงินกี่วัน ขุนมีหนังสือ 31 เล่ม จัดเข้าชั้นวางหนังสือ ชั้นละ 5 เล่ม ได้กี่ชั้น และเหลือหนังสือกี่เล่ม หมายเหตุ: คำ ตอบมีหลากหลาย ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของครู

ร่วมคิดร่วมทำ กิจกรรม แบ่งแบบไหนได้พอดีบ้าง อุปกรณ์ 1 ชุด ประกอบด้วย 1. ตัวนับ 50 อัน 2. ถุงพลาสติก 10 ถุง 3. ใบกิจกรรม เตรียมสถานที่ จัดโต๊ะเป็นกลุ่ม หรือให้นักเรียนนั่งในบริเวณที่มี พื้นที่สำ หรับวางตัวนับ วิธีจัดกิจกรรม 1. ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม แล้วแจก อุปกรณ์กลุ่มละ 1 ชุด 2. ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มใช้ตัวนับและ ถุงพลาสติกช่วยในการแก้ปัญหาสถานการณ์ ต่าง ๆ ในใบกิจกรรม แล้วนำ เสนอคำ ตอบพร้อม อธิบายเหตุผล หลังจากจัดกิจกรรมในแต่ละสถานการณ์ เสร็จแล้ว ครูควรให้นักเรียนได้อภิปรายร่วมกัน เช่น ในสถานการณ์ที่ 1 เราต้องการหาว่า มี จำ นวนใดบ้างที่หาร 28 ลงตัว ซึ่งมีหลายจำ นวน อาจใช้ตัวนับช่วยในการหาคำ ตอบ เมื่อได้คำ ตอบ แล้วจะสังเกตได้ว่า อาจใช้ความสัมพันธ์ของ การคูณและการหารช่วยในการหาคำ ตอบได้เช่น ถ้าต้องการหาว่า มีจำ นวนใดบ้างที่หาร 28 ลงตัว คือการหาว่า จำ นวนใดบ้างที่คูณกันแล้วได้28 ได้แก่ 1 × 28 2 × 14 4 × 7 หรือในสถานการณ์ที่ 2 นักเรียนอาจแก้ปัญหานำ ตัวนับมา 36 อัน แล้วหยิบออกไป 1 อัน จะเหลือตัวนับ 35 อัน แล้วจึงนำ ไปแบ่งตามเงื่อนไขที่กำ หนด ซึ่งสามารถ แบ่งได้หลากหลาย อาจใช้วิธีเดียวกับการแก้ปัญหาในสถานการณ์ที่ 1 สำ หรับสถานการณ์ที่ 3 และ 4 เป็นสถานการณ์ที่ให้นักเรียนได้อภิปรายถึงคำ ตอบที่ได้เช่น สถานการณ์ที่ 3 แม่ค้าก็จะมีใช้เพียงพอ แค่ 9 วัน แต่ไม่พอสำ หรับวันที่ 10 หรือสถานการณ์ที่ 4 ถ้าซื้อ 6 ถุงก็จะได้ไส้กรอกไม่เพียงพอ ดังนั้นจึงต้องซื้อ 7 ถุง เป็นต้น กิจกรรม แบ่งแบบไหนได้พอดีบ้าง อุปกรณ์ 1 ชุดประกอบด้วย 1. ตัวนับ 50 อัน 2. ถุงพลาสติก 10 ถุง 3. ใบกิจกรรม วิธีจัดกิจกรรม 1. ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม แล้วแจกอุปกรณ์กลุ่มละ 1 ชุด 2. ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มใช้ตัวนับและถุงพลาสติกช่วยในการแก้ปัญหา สถานการณ์ต่าง ๆ ในใบกิจกรรม แล้วนำาเสนอคำาตอบ ร่วมคิดร่วมทำา ตัวอย่างใบกิจกรรม สถานการณ์ที่ 1 แม่ค้ามีขนมตาลในถาด 28 ชิ้น แม่ค้าสามารถแบ่งใส่ถุง ถุงละเท่า ๆ กัน โดยไม่เหลือเศษ แบบใดได้บ้าง สถานการณ์ที่ 2 แม่ค้ามีขนมกล้วยในถาด 36 ชิ้น แม่ค้าสามารถแบ่งใส่ถุง ถุงละเท่า ๆ กัน โดยให้เหลือเศษไว้1 ชิ้น แบบใดได้บ้าง สถานการณ์ที่ 3 แม่ค้ามีน้ำาตาล 47 ถุง แต่ละวันต้องใช้น้ำาตาลทำาขนม 5 ถุง แม่ค้ามีน้ำาตาลพอสำาหรับทำาขนมกี่วัน สถานการณ์ที่ 4 คุณครูต้องการไส้กรอก 50 อัน แม่ค้าขายถุงละ 8 อัน คุณครูต้องซื้ออย่างน้อยกี่ถุงจึงจะได้ไส้กรอกตามจำานวนที่ต้องการ สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 57 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 6 | การหาร เฉลย บทที่ 6 | การหาร คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 33 ตัวอย่างคำ ตอบ สถานการณ์ที่ 1 ถุงละ 1 ชิ้น 28 ถุง ถุงละ 28 ชิ้น 1 ถุง ถุงละ 2 ชิ้น 14 ถุง ถุงละ 14 ชิ้น 2 ถุง ถุงละ 4 ชิ้น 7 ถุง ถุงละ 7 ชิ้น 4 ถุง สถานการณ์ที่ 2 ถุงละ 1 ชิ้น 35 ถุง ถุงละ 35 ชิ้น 1 ถุง ถุงละ 5 ชิ้น 7 ถุง ถุงละ 7 ชิ้น 5 ถุง สถานการณ์ที่ 3 9 วัน สถานการณ์ที่ 4 7 ถุง

ตัวอย่างแบบทดสอบท้ายบท ตัวอย่างแบบทดสอบนี้ใช้ในการประเมินผลระหว่างเรียนเพื่อพัฒนานักเรียน หากมีนักเรียน คนใดที่ไม่สามารถทำ แบบทดสอบนี้ได้ครูควรให้นักเรียนคนนั้นฝึกทักษะมากขึ้นโดยอาจใช้แบบฝึก เสริม ในหนังสือเสริมเพิ่มปัญญาของสสวท.หรือแบบฝึกอื่นตามที่เห็นสมควร ก่อนสอบครูอาจทบทวน ความรู้ให้กับนักเรียนก่อน 20 - 30 นาทีซึ่งแบบทดสอบท้ายบทนี้มีจำ นวน 10 ข้อ คะแนนเต็ม 15 คะแนน ใช้เวลาในการทำ แบบทดสอบ 20 นาทีและวิเคราะห์เป็นรายจุดประสงค์ได้ดังนี้ จุดประสงค์การเรียนรู้ ข้อที่ 1. หาผลหารและเศษในประโยคสัญลักษณ์แสดงการหารที่ตัวตั้งไม่เกิน 2 หลัก ตัวหาร 1 หลัก โดยที่ผลหารมี1 หลัก ตอนที่ 1 ข้อ 1-3 ตอนที่ 2 ข้อ 1-2 2. หาค่าของตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์แสดงการหารที่ตัวตั้งไม่เกิน 2 หลัก ตัวหาร 1 หลัก โดยที่ผลหารมี1 หลัก ตอนที่ 1 ข้อ 4-6 3. แสดงวิธีหาคำ ตอบของโจทย์ปัญหาการหาร ตอนที่ 1 ข้อ 7-9 ตอนที่ 2 ข้อ 3 4. สร้างโจทย์ปัญหาการหาร ตอนที่ 1 ข้อ 10 ตอนที่ 2 ข้อ 4-5 ตัวอย่างแบบทดสอบท้ายบทที่ 6 ตอนที่ 1 เขียน ทับคำ ตอบที่ถูกต้อง 1. ผลหารของ 63 ÷ 9 เท่ากับผลหารของข้อใด ก. 21 ÷ 7 ข. 18 ÷ 9 ค. 35 ÷ 5 2. ผลหารข้อใดมากที่สุด ก. 9 ÷ 9 ข. 9 ÷ 1 ค. 9 ÷ 3 3. เศษของการหารข้อใดมีค่าน้อยที่สุด ก. 17 ÷ 6 ข. 50 ÷ 8 ค. 39 ÷ 4 บทที่ 6 | การหาร คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 34 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

4. 42 ÷ = 6 ก. 6 ข. 7 ค. 8 5. ÷ 4 = 6 ก. 2 ข. 10 ค. 24 6. ÷ 3 = 2 มีคำ ตอบตรงกับข้อใด ก. 12 ÷ = 2 ข. ÷ 3 = 3 ค. 6 ÷ 3 = 7. แม่มีไก่ทอด 20 ชิ้น แบ่งให้ขุน ใบบัว ต้นกล้า และแก้วตา คนละเท่า ๆ กัน จะได้คนละกี่ชิ้น ก. 10 ชิ้น ข. 5 ชิ้น ค. 4 ชิ้น 8. ยายมีข้าวต้มมัด 22 มัด แบ่งใส่ถุง ถุงละ 3 มัด จะได้ทั้งหมดกี่ถุง ก. 7 ถุง ข. 8 ถุง ค. 9 ถุง 9. ต้นกล้ามีลูกแก้ว 25 ลูก แบ่งให้เพื่อน 3 คน คนละเท่า ๆ กัน เพื่อนจะได้ลูกแก้วคนละกี่ลูก และต้นกล้าเหลือลูกแก้วกี่ลูก ก. เพื่อนจะได้ลูกแก้วคนละ 7 ลูก และเหลือลูกแก้ว 4 ลูก ข. เพื่อนจะได้ลูกแก้วคนละ 8 ลูก และเหลือลูกแก้ว 1 ลูก ค. เพื่อนจะได้ลูกแก้วคนละ 9 ลูก และเหลือลูกแก้ว 2 ลูก 10. จากประโยคสัญลักษณ์15 ÷ 3 = สร้างโจทย์ปัญหาได้ตรงกับข้อใด ก. ลุงมีไก่ 15 ตัว แบ่งให้เข้มกับก้องไป 3 ตัว ลุงเหลือไก่กี่ตัว ข. ลุงมีไก่ 15 ตัว แบ่งให้หลาน 3 คน คนละเท่า ๆ กัน หลานจะได้ไก่คนละกี่ตัว ค. ลุงมีไก่ 15 ตัว แบ่งให้หลาน 3 คน หลานจะได้ไก่กี่ตัว บทที่ 6 | การหาร คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 35

ตอนที่ 2 เขียนคำ ตอบลงในช่องว่าง 1. 48 ÷ 6 = ตอบ ……………………………………………. 2. 60 ÷ 9 = ตอบ ……………………………………………. 3. คุณยายมีมะนาว 50 ผล แบ่งใส่ถุง 8 ถุง ถุงละเท่า ๆ กัน จะได้ถุงละกี่ผล และเหลือมะนาวกี่ผล ประโยคสัญลักษณ์ ……………………………………………………………………………………………………… ตอบ ………………………………………………………………………………………………………………………… 4. จากภาพสร้างโจทย์การปัญหาการหาร และเขียนประโยคสัญลักษณ์ โจทย์ปัญหาการหาร ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ประโยคสัญลักษณ์ ………………………………………………………………………………………………………………………………… 5. จากประโยคสัญลักษณ์21 ÷ 3 = สร้างโจทย์ปัญหา ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… บทที่ 6 | การหาร คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 36 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

เฉลยแบบทดสอบท้ายบทที่ 6 ตอนที่ 1 1. ค. 2. ข. 3. ข. 4. ข. 5. ค. 6. ก. 7. ข. 8. ก. 9. ข. 10. ข. ตอนที่ 2 1. ๘ 2. ๖ เศษ ๖ 3. ประโยคสัญลักษณ์50 ÷ 8 = ตอบ จะได้มะนาวถุงละ ๖ ผล และเหลือมะนาว ๒ ผล 4. (ตัวอย่างโจทย์ปัญหา) ครูมีคัพเค้ก 32 ชิ้น แจกคัพเค้กทั้งหมดให้นักเรียน 7 คน คนละเท่า ๆ กัน จะได้คนละกี่ชิ้น และเหลือคัพเค้กกี่ชิ้น ประโยคสัญลักษณ์32 ÷ 7 = 5. (ตัวอย่างโจทย์ปัญหา) แม่ค้ามีแอปเปิล 21 ผล จัดใส่จาน จานละ 3 ผล จะจัดได้กี่จาน บทที่ 6 | การหาร จุดประสงค์ คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 37

1. อ่านปฏิทิน (หัวข้อ 7.1 – 7.3) 2. บอกเวลาเป็นนาฬิกาและนาที(ช่วง 5 นาที) (หัวข้อ 7.4 – 7.7) จุดประสงค์การเรียนรู้และสาระสำ คัญ • ปฏิทินเป็นเครื่องมือที่บอก วัน เดือน ปี โดย 1 ปีมี12 เดือน • เดือนที่ลงท้ายด้วย คม มี31 วัน เดือนที่ ลงท้ายด้วย ยน มี30 วัน เดือนกุมภาพันธ์มี 28 วัน หรือ 29 วัน • การเขียนแสดงวัน เดือน ปีอาจเขียนชื่อเดือน โดยใช้คำ ย่อหรือใช้ลำ ดับที่ของเดือน และ อาจเขียนแสดงวันที่ ปีพุทธศักราชหรือ คริสต์ศักราชเป็นตัวเลขสองหลัก • พ.ศ. เป็นคำ ย่อของพุทธศักราช และ ค.ศ. เป็นคำ ย่อของคริสต์ศักราช • นาฬิกาเป็นเครื่องมือบอกเวลาอาจบอกโดยใช้ เข็มหรือตัวเลข • การบอกเวลาเป็นนาฬิกา เมื่อเข็มยาวบน หน้าปัดนาฬิกาชี้ที่ตัวเลข 12 และเข็มสั้นชี้ ที่ตัวเลขใดจะบอกเวลาเป็นนาฬิกาตามที่เข็ม สั้นชี้ • เวลากลางวันเริ่มตั้งแต่ 6 นาฬิกา ถึงก่อน 18 นาฬิกา • เวลากลางคืนเริ่มตั้งแต่ 18 นาฬิกา ถึงก่อน 6 นาฬิกา • 1 วัน เท่ากับ 24 ชั่วโมง และ 1 ชั่วโมง เท่ากับ 60 นาที นักเรียนสามารถ บทที่ 7 | เวลา บทที่ 7 เวลา จุดประสงค์การเรียนรู้ สาระสำ คัญ คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 38 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

