99
พระเดชพระคุณ พระพรหมเวที
ผลงานการศึกษาก็ออกมาอย่างน่าพอใจ เช่น การสอบอภิธรรมช้ันจูฬเอก
พระเดชพระคณุ ฯ สามารถทา� ขอ้ สอบไดค้ ะแนนเต็ม (ผู้เขยี นมคี วามรู้สึกว่านน่ั คอื อนั ดบั
หนง่ึ ระดบั ประเทศ) ไดเ้ ขา้ รบั รางวลั ในงานทคี่ ณะกรรมการการศกึ ษาอบรมพระอภธิ รรม
ส�านักพระอภิธรรมสัทธัมมปโชติกะธรรมาจริยะ วัดระฆ์ังโฆ์ษิตาราม กรุงเทพฯ
ได้จัดขึ้น ในงานนี้ คณะกรรมการได้ประทานกราบอาราธนา สมเด็จพระอริยวง
ศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆ์ราช สกลมหาสังฆ์ปริณายก (อยู่ ญาโณทยมหาเถระ)
วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร มาเป็นประธานฝ่ายสงฆ์์ และได้เชิญ พ.อ.ปิ่น มุทุกันต์
อธิบดีกรมการศาสนา มาเป็นประธานฝ่ายฆ์ราวาส มีภาพถ่ายท่ี พระเดชพระคุณฯ
ยนื ถวายความเคารพ และสมเดจ็ พระสงั ฆ์ราชทรงยกพระหตั ถท์ กั ทายอวยพรใหท้ า่ นดว้ ย
ภาพประวัติศาสตร์น้ี เกิดขนึ้ เมื่อวนั ท่ี ๑ เดือนกรกฎาคม ปพี ทุ ธศกั ราช ๒๕๐๖
เมื่อศึกษาพระอภิธรรมได้ในระดับหน่ึงและจบนักธรรมชั้นโทแล้ว พระอาจารย์
ผู้สอนพระอภิธรรมชั้นสูงไปเข้าวิปัสสนากรรมฐาน จึงไม่ได้ศึกษาต่อ ได้แต่สอน
อภธิ รรมรนุ่ นอ้ งเพอื่ รอเวลา เมอ่ื เสน้ ทางการศกึ ษาทส่ี า� นกั เรยี นวดั ปราสาททองแคบลง
พระเดชพระคุณฯ ประสงค์ที่จะศึกษาพระบาลี จึงเข้าไปกราบแจ้งเจตจ�านงให้
พระอปุ ชั ฌาย์ทราบ พระอุปชั ฌายพ์ จิ ารณาแล้วเห็นวา่ ท่ีจังหวดั สุพรรณบุรนี ้ี ยังไม่มี
สา� นกั เรยี นบาลที เี่ ขม้ แขง็ จงึ ไดส้ ง่ ทา่ นมาทสี่ า� นกั เรยี นวดั พระปฐมเจดยี ์ ราชวรมหาวหิ าร
100
ุว ม ค
จงั หวัดนครปฐม ในปีพทุ ธศักราช ๒๕๐๘ ดังโบราณท่านวา่ ไว้ ปา่ ละเมาะไม่เพียงพอ
ให้เจ้าป่าอยู่อาศัย หนองน้อยไซึ่ร้ไม่มีกุมภีล์มาแหวกว่าย ขุนเขาพงพนาพยัคฆ์าจึง
อาศัย ชลาลัยลึกสดุ หลา้ นาคาจึงมาเนา วนั ที่ ๑๖ เดอื นมิถุนายน พทุ ธศกั ราช ๒๕๐๘
พระเดชพระคณุ ฯ เดนิ ทางมาถงึ วดั พระปฐมเจดยี ์ โดยการตดิ ตอ่ ชว่ ยเหลอื ของพระมหา
ขวัญเมือง ซึ่ง่ึ เปน็ พระน้องชายบุญธรรม (ภายหลัง เปล่ียนช่ือเปน็ “พระมหาชยั วัฒน”์
และปัจจุบันคือ พระเดชพระคุณ พระเทพมหาเจติยาจารย์ เจ้าคณะจังหวัดนครปฐม)
ท่านได้เข้าพกั ท่กี ฏุ ิสิ ันตธิ รรม ภายใต้ความเมตตาอนุเคราะหข์ องหลวงตาเรียบ
จากนั้น พระเดชพระคุณฯ ก็ได้ต้ังหน้าตั้งตาเรียนพระบาลีด้วยความวิริยะ
อตุ สาหะ จนสามารถสอบไดเ้ ปรยี ญธรรม ๓ ประโยคในเวลาเพยี งสองปี และในสองปนี น้ั
ยังมีใบประกาศนักธรรมช้ันเอกพ่วงมาอีกหน่ึงใบ จากน้ันก็สอบได้เร่ือยมา พอสอบ
ได้ประโยค ป.ธ.๖ เพราะมีงานหลายอย่างที่ได้รับมอบหมายจากท่านเจ้าอาวาส
ท้งั งานสอนงานบรรยาย ทง้ั จะตอ้ งดูแลพระอุโบสถ ไหนจะงานเลขานุการประสานงาน
ในเรื่องการบริหารกิจการของโรงเรียนสหศึกษาบาลีให้เข้ารูปเข้ารอยอย่างเป็นระบบ
งานผู้ช่วยเลขานุการของวัด งานในต�าแหน่งผู้ช่วยเจ้าอาวาส มะรุมมะตุ้มจนนัวเนีย
101
พระเดชพระคณุ พระพรหมเวที
เปน็ เหตใุ หก้ ารศกึ ษาตอ้ งสะดดุ หยดุ เรยี นไปถงึ สหี่ า้ ปี พองานทแี่ บกรบั ไวเ้ รมิ่ เขา้ ทเี่ ขา้ ทาง
พระเดชพระคุณฯ จึงได้หยิบเข็มทิศท่ีปลายชี้ไปทาง ป.ธ.๙ ข้ึนมา แล้วก็มุ่งหน้าเดิน
ในเส้นทางการเรียนพระบาลีอีกคร้ังหนึ่ง แต่ไหนแต่ไรมา นางฟ้าแห่งความส�าเร็จ
ไม่เคยที่จะหันหลังให้กับผู้มีความพากเพียรพยายาม ในที่สุด ปีพุทธศักราช ๒๕๒๕
อันเป็นปีมหามงคล คณะรัฐบาลท่านจัดงานฉัลองกรุงรัตนโกสินทร์ก่อตั้งมาครบ ๒๐๐ ปี
ดอกไม้ไฟที่พวยพุ่งพร่างพราวสว่างไสวอยู่บนฟากฟ้าเหนือท้องสนามหลวงปีน้ัน
จึงเปน็ เสมอื นเปน็ การเฉัลิมฉัลองเปรยี ญธรรม ๙ ประโยคของ พระเดชพระคณุ ฯ ดว้ ย
แมจ้ ะจบการศกึ ษาสายพระบาลี แตเ่ พราะนสิ ยั รกั ในการเรยี นรู้ เมอ่ื มหาวทิ ยาลยั มหาจฬุ า
ลงกรณราชวทิ ยาลยั เปดิ หลกั สตู รปรญิ ญาพทุ ธศาสตรมหาบณั ฑ์ติ สาขาพระพทุ ธศาสนา
พระเดชพระคุณฯ ก็ได้ไปสมัครเข้าศึกษาต่อ แม้ว่ามหาวิทยาลัยของคณะสงฆ์์ไทย
แห่งนจี้ ะเปิดมานาน แตเ่ ทา่ ท่ีทราบ ทา่ นเปน็ นสิ ิตปรญิ ญาโทรนุ่ แรก เปน็ นกั ศกึ ษาผู้มี
ดกี รเี ปน็ พระราชาคณะรปู แรก จนจบการศกึ ษาในปีพทุ ธศักราช ๒๕๓๖
คร ำทง ทุก ท
ความเป็นต�านานในผลงานชีวิตของพระเดชพระคุณฯ ค่อย ๆ เผยตัวออกมา
ต้ังแต่การท�าหน้าท่ีเป็นครูสอนบาลี ปีพุทธศักราช ๒๕๒๖ ผู้เขียนได้มาอาศัยอยู่ท่ี
วัดพระปฐมเจดีย์ เข้าเรียนชั้นไวยากรณ์ โดยมีพระเดชพระคุณฯ เป็นครูสอน
ภาษาบาลีเป็นวิชาต้องท่องจ�าเป็นพื้นฐาน และใช้ความพยายามท�าความเข้าใจ
จึงถือว่าเป็นเร่ืองที่ยากส�าหรับผู้เรียน หากความอดทนมุ่งม่ันอันเป็นต้นทุนท่ีส�าคัญ
มีไมม่ าก ความเบื่อหน่ายจะกัดกรอ่ น ความท้อแทจ้ ะมาเยือน ไมน่ านต้นการศกึ ษา
พระบาลีก็จะเห่ียวเฉัาและล้มครืนลงในท่ีสุด เป็นอันส้ินสุดหมดหนทางท่ีจะแตกหน่อ
ก่อใบใหร้ ่มรนื่ แตพ่ ระเดชพระคณุ ฯ กลบั มีเทคนคิ วิธกี ารสอนท่ีน่าท่ึง สรา้ งแรงจงู ใจ
ให้กับผู้เรียนได้อย่างเย่ียมยอด เติมต่อไฟในการเรียนให้กับนักเรียนได้อย่างน่าพิศวง
จิตวิทยาการเรียนรู้สมัยใหม่มีงานวิจัยรองรับมากมายบ่งชี้ว่า หากผู้เรียนสามารถรู้
ผลสัมฤทธิ�ในการเรียนของตนในแต่ละก้าว จะท�าให้มีความม่ันใจในการท่ีจะเรียนรู้ใน
กา้ วตอ่ ไป ท�าใหบ้ ทเรียนท่ียากกลายเป็นสง่ิ ท่ีทา้ ทาย ทกุ วนั ก่อนจะเลิกเรยี น พระเดช
