เรื่อง การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 1Energy Conservation Technology Co.,ltd.เรื่อง การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว(Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)ดร.ศุภชัย ปัญญาวีร์ อ.ธิปพล ช้างแย้ม อ.อภิวัฒน์ ปิดตะ บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Boiler) เป็นวิธีสำคัญในการลดต้นทุนพลังงานและลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ซึ่งสามารถทำได้ด้วยแนวทางดังต่อไปนี้1. การเพิ่มประสิทธิภาพของหม้อไอน้ำ• ตรวจสอบและบำรุงรักษาเป็นประจำ การทำความสะอาดท่อไอน้ำ การตรวจสอบส่วนที่รั่ว และการตั้งค่าอุปกรณ์อย่างเหมาะสมช่วยให้หม้อไอน้ำทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ• ควบคุมการเผาไหม้ใช้อุปกรณ์ควบคุมการเผาไหม้ (Combustion Control) เพื่อให้มีอัตราส่วนอากาศและเชื้อเพลิงเหมาะสมที่สุด• ติดตั้ง Economizer ใช้ Economizer เพื่อดึงพลังงานความร้อนจากก๊าซไอเสียกลับมาใช้ในระบบ2. การจัดการระบบไอน้ำ• ลดการสูญเสียความร้อน ใช้ฉนวนหุ้มท่อและอุปกรณ์ต่าง ๆ เพื่อป้องกันการสูญเสียพลังงาน• ควบคุมแรงดันไอน้ำ ตั้งค่าความดันให้อยู่ในระดับที่เหมาะสมกับการใช้งานเพื่อลดการใช้พลังงานโดยไม่จำเป็น• ใช้ไอน้ำอย่างมีประสิทธิภาพ ตรวจสอบและลดการรั่วไหลของไอน้ำในระบบ3. การใช้เทคโนโลยีและอุปกรณ์ประหยัดพลังงาน• เครื่องพ่นเชื้อเพลิงประสิทธิภาพสูง ใช้หัวพ่นเชื้อเพลิงที่ออกแบบมาเพื่อลดการสูญเสียพลังงานจากการเผาไหม้• ติดตั้งตัวควบคุมอุณหภูมิอัตโนมัติช่วยปรับระดับการทำงานของหม้อไอน้ำให้เหมาะสมกับความต้องการใช้งาน• ใช้พลังงานเสริม เช่น การใช้พลังงานแสงอาทิตย์หรือพลังงานชีวมวลร่วมกับหม้อไอน้ำเพื่อลดการพึ่งพาเชื้อเพลิงเหลว4. การอบรมและสร้างความตระหนัก• อบรมพนักงาน ให้ความรู้เกี่ยวกับการใช้งานและการบำรุงรักษาหม้อไอน้ำอย่างมีประสิทธิภาพ• ติดตามและวิเคราะห์การใช้พลังงาน ใช้ระบบตรวจสอบ (Energy Monitoring) เพื่อติดตามการใช้พลังงานและปรับปรุงการทำงานของหม้อไอน้ำอย่างต่อเนื่อง

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 2Energy Conservation Technology Co.,ltd.5. การจัดการเชื้อเพลิง• เลือกใช้เชื้อเพลิงคุณภาพดีใช้เชื้อเพลิงที่มีคุณสมบัติการเผาไหม้ที่ดีเพื่อลดการสูญเสียพลังงาน• จัดการคลังเชื้อเพลิงอย่างมีประสิทธิภาพ ป้องกันการเสื่อมคุณภาพของเชื้อเพลิงระหว่างการจัดเก็บ❖ รายละเอียดการประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลวA1. การเพิ่มประสิทธิภาพของหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว การเพิ่มประสิทธิภาพของหม้อไอน้ำสามารถช่วยลดการใช้พลังงานและลดต้นทุนการดำเนินงานได้ ซึ่งสามารถทำได้ผ่านแนวทางต่อไปนี้1.1 การตรวจสอบและบำรุงรักษาหม้อไอน้ำ• ทำความสะอาดท่อไอน้ำ คราบตะกรันและเขม่าที่สะสมในท่อสามารถลดประสิทธิภาพการถ่ายเทความร้อนได้• ตรวจสอบจุดรั่ว การรั่วไหลของไอน้ำหรือเชื้อเพลิงส่งผลให้เกิดการสูญเสียพลังงาน• เปลี่ยนอะไหล่เสื่อมสภาพ เช่น หัวพ่นเชื้อเพลิง (Burner Nozzle) และซีลต่าง ๆ เพื่อรักษาประสิทธิภาพของการเผาไหม้1.2 การปรับปรุงการเผาไหม้• ควบคุมอัตราส่วนอากาศต่อเชื้อเพลิง ใช้ระบบควบคุมการเผาไหม้ (Combustion Control System) เพื่อรักษาอัตราส่วนให้เหมาะสม ป้องกันการเผาไหม้ที่ไม่สมบูรณ์หรือการใช้พลังงานเกินความจำเป็น• ใช้หัวพ่นเชื้อเพลิงประสิทธิภาพสูง ช่วยกระจายเชื้อเพลิงให้ละเอียดและสม่ำเสมอ ลดการสูญเสียพลังงาน• ติดตั้งเครื่องวัดก๊าซไอเสีย (Flue Gas Analyzer) เพื่อตรวจสอบปริมาณออกซิเจน (O₂) และคาร์บอนมอนอกไซด์ (CO) เพื่อปรับปรุงการเผาไหม้1.3 การลดการสูญเสียความร้อน• ติดตั้ง Economizer ใช้ Economizer เพื่อดึงความร้อนจากก๊าซไอเสียมาอุ่นน้ำป้อน (Feed Water) ลดการใช้พลังงานจากเชื้อเพลิง• ใช้วัสดุฉนวนที่มีคุณภาพ เช่น การหุ้มท่อไอน้ำและหม้อไอน้ำเพื่อลดการสูญเสียความร้อน• ลดการเกิดควันดำ ควันดำเป็นผลจากการเผาไหม้ที่ไม่สมบูรณ์ ซึ่งเป็นสัญญาณของการสูญเสียพลังงาน

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 3Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.4 การปรับแรงดันและอุณหภูมิที่เหมาะสม• ตั้งค่าแรงดันไอน้ำให้เหมาะสม ปรับแรงดันไอน้ำให้เหมาะสมกับความต้องการใช้งาน ลดการสูญเสียพลังงานที่ไม่จำเป็น• ควบคุมอุณหภูมิไอเสีย ติดตามอุณหภูมิไอเสียอย่างต่อเนื่องเพื่อให้แน่ใจว่ากระบวนการถ่ายเทความร้อนมีประสิทธิภาพ1.5 การใช้เทคโนโลยีขั้นสูง• ระบบควบคุมอัตโนมัติ (Automation) ใช้ระบบควบคุมอัตโนมัติ เช่น PLC หรือ SCADA เพื่อตรวจสอบและควบคุมการทำงานของหม้อไอน้ำแบบเรียลไทม์• ปรับปรุงระบบป้อนน้ำ ใช้ปั๊มน้ำที่มีประสิทธิภาพสูงและควบคุมด้วย VFD (Variable Frequency Drive) เพื่อลดการใช้พลังงานo ผลลัพธ์ที่ได้• ลดการใช้เชื้อเพลิงและลดต้นทุน• ยืดอายุการใช้งานของหม้อไอน้ำ• ลดการปล่อยมลพิษทางอากาศ• เพิ่มความน่าเชื่อถือและความปลอดภัยในการทำงาน❖รายละเอียดการเพิ่มประสิทธิภาพของหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว1.1 การตรวจสอบและบำรุงรักษาหม้อไอน้ำ การตรวจสอบและบำรุงรักษาหม้อไอน้ำอย่างสม่ำเสมอมีความสำคัญในการรักษาประสิทธิภาพการทำงาน ลดการสูญเสียพลังงาน และยืดอายุการใช้งานของระบบ ซึ่งควรดำเนินการดังนี้1) การตรวจสอบประจำวัน• ตรวจสอบแรงดันและอุณหภูมิให้แรงดันและอุณหภูมิของหม้อไอน้ำอยู่ในเกณฑ์ที่กำหนด• ตรวจสอบระดับน้ำป้อน ตรวจสอบระดับน้ำในหม้อไอน้ำเพื่อป้องกันการเกิด Overheating หรือ Dry Run• ตรวจสอบเสียงและการสั่นสะเทือน เสียงผิดปกติหรือการสั่นอาจเป็นสัญญาณของปัญหาในส่วนประกอบ2) การตรวจสอบประจำเดือน• ตรวจหารอยรั่ว ตรวจสอบจุดรั่วไหลของไอน้ำ เชื้อเพลิง หรือของเหลวในระบบ เช่น ท่อ, วาล์ว, ซีล

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 4Energy Conservation Technology Co.,ltd.• ตรวจสภาพหัวพ่นเชื้อเพลิง (Burner) หัวพ่นเชื้อเพลิงต้องสะอาดและไม่มีรอยชำรุดเพื่อให้การเผาไหม้มีประสิทธิภาพ• ตรวจสอบการสะสมของตะกรัน ตะกรันที่สะสมในหม้อไอน้ำหรือท่อไอน้ำจะลดการถ่ายเทความร้อนและเพิ่มการใช้พลังงาน3) การบำรุงรักษาประจำปี• ทำความสะอาดภายในหม้อไอน้ำo ทำความสะอาดท่อไฟ (Fire Tube) และท่อน้ำ (Water Tube) เพื่อกำจัดคราบตะกรันหรือเขม่าที่สะสมo ใช้สารเคมีหรือวิธีการกลเพื่อกำจัดคราบภายใน• ตรวจสอบวาล์วและปั๊มน้ำo ตรวจสอบวาล์ว Safety Valve, Feed Water Valve และ Blowdown Valve เพื่อให้มั่นใจว่าทำงานได้อย่างถูกต้องo บำรุงรักษาปั๊มน้ำเพื่อให้ระบบน้ำป้อนทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ• ตรวจสอบโครงสร้างและฉนวนo ตรวจสอบโครงสร้างของหม้อไอน้ำเพื่อป้องกันการผุกร่อน (Corrosion)o ซ่อมแซมหรือเปลี่ยนฉนวน (Insulation) ที่ชำรุดเพื่อป้องกันการสูญเสียความร้อน4) การสอบเทียบและปรับตั้งค่า• สอบเทียบเครื่องมือวัด (Calibration) เช่น เกจวัดแรงดัน (Pressure Gauge) และเครื่องวัดอุณหภูมิ (Thermometer) เพื่อความแม่นยำ• ปรับตั้งค่าระบบควบคุมการเผาไหม้ให้มีอัตราส่วนอากาศต่อเชื้อเพลิงที่เหมาะสม5) การบันทึกข้อมูลและการวิเคราะห์• จัดทำบันทึกการบำรุงรักษา บันทึกข้อมูลการตรวจสอบและการซ่อมบำรุงเพื่อติดตามและวางแผนในอนาคต• วิเคราะห์ข้อมูลพลังงาน ตรวจสอบประสิทธิภาพการทำงานของหม้อไอน้ำและระบุจุดที่สามารถปรับปรุงได้6) การใช้บริการจากผู้เชี่ยวชาญ• จ้างผู้เชี่ยวชาญด้านหม้อไอน้ำเพื่อทำการตรวจสอบเชิงลึก เช่น การตรวจสอบความหนาของผนังหม้อไอน้ำ (Ultrasonic Thickness Testing)• รับคำปรึกษาเกี่ยวกับการปรับปรุงประสิทธิภาพจากวิศวกรหม้อไอน้ำที่มีใบรับรองo ผลลัพธ์ของการตรวจสอบและบำรุงรักษา• ลดการสูญเสียพลังงานและลดค่าใช้จ่าย• ป้องกันการหยุดทำงานฉุกเฉิน (Downtime)• เพิ่มความปลอดภัยในการใช้งาน• ยืดอายุการใช้งานของหม้อไอน้ำและระบบที่เกี่ยวข้อง

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 5Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.1.2 ตารางการตรวจสอบและบำรุงรักษาหม้อไอน้ำ การวางแผนตารางการตรวจสอบและบำรุงรักษาหม้อไอน้ำเป็นสิ่งสำคัญในการเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน ลดค่าใช้จ่าย และเพิ่มความปลอดภัย ตารางต่อไปนี้สามารถปรับใช้ได้ตามลักษณะการใช้งานและประเภทของหม้อไอน้ำ1) การตรวจสอบประจำวันรายการตรวจสอบ รายละเอียด ผู้รับผิดชอบตรวจระดับน้ำป้อน ตรวจสอบให้ระดับน้ำอยู่ในช่วงที่กำหนด ผู้ปฏิบัติงานตรวจแรงดันและอุณหภูมิแรงดันและอุณหภูมิต้องอยู่ในช่วงที่ปลอดภัย ผู้ปฏิบัติงานตรวจการรั่วไหลของไอน้ำตรวจสอบจุดเชื่อมต่อ ท่อ และวาล์วต่าง ๆ ผู้ปฏิบัติงานตรวจสภาพการเผาไหม้ ตรวจดูสีของเปลวไฟ (ควรเป็นสีเหลืองหรือฟ้า)ผู้ปฏิบัติงาน2) การตรวจสอบประจำสัปดาห์รายการตรวจสอบ รายละเอียด ผู้รับผิดชอบตรวจและทำความสะอาดหัวพ่นเชื้อเพลิง ขจัดคราบเขม่าและสิ่งสกปรก ช่างผู้ชำนาญการตรวจคุณภาพน้ำป้อน ทดสอบค่าความเป็นด่าง (pH) และค่าของแข็งละลายน้ำ (TDS)ผู้ควบคุมหม้อไอน้ำตรวจสอบการรั่วไหลของน้ำมันหรือเชื้อเพลิง ดูจุดเชื่อมต่อของท่อเชื้อเพลิง ผู้ปฏิบัติงาน

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 6Energy Conservation Technology Co.,ltd.3) การตรวจสอบประจำเดือนรายการตรวจสอบ รายละเอียด ผู้รับผิดชอบทำความสะอาดท่อไอน้ำ กำจัดคราบตะกรันและเขม่าภายใน ช่างผู้ชำนาญการตรวจสอบระบบควบคุมตรวจสอบและสอบเทียบเซ็นเซอร์, เกจวัดแรงดัน และเครื่องวัดอุณหภูมิผู้ควบคุมหม้อไอน้ำตรวจสอบ Safety Valveตรวจสอบการทำงานของวาล์วเพื่อความปลอดภัย ช่างผู้ชำนาญการ4) การตรวจสอบประจำปีรายการตรวจสอบ รายละเอียด ผู้รับผิดชอบตรวจสอบโครงสร้างและความหนาของผนังหม้อไอน้ำ ใช้ Ultrasonic Testing เพื่อตรวจหารอยผุกร่อน วิศวกรที่ได้รับใบอนุญาตตรวจสอบ Economizerตรวจสอบและทำความสะอาดเพื่อให้ระบบดึงความร้อนได้มีประสิทธิภาพสูงสุด ช่างผู้ชำนาญการบำรุงรักษาปั๊มน้ำป้อน เปลี่ยนชิ้นส่วนที่สึกหรอและตรวจสอบการทำงาน ช่างผู้ชำนาญการทำความสะอาดและตรวจสอบภายในหม้อไอน้ำทำความสะอาดท่อไฟ (Fire Tube) และท่อน้ำ (Water Tube)วิศวกรหม้อไอน้ำ

