การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 51Energy Conservation Technology Co.,ltd.1. เป้าหมายของการบำรุงรักษาอุปกรณ์• รักษาประสิทธิภาพการถ่ายเทความร้อน• ป้องกันการสะสมของเขม่า ตะกรัน และคราบสกปรก• ลดความเสียหายของอุปกรณ์จากการกัดกร่อนหรือสึกหรอ• ป้องกันการหยุดชะงักของการผลิต2. ประเภทของการบำรุงรักษา1) การบำรุงรักษาเชิงป้องกัน (Preventive Maintenance)• กำหนดรอบเวลาตรวจสอบและบำรุงรักษา เช่น ทุก 6 เดือน หรือ 12 เดือน• ลดโอกาสการเสียหายแบบฉับพลันและลดค่าใช้จ่ายในการซ่อมแซม2) การบำรุงรักษาตามสภาพ (Condition-Based Maintenance)• ใช้การตรวจสอบด้วยอุปกรณ์ เช่น เซ็นเซอร์อุณหภูมิ แรงดัน และการวิเคราะห์ก๊าซไอเสีย• วิเคราะห์แนวโน้มข้อมูลเพื่อคาดการณ์ปัญหาและดำเนินการแก้ไข3. แนวทางการบำรุงรักษาอุปกรณ์1) ท่อไฟ (Fire Tube) และท่อน้ำ (Water Tube)• การทำความสะอาดo ทำความสะอาดเขม่าและคราบตะกรันที่สะสมในท่อo ใช้น้ำแรงดันสูงหรือสารเคมีที่เหมาะสม• การตรวจสอบo ตรวจหารอยรั่วและการกัดกร่อนในท่อo ใช้เครื่องตรวจสอบรอยรั่ว เช่น Ultrasonic Thickness Gauge2) หัวพ่นเชื้อเพลิง (Burner)• การทำความสะอาดo ทำความสะอาดหัวพ่นเพื่อลดการสะสมของเขม่าและสิ่งสกปรก• การสอบเทียบo ตรวจสอบการกระจายตัวของเชื้อเพลิงและเปลวไฟo ปรับแต่งให้มีอัตราส่วนอากาศต่อเชื้อเพลิงที่เหมาะสม3) Economizer• การทำความสะอาดo กำจัดคราบเขม่าที่เกาะบนพื้นผิวของท่อแลกเปลี่ยนความร้อน• การตรวจสอบo ตรวจสอบการรั่วไหลและการกัดกร่อนของท่อ
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 52Energy Conservation Technology Co.,ltd.4) Condensing Economizer• การจัดการคอนเดนเสทo ตรวจสอบระบบระบายน้ำคอนเดนเสทเพื่อป้องกันการกัดกร่อนในอุปกรณ์• การทำความสะอาดo ใช้สารเคมีล้างคราบตะกรันและสิ่งสกปรกที่สะสม5) Air Preheater (APH)• การทำความสะอาดo ทำความสะอาดคราบสกปรกที่สะสมบนพื้นผิวแลกเปลี่ยนความร้อน• การตรวจสอบo ตรวจสอบระบบหมุนเวียนอากาศและการรั่วไหล6) ระบบควบคุมและเซ็นเซอร์• การสอบเทียบo ตรวจสอบและปรับแต่งเซ็นเซอร์อุณหภูมิ ความดัน และ Flue Gas Analyzer• การเปลี่ยนชิ้นส่วนo เปลี่ยนเซ็นเซอร์หรือวาล์วที่เสื่อมสภาพ4. ตารางการบำรุงรักษารายการอุปกรณ์ กิจกรรมบำรุงรักษา ความถี่ท่อไฟ/ท่อน้ำ ทำความสะอาด ตรวจหารอยรั่ว ทุก 6-12 เดือนหัวพ่นเชื้อเพลิง ทำความสะอาด ปรับตั้งค่า ทุก 3-6 เดือนEconomizer ทำความสะอาด ตรวจสอบการรั่ว ทุก 6-12 เดือนCondensing Economizerทำความสะอาด จัดการคอนเดนเสท ทุก 6 เดือนAir Preheater ทำความสะอาด ตรวจสอบ ทุก 12 เดือนเซ็นเซอร์/ระบบควบคุม สอบเทียบ ตรวจสอบการทำงาน ทุก 6 เดือน
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 53Energy Conservation Technology Co.,ltd.5. ผลลัพธ์จากการบำรุงรักษาอุปกรณ์ประโยชน์ ผลลัพธ์เพิ่มประสิทธิภาพพลังงาน ลดการสูญเสียความร้อนและเพิ่มประสิทธิภาพการถ่ายเทความร้อนลดต้นทุนการดำเนินงาน ลดการใช้เชื้อเพลิงและการซ่อมแซมอุปกรณ์ในกรณีฉุกเฉินยืดอายุการใช้งานอุปกรณ์ลดการเสื่อมสภาพของอุปกรณ์และการเปลี่ยนชิ้นส่วนบ่อยครั้งเพิ่มความปลอดภัย ลดความเสี่ยงจากการเสียหายหรือการทำงานผิดปกติในระบบหม้อไอน้ำ6. ตัวอย่างผลประหยัดจากการบำรุงรักษา• ลดการใช้เชื้อเพลิงได้ 5%-10% จากการทำความสะอาดและปรับแต่งระบบ• ยืดอายุการใช้งานอุปกรณ์ได้ 20%-30% จากการลดการกัดกร่อนและความเสียหาย• ลดต้นทุนการซ่อมแซมแบบฉุกเฉิน 50%-70% การบำรุงรักษาอุปกรณ์ในระบบหม้อไอน้ำเป็นการลงทุนที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพ ลดการสูญเสียพลังงาน และลดต้นทุนในระยะยาว การมีแผนบำรุงรักษาที่ชัดเจนและการดำเนินการอย่างสม่ำเสมอจะช่วยให้ระบบหม้อไอน้ำทำงานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพและยั่งยืน1.3.3 การลดการสูญเสียความร้อนในระบบไอน้ำ ระบบไอน้ำเป็นส่วนสำคัญในกระบวนการผลิตที่ต้องการประสิทธิภาพสูง การลดการสูญเสียความร้อนในระบบไอน้ำช่วยลดการใช้พลังงาน เพิ่มความคุ้มค่าในการดำเนินงาน และลดต้นทุน แนวทางสำคัญในการลดการสูญเสียความร้อนในระบบไอน้ำมีดังนี้1. การลดการสูญเสียความร้อนในท่อไอน้ำ1) การหุ้มฉนวนท่อไอน้ำ• เลือกฉนวนที่เหมาะสมo ใช้วัสดุฉนวนความร้อนที่มีค่าการนำความร้อนต่ำ เช่น ไฟเบอร์กลาส แร่ใยหิน เซรามิกไฟเบอร์• การติดตั้งฉนวนo หุ้มฉนวนท่อไอน้ำทั้งหมด รวมถึงข้อต่อและวาล์วo ตรวจสอบให้ฉนวนแนบสนิทกับพื้นผิวท่อ
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 54Energy Conservation Technology Co.,ltd.• ผลลัพธ์o ลดการสูญเสียความร้อนในท่อไอน้ำได้ถึง 20%-30%2) การตรวจสอบจุดรั่วไหลของไอน้ำ• การตรวจสอบo ใช้เครื่องมือ Ultrasonic Leak Detector เพื่อตรวจจับการรั่วไหลของไอน้ำ• การซ่อมแซมo ซ่อมแซมจุดรั่วไหลทันที เช่น ข้อต่อท่อ วาล์ว หรือปลายท่อที่มีการรั่วซึม• ผลลัพธ์o ลดการสูญเสียไอน้ำและพลังงานโดยไม่จำเป็น2. การลดการสูญเสียในวาล์วและอุปกรณ์ควบคุม1) การหุ้มฉนวนวาล์วและอุปกรณ์• ใช้ฉนวนชนิดถอดได้ (Removable Insulation Blanket) สำหรับวาล์วและข้อต่อเพื่อการบำรุงรักษาง่าย• ลดการสูญเสียความร้อนในจุดที่ไม่สามารถหุ้มฉนวนแบบถาวรได้2) การบำรุงรักษาวาล์ว• ตรวจสอบการทำงานของวาล์วเพื่อป้องกันการรั่วไหล• เปลี่ยนวาล์วที่มีการสึกหรอหรือชำรุด3. การลดการสูญเสียในถังแยกไอน้ำ (Steam Drum)1) การหุ้มฉนวนถังแยกไอน้ำ• หุ้มฉนวนบนพื้นผิวของถังแยกไอน้ำเพื่อลดการสูญเสียความร้อน• ใช้ฉนวนที่ทนต่ออุณหภูมิสูง เช่น เซรามิกไฟเบอร์2) การควบคุมการทำงาน• ใช้ระบบควบคุมอัตโนมัติเพื่อรักษาระดับน้ำในถังแยกไอน้ำให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม• ป้องกันการสูญเสียความร้อนจากการระเหยเกินความจำเป็น4. การลดการสูญเสียในระบบควบแน่น (Condensate System)1) การติดตั้ง Steam Trap• ใช้ Steam Trap ที่มีประสิทธิภาพสูงเพื่อระบายคอนเดนเสทและก๊าซไม่ควบแน่นออกจากระบบ• ติดตั้ง Steam Trap ที่เหมาะสมในทุกจุดของระบบที่มีการสะสมคอนเดนเสท2) การบำรุงรักษา Steam Trap• ตรวจสอบและบำรุงรักษา Steam Trap อย่างสม่ำเสมอเพื่อลดการสูญเสียไอน้ำ• เปลี่ยน Steam Trap ที่ชำรุดทันที
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 55Energy Conservation Technology Co.,ltd.3) การนำคอนเดนเสทกลับมาใช้ใหม่• ใช้คอนเดนเสทในกระบวนการอุ่นน้ำป้อน (Feed Water) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและลดการใช้พลังงาน5. การตรวจสอบและปรับปรุงระบบ1) การตรวจสอบระบบด้วยเทคโนโลยี• ใช้เครื่องมือ Thermal Imaging Camera เพื่อตรวจสอบการสูญเสียความร้อนในระบบ• วิเคราะห์ข้อมูลเพื่อตรวจจับจุดที่มีความร้อนสูญเสียสูง2) การปรับปรุงกระบวนการ• ปรับปรุงระบบท่อให้อยู่ในระยะที่เหมาะสม ลดความยาวของท่อเพื่อลดการสูญเสียความร้อน• ใช้ระบบควบคุมอัตโนมัติสำหรับการทำงานของวาล์วและ Steam Trap6. ผลลัพธ์จากการลดการสูญเสียความร้อนในระบบไอน้ำรายการ ผลลัพธ์โดยประมาณลดการสูญเสียความร้อนในท่อ ลดลง 20%-30%ลดการรั่วไหลของไอน้ำ ลดการสูญเสียพลังงาน 5%-15%เพิ่มประสิทธิภาพ Steam Trap ลดการสูญเสียไอน้ำ 10%-20%ลดต้นทุนเชื้อเพลิง ลดต้นทุนพลังงาน 10%-15%7. ตัวอย่างการลงทุนและผลตอบแทนรายการปรับปรุง ระยะเวลาคืนทุน (ปี)หุ้มฉนวนท่อไอน้ำ 3.3ติดตั้งและบำรุงรักษา Steam Trap 2.5การบำรุงรักษาวาล์วและถังแยกไอน้ำ 3
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 56Energy Conservation Technology Co.,ltd. การลดการสูญเสียความร้อนในระบบไอน้ำเป็นกลยุทธ์ที่ช่วยประหยัดพลังงานและลดต้นทุนในระยะยาว การหุ้มฉนวนท่อไอน้ำ การบำรุงรักษา Steam Trap และการตรวจสอบระบบอย่างต่อเนื่อง จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานและลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมได้อย่างมีนัยสำคัญ.1.3.3.1 การลดการสูญเสียความร้อนในท่อไอน้ำ การลดการสูญเสียความร้อนในท่อไอน้ำเป็นหนึ่งในวิธีที่สำคัญในการเพิ่มประสิทธิภาพของระบบหม้อไอน้ำ ช่วยลดต้นทุนพลังงาน และลดการปล่อยมลพิษ แนวทางในการลดความร้อนสูญเสียในท่อไอน้ำมีดังนี้1. การหุ้มฉนวนท่อไอน้ำ1) การเลือกวัสดุฉนวนที่เหมาะสม• วัสดุที่แนะนำo ไฟเบอร์กลาส (Fiberglass) เหมาะสำหรับอุณหภูมิสูงถึง 540°Co แร่ใยหิน (Mineral Wool) ทนทานต่ออุณหภูมิสูงและสภาพแวดล้อมที่มีความชื้นo เซรามิกไฟเบอร์ (Ceramic Fiber) ใช้ในบริเวณที่มีอุณหภูมิสูงมากo แคลเซียมซิลิเกต (Calcium Silicate) ทนแรงกดดันและเหมาะสำหรับท่อขนาดใหญ่• การเลือกความหนาo เลือกความหนาของฉนวนให้เหมาะสมกับอุณหภูมิและเส้นผ่านศูนย์กลางของท่อ2) การติดตั้งฉนวน• หุ้มฉนวนรอบท่อไอน้ำทั้งหมด รวมถึงบริเวณข้อต่อและวาล์ว• ใช้ฉนวนแบบถอดได้ (Removable Insulation Blanket) สำหรับบริเวณที่ต้องมีการบำรุงรักษาบ่อย• ติดตั้งฉนวนให้แนบสนิทกับพื้นผิวท่อเพื่อลดการรั่วไหลของความร้อน3) ผลลัพธ์จากการหุ้มฉนวน• ลดการสูญเสียความร้อนได้ถึง 20%-30%• ลดต้นทุนพลังงานที่ต้องใช้ในการชดเชยความร้อนที่สูญเสีย2. การตรวจสอบและบำรุงรักษาท่อไอน้ำ1) การตรวจสอบจุดรั่วไหล• ใช้เครื่องมือ Ultrasonic Leak Detector เพื่อตรวจจับการรั่วไหลของไอน้ำ• จุดที่ควรตรวจสอบo รอยต่อระหว่างท่อo ข้อต่อวาล์วo ปลายท่อที่มีแรงดันสูง
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 57Energy Conservation Technology Co.,ltd.• ผลกระทบของการรั่วไหลo การรั่วไหลเล็กน้อยอาจทำให้สูญเสียพลังงานและไอน้ำในปริมาณมาก2) การซ่อมแซมและปรับปรุง• ซ่อมแซมจุดรั่วไหลทันทีที่พบ• ใช้วัสดุซีลคุณภาพสูงเพื่อป้องกันการรั่วซึมในอนาคต3. การลดการสูญเสียความร้อนในข้อต่อและวาล์ว1) การหุ้มฉนวนข้อต่อและวาล์ว• ใช้ฉนวนถอดได้ (Removable Insulation Blanket) เพื่อความสะดวกในการบำรุงรักษา• หุ้มฉนวนให้ครอบคลุมทุกส่วนของข้อต่อและวาล์วที่สัมผัสกับไอน้ำ2) การบำรุงรักษาวาล์ว• ตรวจสอบวาล์วที่ทำหน้าที่ควบคุมไอน้ำว่าไม่มีการรั่วไหล• เปลี่ยนซีลและชิ้นส่วนที่ชำรุดเพื่อป้องกันการสูญเสียไอน้ำ4. การใช้ระบบควบคุมความดันในท่อไอน้ำ• ปรับความดันให้เหมาะสมo ลดความดันในท่อไอน้ำให้อยู่ในระดับที่เพียงพอต่อการใช้งานo ลดการสูญเสียพลังงานที่เกิดจากแรงดันส่วนเกิน• ติดตั้งระบบควบคุมอัตโนมัติo ใช้ระบบควบคุมแรงดันที่แม่นยำเพื่อลดการสูญเสียพลังงาน5. การปรับปรุงเส้นทางท่อไอน้ำ• ลดความยาวของท่อที่ไม่จำเป็น• ออกแบบท่อให้อยู่ในเส้นทางที่ตรงที่สุดเพื่อลดการสูญเสียพลังงานจากแรงเสียดทาน• ติดตั้งวาล์วและอุปกรณ์ควบคุมในตำแหน่งที่เหมาะสมเพื่อลดความร้อนสูญเสีย6. ผลลัพธ์จากการลดการสูญเสียความร้อนในท่อไอน้ำรายการ ผลลัพธ์โดยประมาณลดการสูญเสียความร้อนในท่อ ลดลง 20%-30%ลดการรั่วไหลของไอน้ำ ลดการสูญเสียพลังงาน 5%-15%ลดต้นทุนพลังงาน ลดลง 10%-15%