พระคณุ ฯ จะทา� แบบฝกหดั ขน้ึ บนกระดาน ซึ่ง่ึ โจทยท์ ใ่ี ห้ จะเปน็ การประเมนิ ในสง่ิ ทสี่ อน
102
วุ ม ค
ในวนั นั้น ให้นักเรียนทา� ในตอนนน้ั เลย และทา่ นกจ็ ะเดินตรวจให้ตามโตะ๊ โดยนกั เรียน
ไม่ต้องเดินมาส่ง หากค�าตอบถูกต้องไม่มีที่แก้ไข นักเรียนก็จะดีใจ อยากเรียนอีก
อยากท�ามินขิ อ้ สอบอกี หากมที ต่ี ้องแก้ไข นักเรยี นกก็ ระเหย้ี นกระหอื อยากแก้มอื ใน
ขอ้ ต่อไป เป็นกระบวนการเรียนการสอนทีว่ งการศึกษายอมรับ และไมเ้ ดด็ ที่พระเดช
พระคณุ ฯ ใชใ้ นการกมุ หวั ใจของผเู้ รยี นอกี อยา่ งหนง่ึ นน่ั คอื นทิ านสน้ั ประจา� วนั ไมท่ ราบ
ว่าท่านสรรหามาจากไหน เล่าได้เกือบทุกวัน (ยกเว้นวันที่นักเรียนท่องหลักไวยากรณ์
ไมไ่ ด)้ บางเรอ่ื งกส็ นกุ ตลกขบขนั บางเรอ่ื งกไ็ ดค้ ตขิ อ้ คดิ ประจา� วนั ทา� ใหน้ กั เรยี นอยาก
ไปเรยี น พรุ่งนคี้ รูจะเลา่ เรอื่ งอะไรใหฟ้ งั อีก
หากจะนับท่ีตัวเลขของ พ.ศ. พระเดชพระคุณฯ จัดว่าเป็นครูสอนในยุคเก่า
เป็นครูสอนก่อนที่ท่านจะเข้าไปเรียนในมหาวิทยาลัย และวิชาที่ท่านเรียนเป็นวิชา
พระพุทธศาสนา ไม่เก่ียวข้องกับจิตวทิ ยาการเรยี นรู้ ความสงสยั นี้ไมไ่ ดเ้ กดิ ขนึ้ ในตอน
เรยี นหนังสือ เพราะตอนนนั้ ผู้เขียนยงั เปน็ สามเณร ไม่มคี วามสามารถในการวิเคราะห์
หรือประเมินการสอนของพระเดชพระคุณฯ แต่ภายหลังมาเม่ือนึกย้อนกลับไปตาม
เส้นสายลายทางท่ีผ่านมา จึงได้เกิดค�าถามข้ึนในใจ ซึ่ึ่งผู้เขียนก็ไม่เคยเอ่ยปากถาม
ว่าท่านไปรู้วิธีการสร้างแรงจูงใจในการสอนแบบนี้มาแต่ที่ใด เมื่อสอบประโยค ๑-๒
ไดใ้ นปีน้ัน ผเู้ ขยี นจงึ เกิดทศั นคตกิ บั การเรยี นภาษาบาลีวา่ ไม่ใชส่ ง่ิ ทยี่ ากเกินไป เราก็
พอเรียนได้ เป็นอะไรที่ท้าทาย ความจริงผู้เขียนได้แต่รู้สึกต่อความมหัศจรรย์ในการ
สอนของท่าน แต่ยังกรองค�าพูดไม่เป็น ผู้ท่ีรังสรรค์วลีที่ทรงคุณค่าอันเป็นค�านิยาม
ในการสอนของพระเดชพระคณุ ฯ ก็คือ ท่านปลดั นรินทร์ แซึ่่หลวิ อดีตสามเณรนาค
หลวงรุ่นน้อง วดั พระงาม “เม่อื ก้าวแรกม่นั ใจ ท�าใหก้ ้าวต่อไปมนั่ คง” น่ันจงึ ผลให้
นกั เรยี นโรงเรยี นสหศกึ ษาบาลี จบประโยค ป.ธ.๙ มากมาย ท่เี ป็นสามเณรนาคหลวง
ก็หลายรูป ท้ังที่ยังอยู่ในจังหวัดนครปฐม และท่ีกลับไปยังถิ่นฐานบ้านเดิมของท่าน
บางสว่ นกล็ าสกิ ขาออกไปประกอบอาชพี ลกู ศษิ ย์ลูกหาของท่านจงึ มีมาก
ความเป็นผู้มีอารมณ์ดี สร้างชีวิตชีวาให้กับผู้ฟังนี้ ระบาดไปถึงงานอบรมบาลี
ก่อนสอบของคณะสงฆ์์ภาค ๑๔ ท่ีวัดไร่ขิง ในคืนสุดท้ายของการอบรมจะมีพิธี
ปจั ฉัมิ นเิ ทศ ใหค้ รแู ละนกั เรยี นในแตล่ ะชน้ั ออกมาแสดงความคดิ เหน็ พระเดชพระคณุ ฯ
103
พระเดชพระคณุ พระพรหมเวที
ทา� หนา้ ทเ่ี ปน็ พธิ กี ร หลงั จากครา�่ เครง่ กบั ตา� รามา ๑๕ วนั คนื นน้ี กั เรยี นพลอยไดห้ วั เราะ
เบิกบาน เตรียมหัวใจท่ีทรงพลังเพอ่ื เข้าสสู่ นามสอบในอีกไมก่ ีว่ ันขา้ งหนา้ แม้วนั เวลา
จะผ่านผัน ผู้ท�าหน้าที่พิธีกรในงานอบรมจะเปล่ียนแปลงไป แต่นักเรียนส่วนใหญ่จะ
พดู เป็นเสยี งเดียวกนั ว่า ไมม่ ใี ครสรา้ งสสี ันได้เท่ากบั พระเดชพระคณุ ฯ จนถงึ ทกุ วันน้ี
ำ กุ ำร รง ร ส ก ำ ำ ท
กำ ถิ แ ง ำ กุ ำร รง ร ส ก ำ ำ
โรงเรียนสหศึกษาบาลี องค์พระปฐมเจดีย์ เป็นโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนก
บาลี ของคณะสงฆ์จ์ งั หวดั นครปฐม กอ่ ตง้ั มาตงั้ แตป่ พี ทุ ธศกั ราช ๒๔๙๔ จนถงึ ปจั จบุ นั
มอี ายุได้ ๗๑ ขวบ ก�าเนิดข้นึ มาเพราะความตัง้ ใจอนั งดงามของบรรดาพระมหาเถระใน
อดตี โดยมีความประสงคท์ จ่ี ะให้มีโรงเรียนสอนพระบาลใี นจังหวัดนครปฐม เพื่ออบรม
ให้ความรู้แก่กุลบุตรผู้บวชเข้ามา จักได้เป็นศาสนทายาทที่ดีมีความรู้ความสามารถ
ช่วยกันจรรโลงสืบทอดสังฆ์จารีตหลักธรรมค�าสอน ให้สถิตสถาพรไปในกาลภายหน้า
แม้วา่ ประวตั กิ ารกอ่ ต้งั และปณิธานจะดจู ริงจังในเบือ้ งต้น แต่ในทางปฏิิบตั ิในชว่ งกอ่ น
ที่ พระเดชพระคณุ ฯ จะเขา้ มามสี ว่ นดแู ลนัน้ งานบริหารยงั ไม่เป็นระบบ ไมม่ ีการแจ้ง
ก�าหนดการเปิดเรยี น – ปิดเรยี นท่เี ป็นเอกสาร มีเพยี งการบอกกล่าวทางวาจา ข่าวสาร
ของโรงเรยี นฯ จึงไปไมท่ วั่ ถงึ ในเขตจงั หวดั โตะ๊ เก้าอี้มีไม่ครบ เงินกองทนุ ของโรงเรยี น
มีอยู่ไม่กี่หมื่น การด�าเนินกิจการของโรงเรียนเป็นไปแบบถึงก็ชั่งไม่ถึงก็ชั่ง พระเดช
พระคณุ ฯ ไดเ้ สนอในทป่ี ระชมุ วา่ โรงเรยี นควรมเี ลขานกุ ารคอยปฏิบิ ตั หิ นา้ ทป่ี ระสานงาน
ฝา่ ยตา่ ง ๆ ทป่ี ระชมุ มมี ตใิ ห้ พระมหาสเุ ทพ เปน็ เลขานกุ าร พอมตี า� แหนง่ เปน็ ใบเบกิ ทาง
พระเดชพระคณุ ฯ จงึ ไดห้ าสมาชิกผูร้ ่วมอุดมการณ์ เท่าทท่ี ราบ มี หลวงพอ่ พระครู
วิชยั วรคุณ วัดท่งุ พิชัย อา� เภอดอนตมู พระเดชพระคุณ พระสธุ ธี รรมนาท (พระมหา
ปราโมทย์ ปโมทโิ ต ป.ธ.๗) เจ้าอาวาสวดั บา้ นถ�า้ ท่ปี รึกษาเจ้าคณะจงั หวัดกาญจนบรุ ี
เปน็ ตน้ ชว่ ยกนั ออกหาเจา้ ภาพตงั้ และเพม่ิ ทนุ มลู นธิ โิ รงเรยี นสหศกึ ษาบาลี เพอื่ นา� ดอกผล
มาใชใ้ นกจิ การการเรยี นการสอน หาเจา้ ภาพโตะ๊ เกา้ อจี้ นเพยี งพอตอ่ จา� นวนของนกั เรยี น
เงินมลู นิธิสหี่ มน่ื กวา่ บาทในวันนนั้ มาถึงปจั จุบนั มีจ�านวนแปดสิบกวา่ ล้าน
104
ุว ม ค
พระเดชพระคุณฯ พิจารณาเห็นว่า นักเรียนที่สอบเปรียญธรรมได้แล้ว แต่