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 7Energy Conservation Technology Co.,ltd.5) ตารางการเปลี่ยนหรือปรับปรุงอุปกรณ์ (ระยะยาว)รายการ ระยะเวลา (ปี) หมายเหตุเปลี่ยนฉนวนหม้อไอน้ำ ทุก 3-5 ปี หากมีการเสื่อมสภาพปรับปรุงระบบควบคุมอัตโนมัติ ทุก 5-7 ปี เพิ่มเทคโนโลยีใหม่ตรวจสอบถังเก็บน้ำและถังแยกไอน้ำ ทุก 2 ปี ตรวจหารอยรั่วo เคล็ดลับเพิ่มเติม• การจดบันทึก บันทึกข้อมูลทุกครั้งที่มีการตรวจสอบหรือบำรุงรักษา เพื่อใช้วิเคราะห์แนวโน้มการเสื่อมสภาพ• แผนสำรอง มีแผนสำรองในกรณีฉุกเฉิน เช่น การหยุดทำงานของหม้อไอน้ำ1.2 การปรับปรุงการเผาไหม้ในหม้อไอน้ำ การปรับปรุงการเผาไหม้ในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลวช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน ลดการปล่อยมลพิษ และลดต้นทุนการดำเนินงาน ซึ่งสามารถดำเนินการได้ดังนี้1.2.1 การควบคุมอัตราส่วนอากาศต่อเชื้อเพลิง• ปรับสัดส่วนอากาศและเชื้อเพลิงให้เหมาะสมo การใช้อากาศเกินพอดี (Excess Air) ทำให้สูญเสียพลังงานความร้อนผ่านก๊าซไอเสียo การใช้อากาศน้อยเกินไป (Insufficient Air) ทำให้เกิดการเผาไหม้ไม่สมบูรณ์ ซึ่งส่งผลให้เกิดควันดำและสิ้นเปลืองเชื้อเพลิง• ใช้เซ็นเซอร์ตรวจจับก๊าซไอเสีย (Flue Gas Analyzer)o ตรวจวัดปริมาณออกซิเจน (O₂) และคาร์บอนมอนอกไซด์ (CO) ในก๊าซไอเสียเพื่อตั้งค่าการเผาไหม้ให้สมดุล1.2.2 การปรับปรุงหัวพ่นเชื้อเพลิง (Burner)• เลือกหัวพ่นที่เหมาะสมo ใช้หัวพ่นเชื้อเพลิงที่ออกแบบมาให้เหมาะกับประเภทเชื้อเพลิงและปริมาณความร้อนที่ต้องการ

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 8Energy Conservation Technology Co.,ltd.• บำรุงรักษาหัวพ่นo ทำความสะอาดหัวพ่นเพื่อป้องกันการอุดตันและการกระจายตัวของเชื้อเพลิงที่ไม่สม่ำเสมอo เปลี่ยนหัวพ่นที่เสื่อมสภาพเพื่อลดการสูญเสียพลังงาน1.2.3 การติดตั้งระบบควบคุมการเผาไหม้อัตโนมัติ• Combustion Control Systemo ระบบควบคุมอัตโนมัติช่วยปรับอัตราส่วนอากาศและเชื้อเพลิงแบบเรียลไทม์ โดยใช้เซ็นเซอร์และตัวควบคุมแบบดิจิทัลo ลดความผิดพลาดจากการตั้งค่าด้วยมือและเพิ่มความแม่นยำ• Oxygen Trim Controlo ใช้ระบบควบคุมที่สามารถปรับปริมาณออกซิเจนในกระบวนการเผาไหม้ตามความต้องการจริง1.2.4 การลดความร้อนสูญเสียในก๊าซไอเสีย• ติดตั้ง Economizero ดึงความร้อนจากก๊าซไอเสียมาอุ่นน้ำป้อน (Feed Water) ก่อนเข้าสู่หม้อไอน้ำ• ควบคุมอุณหภูมิไอเสียo หากอุณหภูมิไอเสียสูงเกินไป อาจบ่งชี้ว่าพลังงานความร้อนสูญเสียไปโดยเปล่าประโยชน์o ปรับปรุงการถ่ายเทความร้อนในหม้อไอน้ำเพื่อใช้พลังงานได้เต็มที่1.2.5 การเฝ้าตรวจสภาพการเผาไหม้• วิเคราะห์เปลวไฟo เปลวไฟที่เหมาะสมควรมีสีฟ้าหรือสีเหลืองทอง หากมีควันดำแสดงว่าการเผาไหม้ไม่สมบูรณ์• บันทึกค่าก๊าซไอเสียo ติดตามค่าการปล่อย CO₂, CO, และ NOₓ เพื่อประเมินคุณภาพของการเผาไหม้1.2.6 การอบรมและเพิ่มทักษะให้กับผู้ปฏิบัติงาน• อบรมผู้ปฏิบัติงานเกี่ยวกับการตั้งค่าหม้อไอน้ำและการเผาไหม้ให้มีประสิทธิภาพ• ให้ความรู้เรื่องการใช้เครื่องมือวิเคราะห์ก๊าซไอเสียและการตั้งค่าหัวพ่นเชื้อเพลิง

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 9Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.2.7 การใช้เชื้อเพลิงคุณภาพดี• เลือกใช้เชื้อเพลิงเหลวที่มีค่าความร้อนสูงและปริมาณกำมะถันต่ำเพื่อลดมลพิษและการอุดตันในหม้อไอน้ำ• จัดเก็บเชื้อเพลิงในสถานที่ที่เหมาะสมเพื่อป้องกันการเสื่อมสภาพo ผลลัพธ์ของการปรับปรุงการเผาไหม้• เพิ่มประสิทธิภาพการใช้เชื้อเพลิง ลดการสิ้นเปลือง• ลดการปล่อยมลพิษ เช่น ควันดำ และก๊าซ CO• ยืดอายุการใช้งานของหม้อไอน้ำและลดต้นทุนการบำรุงรักษา การปรับปรุงการเผาไหม้เป็นองค์ประกอบสำคัญในการพัฒนาประสิทธิภาพโดยรวมของหม้อไอน้ำ และส่งผลดีต่อทั้งด้านเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อม❖ รายละเอียดการปรับปรุงการเผาไหม้ในหม้อไอน้ำ1.2.1 การควบคุมอัตราส่วนอากาศต่อเชื้อเพลิง การควบคุมอัตราส่วนอากาศต่อเชื้อเพลิง (Air-to-Fuel Ratio) ในหม้อไอน้ำเป็นกระบวนการสำคัญที่ช่วยให้การเผาไหม้มีประสิทธิภาพสูงสุด ลดการใช้เชื้อเพลิง ลดการปล่อยมลพิษ และลดความสูญเสียพลังงานผ่านก๊าซไอเสีย การควบคุมนี้เน้นให้มีการใช้ออกซิเจนในปริมาณที่เหมาะสมกับปริมาณเชื้อเพลิง1.2.1.1 หลักการพื้นฐาน• อากาศมากเกินไป (Excess Air)o ทำให้เกิดการสูญเสียพลังงานความร้อนผ่านก๊าซไอเสียที่มีปริมาณไนโตรเจน (N₂) และออกซิเจน (O₂) สูงo ประสิทธิภาพการเผาไหม้ลดลง• อากาศน้อยเกินไป (Insufficient Air)o ทำให้เกิดการเผาไหม้ไม่สมบูรณ์ (Incomplete Combustion)o เพิ่มการปล่อยควันดำ, คาร์บอนมอนอกไซด์ (CO), และเขม่า

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 10Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.2.1.2 ขั้นตอนในการควบคุมอัตราส่วนอากาศต่อเชื้อเพลิง1) การติดตั้งและใช้งานระบบตรวจวัดก๊าซไอเสีย• Flue Gas Analyzero ใช้เครื่องตรวจวัดค่าก๊าซไอเสีย เช่น ออกซิเจน (O₂), คาร์บอนไดออกไซด์ (CO₂), และคาร์บอนมอนอกไซด์ (CO)o วิเคราะห์ค่า O₂ และ CO เพื่อตั้งค่าอัตราส่วนอากาศและเชื้อเพลิงให้สมดุล• ตั้งค่าควบคุมออกซิเจนที่เหมาะสมo ค่า O₂ ที่เหมาะสมควรอยู่ในช่วง 2%-4% ของก๊าซไอเสีย ขึ้นอยู่กับประเภทเชื้อเพลิงและการออกแบบหม้อไอน้ำ2) การปรับระบบควบคุมการเผาไหม้• การตั้งค่าเบื้องต้นo ปรับหัวพ่นเชื้อเพลิง (Burner) เพื่อให้เชื้อเพลิงกระจายตัวอย่างสม่ำเสมอo ตั้งค่าการจ่ายอากาศให้สัมพันธ์กับปริมาณเชื้อเพลิงที่ใช้งาน• การควบคุมแบบอัตโนมัติ (Automatic Combustion Control)o ใช้ระบบควบคุมแบบดิจิทัล เช่น PLC (Programmable Logic Controller) หรือ SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition)o ระบบควบคุมสามารถปรับอัตราส่วนอากาศต่อเชื้อเพลิงแบบเรียลไทม์ตามความต้องการจริงของหม้อไอน้ำ3) การปรับปรุงระบบจ่ายอากาศ• ใช้พัดลมควบคุมความเร็ว (Variable Speed Fan)o ลดการสูญเสียพลังงานในระบบจ่ายอากาศโดยการปรับความเร็วของพัดลมตามปริมาณอากาศที่ต้องการ• ติดตั้ง Damper และ Air Registero ควบคุมการไหลของอากาศที่เข้าสู่ระบบเพื่อให้เหมาะสมกับการเผาไหม้4) การตรวจสอบและบำรุงรักษา• ตรวจสอบหัวพ่นเชื้อเพลิงo ตรวจสอบและทำความสะอาดหัวพ่นเชื้อเพลิงเพื่อป้องกันการอุดตัน• ตรวจสอบการรั่วไหลของระบบอากาศo ตรวจสอบรอยรั่วในท่ออากาศและเชื้อเพลิงเพื่อลดการสูญเสียพลังงาน• สอบเทียบเซ็นเซอร์o สอบเทียบเซ็นเซอร์ O₂ และ CO อย่างสม่ำเสมอเพื่อให้ได้ค่าที่แม่นยำ

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 11Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.2.1.3 ตัวอย่างค่าอัตราส่วนอากาศต่อเชื้อเพลิง (โดยประมาณ)ประเภทเชื้อเพลิงค่ามาตรฐานอากาศส่วนเกิน(Excess Air)ค่าประสิทธิภาพสูงสุด(O₂ ในก๊าซไอเสีย)น้ำมันเบา (Light Oil) 10%-20% 2%-3%น้ำมันหนัก (Heavy Oil) 15%-25% 3%-4%แก๊สธรรมชาติ (Natural Gas) 5%-15% 1%-2%1.2.1.4 ประโยชน์ของการควบคุมอัตราส่วนอากาศต่อเชื้อเพลิง• ลดการสิ้นเปลืองเชื้อเพลิงโดยไม่จำเป็น• เพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน• ลดการปล่อยมลพิษ เช่น ควันดำ และก๊าซ CO• ป้องกันการสะสมของเขม่าในหม้อไอน้ำ การควบคุมอัตราส่วนอากาศต่อเชื้อเพลิงอย่างเหมาะสมช่วยให้หม้อไอน้ำทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด ลดต้นทุนพลังงาน และเพิ่มความปลอดภัยในระบบ1.2.2 การปรับปรุงหัวพ่นเชื้อเพลิง (Burner) หัวพ่นเชื้อเพลิง (Burner) เป็นส่วนสำคัญที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการเผาไหม้ในหม้อไอน้ำ การปรับปรุงหัวพ่นเชื้อเพลิงช่วยเพิ่มประสิทธิภาพ ลดการสูญเสียพลังงาน และลดการปล่อยมลพิษ การดำเนินการนี้สามารถทำได้ดังนี้1) การเลือกหัวพ่นเชื้อเพลิงที่เหมาะสม• พิจารณาตามประเภทของเชื้อเพลิงo น้ำมันเบา (Light Oil) ควรเลือกหัวพ่นที่ออกแบบมาให้เหมาะสมกับความหนืดต่ำo น้ำมันหนัก (Heavy Oil) ควรเลือกหัวพ่นที่มีระบบทำความร้อนเพื่อทำให้เชื้อเพลิงไหลได้ดีขึ้นo ก๊าซธรรมชาติ (Natural Gas) ใช้หัวพ่นที่มีระบบควบคุมการจ่ายก๊าซอย่างละเอียด• เลือกขนาดหัวพ่นให้เหมาะกับการใช้งานo หัวพ่นขนาดเล็กเกินไปจะทำให้การเผาไหม้ไม่สมบูรณ์o หัวพ่นขนาดใหญ่เกินไปจะทำให้เกิดการเผาไหม้เกินความจำเป็นและสูญเสียพลังงาน

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 12Energy Conservation Technology Co.,ltd.2) การบำรุงรักษาหัวพ่นเชื้อเพลิง• ทำความสะอาดหัวพ่นเชื้อเพลิงo หัวพ่นที่อุดตันด้วยเขม่าและสิ่งสกปรกจะลดการกระจายตัวของเชื้อเพลิงo ใช้แปรงหรือน้ำยาทำความสะอาดที่เหมาะสมเพื่อล้างหัวพ่นเป็นประจำ• ตรวจสอบหัวพ่นอย่างสม่ำเสมอo ตรวจสอบรอยร้าวหรือการสึกหรอที่อาจลดประสิทธิภาพของการเผาไหม้• เปลี่ยนหัวพ่นที่เสื่อมสภาพo หัวพ่นที่ใช้งานเกินอายุหรือชำรุดควรเปลี่ยนใหม่ทันทีเพื่อป้องกันการสูญเสียพลังงาน3) การปรับปรุงการกระจายเชื้อเพลิง• ปรับการไหลของเชื้อเพลิงo ตรวจสอบการจ่ายเชื้อเพลิงให้อยู่ในอัตราที่เหมาะสมกับอัตราส่วนอากาศ• ปรับปรุงการกระจายตัวของละอองเชื้อเพลิงo หัวพ่นควรพ่นเชื้อเพลิงในรูปแบบละอองที่ละเอียดและสม่ำเสมอo ใช้หัวพ่นที่ออกแบบให้มีความดันสูงเพื่อช่วยกระจายเชื้อเพลิง4) การติดตั้งหัวพ่นแบบปรับปรุง (Upgraded Burner Technology)• Low NOx Burnero หัวพ่นที่ออกแบบมาเพื่อลดการปล่อยมลพิษ เช่น ไนโตรเจนออกไซด์ (NOx)o เหมาะสำหรับหม้อไอน้ำที่ต้องการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม• หัวพ่นเชื้อเพลิงผสมo หัวพ่นที่สามารถใช้เชื้อเพลิงหลายประเภทได้ เช่น น้ำมันและก๊าซ ช่วยเพิ่มความยืดหยุ่น• หัวพ่นแบบควบคุมด้วยระบบไฟฟ้า (Electronic Ignition System)o เพิ่มความแม่นยำในการจุดไฟและลดการสูญเสียพลังงานในช่วงเริ่มต้นการเผาไหม้5) การปรับปรุงระบบควบคุมหัวพ่น• ใช้ระบบควบคุมอัตโนมัติo ติดตั้งระบบควบคุมหัวพ่นเชื้อเพลิงที่สามารถปรับอัตราส่วนการจ่ายเชื้อเพลิงและอากาศได้อัตโนมัติตามความต้องการ• ติดตั้งเซ็นเซอร์ตรวจวัดเปลวไฟo ใช้ Flame Sensor เพื่อตรวจสอบประสิทธิภาพของเปลวไฟ และส่งสัญญาณปรับอัตราส่วนเชื้อเพลิงและอากาศ6) การตรวจสอบและทดสอบหลังการปรับปรุง• วิเคราะห์คุณภาพการเผาไหม้o ใช้เ คร ื่อง Flue Gas Analyzer เ พื่อตรวจสอบปริมาณออกซิเจน ( O₂), คาร์บอนมอนอกไซด์ (CO), และคาร์บอนไดออกไซด์ (CO₂) ในก๊าซไอเสียo ตรวจสอบเปลวไฟให้มีสีฟ้าหรือเหลืองทอง สม่ำเสมอ ไม่มีควันดำ• ทดสอบการทำงานo ตรวจสอบการจ่ายเชื้อเพลิงและอากาศให้สอดคล้องกับค่ามาตรฐานที่กำหนด