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 58Energy Conservation Technology Co.,ltd.7. ตัวอย่างการลงทุนและผลตอบแทนรายการปรับปรุง ระยะเวลาคืนทุน (ปี)หุ้มฉนวนท่อไอน้ำ 3.3ซ่อมแซมจุดรั่วไหลในท่อ 2.5ติดตั้งฉนวนวาล์ว 28. ตารางการเลือกฉนวนที่เหมาะสมสำหรับท่อและวาล์ว ตารางด้านล่างแสดงข้อมูลเกี่ยวกับวัสดุฉนวนที่เหมาะสมสำหรับท่อไอน้ำและวาล์วในระบบหม้อไอน้ำ โดยพิจารณาจากอุณหภูมิใช้งาน คุณสมบัติ และข้อดี-ข้อเสียประเภทฉนวน วัสดุหลักอุณหภูมิใช้งาน (°C)ค่าการนำความร้อน (W/mK)ข้อดี ข้อเสีย การใช้งานที่เหมาะสมไฟเบอร์กลาส (Fiberglass)ใยแก้ว 200-540 0.03-0.04น้ำหนักเบา ติดตั้งง่าย ราคาถูกไม่เหมาะกับอุณหภูมิสูงมากอาจเกิดฝุ่นที่เป็นอันตรายท่อไอน้ำขนาดเล็กถึงกลางระบบที่ไม่สัมผัสอุณหภูมิสูงมากแร่ใยหิน (Mineral Wool)หินบะซอลต์และดินเหนียว200-1,0000.03-0.05ทนต่อไฟและการกัดกร่อน ราคาปานกลางน้ำหนักมากกว่าไฟเบอร์กลาสการติดตั้งต้องระมัดระวังในพื้นที่แคบท่อไอน้ำขนาดใหญ่ วาล์วและจุดต่อในระบบแรงดันสูงเซรามิกไฟเบอร์ (Ceramic Fiber)เซรามิกและอะลูมินา600-1,2600.05-0.10ทนต่ออุณหภูมิสูงน้ำหนักเบา เป็นฉนวนกันเสียงที่ดีราคาสูง อาจเกิดฝุ่นที่เป็นอันตรายท่อและวาล์วในระบบที่มีอุณหภูมิสูง เช่น ใกล้หัวพ่นเชื้อเพลิง
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 59Energy Conservation Technology Co.,ltd.ประเภทฉนวน วัสดุหลักอุณหภูมิใช้งาน (°C)ค่าการนำความร้อน (W/mK)ข้อดี ข้อเสีย การใช้งานที่เหมาะสมแคลเซียมซิลิเกต (Calcium Silicate)แคลเซียมซิลิเกต500-1,0000.04-0.06ทนแรงกดดัน ทนต่อความร้อนสูงทนต่อการกัดกร่อนน้ำหนักมากติดตั้งยากท่อขนาดใหญ่ในระบบอุตสาหกรรมหนักโฟมซิลิโคน (Silicone Foam)ซิลิโคน -50 ถึง 2000.03-0.06ยืดหยุ่นสูง ทนน้ำและความชื้นน้ำหนักเบาไม่เหมาะกับอุณหภูมิสูงวาล์วและท่อที่มีการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิบ่อยซิลิกาเจล (Silica Aerogel)ซิลิกา-200 ถึง 1,2000.015-0.025น้ำหนักเบามากค่าการนำความร้อนต่ำที่สุดประสิทธิภาพสูงราคาสูงที่สุดเปราะบางท่อไอน้ำและวาล์วในระบบที่ต้องการลดความร้อนสูญเสียสูงสุดฉนวนแบบถอดได้ (Removable Insulation Blanket)วัสดุผสมและไฟเบอร์กลาสขึ้นอยู่กับวัสดุหลัก0.03-0.05ถอดติดตั้งง่ายเหมาะสำหรับอุปกรณ์ที่ต้องการบำรุงรักษาบ่อยราคาสูงกว่าแบบถาวร ต้องเลือกวัสดุภายในให้เหมาะสมวาล์ว ข้อต่ออุปกรณ์ควบคุมในระบบที่บำรุงรักษาบ่อย8.1 คำแนะนำในการเลือกฉนวน1. พิจารณาอุณหภูมิใช้งานo ระบบที่มีอุณหภูมิสูงเกิน 1,000°C ควรใช้เซรามิกไฟเบอร์หรือซิลิกาเจลo ระบบที่มีอุณหภูมิปานกลาง (200-540°C) สามารถใช้ไฟเบอร์กลาสหรือแร่ใยหินได้2. ลักษณะการใช้งานo สำหรับวาล์วหรือจุดที่ต้องการบำรุงรักษาเป็นประจำ ควรเลือกฉนวนถอดได้o สำหรับท่อที่ใช้งานต่อเนื่องและไม่มีการเคลื่อนย้าย เลือกฉนวนแบบติดตั้งถาวร
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 60Energy Conservation Technology Co.,ltd.3. ข้อจำกัดของพื้นที่o ในพื้นที่จำกัดหรือมีข้อจำกัดด้านน้ำหนัก ควรเลือกฉนวนที่น้ำหนักเบา เช่น ซิลิกาเจลหรือเซรามิกไฟเบอร์4. ต้นทุนและความคุ้มค่าo ระบบขนาดเล็กถึงกลางสามารถใช้วัสดุที่ต้นทุนต่ำกว่า เช่น ไฟเบอร์กลาสo สำหรับระบบขนาดใหญ่ที่ต้องการประสิทธิภาพสูง ควรลงทุนในวัสดุเช่น แคลเซียมซิลิเกตหรือซิลิกาเจล9. ตารางการลดการสูญเสียความร้อนในท่อไอน้ำ ตารางด้านล่างแสดงแนวทางการลดการสูญเสียความร้อนในท่อไอน้ำ พร้อมด้วยรายละเอียดและผลลัพธ์ที่คาดหวังวิธีการลดการสูญเสีย รายละเอียด ผลลัพธ์ที่คาดหวัง ข้อควรพิจารณา1. การหุ้มฉนวนท่อไอน้ำ- ใช้วัสดุฉนวนความร้อน เช่น ไฟเบอร์กลาส เซรามิกไฟเบอร์ หรือแร่ใยหิน- หุ้มทั้งท่อ ข้อต่อ และวาล์ว- ลดการสูญเสียความร้อนในท่อได้ถึง 20%-30%- ต้องเลือกวัสดุที่เหมาะสมกับอุณหภูมิและสภาพแวดล้อม2. ตรวจสอบจุดรั่วไหล- ใช้ Ultrasonic Leak Detector ตรวจจับการรั่ว- ซ่อมแซมจุดที่มีการรั่ว เช่น ข้อต่อ วาล์ว หรือปลายท่อ- ลดการสูญเสียพลังงานและลดแรงดันไอน้ำที่ไม่จำเป็น- ควรตรวจสอบเป็นประจำทุก 3-6 เดือน3. ติดตั้งฉนวนถอดได้- ใช้ฉนวนชนิดถอดได้สำหรับวาล์วและข้อต่อ เพื่อความสะดวกในการบำรุงรักษา- ลดความร้อนสูญเสียในจุดที่เข้าถึงยาก- ควรเลือกวัสดุที่สามารถทนต่อการถอด-ประกอบบ่อยครั้งได้4. การบำรุงรักษาท่อ- ทำความสะอาดคราบสนิมและตะกรันในท่อ- ตรวจสอบและเปลี่ยนชิ้นส่วนที่สึกหรอหรือชำรุด- เพิ่มประสิทธิภาพการถ่ายเทความร้อน- ควรมีแผนการบำรุงรักษาประจำปี
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 61Energy Conservation Technology Co.,ltd.วิธีการลดการสูญเสีย รายละเอียด ผลลัพธ์ที่คาดหวัง ข้อควรพิจารณา5. การใช้ระบบควบคุมอุณหภูมิ- ติดตั้งเซ็นเซอร์ตรวจวัดอุณหภูมิและแรงดัน- ใช้ระบบควบคุมอัตโนมัติเพื่อลดการสูญเสียพลังงาน- ควบคุมอุณหภูมิไอน้ำให้เหมาะสม ลดการสูญเสียพลังงาน- ต้องลงทุนในระบบควบคุมและการสอบเทียบเซ็นเซอร์1.3.3.2 การลดการสูญเสียในวาล์วและอุปกรณ์ควบคุม วาล์วและอุปกรณ์ควบคุมในระบบไอน้ำเป็นจุดที่มีโอกาสเกิดการสูญเสียความร้อนได้สูง เนื่องจากความร้อนสามารถรั่วออกจากบริเวณที่ไม่มีการหุ้มฉนวนหรืออุปกรณ์เสื่อมสภาพ การลดการสูญเสียในส่วนนี้จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของระบบไอน้ำ แนวทางและวิธีการลดความร้อนสูญเสียในวาล์วและอุปกรณ์ควบคุมมีดังนี้1. การหุ้มฉนวนวาล์วและอุปกรณ์ควบคุม1) การเลือกวัสดุฉนวนที่เหมาะสม• วัสดุแนะนำo ฉนวนแบบถอดได้ (Removable Insulation Blanket)▪ ทำจากวัสดุเช่น ไฟเบอร์กลาส แร่ใยหิน หรือเซรามิกไฟเบอร์▪ เหมาะสำหรับวาล์วและจุดเชื่อมต่อที่ต้องการการบำรุงรักษาบ่อยo ฉนวนเซรามิกไฟเบอร์ (Ceramic Fiber)▪ ใช้ในบริเวณที่มีอุณหภูมิสูงมากo ฉนวนแคลเซียมซิลิเกต (Calcium Silicate)▪ เหมาะสำหรับวาล์วในระบบแรงดันสูงและขนาดใหญ่• การเลือกความหนาo ขึ้นอยู่กับอุณหภูมิการทำงาน โดยทั่วไปอยู่ที่ 25-50 มม.2) การติดตั้งฉนวน• ติดตั้งฉนวนให้ครอบคลุมทุกส่วนของวาล์วและอุปกรณ์ควบคุม รวมถึงจุดเชื่อมต่อ• ใช้ฉนวนถอดได้สำหรับอุปกรณ์ที่ต้องการการบำรุงรักษา เพื่อให้ง่ายต่อการถอดและติดตั้งซ้ำ3) ผลลัพธ์จากการหุ้มฉนวน• ลดการสูญเสียความร้อนได้ถึง 50%-90% ในบริเวณวาล์วและอุปกรณ์ควบคุม• ลดค่าใช้จ่ายด้านพลังงานที่สูญเสียจากจุดเหล่านี้
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 62Energy Conservation Technology Co.,ltd.2. การบำรุงรักษาวาล์วและอุปกรณ์ควบคุม1) การตรวจสอบการรั่วไหล• ตรวจสอบความแน่นของวาล์วo ใช้เครื่องมือ Ultrasonic Leak Detector เพื่อตรวจจับการรั่วไหลของไอน้ำ• บริเวณที่ควรตรวจสอบo รอยต่อของวาล์วo ก้านวาล์ว (Valve Stem)o อุปกรณ์ควบคุมที่มีแรงดันสูง2) การซ่อมแซมและเปลี่ยนชิ้นส่วน• ซ่อมแซมวาล์วที่มีการรั่วไหลหรือเสื่อมสภาพ เช่น เปลี่ยนซีล ก้านวาล์ว หรืออุปกรณ์เสริม• เปลี่ยนวาล์วที่เสียหายเกินกว่าจะซ่อมแซม3) การสอบเทียบอุปกรณ์ควบคุม• สอบเทียบเซ็นเซอร์และอุปกรณ์ควบคุม เช่น ตัวควบคุมแรงดัน (Pressure Regulator) เพื่อให้ทำงานได้แม่นยำ3. การลดการสูญเสียในวาล์วระบายไอน้ำ1) การติดตั้ง Steam Trap• เลือก Steam Trap ที่เหมาะสมo ใช้ Steam Trap ประเภทเทอร์โมสแตติก (Thermostatic) หรือเทอร์โมไดนามิก (Thermodynamic) สำหรับการระบายไอน้ำส่วนเกิน• การบำรุงรักษา Steam Trapo ตรวจสอบ Steam Trap อย่างสม่ำเสมอเพื่อลดการสูญเสียไอน้ำo เปลี่ยน Steam Trap ที่ชำรุดเพื่อป้องกันการสูญเสียพลังงาน2) การปรับปรุงระบบระบายไอน้ำ• ออกแบบระบบท่อระบายคอนเดนเสทให้มีความลาดเอียงที่เหมาะสม• ลดการสะสมของคอนเดนเสทในระบบซึ่งอาจทำให้เกิดการสูญเสียความร้อน4. การควบคุมการไหลและแรงดันในระบบ• ติดตั้งระบบควบคุมแรงดัน (Pressure Regulator)o รักษาระดับแรงดันให้เหมาะสมกับการใช้งาน เพื่อลดการสูญเสียพลังงาน• การลดการสูญเสียแรงดัน (Pressure Drop)o ใช้ท่อและอุปกรณ์ที่มีขนาดเหมาะสมเพื่อลดแรงดันสูญเสียในระบบ
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 63Energy Conservation Technology Co.,ltd.5. ผลลัพธ์จากการลดการสูญเสียในวาล์วและอุปกรณ์ควบคุมรายการ ผลลัพธ์โดยประมาณลดการสูญเสียความร้อนในวาล์ว ลดลง 50%-90%ลดการสูญเสียจากการรั่วไหล ลดการสูญเสียพลังงาน 5%-15%ลดต้นทุนเชื้อเพลิงและพลังงาน ลดลง 10%-20%เพิ่มประสิทธิภาพการถ่ายเทความร้อน เพิ่มขึ้น 10%-15%6. ตัวอย่างการลงทุนและผลตอบแทนรายการปรับปรุง ระยะเวลาคืนทุน (ปี)หุ้มฉนวนวาล์วและอุปกรณ์ 1-3ซ่อมแซมและบำรุงรักษาวาล์ว 1.5-2.5ติดตั้งและบำรุงรักษา Steam Trap 2-3 การลดการสูญเสียความร้อนในวาล์วและอุปกรณ์ควบคุมช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของระบบไอน้ำและลดต้นทุนพลังงานได้อย่างมีนัยสำคัญ การหุ้มฉนวน การบำรุงรักษา และการปรับปรุงระบบควบคุม จะช่วยเพิ่มความยั่งยืนและความคุ้มค่าในระยะยาว.7. ตารางการเลือกฉนวนที่เหมาะสมสำหรับวาล์วและอุปกรณ์ควบคุม ด้านล่างนี้เป็นตารางแสดงวัสดุฉนวนที่เหมาะสมสำหรับวาล์วและอุปกรณ์ควบคุมในระบบไอน้ำ โดยพิจารณาจากอุณหภูมิใช้งาน คุณสมบัติ และข้อดี-ข้อเสีย