ศกั ยภาพในการเผยแผ่ การเทศนก์ ารบรรยาย ยงั ไมอ่ ยใู่ นระดบั ทต่ี อ้ งการ ทา่ นกล็ งทนุ
เชญิ วทิ ยากรจากสถาบนั ฝกการพดู และพฒั นาตนเอง ซึ่ง่ึ มี โยมอาจารยส์ กุ รี นโิ ครธางกรู
เป็นหวั หนา้ มาสอนการพดู ในทช่ี ุมให้กบั นกั เรยี นบาลี การฝกในรนุ่ ท่ี ๑ ผูเ้ ขยี นยงั เปน็
สามเณร แม้อยากเรยี นแตก่ ต็ อ้ งอดใจไว้กอ่ น เพราะเกรงจะกระทบการเรยี นบาลี ปี
นัน้ กา� ลังจะสอบประโยค ป.ธ.๙ รงุ่ ขึ้นอกี ปจี ึงไดส้ มัครเข้าเรยี นเปน็ รุ่นท่ี ๒
ผลการสอบบาลขี องนกั เรยี นตา่� กวา่ ทปี่ ระเมนิ ไว้ พระเดชพระคณุ ฯ กเ็ ปดิ เรยี นภาค
เช้าเสรมิ ในช่วงเขา้ พรรษา จดั หาทนุ คา่ อาหาร หาแม่ครัวเอง เพราะในระยะแรก ๆ
เงินดอกเบยี้ ของมลู นิธยิ ังไมพ่ อใช้ ท�าให้ตวั เลขสถติ กิ ารสอบได้เพม่ิ ข้ึน
ปัจจบุ นั แมเ้ งนิ ทนุ มลู นิธฯิ จะมีมาก แต่ดอกเบ้ยี กย็ งั ไมพ่ อใชจ้ า่ ยในกิจการของ
โรงเรยี นฯ พระเดชพระคณุ ฯ ในฐานะเปน็ เจา้ อาวาสวดั พระปฐมเจดยี ์ กต็ ง้ั ตรู้ บั บรจิ าค
หาทนุ มาเป็นค่าใช้จ่ายในโรงเรียนฯ
จำ ำ ำส ท
กำ ำงส ส ทำง จำ ำ ำส
พระเดชพระคุณฯ เป็นผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสในปีพุทธศักราช ๒๕๓๕
พอรุ่งขึ้นปี ๒๕๓๖ ก็ได้รับพระบัญชาให้ด�ารงต�าแหน่งเจ้าอาวาสวัดพระปฐมเจดีย์
ราชวรมหาวิหาร (คนเมื่อสมัยกอ่ นจะเรยี กพระสงฆ์ร์ ูปท่ีได้รบั แต่งตั้งเปน็ เจ้าอาวาสว่า
“หลวงพ่อ” ดังนั้น ต่อจากน้ีไป ผู้เขียนจะใช้ค�าว่าหลวงพ่อ แทนค�าว่า “พระเดช
พระคุณฯ” ความจริง ผู้เขียนก็เรียกท่านว่า “หลวงพ่อ” ต้ังแต่มาอาศัยอยู่กับท่าน
แล้ว) หลงั จากท่ีหลวงพ่อได้เปน็ เจา้ อาวาสในชว่ งแรก ท่านยงั สถิตอย่ทู กี่ ฏุ ิิเลก็ ๆ หลัง
พระอุโบสถ ขออนุญาตเล่าย้อนหลังเหตุการณ์เก่ียวกับกุฏิิหลังนี้ สมัยที่ท่านยังไม่ได้
เปน็ เจา้ อาวาส เย็นวันหนึ่ง ขณะท่ผี ูเ้ ขียนยังเปน็ สามเณร กา� ลงั เดินอยแู่ ถวน้นั พอดี
เหน็ หลวงพอ่ นง่ั อยทู่ บ่ี นั ไดกฏุ ิซิ ึ่ง่ึ มอี ยู่ ๕ ขน้ั กา� ลงั คยุ กบั ชา่ งไฟฟา้ คณุ วชิ าญ ศรนี ครเขตร์
มอื ขา้ งไหนผเู้ ขยี นจา� ไมไ่ ด้ มผี า้ กอ๊ ตสขี าวพนั ขนึ้ มาถงึ เหนอื ขอ้ มอื ทราบวา่ ถกู ไฟฟา้ ชอ็ ต
105
พระเดชพระคุณ พระพรหมเวที
หลวงพ่อกถ็ ามวา่ ทางวัดได้ช่วยอย่างไรบ้าง คุณวชิ าญตอบว่า ยังไม่มีครบั เทา่ นัน้ เอง
ทา่ นกล็ กุ เขา้ ไปในกฏุ ิิ สกั พกั ทา่ นกเ็ ดนิ ออกมาพรอ้ มกบั มอื ทข่ี ยมุ้ แบงคย์ สี่ บิ แบงคร์ อ้ ย
น่าจะมแี บงคห์ ้าร้อยด้วย จนเต็มกา� มือ ลักษณะแบง๊ ค์ไมไ่ ดเ้ รียง น่าจะเปน็ เงนิ กัณฑ์์
เทศน์ที่โยมเจ้าภาพถอดจากพุ่มใส่ย่ามถวายมา ส่งให้คุณวิชาญ พร้อมกับบอกว่า
“ไปหาหมอซึ่ะ ไมพ่ อใหม้ าบอก” คณุ วชิ าญกย็ กมอื ไหวร้ บั เงนิ ไป ตงั้ แตบ่ ดั นนั้ มา หวั ใจ
ของผเู้ ขยี นถกู คา� วา่ “หลวงพอ่ เมตตา รกั ลกู นอ้ ง” ประทบั ลงในความรสู้ กึ อยา่ งจงั เบอร์
ครั้นต่อ ๆ มา ตราประทับในความทรงจ�าคร้ังน้ันก็ชัดเจนขึ้นมาเป็นล�าดับ
เมื่อคร้ังผู้เขียนรับปริญญาบัตรพัดยศประโยค ป.ธ.๙ หลวงพ่อท่านจัดฉัลองให้โดย
ไมไ่ ดใ้ ชเ้ งนิ จากทางวดั ใชท้ นุ สว่ นตวั ทที่ า่ นเกบ็ หอมรอมรบิ มา ทง้ั คา่ ถวายพระสงฆ์ผ์ มู้ า
เจรญิ ชยั มงคลคาถา คา่ อาหาร คา่ จดั สถานที่ คา่ ของชา� รว่ ยทรี่ ะลกึ มอบใหผ้ มู้ ารว่ มงาน
จ�าได้วา่ เป็นกระเปาสตางค์ มีรูปพดั ยศและชอ่ื ของผู้เขียนในกระเปานั้นดว้ ย และตอน
จัดสถานที่ในพระอุโบสถก่อนงาน หลวงพ่อท่านพาพวกเราลงมือช่วยกันจัดสถานที่
ปลักไฟฟ้าที่อยู่ในซึ่อกขา้ งพระประธาน คงจะเกา่ ขึน้ สนิม เกิดช็อตระเบิดใสท่ ่านอย่าง
แรง ผเู้ ขยี นก็ไมร่ จู้ ะช่วยอย่างไร ไดแ้ ตย่ ืนมอง เห็นทา่ นสะบัดมอื วบั ๆ พร้อมกับบอก
วา่ “ไม่เป็นไร ๆ” ตอ่ มา เมือ่ ครงั้ ท่ีผูเ้ ขยี นบวชพระไดไ้ ม่กี่พรรษา โยมตาของผู้เขยี น
เสียชีวิต มากราบเรียนใหท้ ราบ ทา่ นหยบิ จากย่ามมาใหส้ ป่ี ก เปน็ แบงค์รอ้ ยทัง้ หมด
(สหี่ มน่ื สมยั นน้ั เปน็ จา� นวนมหาศาลสา� หรบั ผเู้ ขยี น) และตอนทโี่ ยมพอ่ ของผเู้ ขยี นเขา้ โรง
พยาบาล ความจริงเงินก็มีไม่มาก แต่เพราะเกิดผิดพลาดคลาดเคล่ือนในการสื่อสาร
กบั โยมผู้แนะน�า จึงไปเข้าโรงพยาบาลปยิ มหาราชการณุ ย์ ในเครอื โรงพยาบาลศิริราช
เข้าแล้วก็เลยตามเลย หมอนัดหลายครั้ง แต่ละคร้ังก็พบหมอสามส่ีท่าน โรคคล่ืน
ไฟฟา้ ในหัวใจไม่ปกติ โรคกระดูกสนั หลังชว่ งเอวเสอื่ ม โรคถุงลมโปง่ พอง โรคไวรัสซึ่ี
ในตับอ่อน โรคทางเดินอาหาร พอเงินหมดจึงไปกราบขอความเมตตา ท่านใหม้ าหน่ึง
ปกมรี อ้ ยใบ เปน็ แบงคพ์ ัน นี่เฉัพาะท่ีหยบิ ยนื่ ใหก้ บั ผู้เขยี นบางสว่ น ทีย่ งั ไมไ่ ด้เลา่ ก็ยงั
มีอีกมาก แลว้ ถ้านับรวมกบั หมแู่ ห่งผอู้ ย่ภู ายใต้รม่ เงาบารมีทีท่ ่านสง่ ป้อน ซึ่่งึ มีจ�านวน
มากมายหลายชีวิต จะเป็นหว้ งแห่งความเมตตาปรานกี วา้ งใหญ่สกั เพียงไหน เชิญท่าน
ผอู้ า่ นจินตนาการตามอัธยาศยั เถดิ
106
วุ ม ค
พอรับต�าแหน่งเจ้าอาวาสแล้ว ท่านได้วางนโยบายให้พระภิกษุ สามเณรยึดถือ
ปฏิิบัติ น่ันคือ ท�าวัตรสวดมนต์เป็นงานหลัก การศึกษาเป็นงานรอง ช่วยงานวัด
เป็นงานเสริม ไม่ต้องจ่ายค่าไฟฟ้า ค่าน�้าประปา ดังท่ีเคยเป็นมา ขอเพียงต้ังใจท�า
กจิ วตั ร ตัง้ ใจศึกษาเล่าเรียน วดั จะออกให้หมด คา่ รกั ษาอาพาธปว่ ยไข้ วดั จ่ายให้