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 13Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ผลลัพธ์ของการปรับปรุงหัวพ่นเชื้อเพลิง• เพิ่มประสิทธิภาพการเผาไหม้• ลดการสิ้นเปลืองเชื้อเพลิงและต้นทุนพลังงาน• ลดการปล่อยมลพิษ เช่น ควันดำ, NOx และ CO• ลดการอุดตันของหม้อไอน้ำและยืดอายุการใช้งานระบบ1.2.3 การติดตั้งระบบควบคุมการเผาไหม้อัตโนมัติ การติดตั้งระบบควบคุมการเผาไหม้อัตโนมัติในหม้อไอน้ำช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการเผาไหม้ ลดการสูญเสียพลังงาน และลดการปล่อยมลพิษ โดยระบบจะทำการปรับอัตราส่วนอากาศต่อเชื้อเพลิงและควบคุมการทำงานของหัวพ่นเชื้อเพลิงแบบเรียลไทม์กระบวนการนี้เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีและขั้นตอนต่อไปนี้1.2.3.1 ประเภทของระบบควบคุมการเผาไหม้อัตโนมัติ1) ระบบพื้นฐาน (On-Off Control System)• เหมาะสำหรับหม้อไอน้ำขนาดเล็กที่มีความต้องการไอน้ำคงที่• ควบคุมการเปิด-ปิดหัวพ่นเชื้อเพลิงตามความต้องการความร้อน• ข้อเสีย ประสิทธิภาพต่ำกว่าและอาจเกิดการสูญเสียพลังงานในช่วง On-Off2) ระบบขั้นสูง (Modulating Control System)• ปรับอัตราการจ่ายอากาศและเชื้อเพลิงตามความต้องการไอน้ำแบบต่อเนื่อง• เพิ่มประสิทธิภาพการเผาไหม้ ลดการสูญเสียพลังงาน• เหมาะสำหรับหม้อไอน้ำขนาดกลางถึงขนาดใหญ่3) ระบบควบคุมแบบอัตโนมัติเต็มรูปแบบ (Fully Automatic Combustion Control)• ใช้เซ็นเซอร์และซอฟต์แวร์วิเคราะห์ข้อมูลแบบเรียลไทม์• ระบบสามารถปรับเปลี่ยนอัตราส่วนอากาศและเชื้อเพลิงได้ทันทีตามสภาวะการทำงาน• เหมาะสำหรับโรงงานอุตสาหกรรมที่ต้องการความแม่นยำสูง1.2.3.2 อุปกรณ์ในระบบควบคุมการเผาไหม้อัตโนมัติ1) เซ็นเซอร์ตรวจวัด• Oxygen Sensor (O₂ Sensor)o ตรวจวัดปริมาณออกซิเจนในก๊าซไอเสียเพื่อปรับอัตราส่วนอากาศต่อเชื้อเพลิง• Temperature Sensoro วัดอุณหภูมิของก๊าซไอเสียเพื่อวิเคราะห์การสูญเสียความร้อน• Pressure Sensoro ตรวจวัดแรงดันไอน้ำในหม้อไอน้ำเพื่อปรับการเผาไหม้ตามความต้องการ

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 14Energy Conservation Technology Co.,ltd.2) ตัวควบคุมการทำงาน (Controllers)• PLC (Programmable Logic Controller)o ควบคุมกระบวนการเผาไหม้แบบอัตโนมัติและเชื่อมต่อกับเซ็นเซอร์• PID Controllero ใช้ควบคุมอัตราการจ่ายอากาศและเชื้อเพลิงอย่างแม่นยำ3) ระบบจ่ายอากาศและเชื้อเพลิง• Variable Frequency Drive (VFD)o ควบคุมความเร็วของพัดลมและปั๊มจ่ายเชื้อเพลิงเพื่อลดการใช้พลังงาน• Air Damper Controlo ปรับอัตราการไหลของอากาศเข้าสู่หัวพ่นเชื้อเพลิงตามความต้องการ1.2.3.3 ขั้นตอนการติดตั้งระบบควบคุมการเผาไหม้อัตโนมัติ1) การวางแผนและออกแบบระบบ• วิเคราะห์ความต้องการพลังงานของหม้อไอน้ำ• เลือกระบบควบคุมที่เหมาะสมกับประเภทเชื้อเพลิงและขนาดของหม้อไอน้ำ• วางแผนการติดตั้งอุปกรณ์ เช่น เซ็นเซอร์และคอนโทรลเลอร์2) การติดตั้งอุปกรณ์• ติดตั้งเซ็นเซอร์ในตำแหน่งที่เหมาะสม เช่น ปล่องก๊าซไอเสียหรือหัวพ่นเชื้อเพลิง• เชื่อมต่อคอนโทรลเลอร์กับระบบจ่ายอากาศและเชื้อเพลิง• ตรวจสอบการเชื่อมต่อไฟฟ้าและการตั้งค่าซอฟต์แวร์3) การทดสอบและปรับแต่ง• ทดสอบระบบโดยการเผาไหม้จริงเพื่อตรวจสอบการทำงานของเซ็นเซอร์และคอนโทรลเลอร์• ปรับแต่งอัตราส่วนอากาศต่อเชื้อเพลิงและค่าพารามิเตอร์ต่าง ๆ ให้เหมาะสม1.2.3.4 การบำรุงรักษาระบบควบคุมการเผาไหม้อัตโนมัติ1) การตรวจสอบอุปกรณ์• ตรวจสอบความแม่นยำของเซ็นเซอร์ O₂, CO และอุณหภูมิ• ตรวจสอบความสะอาดของหัวพ่นเชื้อเพลิงและระบบจ่ายอากาศ2) การสอบเทียบ (Calibration)• สอบเทียบเซ็นเซอร์ทุก 6 เดือนถึง 1 ปี เพื่อให้การวัดค่าถูกต้อง• ปรับแต่งซอฟต์แวร์ควบคุมตามการเปลี่ยนแปลงของการใช้งาน3) การเปลี่ยนชิ้นส่วนที่สึกหรอ• เปลี่ยนชิ้นส่วนที่เสื่อมสภาพ เช่น หัวพ่นเชื้อเพลิง, เซ็นเซอร์ และสายไฟ

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 15Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ผลลัพธ์ที่ได้จากการติดตั้งระบบควบคุมการเผาไหม้อัตโนมัติ• เพิ่มประสิทธิภาพพลังงาน ลดการสูญเสียเชื้อเพลิงและเพิ่มประสิทธิภาพการเผาไหม้• ลดการปล่อยมลพิษ ลดการปล่อยก๊าซ CO, NOx และเขม่า• ลดต้นทุนการดำเนินงาน ลดการใช้เชื้อเพลิงและค่าใช้จ่ายในการบำรุงรักษา• เพิ่มความปลอดภัย ป้องกันปัญหาการเผาไหม้ที่ไม่สมบูรณ์และความเสี่ยงจากการเกิดเพลิงไหม้1.2.4 การลดความร้อนสูญเสียในก๊าซไอเสีย การลดความร้อนสูญเสียในก๊าซไอเสีย (Flue Gas) เป็นวิธีที่สำคัญในการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานของหม้อไอน้ำ โดยการดึงพลังงานความร้อนที่สูญเสียออกไปกลับมาใช้ในกระบวนการ ช่วยลดการใช้เชื้อเพลิงและลดต้นทุนพลังงาน แนวทางในการลดความร้อนสูญเสียในก๊าซไอเสียสามารถดำเนินการได้ดังนี้1.2.4.1 การติดตั้ง Economizer• หลักการทำงานo Economizer เป็นอุปกรณ์ที่ติดตั้งในทางออกของก๊าซไอเสียจากหม้อไอน้ำ ทำหน้าที่ดึงพลังงานความร้อนจากก๊าซไอเสียมาอุ่นน้ำป้อน (Feed Water)• ข้อดีo ลดอุณหภูมิของก๊าซไอเสียก่อนปล่อยออกสู่ปล่องo เพิ่มประสิทธิภาพการใช้เชื้อเพลิงโดยลดพลังงานที่ต้องใช้ในการทำความร้อนน้ำ• การเลือก Economizero ควรเลือกวัสดุที่ทนต่อการกัดกร่อน เช่น สแตนเลส หรือโลหะเคลือบกันสนิมo คำนึงถึงขนาดและความจุที่เหมาะสมกับหม้อไอน้ำ1.2.4.2 การติดตั้ง Condensing Economizer• หลักการทำงานo Condensing Economizer เป็นรุ่นที่สามารถดึงความร้อนแฝงจากไอน้ำในก๊าซไอเสียมาใช้ได้o เหมาะสำหรับหม้อไอน้ำที่ใช้น้ำมันหรือก๊าซธรรมชาติเป็นเชื้อเพลิง• ข้อดีo ลดอุณหภูมิก๊าซไอเสียได้ต่ำกว่า Economizer ทั่วไปo เพิ่มประสิทธิภาพสูงสุดถึง 10%-15%• ข้อควรระวังo ตรวจสอบและจัดการการเกิดคอนเดนเสท (Condensate) ซึ่งอาจมีความเป็นกรดและกัดกร่อนอุปกรณ์

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 16Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.2.4.3 การควบคุมอุณหภูมิก๊าซไอเสีย• ติดตามอุณหภูมิก๊าซไอเสียo ติดตั้งเซ็นเซอร์วัดอุณหภูมิที่ปล่องก๊าซไอเสียเพื่อตรวจสอบประสิทธิภาพการถ่ายเทความร้อนo ค่าอุณหภูมิก๊าซไอเสียที่สูงผิดปกติ (มากกว่า 180-200°C) อาจบ่งชี้ว่าหม้อไอน้ำมีประสิทธิภาพลดลง• ปรับปรุงการถ่ายเทความร้อนo ทำความสะอาดท่อไฟ (Fire Tube) และท่อน้ำ (Water Tube) เป็นประจำเพื่อลดคราบเขม่าและตะกรันที่ลดการถ่ายเทความร้อน1.2.4.4 การดักจับและนำพลังงานกลับมาใช้• การติดตั้ง Heat Recovery Steam Generator (HRSG)o ดักจับความร้อนจากก๊าซไอเสียเพื่อผลิตไอน้ำเพิ่มเติมo เหมาะสำหรับโรงงานที่ใช้หม้อไอน้ำขนาดใหญ่• การใช้พลังงานความร้อนในกระบวนการอื่นo ใช้ความร้อนจากก๊าซไอเสียในกระบวนการอุ่นวัสดุหรือของเหลวในสายการผลิตอื่น ๆ1.2.4.5 การปรับปรุงการเผาไหม้เพื่อลดความร้อนสูญเสีย• ปรับอัตราส่วนอากาศต่อเชื้อเพลิงo การเผาไหม้ที่สมบูรณ์ช่วยลดการเกิดความร้อนสูญเสียจากก๊าซไอเสีย• ปรับตั้งหัวพ่นเชื้อเพลิงo ใช้หัวพ่นที่สามารถกระจายเชื้อเพลิงได้อย่างละเอียดเพื่อลดการเกิดเขม่าในหม้อไอน้ำ1.2.4.6 การปรับปรุงระบบฉนวนและลดการรั่วไหลของความร้อน• เพิ่มฉนวนในบริเวณปล่องไอเสียo ใช้วัสดุฉนวนกันความร้อนเพื่อลดการสูญเสียพลังงานจากก๊าซไอเสีย• ตรวจสอบจุดรั่วไหลo ตรวจสอบการรั่วไหลในระบบท่อไอเสียที่อาจทำให้อากาศเย็นเข้ามาผสม ลดประสิทธิภาพการถ่ายเทความร้อน

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 17Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.2.4.7 การวิเคราะห์และปรับปรุงกระบวนการ• วิเคราะห์ค่าก๊าซไอเสียo ใช้เครื่อง Flue Gas Analyzer เพื่อวิเคราะห์ปริมาณ O₂, CO และ CO₂o หากพบค่า CO สูงหรือ O₂ ต่ำ อาจต้องปรับปรุงการเผาไหม้• วางแผนการบำรุงรักษาo บำรุงรักษา Economizer, หัวพ่นเชื้อเพลิง และระบบท่อไอน้ำเพื่อลดการสะสมของคราบเขม่าและตะกรันo ผลลัพธ์จากการลดความร้อนสูญเสียในก๊าซไอเสีย• ลดการใช้เชื้อเพลิงและต้นทุนพลังงาน• เพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของหม้อไอน้ำ• ลดการปล่อยมลพิษ เช่น คาร์บอนไดออกไซด์ (CO₂) และไนโตรเจนออกไซด์ (NOx)• เพิ่มความยั่งยืนและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม1.2.5 การเฝ้าตรวจสภาพการเผาไหม้ การเฝ้าตรวจสภาพการเผาไหม้ในหม้อไอน้ำเป็นกระบวนการสำคัญที่ช่วยให้การเผาไหม้มีประสิทธิภาพ ลดการสูญเสียพลังงาน ลดการปล่อยมลพิษ และยืดอายุการใช้งานของหม้อไอน้ำ การตรวจสอบนี้เกี่ยวข้องกับการวัด วิเคราะห์ และปรับปรุงกระบวนการเผาไหม้ให้เหมาะสม โดยดำเนินการดังนี้1.2.5.1 การติดตั้งและใช้งานเครื่องมือวัด1) Flue Gas Analyzer (เครื่องวิเคราะห์ก๊าซไอเสีย)• ฟังก์ชันo วัดค่าก๊าซที่เกี่ยวข้องกับการเผาไหม้ เช่น ออกซิเจน (O₂), คาร์บอนมอนอกไซด์ (CO) คาร์บอนไดออกไซด์ (CO₂) และไนโตรเจนออกไซด์ (NOx)• ประโยชน์o ช่วยตรวจสอบสมดุลอากาศและเชื้อเพลิงo วิเคราะห์ความสมบูรณ์ของการเผาไหม้• การอ่านค่ามาตรฐานo O₂ 2-4% (ขึ้นอยู่กับประเภทเชื้อเพลิง)o CO ต่ำกว่า 50 ppm (ส่วนในล้านส่วน)o CO₂ สูงกว่า 10% (เชื้อเพลิงเหลว)

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 18Energy Conservation Technology Co.,ltd.2) Flame Sensor (เซ็นเซอร์ตรวจจับเปลวไฟ)• ฟังก์ชันo ตรวจสอบลักษณะของเปลวไฟ เช่น ความสม่ำเสมอและความรุนแรงo ระบุการเกิดการเผาไหม้ที่ไม่สมบูรณ์• ประเภทเซ็นเซอร์o UV Sensor (ตรวจจับแสงอัลตราไวโอเลต)o IR Sensor (ตรวจจับแสงอินฟราเรด)3) Temperature and Pressure Sensors (เซ็นเซอร์อุณหภูมิและแรงดัน)• วัดอุณหภูมิก๊าซไอเสียเพื่อตรวจสอบการสูญเสียความร้อน• วัดแรงดันเพื่อให้แน่ใจว่าระบบเผาไหม้ทำงานในเกณฑ์ที่เหมาะสม1.2.5.2 การวิเคราะห์ข้อมูลการเผาไหม้1) การวิเคราะห์ค่าก๊าซไอเสีย• Oxygen (O₂)o ค่า O₂ ต่ำเกินไป อาจเกิดการเผาไหม้ไม่สมบูรณ์ (Incomplete Combustion)o ค่า O₂ สูงเกินไป แสดงถึงการใช้อากาศมากเกิน (Excess Air)• Carbon Monoxide (CO)o ค่า CO สูงแสดงถึงการเผาไหม้ที่ไม่สมบูรณ์• Nitrogen Oxides (NOx)o ระดับ NOx สูงแสดงถึงการเผาไหม้ที่อุณหภูมิสูงเกินไป• Carbon Dioxide (CO₂)o ค่า CO₂ สูงบ่งชี้ว่าการเผาไหม้สมบูรณ์และมีประสิทธิภาพ2) การวิเคราะห์เปลวไฟ• เปลวไฟที่เหมาะสมควรมีสีฟ้าอ่อนหรือเหลืองทอง• เปลวไฟที่มีควันดำหรือไม่สม่ำเสมอแสดงถึงปัญหาในการเผาไหม้1.2.5.3 การตรวจสอบเชิงป้องกัน (Preventive Monitoring)1) การตั้งค่าการเผาไหม้• ปรับตั้งค่าอัตราส่วนอากาศต่อเชื้อเพลิงให้เหมาะสมตามประเภทเชื้อเพลิงและการใช้งาน2) การตรวจสอบหัวพ่นเชื้อเพลิง• ทำความสะอาดหัวพ่นและตรวจสอบการทำงานอย่างสม่ำเสมอเพื่อลดปัญหาการเผาไหม้ไม่สมบูรณ์3) การบันทึกข้อมูล• เก็บข้อมูลค่าการเผาไหม้เพื่อวิเคราะห์แนวโน้มและปรับปรุงกระบวนการในระยะยาว