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 64Energy Conservation Technology Co.,ltd.ประเภทฉนวน วัสดุหลักอุณหภูมิใช้งาน (°C)ค่าการนำความร้อน (W/mK)ข้อดี ข้อเสีย การใช้งานที่เหมาะสมฉนวนถอดได้ (Removable Insulation Blanket)ไฟเบอร์กลาส, แร่ใยหิน, เซรามิกไฟเบอร์-200 ถึง 1,2000.03-0.05ถอดติดตั้งง่ายเหมาะสำหรับจุดที่ต้องการบำรุงรักษาบ่อยราคาสูงกว่าแบบถาวร ต้องติดตั้งอย่างเหมาะสมเพื่อประสิทธิภาพสูงสุดวาล์ว ข้อต่ออุปกรณ์ที่ต้องการบำรุงรักษาบ่อยไฟเบอร์กลาส (Fiberglass)ใยแก้ว -200 ถึง 5400.03-0.04น้ำหนักเบาติดตั้งง่ายราคาถูกไม่เหมาะสำหรับอุณหภูมิสูงมากอาจเกิดฝุ่นในบางกรณีวาล์วและอุปกรณ์ในระบบอุณหภูมิปานกลางแร่ใยหิน (Mineral Wool)หินบะซอลต์และดินเหนียว-200 ถึง 1,0000.03-0.05ทนต่อไฟและการกัดกร่อน เหมาะกับแรงดันสูงน้ำหนักมากกว่าไฟเบอร์กลาสอาจเปราะหากใช้งานผิดวิธีวาล์วในระบบแรงดันสูงเซรามิกไฟเบอร์ (Ceramic Fiber)เซรามิกและอะลูมินา-200 ถึง 1,2600.05-0.10ทนต่ออุณหภูมิสูงมาก น้ำหนักเบา ฉนวนกันเสียงได้ดีราคาสูง, อาจเกิดฝุ่นที่เป็นอันตรายวาล์วและอุปกรณ์ในระบบอุณหภูมิสูงมากแคลเซียมซิลิเกต (Calcium Silicate)แคลเซียมซิลิเกต-200 ถึง 1,0000.04-0.06ทนแรงกดดันเหมาะสำหรับวาล์วขนาดใหญ่อายุการใช้งานยาวนานน้ำหนักมาก, ติดตั้งยากในพื้นที่จำกัดวาล์วและอุปกรณ์ขนาดใหญ่ในระบบอุตสาหกรรมหนักซิลิกาเจล (Silica Aerogel)ซิลิกา-200 ถึง 1,2000.015-0.025ค่าการนำความร้อนต่ำที่สุดราคาสูงที่สุด, ติดตั้งยากในพื้นที่วาล์วและอุปกรณ์ที่ต้องการลด
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 65Energy Conservation Technology Co.,ltd.ประเภทฉนวน วัสดุหลักอุณหภูมิใช้งาน (°C)ค่าการนำความร้อน (W/mK)ข้อดี ข้อเสีย การใช้งานที่เหมาะสมน้ำหนักเบาประสิทธิภาพสูงที่ต้องการความยืดหยุ่นความร้อนสูญเสียสูงสุดฉนวนโพลียูรีเทน (Polyurethane Foam)โพลียูรีเทน -200 ถึง 1200.02-0.03น้ำหนักเบา กันน้ำได้ดีติดตั้งง่ายไม่เหมาะสำหรับอุณหภูมิสูง อาจติดไฟได้วาล์วในระบบอุณหภูมิต่ำถึงปานกลางo คำแนะนำในการเลือกฉนวน1. พิจารณาอุณหภูมิใช้งานo ระบบที่มีอุณหภูมิสูงเกิน 1,000°C ใช้เซรามิกไฟเบอร์หรือซิลิกาเจลo ระบบที่มีอุณหภูมิปานกลาง (200-540°C) ใช้ไฟเบอร์กลาสหรือแร่ใยหิน2. ลักษณะการใช้งานo วาล์วและอุปกรณ์ที่ต้องการบำรุงรักษาบ่อย ใช้ฉนวนถอดได้ (Removable Insulation Blanket)o วาล์วขนาดใหญ่ในระบบแรงดันสูง ใช้แคลเซียมซิลิเกตหรือแร่ใยหิน3. ข้อจำกัดด้านพื้นที่o ในพื้นที่จำกัด ใช้ซิลิกาเจลหรือไฟเบอร์กลาสที่มีน้ำหนักเบา4. ข้อจำกัดด้านงบประมาณo ระบบขนาดเล็กหรืออุณหภูมิปานกลาง ใช้ไฟเบอร์กลาสที่ต้นทุนต่ำกว่าo ระบบที่ต้องการประสิทธิภาพสูงสุด ลงทุนในฉนวนซิลิกาเจลหรือแคลเซียมซิลิเกต8. ตารางการลดการสูญเสียในวาล์วและอุปกรณ์ควบคุม ตารางด้านล่างแสดงแนวทางและรายละเอียดในการลดการสูญเสียความร้อนในวาล์วและอุปกรณ์ควบคุม พร้อมทั้งประโยชน์และข้อควรพิจารณา
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 66Energy Conservation Technology Co.,ltd.รายการ แนวทางการลดการสูญเสีย ประโยชน์ ข้อควรพิจารณา1. การหุ้มฉนวนวาล์วและอุปกรณ์- ใช้ฉนวนถอดได้ (Removable Insulation Blanket) เพื่อหุ้มวาล์วและข้อต่อ- ลดการสูญเสียความร้อนในบริเวณที่ไม่มีการหุ้มฉนวนถาวร- เพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน- ควรเลือกวัสดุฉนวนที่ทนความร้อนและถอดออกได้ง่าย2. การตรวจสอบและซ่อมแซมวาล์ว- ตรวจสอบการรั่วไหลของวาล์วด้วย Ultrasonic Leak Detector- ซ่อมแซมหรือเปลี่ยนซีลในวาล์วที่ชำรุด- ลดการสูญเสียไอน้ำจากการรั่วไหล- ลดค่าใช้จ่ายด้านเชื้อเพลิงและพลังงาน- ต้องมีการตรวจสอบอย่างสม่ำเสมอและบำรุงรักษาเชิงป้องกัน3. การติดตั้งวาล์วควบคุมคุณภาพสูง- ใช้วาล์วที่มีซีลกันรั่วประสิทธิภาพสูง เช่น วาล์วบอล (Ball Valve) หรือวาล์วผีเสื้อ (Butterfly Valve)- ลดการสูญเสียพลังงานจากการรั่วซึม- เพิ่มความแม่นยำในการควบคุมแรงดันและอุณหภูมิ- ต้นทุนวาล์วคุณภาพสูงอาจสูงกว่า แต่คืนทุนเร็วเมื่อใช้งานระยะยาว4. การติดตั้งระบบควบคุมอัตโนมัติ- ใช้ระบบ PLC หรือ SCADA เพื่อควบคุมการเปิด-ปิดวาล์วอัตโนมัติตามค่าที่ตั้งไว้- ลดการสูญเสียพลังงานจากการเปิดวาล์วที่ไม่จำเป็น- เพิ่มความสะดวกในการควบคุมระบบ- ต้องลงทุนในระบบควบคุมและบำรุงรักษาอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์5. การลดการสูญเสียความร้อนที่วาล์ว- ออกแบบระบบให้วาล์วและข้อต่ออยู่ใกล้กับฉนวนถาวรของท่อ- หลีกเลี่ยงการติดตั้งวาล์วในจุดที่เกิดการสูญเสียความร้อนสูง- ลดการถ่ายเทความร้อนออกจากระบบ- เพิ่มความมีเสถียรภาพของอุณหภูมิในระบบ- ต้องพิจารณาการออกแบบตั้งแต่เริ่มต้นเพื่อลดปัญหาความร้อนสูญเสีย
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 67Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.3.3.3 การลดการสูญเสียในถังแยกไอน้ำ (Steam Drum) ถังแยกไอน้ำ (Steam Drum) เป็นองค์ประกอบสำคัญในระบบหม้อไอน้ำ ที่ทำหน้าที่แยกไอน้ำออกจากน้ำในระบบ การลดการสูญเสียความร้อนและพลังงานในถังแยกไอน้ำจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ไอน้ำและลดต้นทุนการดำเนินงาน แนวทางในการลดการสูญเสียความร้อนในถังแยกไอน้ำมีดังนี้1. การหุ้มฉนวนถังแยกไอน้ำ1) การเลือกวัสดุฉนวน• วัสดุฉนวนที่แนะนำo แร่ใยหิน (Mineral Wool) ทนต่ออุณหภูมิสูง เหมาะสำหรับถังขนาดใหญ่o เซรามิกไฟเบอร์ (Ceramic Fiber) น้ำหนักเบา ทนต่ออุณหภูมิสูงถึง 1,260°Co แคลเซียมซิลิเกต (Calcium Silicate) ทนต่อแรงกดและการกัดกร่อน เหมาะสำหรับถังแยกไอน้ำแรงดันสูงo ซิลิกาเจล (Silica Aerogel) ค่าการนำความร้อนต่ำที่สุด ประสิทธิภาพสูง• การเลือกความหนาo เลือกความหนาของฉนวนตามอุณหภูมิการทำงาน โดยทั่วไปอยู่ที่ 25-100 มม.2) การติดตั้งฉนวน• ติดตั้งฉนวนให้ครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมดของถัง รวมถึงท่อทางเข้าและทางออก• ใช้ฉนวนแบบถอดได้สำหรับจุดที่ต้องการการบำรุงรักษาบ่อย เช่น วาล์วหรือจุดตรวจวัด3) ผลลัพธ์จากการหุ้มฉนวน• ลดการสูญเสียความร้อนได้ถึง 20%-30%• เพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของหม้อไอน้ำและลดต้นทุนพลังงาน2. การควบคุมการทำงานของถังแยกไอน้ำ1) การควบคุมระดับน้ำ• ติดตั้ง ระบบควบคุมระดับน้ำอัตโนมัติ (Automatic Level Control)o ป้องกันการเกิดน้ำท่วมในถังแยกไอน้ำ (Carryover) ที่อาจลดคุณภาพไอน้ำo ควบคุมระดับน้ำให้อยู่ในช่วงที่เหมาะสมเพื่อลดการสูญเสียความร้อน• ตรวจสอบเซ็นเซอร์วัดระดับน้ำอย่างสม่ำเสมอเพื่อให้ทำงานได้อย่างแม่นยำ2) การลดการสูญเสียความร้อนจากไอน้ำส่วนเกิน• ติดตั้งวาล์วลดแรงดัน (Pressure Reducing Valve) เพื่อควบคุมแรงดันในถังแยกไอน้ำให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม• ใช้Steam Trap เพื่อลดการสะสมของคอนเดนเสทที่อาจทำให้สูญเสียพลังงาน
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 68Energy Conservation Technology Co.,ltd.3. การลดการรั่วไหลของไอน้ำ1) การตรวจสอบการรั่วไหล• ใช้เครื่องมือ Ultrasonic Leak Detector เพื่อตรวจจับการรั่วไหลของไอน้ำ• ตรวจสอบรอยต่อและวาล์วในถังแยกไอน้ำ2) การซ่อมแซม• ซ่อมแซมรอยรั่วและจุดเสื่อมสภาพทันทีที่ตรวจพบ• เปลี่ยนซีลและวาล์วที่ชำรุดเพื่อลดการสูญเสียพลังงาน4. การใช้ความร้อนที่เหลือจากคอนเดนเสท1) การนำคอนเดนเสทกลับมาใช้ใหม่• ใช้คอนเดนเสทที่ออกจากถังแยกไอน้ำในการอุ่นน้ำป้อน (Feed Water) เพื่อลดพลังงานที่ใช้ในการผลิตไอน้ำ• ติดตั้งระบบ Heat Recovery เพื่อดึงความร้อนจากคอนเดนเสทไปใช้ในกระบวนการผลิต2) การออกแบบระบบท่อคอนเดนเสท• ออกแบบระบบท่อระบายคอนเดนเสทให้มีความลาดเอียงที่เหมาะสมเพื่อป้องกันการสะสมและสูญเสียพลังงาน5. การบำรุงรักษาถังแยกไอน้ำ1) การทำความสะอาด• ทำความสะอาดภายในถังแยกไอน้ำเป็นประจำเพื่อลดการสะสมของคราบตะกรันและสิ่งสกปรก2) การตรวจสอบและซ่อมแซม• ตรวจสอบรอยรั่วและจุดเสื่อมสภาพของถังอย่างสม่ำเสมอ• เปลี่ยนชิ้นส่วนที่เสื่อมสภาพ เช่น ซีลและข้อต่อ6. ผลลัพธ์จากการลดการสูญเสียในถังแยกไอน้ำรายการ ผลลัพธ์โดยประมาณลดการสูญเสียความร้อนในถัง ลดลง 20%-30%เพิ่มประสิทธิภาพการถ่ายเทความร้อน เพิ่มขึ้น 10%-15%ลดการสูญเสียจากการรั่วไหล ลดการสูญเสียพลังงาน 5%-10%ลดต้นทุนพลังงาน ลดลง 10%-15%
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 69Energy Conservation Technology Co.,ltd.7. ตัวอย่างการลงทุนและผลตอบแทนรายการปรับปรุง ระยะเวลาคืนทุน (ปี)หุ้มฉนวนถังแยกไอน้ำ 1-3ติดตั้งระบบควบคุมระดับน้ำ 2-3ซ่อมแซมและบำรุงรักษา 1.5-2.5 การลดการสูญเสียในถังแยกไอน้ำ (Steam Drum) เป็นการลงทุนที่มีความคุ้มค่า ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพพลังงานและลดต้นทุนในการดำเนินงานในระยะยาว การหุ้มฉนวนที่เหมาะสม การควบคุมระดับน้ำ และการบำรุงรักษาอย่างสม่ำเสมอ จะช่วยลดความร้อนสูญเสียและเพิ่มความยั่งยืนให้กับระบบไอน้ำ8. ตารางการลดการสูญเสียในถังแยกไอน้ำ (Steam Drum) ตารางนี้สรุปแนวทางและวิธีการลดการสูญเสียความร้อนใน ถังแยกไอน้ำ (Steam Drum) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของระบบไอน้ำ ลดต้นทุนพลังงาน และยืดอายุการใช้งานของอุปกรณ์แนวทางการลดการสูญเสีย วิธีการดำเนินการ ประโยชน์ ข้อควรพิจารณา1. การหุ้มฉนวนถังแยกไอน้ำ- ใช้ฉนวนกันความร้อนที่เหมาะสม เช่น ไฟเบอร์กลาสเซรามิกไฟเบอร์ หรือแคลเซียมซิลิเกต- ครอบคลุมพื้นผิวทั้งหมดของถังลดการสูญเสียความร้อนได้ถึง 70%-90%ลดต้นทุนพลังงานเลือกวัสดุที่เหมาะสมกับอุณหภูมิและแรงดันในระบบ2. การตรวจสอบรอยรั่ว- ตรวจสอบรอยรั่วบริเวณรอยเชื่อมและข้อต่อของถังไอน้ำ- ใช้ Ultrasonic Leak Detector เพื่อตรวจจับรอยรั่วลดการสูญเสียไอน้ำและพลังงานเพิ่มความปลอดภัยในระบบควรตรวจสอบอย่างสม่ำเสมอ เช่น ทุก 6 เดือน