3. แก้โจทย์ปัญหาเกี่ยวกับเวลาที่มีหน่วยเดี่ยว และเป็นหน่วยเดียวกัน (หัวข้อ 7.8) • การบอกเวลาเป็นนาฬิกาและนาที ให้พิจารณาที่ตำ แหน่งเข็มสั้นจะบอกเวลาเป็น นาฬิกาและเข็มยาวจะบอกเวลาเป็นนาที • การบอกระยะเวลาอาจบอกเป็นชั่วโมงหรือ เป็นนาทีโดยนับจากเวลาเริ่มต้น จนถึงเวลา สิ้นสุด • นาฬิกาแบบใช้ตัวเลขใช้เครื่องหมาย : คั่น ระหว่างตัวเลขที่แสดงเวลาเป็นนาฬิกากับ ตัวเลขที่แสดงเวลาเป็นนาทีโดยตัวเลข หน้าเครื่องหมาย : แสดงเวลาเป็นนาฬิกา ตัวเลขหลังเครื่องหมาย : แสดงเวลาเป็นนาที • การแก้โจทย์ปัญหาทำ ได้โดยอ่านทำ ความเข้าใจปัญหา วางแผนแก้ปัญหา และหาคำ ตอบ นักเรียนสามารถ บทที่ 7 | เวลา จุดประสงค์การเรียนรู้ สาระสำ คัญ คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 39

การวิเคราะห์เนื้อหากับทักษะและกระบวนการทางคณิตศาสตร์ หัวข้อ เนื้อหา เวลา (ชั่วโมง) ทักษะและกระบวนการ ทางคณิตศาสตร์ เตรียมความพร้อม 1 7.1 การอ่านปฏิทิน (1) 1 7.2 การอ่านปฏิทิน (2) 1 7.3 การเขียนแสดง วัน เดือน ปี 1 7.4 การบอกเวลาเป็นนาฬิกา 2 7.5 การบอกเวลาเป็นนาฬิกาและนาที 2 7.6 การบอกระยะเวลาเป็นชั่วโมงและนาที 2 7.7 การบอกเวลาด้วยนาฬิกาแบบใช้ตัวเลข 1 7.8 โจทย์ปัญหาเกี่ยวกับเวลา 2 ร่วมคิดร่วมทำ 1 1  การแก้ปัญหา 2  การสื่อสารและการสื่อความหมายทางคณิตศาสตร์ 3  การเชื่อมโยง 4  การให้เหตุผล 5  การคิดสร้างสรรค์ 1 2 3 4 5 คำ สำ คัญ ปฏิทิน พุทธศักราช คริสต์ศักราช นาฬิกา นาฬิกาแบบใช้ตัวเลข เข็มสั้น เข็มยาว การบอกเวลาเป็นนาฬิกา การบอกเวลาเป็นนาที การบอกระยะเวลา ชั่วโมง หน่วยเดี่ยว วันผลิต วันหมดอายุ ความรู้หรือทักษะพื้นฐานของนักเรียน 1. การบวก การลบ การคูณ การหารจำ นวนนับ 2. วัน เดือน ปี สัปดาห์ 3. วันนี้ วันพรุ่งนี้ เมื่อวานนี้ วันแรก วันสุดท้าย วันสำ คัญ วันหยุด 4. ลำ ดับที่ 5. กลางวัน กลางคืน บทที่ 7 | เวลา คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 40 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

สื่อและแหล่งเรียนรู้ 1. หนังสือเรียน หน้า 58 - 93 2. แบบฝึกหัด หน้า 39 - 63 3. แบบบันทึกกิจกรรม ใบกิจกรรม บัตรภาพต่าง ๆ และอุปกรณ์ต่าง ๆ ที่ใช้ประกอบกิจกรรม ดังนี้ • ปฏิทิน • สินค้าต่าง ๆ ที่ระบุวันผลิตและวันหมดอายุเช่น นมกล่อง นมขวด ขนมปัง แซนด์วิช ขนมต่าง ๆ อาหารสำ เร็จรูปต่าง ๆ แชมพูยาต่าง ๆ • ใบปลิวสินค้า ใบโฆษณา ฉลากสินค้า ที่ระบุวันผลิตและวันหมดอายุ • นาฬิกาจริงหรือนาฬิกาจำ ลองชนิดมีเฟือง • บัตรแสดงเวลา • นาฬิกาแบบใช้ตัวเลขชนิดต่าง ๆ • บัตรภาพนาฬิกาแสดงเวลา • บัตรคำ สั่ง • บัตรโจทย์ปัญหา • ใบกิจกรรม แบบบันทึกกิจกรรม 4. สื่อเพิ่มเติม หน้า 60 62 79 และ 93 (Download ได้จาก QR code หน้า 58) 5. สื่อวีดิทัศน์(QR code) • 1 วัน มี24 ชั่วโมง หน้า 73 • ช่วง 5 นาทีหน้า 77 เวลาที่ใช้จัดการเรียนรู้ 15 ชั่วโมง บทที่ 7 | เวลา คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 41

1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 บทที่ 7 เวลา เรียนจบบทนี้แล้ว นักเรียนสามารถ อ่�นปฏิทิน บอกเวล�เป็นน�ฬิก�และน�ที (ช่วง 5 น�ที) แก้โจทย์ปัญห�เกี่ยวกับเวล�ที่มีหน่วยเดี่ยวและ สื่อเพิ่มเติม เป็นหน่วยเดียวกัน 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 ขณะนี้เป็นเวล�กี่น�ฬิก� กี่น�ที ใกล้เค�รพธงช�ติแล้ว การจัดการเรียนรู้ การเตรียมความพร้อม 1. ใช้ข้อมูลในหนังสือเรียนหน้าเปิด เพื่อกระตุ้นความสนใจของผู้เรียน โดยใช้คำ ถามเช่น − สถานที่ในภาพคือสถานที่ใด − ในภาพนักเรียนกำ ลังทำ กิจกรรมอะไร − นักเรียนเข้าแถวเคารพธงชาติเวลาใด − บ้านของนักเรียนมีนาฬิกาหรือไม่ − ทำ ไมทุกบ้านต้องมีนาฬิกา และร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับชนิด ประเภทของนาฬิกา รวมทั้งความจำ เป็นและประโยชน์ ของนาฬิกา เพื่อนำ เข้าสู่บทเรียน บทที่ 7 | เวลา คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 42 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

2. ใช้หนังสือหน้า 60 เพื่อเตรียมความพร้อม โดยจัด กิจกรรม “วันเกิดของฉัน” เพื่อตรวจสอบความรู้พื้นฐาน ของนักเรียนและใช้คำ ถาม เช่น − 1 สัปดาห์มีกี่วัน ได้แก่วันอะไรบ้าง − 1 ปีมีกี่เดือน เดือนอะไรบ้าง − นักเรียนเกิดเดือนอะไร − วันเกิดของนักเรียนปีนี้ตรงกับวันอะไร เป็นต้น จากนั้นแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม กลุ่มละเท่า ๆ กัน แจกแบบบันทึกกิจกรรมกลุ่มละ 1 ใบ เพื่อให้นักเรียน สำ รวจวันเกิดของเพื่อนในกลุ่ม และนำ เสนอหน้าชั้นเรียน ทั้งนี้ครูอาจเปลี่ยนคำ ถามในแบบบันทึกกิจกรรมได้ตาม ความเหมาะสม 7.1 การอ่านปฏิทิน (1) จุดประสงค์ บอกเดือนใน 1 ปี สื่อการเรียนรู้ − ปฏิทิน แนวการจัดการเรียนรู้ การพัฒนาความรู้ 1. ใช้ปฏิทินจริงหรือภาพปฏิทินตามหนังสือเรียน หน้า 61 เพื่อให้นักเรียนสังเกต ส่วนประกอบต่าง ๆ ในปฏิทิน พร้อมทั้งตั้งคำ ถามเพื่อกระตุ้นความสนใจ เช่น − ปฏิทินนี้เป็นปีพ.ศ. และ ค.ศ. อะไร − เดือนที่กำ หนดให้เป็นเดือนอะไร และมีกี่วัน − วันแรกและวันสุดท้ายของเดือนตรงกับวันอะไร ครูอาจให้ความรู้เกี่ยวกับ พ.ศ. และ ค.ศ. เพิ่มเติม กิจกรรม วันเกิดของฉัน อุปกรณ์ แบบบันทึกกิจกรรม วิธีจัดกิจกรรม 1. ครูให้นักเรียนตอบคำ�ถ�มว่� 1 สัปด�ห์มีกี่วัน วันอะไรบ้�ง และ 1 ปีมีกี่เดือน เดือนอะไรบ้�ง 2. ครูแบ่งกลุ่มนักเรียน และแจกแบบบันทึกกิจกรรมกลุ่มละ 1 ใบ จ�กนั้นให้นักเรียนสำ�รวจวันเกิดของเพื่อนในกลุ่ม บันทึกลงใน แบบบันทึกกิจกรรมและนำ�เสนอหน้�ชั้นเรียน เตรียมความพร้อม ตัวอย่างแบบบันทึกกิจกรรม ชื่อ-สกุล วันเกิด วัน วันที่ ชื่อเดือน 1. 2. 3. 4. 5. ตอบคำาถามต่อไปนี้ 1. มีใครบ้�งที่เกิดวันจันทร์..................................................................................................................... 2. มีใครบ้�งที่เกิดเดือนเดียวกัน .............................................................................................................. วันคล้�ยวันเกิดของนักเรียนปีนี้ตรงกับวันอะไร หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 7 | เวลา 60 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 27 28 29 30 31 25 26 อาทิตย� จันทร� อังคาร พุธ พฤหัสบดี ศุกร� เสาร� มกราคม 2562 วันขึ้นป�ใหม� วันเด็กแห�งชาติ วันครู กำาเนิดปฏิทินในประเทศไทย ก�รพิมพ์ปฏิทินมีขึ้นเป็นครั้งแรกในประเทศไทย เมื่อวันที่ 14 มกร�คม พ.ศ.2385 ปล�ยสมัย รัชก�ลที่ 3 ซึ่งใช้ต�มแบบ “จันทรคติ” ต่อม� ในสมัยรัชก�ลที่ 5 ได้มีก�รปรับปฏิทินเป็นแบบ “สุริยคติ” ถือเป็นต้นแบบปฏิทินไทยในปัจจุบัน เดือนมกร�คม เริ่มตั้งแต่วันที่ 1 ถึงวันที่ 31 รวมมีทั้งหมด 31 วัน 7.1 การอ่านปฏิทิน (1) พัฒนาความรู้ ปฏิทินแสดงวันที่ ชื่อวัน ชื่อเดือน ปีพุทธศักร�ช ปฏิทินบ�งอันอ�จแสดงปีคริสต์ศักร�ชด้วย ปฏิทินนี้เป็นปฏิทินเดือนมกร�คม พุทธศักร�ช 2562 หรือคริสต์ศักร�ช 2019 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 7 | เวลา สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 61 บทที่ 7 | เวลา คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 43

2. แบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม ใช้ปฏิทินปีพ.ศ. ต่างกัน แจกนักเรียนกลุ่มละ 1 อัน ให้แต่ละกลุ่ม สำ รวจและตอบคำ ถามตามแบบบันทึกกิจกรรม หน้า 62 และนำ เสนอหน้าชั้นเรียน และร่วมกันสรุปว่า − 1 ปีมี12 เดือน − 1 เดือนมี30 หรือ 31 วัน ยกเว้นเดือนกุมภาพันธ์มี28 หรือ 29 วัน − เดือนที่มี30 วัน ได้แก่เดือน เมษายน มิถุนายน กันยายน พฤศจิกายน (ให้สังเกตว่า ทุกเดือนจะลงท้ายด้วยคำ ว่า ยน) − เดือนที่มี31 วัน ได้แก่เดือน มกราคม มีนาคม พฤษภาคม กรกฎาคม สิงหาคม ตุลาคม ธันวาคม (ให้สังเกตว่า ทุกเดือนจะลงท้ายด้วยคำ ว่า คม) จากนั้นให้นักเรียนช่วยกันตอบคำ ถามท้าย หน้า 62 3. ใช้ตารางที่แสดงลำ ดับที่ของเดือน ชื่อเดือน อักษรย่อ และจำ นวนวัน ในหนังสือเรียนหน้า 63 เพื่อให้นักเรียนสังเกตอักษรย่อของแต่ละเดือน ครูอาจใช้สื่อ ใบปลิว หรือภาพโฆษณาสินค้า ต่าง ๆ ที่มีอักษรย่อของเดือน เพื่อแสดงให้นักเรียนเห็นว่ามีการเขียนชื่อเดือนเป็นอักษรย่อใน ชีวิตประจำ วัน และเน้นย้ำ ให้นักเรียนสังเกตลำ ดับที่ของแต่ละเดือน แล้วร่วมกันสรุปว่า อักษรย่อตัวหน้า มาจากพยัญชนะตัวแรกของเดือน (ถ้าซ้ำ กันให้ใส่สระ) อักษรย่อตัวหลัง มาจากคำ ว่า ยนและคม ที่อยู่ ท้ายชื่อเดือนแต่ละเดือน (เดือนที่ลงท้ายด้วย ยน ใช้ย เดือนที่ลงท้ายด้วย คม ใช้ค ) แล้วให้นักเรียน ทำ กิจกรรมหาเดือนเกิดของเด็กชายเป็นเอกตามหนังสือเรียนท้ายหน้า 63 และร่วมกันตรวจสอบ ความถูกต้อง บทที่ 7 | เวลา คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 44 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี จ�กก�รตอบคำ�ถ�ม นักเรียนได้ข้อสังเกตอะไรบ้�ง เดือนกุมภ�พันธ์จะมี29 วัน ทุก ๆ 4 ปีเรียกปีนั้นว่� ปีอธิกสุรทิน กิจกรรม สำ�รวจปฏิทิน อุปกรณ์ 1. ปฏิทิน 2. แบบบันทึกกิจกรรม วิธีจัดกิจกรรม 1. ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม แจกปฏิทินกลุ่มละ 1 อัน และให้นักเรียน ตอบคำ�ถ�ม ดังนี้ ปฏิทินที่ได้รับแจกเป็นปีพุทธศักร�ชอะไร และปีคริสต์ศักร�ชอะไร ใน 1 ปีมีทั้งหมดกี่เดือน และมีเดือนอะไรบ้�ง แต่ละปีเริ่มด้วยเดือนอะไร 2. ครูแจกแบบบันทึกกิจกรรม ให้นักเรียนร่วมกันสำ�รวจปฏิทินว่� แต่ละเดือนมีกี่วัน บันทึกลงในแบบบันทึกกิจกรรม และนำ�เสนอ หน้�ชั้นเรียน ตัวอย่างแบบบันทึกกิจกรรม ลำาดับที่ ชื่อเดือน จำานวนวัน ลำาดับที่ ชื่อเดือน จำานวนวัน 1 มกร�คม 7 กรกฎ�คม 2 กุมภ�พันธ์ 8 สิงห�คม 3 มีน�คม 9 กันย�ยน 4 เมษ�ยน 10 ตุล�คม 5 พฤษภ�คม 11 พฤศจิก�ยน 6 มิถุน�ยน 12 ธันว�คม ตอบคำาถาม 1. เดือนที่มี30 วัน ได้แก่เดือนอะไรบ้�ง มีกี่เดือน ............................................................................................................................................. 2. เดือนที่มี31 วัน ได้แก่เดือนอะไรบ้�ง มีกี่เดือน ............................................................................................................................................. 3. เดือนอะไรที่มีจำ�นวนวันน้อยกว่� 30 วัน และเดือนนั้นมีกี่วัน ............................................................................................................................................. หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 7 | เวลา 62 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 4 เดือน ได้แก่ เมษายน มิถุนายน กันยายน และพฤศจิกายน 7 เดือน ได้แก่ มกราคม มีนาคม พฤษภาคม กรกฎาคม สิงหาคม ตุลาคม และธันวาคม เดือนกุมภาพันธ์มี28 วัน หรือ 29 วัน ชื่อเดือนใน 1 ปี จากคำาใบ้เด็กชายเป็นเอกเกิดเดือนอะไร คำ�ใบ้ที่ 1 เกิดเดือนที่ลงท้�ยด้วย คม คำ�ใบ้ที่ 2 หลังเดือนเกิดเป็นเดือนที่ลงท้�ยด้วย ยน คำ�ใบ้ที่ 3 ก่อนหน้�เดือนเกิดเป็นเดือนลงท้�ยด้วย คม เดือนตุล�คม เดือนที่ 10 ตรงกับเดือนอะไร 1 เดือน มี30 วัน หรือ 31 วัน ยกเว้นเดือนกุมภ�พันธ์มี28 วัน หรือ 29 วัน ลำาดับที่ ชื่อเดือน อักษรย่อ จำานวนวัน 1 มกร�คม ม.ค. 31 2 กุมภ�พันธ์ ก.พ. 28 หรือ 29 3 มีน�คม มี.ค. 31 4 เมษ�ยน เม.ย. 30 5 พฤษภ�คม พ.ค. 31 6 มิถุน�ยน มิ.ย. 30 7 กรกฎ�คม ก.ค. 31 8 สิงห�คม ส.ค. 31 9 กันย�ยน ก.ย. 30 10 ตุล�คม ต.ค. 31 11 พฤศจิก�ยน พ.ย. 30 12 ธันว�คม ธ.ค. 31 เดือนที่ลงท้�ยด้วย คม มี31 วัน เดือนที่ลงท้�ยด้วย ยน มี30 วัน หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 7 | เวลา สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 63 เดือนสิงหาคม