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 19Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.2.5.4 การปรับปรุงกระบวนการเผาไหม้• ปรับปรุงอุปกรณ์o ติดตั้งระบบควบคุมการเผาไหม้อัตโนมัติ (Combustion Control System) เพื่อปรับค่าอากาศและเชื้อเพลิงแบบเรียลไทม์• เพิ่มประสิทธิภาพการกระจายตัวของเชื้อเพลิงo ใช้หัวพ่นเชื้อเพลิงที่สามารถกระจายเชื้อเพลิงเป็นละอองละเอียด• ลดการสูญเสียความร้อนo ติดตั้ง Economizer หรือ Condensing Economizer เพื่อลดอุณหภูมิของก๊าซไอเสีย1.2.5.5 การบำรุงรักษาระบบตรวจสอบ• สอบเทียบเครื่องมือวัด (Calibration)o ตรวจสอบความแม่นยำของเซ็นเซอร์และอุปกรณ์ตรวจวัด เช่น Flue Gas Analyzer และ Flame Sensor อย่างสม่ำเสมอ• ทำความสะอาดอุปกรณ์o ทำความสะอาดเซ็นเซอร์และหัวพ่นเชื้อเพลิงเพื่อลดการสะสมของเขม่าและคราบสกปรก• เปลี่ยนชิ้นส่วนที่เสื่อมสภาพo เปลี่ยนหัวพ่นเชื้อเพลิงหรือเซ็นเซอร์ที่เสื่อมสภาพทันทีที่ตรวจพบปัญหาo ผลลัพธ์จากการเฝ้าตรวจสภาพการเผาไหม้• เพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน• ลดการปล่อยมลพิษ เช่น ควันดำ, CO และ NOx• ลดต้นทุนการดำเนินงานโดยการลดการใช้เชื้อเพลิง• เพิ่มความปลอดภัยและลดความเสี่ยงต่อการเกิดความเสียหายในระบบ1.2.6 การอบรมและเพิ่มทักษะให้กับผู้ปฏิบัติงาน การอบรมและเพิ่มทักษะให้กับผู้ปฏิบัติงานที่ดูแลและควบคุมหม้อไอน้ำเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน ลดความผิดพลาด และป้องกันปัญหาที่อาจเกิดขึ้น แนวทางการอบรมสามารถทำได้ดังนี้

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 20Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.2.6.1 เป้าหมายของการอบรม• เพิ่มความเข้าใจในกระบวนการเผาไหม้o อธิบายพื้นฐานของการเผาไหม้และความสำคัญของอัตราส่วนอากาศต่อเชื้อเพลิงo แสดงให้เห็นผลกระทบของการเผาไหม้ที่ไม่สมบูรณ์ เช่น การปล่อยมลพิษและการสูญเสียพลังงาน• พัฒนาทักษะการใช้อุปกรณ์o สอนการใช้งานและบำรุงรักษาอุปกรณ์สำคัญ เช่น Flue Gas Analyzer, Flame Sensor และหัวพ่นเชื้อเพลิง• เสริมสร้างความปลอดภัยo เพิ่มความรู้เกี่ยวกับมาตรฐานความปลอดภัยในการใช้งานหม้อไอน้ำและการจัดการสถานการณ์ฉุกเฉิน1.2.6.2 หัวข้อสำคัญในการอบรม1) พื้นฐานของกระบวนการเผาไหม้• ความสัมพันธ์ระหว่างเชื้อเพลิง อากาศ และพลังงาน• การวิเคราะห์เปลวไฟและการระบุลักษณะของเปลวไฟที่เหมาะสม• ผลกระทบของการเผาไหม้ที่ไม่สมบูรณ์2) การควบคุมและปรับปรุงการเผาไหม้• การปรับอัตราส่วนอากาศต่อเชื้อเพลิง• การอ่านค่าและวิเคราะห์ผลจาก Flue Gas Analyzer• วิธีการปรับแต่งหัวพ่นเชื้อเพลิงเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ3) การใช้และบำรุงรักษาอุปกรณ์• การตั้งค่าและใช้งานระบบควบคุมการเผาไหม้อัตโนมัติ• การตรวจสอบและบำรุงรักษาอุปกรณ์ เช่น Economizer, Flame Sensor และท่อไอน้ำ• การทำความสะอาดและเปลี่ยนชิ้นส่วนที่เสื่อมสภาพ4) การจัดการเชื้อเพลิง• คุณสมบัติของเชื้อเพลิงแต่ละประเภท (น้ำมันเบา, น้ำมันหนัก, ก๊าซธรรมชาติ)• วิธีการจัดเก็บและขนส่งเชื้อเพลิงให้ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ5) ความปลอดภัยในการทำงาน• การตรวจสอบความปลอดภัยของหม้อไอน้ำและอุปกรณ์• การจัดการสถานการณ์ฉุกเฉิน เช่น การรั่วไหลของเชื้อเพลิงหรือการเกิดควันดำ• การปฏิบัติตามมาตรฐานความปลอดภัยและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 21Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.2.6.3 วิธีการอบรม1) การฝึกอบรมภาคทฤษฎี• จัดการบรรยายและสื่อการเรียนรู้ เช่น วิดีโอสาธิตและคู่มือการใช้งาน• ใช้กรณีศึกษา (Case Study) เพื่อให้ผู้ปฏิบัติงานเข้าใจสถานการณ์จริง2) การฝึกอบรมภาคปฏิบัติ• ฝึกใช้อุปกรณ์จริง เช่น การปรับหัวพ่นเชื้อเพลิงและการตั้งค่าระบบควบคุม• ฝึกการอ่านค่าและวิเคราะห์ผลจากเครื่องมือ เช่น Flue Gas Analyzer3) การประเมินผลและรับรองความสามารถ• จัดการทดสอบความรู้และทักษะของผู้ปฏิบัติงานหลังการอบรม• มอบใบรับรอง (Certificate) สำหรับผู้ที่ผ่านการอบรมตามมาตรฐาน1.2.6.4 การสนับสนุนการเรียนรู้ระยะยาว• คู่มือและสื่อการเรียนรู้o จัดเตรียมเอกสารอ้างอิงและคู่มือที่เกี่ยวข้องกับการใช้งานหม้อไอน้ำ• การอบรมเพิ่มเติมo จัดอบรมทบทวนหรือเพิ่มความรู้เมื่อมีเทคโนโลยีใหม่ ๆ• การสนับสนุนจากผู้เชี่ยวชาญo เชิญวิศวกรหรือผู้เชี่ยวชาญมาให้คำปรึกษาเกี่ยวกับการปรับปรุงการเผาไหม้1.2.6.5 ประโยชน์จากการอบรมo ต่อองค์กร• เพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานและลดค่าใช้จ่าย• ลดความเสี่ยงจากการหยุดชะงักของกระบวนการผลิต• ส่งเสริมภาพลักษณ์ขององค์กรในด้านความปลอดภัยและความยั่งยืนo ต่อผู้ปฏิบัติงาน• เพิ่มความมั่นใจในการปฏิบัติงาน• พัฒนาทักษะและความรู้ที่เกี่ยวข้องกับอาชีพ• ลดความผิดพลาดและเพิ่มความปลอดภัยในการทำงาน1.2.7 การใช้เชื้อเพลิงคุณภาพดี การใช้เชื้อเพลิงคุณภาพดีในหม้อไอน้ำเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการเผาไหม้ ลดการปล่อยมลพิษ และยืดอายุการใช้งานของอุปกรณ์การเลือกและจัดการเชื้อเพลิงที่เหมาะสมมีผลโดยตรงต่อประสิทธิภาพและความปลอดภัยของระบบ

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 22Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.2.7.1 คุณสมบัติของเชื้อเพลิงคุณภาพดี• ค่าความร้อนสูง (High Calorific Value)o เชื้อเพลิงที่มีค่าความร้อนสูงสามารถให้พลังงานมากขึ้นในปริมาณเชื้อเพลิงเท่ากัน• ปริมาณสารปนเปื้อนต่ำo มีปริมาณกำมะถัน (Sulfur) และสิ่งเจือปน เช่น เถ้าหรือโลหะหนัก ต่ำo ลดความเสี่ยงต่อการกัดกร่อนของอุปกรณ์และลดมลพิษในก๊าซไอเสีย• การเผาไหม้สมบูรณ์o เชื้อเพลิงที่เผาไหม้ได้ง่ายและสมบูรณ์ช่วยลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ (CO) และเขม่า1.2.7.2 ประเภทของเชื้อเพลิงคุณภาพดีที่แนะนำ1) น้ำมันเชื้อเพลิง• น้ำมันเบา (Light Oil)o มีค่าความร้อนสูงและเผาไหม้ได้สมบูรณ์o ปริมาณกำมะถันต่ำ ลดการปล่อย SO₂ และลดการกัดกร่อน• น้ำมันหนัก (Heavy Oil)o ควรผ่านกระบวนการปรับปรุงคุณภาพ เช่น การกำจัดกำมะถันและสารปนเปื้อนo ใช้ร่วมกับระบบทำความร้อนเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการไหลและการเผาไหม้2) ก๊าซธรรมชาติ (Natural Gas)• มีค่าความร้อนสูงและเผาไหม้ได้สมบูรณ์• ลดการปล่อยมลพิษ เช่น CO₂, SO₂ และ NOx เมื่อเทียบกับน้ำมันเชื้อเพลิง• เป็นเชื้อเพลิงที่เหมาะสำหรับการใช้งานในระบบหม้อไอน้ำที่ต้องการความสะอาดและประสิทธิภาพสูง3) เชื้อเพลิงชีวมวล (Biomass)• ใช้เศษไม้เปลือกไม้หรือกะลาปาล์มที่ผ่านกระบวนการอัดเม็ด (Pellet) เพื่อให้มีค่าความร้อนที่สม่ำเสมอ• เป็นทางเลือกเชื้อเพลิงที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและลดต้นทุนพลังงานในบางกรณี1.2.7.3 วิธีการเลือกเชื้อเพลิงคุณภาพดี• ตรวจสอบค่าความร้อน (Calorific Value)o เลือกเชื้อเพลิงที่มีค่าความร้อนเหมาะสมกับการออกแบบของหม้อไอน้ำ• วิเคราะห์องค์ประกอบo ตรวจสอบปริมาณสารปนเปื้อน เช่น กำมะถัน, เถ้า และน้ำ เพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาในกระบวนการเผาไหม้• เลือกเชื้อเพลิงที่ผ่านมาตรฐานo ใช้เชื้อเพลิงที่ได้รับการรับรองมาตรฐานคุณภาพ เช่น ASTM หรือ ISO

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 23Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.2.7.4 การจัดการเชื้อเพลิงเพื่อรักษาคุณภาพ1) การเก็บรักษา• น้ำมันเชื้อเพลิงo เก็บในถังที่มีฝาปิดแน่นหนาและปราศจากการปนเปื้อนของน้ำหรือสิ่งสกปรกo ใช้ระบบทำความร้อนสำหรับน้ำมันหนักเพื่อป้องกันการแข็งตัว• ก๊าซธรรมชาติo ตรวจสอบความดันในระบบจัดเก็บและป้องกันการรั่วไหล• ชีวมวลo เก็บในที่แห้งเพื่อป้องกันความชื้นที่อาจลดค่าความร้อนและเพิ่มความเสี่ยงการเกิดเชื้อรา2) การตรวจสอบคุณภาพ• ตรวจสอบค่าความร้อนและความสะอาดของเชื้อเพลิงก่อนการใช้งาน• ใช้บริการห้องปฏิบัติการที่มีความน่าเชื่อถือเพื่อตรวจวิเคราะห์คุณภาพเชื้อเพลิง1.2.7.5 การบำรุงรักษาระบบสำหรับเชื้อเพลิงคุณภาพดี• หัวพ่นเชื้อเพลิง (Burner)o หัวพ่นที่สะอาดและปรับตั้งค่าอย่างเหมาะสมช่วยให้เชื้อเพลิงคุณภาพดีเผาไหม้อย่างมีประสิทธิภาพ• ระบบกรองเชื้อเพลิงo ใช้ตัวกรองคุณภาพสูงเพื่อลดการปนเปื้อนในน้ำมันเชื้อเพลิง• ตรวจสอบ Economizer และปล่องไอเสียo ตรวจสอบและทำความสะอาดอุปกรณ์ที่มีผลต่อการถ่ายเทความร้อนและก๊าซไอเสียo ผลลัพธ์จากการใช้เชื้อเพลิงคุณภาพดี• เพิ่มประสิทธิภาพการเผาไหม้o เชื้อเพลิงคุณภาพดีช่วยลดปัญหาการเผาไหม้ไม่สมบูรณ์• ลดต้นทุนพลังงานo ลดการใช้เชื้อเพลิงต่อหน่วยพลังงานที่ผลิตได้• ลดการปล่อยมลพิษo ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เช่น CO₂, SO₂ และเขม่า• ยืดอายุการใช้งานหม้อไอน้ำo ลดการกัดกร่อนและการสะสมคราบสกปรกในระบบ

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 24Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.3 การลดการสูญเสียความร้อนในหม้อไอน้ำ การลดการสูญเสียความร้อนในหม้อไอน้ำเป็นวิธีสำคัญที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน ลดค่าใช้จ่าย และลดการปล่อยมลพิษ แนวทางการลดการสูญเสียความร้อนมีดังนี้1.3.1 การลดการสูญเสียความร้อนในท่อและผนังหม้อไอน้ำ1) ใช้วัสดุฉนวนกันความร้อนคุณภาพสูง• ติดตั้งฉนวนกันความร้อน (Insulation)o หุ้มท่อไอน้ำ, หม้อไอน้ำ, และอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องเพื่อลดการสูญเสียความร้อนo เลือกใช้วัสดุฉนวนที่มีค่าการนำความร้อนต่ำ เช่น ไฟเบอร์กลาส, เซรามิกไฟเบอร์ หรือแร่ใยหิน (Mineral Wool)• ตรวจสอบและซ่อมแซมฉนวนo ตรวจสอบสภาพฉนวนกันความร้อนอย่างสม่ำเสมอและซ่อมแซมหรือเปลี่ยนฉนวนที่เสื่อมสภาพ2) ป้องกันการรั่วไหลของไอน้ำ• ตรวจสอบและซ่อมแซมจุดรั่วo ตรวจสอบจุดต่อเชื่อม ท่อ และวาล์วต่าง ๆ อย่างสม่ำเสมอ• ติดตั้งวาล์วควบคุมคุณภาพสูงo ใช้วาล์วที่ออกแบบมาสำหรับระบบแรงดันสูงเพื่อลดการรั่วไหลของไอน้ำ1.3.2 การลดการสูญเสียความร้อนจากก๊าซไอเสีย1) ติดตั้ง Economizer• ดึงความร้อนจากก๊าซไอเสียกลับมาใช้ในการอุ่นน้ำป้อน (Feed Water)• ลดอุณหภูมิก๊าซไอเสียก่อนปล่อยออกสู่ปล่อง2) ติดตั้ง Condensing Economizer• เพิ่มการดึงพลังงานจากไอน้ำที่อยู่ในก๊าซไอเสีย โดยเปลี่ยนไอน้ำเป็นน้ำและนำความร้อนแฝงกลับมาใช้• เหมาะสำหรับระบบที่ใช้เชื้อเพลิงสะอาด เช่น ก๊าซธรรมชาติ3) ควบคุมอุณหภูมิก๊าซไอเสีย• ติดตั้งเซ็นเซอร์วัดอุณหภูมิที่ปล่องไอเสียเพื่อตรวจสอบความสูญเสียความร้อน• หากอุณหภูมิก๊าซไอเสียสูงเกิน 180-200°C ควรปรับปรุงระบบถ่ายเทความร้อน