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 70Energy Conservation Technology Co.,ltd.แนวทางการลดการสูญเสีย วิธีการดำเนินการ ประโยชน์ ข้อควรพิจารณา3. การควบคุมระดับน้ำในถัง- ติดตั้งเซ็นเซอร์ระดับน้ำและระบบควบคุมอัตโนมัติ- รักษาระดับน้ำให้อยู่ในช่วงที่เหมาะสมป้องกันการสูญเสียความร้อนจากการระเหยเกินความจำเป็นเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานติดตั้งเซ็นเซอร์ที่มีความแม่นยำและทนต่อสภาพแวดล้อม4. การบำรุงรักษาอุปกรณ์ในถัง- ทำความสะอาดภายในถังไอน้ำ- ตรวจสอบและบำรุงรักษา Steam Trap และระบบระบายอากาศ (Vent)ลดการสะสมตะกรันและสิ่งสกปรกเพิ่มประสิทธิภาพการแลกเปลี่ยนความร้อนควรทำความสะอาดทุก 6-12 เดือน ขึ้นอยู่กับสภาพการใช้งาน5. การลดการสูญเสียความร้อนใน Vent- ติดตั้งอุปกรณ์ลดความร้อนสูญเสีย เช่น Condensate Recovery System หรือ Vent Condenserดึงความร้อนกลับมาใช้ในกระบวนการผลิตลดการสูญเสียพลังงานควรออกแบบระบบให้เหมาะสมกับปริมาณไอน้ำและความร้อนที่ปล่อยออก6. การปรับปรุงการออกแบบถัง- ปรับปรุงระบบฉนวนและการไหลเวียนของไอน้ำในถัง- ลดจุดเชื่อมต่อหรือท่อที่ไม่จำเป็นเพิ่มประสิทธิภาพการถ่ายเทความร้อนลดจุดเสี่ยงต่อการสูญเสียความร้อนอาจต้องลงทุนในระยะเริ่มต้นสำหรับการปรับปรุง8.1 ข้อควรพิจารณาในการลดการสูญเสียใน Steam Drum1. การเลือกวัสดุหุ้มฉนวน ควรเลือกวัสดุที่เหมาะสมกับอุณหภูมิและสภาพแวดล้อม เพื่อความคุ้มค่าในระยะยาว2. ความถี่ในการบำรุงรักษา วางแผนการบำรุงรักษาที่สม่ำเสมอเพื่อลดความเสี่ยงต่อการสูญเสียพลังงาน3. การติดตั้งระบบเสริม การติดตั้ง Vent Condenser หรือระบบ Condensate Recovery System อาจเพิ่มต้นทุนในระยะสั้น แต่ช่วยลดการสูญเสียพลังงานในระยะยาว
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 71Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.3.3.4 การลดการสูญเสียในระบบควบแน่น (Condensate System) ระบบควบแน่น (Condensate System) เป็นองค์ประกอบสำคัญของระบบไอน้ำ ซึ่งช่วยนำคอนเดนเสทกลับมาใช้ใหม่เพื่อลดการสูญเสียพลังงานและลดต้นทุนการดำเนินงาน การจัดการระบบควบแน่นอย่างมีประสิทธิภาพจะช่วยเพิ่มความยั่งยืนของระบบ แนวทางในการลดการสูญเสียในระบบควบแน่นมีดังนี้1. การปรับปรุงและบำรุงรักษา Steam Trap1) การเลือก Steam Trap ที่เหมาะสม• ประเภท Steam Trapo เทอร์โมไดนามิก (Thermodynamic) ทนทาน เหมาะสำหรับระบบแรงดันสูงo เทอร์โมสแตติก (Thermostatic) เหมาะสำหรับการควบคุมอุณหภูมิของคอนเดนเสทo แมคคานิคัล (Mechanical) เหมาะสำหรับระบบที่มีอัตราการไหลคงที่• การติดตั้ง Steam Trapo ติดตั้งในตำแหน่งที่เหมาะสม เช่น ใกล้ปลายท่อ หรือจุดที่มีการสะสมคอนเดนเสท2) การบำรุงรักษา Steam Trap• การตรวจสอบo ใช้เครื่องมือ Ultrasonic Detector เพื่อตรวจจับ Steam Trap ที่ชำรุดหรือมีการรั่วไหล• การซ่อมแซมและเปลี่ยนo ซ่อมแซมหรือเปลี่ยน Steam Trap ที่ชำรุดเพื่อลดการสูญเสียไอน้ำ3) ผลลัพธ์จากการปรับปรุง Steam Trap• ลดการสูญเสียไอน้ำและพลังงานได้ถึง 10%-20%• เพิ่มความต่อเนื่องในการทำงานของระบบ2. การนำคอนเดนเสทกลับมาใช้ใหม่1) การออกแบบระบบการนำคอนเดนเสทกลับมาใช้• การนำคอนเดนเสทกลับมาใช้ใหม่o ส่งคอนเดนเสทกลับไปยังถังเก็บน้ำป้อน (Feed Water Tank) เพื่ออุ่นน้ำป้อน• ติดตั้งปั๊มคอนเดนเสทo ใช้ปั๊มเพื่อส่งคอนเดนเสทกลับเข้าสู่ระบบได้อย่างมีประสิทธิภาพ2) การลดการสูญเสียจากการระบายทิ้ง• ติดตั้งวาล์วระบายอัตโนมัติ (Automatic Drain Valve) เพื่อลดการระบายคอนเดนเสทโดยไม่จำเป็น• ใช้ระบบควบคุมอัตโนมัติเพื่อจัดการปริมาณคอนเดนเสทที่เหมาะสม
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 72Energy Conservation Technology Co.,ltd.3) การติดตั้งเครื่องแลกเปลี่ยนความร้อน• ใช้เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อน (Heat Exchanger) เพื่อดึงความร้อนจากคอนเดนเสทไปใช้ในกระบวนการผลิต3. การออกแบบระบบท่อคอนเดนเสท1) การออกแบบระบบที่เหมาะสม• ลดความยาวท่อo ลดความยาวท่อที่ไม่จำเป็นเพื่อลดการสูญเสียความร้อน• การปรับความลาดเอียงo ให้ท่อคอนเดนเสทมีความลาดเอียงที่เหมาะสมเพื่อป้องกันการสะสมของคอนเดนเสทในระบบ2) การหุ้มฉนวนท่อคอนเดนเสท• ใช้ฉนวนที่เหมาะสม เช่น ไฟเบอร์กลาสหรือเซรามิกไฟเบอร์ เพื่อป้องกันการสูญเสียความร้อน ในท่อ4. การจัดการคอนเดนเสทในระบบแรงดันต่ำ• ติดตั้งวาล์วลดแรงดัน (Pressure Reducing Valve) เพื่อควบคุมแรงดันในระบบแรงดันต่ำ• ลดการสูญเสียพลังงานในกระบวนการควบแน่น5. การตรวจสอบและวิเคราะห์ระบบ1) การตรวจสอบการรั่วไหล• ใช้เครื่องมือ Ultrasonic Leak Detector เพื่อตรวจจับการรั่วไหลของคอนเดนเสท• ซ่อมแซมท่อหรืออุปกรณ์ที่รั่วไหลทันที2) การวิเคราะห์ข้อมูล• บันทึกข้อมูลการทำงานของระบบและวิเคราะห์แนวโน้มเพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพ6. ผลลัพธ์จากการลดการสูญเสียในระบบควบแน่นรายการ ผลลัพธ์โดยประมาณลดการสูญเสียจาก Steam Trap ลดการสูญเสียพลังงาน 10%-20%ลดการสูญเสียจากการระบายคอนเดนเสท ลดลง 15%-30%เพิ่มการนำคอนเดนเสทกลับมาใช้ใหม่ ลดต้นทุนพลังงาน 10%-15%
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 73Energy Conservation Technology Co.,ltd.7. ตัวอย่างการลงทุนและผลตอบแทนรายการปรับปรุง ระยะเวลาคืนทุน (ปี)ติดตั้งและบำรุงรักษา Steam Trap 1-3การออกแบบและปรับปรุงระบบท่อคอนเดนเสท 2-3ติดตั้งปั๊มคอนเดนเสท 1.5-2.5 การลดการสูญเสียในระบบควบแน่นเป็นการลงทุนที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพและลดต้นทุนในระบบไอน้ำ การปรับปรุง Steam Trap การนำคอนเดนเสทกลับมาใช้ใหม่ และการออกแบบระบบท่อที่เหมาะสม จะช่วยลดความร้อนสูญเสียและเพิ่มผลตอบแทนในระยะยาว8. ตารางการลดการสูญเสียในระบบควบแน่น (Condensate System) ตารางด้านล่างสรุปวิธีการลดการสูญเสียในระบบควบแน่น (Condensate System) พร้อมรายละเอียดและผลที่คาดว่าจะได้รับแนวทางการลดการสูญเสีย รายละเอียด ผลลัพธ์ ข้อควรพิจารณา1. การติดตั้ง Steam Trap- ติดตั้ง Steam Trap ในจุดที่เหมาะสม เช่น ท่อคอนเดนเสท อุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อน- ใช้ Steam Trap ที่เหมาะกับประเภทระบบ (Thermodynamic, Float หรือ Thermostatic)- ลดการสะสมคอนเดนเสท- ลดการสูญเสียไอน้ำ- เพิ่มประสิทธิภาพของระบบ- ตรวจสอบการทำงานของ Steam Trap อย่างสม่ำเสมอ- เลือกประเภท Steam Trap ให้เหมาะสม2. การบำรุงรักษา Steam Trap- ตรวจสอบ Steam Trap เป็นประจำ (ทุก 6-12 เดือน)- เปลี่ยน Steam Trap ที่ชำรุดทันที- ลดการรั่วไหลของไอน้ำ- ลดการสูญเสียพลังงาน- วางแผนการตรวจสอบตามตารางที่กำหนด- ใช้เครื่องมือ Ultrasonic Leak Detector เพื่อตรวจสอบ
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 74Energy Conservation Technology Co.,ltd.แนวทางการลดการสูญเสีย รายละเอียด ผลลัพธ์ ข้อควรพิจารณา3. การหุ้มฉนวนท่อคอนเดนเสท- ใช้ฉนวนไฟเบอร์กลาส, แร่ใยหิน หรือซิลิกาเจล เพื่อหุ้มท่อคอนเดนเสท- ครอบคลุมทั้งท่อและวาล์ว- ลดการสูญเสียความร้อนในท่อคอนเดนเสท- เพิ่มอุณหภูมิคอนเดนเสทก่อนนำกลับมาใช้- ตรวจสอบความสมบูรณ์ของฉนวนเป็นระยะ- ใช้ฉนวนที่เหมาะสมกับอุณหภูมิในระบบ4. การออกแบบระบบท่อคอนเดนเสท- ออกแบบท่อให้มีความลาดเอียงเหมาะสมเพื่อให้คอนเดนเสทไหลกลับถังได้สะดวก- ใช้ท่อขนาดที่เหมาะสม- ลดการสะสมคอนเดนเสทในระบบ- ลดแรงดันสูญเสียในท่อ- ใช้ระบบตรวจสอบการสะสมคอนเดนเสทในท่อ- วางแผนการออกแบบระบบตั้งแต่ต้น5. การนำคอนเดนเสทกลับมาใช้ใหม่- ใช้ความร้อนจากคอนเดนเสทเพื่ออุ่นน้ำป้อนในระบบ (Feed Water)- ติดตั้ง Heat Recovery System- ลดการใช้พลังงานในการอุ่นน้ำป้อน- เพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน- ตรวจสอบการออกแบบระบบแลกเปลี่ยนความร้อน- ติดตั้งท่อระบายคอนเดนเสทอย่างเหมาะสม6. การติดตั้งอุปกรณ์ดักจับอากาศ (Air Vent)- ติดตั้ง Air Vent ในจุดที่มีอากาศสะสม เช่น บริเวณสูงสุดของระบบ- ใช้ Air Vent อัตโนมัติ- ลดการสะสมของอากาศในระบบ- เพิ่มประสิทธิภาพการถ่ายเทความร้อน- ตรวจสอบการทำงานของ Air Vent อย่างสม่ำเสมอ
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 75Energy Conservation Technology Co.,ltd.❖ รายละเอียดการปรับปรุงและบำรุงรักษา Steam Trap1.1 การเลือก Steam Trap ที่เหมาะสม Steam Trap หรือ วาล์วดักไอน้ำ เป็นอุปกรณ์สำคัญในระบบหม้อไอน้ำและระบบไอน้ำที่ช่วยดักจับและปล่อยคอนเดนเสท (Condensate) ออกจากระบบ โดยไม่ปล่อยไอน้ำออกไปเกินความจำเป็น การเลือก Steam Trap ที่เหมาะสม ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของระบบไอน้ำ ลดการสูญเสียพลังงาน และลดค่าใช้จ่าย1.1.1 ประเภทของ Steam Trap Steam Trap มีหลายประเภท ซึ่งควรเลือกให้เหมาะสมกับการใช้งาน ดังนี้1) Thermodynamic Steam Trap• คุณสมบัติo ใช้หลักการของความแตกต่างของแรงดันและความเร็วไอน้ำo เหมาะสำหรับงานที่มีแรงดันสูงและโหลดการทำงานที่ผันผวน• ข้อดีo ทนต่อแรงดันและอุณหภูมิสูงo ขนาดเล็ก ติดตั้งง่าย• ข้อเสียo ไม่เหมาะกับโหลดคงที่หรือระบบที่มีความเปลี่ยนแปลงของคอนเดนเสทน้อย• การใช้งานo ระบบส่งจ่ายไอน้ำ, ท่อไอน้ำหลัก2) Mechanical Steam Trap• แบ่งออกเป็นo Float Steam Trap (แบบลูกลอย)▪ ใช้หลักการลอยตัวของลูกลอยในคอนเดนเสท▪ เหมาะสำหรับงานที่มีโหลดการทำงานคงที่▪ การใช้งาน ระบบหม้อไอน้ำ, ระบบกระบวนการผลิตo Inverted Bucket Steam Trap (แบบถังคว่ำ)▪ ใช้ถังที่เคลื่อนที่ตามระดับคอนเดนเสท▪ เหมาะสำหรับแรงดันสูงและงานหนัก▪ การใช้งาน กระบวนการผลิตที่ต้องการความต่อเนื่อง3) Thermostatic Steam Trap• คุณสมบัติo ใช้ความแตกต่างของอุณหภูมิระหว่างไอน้ำและคอนเดนเสทo มีเซ็นเซอร์วัดอุณหภูมิ (เช่น Bimetal หรือ Bellows)
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 76Energy Conservation Technology Co.,ltd.• ข้อดีo ปล่อยคอนเดนเสทที่เย็นลง ช่วยประหยัดพลังงาน• ข้อเสียo ไม่เหมาะสำหรับระบบที่ต้องการปล่อยคอนเดนเสททันที• การใช้งานo ระบบทำความร้อน, อุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อน1.1.2 ปัจจัยที่ต้องพิจารณาในการเลือก Steam Trap1) ประเภทของการใช้งาน• เลือก Steam Trap ที่เหมาะกับลักษณะงาน เช่น ท่อไอน้ำ, หม้อไอน้ำ, หรืออุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อน2) แรงดันและอุณหภูมิ• ตรวจสอบช่วงแรงดันและอุณหภูมิที่ Steam Trap สามารถรองรับได้• เลือกอุปกรณ์ที่เหมาะสมกับค่าปฏิบัติการจริงในระบบ3) ปริมาณคอนเดนเสท• เลือก Steam Trap ที่สามารถระบายคอนเดนเสทได้ในอัตราที่เหมาะสม• พิจารณาค่าการไหลสูงสุด (Maximum Condensate Load)4) ความทนทานและวัสดุ• เลือกวัสดุที่เหมาะสม เช่น เหล็กหล่อ (Cast Iron) สำหรับงานทั่วไป หรือ สเตนเลส (Stainless Steel) สำหรับงานที่ต้องการความทนทานสูง5) ความสะดวกในการบำรุงรักษา• เลือก Steam Trap ที่สามารถบำรุงรักษาได้ง่าย เช่น แบบที่ถอดประกอบได้โดยไม่ต้องถอดออกจากระบบ6) การประหยัดพลังงาน• เลือก Steam Trap ที่สามารถกักไอน้ำได้ดีและระบายเฉพาะคอนเดนเสทเพื่อลดการสูญเสียพลังงาน1.1.3 วิธีการตรวจสอบ Steam Trap ที่เหมาะสม1) ทดสอบการทำงานo ใช้เครื่องวิเคราะห์ (Steam Trap Tester) เพื่อตรวจสอบการทำงานo ตรวจสอบว่ามีการรั่วของไอน้ำ (Steam Leakage) หรือไม่2) บันทึกค่าการใช้งานo วิเคราะห์ข้อมูลการระบายคอนเดนเสทและพลังงานที่สูญเสีย3) ตรวจสอบความเหมาะสมของการติดตั้งo ติดตั้งในตำแหน่งที่เหมาะสม เช่น ใกล้กับจุดที่เกิดคอนเดนเสท