การตรวจสอบความเข้าใจ 4. ตรวจสอบความเข้าใจของนักเรียน โดยให้นักเรียนตอบคำ ถามเกี่ยวกับปฏิทินตามหนังสือเรียน หน้า 64 เพื่อให้นักเรียนได้เน้นย้ำ ความเข้าใจเกี่ยวกับ การอ่านปฏิทิน และเดือนต่าง ๆ ใน 1 ปีจากนั้น ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งที่ได้เรียนรู้ สิ่งที่ได้เรียนรู้ ปฏิทินเป็นเครื่องมือบอก วัน เดือน ปี 1 ปีมี12 เดือน 1 เดือน มี30 วัน หรือ 31 วัน ยกเว้นเดือนกุมภาพันธ์มี 28 วัน หรือ 29 วัน เดือนที่ลงท้ายด้วย คม มี31 วัน เดือนที่ลงท้ายด้วย ยน มี30 วัน จากนั้นให้นักเรียนทำ แบบฝึกหัด 7.1 หน้า 39 – 41 7.2 การอ่านปฏิทิน (2) จุดประสงค์ บอกวัน วันที่ เดือน ปีและวันสำ คัญ จากปฏิทิน สื่อการเรียนรู้ − ปฏิทิน แนวการจัดการเรียนรู้ การพัฒนาความรู้ 1. ใช้ปฏิทิน 1 เดือน ตามหนังสือเรียนหน้า 65 ให้ นักเรียนบอกสิ่งที่สังเกตได้จากปฏิทิน โดยครูอาจตั้งคำ ถาม ดังนี้ − ปฏิทินนี้เป็นเดือนอะไร ปีอะไร − มีจำ นวนกี่วัน − มีวันสำ คัญอะไรบ้าง และตรงกับวันอะไร วันที่ เท่าไร − เสาร์ที่สองของเดือนตรงกับวันที่เท่าไร − ถ้าวันนี้เป็นวันที่ 18 เมื่อวานนี้และวันพรุ่งนี้เป็นวันที่เท่าไร จากนั้นใช้ปฏิทินเดือนอื่น ๆ ตั้งคำ ถามในลักษณะเดียวกัน ตอบคำาถาม ตรวจสอบความเข้าใจ สิ่งที่ได้เรียนรู้ ปฏิทินเป็นเครื่องมือที่บอก วัน เดือน ปี 1 ปี มี 12 เดือน 1 เดือน มี 30 วัน หรือ 31 วัน ยกเว้นเดือนกุมภ�พันธ์มี 28 วัน หรือ 29 วัน เดือนที่ลงท้�ยด้วย คม มี 31 วัน เดือนที่ลงท้�ยด้วย ยน มี 30 วัน แบบฝึกหัด 7.1 เดือนแรกของปีคือเดือนอะไร และเดือนสุดท้�ยของปีคือเดือนอะไร เดือนมีน�คม เป็นเดือนที่เท่�ไร มีกี่วัน เดือนกันย�ยน เป็นเดือนที่เท่�ไร มีกี่วัน เดือนที่ 8 คือเดือนอะไร มีกี่วัน เดือนอะไรที่มีจำ�นวนวันน้อยกว่� 30 วัน เดือนกันย�ยนอยู่ระหว่�งเดือนอะไรกับเดือนอะไร 1 2 3 4 5 6 หนังสือเรียนร�ยวิช�พื้นฐ�น | คณิตศ�สตร์ ป.2 บทที่ 7 | เวลา 64 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ปฏิทินนี้เป็นปฏิทินเดือน เมษ�ยน พุทธศักร�ช 2562 ถ้�วันนี้เป็นวันที่ 23 อีก 5 วันจะเป็นวันที่ 28 เมษ�ยน วันเสาร์ที่สองของเดือนตรงกับวันที่ 13 เมษ�ยน เมษายน 2562 5 6 7 8 9 10 11 1 2 3 4 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 29 26 27 28 30 อาทิตย จันทร อังคาร พุธ พฤหัสบดี ศุกร เสาร วันสงกรานต วันสงกรานต วันสงกรานต วันจักรี วันหยุดชดเชย วันสงกรานต วันหยุดชดเชย วันจักรี 7.2 การอ่านปฏิทิน (2) พัฒนาความรู้ เดือนนี้มีวันสำาคัญคือวันจักรีตรงกับวันเส�ร์ที่ 6 เมษ�ยน และวันสงกร�นต์ตรงกับวันที่ 13 ถึง 15 เมษ�ยน ถ้�วันนี้เป็นวันที่ 18 ตรงกับวันพฤหัสบดีเมื่อวานนี้เป็นวันที่ 17 ตรงกับวันพุธ และพรุ่งนี้เป็นวันที่ 19 ตรงกับวันศุกร์ ช่วยกันอ่�นปฏิทิน เดือนเมษ�ยน มี30 วัน หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 7 | เวลา สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 65 บทที่ 7 | เวลา คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 45 เดือนมกราคม และเดือนธันวาคม เดือนที่ 3 มี31 วัน เดือนที่ 9 มี30 วัน เดือนสิงหาคม มี31 วัน เดือนกุมภาพันธ์ เดือนสิงหาคมกับเดือนตุลาคม

สิ่งที่ได้เรียนรู้ ปฏิทินเป็นเครื่องมือที่บอก วัน เดือน ปีและอ�จแสดง วันสำ�คัญต่�ง ๆ แบบฝึกหัด 7.2 อ่านปฏิทินแล้วตอบคำาถาม ตรวจสอบความเข้าใจ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 27 28 29 30 31 25 26 อาทิตย� จันทร� อังคาร พุธ พฤหัสบดี ศุกร� เสาร� ตุลาคม 2562 วันคลายวันสวรรคต ร.9 วันออกพรรษา วันป�ยมหาราช พฤศจิกายน 2562 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 24 25 26 27 28 29 30 22 23 อาทิตย� จันทร� อังคาร พุธ พฤหัสบดี ศุกร� เสาร� ธันวาคม 2562 29 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 30 31 27 28 1 2 3 4 5 อาทิตย� จันทร� อังคาร พุธ พฤหัสบดี ศุกร� เสาร� วันสิ้นป� วันรัฐธรรมนูญ วันพอแหงชาติ วันที่ 20 พฤศจิก�ยน ตรงกับวันอะไร ถ้�วันนี้เป็นวันที่ 28 ตุล�คม อีก 4 วัน จะเป็นวันที่เท่�ไร เดือนอะไร วันศุกร์ที่สี่ของเดือนธันว�คมตรงกับวันที่เท่�ไร วันที่ 1 มกร�คม 2563 ตรงกับวันอะไร วันเส�ร์แรกของเดือนมกร�คม 2563 ตรงกับวันที่เท่�ไร 1 2 3 4 5 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 7 | เวลา 68 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 2. ใช้ปฏิทินปีเดียวกันที่ต่อเนื่องกัน 3 เดือน ตามหนังสือเรียนหน้า 66 แล้วตั้งคำ ถามเพื่อ กระตุ้นให้นักเรียนสังเกตความต่อเนื่องของวันสุดท้ายในเดือนปัจจุบันกับวันแรกของเดือนถัดไป ใช้คำ ถามเกี่ยวกับ วันนี้เมื่อวาน และพรุ่งนี้แล้วจึงอภิปรายสรุปร่วมกันว่า วันแรกของเดือนปัจจุบัน จะต่อจากวันสุดท้ายของเดือนก่อนหน้า และวันสุดท้ายของเดือนปัจจุบันจะมาก่อนวันแรกของ เดือนถัดไป จากนั้นร่วมกันตอบคำ ถามท้ายหน้า 66 3. ใช้ปฏิทินปีปัจจุบัน จัดกิจกรรม “วันสำ คัญ” ตามหนังสือเรียนหน้า 67 โดยครูแบ่งนักเรียน เป็นกลุ่ม กลุ่มละเท่า ๆ กัน หรือ ตามความเหมาะสม แล้วแจกปฏิทินให้แต่ละกลุ่มช่วยกันสำ รวจ และ ตอบคำ ถามเกี่ยวกับ วันสำ คัญต่าง ๆ ที่ปรากฏในปฏิทินของแต่ละเดือน และให้นักเรียนสังเกตสีของ วันที่ของวันสำ คัญและวันหยุด ซึ่งส่วนใหญ่จะใช้อักษรสีแดง หรือสีอื่น ๆ ที่แตกต่างจากสีของวันที่ ของวันปกติโดยครูอาจใช้คำ ถาม เช่น วันพืชมงคลตรงกับวันอะไร วันที่เท่าไร เดือนอะไร วันรัฐธรรมนูญ ตรงกับวันอะไร วันที่เท่าไร เดือนอะไร วันแรงงาน ตรงกับวันอะไร วันที่เท่าไร เดือนอะไร การตรวจสอบความเข้าใจ 4. ตรวจสอบความเข้าใจของนักเรียน โดยใช้ปฏิทิน ที่ต่อเนื่องกัน 3 เดือน ตามหนังสือเรียนหน้า 68 ให้นักเรียนตอบคำ ถามเกี่ยวกับ วัน วันที่ และ วันสำ คัญ ในเดือนที่กำ หนดให้เพื่อให้นักเรียนได้เน้นย้ำ ความเข้าใจ เกี่ยวกับการอ่านปฏิทิน เดือน และวันต่าง ๆ จากนั้น ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งที่ได้เรียนรู้ บทที่ 7 | เวลา คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 46 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ตอบคำาถาม วันที่ 1 เมษ�ยน 2562 ตรงกับวันอะไร ถ้�วันนี้เป็นวันที่ 27 กุมภ�พันธ์2562 อีก 6 วันจะเป็นวันที่เท่�ไร ตรงกับวันอะไร และเดือนอะไร วันสิ้นปีของปีพุทธศักร�ช 2561 ตรงกับวันที่เท่�ไร เดือนอะไร และตรงกับวันอะไร 1 2 3 วันแรกของเดือนกุมภ�พันธ์จะต่อจ�กวันสุดท้�ยของเดือนมกร�คม มีนาคม 2562 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 24 25 26 27 28 29 30 22 23 31 อาทิตย� จันทร� อังคาร พุธ พฤหัสบดี ศุกร� เสาร� 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 27 28 29 30 31 25 26 อาทิตย� จันทร� อังคาร พุธ พฤหัสบดี ศุกร� เสาร� มกราคม 2562 วันขึ้นป�ใหม� วันเด็กแห�งชาติ วันครู 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 24 25 26 27 28 22 23 อาทิตย� จันทร� อังคาร พุธ พฤหัสบดี ศุกร� เสาร� กุมภาพันธ�2562 วันมาฆบูชา อ่านปฏิทินแล้วตอบคำาถาม ปฏิทินนี้เป็นปฏิทินของเดือนอะไรบ้�ง วันที่ 1 มกร�คมตรงกับวันอะไร และวันที่ 31 มกร�คมตรงกับวันอะไร ถ้�วันนี้เป็นวันที่ 31 มกร�คม พรุ่งนี้คือวันที่เท่�ไร ตรงกับวันอะไร และเดือนอะไร ถ้�วันนี้เป็นวันที่ 1 มีน�คม เมื่อว�นนี้คือวันที่เท่�ไร ตรงกับวันอะไร และเดือนอะไร 1 2 3 4 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 7 | เวลา 66 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กรกฎาคม 1 2 3 4 5 7 6 8 9 10 11 10 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 30 31 25 26 27 28 29 กรกฎาคม 1 2 3 4 5 7 6 8 9 10 11 10 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 30 31 25 26 27 28 29 กิจกรรม วันสำ คัญ อุปกรณ์ ปฏิทินปีปัจจุบัน วิธีจัดกิจกรรม ครูแบ่งกลุ่มนักเรียน แจกปฏิทินกลุ่มละ 1 อัน ให้แต่ละกลุ่มสำ รวจปฏิทิน และตอบคำ ถ มต่อไปนี้ 1. ปฏิทินที่ได้รับแจกเป็นปีพุทธศักร ชอะไร 2. เดือนกรกฎ คมมีวันสำ คัญอะไรบ้ง ตรงกับวันอะไร วันที่เท่ ไร 3. วันสำ คัญต่อไปนี้ตรงกับวันอะไร วันที่เท่ ไร และเดือนอะไร วันพืชมงคล วันรัฐธรรมนูญ วันปิยมห ร ช วันแรงง นแห่งช ติ หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 7 | เวลา สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 67 เดือนมกราคม เดือนกุมภาพันธ์ และเดือนมีนาคม วันที่ 1 มกราคม ตรงกับวันอังคาร และวันที่ 31 มกราคม ตรงกับวันพฤหัสบดี พรุ่งนี้คือ วันที่ 1 ตรงกับวันศุกร์และเดือนกุมภาพันธ์ เมื่อวานนี้คือ วันที่ 28 ตรงกับวันพฤหัสบดีและเดือนกุมภาพันธ์ วันจันทร์ วันที่ 5 ตรงกับวันอังคาร และเดือนมีนาคม วันที่ 31 เดือนธันวาคม และตรงกับวันจันทร์ วันพุธวันที่ 1 เดือนพฤศจิกายน วันที่ 27 วันพุธ วันที่ 4