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 25Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.3.3 การลดการสูญเสียความร้อนในระบบไอน้ำ1) การหุ้มฉนวนท่อไอน้ำ• ใช้ฉนวนคุณภาพสูงหุ้มท่อไอน้ำเพื่อป้องกันการสูญเสียพลังงานในระหว่างการขนส่ง• ตรวจสอบจุดเชื่อมต่อและข้อต่อท่อที่อาจเกิดการสูญเสียความร้อน2) การลดการสูญเสียในถังแยกไอน้ำ (Steam Drum)• หุ้มฉนวนถังแยกไอน้ำและลดการสูญเสียความร้อนบริเวณพื้นผิว• ติดตั้งวาล์วควบคุมแรงดันที่เหมาะสม3) ลดการเกิดไอน้ำควบแน่น• ใช้ระบบระบายไอน้ำควบแน่น (Steam Trap) ที่มีประสิทธิภาพเพื่อนำไอน้ำกลับมาใช้ใหม่ในกระบวนการผลิต• ตรวจสอบการทำงานของ Steam Trap อย่างสม่ำเสมอ1.3.4 การปรับปรุงประสิทธิภาพระบบเผาไหม้1) ปรับอัตราส่วนอากาศต่อเชื้อเพลิง• การเผาไหม้สมดุลช่วยลดการสูญเสียพลังงานในรูปของก๊าซไอเสียที่ร้อนเกินไป• ใช้เซ็นเซอร์ O₂ และ CO เพื่อวิเคราะห์และปรับปรุงการเผาไหม้2) ลดการสะสมของเขม่าและตะกรัน• ทำความสะอาดท่อไอน้ำและท่อไฟ (Fire Tube) อย่างสม่ำเสมอ• ใช้สารเคมีหรือน้ำยาที่เหมาะสมเพื่อลดการสะสมของตะกรัน1.3.5 การจัดการและปรับปรุงกระบวนการผลิต1) วางแผนการใช้งานหม้อไอน้ำ• ปรับปรุงการโหลดของหม้อไอน้ำให้เหมาะสม ลดการทำงานเกินความจำเป็น• ใช้หม้อไอน้ำหลายชุดที่ปรับเปลี่ยนได้ตามความต้องการของกระบวนการ2) การใช้พลังงานร่วม (Cogeneration)• ใช้ระบบที่สามารถผลิตไฟฟ้าและความร้อนพร้อมกันเพื่อลดการสูญเสียพลังงาน• เหมาะสำหรับโรงงานที่มีความต้องการพลังงานหลายรูปแบบ1.3.6 การติดตามและบำรุงรักษาอย่างต่อเนื่อง• ตรวจสอบข้อมูลอุณหภูมิและความดันo ติดตั้งระบบติดตามและบันทึกข้อมูลแบบเรียลไทม์• วางแผนบำรุงรักษาเชิงป้องกันo กำหนดรอบการบำรุงรักษาเพื่อตรวจสอบและแก้ไขจุดที่อาจสูญเสียความร้อน• จัดอบรมผู้ปฏิบัติงานo ให้ความรู้เกี่ยวกับการลดความร้อนสูญเสียและวิธีการปฏิบัติงานที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพ

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 26Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ผลลัพธ์จากการลดการสูญเสียความร้อน• ลดการใช้เชื้อเพลิงและลดต้นทุนการดำเนินงาน• เพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของหม้อไอน้ำ• ลดการปล่อยมลพิษ เช่น ก๊าซ CO₂ และ NOx• ยืดอายุการใช้งานของระบบและอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้อง❖รายละเอียดการลดการสูญเสียความร้อนในหม้อไอน้ำ1.3.1 การลดการสูญเสียความร้อนในท่อและผนังหม้อไอน้ำ การลดการสูญเสียความร้อนในท่อและผนังหม้อไอน้ำช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน ลดการใช้พลังงาน และลดต้นทุน วิธีการที่ใช้ได้มีดังนี้1.3.1.1 การใช้ฉนวนกันความร้อนคุณภาพสูง1) หุ้มฉนวนกันความร้อนบนพื้นผิวภายนอก• วัสดุฉนวนที่แนะนำo ไฟเบอร์กลาส (Fiberglass) มีน้ำหนักเบาและความทนทานต่ออุณหภูมิสูงo เซรามิกไฟเบอร์ (Ceramic Fiber) ใช้สำหรับบริเวณที่อุณหภูมิสูงมากo แร่ใยหิน (Mineral Wool) มีคุณสมบัติกันความร้อนและทนต่อการกัดกร่อน• บริเวณที่ควรหุ้มฉนวนo ท่อไอน้ำo ผนังหม้อไอน้ำo จุดเชื่อมต่อและข้อต่อท่อ2) การตรวจสอบและซ่อมแซมฉนวน• ตรวจสอบฉนวนกันความร้อนทุก 6 เดือนเพื่อหาจุดชำรุดหรือเสื่อมสภาพ• ซ่อมแซมหรือเปลี่ยนฉนวนในบริเวณที่เกิดความเสียหาย เช่น จุดที่ฉนวนฉีกขาดหรือหลุดลอก1.3.1.2 การลดการรั่วไหลของไอน้ำและความร้อน1) ตรวจสอบการรั่วไหลในระบบท่อ• จุดที่ควรตรวจสอบo รอยเชื่อมต่อของท่อo วาล์วและอุปกรณ์ควบคุมo ปลายท่อและข้อต่อ

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 27Energy Conservation Technology Co.,ltd.• การซ่อมแซมo ใช้วัสดุซีลที่เหมาะสมและทนต่ออุณหภูมิสูงo เปลี่ยนชิ้นส่วนที่มีปัญหาการรั่วไหล2) ใช้ระบบวาล์วคุณภาพสูง• ติดตั้งวาล์วที่มีซีลกันรั่ว (Leak-proof Seal) เพื่อลดการสูญเสียความร้อนจากการรั่วไหล• ตรวจสอบวาล์วและปั๊มน้ำอย่างสม่ำเสมอเพื่อความมั่นใจในประสิทธิภาพ1.3.1.3 การปรับปรุงผนังหม้อไอน้ำ1) การติดตั้งวัสดุกันความร้อนด้านใน (Refractory Material)• คุณสมบัติของวัสดุo ทนต่ออุณหภูมิสูงและการกัดกร่อนo ลดการถ่ายเทความร้อนผ่านผนัง• ประเภทวัสดุo เซรามิกไฟเบอร์ (Ceramic Fiber) หรือวัสดุทนไฟแบบ Castable Refractory• การบำรุงรักษาo ตรวจสอบสภาพวัสดุกันความร้อนด้านในเป็นประจำ โดยเฉพาะบริเวณที่สัมผัสกับเปลวไฟโดยตรง2) การเสริมฉนวนกันความร้อนภายนอก• หุ้มผนังภายนอกของหม้อไอน้ำด้วยฉนวนเพิ่มเติมเพื่อลดการสูญเสียความร้อน• เลือกฉนวนที่มีความหนาแน่นสูงและทนต่อสภาพแวดล้อม เช่น ฝุ่นและความชื้น1.3.1.4 การบำรุงรักษาเชิงป้องกัน1) การตรวจสอบสภาพผิวท่อและผนังหม้อไอน้ำ• ใช้กล้องตรวจสอบหรือเครื่องมือวิเคราะห์เพื่อค้นหารอยแตกร้าวหรือจุดรั่วที่อาจทำให้สูญเสียความร้อน• ซ่อมแซมหรือเปลี่ยนชิ้นส่วนที่เสื่อมสภาพ2) การทำความสะอาดพื้นผิวท่อและผนัง• ทำความสะอาดเขม่าหรือคราบตะกรันที่เกาะอยู่บนพื้นผิวภายนอกและภายใน• ใช้สารเคมีหรือน้ำแรงดันสูงที่เหมาะสมกับวัสดุเพื่อลดผลกระทบต่อผิวของหม้อไอน้ำ1.3.1.5 การออกแบบที่เหมาะสม• ออกแบบระบบท่อให้มีระยะทางที่สั้นที่สุดเพื่อลดการสูญเสียความร้อนในระหว่างการขนส่ง• ใช้ท่อที่มีขนาดเหมาะสมกับการใช้งานเพื่อลดการสะสมพลังงานความร้อนเกินความจำเป็น

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 28Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ผลลัพธ์จากการลดการสูญเสียความร้อนในท่อและผนังหม้อไอน้ำ• เพิ่มประสิทธิภาพ ลดการใช้เชื้อเพลิงในการผลิตพลังงาน• ลดต้นทุน ลดค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน• เพิ่มความปลอดภัย ลดความเสี่ยงจากจุดร้อนหรือการรั่วไหล• ยืดอายุการใช้งาน ลดผลกระทบต่อโครงสร้างและวัสดุของหม้อไอน้ำ1.3.1.6 ตารางคุณสมบัติของฉนวนกันความร้อนสำหรับหม้อไอน้ำ ตารางเปรียบเทียบคุณสมบัติของวัสดุฉนวนกันความร้อนที่ใช้ในหม้อไอน้ำ โดยพิจารณาจากการใช้งาน ความทนทานต่ออุณหภูมิ และข้อดี-ข้อเสียของแต่ละประเภทประเภทฉนวน วัสดุหลัก อุณหภูมิใช้งาน (°C)ค่าการนำความร้อน (W/mK)ข้อดี ข้อเสียไฟเบอร์กลาส (Fiberglass)ใยแก้ว 200-600 0.03-0.04 น้ำหนักเบาติดตั้งง่าย ราคาถูกไม่เหมาะกับอุณหภูมิสูงมาก อาจเกิดฝุ่นที่เป็นอันตรายได้เซรามิกไฟเบอร์ (Ceramic Fiber)เซรามิกและอะลูมินา600-1,260 0.05-0.10ทนต่ออุณหภูมิสูงน้ำหนักเบา เป็นฉนวนกันเสียงที่ดีราคาสูง อาจเกิดฝุ่นที่เป็นอันตรายแร่ใยหิน (Mineral Wool)หินบะซอลต์และดินเหนียว200-1,000 0.03-0.05ทนต่อไฟและการกัดกร่อนราคาปานกลางน้ำหนักมากกว่าไฟเบอร์กลาส ไม่เหมาะกับพื้นที่แคบแคลเซียมซิลิเกต (Calcium Silicate)แคลเซียมซิลิเกต500-1,000 0.04-0.06ทนทานต่อการกดและแรงดัน ทนต่อความร้อนสูงน้ำหนักมากติดตั้งยาก

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 29Energy Conservation Technology Co.,ltd.ประเภทฉนวน วัสดุหลัก อุณหภูมิใช้งาน (°C)ค่าการนำความร้อน (W/mK)ข้อดี ข้อเสียฉนวนเปลือกโลหะ (Metal Cladding with Insulation)วัสดุผสมและเปลือกโลหะขึ้นอยู่กับวัสดุภายในขึ้นอยู่กับวัสดุภายในป้องกันความเสียหายจากภายนอก เหมาะสำหรับพื้นที่กลางแจ้งต้นทุนสูงกว่าฉนวนทั่วไปo คำอธิบายเพิ่มเติม1. ไฟเบอร์กลาส (Fiberglass)o เหมาะสำหรับท่อและพื้นที่ที่ไม่ต้องเผชิญกับอุณหภูมิสูงมากo นิยมใช้ในหม้อไอน้ำขนาดเล็กหรือพื้นที่เสริม2. เซรามิกไฟเบอร์ (Ceramic Fiber)o ใช้ในพื้นที่ที่มีเปลวไฟหรืออุณหภูมิสูง เช่น บริเวณใกล้หัวพ่นเชื้อเพลิงo เหมาะสำหรับหม้อไอน้ำอุตสาหกรรมที่ต้องการความคงทนต่ออุณหภูมิสูง3. แร่ใยหิน (Mineral Wool)o ใช้ในท่อไอน้ำและบริเวณที่ต้องการความทนทานต่อไฟo เหมาะสำหรับพื้นที่ที่ต้องการฉนวนเสียงร่วมด้วย4. ซิลิกาเจล (Silica Aerogel)o เป็นฉนวนที่มีประสิทธิภาพสูงสุดในตลาด เหมาะสำหรับการลดการสูญเสียความร้อนในระบบสำคัญo ใช้ในโครงการที่ต้องการความแม่นยำและลดการใช้พลังงานสูงสุด5. โฟมโพลียูรีเทน (Polyurethane Foam)o เหมาะสำหรับฉนวนในพื้นที่ที่มีอุณหภูมิต่ำหรือเป็นส่วนเสริมของหม้อไอน้ำ6. แคลเซียมซิลิเกต (Calcium Silicate)o ใช้สำหรับหม้อไอน้ำที่ต้องการความแข็งแรงและทนต่อการกัดกร่อนจากไอน้ำร้อน7. ฉนวนเปลือกโลหะ (Metal Cladding with Insulation)o ใช้ในสถานที่กลางแจ้งหรือในพื้นที่ที่มีความเสี่ยงต่อการกระแทกและความเสียหายภายนอก

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 30Energy Conservation Technology Co.,ltd.o การเลือกฉนวน• คำนึงถึง อุณหภูมิใช้งาน และ ต้นทุน• เลือกฉนวนที่เหมาะสมกับ ลักษณะการใช้งาน ของหม้อไอน้ำ เช่น ท่อไอน้ำ ผนัง หรือ Economizer• คำนึงถึง การบำรุงรักษา และ อายุการใช้งาน1.3.2 การลดการสูญเสียความร้อนจากก๊าซไอเสีย ก๊าซไอเสียจากหม้อไอน้ำเป็นแหล่งพลังงานความร้อนที่มักสูญเสียไปโดยเปล่าประโยชน์ การลดการสูญเสียความร้อนจากก๊าซไอเสียสามารถเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานและลดต้นทุนเชื้อเพลิง แนวทางสำคัญในการลดการสูญเสียความร้อนมีดังนี้1.3.2.1 การติดตั้ง Economizer1) หลักการทำงาน• Economizer เป็นอุปกรณ์ที่ดึงพลังงานความร้อนจากก๊าซไอเสียมาใช้ในการอุ่นน้ำป้อน (Feed Water) ก่อนเข้าสู่หม้อไอน้ำ• ลดอุณหภูมิก๊าซไอเสียก่อนปล่อยออกสู่ปล่อง2) ประโยชน์• ลดการใช้พลังงานเชื้อเพลิงในการให้ความร้อนแก่น้ำป้อน• เพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของหม้อไอน้ำได้ถึง 5%-15%3) การเลือก Economizer• เลือกวัสดุทนต่อการกัดกร่อน เช่น สแตนเลสหรือเหล็กกล้าคาร์บอน• ขนาดและการออกแบบควรสอดคล้องกับขนาดและกำลังผลิตของหม้อไอน้ำ1.3.2.2 การติดตั้ง Condensing Economizer1) หลักการทำงาน• Condensing Economizer เป็นรุ่นพัฒนา ที่สามารถดึงความร้อนแฝงในไอน้ำที่อยู่ในก๊าซไอเสียกลับมาใช้• ลดอุณหภูมิก๊าซไอเสียให้ต่ำกว่าอุณหภูมิ Dew Point เพื่อเปลี่ยนไอน้ำเป็นน้ำ2) ประโยชน์• เพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานได้ถึง 10%-15%• ลดการปล่อยความร้อนสู่สิ่งแวดล้อมและลดการปล่อย CO₂3) ข้อควรระวัง• การเกิดคอนเดนเสท (Condensate) อาจมีความเป็นกรด ควรติดตั้งระบบป้องกันการกัดกร่อนในอุปกรณ์

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 31Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.3.2.3 การควบคุมอุณหภูมิก๊าซไอเสีย1) การตรวจสอบและติดตาม• ติดตั้งเซ็นเซอร์วัดอุณหภูมิในปล่องก๊าซไอเสียเพื่อตรวจสอบความสูญเสียความร้อน• หากอุณหภูมิไอเสียสูงกว่า 180°C ควรตรวจสอบและปรับปรุงระบบ2) การลดอุณหภูมิก๊าซไอเสีย• ทำความสะอาดท่อไฟ (Fire Tube) และท่อน้ำ (Water Tube) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการถ่ายเทความร้อน• ใช้ระบบควบคุมการเผาไหม้เพื่อให้กระบวนการเผาไหม้มีประสิทธิภาพ1.3.2.4 การใช้พลังงานความร้อนจากก๊าซไอเสียในกระบวนการผลิต1) การใช้ความร้อนในกระบวนการผลิต• นำความร้อนจากก๊าซไอเสียไปอุ่นวัสดุหรือของเหลวในสายการผลิต เช่น การอุ่นน้ำมันหรือแก๊ส2) การผลิตพลังงานร่วม (Cogeneration)• ใช้ก๊าซไอเสียในการผลิตไอน้ำเพิ่มเติมหรือผลิตไฟฟ้าในระบบพลังงานร่วม1.3.2.5 การปรับปรุงระบบเผาไหม้เพื่อลดความร้อนสูญเสีย1) ปรับอัตราส่วนอากาศต่อเชื้อเพลิง• ใช้ระบบควบคุมอัตโนมัติ เช่น Oxygen Trim Control เพื่อตรวจสอบและปรับอัตราส่วนอากาศให้เหมาะสม• ลดการเผาไหม้ที่เกินความจำเป็น (Excess Air)2) การปรับปรุงหัวพ่นเชื้อเพลิง (Burner)• ใช้หัวพ่นที่ออกแบบมาเพื่อการกระจายตัวของเชื้อเพลิงที่สมบูรณ์• ลดการสะสมของเขม่าและการเผาไหม้ที่ไม่สมบูรณ์1.3.2.6 การบำรุงรักษาอุปกรณ์1) การทำความสะอาด• ทำความสะอาด Economizer, Condensing Economizer และปล่องก๊าซไอเสียเพื่อลดการสะสมของคราบเขม่าและตะกรัน2) การตรวจสอบประจำ• ตรวจสอบความสมบูรณ์ของอุปกรณ์ เช่น การกัดกร่อนใน Economizer หรือรอยรั่วในระบบ