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 77Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.1.4 ตารางการใช้งานกับดักไอน้ำ (Steam Trap) แต่ละประเภท ตารางด้านล่างแสดงข้อมูลเกี่ยวกับ ประเภทของกับดักไอน้ำ (Steam Trap) ที่เหมาะสมสำหรับงานประเภทต่าง ๆ รวมถึงข้อดีและข้อเสียของแต่ละประเภทประเภท Steam Trap การใช้งานที่เหมาะสม ข้อดี ข้อเสียThermodynamic Steam Trap- ท่อไอน้ำหลัก (Main Steam Lines)- ระบบส่งจ่ายไอน้ำ (Steam Distribution)- ขนาดเล็ก ติดตั้งง่าย- ทนต่อแรงดันและอุณหภูมิสูง- อายุการใช้งานยาวนาน- ไม่เหมาะกับโหลดที่คงที่- เปิด-ปิดบ่อยเมื่อมีโหลดต่ำFloat Steam Trap (ลูกลอย)- ระบบหม้อไอน้ำ (Boilers)- กระบวนการผลิตที่มีโหลดคงที่ (ProcessApplications)- อุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อน (Heat Exchangers)- ระบายคอนเดนเสทได้ทันที- เหมาะสำหรับงานที่มีโหลดคอนเดนเสทสูง- ระบายเฉพาะคอนเดนเสท ไม่มีการสูญเสียไอน้ำ- ขนาดใหญ่ ต้องการพื้นที่ติดตั้ง- ไม่เหมาะกับโหลดที่ผันผวนInverted Bucket Steam Trap- ระบบไอน้ำที่มีแรงดันสูง (High-Pressure Systems)- กระบวนการที่ต้องการความต่อเนื่อง (Continuous Processes)- ทนต่อแรงดันสูง- อายุการใช้งานยาวนาน- เหมาะสำหรับงานที่มีอัตราการระบายคอนเดนเสทไม่สูงเกินไป- ระบายคอนเดนเสทได้ช้ากว่าแบบลูกลอย- ใช้ไม่ได้กับโหลดต่ำหรือโหลดที่ผันผวนThermostatic Steam Trap- ระบบทำความร้อนทั่วไป (Heating Systems)- อุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อน (Heat Exchangers)- ระบบท่อไอน้ำขนาดเล็ก (Small Steam Lines)- ประหยัดพลังงาน ปล่อยคอนเดนเสทที่เย็นลง- ขนาดเล็ก น้ำหนักเบา- ติดตั้งง่ายและบำรุงรักษาง่าย- ไม่เหมาะสำหรับโหลดที่ต้องการระบายคอนเดนเสททันที- มีโอกาสเกิดการรั่วของวาล์วเมื่อใช้งานในระบบที่มีการเปลี่ยนแปลงบ่อย
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 78Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.1.5 การเปรียบเทียบ Steam Trap แต่ละประเภทในเชิงการใช้งานลักษณะการใช้งาน Thermodynamic Float (ลูกลอย) Inverted Bucket Thermostaticงานแรงดันสูง เหมาะสมมาก ไม่เหมาะ เหมาะสมมาก ไม่เหมาะงานโหลดคอนเดนเสทต่ำ ไม่เหมาะ ไม่เหมาะ ไม่เหมาะ เหมาะสมมากงานโหลดคอนเดนเสทสูง เหมาะสม เหมาะสมมาก เหมาะสม ไม่เหมาะงานที่เปลี่ยนแปลงบ่อย เหมาะสมบางส่วน ไม่เหมาะ ไม่เหมาะ เหมาะสมมากความทนทานต่อสภาพแวดล้อม ทนทานสูง ทนทานปานกลาง ทนทานสูง ทนทานต่ำงานที่ต้องการประหยัดพลังงาน ไม่เหมาะ เหมาะสมมาก เหมาะสมบางส่วน เหมาะสมมาก1.1.6 คำแนะนำการเลือกใช้ Steam Trap1) สำหรับระบบแรงดันสูงo ควรใช้Thermodynamic หรือInverted Bucketซึ่งทนต่อแรงดันสูงและสภาวะโหลดที่ไม่แน่นอน2) สำหรับระบบโหลดคงที่o ใช้Float Steam Trap ที่สามารถระบายคอนเดนเสทได้ทันทีและเหมาะสำหรับโหลดที่ต่อเนื่อง3) สำหรับระบบทำความร้อนทั่วไปo ใช้Thermostatic Steam Trap เนื่องจากสามารถประหยัดพลังงานได้ดีโดยการปล่อยคอนเดนเสทที่เย็นลง4) สำหรับระบบที่มีข้อจำกัดด้านพื้นที่o ใช้Thermodynamic Steam Trap ที่มีขนาดเล็ก ติดตั้งง่าย และไม่ต้องการพื้นที่มากo ผลลัพธ์จากการเลือก Steam Trap ที่เหมาะสม• ลดการสูญเสียไอน้ำและพลังงาน• เพิ่มประสิทธิภาพในระบบไอน้ำ• ลดค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานและบำรุงรักษา• ลดความเสี่ยงของการสะสมคอนเดนเสทที่อาจทำให้เกิดปัญหาความดันย้อนกลับ (Back Pressure)
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 79Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.2 การบำรุงรักษา Steam Trap การบำรุงรักษา Steam Trap เป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยให้ระบบไอน้ำทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ลดการสูญเสียพลังงาน และป้องกันปัญหาที่อาจเกิดจากการสะสมของคอนเดนเสทในระบบ การบำรุงรักษาอย่างเหมาะสมช่วยยืดอายุการใช้งานของ Steam Trap และลดต้นทุนในระยะยาว1.2.1 วัตถุประสงค์ของการบำรุงรักษา1) ป้องกันการรั่วของไอน้ำ Steam Trap ที่เสียหายอาจปล่อยไอน้ำหลุดออกมา ทำให้เกิดการสูญเสียพลังงาน2) ลดการสะสมของคอนเดนเสท คอนเดนเสทที่สะสมในระบบอาจทำให้เกิดความดันย้อนกลับ (Back Pressure) และลดประสิทธิภาพของระบบ3) เพิ่มประสิทธิภาพการใช้งาน การทำงานที่ผิดปกติอาจทำให้ระบบไอน้ำใช้พลังงานมากกว่าที่จำเป็น1.2.2 ขั้นตอนการบำรุงรักษา Steam Trap1) การตรวจสอบประจำวัน• ตรวจสอบการทำงานของ Steam Trapo ฟังเสียงการทำงาน หากมีเสียงผิดปกติ อาจเป็นสัญญาณว่า Steam Trap มีปัญหาo ตรวจสอบอุณหภูมิที่ทางเข้าและทางออกด้วย Infrared Thermometer• ตรวจสอบการรั่วไหลo สังเกตการปล่อยไอน้ำออกมาอย่างต่อเนื่อง ซึ่งอาจบ่งชี้ว่า Steam Trap เสียหาย2) การตรวจสอบประจำเดือน• ใช้เครื่องมือวิเคราะห์ Steam Trap (Steam Trap Tester)o ตรวจสอบการทำงานด้วยอุปกรณ์วัดแรงดันและการไหลo ตรวจจับไอน้ำที่รั่วไหลหรือคอนเดนเสทที่ไม่ถูกระบายออก• ตรวจสอบจุดติดตั้งo ตรวจสอบการสะสมของตะกรันหรือสิ่งสกปรกที่อาจอุดตันการทำงานo ตรวจสอบจุดเชื่อมต่อและวาล์วรอบ Steam Trap เพื่อป้องกันการรั่ว3) การบำรุงรักษาประจำปี• ถอดทำความสะอาด Steam Trapo ล้างตะกรันและสิ่งสกปรกที่สะสมในวาล์วและช่องระบายo ใช้สารเคมีหรือวิธีการกลในการทำความสะอาดหากมีการสะสมของคราบหนัก• สอบเทียบ Steam Trapo ตรวจสอบความแม่นยำของวาล์วในการเปิด-ปิดo ปรับแต่งการทำงานให้เหมาะสมกับโหลดที่ใช้งาน• เปลี่ยนอะไหล่ที่สึกหรอo เปลี่ยนซีล ลูกลอย หรือชิ้นส่วนอื่น ๆ ที่ชำรุด
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 80Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.2.3 ข้อควรระวังในการบำรุงรักษา1) ปิดระบบก่อนดำเนินการo ปิดวาล์วทางเข้าและทางออกก่อนถอด Steam Trap เพื่อป้องกันอันตรายจากไอน้ำร้อน2) เลือกอะไหล่ที่เหมาะสมo ใช้อะไหล่ที่ตรงตามสเปคของ Steam Trap เดิมเพื่อป้องกันปัญหาหลังการซ่อม3) ตรวจสอบแรงดันและอุณหภูมิo ตรวจสอบให้มั่นใจว่าค่าต่าง ๆ อยู่ในช่วงที่เหมาะสมสำหรับการบำรุงรักษา1.2.4 การจัดทำบันทึกการบำรุงรักษา• บันทึกประวัติการตรวจสอบและซ่อมบำรุงo ระบุวันที่ตรวจสอบ, ผลการตรวจสอบ, และรายการซ่อมแซม• วิเคราะห์ข้อมูลo ใช้ข้อมูลเพื่อประเมินอายุการใช้งานและวางแผนการเปลี่ยน Steam Trap ล่วงหน้า1.2.5 สัญญาณที่บ่งชี้ว่า Steam Trap มีปัญหาอาการผิดปกติ สาเหตุที่เป็นไปได้ การแก้ไขไอน้ำรั่วออกอย่างต่อเนื่อง วาล์วหรือซีลเสียหาย เปลี่ยนซีลหรือวาล์วคอนเดนเสทไม่ถูกระบายออก การอุดตันในช่องระบายคอนเดนเสท ทำความสะอาด Steam Trapเปิด-ปิดบ่อยเกินไป การตั้งค่าไม่เหมาะสมหรือโหลดที่เปลี่ยนแปลงบ่อยปรับแต่งการตั้งค่าหรือเปลี่ยนประเภท Steam Trapไม่มีการปล่อยคอนเดนเสท วาล์วติดขัดหรือความดันในระบบไม่เหมาะสมตรวจสอบแรงดันและทำความสะอาดวาล์ว
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 81Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.2.6 ผลลัพธ์จากการบำรุงรักษา Steam Trap อย่างเหมาะสม• ลดการสูญเสียไอน้ำและพลังงาน• เพิ่มประสิทธิภาพในระบบไอน้ำ• ลดค่าใช้จ่ายในการซ่อมแซมระบบในระยะยาว• ลดผลกระทบต่อกระบวนการผลิตจากการสะสมของคอนเดนเสท1.2.7 ตารางการบำรุงรักษา Steam Trap ตารางนี้แสดงถึงกิจกรรมการบำรุงรักษา Steam Trap ตามช่วงเวลาที่แนะนำ เพื่อให้มั่นใจว่าอุปกรณ์ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพและลดการสูญเสียพลังงานในระบบไอน้ำช่วงเวลา กิจกรรมการบำรุงรักษา รายละเอียด ผู้รับผิดชอบรายวันตรวจสอบการทำงานของ Steam Trap- ฟังเสียงการทำงานและตรวจจับความผิดปกติ เช่น การปล่อยไอน้ำรั่ว ผู้ปฏิบัติงานทั่วไปตรวจสอบอุณหภูมิทางเข้าและทางออก- ใช้ Infrared Thermometer เพื่อวัดอุณหภูมิที่ทางเข้าและทางออก ผู้ปฏิบัติงานทั่วไปสังเกตการรั่วไหล - ตรวจสอบว่ามีไอน้ำรั่วออกจาก Steam Trap หรือไม่ ผู้ปฏิบัติงานทั่วไปรายสัปดาห์ใช้เครื่องมือวิเคราะห์ Steam Trap (Steam Trap Tester)- ตรวจสอบประสิทธิภาพของการระบายคอนเดนเสทและการรั่วไหลของไอน้ำ ทีมบำรุงรักษาตรวจสอบการสะสมของสิ่งสกปรก- ตรวจสอบว่ามีสิ่งสกปรกหรือตะกรันสะสมในบริเวณช่องระบายของ Steam Trap หรือไม่ทีมบำรุงรักษารายเดือนทำความสะอาด Steam Trap- ล้างสิ่งสกปรกและตะกรันที่สะสมในอุปกรณ์ ทีมบำรุงรักษาตรวจสอบจุดติดตั้ง - ตรวจสอบท่อ วาล์ว และจุดเชื่อมต่อรอบ Steam Trap เพื่อป้องกันการรั่วไหล ทีมบำรุงรักษา
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 82Energy Conservation Technology Co.,ltd.ช่วงเวลา กิจกรรมการบำรุงรักษา รายละเอียด ผู้รับผิดชอบสอบเทียบการทำงาน - ตรวจสอบและสอบเทียบการเปิด-ปิดของวาล์วใน Steam Trapทีมบำรุงรักษารายปีถอดทำความสะอาด Steam Trap- ถอด Steam Trap ออกมาทำความสะอาดภายในเพื่อกำจัดคราบตะกรันและสิ่งอุดตันทีมวิศวกรรม/ทีมบำรุงรักษาตรวจสอบการสึกหรอและเปลี่ยนอะไหล่ที่เสียหาย - เปลี่ยนซีล ลูกลอย หรือชิ้นส่วนที่สึกหรอ ทีมวิศวกรรม/ทีมบำรุงรักษาตรวจสอบแรงดันและอุณหภูมิที่เกี่ยวข้อง- ตรวจสอบแรงดันและอุณหภูมิของระบบไอน้ำเพื่อให้เหมาะสมกับการทำงานของ Steam Trapทีมวิศวกรรมทุก 2-3 ปีทดสอบ Steam Trap ในห้องทดลองหรือใช้บริการผู้เชี่ยวชาญ- ทดสอบการทำงานของ Steam Trap โดยละเอียดในสภาวะจำลอง ผู้เชี่ยวชาญประเมินประสิทธิภาพระบบไอน้ำทั้งหมด- ตรวจสอบผลกระทบของ Steam Trap ต่อระบบโดยรวมเพื่อวางแผนการเปลี่ยนหรือปรับปรุงทีมวิศวกรรมตามความจำเป็นเปลี่ยน Steam Trap หากตรวจพบปัญหา- หาก Steam Trap ไม่สามารถซ่อมได้หรือทำงานผิดปกติควรเปลี่ยนใหม่ทีมวิศวกรรม/ทีมบำรุงรักษา1.2.7.1 เครื่องมือที่ใช้ในการบำรุงรักษา1) Infrared Thermometer วัดอุณหภูมิที่ทางเข้าและทางออก2) Steam Trap Tester ตรวจสอบการรั่วไหลและประสิทธิภาพการระบายคอนเดนเสท3) เครื่องมือทำความสะอาด เช่น แปรงหรือสารเคมีทำความสะอาดสำหรับคราบตะกรัน4) ชุดซ่อม Steam Trap สำหรับเปลี่ยนซีล ลูกลอย หรือชิ้นส่วนภายใน