สิ่งที่ได้เรียนรู้ ปฏิทินเป็นเครื่องมือที่บอก วัน เดือน ปีและอาจแสดงวันสำ คัญต่าง ๆ จากนั้นให้นักเรียนทำ แบบฝึกหัด 7.2 หน้า 42 – 44 7.3 การเขียนแสดง วัน เดือน ปี จุดประสงค์ อ่านวัน เดือน ปีที่กำ หนดให้ สื่อการเรียนรู้ − ภาพสินค้าที่ระบุวันผลิตและวันหมดอายุ แนวการจัดการเรียนรู้ การพัฒนาความรู้ 1. ครูนำ ภาพสินค้าหรือใบโฆษณาที่มีการเขียน แสดงวัน เดือน ปีเช่น ภาพสินค้าที่ระบุวันผลิตและวัน หมดอายุเพื่อให้นักเรียนเห็นการเขียนแสดงวัน เดือน ปี แบบต่าง ๆ ซึ่งอาจเขียนชื่อเดือนโดยใช้อักษรย่อ หรือ ใช้ลำ ดับที่ของเดือน และเขียนแสดงวันที่ เดือน ปี เป็นตัวเลข 2 หลัก เช่น วันที่ 2 มกราคม พ.ศ. 2562 สามารถเขียนแสดงเป็น 02/01/62 หรือ 02 01 62 ครูยกตัวอย่างอื่นเพิ่มเติมหรือครูอาจบอกวันที่ เดือน ปี แล้วให้นักเรียนออกมาเขียนแสดงวัน เดือน ปีบนกระดาน 2. ครูจัดกิจกรรม “ชีวิตปลอดภัย ถ้าใส่ใจ วัน เดือน ปี” ตามหนังสือเรียนหน้า 70 โดยครูและนักเรียนช่วยกัน จัดหาสินค้าต่าง ๆ ที่พบในชีวิตจริง ที่ระบุวันผลิตและวัน หมดอายุ แล้วจัดนักเรียนเป็นกลุ่มตามความเหมาะสม จากนั้นแจกสินค้าให้นักเรียนกลุ่มละ 3 – 4 ชิ้น ให้นักเรียน แต่ละกลุ่มอ่านป้ายแสดงวันผลิต และวันหมดอายุ ของสินค้านั้น ๆ และนำ เสนอ แล้วจึงร่วมกันอภิปรายถึง การเขียน วัน เดือน ปีแบบต่าง ๆ จากนั้นครูนำ เสนอ เกร็ดความรู้เกี่ยวกับอักษรย่อภาษาอังกฤษที่ปรากฏอยู่บน ฉลากสินค้าที่นักเรียนสามารถพบได้ทั่วไป เช่น MFG MFD หมายถึงวันผลิต EXP EXD หมายถึง วันหมดอายุ 7.3 การเขียนแสดงวัน เดือน ปี พัฒนาความรู้ ในชีวิตประจำ�วันเร�จะพบเห็นก�รเขียนแสดงวันเดือนปีได้หล�ยแบบ อ�จเขียนชื่อเดือนโดยใช้คำ�ย่อ หรือใช้ลำ�ดับที่ของเดือน และเขียนแสดงวันที่ เดือน และปีเป็นตัวเลขสองหลัก เช่น วันที่ 1 พฤศจิก�ยน พุทธศักร�ช 2562 อ�จเขียนเป็น 1 พ.ย. 62 หรือ 01/11/62 หรือ 01 11 62 พุทธศักร�ช อ�จใช้คำ�ย่อ พ.ศ. และ คริสต์ศักร�ช อ�จใช้คำ�ย่อ ค.ศ. 5 มิ.ย. 62 หม�ยถึง วันที่ 5 มิถุน�ยน พุทธศักร�ช 2562 ผลิต 06/11/61 หม�ยถึง ผลิตวันที่ 6 พฤศจิก�ยน พุทธศักร�ช 2561 หมดอ�ยุ 13/11/61 หม�ยถึง หมดอ�ยุวันที่ 13 พฤศจิก�ยน พุทธศักร�ช 2561 ควรบริโภคก่อน 14 08 19 หม�ยถึง ควรบริโภคก่อน วันที่ 14 สิงห�คม คริสต์ศักร�ช 2019 หนังสือเรียนร�ยวิช�พื้นฐ�น | คณิตศ�สตร์ ป.2 บทที่ 7 | เวลา สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี | 69 ตัวอย่างภาพสินค้า ที่ระบุวันผลิตและวันหมดอายุ กิจกรรม ชีวิตปลอดภัยถ้�ใส่ใจวันเดือนปี อุปกรณ์ สินค้�ต่�ง ๆ ที่ระบุวันผลิตและวันหมดอ�ยุ เช่น นมกล่อง นมขวด ขนมปัง แซนด์วิช ขนมต่�ง ๆ อ�ห�รสำ�เร็จรูปต่�ง ๆ แชมพู ย�ต่�ง ๆ วิธีจัดกิจกรรม 1. ครูแบ่งกลุ่มนักเรียน แล้วแจกสินค้�ต่�ง ๆ กลุ่มละ 3 − 4 ชิ้น 2. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มอ่�นป้�ยแสดงวันผลิต วันหมดอ�ยุ ของสิ่งของต่�ง ๆ และนำ�เสนอ - ตัวอย่�งคำ�ที่แสดงถึงวันผลิต เช่น ผลิต วันที่ผลิต MFG MFD - ตัวอย่�งคำ�ที่แสดงถึงวันหมดอ�ยุเช่น หมดอ�ยุสิ้นอ�ยุEXP EXD - ตัวอย่�งคำ�ที่แสดงถึงวันที่ควรบริโภคก่อน เช่น ควรบริโภคก่อน BB BBF หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 7 | เวลา 70 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี บทที่ 7 | เวลา คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 47

5 3. ให้นักเรียนช่วยกันจับคู่ วัน เดือน ปีที่ตรงกันและเขียนแสดงวัน เดือน ปีในแบบที่ แตกต่างกัน ตามหนังสือเรียนหน้า 71 แล้วร่วมกันสรุปความรู้ที่ได้ว่า การเขียนแสดงวัน เดือน ปี สามารถเขียนได้หลายแบบ ซึ่งไม่ว่าจะเขียนแบบใด จะสามารถอ่านวัน เดือน ปีได้ตรงกัน พร้อมทั้ง ให้นักเรียนออกมาเขียน วัน เดือน ปี บนกระดาน คนละ 1 แบบ เช่น วันที่ 4 กันยายน พ.ศ. 2562 สามารถเขียนได้เป็น 4 ก.ย. 62 04/09/62 เป็นต้น การตรวจสอบความเข้าใจ 4. ตรวจสอบความเข้าใจของนักเรียน โดยให้นักเรียนเขียนหรืออ่าน วัน เดือน ปีแบบต่าง ๆ โดยเฉพาะการอ่าน ฉลากสินค้า เนื่องจากเป็นเรื่องใกล้ตัวที่นักเรียนสามารถพบได้ในชีวิตจริง ตามหนังสือเรียนหน้า 72 จากนั้นครูและนักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งที่ได้เรียนรู้ สิ่งที่ได้เรียนรู้ • การเขียนแสดงวัน เดือน ปีมีหลายแบบ อาจเขียนชื่อเดือนโดยใช้คำ ย่อหรือใช้ลำ ดับที่ของเดือน อาจเขียนแสดงวันที่และปีพุทธศักราชหรือคริสต์ศักราชเป็นตัวเลขสองหลัก • พ.ศ. เป็นคำ ย่อของพุทธศักราช และ ค.ศ. เป็นคำ ย่อของคริสต์ศักราช จากนั้นให้นักเรียนทำ แบบฝึกหัด 7.3 หน้า 45 – 46 สิ่งที่ได้เรียนรู้ ก�รเขียนแสดงวัน เดือน ปี มีหล�ยแบบ อ�จเขียนชื่อเดือน โดยใช้คำ�ย่อหรือใช้ลำ�ดับที่ของเดือน อ�จเขียนแสดงวันที่ และปีพุทธศักร�ชหรือคริสต์ศักร�ชเป็นตัวเลขสองหลัก พ.ศ. เป็นคำ�ย่อของพุทธศักร�ช และ ค.ศ. เป็นคำ�ย่อ ของคริสต์ศักร�ช แบบฝึกหัด 7.3 ตอบคำาถามต่อไปนี้ ตรวจสอบความเข้าใจ คุณพ่อเขียนว่� 27/02/61 ไปเที่ยวทะเล คุณพ่อไปเที่ยวทะเลวันที่เท่�ไร เดือนอะไร พ.ศ.อะไร 1 ข้�วผัดแฮมผลิตวันที่เท่�ไร เดือนอะไร ค.ศ.อะไร และควรบริโภคก่อน วันที่เท่�ไร เดือนอะไร ค.ศ.อะไร 2 นมถั่วเหลืองขวดนี้ควรบริโภคให้หมด ก่อนวันที่เท่�ไร เดือนอะไร ค.ศ. อะไร 3 หนังสือเรียนร�ยวิช�พื้นฐ�น | คณิตศ�สตร์ ป.2 บทที่ 7 | เวลา 72 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เป�ดใช�งาน วันที่ 14 กรกฎาคม 2562 พิธีเป�ด 4 ก.ย. 62 ป�ดกิจการ 1 พฤษภาคม 2562 จับคู่ป้ายที่แสดงวัน เดือน ปีที่ตรงกัน 1 2 3 4 5 6 ก ข ค ง จ ฉ ข้อ 6 คู่กับข้อ ก หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 7 | เวลา สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 71 บทที่ 7 | เวลา คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 48 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เฉลย ข้อ 1 คู่กับข้อ ง ข้อ 2 คู่กับข้อ ค ข้อ 3 คู่กับข้อ ข ข้อ 4 คู่กับข้อ จ ข้อ 5 คู่กับข้อ ฉ วันที่ 27 เดือนกุมภาพันธ์พ.ศ. 2561 ผลิตวันที่ 25 เดือนตุลาคม ค.ศ. 2018 ควรบริโภคก่อนวันที่ 25 เดือนตุลาคม ค.ศ. 2019 ควรบริโภคให้หมดก่อนวันที่ 23 เดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2018

1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 วัน มี 24 ชั่วโมง เริ่มชั่วโมงที่ 1 เรียกว่� 1 น�ฬิก� จนถึงชั่วโมงที่ 24 เรียกว่� 24 น�ฬิก� น�ฬิก�เป็นเครื่องมือที่ใช้บอกเวล� เร�อ่�นเวล�ได้จ�กหน้�ปัดน�ฬิก� 7.4 การบอกเวลาเป็นนาฬิกา พัฒนาความรู้ บนหน้�ปัดน�ฬิก� มีเข็มชี้บอกเวล� เรียกว่� เข็มสั้น และ เข็มยาว มีช่องใหญ่เท่� ๆ กัน 12 ช่อง หนึ่งช่องใหญ่แบ่งเป็นช่องเล็ก เท่� ๆ กัน 5 ช่อง มีตัวเลข 12 ตัว ได้แก่ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 เข็มยาว เข็มสั้น หน้�ปัดน�ฬิก�ประกอบด้วยอะไรบ้�ง ดูเวล�จ�กน�ฬิก� เที่ยงคืน เที่ยงวัน เที่ยงคืน ขณะนี้เป็นเวล� 9 น�ฬิก� เร�รู้ว่�เป็นเวล� 9 น�ฬิก� ได้อย่�งไร 1 วัน กลางคืน กลางวัน กลางคืน 1 ชั่วโมง 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 1 วัน มี 24 ชั่วโมง หนังสือเรียนร�ยวิช�พื้นฐ�น | คณิตศ�สตร์ ป.2 บทที่ 7 | เวลา สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี | 73 ตั้งแต่ 6 น�ฬิก� ถึงก่อน 18 น�ฬิก�เป็นเวล�กล�งวัน สังเกต เข็มย�วชี้ที่ตัวเลข 12 เสมอ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 6 น�ฬิก� 7 น�ฬิก� 8 น�ฬิก� 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 9 น�ฬิก� 10 น�ฬิก� 11 น�ฬิก� 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 12 น�ฬิก� 13 น�ฬิก� 14 น�ฬิก� 1 2 3 การบอกเวลาช่วงเวลากลางวัน บอกเวลาเป็นนาฬิกา 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 12 + 3 12 + 4 12 + 5 12 + 2 12 + 1 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 7 | เวลา 74 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 7.4 การบอกเวลาเป็นนาฬิกา จุดประสงค์ บอกเวลาเป็นนาฬิกา สื่อการเรียนรู้ − นาฬิกาจริงหรือนาฬิกาจำ ลอง แนวการจัดการเรียนรู้ การพัฒนาความรู้ 1. ครูกับนักเรียนร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับเวลาใน การทำ กิจกรรมต่าง ๆ ในชีวิตประจำ วันของนักเรียน เช่น ตื่นนอนเวลา 6 นาฬิกา เคารพธงชาติเวลา 8 นาฬิกา รับประทานอาหารกลางวันเวลา 12 นาฬิกา แล้วครูถาม นักเรียนว่า เราจะรู้ได้อย่างไรว่าเราตื่นนอนเวลา 6 นาฬิกา หรือเราเคารพธงชาติเวลา 8 นาฬิกา และเรารับประทาน อาหารกลางวันเวลา 12 นาฬิกา (ดูเวลาจากนาฬิกา) จากนั้นครูแนะนำ นาฬิกาและส่วนประกอบต่าง ๆ ของนาฬิกาว่า นาฬิกาเป็นเครื่องมือใช้บอกเวลา หน้าปัดนาฬิกาประกอบด้วยเข็มสั้น เข็มยาว และตัวเลข 1 – 12 เป็นตัวเลขบอกเวลา ครูหมุนเข็มนาฬิกา เพื่อแสดงให้เห็นว่า ใน 1 วัน นาฬิกาจะหมุน 2 รอบ รอบละ 12 ชั่วโมง เป็นกลางวันและกลางคืน ดังนั้น 1 วัน เท่ากับ 12 + 12 = 24 ชั่วโมง 2. ครูใช้นาฬิกาจริงหรือนาฬิกาจำ ลองชนิดมีเฟือง หมุนเข็มนาฬิกา เพื่อแสดงเวลากลางวัน เริ่มตั้งแต่ 6 นาฬิกา 7 นาฬิกา … จนถึงเวลาก่อน 18 นาฬิกา (12 ชั่วโมง) ครูแนะนำ การอ่านเวลาเป็นนาฬิกาจากหน้าปัดนาฬิกาโดยเริ่มอ่านจาก 6 นาฬิกา 7 นาฬิกา … จนถึง12 นาฬิกา หลังจาก 12 นาฬิกา เข็มสั้นจะชี้ที่ตัวเลข 1 แต่ให้อ่านเวลาเป็น 13 นาฬิกา เมื่อหมุนเข็มไปที่ตัวเลข 2 ให้อ่านเวลาเป็น 14 นาฬิกา อ่านเช่นนี้ไปเรื่อย ๆ จนถึง เวลาก่อน 18 นาฬิกา ซึ่งเข็มสั้นจะชี้ที่ตัวเลข 6 แล้วให้นักเรียนสังเกตตำ แหน่งของเข็มสั้นและ เข็มยาวว่าชี้ที่ตัวเลขใด และสรุปว่า นาฬิกาเป็นเครื่องมือบอกเวลา เมื่อเข็มยาวบนหน้าปัดนาฬิกาชี้ที่ ตัวเลข 12 จะบอกเวลาเป็นนาฬิกา โดยดูจากตัวเลขที่เข็มสั้นชี้และเวลาตั้งแต่ 6 นาฬิกา ถึงก่อน 18 นาฬิกา เป็นเวลากลางวัน จากนั้นให้นักเรียนช่วยกันบอกเวลาจากหน้าปัดนาฬิกาท้ายหน้า 74 บทที่ 7 | เวลา คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 49 15 นาฬิกา 16 นาฬิกา 17 นาฬิกา