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 32Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.3.2.7 การอบรมผู้ปฏิบัติงาน• ให้ความรู้เกี่ยวกับการทำงานของ Economizer และวิธีการดูแลรักษา• อบรมเกี่ยวกับการปรับปรุงกระบวนการเผาไหม้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานo ผลลัพธ์จากการลดการสูญเสียความร้อนจากก๊าซไอเสีย• เพิ่มประสิทธิภาพ หม้อไอน้ำทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น• ลดต้นทุน ลดการใช้เชื้อเพลิงและต้นทุนพลังงาน• ลดการปล่อยมลพิษ ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เช่น CO₂ และ NOx• ยืดอายุการใช้งาน ลดความเสียหายต่ออุปกรณ์ที่เกิดจากการสะสมความร้อน1.3.2.8 ตารางแนวทางการลดการสูญเสียความร้อนจากก๊าซไอเสีย ตารางนี้แสดงแนวทางต่าง ๆ สำหรับการลดความร้อนสูญเสียในระบบก๊าซไอเสียจากหม้อไอน้ำ พร้อมด้วยประโยชน์และข้อควรพิจารณาแนวทาง วิธีการดำเนินการ ประโยชน์ ข้อควรพิจารณา1. ติดตั้ง Economizer- ใช้ Economizer เพื่อดึงความร้อนจากก๊าซไอเสียมาอุ่นน้ำป้อน (Feed Water)- ลดการใช้เชื้อเพลิง- เพิ่มประสิทธิภาพหม้อไอน้ำ 5%-15%- ต้องการพื้นที่สำหรับติดตั้ง- ควรเลือกวัสดุทนการกัดกร่อน2. ติดตั้ง Condensing Economizer- ดึงความร้อนแฝงจากไอน้ำในก๊าซไอเสียกลับมาใช้- ลดอุณหภูมิก๊าซต่ำกว่า Dew Point- เพิ่มประสิทธิภาพ 10%-15%- ลดการปล่อย CO₂- เกิดคอนเดนเสทที่มีความเป็นกรด ต้องติดตั้งระบบจัดการ3. ควบคุมอุณหภูมิก๊าซไอเสีย- ติดตั้งเซ็นเซอร์วัดอุณหภูมิ- ควบคุมให้ต่ำกว่า 180-200°C- ลดความร้อนสูญเสีย- ปรับปรุงประสิทธิภาพการถ่ายเทความร้อน- ต้องบำรุงรักษาเซ็นเซอร์และระบบควบคุม4. การปรับปรุงระบบเผาไหม้- ปรับอัตราส่วนอากาศต่อเชื้อเพลิงด้วยระบบอัตโนมัติ- ลดการสูญเสียพลังงาน- ต้องลงทุนในระบบควบคุมอัตโนมัติ

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 33Energy Conservation Technology Co.,ltd.แนวทาง วิธีการดำเนินการ ประโยชน์ ข้อควรพิจารณา- ใช้หัวพ่นเชื้อเพลิงที่มีประสิทธิภาพ- ลดการเกิดเขม่าในก๊าซไอเสีย5. การใช้ความร้อนในกระบวนการ- นำความร้อนจากก๊าซไอเสียไปอุ่นวัสดุหรือของเหลว- ใช้ในระบบพลังงานร่วม (Cogeneration)- ลดการสูญเสียพลังงาน- ใช้ความร้อนอย่างคุ้มค่า- ต้องออกแบบกระบวนการผลิตให้สอดคล้องกับการใช้ความร้อน6. การบำรุงรักษาระบบ- ทำความสะอาดท่อไฟ, Economizer และปล่องไอเสีย- ตรวจสอบและซ่อมแซมจุดรั่ว- ลดคราบเขม่าและตะกรัน- เพิ่มประสิทธิภาพการถ่ายเทความร้อน- ต้องมีแผนการบำรุงรักษาอย่างสม่ำเสมอ7. การอบรมผู้ปฏิบัติงาน- สอนการใช้ Economizer และระบบควบคุม- เพิ่มความรู้เรื่องการเผาไหม้ที่มีประสิทธิภาพ- ลดข้อผิดพลาดในการทำงาน- เพิ่มประสิทธิภาพในระยะยาว- ใช้เวลาในการจัดการอบรมและประเมินผลo คำอธิบายเพิ่มเติม1. การติดตั้ง Economizero ใช้สำหรับหม้อไอน้ำที่มีระบบน้ำป้อน ต้องปรับแต่งให้เหมาะสมกับขนาดหม้อไอน้ำและอัตราการผลิตไอน้ำ2. Condensing Economizero เหมาะกับการใช้เชื้อเพลิงที่สะอาด เช่น ก๊าซธรรมชาติ ควรมีระบบจัดการคอนเดนเสทเพื่อลดการกัดกร่อน3. การควบคุมอุณหภูมิก๊าซไอเสียo ลดการสูญเสียความร้อนที่เกิดจากการเผาไหม้เกินความจำเป็น4. การใช้ความร้อนในกระบวนการo เหมาะสำหรับโรงงานอุตสาหกรรมที่มีความต้องการใช้ความร้อนในหลายจุด5. การบำรุงรักษาระบบo เพิ่มอายุการใช้งานของอุปกรณ์และลดความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นในระยะยาว

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 34Energy Conservation Technology Co.,ltd.❖รายละเอียดการลดการสูญเสียความร้อนจากก๊าซไอเสีย1.3.2.1 การติดตั้ง Economizer การติดตั้ง Economizer เป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพสูงในการลดการสูญเสียความร้อนจากก๊าซไอเสียในหม้อไอน้ำ โดยดึงพลังงานความร้อนจากก๊าซไอเสียกลับมาใช้ในกระบวนการผลิต เช่น การอุ่นน้ำป้อน (Feed Water) ขั้นตอนและข้อพิจารณาในการติดตั้ง Economizer มีดังนี้1. หลักการทำงานของ Economizer• Economizer ทำหน้าที่ดึงพลังงานความร้อนจากก๊าซไอเสียที่ปล่อยออกจากหม้อไอน้ำ• ความร้อนนี้จะถูกส่งถ่ายไปยังน้ำป้อนก่อนที่น้ำจะเข้าสู่หม้อไอน้ำ• การอุ่นน้ำป้อนช่วยลดพลังงานที่ต้องใช้ในการทำให้เกิดไอน้ำในหม้อไอน้ำ2. ประโยชน์ของการติดตั้ง Economizer• เพิ่มประสิทธิภาพหม้อไอน้ำo ลดการใช้เชื้อเพลิงในการผลิตไอน้ำo เพิ่มประสิทธิภาพโดยรวมของระบบได้ถึง 5%-15%• ลดต้นทุนพลังงานo ใช้พลังงานความร้อนที่มีอยู่แล้ว ลดการเผาไหม้เชื้อเพลิงใหม่• ลดการปล่อยมลพิษo ลดการปล่อย CO₂ และมลพิษอื่น ๆ จากการใช้เชื้อเพลิง• ยืดอายุการใช้งานของหม้อไอน้ำo ลดความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิที่รวดเร็วในระบบ3. ประเภทของ Economizer1) Economizer แบบท่อโลหะ (Bare Tube Economizer)• ออกแบบง่าย ใช้ท่อโลหะเป็นตัวถ่ายเทความร้อน• เหมาะสำหรับหม้อไอน้ำขนาดเล็กถึงขนาดกลาง2) Economizer แบบมีครีบ (Finned Tube Economizer)• เพิ่มพื้นที่ถ่ายเทความร้อนด้วยครีบ• ใช้สำหรับหม้อไอน้ำขนาดใหญ่ที่มีก๊าซไอเสียปริมาณมาก3) Condensing Economizer• ดึงความร้อนแฝงจากไอน้ำในก๊าซไอเสียกลับมาใช้• เหมาะสำหรับระบบที่ใช้เชื้อเพลิงสะอาด เช่น ก๊าซธรรมชาติ

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 35Energy Conservation Technology Co.,ltd.4. ขั้นตอนการติดตั้ง Economizer1) การวิเคราะห์และออกแบบระบบ• ตรวจสอบอุณหภูมิก๊าซไอเสียและน้ำป้อนเพื่อกำหนดขนาดและประเภทของ Economizer• คำนึงถึงพื้นที่ติดตั้งและอัตราการไหลของก๊าซไอเสีย2) การเลือกวัสดุ• วัสดุทนต่อการกัดกร่อน เช่น สแตนเลส หรือเหล็กกล้าคาร์บอนเคลือบพิเศษ• พิจารณาสภาพแวดล้อม เช่น ความชื้นและระดับกรดในก๊าซไอเสีย3) การติดตั้ง• ติดตั้ง Economizer ที่ทางออกของก๊าซไอเสียก่อนเข้าสู่ปล่อง• เชื่อมต่อระบบน้ำป้อนเข้ากับ Economizer• ติดตั้งเซ็นเซอร์ตรวจวัดอุณหภูมิก๊าซไอเสียและน้ำป้อนเพื่อควบคุมการทำงาน4) การทดสอบและปรับแต่ง• ตรวจสอบการไหลของน้ำและก๊าซไอเสียเพื่อให้แน่ใจว่าระบบทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ• ปรับแต่งค่าพารามิเตอร์เพื่อให้เหมาะสมกับการใช้งานจริง5. ข้อควรระวัง• การกัดกร่อน ก๊าซไอเสียที่มีส่วนประกอบของกำมะถันหรือไอน้ำอาจทำให้เกิดการกัดกร่อน ควรเลือกวัสดุทนกรด• การสะสมของเขม่า ทำความสะอาด Economizer เป็นประจำเพื่อลดคราบเขม่าและตะกรัน• ความดันในระบบ ตรวจสอบให้แน่ใจว่า Economizer สามารถรองรับแรงดันในระบบได้6. การบำรุงรักษา Economizer• ทำความสะอาด ใช้เครื่องมือหรือสารเคมีที่เหมาะสมเพื่อกำจัดเขม่าและคราบสกปรก• ตรวจสอบวัสดุตรวจสอบการกัดกร่อนหรือรอยร้าวใน Economizer เป็นประจำ• สอบเทียบเซ็นเซอร์ตรวจสอบและปรับแต่งเซ็นเซอร์วัดอุณหภูมิและอัตราการไหลของน้ำ7. ผลลัพธ์จากการติดตั้ง Economizer• ลดการใช้เชื้อเพลิง 5%-10%• ลดต้นทุนพลังงานในระยะยาว• เพิ่มความยั่งยืนในการดำเนินงานโดยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 36Energy Conservation Technology Co.,ltd.8. ตารางการติดตั้ง Economizer ด้านล่างเป็นตารางสรุปขั้นตอนการติดตั้ง Economizer พร้อมรายละเอียดที่ควรพิจารณาเพื่อให้การติดตั้งมีประสิทธิภาพสูงสุดขั้นตอน รายละเอียด ข้อควรพิจารณา1. การวางแผนและวิเคราะห์ระบบ- วิเคราะห์อุณหภูมิก๊าซไอเสียและน้ำป้อน- คำนวณขนาดและประเภทของ Economizer ให้เหมาะสมกับระบบ- ก๊าซไอเสียควรมีอุณหภูมิสูงกว่า Dew Point เพื่อป้องกันการเกิดคอนเดนเสทในระบบ2. การเลือกประเภท Economizer- Bare Tube Economizer เหมาะสำหรับระบบขนาดเล็ก- Finned Tube Economizer เพิ่มพื้นที่ถ่ายเทความร้อน- Condensing Economizer ดึงความร้อนแฝงจากไอน้ำในก๊าซไอเสีย- พิจารณาวัสดุที่ทนต่อการกัดกร่อน- เลือกประเภทที่สอดคล้องกับเชื้อเพลิง เช่น น้ำมัน ก๊าซธรรมชาติ3. การเลือกวัสดุ- ใช้วัสดุที่ทนต่อการกัดกร่อน เช่น สแตนเลสหรือเหล็กกล้าคาร์บอนเคลือบพิเศษ- ตรวจสอบคุณภาพของวัสดุในสภาพแวดล้อมที่มีความชื้นและสารปนเปื้อนในก๊าซไอเสีย4. การเตรียมพื้นที่ติดตั้ง- เลือกตำแหน่งที่เหมาะสม ติดตั้งในทางออกของก๊าซไอเสียก่อนเข้าสู่ปล่อง- จัดเตรียมพื้นที่รองรับน้ำหนักและขนาดของ Economizer- ต้องมีพื้นที่เพียงพอสำหรับการเข้าถึงเพื่อการบำรุงรักษา- ตรวจสอบการรองรับแรงสั่นสะเทือน5. การติดตั้ง Economizer- เชื่อมต่อ Economizer เข้ากับระบบท่อก๊าซไอเสียและท่อน้ำป้อน- ติดตั้งวาล์วควบคุมการไหลของน้ำและเซ็นเซอร์ตรวจวัดอุณหภูมิ- ทดสอบระบบการไหลของน้ำและก๊าซให้เหมาะสม- ตรวจสอบการเชื่อมต่อท่อให้แน่นหนาและปลอดการรั่ว

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 37Energy Conservation Technology Co.,ltd.ขั้นตอน รายละเอียด ข้อควรพิจารณา6. การเชื่อมต่อระบบควบคุม- ติดตั้งเซ็นเซอร์วัดอุณหภูมิของน้ำป้อนและก๊าซไอเสีย- ใช้ระบบควบคุมอัตโนมัติในการปรับอัตราการไหลของน้ำ- ควรมีระบบควบคุมที่แม่นยำและสามารถตั้งค่าได้ง่าย7. การทดสอบระบบ- ทดสอบการทำงานของ Economizer ในสถานการณ์จริง- ตรวจสอบประสิทธิภาพการถ่ายเทความร้อนและการลดอุณหภูมิก๊าซ ไอเสีย- จัดเก็บข้อมูลอุณหภูมิและประสิทธิภาพการทำงานเพื่อตรวจสอบการใช้งานในระยะยาว8. การบำรุงรักษาหลังติดตั้ง- ทำความสะอาดคราบเขม่าและตะกรันใน Economizer อย่างสม่ำเสมอ- ตรวจสอบรอยรั่วและการสึกกร่อนของวัสดุ- วางแผนการบำรุงรักษาเชิงป้องกันทุก 6-12 เดือน9. ข้อควรระวังระหว่างการติดตั้ง• การเกิดคอนเดนเสท หากก๊าซไอเสียเย็นเกินไป อาจเกิดคอนเดนเสทซึ่งมีความเป็นกรดและอาจกัดกร่อนระบบ• การสะสมของเขม่า ควรออกแบบให้มีช่องทางทำความสะอาดได้สะดวกเพื่อลดคราบสกปรกที่สะสมใน Economizer• การรองรับน้ำหนัก ตรวจสอบว่าพื้นที่ติดตั้งสามารถรองรับน้ำหนักของ Economizer ได้อย่างมั่นคง