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 83Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.2.7.2 ประโยชน์ของการบำรุงรักษาตามตาราง• ลดการสูญเสียพลังงาน ลดการรั่วของไอน้ำที่ไม่จำเป็น• เพิ่มประสิทธิภาพ ช่วยให้ระบบไอน้ำทำงานได้อย่างราบรื่น• ยืดอายุการใช้งาน ลดความเสียหายที่เกิดจากการทำงานผิดปกติ• ลดต้นทุน ลดค่าใช้จ่ายในการซ่อมแซมและพลังงานที่สูญเสียไป1.3 ผลลัพธ์จากการปรับปรุง Steam Trap การปรับปรุงและบำรุงรักษา Steam Trap อย่างเหมาะสมส่งผลโดยตรงต่อประสิทธิภาพของระบบไอน้ำ ความเสถียรของกระบวนการ และการประหยัดพลังงาน ผลลัพธ์ที่สำคัญ จากการดำเนินการนี้มีดังต่อไปนี้1. ลดการสูญเสียพลังงาน• ลดการรั่วไหลของไอน้ำo Steam Trap ที่ทำงานผิดปกติอาจปล่อยไอน้ำหลุดออกไปโดยไม่จำเป็น การปรับปรุงช่วยลดการสูญเสียพลังงานจากการรั่วไหล• ประหยัดเชื้อเพลิงo การลดการสูญเสียพลังงานช่วยลดปริมาณเชื้อเพลิงที่ใช้ในการผลิตไอน้ำ2. เพิ่มประสิทธิภาพของระบบไอน้ำ• ระบายคอนเดนเสทได้อย่างเหมาะสมo การดักจับและปล่อยคอนเดนเสทได้อย่างมีประสิทธิภาพช่วยเพิ่มความสามารถในการส่งผ่านพลังงานความร้อนของระบบ• ลดปัญหาความดันย้อนกลับ (Back Pressure)o การกำจัดคอนเดนเสทอย่างต่อเนื่องช่วยลดความเสี่ยงของความดันสะสมในระบบ• ลดปัญหาการสะสมของคอนเดนเสทo ช่วยป้องกันการกัดกร่อนและการสะสมตะกรันในท่อและอุปกรณ์3. ลดต้นทุนการดำเนินงาน• ลดค่าใช้จ่ายพลังงานo การลดการสูญเสียไอน้ำช่วยลดค่าใช้จ่ายในการผลิตและจัดการระบบไอน้ำ• ลดค่าใช้จ่ายในการซ่อมบำรุงo การบำรุงรักษา Steam Trap อย่างเหมาะสมช่วยลดปัญหาที่อาจเกิดขึ้นในระบบ เช่น การเปลี่ยนท่อหรืออุปกรณ์ที่เสียหายจากการสะสมของคอนเดนเสท
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 84Energy Conservation Technology Co.,ltd.4. เพิ่มความเสถียรของกระบวนการผลิต• ปรับปรุงประสิทธิภาพการส่งพลังงานo ไอน้ำที่มีคุณภาพช่วยให้กระบวนการผลิตดำเนินไปอย่างราบรื่นและมีประสิทธิภาพ• ลด Downtimeo Steam Trap ที่ทำงานได้ดีช่วยลดโอกาสการหยุดทำงานของระบบจากปัญหาที่เกี่ยวกับ ไอน้ำหรือคอนเดนเสท5. ลดการปล่อยมลพิษและผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม• ลดการใช้เชื้อเพลิงo การลดการสูญเสียพลังงานช่วยลดการใช้เชื้อเพลิง ซึ่งส่งผลต่อการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Greenhouse Gas Emissions)• ลดการปล่อยควันดำและมลพิษo การปรับปรุงประสิทธิภาพการทำงานช่วยลดการเผาไหม้เชื้อเพลิงที่ไม่สมบูรณ์6. ยืดอายุการใช้งานของระบบและอุปกรณ์• ลดการกัดกร่อนในระบบo การจัดการคอนเดนเสทอย่างเหมาะสมช่วยลดความชื้นที่อาจทำให้เกิดสนิมหรือการกัดกร่อนในท่อ• ลดการสึกหรอของอุปกรณ์o ลดความเสียหายที่เกิดจากแรงดันไอน้ำหรือคอนเดนเสทที่สะสมในอุปกรณ์ต่าง ๆ7. การปรับปรุงภาพรวมขององค์กร• เพิ่มความน่าเชื่อถือของระบบo ระบบไอน้ำที่มีประสิทธิภาพช่วยเพิ่มความมั่นใจในการดำเนินการผลิต• เสริมภาพลักษณ์ด้านความยั่งยืนo การประหยัดพลังงานและลดมลพิษช่วยเสริมสร้างความยั่งยืนขององค์กรในสายตาของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 85Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.3.1 ตัวชี้วัดผลลัพธ์ที่สำคัญ (Key Performance Indicators - KPIs)ตัวชี้วัด เป้าหมาย ผลลัพธ์ที่คาดหวังการลดการสูญเสียไอน้ำ (%) ลดลง 10%-30%ลดค่าใช้จ่ายพลังงานการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน (Efficiency)เพิ่มขึ้น 5%-15%ระบบไอน้ำทำงานได้เต็มศักยภาพอัตราคอนเดนเสทตกค้างในระบบ (%) ลดลงจนใกล้ศูนย์ลดความเสี่ยงต่อความเสียหายการลดค่าใช้จ่ายพลังงาน (%) ลดลง 10%-25%ลดค่าใช้จ่ายเชื้อเพลิงและการซ่อมบำรุงการลด Downtime (ชั่วโมง/ปี) ลดลง 20%-50%เพิ่มความต่อเนื่องของกระบวนการผลิต การปรับปรุง Steam Trap ไม่เพียงแต่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในระบบไอน้ำ แต่ยังลดค่าใช้จ่ายพลังงาน เพิ่มเสถียรภาพของกระบวนการผลิต และลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม การลงทุนในการปรับปรุงและบำรุงรักษา Steam Trap อย่างเหมาะสมถือเป็นวิธีที่คุ้มค่าในระยะยาวทั้งในด้านเศรษฐกิจและความยั่งยืน.1.3.2 การลงทุนและผลการประหยัดพลังงานจากการปรับปรุง Steam Trap การปรับปรุง Steam Trap เป็นหนึ่งในวิธีที่มีประสิทธิภาพในการประหยัดพลังงานในระบบไอน้ำ การลงทุนในด้านนี้มีต้นทุนที่คุ้มค่าในระยะยาว เนื่องจากช่วยลดการสูญเสียพลังงาน เพิ่มประสิทธิภาพ และลดค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน การคำนวณต้นทุนและผลตอบแทนจากการลงทุน (ROI) เป็นสิ่งสำคัญในการวางแผนปรับปรุงระบบ1.3.2.1 การลงทุนใน Steam Trap1) ค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้อง• ต้นทุนอุปกรณ์ใหม่ (Steam Trap)o ราคาต่อหน่วยขึ้นอยู่กับประเภทและวัสดุของ Steam Trapo ประมาณ 1,500 - 15,000 บาทต่อหน่วย (ขึ้นอยู่กับความซับซ้อนและการใช้งาน)
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 86Energy Conservation Technology Co.,ltd.• ค่าใช้จ่ายในการติดตั้งo รวมค่าแรงและอุปกรณ์ที่จำเป็น เช่น ท่อ, วาล์ว และซีลo ประมาณ 1,000 - 5,000 บาทต่อจุด• ค่าใช้จ่ายในการบำรุงรักษาo รวมค่าอะไหล่และการบำรุงรักษาประจำปีo ประมาณ 10-20% ของต้นทุน Steam Trap ต่อปี2) การลงทุนเสริม• เครื่องมือวิเคราะห์ Steam Trapo สำหรับตรวจสอบและวิเคราะห์ประสิทธิภาพ เช่น Steam Trap Testero ราคาประมาณ 50,000 - 150,000 บาท• การอบรมพนักงานo ค่าใช้จ่ายในการฝึกอบรมการตรวจสอบและบำรุงรักษา Steam Trap1.3.2.2 ผลการประหยัดพลังงานจากการปรับปรุง Steam Trap1) ลดการสูญเสียไอน้ำ• Steam Trap เสียหาย 1 จุดo สูญเสียไอน้ำประมาณ 5-10 กิโลกรัมต่อชั่วโมง (ขึ้นอยู่กับแรงดันไอน้ำและขนาดของ Steam Trap)o ค่าเชื้อเพลิงที่สูญเสีย▪ ประมาณ 200-400 บาทต่อจุดต่อวัน หรือ 73,000-146,000 บาทต่อปีต่อ Steam Trap ที่เสียหาย• การเปลี่ยน Steam Trap ใหม่สามารถลดการสูญเสียนี้ได้ทั้งหมด2) เพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน• ลดการใช้เชื้อเพลิงที่ผลิตไอน้ำโดยไม่จำเป็น• ประสิทธิภาพของระบบไอน้ำเพิ่มขึ้นประมาณ 5%-15%3) ลดค่าใช้จ่ายในระยะยาว• ลดต้นทุนการซ่อมแซมระบบ เช่น การเปลี่ยนท่อหรืออุปกรณ์ที่เสียหายจากการสะสมของคอนเดนเสท• ลดความถี่ของการซ่อมแซม Steam Trap เนื่องจากการบำรุงรักษาที่เหมาะสม4) ลดการปล่อยมลพิษ• การลดการใช้เชื้อเพลิงช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เช่น CO₂• Steam Trap ที่ทำงานได้ดีช่วยลดการปล่อยควันดำและมลพิษจากการเผาไหม้
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 87Energy Conservation Technology Co.,ltd.1..2.3 การคำนวณผลตอบแทนจากการลงทุน (ROI)1) ตัวอย่างการคำนวณ• จำนวน Steam Trap ในระบบ 50 จุด• Steam Trap ที่เสียหาย 10 จุด• การสูญเสียไอน้ำต่อจุด 7 กิโลกรัมต่อชั่วโมง• ค่าเชื้อเพลิงต่อกิโลกรัมไอน้ำ 1.5 บาท• ชั่วโมงการทำงานต่อปี8,000 ชั่วโมง2) การสูญเสียพลังงานต่อปี การสูญเสีย = 10 จุด × 7กิโลกรัม/ชั่วโมง × 1.5 บาท/กิโลกรัม × 8,000 ชั่วโมง = 840,000 บาทต่อปี3) ต้นทุนการปรับปรุง• ค่า Steam Trap ใหม่ 10 จุด × 5,000 บาท = 50,000 บาท• ค่าแรงติดตั้ง 10 จุด × 2,000 บาท = 20,000 บาท4) รวมต้นทุน 50,000 + 20,000 = 70,000 บาท5) ผลตอบแทนการประหยัดต่อปี 840,000 บาท (ประหยัดพลังงาน) - 70,000 บาท (ลงทุน) = 770,000 บาทต่อปี6) ระยะเวลาคืนทุน = ต้นทุนการลงทุน / ผลตอบแทนต่อปี= 70,000 / 770,000 = 0.09 ปี ( 1.09 เดือน)2.1 การออกแบบระบบนำคอนเดนเสทกลับมาใช้ การนำคอนเดนเสทกลับมาใช้(Condensate Recovery) เป็นการนำน้ำร้อนจากการควบแน่นของไอน้ำกลับมาใช้ใหม่ในระบบหม้อไอน้ำหรือกระบวนการผลิต ช่วยประหยัดพลังงาน ลดค่าใช้จ่าย และลดการใช้น้ำ การออกแบบระบบรีไซเคิลคอนเดนเสทต้องพิจารณาหลายปัจจัยเพื่อให้ระบบทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ2.1.1 องค์ประกอบของระบบนำคอนเดนเสทกลับ1) ท่อส่งคอนเดนเสท (Condensate Return Lines)• ท่อส่งกลับ ใช้ส่งคอนเดนเสทกลับไปยังหม้อไอน้ำหรือถังเก็บ• วัสดุควรใช้ท่อที่ทนต่ออุณหภูมิสูง เช่น สเตนเลส หรือเหล็กกล้าคาร์บอน• การติดตั้ง ต้องออกแบบให้มีความลาดเอียงที่เหมาะสมเพื่อลดการสะสมของคอนเดนเสท2) ถังเก็บคอนเดนเสท (Condensate Tank)• หน้าที่ เก็บคอนเดนเสทชั่วคราวก่อนส่งกลับไปยังหม้อไอน้ำ• ขนาด ควรมีความจุเพียงพอรองรับคอนเดนเสทในระบบ• ฉนวนกันความร้อน ลดการสูญเสียความร้อนจากคอนเดนเสท
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 88Energy Conservation Technology Co.,ltd.3) ปั๊มส่งคอนเดนเสท (Condensate Pump)• หน้าที่ส่งคอนเดนเสทจากถังเก็บกลับไปยังหม้อไอน้ำ• ประเภท ปั๊มแบบ Centrifugal หรือ Positive Displacement• การเลือก เลือกขนาดปั๊มที่เหมาะสมกับแรงดันและอัตราการไหลของคอนเดนเสท4) ตัวกรองและตัวแยกอากาศ (Filters and Air Separators)• หน้าที่กำจัดสิ่งสกปรกและอากาศที่ปนเปื้อนในคอนเดนเสท• การติดตั้ง ติดตั้งที่จุดทางเข้าเพื่อป้องกันปัญหาในระบบหม้อไอน้ำ5) วาล์วควบคุมและอุปกรณ์เสริม• วาล์วควบคุมการไหล เช่น วาล์วตรวจสอบ (Check Valve) เพื่อป้องกันการไหลย้อนกลับ• ตัวควบคุมแรงดัน ช่วยปรับแรงดันของคอนเดนเสทให้เหมาะสมก่อนเข้าสู่ระบบ• ตัวตรวจจับระดับน้ำ (Level Controller) ใช้ควบคุมระดับน้ำในถังเก็บคอนเดนเสท2.1.2 ขั้นตอนการออกแบบระบบรีไซเคิลคอนเดนเสท1) การวิเคราะห์ระบบปัจจุบัน• ตรวจสอบปริมาณคอนเดนเสท คำนวณปริมาณน้ำร้อนที่เกิดจากการควบแน่นของไอน้ำ• วิเคราะห์คุณภาพของคอนเดนเสท ตรวจสอบค่าความเป็นกรด-ด่าง (pH) และสิ่งปนเปื้อน• ตรวจสอบแหล่งคอนเดนเสท ระบุแหล่งที่มาของคอนเดนเสท เช่น จากกระบวนการผลิตหรือระบบทำความร้อน2) การออกแบบเส้นทางและขนาดท่อ• เส้นทางของท่อ ออกแบบให้มีความลาดเอียงเพื่อให้คอนเดนเสทไหลได้อย่างราบรื่น• ขนาดท่อ เลือกขนาดที่เหมาะสมเพื่อลดแรงดันตกและการสะสมคอนเดนเสท3) การเลือกอุปกรณ์• เลือกปั๊มที่รองรับอัตราการไหลและแรงดันในระบบ• เลือกถังเก็บที่มีความจุเหมาะสมและติดตั้งฉนวนเพื่อป้องกันการสูญเสียความร้อน• เลือกตัวกรองและตัวแยกอากาศที่เหมาะสมกับระบบ4) การติดตั้งและทดสอบ• ติดตั้งอุปกรณ์ตามแผนที่ออกแบบและตรวจสอบการทำงานของระบบ• ทดสอบประสิทธิภาพการรีไซเคิล เช่น การคืนคอนเดนเสทที่มีอุณหภูมิสูงสุดกลับไปยังหม้อ ไอน้ำ2.1.3 ข้อดีของระบบรีไซเคิลคอนเดนเสท1) การประหยัดพลังงาน• ลดการใช้เชื้อเพลิงคอนเดนเสทที่มีอุณหภูมิสูงช่วยลดพลังงานที่ต้องใช้ในการให้ความร้อนน้ำป้อน• ลดต้นทุน ลดค่าใช้จ่ายในการผลิตไอน้ำ