หมด ไมใ่ ชแ่ คใ่ นวดั เทา่ นนั้ ทา่ นจา่ ยใหท้ งั้ จงั หวดั นครปฐม แตถ่ า้ เปน็ พระภกิ ษุ สามเณร
ท่ีไม่ได้สังกัดวัดพระปฐมเจดีย์ จ่ายให้รูปละไม่เกินสองหม่ืนบาทต่อรูป ต่อปี จัดต้ัง
หน่วยบรรเทาสาธารณภัยองค์พระปฐมเจดีย์ มีท่านอาจารย์พระครูพิทักษ์เจติยานุกิจ
ผ้ชู ่วยเจ้าอาวาส เป็นเลขานกุ าร ช่วยเหลอื วดั และประชาชนทีเ่ ดือดรอ้ นเพราะอบุ ัติภัย
ต่างๆ มอบให้ พระครอู ุตตรการบดี ผ้ชู ว่ ยเจา้ อาวาสคอยสอดส่องตามสือ่ ต่าง ๆ หากมี
ผู้เดือดร้อน ท่านจะโอนไปช่วยเหลือ ยิ่งได้สองไวยาวัจกรเป็นด่ังขุนพลคู่ใจ ทั้ง
คณุ โยมยงยทุ ธ ฐติ ิเบญจพล และ คุณโยมสรุ เชน จนั ทรค์ ูณ ท่านแรกประกาศบอกบุญ
ท่ีตลาดรา้ นค้าภาคกลางคนื ทา่ นทส่ี องต้ังพมุ่ ต้งั ตรู้ บั บริจาคจากศรทั ธาประชาชนท่วั ไป
ณ องคพ์ ระปฐมเจดยี ์ จึงหลงั่ รวมเป็นสายธารแห่งการหยิบย่ืนแกส่ ังคม ไมว่ า่ จะเป็น
อาคารเรยี น อาคารโรงพยาบาล เครอื่ งมอื ทางการแพทย์ อปุ ถมั ภก์ ารกอ่ สรา้ งวทิ ยาเขต
ของมหาวทิ ยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลยั บริจาครว่ มกอ่ สรา้ งอาคารปฏิิบัติธรรม
โพธิญาณวิชชาลยั ที่พุทธมณฑ์ล และทอ่ี นื่ ๆ อกี มากตอ่ มาก ยง่ิ ถา้ นับการตัง้ กองการ
กศุ ลรบั บรจิ าคของหนว่ ยงานตา่ ง ๆ ทม่ี าอาศยั ใบบญุ ของวดั พระปฐมเจดยี ์ ทม่ี หี ลวงพอ่
เปน็ สงั ฆ์าธบิ ดปี กครองอยู่ เฉัพาะวดั หนองกอง จงั หวดั กา� แพงเพชร ซึ่ง่ึ เปน็ ถนิ่ เกา่ เหยา้
เรอื นของผเู้ ขยี น พลอยไดร้ บั เมตตาจากหลวงพอ่ มายส่ี บิ กวา่ ปี ดอกผลจากความเมตตา
ของหลวงพ่อส่วนนี้ นอกจากวัดหนองกองแล้ว ยังได้เจือจานไปถึงหน่วยงานองค์กร
ภาคีเครอื ข่ายของวัดหนองกองอีก ๙ หน่วยงาน (ศนู ย์เดก็ เล็ก ๔ แห่ง โรงเรียนประถม
๓ แห่ง โรงเรยี นมัธยม ๑ แห่ง โรงพยาบาลสง่ เสริมสขุ ภาพต�าบล ๑ แหง่ ) รวมกบั ที่
ผู้ช่วยเจ้าอาวาสรูปอ่ืน ๆ มาขอต้ังหน่วยรับบริจาคเพ่ือไปพัฒนาท้องถ่ินของท่าน
หน่วยงานอืน่ ๆ ท้งั ของราชการและเอกชน ซึ่ึ่งรวมแลว้ ไมน่ อ้ ยกวา่ รอ้ ยแหง่ จะเปน็
ทุนทรัพย์มวลมากสกั เพียงใด
ไมใ่ ช่แตใ่ นส่วนงานสาธารณสงเคราะห์ งานดา้ นศกึ ษาสงเคราะหข์ องหลวงพอ่ ก็
โดดเด่นเป็นเอกในแดนดินถ่ินสยามยุคปัจจุบัน งานมอบทุนการศึกษาให้กับพระภิกษุ
107
พระเดชพระคณุ พระพรหมเวที
สามเณร นักเรียน นักศึกษา ผู้เขียนเห็นมาต้ังแต่ยังเป็นสามเณร สมัยนั้นมอบทุน
เพยี งไมก่ ท่ี นุ เปน็ เงนิ เพยี งไมก่ ห่ี มนื่ กลมุ่ ผรู้ บั ทนุ กย็ งั จา� กดั อยใู่ นวงแคบ ๆ แตพ่ อถงึ ยคุ
สมัยทห่ี ลวงพอ่ ได้เป็นเจ้าอาวาส ทง้ั ส่วนท่ใี หว้ ฒั นธรรมจังหวดั นครปฐมคดั เลอื ก และ
ทมี่ าขอรบั จากวดั พระปฐมเจดยี โ์ ดยตรง ทง้ั ในวนั เปดิ งานเทศกาลนมสั การองคพ์ ระปฐม
เจดยี ท์ กุ ปี งานทา� บญุ ถวายอดีตเจา้ อาวาสทกุ ปี ปีละหลายพนั ทนุ เป็นเงนิ ปีละหลาย
ล้านบาท นอกจากนี้ ยังส่งทุนการศึกษาไปให้แก่นักเรียนในประเทศไทยทุกจังหวัด
ทกุ ระดบั ทงั้ ระดบั ประถม ระดบั มธั ยม และระดบั อดุ ม โดยขอใหเ้ จา้ คณะจงั หวดั แตล่ ะ
จงั หวดั เปน็ ผคู้ ดั เลอื กนกั เรยี น นกั ศกึ ษาผสู้ มควรไดร้ บั ทนุ การศกึ ษาของวดั พระปฐมเจดยี ์
ในหนา้ ทเี่ จา้ อาวาสวดั พระปฐมเจดยี ์ งานสา� คญั อกี สว่ นหนงึ่ คอื งานสาธารณปู การ
อนั ไดแ้ กก่ ารกอ่ สรา้ งและบรู ณปฏิสิ งั ขรณเ์ สนาสนะ กฏุ ิิ วหิ าร ลานเจดยี ์ ประวตั ศิ าสตร์
หน้าใหม่ถูกเปิดขึ้นมาเพื่อจารึกความเปลี่ยนแปลง ทั้งเขตพุทธาวาสอันเป็นท่ีสถิต
แห่งองค์พระมหาเจดีย์ และทางฝั่งสังฆ์าวาสท่ีอยู่อาศัยของพระสงฆ์์องค์สามเณร
การบรู ณะองค์พระปฐมเจดีย์ในยคุ สมยั ของหลวงพอ่ มขี ้ึน ๒ ครงั้ ใหญ่ ๆ การปิดทอง
หลวงพ่อพระร่วงโรจนฤทธ�ิ พระศักด�ิสิทธิ�คู่บ้านคู่เมืองของชาวนครปฐม ก็เกิดข้ึน
๒ คร้ัง มีการปรับปรุงกุฏิิขนานใหญ่ จากแต่ก่อนมีกุฏิิที่เรียกช่ือเป็นตัวเลขแค่เพียง
๕ คณะ นอกน้นั เป็นกฏุ ิใิ หญ่บา้ ง เล็กบา้ ง มีชือ่ ตามที่ผมู้ ศี รัทธาเปน็ เจา้ ภาพสร้างไว้
ไมเ่ ปน็ แถวเปน็ แนว หลวงพอ่ จงึ ไดใ้ ชเ้ วทยม์ นตเ์ สกเปา่ เพยี งไมก่ ปี่ ี มกี ฏุ ิทิ เ่ี ปน็ ระเบยี บ
แบบแปลนและขนาดใกลเ้ คยี งกนั มที ัง้ หมด ๒๑ คณะ งดงามตามแบบฉับับสมกับเปน็
พระอารามหลวงช้ันเอกพิเศษ ผู้เขียนเป็นหวั หน้าคณะ ๒๐ สา� นักรม่ โพธ�ิ แตก่ อ่ นยงั
ไมใ่ ชท่ อี่ ยขู่ องพระภกิ ษุ สามเณร กฏุ ิทิ พ่ี กั ไมใ่ ครจ่ ะเปน็ ระเบยี บ ความสะอาดกพ็ อจะหา
ได้บ้าง กลน่ิ มลู สัตว์เลี้ยงพอมีตอ้ นรบั ผเู้ ข้าไปเยย่ี มชมให้ได้ดอมดมอยไู่ มข่ าด หลวงพอ่
ทา่ นสงั่ การใหป้ รบั ปรงุ ปลกู สรา้ งกฏุ ิทิ พ่ี กั ทรงไทยจว่ั แหลม เรยี งเปน็ แถวสลวยสวยงาม
ใหเ้ ปน็ ทอี่ ยขู่ องพระภกิ ษุ สามเณรทม่ี าปฏิบิ ตั ธิ รรมและพกั อยเู่ พอื่ ศกึ ษาเลา่ เรยี นพระบาลี
มคี วามเป็นระเบียบสงดั เงยี บเรยี บร้อย มีเสยี งทา� วตั รเช้าตง้ั แตต่ ีหา้ พระสงฆ์์ทง้ั คณะ
กลบั จากบณิ ฑ์บาตขนึ้ ศาลาหอฉันั มกี จิ วตั รผลดั เปลย่ี นกนั เปน็ หวั หนา้ ในการใหพ้ รและ
พจิ ารณาอาหารกอ่ นฉััน แลว้ จึงฉันั ในบาตร เปน็ ภาพท่นี า่ ศรทั ธา บา่ ยมาข้นึ ไปศึกษา
พระบาลี ณ คตระเบียงรอบองค์พระปฐมเจดยี ์
108
ุว ม ค
จำค ะ ำค ท
ท ำด กำร จำค ะ ำค
หลวงพ่อได้รับแต่งต้ังให้เป็นรองเจ้าคณะภาค ๑๕ เป็นผู้รักษาการแทนเจ้า