ตั้งแต่ 18 น�ฬิก� ถึงก่อน 6 น�ฬิก�เป็นเวล�กล�งคืน สังเกต เข็มย�วชี้ที่ตัวเลข 12 เสมอ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 18 น�ฬิก� 19 น�ฬิก� 20 น�ฬิก� 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 21 น�ฬิก� 22 น�ฬิก� 23 น�ฬิก� 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 24 น�ฬิก� หรือ 0 น�ฬิก� 1 น�ฬิก� 2 น�ฬิก� 1 2 3 การบอกเวลาช่วงเวลากลางคืน 12 + 9 12 + 10 12 + 11 12 + 8 12 + 7 12 + 12 บอกเวลาเป็นนาฬิกา 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 12 + 6 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 7 | เวลา สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 75 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 สิ่งที่ได้เรียนรู้ 1 วัน มี24 ชั่วโมง น�ฬิก�เป็นเครื่องมือบอกเวล� เมื่อเข็มย�วบนหน้�ปัดน�ฬิก� ชี้ที่ตัวเลข 12 จะบอกเวล�เป็นน�ฬิก� โดยดูจ�กตัวเลขที่เข็มสั้นชี้ เวล�กล�งวันเริ่มตั้งแต่ 6 น�ฬิก� หลังจ�ก 12 น�ฬิก� จะเป็นเวล� 13 น�ฬิก� 14 น�ฬิก� 15 น�ฬิก� 16 น�ฬิก� 17 น�ฬิก� จนถึงก่อน 18 น�ฬิก� เวล�กล�งคืนเริ่มตั้งแต่ 18 น�ฬิก� หลังจ�ก 24 น�ฬิก� จะเป็นเวล� 1 น�ฬิก� 2 น�ฬิก� 3 น�ฬิก� 4 น�ฬิก� 5 น�ฬิก� จนถึงก่อน 6 น�ฬิก� แบบฝึกหัด 7.4 ตรวจสอบความเข้าใจ บอกเวลาเป็นนาฬิกา 3 6 2 5 1 4 กลางวัน กลางคืน หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 7 | เวลา 76 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 3. ครูใช้นาฬิกา แสดงช่วงเวลากลางคืน พร้อมกับ แนะนำ การอ่านบอกเวลา โดยเริ่มตั้งแต่ 18 นาฬิกา ซึ่ง เข็มสั้นจะชี้ที่ตัวเลข 6 แล้วหมุนเข็มแสดงเวลา 19 นาฬิกา ซึ่งเข็มสั้นจะชี้ที่ตัวเลข 7 หมุนเข็มแสดงเวลาไปเรื่อย ๆ จนถึง 24 นาฬิกา หรือ 0 นาฬิกา เข็มสั้นและเข็มยาวจะชี้ ที่ตัวเลข 12 ครูอธิบายว่า เวลา 24 นาฬิกาหรือ 0 นาฬิกา เป็นเวลาสิ้นสุดของวัน เมื่อเข็มยาวเคลื่อนที่เลยตัวเลข 12 จะเป็นการเริ่มต้นนับวันใหม่ ครูหมุนเข็มนาฬิกาต่อไป เพื่อแสดงเวลา 1 นาฬิกา 2 นาฬิกา … 5 นาฬิกา ให้นักเรียน อ่านเวลาต่าง ๆ ที่ครูหมุน และให้สังเกตตำ แหน่งของ เข็มยาวว่า จะชี้ที่เลข 12 เสมอ และสรุปว่าตั้งแต่ 18 นาฬิกา ถึงก่อน 6 นาฬิกา เป็นเวลากลางคืน การตรวจสอบความเข้าใจ 4. ตรวจสอบความเข้าใจของนักเรียน โดยให้นักเรียน บอกเวลา จากภาพนาฬิกาที่กำ หนด ทั้งช่วงเวลากลางวัน และช่วงเวลากลางคืน ตามหนังสือเรียนหน้า 76 จากนั้น ครูและนักเรียนร่วมกันตรวจสอบความถูกต้องและสรุป สิ่งที่ได้เรียนรู้ สิ่งที่ได้เรียนรู้ • 1 วัน มี24 ชั่วโมง • นาฬิกาเป็นเครื่องมือบอกเวลา เมื่อเข็มยาวบนหน้าปัด นาฬิกาชี้ที่ตัวเลข 12 จะบอกเวลาเป็นนาฬิกา โดยดูจาก ตัวเลขที่เข็มสั้นชี้ • เวลากลางวันเริ่มตั้งแต่ 6 นาฬิกา หลังจาก 12 นาฬิกา จะเป็นเวลา 13 นาฬิกา 14 นาฬิกา 15 นาฬิกา 16 นาฬิกา 17 นาฬิกา จนถึงก่อน 18 นาฬิกา • เวลากลางคืนเริ่มตั้งแต่ 18 นาฬิกา หลังจาก 24 นาฬิกา จะเป็นเวลา 1 นาฬิกา 2 นาฬิกา 3 นาฬิกา 4 นาฬิกา 5 นาฬิกา จนถึงก่อน 6 นาฬิกา จากนั้นให้นักเรียนทำ แบบฝึกหัด 7.4 หน้า 47 – 49 บทที่ 7 | เวลา คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 50 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 3 นาฬิกา 4 นาฬิกา 5 นาฬิกา 7 นาฬิกา 22 นาฬิกา 10 นาฬิกา 2 นาฬิกา 16 นาฬิกา 4 นาฬิกา

เวล� 8 น�ฬิก� 55 น�ที เข็มสั้นอยู่เกือบถึงตัวเลข 9 ในขณะที่เข็มย�วเคลื่อนที่ครบ 1 รอบใช้เวล� 60 น�ที เข็มสั้นเคลื่อนที่จ�กตัวเลข 8 ไปตัวเลข 9 ใช้เวล� 1 ชั่วโมง ดังนั้น 60 นาที เท่ากับ 1 ชั่วโมง เข็มย�วเคลื่อนที่จ�กตัวเลข 12 ไปที่ตัวเลข 1 2 3 ... 12 ช่วงละ 5 น�ที ใช้เวล� 5 10 15 … 60 น�ที ต�มลำ�ดับ 8 น�ฬิก� 8 น�ฬิก� 5 น�ที 8 น�ฬิก� 30 น�ที 9 น�ฬิก� 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 5 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 5 10 15 20 25 30 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 5 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 7.5 การบอกเวลาเป็นนาฬิกาและนาที (ช่วง 5 นาที) พัฒนาความรู้ เวล� 8 น�ฬิก� 55 น�ที เวล� 8 น�ฬิก� 20 น�ที ช่วง 5 น�ที หนังสือเรียนร�ยวิช�พื้นฐ�น | คณิตศ�สตร์ ป.2 บทที่ 7 | เวลา สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี | 77 บอกเวลาเป็นนาฬิกาและนาที 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 5 5 10 15 20 25 30 35 40 สังเกตตำ�แหน่งของเข็มสั้นในเวล�ต่�ง ๆ 3 6 2 5 1 4 ช่วยกันบอกเวล�เวล� 20 น�ฬิก� 5 น�ที เวล� 22 น�ฬิก� 40 น�ที กลางวัน กลางคืน หนังสือเรียนร�ยวิช�พื้นฐ�น | คณิตศ�สตร์ ป.2 บทที่ 7 | เวลา 78 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 7.5 การบอกเวลาเป็นนาฬิกาและนาที (ช่วง 5 นาที) จุดประสงค์ บอกเวลาเป็นนาฬิกาและนาที(ช่วง 5 นาที) สื่อการเรียนรู้ − นาฬิกาจริงหรือนาฬิกาจำ ลองและบัตรแสดงเวลา แนวการจัดการเรียนรู้ การพัฒนาความรู้ 1. ครูทบทวนการบอกเวลาเป็นนาฬิกาโดย การถาม-ตอบ เช่น หมุนเข็มสั้นไปที่ตัวเลข 3 เข็มยาวไปที่ ตัวเลข 12 แล้วให้นักเรียนบอกเวลาว่าเป็นเวลาอะไร โดยบอกทั้งช่วงเวลากลางวันและกลางคืน แล้วใช้คำ ถาม ถามนำ เข้าสู่บทเรียนว่า ถ้าเข็มยาวไม่ได้ชี้ที่ตัวเลข 12 จะ อ่านเวลาได้อย่างไร จากนั้นครูหมุนเข็มแสดงเวลา 8 นาฬิกา ซึ่งเข็มสั้นจะชี้ที่ตัวเลข 8 และเข็มยาวชี้ที่ตัวเลข 12 แล้วครูหมุนเข็มยาวชี้ไปที่ตัวเลข 1 ครูแนะนำ การอ่านเวลา 8 นาฬิกา 5 นาทีแล้วครูหมุนเข็มยาวชี้ที่ ตัวเลข 2 ครูแนะนำ การอ่านเวลา 8 นาฬิกา 10 นาที แล้วครูหมุนเข็มยาวชี้ที่ตัวเลข 3 ครูแนะนำ การอ่านเวลา 8 นาฬิกา 15 นาทีแล้วครูหมุนเข็มยาวชี้ที่ตัวเลข 4 ครูแนะนำ การอ่านเวลา 8 นาฬิกา 20 นาที... ครูแนะนำ การอ่านช่วง 5 นาทีเช่นนี้ไปเรื่อย ๆ จนถึง 8 นาฬิกา 55 นาที แล้วหมุนเข็มยาวชี้ที่ตัวเลข 12 เข็มสั้นเคลื่อนที่ไปที่ ตัวเลข 9 พอดีครูแนะนำ ว่า เข็มยาวชี้ที่ตัวเลข 12 เป็น การเคลื่อนที่ไป 60 นาทีครูถามนักเรียนว่า อ่านเป็นเวลาใด (9 นาฬิกา) ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปว่า ในขณะที่เข็มยาวเคลื่อนที่ครบ 1 รอบ ใช้เวลา 60 นาที เข็มสั้นเคลื่อนที่จากตัวเลข 8 ไปตัวเลข 9 ใช้เวลา 1 ชั่วโมง ดังนั้น 60 นาทีเท่ากับ 1 ชั่วโมง จากนั้นครูหมุนเข็มอีก 1 รอบ โดยหมุนเข็มเพื่อแสดงเวลาต่อจาก 9 นาฬิกา ถึง 10 นาฬิกา ให้นักเรียนอ่านเวลาต่าง ๆ ที่เข็มเคลื่อนที่ไปทุก ๆ 5 นาทีจนครบ 60 นาทีหรือ 1 ชั่วโมง บทที่ 7 | เวลา คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 51 เวลา 7 นาฬิกา 10 นาที เวลา 19 นาฬิกา 10 นาที เวลา 10 นาฬิกา 20 นาทีเวลา 1 นาฬิกา 30 นาที เวลา 13 นาฬิกา 50 นาทีเวลา 4 นาฬิกา 40 นาที

ตัวอย่างบัตรแสดงเวลา 8 นา�ิกา 30 นาที 10 นา�ิกา 23 นา�ิกา 25 นาที 15 นา�ิกา 5 นาที 0 นา�ิกา 45 นาที 2 นา�ิกา 15 นาที 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 4 นา�ิกา 55 นาที กิจกรรม สนุกกับน�ฬิก� อุปกรณ์ 1. น�ฬิก�จริงหรือน�ฬิก�จำ�ลองชนิดมีเฟือง 2. บัตรแสดงเวล� วิธีจัดกิจกรรม 1. ครูให้นักเรียนออกม�หมุนเข็มน�ฬิก�แสดงเวล�ต�มบัตรแสดงเวล� ที่สุ่มหยิบได้ 2. ครูและนักเรียนร่วมกันตรวจสอบคว�มถูกต้อง หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 7 | เวลา สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 79 สิ่งที่ได้เรียนรู้ 60 น�ทีเท่�กับ 1 ชั่วโมง ก�รบอกเวล�เป็นน�ฬิก�และน�ทีให้พิจ�รณ�ที่ตำ�แหน่ง เข็มสั้นและเข็มย�ว แบบฝึกหัด 7.5 ตรวจสอบความเข้าใจ เลือก ก หรือ ข ให้ตรงกับเวลาบนหน้าปัดนาฬิกา 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 9 น�ฬิก� 12 น�ฬิก� 5 น�ฬิก� 15 น�ที 5 น�ฬิก� 3 น�ที 1 น�ฬิก� 55 น�ที 0 น�ฬิก� 55 น�ที 10 น�ฬิก� 30 น�ที 10 น�ฬิก� 35 น�ที 20 น�ฬิก� 50 น�ที 9 น�ฬิก� 50 น�ที 1 ก ก ก ก ก ข ข ข ข ข 2 3 4 5 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 7 | เวลา 80 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 2. ครูให้นักเรียนอ่านเวลาเป็นนาฬิกา และนาทีจากเวลาที่ครูกำ หนด โดยให้บอกเวลา เป็นกลางวันและกลางคืน และให้นักเรียนร่วม กันตรวจสอบความถูกต้อง และให้นักเรียน สังเกตตำ แหน่งของเข็มสั้นและเข็มยาว ณ เวลา ต่าง ๆ เช่น เวลา 8 นาฬิกา 30 นาทีเข็มสั้นชี้ ระหว่างตัวเลข 8 กับ ตัวเลข 9 เข็มยาวชี้ที่ ตัวเลข 6 เวลา 8 นาฬิกา 55 นาทีเข็มสั้นชี้ เกือบถึงตัวเลข 9 เข็มยาวชี้ที่ตัวเลข 11 เป็นต้น 3. ครูจัดกิจกรรม “สนุกกับนาฬิกา” โดยใช้สื่อนาฬิกาจริงหรือนาฬิกาจำ ลองชนิดมีเฟือง ครูทำ บัตรแสดงเวลา ดังตัวอย่างในหนังสือเรียน หน้า 79 ให้นักเรียนออกมาจับบัตรแสดงเวลา แล้วหมุนเข็มนาฬิกาตามเวลาที่นักเรียนหยิบได้ ตามบัตร ให้นักเรียนร่วมกันตรวจสอบความถูกต้อง ของตำ แหน่งเข็มสั้นและเข็มยาว การตรวจสอบความเข้าใจ 4. ตรวจสอบความเข้าใจของนักเรียน โดยให้นักเรียนจับคู่เวลาให้ตรงกับเวลาบนหน้า ปัดนาฬิกาที่กำ หนดเป็นรายบุคคลตามหนังสือ เรียนหน้า 80 จากนั้นครูและนักเรียนร่วมกัน ตรวจสอบความถูกต้องและสรุปสิ่งที่ได้เรียนรู้ สิ่งที่ได้เรียนรู้ • 60 นาทีเท่ากับ 1 ชั่วโมง • การบอกเวลาเป็นนาฬิกาและนาทีให้ พิจารณาที่ตำ แหน่งเข็มสั้นและเข็มยาว จากนั้นให้นักเรียนทำ แบบฝึกหัด 7.5 หน้า 50 - 52 บทที่ 7 | เวลา คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 52 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ก ช ก ข ก