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 89Energy Conservation Technology Co.,ltd.2) ลดการใช้น้ำ• คอนเดนเสทที่นำกลับมาใช้ใหม่ช่วยลดปริมาณน้ำป้อนใหม่ที่ต้องใช้ในระบบ3) ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม• ลดการปล่อยน้ำเสียและการสูญเสียพลังงานในรูปของความร้อนสู่สิ่งแวดล้อม4) เพิ่มประสิทธิภาพของระบบ• ลดแรงดันย้อนกลับในระบบไอน้ำ• ลดการกัดกร่อนในระบบท่อและอุปกรณ์2.1.4 ตัวชี้วัดความสำเร็จของระบบรีไซเคิลคอนเดนเสทตัวชี้วัด เป้าหมาย ผลลัพธ์ที่คาดหวังปริมาณคอนเดนเสทที่รีไซเคิล (%) >80% ลดการใช้น้ำใหม่ในระบบการลดการใช้เชื้อเพลิง (%) 10%-20% ลดต้นทุนการผลิตไอน้ำอุณหภูมิของคอนเดนเสทที่รีไซเคิล (°C) >85°C ประหยัดพลังงานในการให้ความร้อนน้ำป้อนค่าใช้จ่ายในการบำรุงรักษา ลดลง 10%-15% ลดปัญหาการสะสมของคอนเดนเสทในระบบ2.1.1.1 ท่อส่งคอนเดนเสท (Condensate Return Lines) ท่อส่งคอนเดนเสทเป็นองค์ประกอบสำคัญในระบบนำคอนเดนเสทกลับมาใช้โดยทำหน้าที่ส่งคอนเดนเสทจากจุดใช้งานหรือกระบวนการผลิตกลับไปยังหม้อไอน้ำหรือถังเก็บ การออกแบบและติดตั้งที่เหมาะสมช่วยลดการสูญเสียพลังงานและเพิ่มประสิทธิภาพของระบบไอน้ำ1. คุณสมบัติที่สำคัญของท่อส่งคอนเดนเสท1) วัสดุที่ใช้ในท่อo เหล็กกล้าคาร์บอน (Carbon Steel) ทนทานต่ออุณหภูมิและแรงดันสูง เหมาะสำหรับคอนเดนเสทที่มีแรงดันสูงo สเตนเลส (Stainless Steel) ทนต่อการกัดกร่อน เหมาะสำหรับคอนเดนเสทที่มีสารปนเปื้อนหรือมีค่าความเป็นกรด-ด่าง (pH) ที่ไม่สมดุลo ทองแดง (Copper) ใช้ในระบบขนาดเล็กที่มีอุณหภูมิและแรงดันต่ำ2) ฉนวนกันความร้อน (Insulation)o ฉนวนช่วยลดการสูญเสียความร้อนระหว่างการลำเลียงคอนเดนเสทo ควรใช้ฉนวนที่มีคุณสมบัติต้านทานความร้อน เช่น ไฟเบอร์กลาส หรือ โฟมเซลล์ปิด
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 90Energy Conservation Technology Co.,ltd.3) ขนาดของท่อo ขนาดท่อต้องรองรับปริมาณคอนเดนเสทสูงสุดในระบบo การเลือกขนาดที่เหมาะสมช่วยลดแรงดันตก (Pressure Drop) และการสะสมของคอนเดนเสท2. การออกแบบท่อส่งคอนเดนเสท1) ความลาดเอียงของท่อ• ท่อต้องมีความลาดเอียงที่เหมาะสมเพื่อให้คอนเดนเสทไหลด้วยแรงโน้มถ่วง• มาตรฐานความลาดเอียง 1-2% (10-20 มิลลิเมตรต่อเมตร)2) การติดตั้งข้อต่อและวาล์ว• Check Valve (วาล์วกันกลับ) ป้องกันการไหลย้อนกลับของคอนเดนเสท• Trap Station ติดตั้ง Steam Trap ตามจุดที่เกิดการสะสมคอนเดนเสท• Drain Valve (วาล์วระบายน้ำ) ระบายของเหลวที่ตกค้างในระบบ3) การรองรับและยึดท่อ• ติดตั้งตัวยึด (Pipe Support) เพื่อป้องกันการสั่นสะเทือนและการขยับของท่อ• ใช้ตัวรองรับที่เหมาะสมกับอุณหภูมิและแรงดันในระบบ4) การหลีกเลี่ยงปัญหาการสะสมคอนเดนเสท• ติดตั้งจุดระบายที่เหมาะสมเพื่อป้องกันการเกิดค้อนน้ำ (Water Hammer)• ใช้กับดักไอน้ำ (Steam Trap) ในตำแหน่งที่เกิดการสะสมคอนเดนเสท3. ปัญหาที่พบบ่อยและวิธีการแก้ไขปัญหา สาเหตุ วิธีแก้ไขคอนเดนเสทสะสมในท่อ ท่อติดตั้งไม่มีความลาดเอียงหรือมีจุดที่เกิดการอุดตันออกแบบความลาดเอียงใหม่และติดตั้ง Steam Trap ในจุดสะสมการสูญเสียความร้อนระหว่างทางท่อไม่มีฉนวนหรือฉนวนเสื่อมสภาพ ติดตั้งฉนวนความร้อนคุณภาพดี เช่น ไฟเบอร์กลาสค้อนน้ำ (Water Hammer)การสะสมของคอนเดนเสทในท่อหรือความเร็วการไหลสูงเกินไปลดความเร็วการไหล ปรับขนาดท่อ และติดตั้งวาล์วระบายที่จุดสำคัญการกัดกร่อนในท่อ คอนเดนเสทมีค่าความเป็นกรดสูงหรือมีออกซิเจนปนเปื้อนใช้ท่อที่ทนการกัดกร่อน เช่น สเตนเลส และติดตั้ง Deaerator เพื่อกำจัดออกซิเจน
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 91Energy Conservation Technology Co.,ltd.4. ประโยชน์จากการออกแบบท่อส่งคอนเดนเสทที่เหมาะสม1) ลดการสูญเสียพลังงาน การออกแบบที่ดีช่วยลดการสูญเสียความร้อนและแรงดัน2) เพิ่มประสิทธิภาพระบบ การลำเลียงคอนเดนเสทกลับสู่หม้อไอน้ำได้อย่างราบรื่นช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของระบบไอน้ำ3) ลดการบำรุงรักษา ลดปัญหาการกัดกร่อนและการอุดตันในท่อ4) ยืดอายุการใช้งานของระบบ ระบบที่ทำงานได้อย่างสมบูรณ์ช่วยลดการสึกหรอของอุปกรณ์5. ตารางออกแบบและเลือกใช้ท่อส่งคอนเดนเสท (Condensate Return Lines) ตารางด้านล่างนี้ช่วยให้สามารถเลือกขนาดท่อและความเร็วการไหลที่เหมาะสมสำหรับระบบนำคอนเดนเสทกลับมาใช้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและลดการสูญเสียพลังงานในระบบปริมาณคอนเดนเสท (กก./ชม.)ขนาดท่อ (นิ้ว)ความเร็วการไหลที่เหมาะสม (ม./วินาที) ประเภทวัสดุท่อความลาดเอียงที่แนะนำ (%)0 - 500 1/2\" - 3/4\" 1 - 3เหล็กกล้าคาร์บอน / ทองแดง1 - 2500 - 1,500 1\" - 1 1/2\" 2 - 4เหล็กกล้าคาร์บอน / สเตนเลส1 - 21,500 - 3,000 2\" - 2 1/2\" 3 - 5เหล็กกล้าคาร์บอน / สเตนเลส1 - 23,000 - 5,000 3\" - 4\" 3 - 6 สเตนเลส / เหล็กหล่อ 1 - 25,000 - 10,000 5\" - 6\" 4 - 7 สเตนเลส / เหล็กหล่อ 1 - 25.1 คำแนะนำในการใช้งาน1) การเลือกขนาดท่อ• เลือกขนาดท่อที่สามารถรองรับปริมาณคอนเดนเสทสูงสุดในระบบได้• ขนาดที่เล็กเกินไปอาจทำให้เกิดแรงดันย้อนกลับ (Back Pressure) และเพิ่มการสะสมของคอนเดนเสท
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 92Energy Conservation Technology Co.,ltd.2) ความเร็วการไหล• ความเร็วการไหลที่สูงเกินไปอาจทำให้เกิดค้อนน้ำ (Water Hammer) และเพิ่มการสึกหรอ ของท่อ• ควรรักษาความเร็วการไหลให้อยู่ในช่วงที่แนะนำเพื่อความปลอดภัยและประสิทธิภาพ3) การเลือกวัสดุ• เหล็กกล้าคาร์บอน (Carbon Steel) เหมาะสำหรับงานทั่วไปและแรงดันสูง• สเตนเลส (Stainless Steel) เหมาะสำหรับระบบที่ต้องการความทนทานต่อการกัดกร่อน• ทองแดง (Copper) ใช้ในระบบขนาดเล็กที่มีอุณหภูมิและแรงดันต่ำ4) ความลาดเอียงของท่อ• ความลาดเอียงที่เหมาะสมช่วยลดการสะสมของคอนเดนเสทและทำให้คอนเดนเสทไหลได้อย่างราบรื่น• ความลาดเอียงที่แนะนำคือ 1-2% หรือ 10-20 มิลลิเมตรต่อเมตร5) การติดตั้งฉนวนกันความร้อน• ติดตั้งฉนวนเพื่อป้องกันการสูญเสียความร้อน• วัสดุฉนวนที่แนะนำ เช่น ไฟเบอร์กลาส (Fiberglass) หรือโฟมเซลล์ปิด (Closed-cell Foam)5.2 ตัวอย่างการใช้งาน 1) ตัวอย่าง 1• ปริมาณคอนเดนเสท 1,000 กิโลกรัมต่อชั่วโมง• แนะนำขนาดท่อ 1\" - 1 1/2\"• ความเร็วการไหล 2 - 4 ม./วินาที• วัสดุที่แนะนำ เหล็กกล้าคาร์บอน 2) ตัวอย่าง 2• ปริมาณคอนเดนเสท 3,500 กิโลกรัมต่อชั่วโมง• แนะนำขนาดท่อ 2 1/2\" - 3\"• ความเร็วการไหล 3 - 5 ม./วินาที• วัสดุที่แนะนำ สเตนเลส6. ประโยชน์จากการออกแบบท่อส่งคอนเดนเสทที่เหมาะสม• ลดการสูญเสียพลังงานและความร้อนระหว่างการส่งคอนเดนเสท• เพิ่มความเสถียรและประสิทธิภาพของระบบรีไซเคิลคอนเดนเสท• ลดปัญหาค้อนน้ำและการกัดกร่อนในระบบ• ยืดอายุการใช้งานของท่อและอุปกรณ์ในระบบ
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 93Energy Conservation Technology Co.,ltd.2.1.1.2 ถังเก็บคอนเดนเสท (Condensate Tank) ถังเก็บคอนเดนเสท (Condensate Tank) เป็นอุปกรณ์สำคัญในระบบนำคอนเดนเสทกลับมาใช้มีหน้าที่เก็บและจัดการคอนเดนเสทที่เกิดจากกระบวนการควบแน่นของไอน้ำก่อนส่งกลับไปยังหม้อไอน้ำ การออกแบบและติดตั้งถังเก็บคอนเดนเสทอย่างเหมาะสมช่วยลดการสูญเสียพลังงานและเพิ่มประสิทธิภาพของระบบไอน้ำ1. หน้าที่ของถังเก็บคอนเดนเสท1) จัดเก็บคอนเดนเสทชั่วคราวo เพื่อรอการปั๊มกลับไปยังหม้อไอน้ำ2) ลดการสูญเสียพลังงานo ช่วยเก็บพลังงานความร้อนในคอนเดนเสท3) ปรับสมดุลแรงดันo ลดความผันผวนของแรงดันในระบบรีไซเคิลคอนเดนเสท4) กำจัดสิ่งปนเปื้อนo ช่วยแยกอากาศและก๊าซที่ไม่ควบแน่น (Non-condensable Gases)2. องค์ประกอบสำคัญของถังเก็บคอนเดนเสท1) ตัวถัง• วัสดุo เหล็กกล้าคาร์บอน ใช้ในระบบทั่วไปที่แรงดันไม่สูงo สเตนเลส (Stainless Steel) ใช้ในระบบที่ต้องการความทนทานต่อการกัดกร่อน• ขนาดo ขึ้นอยู่กับปริมาณคอนเดนเสทในระบบ โดยทั่วไปควรมีความจุเพียงพอรองรับคอนเดนเสทที่เกิดขึ้นใน 10-15 นาที2) ฉนวนกันความร้อน• ป้องกันการสูญเสียความร้อนจากคอนเดนเสท• วัสดุที่แนะนำ ไฟเบอร์กลาส (Fiberglass) หรือ โฟมเซลล์ปิด (Closed-cell Foam)3) วาล์วและช่องระบาย• วาล์วควบคุมการไหลo ใช้ควบคุมการไหลของคอนเดนเสทเข้าและออกจากถัง• วาล์วระบายอากาศ (Air Vent)o กำจัดก๊าซที่ไม่ควบแน่นออกจากระบบ• วาล์วระบายน้ำ (Drain Valve)o ระบายน้ำที่ตกค้างในถัง