คณะ ๑๕ และเป็นเจ้าคณะภาค ๑๕ ในปีพุทธศักราช ๒๕๔๔ ท่านเปิดม่านการ
ท�างานด้วยการอุดหนุนส�านักงานเลขานุการเจ้าคณะจังหวัดในเขตปกครอง จัดซึ่้ือ
อุปกรณก์ ารทา� งานให้เลขานุการทง้ั ๔ จงั หวดั ไม่ว่าจะเป็นเครอ่ื งคอมพิวเตอร์ชุดใหญ่
เคร่ืองปริ้นท์เตอร์ อุปกรณ์ส�านักงานที่จ�าเป็น เพื่อเป็นขวัญก�าลังให้ผู้ใต้บังคับบัญชา
รงุ่ ขนึ้ อกี ปกี ย็ งั อดุ หนนุ เพม่ิ เตมิ จดั สรรงานให้ ๔ จงั หวดั ในปกครองไดง้ านทา� อยา่ งเสมอ
ภาค โครงการพฒั นาในดา้ นตา่ งๆพรา่ งพรอู ยตู่ ลอดมกี ารจดั อบรมพระสงั ฆ์าธกิ ารและวา่ ท่ี
พระสงั ฆ์าธกิ าร จดั อบรมครสู อนพระปรยิ ตั ธิ รรม จดั อบรมพระวปิ สั สนาจารย์ จดั อบรม
การทอ่ งปาตโิ มกข์ และอกี หลายโครงการ
รณรงค์ส่งเสริมให้แต่ละจังหวัดจัดการเรียนการสอนพระบาลีให้เข้มแข็ง โดยให้
เปิดโรงเรียนสหศึกษาบาลีประจ�าจังหวดั จะไดช้ ว่ ยกันจรรโลงพระพุทธศาสนา ท่านไม่
เพยี งแตม่ อบนโยบายเทา่ นน้ั แตอ่ อกทนุ ใหก้ อ่ นจงั หวดั ละ ๑๐๐,๐๐๐ บาท ปตี อ่ มากย็ งั
เพิม่ ให้อกี คอยติดตามงาน ไปเป็นประธานเปดิ โรงเรียนให้โอวาทให้ก�าลังใจทกุ จังหวดั
ตลอดเวลาท่ีหลวงพ่อท�างานอยู่ในต�าแหนง่ เจ้าคณะภาค ๑๕ ท่านไม่เคยปลอ่ ย
เวลาใหว้ ่างเปลา่ คดิ งานท�าอันจะเออ้ื ตอ่ ความเจริญรงุ่ เรอื งของพระพทุ ธศาสนาอยโู่ ดย
ตลอด ทา่ นไม่ได้สั่งการเพียงอยา่ งเดยี ว แต่จะลงไปรับร้ดู อู ยใู่ กลช้ ดิ หากโครงการใด
มีการบรจิ าค ทา่ นจะบรจิ าคก่อนเป็นปฐม เช่น โครงการอบรมบาลีกอ่ นสอบ ท่านจะ
ออกปจั จัยบรจิ าคน�าหน้าผ้ใู ตบ้ งั คบั บญั ชา ปีละ ๑๐๐,๐๐๐ บาท
109
พระเดชพระคณุ พระพรหมเวที
มั มจริ ำ ท
ท ำด กำร ระ ตคิ ุ งำมค ำมด
จากผลงานท่ีหลวงพ่อได้รังสรรค์ตามที่ได้เล่ามาเพียงบางส่วน หากจะคิดเป็น
ตวั เลขกค็ งตอ้ งมีหลายรอ้ ยลา้ นบาท น่าจะใช้เงินวดั ไปเป็นจา� นวนมาก แต่ความเปน็
จริง จากเมอ่ื ครั้งทท่ี า่ นด�ารงตา� แหน่งเจา้ อาวาสจนถงึ ปัจจบุ นั เงนิ วัดไม่ได้ลดน้อยลง
เลย ตรงกนั ขา้ ม กลบั มมี ากกว่าแตก่ อ่ นดว้ ยซึ่�า้ น่ันหมายความวา่ ในการปฏิิบัตงิ าน
แต่ละอย่างท่ีต้องใช้งบประมาณ จะมีทานาธิบดีผู้เล่ือมใสศรัทธาในจริยาสัมมาปฏิิบัติ
ของหลวงพอ่ ไดถ้ วายเงนิ เพอื่ อา� นวยความสะดวกในการบา� เพญ็ คณุ งามความดี เชน่ การปดิ ทอง
หลวงพ่อพระร่วงโรจนฤทธ�ิคร้ังล่าสุดเม่ือปีพุทธศักราช ๒๕๕๐ มีอัตราค่ารับเหมา
๒,๐๐๐,๐๐๐ บาท งานน้ี ดร.ทัศนีย์ ไผทฉัันท์ รับเปน็ เจ้าภาพ ชา่ งผูร้ บั ด�าเนินการ
ปดิ ทองคอื พระเดชพระคณุ พระพพิ ธิ พฒั นาทร เจา้ อาวาสวดั ปรวิ าส กรงุ เทพมหานคร
เม่ือเสร็จงานและรับค่าด�าเนินการแล้ว พระเดชพระคุณฯ ถวายคืนให้กับวัด
พระปฐมเจดยี ท์ ้งั หมด ในเม่อื มีการจัดซึ่อ้ื จัดจ้าง แทนท่ีเงนิ วัดจะลดลงสองลา้ นบาท
แต่กลับเป็นว่าวัดได้เงินเข้าบัญชีเพ่ิมสองล้านบาท เท่าที่ผู้เขียนทราบ มีทานาธิบดี
๓ ตระกลู ใหญ่ ท่ีคอยอุปถัมภ์บ�ารงุ สง่ เสรมิ การปฏิบิ ัตหิ น้าทขี่ องหลวงพ่อ คอื ตระกูล
ไผทฉันั ท์ ตระกลู แตงจยุ้ ตระกลู ไชยวรรณ อาจจะมมี ากกวา่ น้ี แตเ่ พราะผเู้ ขยี นมขี อ้ มลู
ไม่ลกึ ซึ่งึ้ เพียงพอ ต้องขออภัยไว้ ณ ทีน่ ้ี ในฐานะลูกศษิ ยผ์ ู้ใกลช้ ดิ จึงไดเ้ หน็ จรยิ วัตร
อันงดงามในหลวงพ่อหลายอย่าง
๑. ควัามพากเพยี ์รพย์าย์าม
การเรียนพระบาลี จากสถิติของนักเรียนส่วนใหญ่ เมื่อมีเหตุให้พักการเรียน
พระบาลีไปหลายปี โอกาสทจี่ ะหวนกลับมาเรียนใหมแ่ ลว้ สอบผ่านจนจบประโยค ป.ธ.
๙ นนั้ มีนอ้ ยนักนอ้ ยหนา ตอ้ งเปน็ ผทู้ ีม่ ีความวิริยะอุตสาหะอยา่ งยิ่งยวด จงึ จะถึงซึ่่ึง
ฟากฝง่ั แห่งความหวังดงั ตั้งใจ หลวงพอ่ เปน็ หนึ่งในคนจา� นวนนอ้ ยน้ัน
การที่องมนต ์ หลวงพอ่ ทา่ นเพียรทอ่ งจา� มหาสมยสตู ร ซึ่่ึงมคี วามยาวเกือบสบิ
110
ุว ม ค
หนา้ กระดาษเอ ๔ หากท่านท่องได้ในสมยั เมื่อยงั มีร่างกายแขง็ แรง มีความจา� ทแ่ี มน่ ย�า
จะไม่มีท่ีใดให้พิศวง แต่ท่ีท�าให้หลายคนเป็นงง เพราะท่านท่องได้ในช่วงวัยข้ึนเลข
เจ็ด การทอ่ งได้วา่ ยากแลว้ การทบทวนไวไ้ มใ่ ห้ลืมนสี่ ยิ ากยงิ่ กว่าซึ่ะอกี คณะกองงาน
เลขานกุ ารแอบรเู้ คล็ดลับก็ตอนทีเ่ อางานเอกสารเข้าไปกราบให้ท่านลงนาม หลังตะวัน
ตกดนิ ในกฏุ ิมิ ดื ๆ ทา่ นจะสวดมนต์ และจะสวดมหาสมยสตู รทกุ คนื ทา่ นสวดนานมาก
ผเู้ ขยี นไมเ่ คยจบั เวลา เพราะหลายครงั้ คอยไมไ่ หว แอบเอาแฟม้ วางไวท้ โี่ ตะ๊ ทา� งานของ
ทา่ นแล้วก็กลบั ออกมา
การเขียนบันทึกช่วยจ�า สมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี เคยมีชาวตะวันตก
นามว่า ซึ่ีมง เดอ ลา ลูแบร์ ราชทูตของพระเจ้าหลุยส์ที่ ๑๔ แห่งฝร่ังเศส
ตามประวัตศิ าสตร์บันทึกไวว้ า่ เปน็ คนฉัลาด ช่างสงั เกต จดบันทึกเหตุการณ์สา� คัญ ๆ
ท่ีได้ผ่านหูผ่านตา ผู้เขียนมีความรู้สึกว่า หากท่าน ลา ลูแบร์ มาปรากฏิตัวในยุค
ปจั จบุ นั และไดเ้ หน็ บนั ทกึ ชว่ ยจา� ทหี่ ลวงพอ่ ถกั ถอ้ ยรอ้ ยเรยี งมาตงั้ แตต่ น้ จนจบครบถว้ น
กระบวนความแลว้ ไซึ่ร้ ราชทตู ฝรง่ั เศสทา่ นนี้ คงอบั อายชนดิ มว้ นเสอ่ื กลบั บา้ นแทบไมท่ นั
น่ันเพราะบันทึกช่วยจ�าของหลวงพอ่ วา่ กนั ที่จ�านวนแล้วมหี ลายพันเร่ือง ส้ันบ้าง ยาว
บ้าง ข้ึนอย่กู ับเรอื่ งราวเหตกุ ารณ์ หากว่ากันท่ีความละเอียดละออในเนื้อหา กค็ งไม่มี
บันทึกของชนชาติไหน ในยุคสมัยใด จะมาทัดเทียบเปรียบปาน ในบันทึกช่วยจ�าของ