พ่อล้างรถใช้เวลาน้อยกว่าแม่ทำางานบ้าน พ่อล้างรถ แม่ทำางานบ้าน 7.6 การบอกระยะเวลาเป็นชั่วโมง เป็นนาที พัฒนาความรู้ บอกระยะเวลาที่ใช้ในการทำากิจกรรม เริ่มเรียน เข็มสั้น เคลื่อนไป 2 ช่องใหญ่ ดังนั้น ระยะเวลาที่พ่อใช้ล้างรถ คือ 2 ชั่วโมง หรือพ่อล้างรถใช้เวลา 2 ชั่วโมง เข็มสั้น เคลื่อนไป 3 ช่องใหญ่ ดังนั้น ระยะเวลาที่แม่ใช้ทำางานบ้าน คือ 3 ชั่วโมง หรือแม่ทำางานบ้านใช้เวลา 3 ชั่วโมง เริ่ม เสร็จ เริ่ม เสร็จ เริ่มซ้อม เลิกเรียน เลิกซ้อม 1 เรียนคณิตศาสตร์ 2 ซ้อมกีฬา กิจกรรมใดใช้เวลามากกว่า 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 2 3 4 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ ป.2 บทที่ 7 | เวลา สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 81 7.6 การบอกระยะเวลาเป็นชั่วโมง เป็นนาที จุดประสงค์ บอกระยะเวลาเป็นชั่วโมง เป็นนาที เมื่อกำาหนดเวลาเริ่มต้นและเวลาสิ้นสุดกิจกรรม สื่อการเรียนรู้ − นาฬิกาจริงหรือนาฬิกาจำาลอง − บัตรภาพนาฬิกาที่แรเงาแสดงระยะเวลา แนวการจัดการเรียนรู้ การพัฒนาความรู้ 1. ครูติดบัตรภาพตามหนังสือเรียน หน้า 81 ที่แสดงระยะเวลาที่พ่อใช้ล้างรถ โดยใช้ การถาม-ตอบ ดังนี้ − พ่อเริ่มล้างรถเวลาใด (8 นาฬิกา) − พ่อล้างรถเสร็จเวลาใด (10 นาฬิกา) จากนั้นครูถามว่า พ่อใช้เวลาล้างรถกี่ชั่วโมง รู้ได้อย่างไร นักเรียนอาจจะยังตอบไม่ได้ ครูควรแนะนำาวิธีการหาระยะเวลาเป็นชั่วโมง โดยนับจาก เวลาเริ่มต้น คือ 8 นาฬิกา ไปจนถึง เวลาสิ้นสุด คือ 10 นาฬิกา นับได้ 2 ชั่วโมง ดังนั้น พ่อใช้เวลาล้างรถ 2 ชั่วโมง จากนั้น ครูติดบัตรภาพแม่ทำางานบ้านแล้วใช้การถาม-ตอบ ในทำานองเดียวกัน แล้วครูถามว่า พ่อใช้เวลา ล้างรถมากกว่าหรือน้อยกว่าที่แม่ใช้เวลาทำางานบ้าน (พ่อใช้เวลาล้างรถน้อยกว่าแม่ใช้เวลาทำางานบ้าน) แล้วเปรียบเทียบให้นักเรียนเห็นว่าระยะเวลาที่พ่อล้างรถ 2 ชั่วโมง น้อยกว่าระยะเวลาที่แม่ทำางานบ้าน 3 ชั่วโมง อยู่ 1 ชั่วโมง โดยการเปรียบเทียบส่วนที่แรเงาแสดงระยะเวลาในบัตรภาพที่ต่างกัน อยู่ 1 ช่อง ช่องละ 1 ชั่วโมง จากนั้นให้นักเรียนช่วยกันบอกระยะเวลาที่เรียนคณิตศาสตร์ตั้งแต่ 9 นาฬิกา ถึง 10 นาฬิกา และระยะเวลาในการซ้อมกีฬาตั้งแต่ 14 นาฬิกา ถึง 16 นาฬิกา แล้วให้ นักเรียนเปรียบเทียบว่ากิจกรรมใดใช้เวลามากกว่ากัน แล้วร่วมกันสรุปว่า การบอกระยะเวลา เป็นชั่วโมง ให้สังเกตการเคลื่อนที่ของเข็มสั้นว่าเคลื่อนที่ไปกี่ช่อง บทที่ 7 | เวลา คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี | 53 1 ชั่วโมง 2 ชั่วโมง ซ้อมกีฬา

1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 5 10 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 5 10 15 20 25 หน่อยล้�งห้องน้ำ�ใช้เวล�ม�กกว่�นิดล้�งจ�น นิดล้�งจ�น หน่อยล้�งห้องน้ำ� บอกระยะเวลาที่ใช้ในการทำากิจกรรม อ�บน้ำ� 1 รับประท�นอ�ห�ร 2 เข็มย�วเคลื่อนที่จ�กตัวเลข 12 ไปที่ตัวเลข 3 ใช้เวล� 15 น�ที ดังนั้น ระยะเวล�ที่นิดใช้ล้�งจ�น 15 น�ที หรือ นิดล้�งจ�นใช้เวล� 15 น�ที เข็มย�วเคลื่อนที่จ�กตัวเลข 2 ไปที่ตัวเลข 6 ใช้เวล� 20 น�ที ดังนั้น ระยะเวล�ที่หน่อยล้�งห้องน้ำ� 20 น�ที หรือ หน่อยล้�งห้องน้ำ�ใช้เวล� 20 น�ที เริ่ม เริ่ม เริ่ม เริ่ม เสร็จ เสร็จ เสร็จ เสร็จ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 12 5 10 15 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 2 3 4 5 6 5 10 15 20 กิจกรรมใดใช้เวล�น้อยกว่� หนังสือเรียนร�ยวิช�พื้นฐ�น | คณิตศ�สตร์ ป.2 บทที่ 7 | เวลา 82 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 7 8 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 2 3 4 5 6 7 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 5 10 15 20 25 ต้นกล้าเริ่มทำาการบ้านเวลา 19 นาฬิกา ใช้เวลา ทำาการบ้าน 1 ชั่วโมง ต้นกล้าทำาการบ้านเสร็จเวลาใด แก้วตาเริ่มปั่นจักรยานเวลา 17 นาฬิกา 10 นาที ใช้เวลาปั่นจักรยาน 25 นาที แก้วตาปั่นจักรยานเสร็จเวลาใด เวลาผ่านไป 1 ชั่วโมง เวลาผ่านไป 25 นาที เริ่มทำาการบ้าน เริ่มปั่นจักรยาน ทำาการบ้านเสร็จ ปั่นจักรยานเสร็จ ทำาการบ้านเสร็จเวลา 20 นาฬิกา ปั่นจักรยานเสร็จเวลา 17 นาฬิกา 35 นาที ตอบคำ�ถ�ม ครอบครัวขุนเดินทางไปบ้านยายต่างจังหวัด ใช้เวลา 4 ชั่วโมง จะถึงบ้านยายเวลาใด แม่ของใบบัวตั้งเวลาอบน่องไก่ 30 นาที แม่จะอบน่องไก่เสร็จเวลาใด 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 เริ่มเดินทาง เริ่มอบน่องไก่ 1 2 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ ป.2 บทที่ 7 | เวลา สถ�บันส่งเสริมก�รสอนวิทย�ศ�สตร์และเทคโนโลยี| 83 2. ครูติดบัตรภาพตามหนังสือเรียนหน้า 82 ที่แสดง ระยะเวลาที่นิดล้างจาน โดยใช้การถาม-ตอบ ดังนี้ − นิดเริ่มล้างจานเวลาใด (17 นาฬิกา) − นิดล้างจานเสร็จเวลาใด (17 นาฬิกา 15 นาที) จากนั้นครูถามว่า นิดใช้เวลาล้างจานกี่นาที รู้ได้อย่างไร นักเรียนอาจจะยังตอบไม่ได้ ครูควรแนะนำาวิธีการหาระยะ เวลาเป็นนาที โดยนับจากเวลาเริ่มต้น คือ 17 นาฬิกา 0 นาที จนถึงเวลาสิ้นสุด คือ 17 นาฬิกา 15 นาที นับได้ 15 นาที ดังนั้น นิดใช้เวลาล้างจาน 15 นาที จากนั้นครูติดบัตรภาพ หน่อยล้างห้องน้ำา แล้วใช้การถาม-ตอบในทำานองเดียวกัน แล้วถามว่า หน่อยใช้เวลาล้างห้องน้ำามากกว่าหรือน้อย กว่านิดใช้เวลาล้างจาน (หน่อยใช้เวลาล้างห้องน้ำามากกว่า นิดใช้เวลาล้างจาน) แล้วเปรียบเทียบให้นักเรียนเห็นว่า ระยะเวลาที่นิดใช้เวลาล้างห้องน้ำา 20 นาที มากกว่าระยะเวลาที่นิดล้างจาน 15 นาที อยู่ 5 นาที โดยการเปรียบเทียบส่วนที่แรเงาแสดงระยะเวลาในบัตรภาพที่ต่างกันอยู่ 1 ช่อง ช่องละ 5 นาที จากนั้นให้นักเรียนช่วยกันบอกระยะเวลาที่อาบน้ำาตั้งแต่ 6 นาฬิกา ถึง 6 นาฬิกา 10 นาที และ ระยะเวลาในการรับประทานอาหาร ตั้งแต่ 7 นาฬิกา 5 นาที ถึง 7 นาฬิกา 30 นาที แล้วให้นักเรียน เปรียบเทียบว่ากิจกรรมใดใช้เวลามากกว่ากัน แล้วร่วมกันสรุปว่า การบอกระยะเวลาเป็นนาที ให้ สังเกตการเคลื่อนที่ของเข็มยาวว่าเคลื่อนที่ไปกี่ช่อง 3. ครูติดบัตรภาพตามหนังสือเรียนหน้า 83 แล้วใช้ การถาม-ตอบ โดยใช้นาฬิกาเป็นสื่อให้นักเรียนเห็นเวลาเริ่ม ทำาการบ้านคือ 19 นาฬิกา แล้วหมุนเข็มให้นาฬิกาเดินไป 1 ชั่วโมง เพื่อแสดงเวลาที่ต้นกล้าทำาการบ้านเสร็จคือ 20 นาฬิกา แล้วครูถามว่าต้นกล้าทำาการบ้านเสร็จเวลาใด (20 นาฬิกา) จากนั้นครูติดบัตรภาพแก้วตาเริ่มปั�นจักรยาน เวลา 17 นาฬิกา 10 นาที และเวลาผ่านไป 25 นาที ครูหมุนเข็มนาฬิกาให้นักเรียนเห็น การเคลื่อนที่ของ เข็มยาวจากเวลา 17 นาฬิกา 10 นาที โดยใช้เวลา 25 นาที หรือ 5 ช่อง ไปสิ้นสุดกิจกรรมที่เวลา 17 นาฬิกา 35 นาที ครูถามนักเรียนว่าแก้วตาปั�นจักรยานเสร็จเวลาใด (17นาฬิกา 35 นาที) จากนั้นให้นักเรียนร่วมกันอ่านโจทย์ และตอบคำาถามเกี่ยวกับระยะเวลาท้ายหนังสือเรียนหน้า 83 ครูและนักเรียนร่วมกันตรวจสอบความถูกต้อง และสรุปบทเรียน บทที่ 7 | เวลา คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 54 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 10 นาที 25 นาที อาบน้ำา ขุนเดินทางถึงบ้านยายเวลา 11 นาฬิกา หรือ 23 นาฬิกา แม่จะอบน่องไก่เสร็จเวลา 8 นาฬิกา 25 นาที หรือ 20 นาฬิกา 25 นาที