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 94Energy Conservation Technology Co.,ltd.4) ปั๊มส่งคอนเดนเสท• ใช้ส่งคอนเดนเสทจากถังกลับไปยังหม้อไอน้ำ• ปั๊มที่นิยมใช้Centrifugal Pump หรือ Positive Displacement Pump5) ตัวควบคุมระดับน้ำ (Level Controller)• ติดตั้งเซ็นเซอร์เพื่อตรวจสอบระดับคอนเดนเสทในถัง• ควบคุมการทำงานของปั๊มเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการโอเวอร์ฟลว์ (Overflow)3. การออกแบบถังเก็บคอนเดนเสท1) ขนาดของถัง• คำนวณความจุของถังo ถังควรมีความจุประมาณ 10-20% ของปริมาณไอน้ำที่ผลิตต่อชั่วโมงo ตัวอย่าง หากหม้อไอน้ำผลิตไอน้ำ 5,000 กก./ชม. ถังควรมีความจุประมาณ 500-1,000 ลิตร2) ตำแหน่งการติดตั้ง• ติดตั้งในพื้นที่ที่มีความสะดวกสำหรับการเข้าถึงเพื่อการบำรุงรักษา• ตำแหน่งควรอยู่ใกล้กับหม้อไอน้ำเพื่อลดการสูญเสียพลังงานระหว่างการลำเลียง3) การเชื่อมต่อท่อ• ท่อเข้าและออกควรมีขนาดที่รองรับการไหลของคอนเดนเสทอย่างเหมาะสม• ติดตั้งวาล์วกันกลับ (Check Valve) เพื่อป้องกันการไหลย้อนกลับ4) การระบายอากาศ• ติดตั้ง Air Vent เพื่อปล่อยอากาศและก๊าซที่ไม่ควบแน่นออกจากถัง• ป้องกันการสะสมของอากาศในถังซึ่งอาจลดประสิทธิภาพของระบบ4. ปัญหาที่พบบ่อยและวิธีแก้ไขปัญหา สาเหตุ วิธีแก้ไขความร้อนสูญเสียจากถังเก็บถังไม่มีฉนวนหรือฉนวนเสื่อมสภาพ ติดตั้งฉนวนกันความร้อนใหม่คอนเดนเสทล้นถัง ปั๊มทำงานผิดพลาดหรือขนาดถังเล็กเกินไปเพิ่มความจุถังและตรวจสอบการทำงานของปั๊มการสะสมของก๊าซในถัง ไม่มีการระบายอากาศหรือ Air Vent ทำงานผิดปกติติดตั้ง Air Vent หรือซ่อมแซมตัวระบายอากาศที่เสียการกัดกร่อนภายในถัง คอนเดนเสทมีค่าความเป็นกรดสูง ใช้วัสดุสเตนเลสแทนเหล็กกล้าคาร์บอนและปรับสมดุลค่า pH ของคอนเดนเสท
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 95Energy Conservation Technology Co.,ltd.5. ประโยชน์จากการออกแบบถังเก็บคอนเดนเสทที่เหมาะสม1) ลดการสูญเสียพลังงาน ช่วยเก็บพลังงานความร้อนในคอนเดนเสทอย่างมีประสิทธิภาพ2) เพิ่มความเสถียรของระบบ ช่วยปรับสมดุลแรงดันและการไหลของคอนเดนเสท3) ลดค่าใช้จ่าย ลดการสูญเสียพลังงานและลดต้นทุนการใช้น้ำ4) ลดการบำรุงรักษา ลดปัญหาที่เกิดจากการสะสมของคอนเดนเสทและการกัดกร่อนในระบบ6. ตารางการออกแบบและเลือกขนาดถังเก็บคอนเดนเสท (Condensate Tank) ตารางด้านล่างนี้แสดงความสัมพันธ์ระหว่างปริมาณไอน้ำที่ผลิตในระบบและขนาดถังเก็บคอนเดนเสทที่เหมาะสม พร้อมคำแนะนำเกี่ยวกับวัสดุและการติดตั้ง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของระบบไอน้ำปริมาณไอน้ำที่ผลิต (กก./ชม.)ขนาดถังเก็บที่แนะนำ (ลิตร) วัสดุที่เหมาะสม ตำแหน่งติดตั้งที่แนะนำ การใช้งานเฉพาะ500 - 1,000 100 - 200เหล็กกล้าคาร์บอน / ทองแดงใกล้หม้อไอน้ำหรือจุดรวมคอนเดนเสทระบบขนาดเล็ก เช่น อุตสาหกรรมอาหาร1,000 - 2,000 200 - 400เหล็กกล้าคาร์บอน / สเตนเลสใกล้จุดเก็บรวมไอน้ำ ระบบทำความร้อนหรือกระบวนการผลิตทั่วไป2,000 - 5,000 500 - 1,000สเตนเลส / เหล็กหล่อ ใกล้หม้อไอน้ำ ระบบไอน้ำอุตสาหกรรมขนาดกลาง5,000 - 10,000 1,000 - 2,000 สเตนเลสใกล้จุดรวบรวมคอนเดนเสทระบบหม้อไอน้ำขนาดใหญ่10,000 - 20,000 2,000 - 4,000สเตนเลส / เหล็กหล่อ ศูนย์กลางระบบ ระบบอุตสาหกรรมหนัก เช่น โรงไฟฟ้ามากกว่า 20,000 4,000 ขึ้นไป สเตนเลส / เหล็กหล่อ ศูนย์กลางระบบ ระบบไอน้ำอุตสาหกรรมขนาดใหญ่พิเศษ
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 96Energy Conservation Technology Co.,ltd.6.1 ปัจจัยในการเลือกขนาดถังเก็บคอนเดนเสท1) ปริมาณไอน้ำที่ผลิตo คำนวณจากความต้องการไอน้ำของกระบวนการผลิตหรือระบบทำความร้อนo โดยทั่วไปถังควรมีขนาดรองรับคอนเดนเสท 10-15% ของปริมาณไอน้ำที่ผลิตต่อชั่วโมง2) การใช้งานo ถังขนาดเล็กเหมาะสำหรับระบบไอน้ำขนาดเล็กหรือการใช้งานเฉพาะจุดo ถังขนาดใหญ่เหมาะสำหรับระบบอุตสาหกรรมที่ต้องจัดการคอนเดนเสทปริมาณมาก3) วัสดุo เลือกวัสดุตามความต้องการด้านความทนทานและการกัดกร่อน เช่น▪ เหล็กกล้าคาร์บอน เหมาะสำหรับระบบทั่วไป▪ สเตนเลส เหมาะสำหรับคอนเดนเสทที่มีค่าความเป็นกรดหรืออุณหภูมิสูง4) การติดตั้งo ตำแหน่งที่เหมาะสมช่วยลดความยาวของท่อส่งและแรงดันตกในระบบo การติดตั้งใกล้กับหม้อไอน้ำช่วยลดการสูญเสียพลังงาน6.2 คุณสมบัติที่สำคัญของถังเก็บคอนเดนเสทคุณสมบัติ รายละเอียดฉนวนกันความร้อน ติดตั้งฉนวนเพื่อป้องกันการสูญเสียความร้อน เช่น ไฟเบอร์กลาสหรือโฟมเซลล์ปิดวาล์วควบคุมและระบาย ติดตั้งวาล์วสำหรับควบคุมการไหลของคอนเดนเสทและระบายอากาศที่ปนเปื้อนในถังตัวควบคุมระดับน้ำ เซ็นเซอร์ควบคุมระดับน้ำช่วยป้องกันการล้นและเปิดปั๊มส่งน้ำกลับอัตโนมัติการออกแบบถังที่ทนทาน ใช้วัสดุที่สามารถรองรับแรงดันและอุณหภูมิสูงในระบบไอน้ำได้การป้องกันการกัดกร่อน ใช้วัสดุทนต่อการกัดกร่อนและปรับสมดุลค่า pH ของคอนเดนเสท7. ข้อดีของการใช้ถังเก็บคอนเดนเสทที่เหมาะสม1) ประหยัดพลังงานo ลดการสูญเสียความร้อนจากคอนเดนเสทo ลดพลังงานที่ใช้ในการทำความร้อนน้ำป้อนใหม่ (Feed Water)2) ลดค่าใช้จ่ายo ลดปริมาณน้ำใหม่ที่ต้องใช้ในระบบo ลดค่าใช้จ่ายในการบำรุงรักษาระบบไอน้ำ
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 97Energy Conservation Technology Co.,ltd.3) เพิ่มประสิทธิภาพระบบo ช่วยปรับสมดุลแรงดันในระบบรีไซเคิลคอนเดนเสทo ลดความผันผวนของคอนเดนเสทในระบบ4) ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมo ลดการปล่อยน้ำเสียและก๊าซเรือนกระจกจากระบบ2.1.1.3 ปั๊มส่งคอนเดนเสท (Condensate Pump) ปั๊มส่งคอนเดนเสท (Condensate Pump) เป็นอุปกรณ์สำคัญในระบบนำคอนเดนเสทกลับมาใช้มีหน้าที่ส่งคอนเดนเสทจากถังเก็บกลับไปยังหม้อไอน้ำหรือกระบวนการผลิต การเลือกและติดตั้งปั๊มที่เหมาะสมช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดการคอนเดนเสท ลดการสูญเสียพลังงาน และลดต้นทุนการดำเนินงาน1. หน้าที่ของปั๊มส่งคอนเดนเสท1) ส่งคอนเดนเสทกลับหม้อไอน้ำo ช่วยให้ระบบไอน้ำทำงานต่อเนื่องโดยไม่มีการสะสมของคอนเดนเสท2) รักษาสมดุลแรงดันo ช่วยจัดการแรงดันในระบบคอนเดนเสท3) เพิ่มประสิทธิภาพในการรีไซเคิลคอนเดนเสทo ส่งน้ำร้อนกลับไปยังระบบอย่างรวดเร็ว ลดการสูญเสียความร้อนระหว่างทาง2. ประเภทของปั๊มส่งคอนเดนเสท1) ปั๊มไฟฟ้า (Electric Condensate Pump)• ลักษณะo ใช้พลังงานไฟฟ้าในการขับเคลื่อนo เหมาะสำหรับระบบที่มีแรงดันต่ำถึงปานกลาง• ข้อดีo ติดตั้งง่าย ควบคุมได้แม่นยำo มีความหลากหลายในขนาดและประสิทธิภาพ• ข้อเสียo อาจต้องการพลังงานไฟฟ้าเพิ่มเติมo ต้องการการบำรุงรักษาชิ้นส่วนเคลื่อนไหว2) ปั๊มแรงดันไอน้ำ (Steam-driven Condensate Pump)• ลักษณะo ใช้แรงดันไอน้ำในการขับเคลื่อนo เหมาะสำหรับระบบที่ไม่มีแหล่งพลังงานไฟฟ้าใกล้เคียง
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 98Energy Conservation Technology Co.,ltd.• ข้อดีo ทนต่ออุณหภูมิและแรงดันสูงo ไม่ต้องใช้พลังงานไฟฟ้า• ข้อเสียo ต้องการการตั้งค่าและดูแลเพิ่มเติมo มีขนาดใหญ่และติดตั้งยากกว่า3) ปั๊มแรงดันรวม (Combination Pump)• ลักษณะo ใช้ได้ทั้งแรงดันไอน้ำและพลังงานไฟฟ้า• ข้อดีo มีความยืดหยุ่นสูง• ข้อเสียo ต้นทุนเริ่มต้นสูง3. ปัจจัยในการเลือกปั๊มส่งคอนเดนเสท1) ปริมาณการไหล (Flow Rate)• คำนวณปริมาณคอนเดนเสทที่ต้องการส่งกลับในหน่วย ลิตร/นาทีหรือ ลูกบาศก์เมตร/ชั่วโมง• ปั๊มควรรองรับอัตราการไหลสูงสุดในระบบ2) แรงดันส่ง (Discharge Pressure)• ปั๊มต้องสามารถส่งคอนเดนเสทไปยังหม้อไอน้ำที่ระดับความดันที่เหมาะสม• คำนวณแรงดันในหน่วย บาร์หรือ ปอนด์ต่อตารางนิ้ว (psi)3) อุณหภูมิของคอนเดนเสท• เลือกปั๊มที่ทนต่ออุณหภูมิของคอนเดนเสท ซึ่งโดยทั่วไปอยู่ระหว่าง 85-120°C4) ประเภทพลังงานที่ใช้• พิจารณาว่าระบบใช้พลังงานไฟฟ้าหรือแรงดันไอน้ำ5) วัสดุของปั๊ม• เหล็กกล้าคาร์บอน (Carbon Steel) เหมาะสำหรับงานทั่วไป• สเตนเลส (Stainless Steel) ทนต่อการกัดกร่อน เหมาะสำหรับระบบที่มีสารปนเปื้อน4. การติดตั้งปั๊มส่งคอนเดนเสท1) การติดตั้งที่เหมาะสม• ติดตั้งใกล้กับถังเก็บคอนเดนเสทเพื่อลดการสูญเสียแรงดัน• ใช้ฐานรองรับปั๊ม (Pump Base) เพื่อลดการสั่นสะเทือน2) การเชื่อมต่อท่อ• ใช้ท่อที่มีขนาดเหมาะสมกับอัตราการไหลของปั๊ม
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 99Energy Conservation Technology Co.,ltd.• ติดตั้ง วาล์วกันกลับ (Check Valve) และ วาล์วควบคุม (Control Valve) เพื่อป้องกันการไหลย้อนกลับ3) การติดตั้งอุปกรณ์เสริม• ติดตั้งตัวกรอง (Filter) เพื่อป้องกันการอุดตันของปั๊ม• ใช้ตัวลดแรงกระแทก (Shock Absorber) เพื่อลดแรงดันตกกระทันหัน5. ปัญหาที่พบบ่อยและวิธีแก้ไขปัญหา สาเหตุ วิธีแก้ไขปั๊มทำงานผิดพลาดหรือหยุดทำงานการสะสมของสิ่งสกปรกในตัวปั๊มทำความสะอาดและติดตั้งตัวกรองเพิ่มเติมปั๊มเสียงดังหรือสั่นมากเกินไป การติดตั้งฐานรองรับไม่เหมาะสมตรวจสอบและติดตั้งฐานรองรับใหม่การไหลไม่เพียงพอ ขนาดปั๊มเล็กเกินไปหรือแรงดันในระบบสูงเกินไปเปลี่ยนปั๊มที่มีขนาดใหญ่ขึ้นและตรวจสอบแรงดันในระบบการรั่วของคอนเดนเสท การสึกหรอของซีลหรือข้อต่อ เปลี่ยนซีลและข้อต่อใหม่6. ประโยชน์ของการใช้ปั๊มส่งคอนเดนเสทที่เหมาะสม1) ประหยัดพลังงาน ส่งคอนเดนเสทกลับหม้อไอน้ำอย่างรวดเร็ว ลดการสูญเสียความร้อน2) เพิ่มประสิทธิภาพระบบ ลดปัญหาการสะสมของคอนเดนเสทในระบบ3) ลดต้นทุน ลดค่าใช้จ่ายในการผลิตไอน้ำและบำรุงรักษาระบบ4) เพิ่มความปลอดภัย ลดปัญหาแรงดันย้อนกลับและการกัดกร่อนในระบบ7. ตารางการเลือกปั๊มส่งคอนเดนเสท (Condensate Pump) ตารางด้านล่างแสดงความสัมพันธ์ระหว่างปริมาณคอนเดนเสทที่ต้องจัดการ แรงดันส่ง และประเภทปั๊มที่เหมาะสมสำหรับระบบไอน้ำ เพื่อช่วยในการเลือกใช้งานและออกแบบระบบที่มีประสิทธิภาพ
การประหยัดพลังงานในหม้อไอน้ำเชื้อเพลิงเหลว (Energy Saving in Liquid Fuel Boilers)บริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 100Energy Conservation Technology Co.,ltd.ปริมาณคอนเดนเสท (ลิตร/นาที)แรงดันส่ง (บาร์)ประเภทปั๊มที่เหมาะสมวัสดุของปั๊ม การใช้งานที่แนะนำ10 - 50 1 - 3 ปั๊มไฟฟ้า เหล็กกล้าคาร์บอน ระบบขนาดเล็ก เช่น อุตสาหกรรมอาหาร50 - 150 3 - 6ปั๊มไฟฟ้า / ปั๊มแรงดันไอน้ำเหล็กกล้าคาร์บอน / สเตนเลสระบบอุตสาหกรรมทั่วไป150 - 300 6 - 10 ปั๊มแรงดันไอน้ำ สเตนเลส / เหล็กหล่อระบบขนาดกลางในอุตสาหกรรม300 - 500 10 - 15 ปั๊มแรงดันไอน้ำ สเตนเลส ระบบหม้อไอน้ำขนาดใหญ่มากกว่า 500 >15 ปั๊มแรงดันรวม สเตนเลส / เหล็กหล่อระบบอุตสาหกรรมหนัก เช่น โรงไฟฟ้า8. ตัวอย่างการเลือกปั๊มส่งคอนเดนเสท 1) ตัวอย่าง 1• ปริมาณคอนเดนเสท 100 ลิตร/นาที• แรงดันส่ง 3 บาร์• ประเภทปั๊ม ปั๊มไฟฟ้า• วัสดุ เหล็กกล้าคาร์บอน• การใช้งาน ระบบรีไซเคิลคอนเดนเสทขนาดเล็กในอุตสาหกรรมทั่วไป 2) ตัวอย่าง 2• ปริมาณคอนเดนเสท 400 ลิตร/นาที• แรงดันส่ง 8 บาร์• ประเภทปั๊ม ปั๊มแรงดันไอน้ำ• วัสดุสเตนเลส• การใช้งาน ระบบหม้อไอน้ำขนาดกลางในอุตสาหกรรมเคมี