หลวงพอ่ มที งั้ วนั เวลา สถานที่ บคุ คล ขน้ั ตอนพธิ กี าร คา� พดู สา� คญั ของบคุ คลทเี่ กย่ี วขอ้ ง
ในเหตกุ ารณ์ มคี ตธิ รรมแทรก มพี ระพทุ ธพจนย์ นื ยนั มคี วามเปน็ มาสาธกยกมาประกอบ
มคี วามรสู้ กึ ของผบู้ นั ทกึ บง่ บอกหลากหลาย มบี ทวเิ คราะหเ์ ปน็ ระยะ มบี ทสรปุ ในบางตอน
เชน่ เรอ่ื งตน้ ตาลในเขตองคพ์ ระปฐมเจดยี ห์ กั โคน่ ทา่ นจะบอกความเปน็ มาของตาลตน้ นี้
สาเหตทุ ที่ า� ใหห้ กั โคน่ แลว้ ปลกู ตน้ อนื่ ทดแทน ปลกู ตน้ อะไร เมอื่ ไหร่ มรี ายละเอยี ดอะไรบา้ ง
ลา� ดบั เรื่องราวไมม่ สี ับสน ละเอียดทุกขนั้ ตอน ขอ้ มูลครบบริบรู ณ์ (แม้ไม่อยาก “งดึ ”
แตค่ วามรสู้ กึ บงั คบั ไมไ่ ด้ นเี่ ป็นฝมี อื ของมนษุ ย์คนหน่ึงจริงหรือ)
ความดีอย่างอื่นของหลวงพ่อท่ีผู้เขียนยกมา อาจมีบุคคลอื่นท�าได้เทียมเท่าหรือ
ดีกวา่ แตถ่ ้าหากเป็นเรื่องการบันทกึ ช่วยจา� ผู้เขียนเชื่อมน่ั เหลอื เกนิ ทอดสายตาท่วั
ผนื แผ่นดินไทย รบั รองวา่ มีไม่ถึงสามคนทีจ่ ะเสมอเหมอื น (หากคิดวา่ ผเู้ ขยี นใสส่ ตี ีไขใ่ ห้
วงั เวอ่ ร์ กล็ องไปอ่านดู สบิ ปากว่าไมเ่ ทา่ ตาเหน็ )
111
พระเดชพระคุณ พระพรหมเวที
๒. ควัามกตัญ กู ตเวัทีี
ตอ่ สถาบนั พระมหากษตั รยิ ์ หลวงพ่อจะเนน้ ย�้าอยเู่ สมอ ใหพ้ ระสงฆ์์เหน็ ความ
สา� คญั ของสถาบนั พระมหากษตั รยิ ์ “หากพระราชามหากษตั รยิ ไ์ มม่ พี ระราชมนสั ศรทั ธา
เลอื่ มใสทา� นบุ า� รงุ ทรงเปน็ องคเ์ อกอคั รอปุ ถมั ภกปกปอ้ ง พระพทุ ธศาสนาจะยนื ยงคงอยู่
ได้อยา่ งไร” ดงั นั้น ทุกวนั สา� คัญอนั เกี่ยวขอ้ งกบั สถาบนั พระมหากษตั รยิ ์ หลวงพ่อจะ
ใหค้ วามสา� คญั เป็นอยา่ งมาก หากไมต่ ิดภาระเข้าไปฉัลองพระราชศรัทธาในพระราชวัง
ท่านจะเป็นประธานสงฆ์์ลงเองทุกงาน พอทราบข่าวว่า พระองค์ท่านจะเสด็จไปยัง
พระที่นัง่ ไกลกังวล อ�าเภอหวั หิน หรือจะเสดจ็ กลับ ท่านจะสอบถามเจา้ หนา้ ที่ตา� รวจ
ถึงก�าหนดการและเวลาที่จะผ่านองค์พระปฐมเจดีย์ ท่านจะส่ังการให้ส�านักงานจัด
ประโยชนฯ์ จัดสถานทส่ี า� หรับพระสงฆ์เ์ จรญิ ชยั มงคลคาถา เพ่ือถวายพระพรชัยมงคล
แล้วจัดถวายไทยธรรมแดพ่ ระสงฆ์์ในพิธอี ยา่ งเป็นทางการ
ต่อโย์มย์่าตุ้ย์ บุษบก ในชีวิตของผู้เขียนเคยเห็นคนดีมีความกตัญญูกตเวทีต่อ
บพุ การีชน มีจา� นวนไม่นอ้ ย แต่ผู้ที่จะมหี วั ใจไวเ้ ทดิ ทูนพระคุณแหง่ มารดาอยา่ งสุดจิต
สดุ ใจดงั เชน่ หลวงพอ่ นน้ั ยงั ไมเ่ คยพบ ตง้ั แตเ่ มอ่ื ครงั้ ทโี่ ยมยา่ ตยุ้ ยงั ชวี ติ เพอ่ื ยมิ้ แยม้ และ
หวั เราะ หลวงพอ่ จะนมิ นตพ์ ระสงฆ์ไ์ ปเจรญิ พระพทุ ธมนตฉ์ ันั เพลทบี่ า้ นอา� เภอบางคนที
ในวนั คลา้ ยวนั เกดิ ของโยมยา่ ตยุ้ ทกุ ปไี มเ่ คยขาด พระสงฆ์ผ์ มู้ คี วามคนุ้ เคยใกลช้ ดิ จะจา�
ได้อยา่ งแมน่ ยา� วันขึ้น ๑๕ ค่�า เดือน ๕ คือวันคล้ายวันเกิดของโยมย่าตยุ้ พอโยมยา่
ลว่ งลบั ดบั ขนั ธไ์ ปหวั เราะอยบู่ นสวรรคฟ์ ากฟา้ หลวงพอ่ กจ็ ะทา� บญุ อทุ ศิ หาในวนั คลา้ ยวนั
จากลาของโยมยา่ เปน็ ประจา� ทกุ ปี เพยี งแตก่ ารทา� บญุ อทุ ศิ น้ี ทา่ นถอื เอาวนั ทางสรุ ยิ คติ
คอื วนั ท่ี ๑๔ กนั ยายน ความกตญั ญทู ห่ี ลวงพอ่ มตี อ่ โยมยา่ ตยุ้ พระสงฆ์ส์ ามเณรในรนุ่ เกา่
จะทราบกระจ่างเป็นอย่างดี มีของกินอร่อยจะแวะหา ไปท�าบุญท่ีไหนมาจะไปบอก
ให้แม่ได้ชื่นใจรว่ มอนุโมทนาสาธุ เร่อื งใดที่แม่บอก การณ์ใดท่แี มข่ อหลวงพ่อไม่เคยขดั
“ฝากนอ้ งคนนดี้ ว้ ยนะ ดแู ลหลานคนนนั้ ดว้ ยนะ” เปน็ แบบอยา่ งใหอ้ นชุ นคนรนุ่ หลงั ได้
ยึดถือเปน็ ทฏิ ิฐานคุ ติทีด่ งี ามเปน็ ย่ิงนัก
ต่อพระอุปัช าย์์ ผู้เขียนไม่ได้รับรู้ถึงความงดงามในสายใยตอนมีชีวิต
ของพระอุปัชฌาย์กับหลวงพ่อผู้เป็นสัทธิวิหาริก หากนับตามขีดขั้นกาลเวลาก็ถือว่า
เป็นเดก็ รนุ่ หลัง เหน็ แตภ่ าพทห่ี ลวงพ่อเดินทางไปท�าบญุ อุทศิ ถวายใหก้ ับพระอุปชั ฌาย์
112
วุ ม ค
ของท่าน พระเดชพระคุณ พระวิกรมมุนี (ผล อุปติสฺโส) วัดปราสาททอง ต�าบล
ทา่ พเี่ ลยี้ ง อา� เภอเมอื งสพุ รรณบรุ ี จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี เปน็ ประจา� ทกุ ปี ฟงั จากทที่ า่ นอาจารย์
พระครพู ิทกั ษ์เจตยิ านุกิจ เล่าให้ฟัง ว่าทกุ ครัง้ ท่ีไป ไมใ่ ช่แตเ่ ฉัพาะทา� บุญถวายพระพธิ ี
ทา่ นใหร้ างวลั ลกู เดก็ เลก็ แดงและประชาชนทอ่ี ยแู่ ถวนนั้ นานปเี ขา้ ผคู้ นจะทราบขา่ วการ
มาทา� บญุ ถวายแด่พระอปุ ชั ฌาย์ของหลวงพอ่ จะมารอเพอ่ื รบั รางวัลอยา่ งอ่นุ หนาฝาคัง่
ต่อพระอาจัารย์์ ท�าเนียบแห่งพระอาจารย์ของหลวงพ่อ เท่าท่ีผู้เขียนจะ
พอทราบ กม็ ี พระเดชพระคณุ พระธรรมวโรดม อดตี เจา้ คณะภาค ๖ อดตี ผชู้ ว่ ยเจา้ อาวาส
วดั เบญจมบพิตรดสุ ติ วนาราม ราชวรวิหาร กรุงเทพมหานคร เม่อื ครัง้ ท่พี ระอาจารย์
รปู นี้ยังมชี ีวิต หลวงพอ่ จะนิมนต์ท่านมาทุกครง้ั ทวี่ ัดพระปฐมเจดยี ม์ งี าน ทา่ นเคารพ
นบนอบตอ่ พระอาจารยเ์ ปน็ อยา่ งมาก จากการสงั เกตของผเู้ ขยี นกเ็ หน็ วา่ พระอาจารย์
ทา่ นกจ็ ะเมตตาหลวงพอ่ มากเชน่ กนั เวลาพดู กบั ลกู ศษิ ยไ์ มไ่ ดย้ ม้ิ แตใ่ บหนา้ ดวงตาของ
ทา่ นกย็ มิ้ ไปดว้ ย นนั่ แสดงวา่ ยม้ิ ออกมาจากกน้ บง้ึ ของหวั ใจ บางครงั้ กม็ แี นะนา� อะไรบา้ ง
เลก็ ๆ นอ้ ย ๆ หลวงพ่อก็จะกม้ ลงนิด ๆ ประนมมือ “ครับ ๆ ไดค้ รับ” จติ วิญญาณ