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 38Energy Conservation Technology Co.,ltd.10. ตัวอย่างการเลือก Economizerประเภทหม้อไอน้ำ ประเภท Economizer วัสดุที่แนะนำ ข้อดีหม้อไอน้ำขนาดเล็ก Bare Tube Economizerเหล็กกล้าคาร์บอน ราคาถูก ติดตั้งง่ายหม้อไอน้ำขนาดกลาง Finned Tube Economizerสแตนเลสเพิ่มพื้นที่ถ่ายเทความร้อน ประหยัดพลังงานหม้อไอน้ำที่ใช้ก๊าซธรรมชาติCondensing Economizerสแตนเลส ดึงความร้อนแฝง ลดการปล่อยมลพิษo ผลลัพธ์ที่คาดหวัง• ลดการใช้เชื้อเพลิง ประหยัดพลังงานได้ 5%-15%• เพิ่มประสิทธิภาพ ลดอุณหภูมิก๊าซไอเสียและเพิ่มประสิทธิภาพของหม้อไอน้ำ• ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ลดการปล่อย CO₂ และก๊าซเรือนกระจก12. การลงทุนและผลการประหยัดพลังงานจากการติดตั้ง Economizer การติดตั้ง Economizer ในหม้อไอน้ำเป็นการลงทุนที่มีความคุ้มค่าในระยะยาว โดยช่วยเพิ่มประสิทธิภาพพลังงานและลดค่าใช้จ่ายเชื้อเพลิงได้อย่างมีนัยสำคัญ ด้านล่างเป็นตัวอย่างการคำนวณต้นทุนการลงทุนและผลการประหยัดพลังงาน1) การคำนวณต้นทุนการลงทุน (Capital Investment) องค์ประกอบต้นทุน1. ค่าอุปกรณ์ Economizero ราคาของ Economizer ขึ้นอยู่กับประเภทและขนาด (โดยประมาณ $5,000 - $50,000)2. ค่าติดตั้งo รวมค่าติดตั้งและการเชื่อมต่อระบบ (ประมาณ 10%-20% ของราคาอุปกรณ์)3. ค่าออกแบบและวิศวกรรมo ค่าปรับปรุงระบบเดิมเพื่อรองรับ Economizer (ประมาณ 5%-10% ของราคาอุปกรณ์)4. ค่าใช้จ่ายการบำรุงรักษาo ค่าใช้จ่ายรายปีสำหรับทำความสะอาดและตรวจสอบ Economizer

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 39Energy Conservation Technology Co.,ltd.2) การคำนวณผลการประหยัดพลังงาน ตัวแปรสำคัญ• ประสิทธิภาพการประหยัดพลังงาน (Efficiency Gain) เพิ่มขึ้น 5%-15% จากการลดอุณหภูมิก๊าซไอเสีย• การลดการใช้เชื้อเพลิง (Fuel Savings)o อัตราการลดขึ้นอยู่กับอุณหภูมิก๊าซไอเสียเดิมและปริมาณน้ำป้อน สูตรการคำนวณประหยัดพลังงาน พลังงานที่ประหยัดได้(MJ/h) = อัตราการไหลของน้ำ (kg/h) × ความร้อนจำเพาะของน้ำ (kJ/kg°C) × การเพิ่มอุณหภูมิ(°C) • ตัวอย่างการคำนวณo อัตราการไหลของน้ำป้อน 10,000 kg/ho ความร้อนจำเพาะของน้ำ 4.2 kJ/kg°Co อุณหภูมิน้ำเพิ่มขึ้นหลังผ่าน Economizer 30°C พลังงานที่ประหยัดได้ = 10,000 × 4.2 × 30 = 1,260,000 kJ/h = 1,260 MJ/h 3) การประเมินระยะเวลาคืนทุน (Payback Period) สูตรการคำนวณระยะเวลาคืนทุน ระยะเวลาคืนทุน (ปี) = ค่าใช้จ่ายการลงทุน / การประหยัดพลังงานต่อปี(มูลค่า) ตัวอย่างo ค่าใช้จ่ายการลงทุน 1,050,000 บาทo ค่าเชื้อเพลิง (น้ำมันเตา) 18 บาท/ลิตรo การประหยัดพลังงาน 1,260 MJ/h▪ 1 ลิตรน้ำมันเตา = 36 MJ▪ การประหยัดเชื้อเพลิง = 1,260 / 36 = 35 ลิตร/ชั่วโมง ▪ การทำงาน 8 ชั่วโมง/วัน, 300 วัน/ปีo การประหยัดเชื้อเพลิงต่อปี = 35 × 8 × 300 = 84,000 ลิตร/ปี o มูลค่าที่ประหยัดได้ต่อปี= 84,000 × 18 = 1,512,000 บาท/ปี o ระยะเวลาคืนทุน = 1,050,000 / 1,512,000 = 0.69 ปีหรือ 8.28 เดือน

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 40Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.3.2.2 การติดตั้ง Condensing Economizer Condensing Economizer เป็นอุปกรณ์ที่ช่วยดึงความร้อนแฝง (Latent Heat) จากไอน้ำในก๊าซไอเสียกลับมาใช้ใหม่ ทำให้เพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานได้สูงสุดเมื่อเทียบกับ Economizer ทั่วไป โดยเฉพาะในระบบหม้อไอน้ำที่ใช้เชื้อเพลิงสะอาด เช่น ก๊าซธรรมชาติ1.หลักการทำงานของ Condensing Economizer• Condensing Economizer ทำงานโดยลดอุณหภูมิของก๊าซไอเสียให้ต่ำกว่าจุดควบแน่น (Dew Point) ประมาณ 55-60°C• ความร้อนแฝงในไอน้ำที่อยู่ในก๊าซไอเสียจะถูกดึงออกมาและถ่ายเทไปยังน้ำป้อน (Feed Water) หรือของเหลวอื่นในระบบ• ลดการปล่อยก๊าซไอเสียที่มีอุณหภูมิสูงและเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของระบบหม้อไอน้ำ2. ประโยชน์ของ Condensing Economizer• ประสิทธิภาพพลังงานสูงขึ้นo เพิ่มประสิทธิภาพระบบโดยรวมได้ถึง 10%-15% เมื่อเทียบกับการใช้ Economizer ทั่วไป• ลดการใช้เชื้อเพลิงo ใช้ความร้อนที่ดึงกลับมาเพื่อลดการเผาไหม้เพิ่มเติม• ลดการปล่อยมลพิษo ลดการปล่อย CO₂ และ NOx โดยลดปริมาณการเผาไหม้เชื้อเพลิง• ใช้งานร่วมกับระบบพลังงานอื่นo เหมาะสำหรับการผลิตไอน้ำหรืออุ่นของเหลวในกระบวนการผลิต3. ขั้นตอนการติดตั้ง Condensing Economizer1) การวิเคราะห์และออกแบบระบบ• ตรวจสอบอุณหภูมิก๊าซไอเสียและจุดควบแน่น• คำนวณขนาดและประเภทของ Condensing Economizer ให้เหมาะสมกับปริมาณก๊าซไอเสียและความต้องการความร้อนของระบบ2) การเลือกวัสดุ• วัสดุที่แนะนำo สแตนเลส (Stainless Steel) หรือ อะลูมิเนียมอัลลอย ที่ทนต่อการกัดกร่อนจากคอนเดนเสทที่มีความเป็นกรด• ระบบการเคลือบo เลือกวัสดุหรือสารเคลือบป้องกันการกัดกร่อนเพิ่มเติม เช่น เทฟลอน หรือโลหะผสมพิเศษ

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 41Energy Conservation Technology Co.,ltd.3) การเตรียมพื้นที่และการติดตั้ง• ติดตั้งในทางออกของก๊าซไอเสียก่อนเข้าสู่ปล่อง• เชื่อมต่อระบบท่อน้ำป้อนเข้ากับ Condensing Economizer• ติดตั้งท่อระบายน้ำสำหรับคอนเดนเสท และระบบกำจัดคอนเดนเสทอย่างปลอดภัย4) การเชื่อมต่อระบบควบคุม• ติดตั้งเซ็นเซอร์วัดอุณหภูมิของน้ำป้อนและก๊าซไอเสีย• ใช้ระบบควบคุมอัตโนมัติเพื่อปรับอัตราการไหลของน้ำป้อนและควบคุมการทำงานของ Condensing Economizer5) การทดสอบและปรับแต่ง• ตรวจสอบประสิทธิภาพการถ่ายเทความร้อน• ปรับค่าพารามิเตอร์ให้เหมาะสมกับการใช้งานจริง4. ข้อควรระวังในการติดตั้ง1) การจัดการคอนเดนเสทo คอนเดนเสทจากก๊าซไอเสียอาจมีความเป็นกรด ควรมีระบบกำจัดน้ำทิ้งที่เหมาะสมo ใช้วัสดุที่ทนการกัดกร่อนในท่อน้ำและถังเก็บคอนเดนเสท2) การบำรุงรักษาo ทำความสะอาดคราบเขม่าและตะกรันใน Condensing Economizer อย่างสม่ำเสมอo ตรวจสอบรอยรั่วและการกัดกร่อน3) การออกแบบระบบไหลเวียนo ระบบท่อและปั๊มน้ำป้อนต้องรองรับการไหลเวียนและแรงดันที่เหมาะสม5. การบำรุงรักษาหลังการติดตั้ง• การทำความสะอาดo ใช้น้ำแรงดันสูงหรือสารทำความสะอาดเพื่อลดการสะสมของเขม่าและคอนเดนเสท• ตรวจสอบเซ็นเซอร์o สอบเทียบเซ็นเซอร์อุณหภูมิและความดันเพื่อให้การควบคุมมีความแม่นยำ• เปลี่ยนวัสดุเมื่อเสื่อมสภาพo เปลี่ยนส่วนที่มีการกัดกร่อนหรือชำรุด เช่น ท่อหรือซีล6. ตัวอย่างการลงทุนและผลประหยัดพลังงาน ต้นทุนการลงทุน• ราคา Condensing Economizer $20,000 - $60,000 (ขึ้นอยู่กับขนาดและประเภท)• ค่าติดตั้งและปรับแต่ง 15%-20% ของราคาตัวอุปกรณ์

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 42Energy Conservation Technology Co.,ltd. ผลการประหยัดพลังงาน• การประหยัดพลังงาน 10%-15% ของการใช้เชื้อเพลิงเดิม• ระยะเวลาคืนทุน 1-2 ปี (ขึ้นอยู่กับราคาพลังงานและการใช้งาน) การติดตั้ง Condensing Economizer เป็นการลงทุนที่เหมาะสมสำหรับระบบหม้อไอน้ำที่ต้องการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน ลดต้นทุน และลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะในระบบที่ใช้เชื้อเพลิงสะอาดหรือมีปริมาณก๊าซไอเสียสูง1.3.2.3 การควบคุมอุณหภูมิก๊าซไอเสีย การควบคุมอุณหภูมิก๊าซไอเสียเป็นกระบวนการสำคัญที่ช่วยลดการสูญเสียพลังงานจากหม้อไอน้ำ เพิ่มประสิทธิภาพการเผาไหม้ และลดต้นทุนการใช้เชื้อเพลิงแนวทางในการควบคุมอุณหภูมิก๊าซไอเสียมีดังนี้1. เป้าหมายของการควบคุมอุณหภูมิก๊าซไอเสีย• ลดอุณหภูมิก๊าซไอเสียให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม • ป้องกันการสูญเสียพลังงานในรูปของความร้อนที่ปล่อยออกสู่สิ่งแวดล้อม• เพิ่มประสิทธิภาพของระบบหม้อไอน้ำโดยรวม2. วิธีการควบคุมอุณหภูมิก๊าซไอเสีย1) การปรับปรุงระบบถ่ายเทความร้อน• ทำความสะอาดท่อไฟ (Fire Tube) และท่อน้ำ (Water Tube)o เขม่าหรือคราบตะกรันที่สะสมในท่อจะลดประสิทธิภาพการถ่ายเทความร้อนo ควรทำความสะอาดเป็นประจำ (ทุก 6-12 เดือน)• ตรวจสอบการไหลของน้ำในระบบo การไหลของน้ำที่เหมาะสมในท่อน้ำช่วยให้การถ่ายเทความร้อนมีประสิทธิภาพ2) การติดตั้ง Economizer• หลักการทำงานo Economizer จะดึงความร้อนจากก๊าซไอเสียเพื่ออุ่นน้ำป้อน (Feed Water)• ประโยชน์o ลดอุณหภูมิก๊าซไอเสียให้อยู่ในระดับที่เหมาะสมo เพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานของระบบหม้อไอน้ำ3) การติดตั้ง Condensing Economizer• หลักการทำงานo ลดอุณหภูมิก๊าซไอเสียต่ำกว่าจุดควบแน่น (Dew Point) เพื่อดึงความร้อนแฝงจากไอน้ำในก๊าซไอเสีย• ข้อควรระวังo ต้องมีระบบจัดการคอนเดนเสทเพื่อป้องกันการกัดกร่อน

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 43Energy Conservation Technology Co.,ltd.4) การปรับปรุงการเผาไหม้• การปรับอัตราส่วนอากาศต่อเชื้อเพลิงo ใช้ระบบควบคุมอัตโนมัติ (Automatic Combustion Control) เพื่อลดการเผาไหม้เกินจำเป็น (Excess Air)• ตรวจสอบหัวพ่นเชื้อเพลิง (Burner)o หัวพ่นที่มีประสิทธิภาพช่วยลดการสูญเสียความร้อนในก๊าซไอเสีย5) การติดตั้งระบบควบคุมอัตโนมัติ• เซ็นเซอร์วัดอุณหภูมิก๊าซไอเสียo ติดตั้งเซ็นเซอร์วัดอุณหภูมิที่ปล่องก๊าซไอเสียเพื่อติดตามการเปลี่ยนแปลง• ระบบควบคุมอัตโนมัติ (PLC หรือ SCADA)o ใช้ซอฟต์แวร์ควบคุมการทำงานของหม้อไอน้ำตามค่าที่กำหนด3. การตรวจสอบและบำรุงรักษา1) การตรวจสอบอุณหภูมิก๊าซไอเสีย• ติดตามค่าประสิทธิภาพo อุณหภูมิที่เหมาะสมควรอยู่ในช่วง 120-180°C สำหรับหม้อไอน้ำทั่วไปo หากอุณหภูมิเกิน 200°C อาจแสดงถึงการสูญเสียพลังงานที่ไม่จำเป็น• วิเคราะห์แนวโน้มo ติดตามค่าการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิอย่างต่อเนื่องเพื่อวางแผนการปรับปรุง2) การบำรุงรักษาอุปกรณ์• ทำความสะอาดเซ็นเซอร์o เซ็นเซอร์วัดอุณหภูมิควรทำความสะอาดและสอบเทียบเป็นประจำ• ซ่อมแซมอุปกรณ์ที่ชำรุดo เปลี่ยนชิ้นส่วนที่เสื่อมสภาพ เช่น ท่อหรือซีลในระบบ3) การอบรมผู้ปฏิบัติงาน• ให้ความรู้เกี่ยวกับการควบคุมอุณหภูมิก๊าซไอเสียและการบำรุงรักษาอุปกรณ์• สอนวิธีการอ่านค่าอุณหภูมิและวิเคราะห์ผลo ผลลัพธ์ที่ได้จากการควบคุมอุณหภูมิก๊าซไอเสีย• ลดต้นทุนพลังงานได้ถึง 5%-10%• เพิ่มประสิทธิภาพโดยรวมของระบบ• ลดการปล่อย CO₂ และมลพิษอื่น ๆ• ลดการสะสมของเขม่าและความเสียหายจากอุณหภูมิสูง