สิ่งที่ได้เรียนรู้ ก�รบอกระยะเวล�อ�จบอกเป็นชั่วโมงหรือเป็นน�ที โดยนับจ�กเวล�เริ่มต้นจนถึงเวล�สิ้นสุด แบบฝึกหัด 7.6 1 บอกระยะเวลาในการทำากิจกรรมต่อไปนี้ บอกเวลาสิ้นสุดกิจกรรมต่อไปนี้ 2 ตรวจสอบความเข้าใจ กิจกรรม เวลาเริ่มทำากิจกรรม เวลาสิ้นสุดกิจกรรม เรียน รับประท�นอ�ห�รกล�งวัน กิจกรรม เวลาเริ่มทำากิจกรรม ระยะเวลา เที่ยวสวนสนุก 3 ชั่วโมง ว่�ยน้ำ� 35 น�ที 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 7 | เวลา 84 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ตัวเลข หน้าเครื่องหมาย : แสดงเวล�เป็น นาฬิกา ตัวเลข หลังเครื่องหมาย : แสดงเวล�เป็น นาที น�ฬิก�เรือนนี้บอกเวล� 12 นาฬิกา 30 นาที บอกเวล�จ�กน�ฬิก� ตัวอย่างนาฬิกาแบบใช้ตัวเลข 7.7 การบอกเวลาด้วยนาฬิกาแบบใช้ตัวเลข พัฒนาความรู้ 0 น�ฬิก� 30 น�ที 14 น�ฬิก� 5 น�ที หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 7 | เวลา สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 85 การตรวจสอบความเข้าใจ 4. ตรวจสอบความเข้าใจของนักเรียน โดยกำ หนด เวลาเริ่มกิจกรรมและเวลาสิ้นสุดกิจกรรมให้2 กิจกรรม ตามหนังสือเรียนหน้า 84 ให้นักเรียนหาระยะเวลา ในการทำ กิจกรรมเป็นชั่วโมง เป็นนาทีและกำ หนดเวลา เริ่มกิจกรรมและระยะเวลาในการทำ กิจกรรมเป็นชั่วโมง เป็นนาทีให้ 2 กิจกรรม ให้นักเรียนหาเวลาสิ้นสุดกิจกรรม เป็นรายบุคคล จากนั้นครูและนักเรียนร่วมกันตรวจสอบ ความถูกต้องและ สรุปสิ่งที่ได้เรียนรู้ สิ่งที่ได้เรียนรู้ การบอกระยะเวลาอาจบอกเป็นชั่วโมงหรือเป็นนาที โดยนับจากเวลาเริ่มต้นจนถึงเวลาสิ้นสุด จากนั้นให้นักเรียนทำ แบบฝึกหัด 7.6 หน้า 53 – 55 7.7 การบอกเวลาด้วยนาฬิกาแบบใช้ตัวเลข จุดประสงค์ บอกเวลาเป็นนาฬิกาและนาทีจากนาฬิกาแบบใช้ตัวเลข สื่อการเรียนรู้ − นาฬิกาแบบใช้ตัวเลขชนิดต่าง ๆ − บัตรแสดงเวลา แนวการจัดการเรียนรู้ การพัฒนาความรู้ 1. ครูใช้นาฬิกาแบบใช้ตัวเลขหรือบัตรภาพนาฬิกา แบบใช้ตัวเลขหลาย ๆ แบบ มาแนะนำ ให้นักเรียนได้รู้จัก พร้อมทั้งแนะนำ การบอกเวลาว่า ตัวเลข หน้าเครื่องหมาย : แสดงเวลาเป็นนาฬิกา และตัวเลขหลังเครื่องหมาย : แสดงเวลาเป็นนาที จากนั้นครูอาจใช้บัตรแสดงเวลา แล้วให้นักเรียนบอกเวลาว่าเป็นเวลากี่นาฬิกากี่นาทีครูและนักเรียน ร่วมกันตรวจสอบความถูกต้อง บทที่ 7 | เวลา คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 55 7 ชั่วโมง 13 นาฬิกา 10 นาฬิกา 5 นาที เวลา 30 นาที

บอกเวลาจากนาฬิกา บอกเวล�จ�กน�ฬิก� 3 น�ฬิก� 5 น�ที 10 น�ฬิก� 20 น�ที 21 น�ฬิก� 18 น�ฬิก� 35 น�ที 1 2 3 4 5 6 หนังสือเรียนร�ยวิช�พื้นฐ�น | คณิตศ�สตร์ ป.2 บทที่ 7 | เวลา 86 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี จับคู่นาฬิกาที่แสดงเวลาเดียวกัน 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 ก ข ค ง 2 3 4 ข้อ 1 คู่กับข้อ ข หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 7 | เวลา สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 87 ตรวจสอบความเข้าใจ จับคู่นาฬิกากับเวลา สิ่งที่ได้เรียนรู้ น�ฬิก�แบบใช้ตัวเลขใช้เครื่องหม�ย : คั่นระหว่�งตัวเลขที่แสดงเวล� เป็นน�ฬิก�กับตัวเลขที่แสดงเวล�เป็นน�ที ตัวเลขหน้�เครื่องหม�ย : แสดงเวล�เป็นน�ฬิก� ตัวเลขหลังเครื่องหม�ย : แสดงเวล�เป็นน�ที แบบฝึกหัด 7.7 1 ก ข ค ง จ 2 3 4 5 5 น�ฬิก� 50 น�ที 10 น�ฬิก� 5 น�ที 14 น�ฬิก� 30 น�ที 0 น�ฬิก� 25 น�ที 23 น�ฬิก� 15 น�ที หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 7 | เวลา 88 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 2. ครูติดภาพนาฬิกาแล้วให้นักเรียนบอกเวลาจากภาพนาฬิกา อาจยกตัวอย่างเพิ่มเติม เพื่อให้นักเรียนฝึกการบอกเวลามากขึ้น โดยครูเน้นย้ำ ให้สังเกตว่า ตัวเลขที่บอกเวลาเป็นนาฬิกา จะมีหลักเดียวหรือสองหลักก็ได้แต่ตัวเลขที่บอกเวลาเป็นนาทีต้องมีสองหลักเสมอ ถ้าไม่ถึง 10 นาที จะต้องเติมเลข 0 ไว้ข้างหน้า เช่น 3 : 05 อ่านว่า 3 นาฬิกา 5 นาที 21 : 00 อ่านว่า 21 นาฬิกา จากนั้นครูให้นักเรียนบอกเวลาจากภาพนาฬิกาแบบใช้ตัวเลขท้ายหนังสือเรียนหน้า 86 และ ร่วมกันตรวจสอบความถูกต้อง 3. ครูให้นักเรียนจับคู่นาฬิกาที่แสดงเวลาเดียวกัน แล้วร่วมกันตรวจสอบความถูกต้อง การตรวจสอบความเข้าใจ 4. ตรวจสอบความเข้าใจของนักเรียน โดยให้ นักเรียนจับคู่นาฬิกาแบบใช้ตัวเลขกับเวลาที่ตรงกัน เป็นรายบุคคลตามหนังสือเรียนหน้า 88 จากนั้น ครูและนักเรียนร่วมกัน ตรวจสอบความถูกต้องและสรุป สิ่งที่ได้เรียนรู้ สิ่งที่ได้เรียนรู้ • นาฬิกาแบบใช้ตัวเลขใช้เครื่องหมาย : คั่นระหว่างตัวเลข ที่แสดงเวลาเป็นนาฬิกากับตัวเลขที่แสดงเวลาเป็นนาที • ตัวเลขหน้าเครื่องหมาย : แสดงเวลาเป็นนาฬิกา ตัวเลข หลังเครื่องหมาย : แสดงเวลาเป็นนาที จากนั้นให้นักเรียนทำ แบบฝึกหัด 7.7 หน้า 56 – 58 บทที่ 7 | เวลา คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 56 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 23 นาฬิกา 10 นาที 0 นาฬิกา 55 นาที 2 นาฬิกา 45 นาที 3 นาฬิกา 25 นาที 13 นาฬิกา 20 นาที 5 นาฬิกา 30 นาที เฉลย ข้อ 2 คู่กับข้อ ก ข้อ 3 คู่กับข้อ ง ข้อ 4 คู่กับข้อ ค เฉลย ข้อ 1 คู่กับข้อ ค ข้อ 2 คู่กับข้อ ข ข้อ 3 คู่กับข้อ ก ข้อ 4 คู่กับข้อ จ ข้อ 5 คู่กับข้อ ง

ต้นกล้�อ�ยุ8 ปีต้นอ้ออ�ยุ12 ปีทั้งสองคนอ�ยุรวมกันกี่ปี นทีต้องทำ�ง�น 10 เดือน เข�ทำ�ง�นไปแล้ว 7 เดือน เข�ต้องทำ�ง�นต่อไป อีกกี่เดือนจึงจะครบ 10 เดือน โจทย์ถาม ทั้งสองคนอ�ยุรวมกันกี่ปี โจทย์บอก ต้นกล้�อ�ยุ8 ปี ต้นอ้ออ�ยุ12 ปี ตอบ ทั้งสองคนอ�ยุรวมกัน ๒๐ ปี โจทย์ถาม เข�ต้องทำ�ง�นต่ออีกกี่เดือน โจทย์บอก นทีต้องทำ�ง�น 10 เดือน เข�ทำ�ง�นไปแล้ว 7 เดือน ตอบ เข�ต้องทำ�ง�นต่อไปอีก ๓ เดือน 7.8 โจทย์ปัญหาเกี่ยวกับเวลา พัฒนาความรู้ 8 + 12 = 20 10 − 7 = 3 หาคำาตอบ ลูกแมวอ�ยุ5 เดือน ลูกสุนัขอ�ยุม�กกว่�ลูกแมว 3 เดือน ลูกสุนัขอ�ยุกี่เดือน ฟ้�ต้องทำ�ง�นเป็นเวล� 25 วัน ฟ้�ทำ�ง�นไปแล้ว 21 วัน ฟ้�ต้องทำ�ง�นต่ออีกกี่วันจึงจะครบ 25 วัน 1 2 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 7 | เวลา สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 89 นิดใช้เวล�อ่�นหนังสือ 2 ชั่วโมง แนนใช้เวล�อ่�นหนังสือม�กกว่�นิด 1 ชั่วโมง แนนใช้เวล�อ่�นหนังสือกี่ชั่วโมง แก้วต�ใช้เวล�ว�ดภ�พ 35 น�ทีน�รีใช้เวล�ว�ดภ�พ 28 น�ทีน�รีใช้เวล� ว�ดภ�พน้อยกว่�แก้วต�กี่น�ที โจทย์ถาม แนนใช้เวล�อ่�นหนังสือกี่ชั่วโมง โจทย์บอก นิดใช้เวล�อ่�นหนังสือ 2 ชั่วโมง แนนใช้เวล�อ่�นหนังสือ ม�กกว่�นิด 1 ชั่วโมง ตอบ แนนใช้เวล�ในก�รอ่�นหนังสือ ๓ ชั่วโมง โจทย์ถาม น�รีใช้เวล�ว�ดภ�พน้อยกว่�แก้วต�กี่น�ที โจทย์บอก แก้วต�ใช้เวล�ว�ดภ�พ 35 น�ที น�รีใช้เวล�ว�ดภ�พ 28 น�ที ตอบ น�รีใช้เวล�ว�ดภ�พน้อยกว่�แก้วต� ๗ น�ที เวลาที่แนนใชมากกวานิด 2 ชั่วโมง 1 ชั่วโมง นิด 2 ชั่วโมง แนน หาคำาตอบ ต้นกล้�ปั่นจักรย�น 25 น�ทีและวิ่งอีก 20 น�ที ต้นกล้�ใช้เวล� ปั่นจักรย�นและวิ่งรวมกันกี่น�ที พ่อขับรถไปบ้�นย�ยใช้เวล� 3 ชั่วโมง และขับรถไปทะเลใช้เวล� 2 ชั่วโมง พ่อขับรถไปบ้�นย�ยใช้เวล�น�นกว่�ขับรถไปทะเลกี่ชั่วโมง 1 2 35 − 28 = 7 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 7 | เวลา 90 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 7.8 โจทย์ปัญหาเกี่ยวกับเวลา จุดประสงค์ แก้โจทย์ปัญหาเกี่ยวกับเวลาที่มีหน่วยเดี่ยวและเป็นหน่วยเดียวกัน สื่อการเรียนรู้ − แถบโจทย์ปัญหา และนาฬิกาจริงหรือนาฬิกาจำ ลอง แนวการจัดการเรียนรู้ การพัฒนาความรู้ 1. ครูติดแถบโจทย์ปัญหาหรือเขียนโจทย์ปัญหาบน กระดาน ดังนี้ต้นกล้าอายุ8 ปีต้นอ้ออายุ12 ปีทั้งสองคน อายุรวมกันกี่ปีแล้วครูถามนักเรียนว่า โจทย์ถามอะไร โจทย์บอกอะไร คำ ตอบต้องมากกว่าหรือน้อยกว่า 12 จะหาคำ ตอบได้อย่างไร ครูอาจใช้bar model ประกอบ การอธิบายเพื่อให้นักเรียนเข้าใจว่าต้องนำ อายุของทั้งสองคน มารวมกัน จากนั้นครูติดแถบโจทย์ปัญหาหรือเขียนโจทย์ ปัญหาอีก 1 ข้อ แล้วถามคำ ถามในทำ นองเดียวกับข้อแรก เพื่อให้นักเรียนฝึกการวิเคราะห์โจทย์ และให้นักเรียน ร่วมกันทำ โจทย์ปัญหาอีก 2 ข้อในกรอบท้ายหน้า 89 และให้ทุกคนร่วมกันตรวจสอบความถูกต้อง 2. ครูติดแถบโจทย์ปัญหาหรือเขียนโจทย์ปัญหาบน กระดานตามหนังสือเรียนหน้า 90 แล้วให้นักเรียนร่วมกัน วิเคราะห์โจทย์ว่า โจทย์ถามอะไร โจทย์บอกอะไร และจะหาคำ ตอบได้อย่างไร โดยมีครูช่วยให้คำ แนะนำ ซึ่งโจทย์ในหนังสือเรียนหน้านี้จะมีลักษณะที่ยากขึ้น ครูอาจใช้นาฬิกาจำ ลองช่วยในการอธิบายหรืออาจใช้ bar model ประกอบคำ อธิบาย ดังตัวอย่างในหนังสือเรียน จากนั้นให้นักเรียนจับคู่กันวิเคราะห์โจทย์ปัญหาเพื่อหา คำ ตอบในหนังสือเรียนท้ายหน้า 90 แล้วให้นักเรียนทุกคน ช่วยกันตรวจสอบความถูกต้อง บทที่ 7 | เวลา คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 57 8 เดือน 4 วัน 45 นาที 1 ชั่วโมง