ความเป็นครูสอนพระบาลขี อง พระเดชพระคณุ พระธรรมวโรมดม ลกู ศษิ ย์ท่ัวแนวแถว
ถนิ่ ดนิ ไทย ตา่ งกซ็ ึู่ กยกยอ่ งวา่ อยใู่ นระดบั ปรมาจารย์ แมแ้ ตผ่ เู้ ขยี นกย็ งั ไดเ้ ปน็ ลกู ศษิ ย์
ของทา่ นสมัยเรียนประโยค ป.ธ.๙ ที่วดั สามพระยา กรงุ เทพมหานคร
ตอ่ ผมู้ พี ระคณุ สมัยท่ีเข้ามาอย่วู ดั พระปฐมเจดยี ค์ รั้งแรก หลวงพ่อไดไ้ ปพง่ึ พา
อาศยั หลวงตาเรียบอยู่ทีก่ ุฏิสิ นั ติธรรม เมื่อหลวงตาเรียบมรณภาพ หลวงพอ่ ทา� หนา้ ท่ี
เป็นแมง่ าน จดั การพิธีบา� เพ็ญกศุ ลถวายอยา่ งสมเกยี รติ
ทา่ นพระมหาเมธี ธีรญาโณ (นามเดมิ สมศกั ดิ�) เคยอยู่เรยี นพระบาลีด้วยกันกบั
หลวงพ่อที่วัดพระปฐมเจดีย์ ภายหลังไปเรียนต่อท่ีประเทศอินเดีย แล้วย้ายเข้าไป
อยู่ท่ีวัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎ�ิ กรุงเทพมหานคร เมื่อไม่นานมานี้ มีข่าวส่งมาจากวัด
มหาธาตุฯ ว่า ตอนน้ี พระมหาเมธีตาบอดสองข้าง อยากจะกลับมาอาศัยอยู่ท่ีวัด
พระปฐมเจดีย์ ซึ่ึ่งเป็นสถานท่ีเคยเนามาเก่าก่อน พอทราบข่าว หลวงพ่อส่ังการให้
เตรียมกุฏิิรับรองในร่มธรรมไว้รอรับ ส่ังให้คุณสุรเชน จันทร์คูณ หัวหน้าส�านักงาน
จดั ประโยชนแ์ ละรกั ษาองคพ์ ระปฐมเจดยี ์ ไวยาวจั กรคนสา� คญั คอยดแู ลถวายขา้ วปลา
113
พระเดชพระคุณ พระพรหมเวที
อย่าให้ขาดตกบกพร่อง แต่รอจนนานสองนานท่านก็ยังไม่มา ล่าสุด ได้ทราบข่าว
จาก พระเดชพระคุณ พระสมุหวรคณิสสรสทิ ธิการ (พระมหาประเสริฐ) วัดพระเชตพุ น
วมิ ลมงั คลาราม กรุงเทพมหานคร ว่า พระมหาเมธีไดถ้ งึ แกม่ รณภาพ ตงั้ ศพบ�าเพญ็
กุศลที่วดั ซึ่อยสามคั คี (ธรรมสุขใจ) จังหวดั ปทมุ ธานี พอทราบข่าว ทั้งท่ีกา� ลังอาพาธ
ด้วยอาการเจ็บหลังนั่งไม่สะดวก หลวงพ่อก็ชวนเจ้าคณะจังหวัด ซึ่่ึงเป็นพระน้องชาย
ได้เดินทางไปเป็นเจา้ ภาพท�าบุญอทุ ศิ ให้ ส�าหรบั ท่านพระมหาเมธี (สมศักด�)ิ นี้ ผู้เขยี น
ไมท่ ราบรายละเอยี ดในสมั พนั ธภาพที่ท่านทง้ั สองเคยมตี ่อกัน แตล่ ักษณะของหลวงพ่อ
เม่อื ไดร้ บั ความดจี ากใครแลว้ จะไม่มวี ันหลงลมื
จ มิ ท
ดงั ท่ไี ด้ปรารภในเบ้ืองตน้ ว่าสาดแสงแห่งความดีงามของหลวงพอ่ ท่ผี ูเ้ ขยี นได้
น�าเสนอมา เป็นแค่เพียงบางเสี้ยว บอกกล่าวได้แค่เพียงบางส่วน มีบางความรู้สึก
ที่แอบหว่ัน ๆ อยู่เหมือนกันว่า คนอื่นจะมองว่าอวดอ้างความดีของหลวงพ่อด้วย
จ�านวนเงิน “ความดีเขาไม่ได้ท�าเพอ่ื อวดอา้ ง” ผู้เขียนกต็ อ้ งขอยอมรบั อยา่ งเตม็ หวั อก
ว่าเป็นความชื่นชมนิยมยกย่องในตัวของหลวงพ่อท่ีได้ซึ่ึมซึ่ับรับรู้ มันฝังอยู่ในหัวใจ
มานาน อยากแบง่ ปนั สาธยายใหผ้ คู้ นมารบั รู้ ตวั ผเู้ ขยี นเองเคยสนองงานทา่ นในตา� แหนง่
ผู้ช่วยเลขานุการโรงเรียนสหศึกษาบาลี เลขานุการเจ้าคณะภาค ๑๕ มีหลายครั้ง
ท่ีท�างานช้า ส่งผลให้งานของท่านเสียหาย หลวงพ่อก็หงุดหงิดบ้างตามธรรมเนียม
แต่ท่านไม่เคยเก็บเอามาใส่ใจ มีแต่หวังดี ส่งเสริมให้เจริญก้าวหน้าในหน้าท่ีการงาน
จนถึงวันน้ี คนใกล้ชิดท่านอื่นก็คล้ายกัน หลวงพ่อก็รักและส่งเสริมเสมอเหมือนกัน
ภาพภายนอกคนอาจจะเหน็ วา่ ทา่ นเสยี งดงั บางเวลา แตค่ วามใหอ้ ภยั ความรกั ความหวงั ดี
ความเสยี สละของทา่ นทอ่ี ยภู่ ายใน บางคนอาจจะมองไมเ่ หน็ ในชวี ติ ของผเู้ ขยี น มโี ยมพอ่
โยมแมใ่ ห้กา� เนดิ เล้ยี งดมู าจนจบชน้ั ประถมศึกษาปีที่ ๖ จากนน้ั มา คอื ช่วงวนั เวลาที่
อยใู่ นความอปุ ถมั ภ์ของหลวงพอ่ มาโดยตลอดจนถงึ วนั น้ี ท่านคือพ่อคนหน่ึงของผเู้ ขยี น
ถ้าไม่มีหลวงพ่อคุ้มเกล้ามา ผู้เขียนก็ไม่ได้เป็นเช่นวันน้ี ต้องขอบคุณหลวงพ่ีพระครู
พทิ ักษ์ หลวงพีพ่ ล หลวงพี่พระครอู ุตตรเกษม ท่ีช่วยทา� หน้าทีด่ ูแลอย่ขู ้าง ๆ หลวงพอ่
ยามป่วยไข้ก็คอยป้อนหยูกทายา จัดเตรียมภัตตาหารให้หลวงพ่อได้อ่ิมท้อง อุ่นกาย
เยน็ ใจ กราบ กราบ กราบ ครับ
114
อายุวฒั นมงคล ๘๑ ปี
ประมวลภาพ
115
พระเดชพระคณุ พระพรหมเวที
รับพระราชทานสมณศกั ดเ์ิ ป็นพระราชาคณะชนั้ สามัญ ท่ี “พระศรสี ธุ รรมเมธี” พ.ศ. ๒๕๒๖
รบั พระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชัน้ สามญั ท่ี “พระราชสุธรรมเมธ”ี พ.ศ. ๒๕๓๗
116
อายวุ ัฒนมงคล ๘๑ ปี
ถวายเงินมลู นิธชิ ยั พฒั นา
117
พระเดชพระคณุ พระพรหมเวที
ไดร้ บั โลพ่ ระราชทาน และเข็มเครอ่ื งหมายในฐานะผ้สู รา้ งคุณประโยชน์
ให้แกม่ ลู นธิ ริ าชประชานเุ คราะห์ พ.ศ. ๒๕๓๙
ไดร้ บั โลพ่ ระราชทาน มูลนธิ ริ าชประชานุเคราะห์
ณ พระตำ�หนกั ดุสดิ าลัย พ.ศ. ๒๕๔๓
118
อายวุ ัฒนมงคล ๘๑ ปี
เสด็จพระราชดำ�เนนิ เปน็ การสว่ นพระองค์ ๒๒ ม.ค. ๒๕๔๕
119
พระเดชพระคุณ พระพรหมเวที
เสด็จพระราชดำ�เนนิ เปน็ การส่วนพระองค์ ๒๒ ม.ค. ๒๕๔๕
120
อายวุ ฒั นมงคล ๘๑ ปี
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยหู่ ัวภมู พิ ลอดลุ ยเดชมหาราช ลน้ เกลา้ รชั กาลท่ี ๙
เสดจ็ พระราชด�ำ เนนิ เปน็ การสว่ นพระองค์ ทรงถวายเคร่อื งสักการบชู า
องค์พระปฐมเจดีย์ และหลวงพอ่ พระรว่ งโรจนฤทธ์ิ เมื่อวันที่ ๒๒ มนี าคม พ.ศ. ๒๕๔๕
121
พระเดชพระคณุ พระพรหมเวที
รบั พระราชทานพัดรอง
สมเด็จพระนางเจา้ สิรกิ ิติ์ พระบรมราชินนี าถ ในพระบาทสมเด็จพระเจา้ อยูห่ ัวฯ รัชกาลท่ี ๙
เสดจ็ พระราชดำ�เนนิ เป็นการส่วนพระองค์ ทรงนมัสการองค์พระปฐมเจดีย์
เม่อื วันที่ ๑๒ เมษายน พ.ศ. ๒๕๔๗ เวลา ๐๑.๑๒ - ๐๑.๒๔ น.