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 44Energy Conservation Technology Co.,ltd. การควบคุมอุณหภูมิก๊าซไอเสียเป็นกลยุทธ์ที่สำคัญในการเพิ่มประสิทธิภาพพลังงาน ลดการสูญเสียความร้อน และลดต้นทุนในระยะยาว การติดตั้งอุปกรณ์เสริม เช่น Economizer และการบำรุงรักษาอย่างสม่ำเสมอจะช่วยให้ระบบหม้อไอน้ำทำงานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ1.3.2.4 การใช้พลังงานความร้อนจากก๊าซไอเสียในกระบวนการผลิต การนำพลังงานความร้อนจากก๊าซไอเสียไปใช้ในกระบวนการผลิตช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานในระบบหม้อไอน้ำ ลดการใช้เชื้อเพลิง และลดต้นทุนด้านพลังงาน แนวทางการใช้พลังงานความร้อนนี้มีดังนี้1. แนวทางการใช้พลังงานความร้อนจากก๊าซไอเสีย1) การใช้ในกระบวนการอุ่นของเหลว• การอุ่นน้ำป้อน (Feed Water)o ใช้ Economizer หรือ Condensing Economizer เพื่ออุ่นน้ำป้อนก่อนเข้าสู่หม้อไอน้ำo ลดพลังงานที่ต้องใช้ในการทำให้เกิดไอน้ำ• การอุ่นน้ำมันเชื้อเพลิงo น้ำมันหนัก (Heavy Oil) ต้องการความร้อนเพื่อให้มีความหนืดลดลงและเผาไหม้ได้ดีขึ้นo ติดตั้งเครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนเพื่อใช้พลังงานจากก๊าซไอเสียในการอุ่นน้ำมัน2) การใช้ในกระบวนการอุ่นวัสดุ• การอุ่นวัตถุดิบo ใช้พลังงานความร้อนจากก๊าซไอเสียในการอุ่นวัตถุดิบในกระบวนการผลิต เช่น การอบแห้งหรือการเตรียมวัตถุดิบ• การอุ่นอากาศสำหรับกระบวนการเผาไหม้ (Air Preheater)o ดึงความร้อนจากก๊าซไอเสียเพื่อเพิ่มอุณหภูมิของอากาศที่เข้าสู่หัวพ่นเชื้อเพลิงo เพิ่มประสิทธิภาพการเผาไหม้ ลดการใช้เชื้อเพลิง3) การผลิตไอน้ำหรือพลังงานเพิ่มเติม• การผลิตไอน้ำเพิ่มเติมo ใช้ระบบ Heat Recovery Steam Generator (HRSG) เพื่อดึงความร้อนจากก๊าซ ไอเสียมาผลิตไอน้ำเพิ่มเติมo เหมาะสำหรับโรงงานที่ต้องการไอน้ำปริมาณมากในกระบวนการผลิต• การผลิตไฟฟ้าด้วยระบบพลังงานร่วม (Cogeneration)o ใช้พลังงานจากก๊าซไอเสียเพื่อขับเคลื่อนเครื่องกำเนิดไฟฟ้า4) การใช้ในกระบวนการควบแน่น• การดึงความร้อนแฝงในก๊าซไอเสียo ใช้ Condensing Economizer เพื่อดึงความร้อนแฝงจากไอน้ำในก๊าซไอเสียเพื่อนำไปใช้ในกระบวนการอุ่นอื่น ๆ

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 45Energy Conservation Technology Co.,ltd.2. อุปกรณ์ที่เกี่ยวข้อง1) เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อน (Heat Exchanger)• ใช้ในการถ่ายเทความร้อนจากก๊าซไอเสียไปยังของเหลวหรือวัสดุ• ประเภทที่นิยมo Plate Heat Exchanger มีประสิทธิภาพสูง เหมาะสำหรับพื้นที่จำกัดo Shell and Tube Heat Exchanger เหมาะสำหรับการใช้งานที่ต้องการปริมาณความร้อนมาก2) ระบบ Heat Recovery Steam Generator (HRSG)• ผลิตไอน้ำจากพลังงานความร้อนในก๊าซไอเสีย• เหมาะสำหรับการใช้งานร่วมกับหม้อไอน้ำขนาดใหญ่3) Air Preheater (APH)• ใช้เพิ่มอุณหภูมิของอากาศที่เข้าสู่หัวพ่นเชื้อเพลิง• ลดการใช้พลังงานจากเชื้อเพลิงในการเผาไหม้3. ข้อดีของการใช้พลังงานความร้อนจากก๊าซไอเสีย1) การเพิ่มประสิทธิภาพ• ลดการสูญเสียพลังงานความร้อนออกสู่สิ่งแวดล้อม• เพิ่มประสิทธิภาพของระบบหม้อไอน้ำโดยรวม2) การลดต้นทุนพลังงาน• ลดปริมาณการใช้เชื้อเพลิงที่ต้องเผาไหม้เพิ่มเติม• ลดต้นทุนการดำเนินงานในระยะยาว3) การลดการปล่อยมลพิษ• ลดการปล่อยก๊าซ CO₂ และ NOx• ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม4) การสนับสนุนความยั่งยืน• ใช้พลังงานในระบบให้เกิดประโยชน์สูงสุด• สนับสนุนการดำเนินงานที่สอดคล้องกับนโยบายสิ่งแวดล้อม4. ข้อควรพิจารณา1) การเลือกอุปกรณ์• อุปกรณ์ที่เลือกต้องสอดคล้องกับปริมาณและอุณหภูมิของก๊าซไอเสีย• เลือกวัสดุที่ทนต่อการกัดกร่อน เช่น สแตนเลส หรือโลหะผสมพิเศษ2) การติดตั้ง• พื้นที่ติดตั้งต้องรองรับอุปกรณ์และสามารถเข้าถึงเพื่อการบำรุงรักษา• ระบบท่อน้ำหรือไอน้ำต้องมีความสามารถในการรับแรงดันและการไหลที่เหมาะสม

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 46Energy Conservation Technology Co.,ltd.3) การบำรุงรักษา• ทำความสะอาดอุปกรณ์เป็นประจำเพื่อลดการสะสมของเขม่าและคราบตะกรัน• ตรวจสอบอุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อนและรอยรั่วในระบบ5. ตัวอย่างผลลัพธ์ที่ได้รายการ ผลลัพธ์โดยประมาณประสิทธิภาพเพิ่มขึ้น 10%-20%การลดการใช้เชื้อเพลิง ลดลง 10%-15%ระยะเวลาคืนทุน 1-2 ปีการลดการปล่อย CO₂ 15%-30% การใช้พลังงานความร้อนจากก๊าซไอเสียในกระบวนการผลิตช่วยเพิ่มประสิทธิภาพพลังงาน ลดการปล่อยมลพิษ และลดต้นทุนในระยะยาว การเลือกใช้อุปกรณ์ที่เหมาะสม เช่น Heat Exchanger หรือ Heat Recovery Steam Generator และการบำรุงรักษาอย่างสม่ำเสมอ จะช่วยให้ระบบทำงานได้เต็มประสิทธิภาพและมีความยั่งยืนในระยะยาว1.3.2.5 การปรับปรุงระบบเผาไหม้เพื่อลดความร้อนสูญเสีย การปรับปรุงระบบเผาไหม้ในหม้อไอน้ำเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพในการลดการสูญเสียความร้อน ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการเผาไหม้ ลดการใช้เชื้อเพลิง และลดการปล่อยมลพิษ แนวทางในการปรับปรุงระบบเผาไหม้เพื่อลดความร้อนสูญเสียมีดังนี้1. การปรับอัตราส่วนอากาศต่อเชื้อเพลิง1) การปรับอัตราส่วนอากาศที่เหมาะสม• อากาศเกินพอดี (Excess Air)o ลดการใช้อากาศมากเกินไปเพื่อป้องกันความร้อนสูญเสียในก๊าซไอเสียo ใช้เครื่องมือวัดก๊าซไอเสีย เช่น Flue Gas Analyzer เพื่อตรวจสอบปริมาณออกซิเจน (O₂) และคาร์บอนมอนอกไซด์ (CO)• อากาศไม่พอ (Insufficient Air)o ป้องกันการเผาไหม้ไม่สมบูรณ์ที่ทำให้เกิดควันดำและก๊าซ CO

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 47Energy Conservation Technology Co.,ltd.2) การใช้ระบบควบคุมอัตโนมัติ (Automatic Combustion Control)• ติดตั้งระบบควบคุมแบบ Oxygen Trim Control เพื่อตรวจสอบและปรับอัตราส่วนอากาศต่อเชื้อเพลิงแบบเรียลไทม์• ลดการเผาไหม้ที่เกินความจำเป็นและเพิ่มความแม่นยำในกระบวนการ2. การปรับปรุงหัวพ่นเชื้อเพลิง (Burner)1) การเลือกหัวพ่นเชื้อเพลิงที่มีประสิทธิภาพ• ใช้หัวพ่นที่สามารถกระจายเชื้อเพลิงได้สม่ำเสมอและเผาไหม้ได้สมบูรณ์• หัวพ่นแบบ Low NOx Burner ช่วยลดการปล่อยมลพิษและเพิ่มประสิทธิภาพ2) การบำรุงรักษาหัวพ่น• ทำความสะอาดหัวพ่นเพื่อลดการสะสมของเขม่าและสิ่งสกปรก• เปลี่ยนหัวพ่นที่เสื่อมสภาพหรือมีการชำรุด3. การเพิ่มอุณหภูมิอากาศที่เข้าสู่การเผาไหม้1) การติดตั้ง Air Preheater (APH)• ใช้พลังงานความร้อนจากก๊าซไอเสียในการเพิ่มอุณหภูมิอากาศก่อนเข้าสู่หัวพ่นเชื้อเพลิง• ลดพลังงานที่ต้องใช้ในการเผาไหม้และเพิ่มความเสถียรของเปลวไฟ2) การควบคุมการไหลของอากาศ• ใช้ระบบควบคุมการไหลของอากาศด้วย Damper หรือ Variable Speed Drive (VSD) บน พัดลม4. การติดตั้งและปรับปรุงระบบตรวจวัดก๊าซไอเสีย1) การติดตั้ง Flue Gas Analyzer• ตรวจสอบปริมาณ O₂, CO และ CO₂ ในก๊าซไอเสียเพื่อประเมินคุณภาพการเผาไหม้• ค่ามาตรฐานที่แนะนำo O₂ 2%-4%o CO ต่ำกว่า 50 ppm2) การบันทึกและวิเคราะห์ข้อมูล• บันทึกค่าการวัดเพื่อวิเคราะห์แนวโน้มและวางแผนปรับปรุงระบบ5. การลดการสะสมของเขม่าและตะกรัน1) การทำความสะอาดระบบเผาไหม้• ทำความสะอาดท่อไฟ (Fire Tube) และท่อน้ำ (Water Tube) เพื่อปรับปรุงการถ่ายเทความร้อน2) การใช้สารช่วยลดเขม่า• ใช้สารเคมีที่เหมาะสมเพื่อลดการสะสมของเขม่าในหม้อไอน้ำ

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 48Energy Conservation Technology Co.,ltd.6. การบำรุงรักษาระบบเผาไหม้1) การตรวจสอบหัวพ่นและวาล์ว• ตรวจสอบการทำงานของหัวพ่นเชื้อเพลิงและวาล์วควบคุมเชื้อเพลิง2) การสอบเทียบอุปกรณ์• สอบเทียบเซ็นเซอร์อุณหภูมิและเครื่องวัดก๊าซไอเสียอย่างสม่ำเสมอ7. ผลลัพธ์จากการปรับปรุงระบบเผาไหม้ประโยชน์ ผลลัพธ์เพิ่มประสิทธิภาพพลังงาน ลดการใช้เชื้อเพลิง 5%-10%ลดการปล่อยมลพิษ ลดการปล่อย CO, NOx และเขม่าลดความร้อนสูญเสีย เพิ่มการถ่ายเทความร้อนในหม้อไอน้ำลดต้นทุนการบำรุงรักษา ลดการสะสมเขม่าและลดการเสื่อมสภาพของอุปกรณ์ การปรับปรุงระบบเผาไหม้เป็นการลงทุนที่ช่วยลดการสูญเสียพลังงานและเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของหม้อไอน้ำในระยะยาว การควบคุมอัตราส่วนอากาศต่อเชื้อเพลิง การปรับปรุงหัวพ่น และการติดตั้งระบบตรวจวัดอัตโนมัติ จะช่วยให้กระบวนการเผาไหม้สมบูรณ์และลดต้นทุนพลังงานได้อย่างมีนัยสำคัญ8. การลงทุนและผลการประหยัดพลังงานจากการปรับปรุงระบบเผาไหม้เพื่อลดความร้อนสูญเสีย การปรับปรุงระบบเผาไหม้ในหม้อไอน้ำเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและลดความร้อนสูญเสียเป็นการลงทุนที่ช่วยประหยัดพลังงานได้อย่างมีนัยสำคัญ รายละเอียดการลงทุนและผลการประหยัดพลังงานมีดังนี้

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 49Energy Conservation Technology Co.,ltd.8.1 การลงทุน1) ต้นทุนการลงทุนรายการปรับปรุง ต้นทุนโดยประมาณ (USD)ติดตั้งระบบควบคุมอัตโนมัติ (Automatic Combustion Control) $10,000 - $30,000เปลี่ยนหัวพ่นเชื้อเพลิง (Burner) $5,000 - $15,000ติดตั้ง Flue Gas Analyzer $3,000 - $10,000ปรับปรุงระบบ Air Preheater (APH) $7,000 - $20,000การบำรุงรักษาและทำความสะอาดระบบ $1,000 - $5,000 ต่อปี2) ค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม• ค่าออกแบบและปรับแต่งระบบ 10%-20% ของค่าอุปกรณ์• ค่าแรงติดตั้ง 10%-15% ของค่าอุปกรณ์3) ระยะเวลาคืนทุน• 6 เดือน ถึง 2 ปี ขึ้นอยู่กับต้นทุนเชื้อเพลิงและการใช้งานหม้อไอน้ำ8.2 ผลการประหยัดพลังงาน1) การลดการใช้เชื้อเพลิง• ลดการใช้เชื้อเพลิงได้ 5%-15% จากการปรับปรุงระบบเผาไหม้• ตัวอย่างo หม้อไอน้ำใช้เชื้อเพลิง 10,000 ลิตร/เดือนo ลดการใช้เชื้อเพลิง 10% = 1,000 ลิตร/เดือนo ราคาน้ำมันเตา $0.8/ลิตรo การประหยัดต่อเดือน = 1,000 × 0.8 = 800 USD/เดือน o การประหยัดต่อปี= 800 × 12 = 9,600 USD/ปี 2) การลดความร้อนสูญเสีย• ลดอุณหภูมิก๊าซไอเสียจาก 220°C เหลือ 160°C• ลดการสูญเสียพลังงานในก๊าซไอเสียได้ประมาณ 5%-8%3) การลดการปล่อยมลพิษ• ลดการปล่อย CO₂ และ NOx ประมาณ 10%-20% จากการเผาไหม้ที่สมบูรณ์ขึ้น

การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 50Energy Conservation Technology Co.,ltd.8.3 ตัวอย่างผลลัพธ์จากการลงทุนรายการ ระยะเวลาคืนทุน (ปี)ระบบควบคุมอัตโนมัติ 3.3เปลี่ยนหัวพ่นเชื้อเพลิง 2.5ติดตั้ง Flue Gas Analyzer 2.5ปรับปรุงระบบ Air Preheater 38.4 ปัจจัยที่ส่งผลต่อการคืนทุน1) ราคาพลังงาน ยิ่งราคาพลังงานสูง ระยะเวลาคืนทุนจะยิ่งสั้น2) ปริมาณการใช้งานหม้อไอน้ำ ระบบที่ใช้งานหนักและต่อเนื่องจะให้ผลประหยัดมากขึ้น3) การบำรุงรักษา ระบบที่บำรุงรักษาดีจะรักษาประสิทธิภาพการเผาไหม้ในระยะยาว8.5 สรุปข้อดีของการลงทุน1) ประโยชน์ด้านพลังงาน• ลดการใช้เชื้อเพลิง 5%-15%• เพิ่มประสิทธิภาพการถ่ายเทความร้อนในระบบ2) ประโยชน์ด้านเศรษฐกิจ• ลดต้นทุนเชื้อเพลิงและการดำเนินงาน• คืนทุนได้เร็ว (1-2 ปี ในระบบที่ใช้งานหนัก)3) ประโยชน์ด้านสิ่งแวดล้อม• ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและมลพิษทางอากาศ• สนับสนุนการดำเนินงานที่ยั่งยืน1.3.2.6 การบำรุงรักษาอุปกรณ์ การบำรุงรักษาอุปกรณ์ในระบบหม้อไอน้ำอย่างสม่ำเสมอเป็นสิ่งสำคัญในการเพิ่มประสิทธิภาพ ลดความร้อนสูญเสีย ยืดอายุการใช้งานของอุปกรณ์ และลดต้นทุนการดำเนินงาน แนวทางและแผนการบำรุงรักษามีดังนี้