โจทย์ถาม โด่งใช้เวล�ในก�รเดินท�งกี่ชั่วโมง โจทย์บอก ครอบครัวของโด่งออกจ�กบ้�นเวล� 6 น�ฬิก� ไปถึงสวนสัตว์เวล� 9 น�ฬิก� ตอบ โด่งใช้เวล�ในก�รเดินท�ง ๓ ชั่วโมง โจทย์ถาม ธ�ร�ไปถึงโรงเรียนเวล�ใด โจทย์บอก ธ�ร�ออกเดินท�งจ�กบ้�นเวล� 7 น�ฬิก� ใช้เวล�ในก�รเดินท�ง 30 น�ที ตอบ ธ�ร�ไปถึงโรงเรียนเวล� ๗ น�ฬิก� ๓๐ น�ที ครอบครัวของโด่งออกจ�กบ้�นเวล� 6 น�ฬิก� ไปถึงสวนสัตว์เวล� 9 น�ฬิก� โด่งใช้เวล�ในก�รเดินท�งกี่ชั่วโมง ธ�ร�ออกเดินท�งจ�กบ้�นเวล� 7 น�ฬิก� ใช้เวล�ในก�รเดินท�งไปโรงเรียน 30 น�ที ธ�ร�ไปถึงโรงเรียนเวล�ใด หาคำาตอบ อ้อเริ่มทำ�ก�รบ้�นเวล� 17 น�ฬิก� เสร็จเวล� 17 น�ฬิก� 45 น�ที อ้อใช้เวล�ทำ�ก�รบ้�นน�นเท่�ไร อั้มใช้เวล�ทำ�ง�น 2 ชั่วโมง ถ้�เริ่มทำ�เวล� 9 น�ฬิก� จะเสร็จเวล�ใด 1 2 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 6 7 8 9 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 12 5 10 15 20 25 30 หนังสือเรียนร�ยวิช�พื้นฐ�น | คณิตศ�สตร์ ป.2 บทที่ 7 | เวลา สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี | 91 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 สิ่งที่ได้เรียนรู้ ก�รแก้โจทย์ปัญห� ทำ�ได้โดยอ่�นทำ�คว�มเข้�ใจปัญห� ว�งแผนแก้ปัญห� และห�คำ�ตอบ แบบฝึกหัด 7.8 ตรวจสอบความเข้าใจ ดำ�รงค์อ�ยุ12 ปีแดงสิริอ�ยุม�กกว่�ดำ�รงค์5 ปีแดงสิริอ�ยุกี่ปี โด่งออกจ�กบ้�นเวล� 8 น�ฬิก� 20 น�ทีไปถึงสวนสนุกเวล� 9 น�ฬิก� 10 น�ทีโด่งใช้เวล�เดินท�งไปสวนสนุกกี่น�ที 1 2 หาคำาตอบ หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 7 | เวลา 92 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 3. ครูติดแถบโจทย์ปัญหา แล้วให้ นักเรียนวิเคราะห์ว่า โจทย์บอกอะไร โจทย์ถาม อะไร และจะหาคำ ตอบได้อย่างไร ครูอาจใช้สื่อ นาฬิกาจำ ลองหรือนาฬิกาจริง หมุนเวลา ประกอบการอธิบายให้นักเรียนเห็นภาพชัดเจน เกี่ยวกับเวลาที่ผ่านไปเป็นชั่วโมง เป็นนาทีและ ให้สังเกตการเคลื่อนที่ของเข็มนาฬิกาว่า ถ้าโจทย์ ถามเกี่ยวกับระยะเวลาเป็นชั่วโมงการเคลื่อนที่ ของเข็มสั้นจะเคลื่อนที่ไปกี่ช่อง เช่น ตาม ตัวอย่างแรกในหนังสือเรียนหน้า 91 เข็มสั้น เคลื่อนที่ไป 3 ช่อง ดังนั้น เวลาผ่านไป 3 ชั่วโมง ถ้าโจทย์ถามเกี่ยวกับระยะเวลาเป็นนาที การเคลื่อนที่ของเข็มยาวจะเคลื่อนที่ไปกี่ช่อง เช่น ตามตัวอย่างต่อมา เข็มสั้นเคลื่อนที่ไป 6 ช่อง ช่องละ 5 นาทีดังนั้น เวลาผ่านไป 30 นาทีจากนั้นครูให้นักเรียนช่วยกัน วิเคราะห์โจทย์และหาคำ ตอบของโจทย์ปัญหา ในกรอบท้ายหน้า 91 การตรวจสอบความเข้าใจ 4. ตรวจสอบความเข้าใจของนักเรียน โดยให้นักเรียนอ่านโจทย์ปัญหาเกี่ยวกับเวลา วิเคราะห์โจทย์ปัญหา และหาคำ ตอบ เป็นรายบุคคล ครูและนักเรียนช่วยกัน ตรวจสอบความถูกต้องและสรุปสิ่งที่ได้เรียนรู้ สิ่งที่ได้เรียนรู้ การแก้โจทย์ปัญหาทำ ได้โดยอ่านทำ ความเข้าใจ ปัญหา วางแผนแก้ปัญหา และหาคำ ตอบ จากนั้นให้นักเรียนทำ แบบฝึกหัด 7.8 หน้า 59 – 61 บทที่ 7 | เวลา คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 58 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 45 นาที 11 นาฬิกา 17 ปี 50 นาที

ร่วมคิดร่วมทำ กิจกรรม เวลาฮาเฮ อุปกรณ์ − อุปกรณ์ในแต่ละด่าน ได้แก่ ด่านที่ 1 : ปฏิทิน ด่านที่ 2 : บัตรภาพนาฬิกาแสดงเวลา ด่านที่ 3 : บัตรคำ สั่ง ด่านที่ 4 : บัตรโจทย์ปัญหา − แบบบันทึกกิจกรรม เตรียมสถานที่ จัดห้องเรียนให้โล่ง สะดวกต่อการทำ กิจกรรม จัดด่านทั้ง 4 ด่าน ไว้ที่ 4 มุมของห้อง หรือตาม ความเหมาะสม โดยแต่ละด่านจัดเตรียมอุปกรณ์ ดังนี้ ด่านที่ 1 : วางปฏิทินปีเดียวกัน 1 – 2 อัน ให้นักเรียนตอบคำ ถามจากปฏิทิน ด่านที่ 2 : วางบัตรภาพนาฬิกาแสดงเวลาจำ นวน 2 บัตร ซึ่งควรมีทั้งกลางวันและกลางคืน ให้นักเรียนเขียนบอกเวลาจากบัตรภาพ ด่านที่ 3 : วางบัตรแสดงระยะเวลาเป็นชั่วโมง เป็นนาที(เวลาต่างกัน) จำ นวน 4 บัตร ให้นักเรียนเขียนเรียงเวลาจากระยะเวลาที่น้อยที่สุดไปหาระยะเวลาที่มากที่สุด ด่านที่ 4 : วางบัตรโจทย์ปัญหา จำ นวน 2 บัตร ให้นักเรียนหาคำ ตอบของโจทย์ปัญหา วิธีจัดกิจกรรม ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม แจกแบบบันทึกกิจกรรมกลุ่มละ 1 ใบ ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มช่วยกัน หาคำ ตอบในด่านต่าง ๆ และบันทึกคำ ตอบลงในแบบบันทึกจนครบทุกด่าน กลุ่มใดใช้เวลาน้อยที่สุด และตอบถูกต้องมากที่สุดเป็นผู้ชนะ จากนั้นให้นักเรียนทำ แบบฝึกท้าทายหน้า 62 - 63 กิจกรรม เวล�ฮ�เฮ อุปกรณ์ 1. อุปกรณ์ในแต่ละด่�น ได้แก่ ด่�นที่ 1 : ปฏิทินปีปัจจุบัน ด่�นที่ 2 : บัตรภ�พน�ฬิก�แสดงเวล� ด่�นที่ 3 : บัตรคำ�สั่ง ด่�นที่ 4 : บัตรโจทย์ปัญห� 2. แบบบันทึกกิจกรรม วิธีจัดกิจกรรม 1. ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม แจกแบบบันทึกกิจกรรมกลุ่มละ 1 ใบ 2. นักเรียนแต่ละกลุ่มช่วยกันห�คำ�ตอบในด่�นต่�ง ๆ และบันทึกคำ�ตอบ ลงในแบบบันทึกกิจกรรมจนครบทุกด่�น กลุ่มใดใช้เวล�น้อยที่สุดและ ตอบถูกต้องม�กที่สุดเป็นผู้ชนะ ร่วมคิดร่วมทำา ตัวอย่างกิจกรรมด่านต่าง ๆ ตัวอย่างแบบบันทึกกิจกรรม ด่านที่ 1 : ปฏิทินหรรษา ใช้ปฏิทินปีปัจจุบันตอบคำ�ถ�มต่อไปนี้ 1. วันที่ 10 กุมภ�พันธ์ตรงกับวันอะไร 2. วันที่ 27 พฤศจิก�ยน ตรงกับวันศุกร์ใช่หรือไม่ 3. วันเด็กแห่งช�ติตรงกับวันที่เท่�ไร เดือนอะไร ด่านที่ 2 : นาฬิกาของเรา เขียนบอกเวล�ต่อไปนี้ ด่านที่ 3 : เรียงลำาดับระยะเวลา เรียงลำ�ดับระยะเวล�จ�กน้อยไปม�ก ด่านที่ 4 : โจทย์ปัญหาร่าเริง ห�คำ�ตอบ 1. นัทใช้เวล�อ�บน้ำ� 30 น�ทีนุ่นใช้เวล�อ�บน้ำ� 45 น�ทีนุ่นใช้เวล�อ�บน้ำ�น�นกว่�นัทกี่น�ที 2. ตั้มอ�ยุ9 ปีต้นอ�ยุม�กกว่�ตั้ม 4 ปี ต้นอ�ยุกี่ปี สม�ชิก 1………...… 2…………… 3……………. ด่านที่ 1 ปฏิทินหรรษา 1. ตอบ ..................... 2. ตอบ ..................... 3. ตอบ ..................... ด่านที่ 2 นาฬิกาของเรา กล�งวัน ..................... กล�งคืน ..................... ด่านที่ 3 เรียงลำาดับระยะเวลา ....... ....... ....... ....... ด่านที่ 4 โจทย์ปัญหาร่าเริง 1. ตอบ ..................... 2. ตอบ ..................... 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 กล�งวัน 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1011 12 กล�งคืน 30 นาที 15 นาที 4 ชั่วโมง 2 ชั่วโมง หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน | คณิตศาสตร์ป.2 บทที่ 7 | เวลา สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 93 บทที่ 7 | เวลา คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 59 16 นาฬิกา 5 นาที 20 นาฬิกา 25 นาที 15 นาที 30 นาที 2 ชั่วโมง 4 ชั่วโมง 15 นาที 13 ปี

ตัวอย่างแบบทดสอบท้ายบท ตัวอย่างแบบทดสอบนี้ใช้ในการประเมินผลระหว่างเรียนเพื่อพัฒนานักเรียน หากมีนักเรียนคนใด ที่ไม่สามารถทำ แบบทดสอบนี้ได้ครูควรให้นักเรียนคนนั้นฝึกทักษะมากขึ้นโดยอาจใช้แบบฝึกเสริม ในหนังสือเสริมเพิ่มปัญญาของสสวท. หรือแบบฝึกอื่นตามที่เห็นสมควร ก่อนสอบครูอาจทบทวน ความรู้ให้กับนักเรียนก่อน 20 - 30 นาทีซึ่งแบบทดสอบท้ายบทนี้มีจำ นวน 10 ข้อ คะแนนเต็ม 10 คะแนน ใช้เวลาในการทำ แบบทดสอบ 20 นาทีและวิเคราะห์เป็นรายจุดประสงค์ได้ดังนี้ จุดประสงค์การเรียนรู้ ข้อที่ 1. อ่านปฏิทิน 1 2 3 4 2. บอกเวลาเป็นนาฬิกาและนาที(ช่วง 5 นาที) 5 6 7 8 3. แก้โจทย์ปัญหาเกี่ยวกับเวลาที่มีหน่วยเดี่ยวและเป็นหน่วยเดียวกัน 9 10 ตัวอย่างแบบทดสอบท้ายบทที่ 7 อ่านปฏิทินแล้วเติมคำ ตอบ 1. เดือนกุมภาพันธ์มี………………….วัน 2. วันเสาร์แรกของเดือนมีนาคมตรงกับวันที่…………………….. 3. วันขึ้นปีใหม่พ.ศ. 2564 ตรงกับวัน…………………วันที่ …………เดือน………………………พ.ศ……………. 4. วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2564 ตรงกับวัน…………………….. บทที่ 7 | เวลา คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 60 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

บอกเวลาจากนาฬิกา กลางวัน กลางวัน กลางคืน กลางคืน เติมคำ ตอบ 9. น้อยใช้เวลาทำ การบ้าน 50 นาที น้ำ ใช้เวลาทำ การบ้าน 45 นาที น้อยใช้เวลาทำ การบ้าน นานกว่าน้ำ กี่นาที ตอบ ……....................................................................................………………………………….. 10. ต้นข้าวเริ่มเรียนเต้นรำ เวลา 9 นาฬิกา และเรียนเสร็จเวลา 11 นาฬิกา ต้นข้าวใช้เวลา เรียนเต้นรำ นานกี่ชั่วโมง ตอบ ……………………………………….. 5. 7. 6. 8. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 บทที่ 7 | เวลา คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 61

เฉลยแบบทดสอบท้ายบทที่ 7 1. 29 2. 7 3. วันศุกร์วันที่ 1 เดือน มกราคม พ.ศ. 2564 4. วันจันทร์ 5. 17 นาฬิกา 10 นาที 6. 20 นาฬิกา 7. 14 นาฬิกา 30 นาที 8. 5 นาฬิกา 40 นาที 9. 5 นาที 10. 2 ชั่วโมง บทที่ 7 | เวลา คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 62 | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

1. วัดและบอกปริมาตรและความจุเป็นลิตร (หัวข้อ 8.1 - 8.4 8.6 - 8.7) จุดประสงค์การเรียนรู้และสาระสำ คัญ • การวัดปริมาตรของของเหลวหรือของแห้ง ทำ ได้โดยการตวงของเหลวหรือของแห้ง ด้วยภาชนะต่าง ๆ เช่น แก้ว ถ้วย ขวด กระป๋อง การตวงของเหลวหรือของแห้ง ต้องใช้เครื่องตวงให้เหมาะสมและตวงให้ถูกวิธี สำ หรับการตวงของเหลวต้องเทของเหลว ให้เต็มภาชนะนั้น ส่วนการตวงของแห้งต้องใส่ ของแห้งให้พูนภาชนะแล้วใช้ไม้ปาดของแห้ง ให้เรียบเสมอขอบภาชนะ • การวัดปริมาตรของของเหลวหรือของแห้ง ด้วยการตวงอาจบอกปริมาตรเป็นช้อนชา ช้อนโต๊ะ ถ้วยตวง หรือลิตร อาจทำ ได้โดย การตวงของเหลวหรือของแห้งด้วยช้อนชา ช้อนโต๊ะ ถ้วยตวง ลิตร หรือเครื่องตวงน้ำ มัน เชื้อเพลิง • การคาดคะเนปริมาตรของสิ่งต่าง ๆ เป็น การบอกปริมาตรโดยไม่ใช้เครื่องตวง อาจคาดคะเนโดยเทียบกับ 1 ลิตร • การหาความจุของภาชนะอาจทำ ได้โดยเติม น้ำ ให้เต็มภาชนะ แล้วตวงน้ำ ที่อยู่ในภาชนะ นั้น ปริมาตรของน้ำ ที่ตวงได้จะเท่ากับความจุ ของภาชนะนั้น นักเรียนสามารถ บทที่ 8 | การวัดปริมาตร บทที่ 8 การวัดปริมาตร จุดประสงค์การเรียนรู้ สาระสำ คัญ คู่มือครูรายวิชาพื้นฐานคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่ม 2 สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี| 63