122
อายุวฒั นมงคล ๘๑ ป
สมเด็จพระนางเจา้ สิริกติ ์ิ พระบรมราชินนี าถ ในพระบาทสมเด็จพระเจา้ อย่หู วั ฯ รัชกาลท่ี ๙
ทรงบาำ เบญ็ พระราชกศุ ลประทักษณิ องคพ์ ระปฐมเจดยี ์ เน่อื งในวันวสิ าขบูชา
เม่ือวันที่ ๓๑ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๐ เวลา ๒๒.๐๐ - ๒๓.๔๕ น.
123
พระเดชพระคุณ พระพรหมเวที
พระบาทสมเดจ็ พระวชิรเกลา้ เจ้าอยูห่ วั ขณะด�ำ รงพระอิสรยิ ยศ
สมเด็จพระบรมโอรสาธริ าชฯ สยามมกฎุ ราชกุมาร ขณะยงั ทรงผนวชเป็นพระภกิ ษุ
เสด็จพระราชดำ�เนนิ มาถวายสกั การะบชู าองคพ์ ระปฐมเจดีย์
พระราชทานเททองหลอ่ พระพทุ ธรูป ณ วัดพระปฐมเจดยี ์
เพือ่ ประดิษฐานอยู่ ณ มขุ แกว้ วิหารหลวง เมือ่ วันที่ ๑๙ พ.ย. ๒๕๒๑
ต่อมา พระพุทธรูปองค์นี้ได้รับพระราชทานนามวา่ พระพทุ ธมหาวชิรมารวิชัย
124
อายวุ ฒั นมงคล ๘๑ ปี
สมเดจ็ พระบรมโอรสาธริ าชฯ สยามมกุฎราชกมุ าร
เสด็จถวายผา้ พระกฐนิ ณ วดั พระปฐมเจดยี ์ เมื่อวันท่ี ๗ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๐
สมเด็จพระบรมโอรสาธริ าชฯ สยามมกุฎราชกุมาร
เสด็จถวายผ้าพระกฐิน ณ วดั พระปฐมเจดีย์ เมื่อวันที่ ๓๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๒๖
125
พระเดชพระคณุ พระพรหมเวที
ทรงเจมิ และเชญิ ระฆังขนึ้ สยู่ อดนพศูลยอ์ งค์พระปฐมเจดีย์
ประทับในพระวหิ ารหลวง ทรงนมสั การพระพทุ ธสิหงิ ค์ เม่อื วนั ท่ี ๓๑ ต.ค. ๒๕๒๖
126
อายุวัฒนมงคล ๘๑ ปี
เสด็จผา่ นศาลาโถง ด้านทศิ เหนอื องคพ์ ระปฐมเจดยี ์ มพี สกนกิ รเฝ้ารบั เสดจ็ เปน็ จ�ำ นวนมาก
เสด็จพุทธมณฑล ทรงถวายผา้ ไตรจีวร
127
พระเดชพระคุณ พระพรหมเวที
เสดจ็ องคพ์ ระปฐมเจดยี ์ พระราชทานเททองหล่อ ๒๔ ก.พ. ๒๕๔๐
128
อายวุ ฒั นมงคล ๘๑ ปี
ทรงปลูกต้นจันทน์ เมื่อวันที่ ๒๔ กมุ ภาพนั ธ์ พ.ศ. ๒๕๔๐
รับพระราชทานสมณศักดิ์ชน้ั เทพ ท่ี “พระเทพปริยัตมิ นุ ี” พ.ศ. ๒๕๔๒
129
พระเดชพระคณุ พระพรหมเวที
รับพระราชทานสมณศกั ดิ์ชั้นธรรม ที่ “พระธรรมปรยิ ัติเวท”ี พ.ศ. ๒๕๔๗
รบั พระราชทานสมณศักด์ชิ ั้นรองสมเดจ็ พระราชาคณะ ที่ “พระพรหมเวท”ี พ.ศ. ๒๕๕๗
130
อายวุ ฒั นมงคล ๘๑ ป
รับพระราชทานสมณศกั ด์ชิ ั้นรองสมเดจ็ พระราชาคณะ ที่ “พระพรหมเวที” พ.ศ. ๒๕๕๗
รบั พระราชทานสมณศักด์ชิ ัน้ รองสมเด็จพระราชาคณะ ท่ี “พระพรหมเวที” พ.ศ. ๒๕๕๗
131
พระเดชพระคุณ พระพรหมเวที
รบั เสดจ็ สมเดจ็ พระเจ้าพ่นี างเธอ เจา้ ฟา้ กลั ยาณิวฒั นา กรมหลวงนราธวิ าสราชนครินทร์
รบั เสด็จ ณ พทุ ธมณฑล
132
อายวุ ฒั นมงคล ๘๑ ปี
สมเด็จพระเจ้าพีน่ างเธอ เจ้าฟา้ กลั ยาณวิ ฒั นา กรมหลวงนราธวิ าสราชนครินทร์
เสด็จเป็นการสว่ นพระองค์ ณ องค์พระปฐมเจดีย์ วดั พระปฐมเจดยี ์
เพ่อื ทรงพระกจิ กรรมตัง้ หนว่ ยรับบรจิ าคซ้ือขาเทยี ม มลู นิธิขาเทียมฯ
เมอ่ื วนั ท่ี ๓๐ มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๕
133
พระเดชพระคุณ พระพรหมเวที
รบั เสด็จ ณ กองอำ�นวยการ องค์พระปฐมเจดีย์
สมเดจ็ พระเจา้ ภคนิ ีเธอ เจา้ ฟา้ เพชรรตั นราชสดุ า สริ โิ สภาพัณณวดี
เสด็จถวายผา้ พระกฐนิ ปี พ.ศ. ๒๕๒๓ ณ พระอโุ บสถวัดพระปฐมเจดยี ์
134
อายุวฒั นมงคล ๘๑ ปี
สมเดจ็ พระกนิษฐาธริ าชเจา้ กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสดุ าฯ สยามบรมราชกุมารี
เสดจ็ ในการรบั บริจาคขาเทียม เมือ่ วนั ท่ี ๒๐ มนี าคม พ.ศ. ๒๕๔๗
135
พระเดชพระคณุ พระพรหมเวที
สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจา้ ฟ้าจุฬาภรณวลยั ลักษณ์ อัครราชกุมารีฯ
ทรงถวายผ้าไตรจวี ร ณ พุทธมณฑล จงั หวัดนครปฐม
136
อายวุ ฒั นมงคล ๘๑ ป
พระเจา้ วรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี กรมหม่นื สุทธนารนี าถ
ทรงถวายโลร่ างวลั พระราชทานมหดิ ลวรานุสรณ์
เม่อื วนั ท่ี ๒๗ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๔๔ ณ พระตำาหนกั สวนกุหลาบ
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองคเ์ จา้ โสมสวลี กรมหมื่นสทุ ธนารนี าถ
เสด็จถวายผ้าพระกฐนิ ณ พระอุโบสถวัดพระปฐมเจดีย์ เม่อื วนั ท่ี ๑๐ พฤศจิกายน ๒๕๕๐
137
พระเดชพระคุณ พระพรหมเวที
สมเดจ็ พระเจา้ ลูกเธอ
เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา
นเรนทริ าเทพยวดี
เมื่อครัง้ ดาำ รงพระอสิ ริยยศ
พระเจ้าหลานเธอ
พระองค์เจา้ พชั รกติ ิยาภา
เสดจ็ แทนพระองคถ์ วายผา้ พระกฐนิ
ณ พระอุโบสถวัดพระปฐมเจดีย์
เมอ่ื วันที่ ๖ พ.ย. ๒๕๔๓
และเสด็จมาวดั พระปฐมเจดีย์
เป็นการสว่ นพระองค์หลายคร้งั
138
อายุวฒั นมงคล ๘๑ ปี
139
พระเดชพระคุณ พระพรหมเวที
สมเด็จพระเจา้ ลูกเธอ เจา้ ฟ้าสิริวณั ณวรี นารรี ตั นราชกัญญา
เมื่อครง้ั ดาำ รงพระอสิ รยิ ยศ พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าสิรวิ ณั ณวรีนารรี ตั น์
เสด็จทรงบาำ เพญ็ พระกศุ ลถวายผ้าพระกฐิน
เม่ือวันท่ี ๒๑ พ.ย. ๒๕๕๘ เวลา ๑๔.๐๐ น.
140
อายุวฒั นมงคล ๘๑ ปี
ปฏสิ ันถารตอ้ นรบั พระมหาเถระตา่ งประเทศ
พธิ ีรับพระบรมสารีริกธาตุ และ พิธีถวายพระพุทธรปู ณ ศนู ยว์ ฒั นธรรมไทยพระปฐมเจดยี ์ - ศรลี ังกา
กรงุ โคลัมโบ ประเทศศรลี ังกา เม่ือวันที่ ๒๒ - ๒๗ พ.ย. ๒๕๔๖
141
พระเดชพระคณุ พระพรหมเวที
142
อายวุ ัฒนมงคล ๘๑ ปี
ปฏสิ ันถารตอ้ นรับพระมหากษัตรยิ แ์ ละผ้นู �ำ ต่างประเทศ
143
พระเดชพระคณุ พระพรหมเวที
144
อายวุ ฒั นมงคล ๘๑ ปี
ปฏสิ นั ถารตอ้ นรบั นายกรฐั มนตรีของประเทศไทย
ฯพณฯ พลเอกเปรม ตณิ สลู านนท์ ประธานองคมนตรี เปน็ ผู้แทนพระองคถ์ วายผ้าพระกฐนิ
ณ วัดพระปฐมเจดีย์ ราชวรมหาวหิ าร เมื่อวนั ท่ี ๖ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๕
145
พระเดชพระคณุ พระพรหมเวที
146
อายุวฒั นมงคล ๘๑ ปี
147
พระเดชพระคณุ พระพรหมเวที
148
อายวุ ฒั นมงคล ๘๑ ปี
ตอ้ นรับ ฯพณฯ นายกชวน หลกี ภยั ปี ๒๕๓๗