233 ตารางทีÉ 25 พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในสมัยพระเจ้าติโลกราช พ.ศ. 2008-2030 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate VII. บถมํสกลกฺขณเมกบทํ ทุติยาทิบทสฺสนิทสฺสนาตาสมนีทุนิมาสมทูสนิทู วิภชฺชกมเตาบถเมนวินา นเมาพุทฺธายสิทฺธิการ(จุล)ศักราชได้ 845 (ตัว) ในปี เถาะ ทีÉมา: ประเสริฐ ณ นคร, จารึกล้านนา ภาค 2, เล่ม 1, 158. ศักราชได้ 845 (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนีตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) พ.ศ. 2025 2026 2026 ข้อมูล วัดศรีดอนแก้ว อ.แม่อายจ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 118ซม. วัดศรีสุทธาวาส อ.เวียงป่ าเป้ าจ.เชียงราย ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 56 ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย วัดพระธาตุหริภุณชัย จ.ลําพูน ปาง: มารวิชัย /ขัดเพชร สูง: 120ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย ภาพ 18 19 20
234 ตารางทีÉ 25 พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในสมัยพระเจ้าติโลกราช พ.ศ. 2008-2030 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) ปฐมํ สกลกฺ ข-ณเมกปทํ ทุติยาทิปทสฺ ส นิทสฺสนโต (ส)ม *คําจารึกเป็นคาถาอริยสัจกลบท ระบุศักราชทีÉสร้ างว่าตรงกับ พ.ศ.2027* ทีÉมา: สํานักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ, วัดเบญจมบพิตรและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ วัด เบญจมบพิตรพระพุทธรูปสําคัญ ณ วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม, 82-83. 1. ศักราชะได้ 847 ตัว มหาสิละมัคละทั Ê งมหาทัม 2. สารัตถะหัวหมืÉนเขาชุมนี Ê เป็ นคนให้หล่อไว้ แล ทีÉมา: สํานักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ, วัดเบญจมบพิตรและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ วัด เบญจมบพิตรพระพุทธรูปสําคัญ ณ วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม, 84.บถมํสกลกฺขณเมกบทํ ทุติยาทิบทสนิทสนเตา สมนีทุนิมาสมทู วิภชฺชกมเตาบถเมน วินา*ดวงฤกษ์* ปี ดับไส้ เดือน 7 ไทย(ว่า)เดือน 8 ออก (1) คํÉา วัน 6 ไทย(ว่าวัน) เต่าไจ้ได้ฤกษ์ 2 ตัว ชืÉอ ภรณี เจ้า เถร สีลสังยมะ หื Ê อหล่อ(พระพุทธรูปองค์นี Ê) ยามงาย แล ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์ และคณะ, ประชุมจารึกล้านนา เล่ม 11 จารึกในจังหวัดเชียงใหม่ ภาค 3, 305-316. พ.ศ. 2027 2028 2028 ข้อมูล วัดเบญจมบพิตรฯ กรุงเทพฯ ปาง: มารวิชัย /ขัดเพชร สูง: 71.5ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาบาลี, ไทย วัดเบญจมบพิตรฯ กรุงเทพฯ ปาง: มารวิชัย /ขัดเพชร สูง: 74 ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาบาลี, ไทย วัดหลวง อ.ปาย จ.แม่ฮ่องสอน ปาง: มารวิชัย /ขัดเพชร สูง: 71 ซม. อักษรธรรมล้านนา, ฝักขาม ภาษาบาลี, ไทย ภาพ 21 22 23
235 ตารางทีÉ 25 พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในสมัยพระเจ้าติโลกราช พ.ศ. 2008-2030 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) ศักราชได้ 848 เดือน 12 ปะถะมัง สะกะลัก ขะณะเมกะปะทังทุ(ติ)ยา(ทิ)ปะทัส (สะนิ)ทัสสะ นะโต สะมะนิ ทุนิมาสะมะทุ สะนิทุ วิภะเช กะมะโต ปะฐะเมนะ (วิ)นา (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนีตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) (จุล) ศักราช 849 (สร้างพระพุทธรูปองค์นี Ê) ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์, คําจารึกทีÉฐานพระพุทธรูปในนครเชียงใหม่,67. ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate XIII. พ.ศ. 2029 2030 2030 ข้อมูล พิพิธภัณฑ์ฯ พระนคร กรุงเทพฯ ปาง: มารวิชัย /ขัดเพชร สูง: 62ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาบาลี, ไทย วัดป่ าเป้ า อ.เมืองเชียงใหม่จ.เชียงใหม่ ปาง: สมาธิ/ขัดราบ สูง: 95ซม.อักษรฝักขาม ภาษาไทย วัดพระเจ้าเหลื Ê อม อ.หางดงจ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 117ซม.ภาพ242526
236 ตารางทีÉ 26พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในสมัยพระยอดเชียงรายพ.ศ. 2031-2038 จารึก (คําปัจจุบัน) (เรือนยันต์มีอักษร) พระ(พุทธรูป)เจ้าตนนี Ê (มีนํ Ê า)หนักแสนทอง เจ้าหมืÉนกัลญาดาบเรือนหื Ê อหล่อในปี เปิกสัน หื Ê อคน ทั Ê งหลายไหว้บุญอันนี Ê จุ่งหื Ê อเป็นปัจจัยแก่ สัพพัญsุตญาณ แด่ผู้หื Ê อหล่อ เทอญ(และ)บุญอันนี Ê จุ่ง จําเริญแก่สัตว์ทั Ê งหลาย ในอนันตจักรวาล เทอญ ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์ และคณะ, ประชุมจารึกล้านนา เล่ม 10 จารึกในจังหวัดเชียงใหม่ ภาค 2, 197-212. (จุล)ศักราชได้ 851 ปี กัดเร้า เดือน 8 ออก 8 คํÉา (ไทยว่าวัน)กาบไจ้ เม็ง(ว่าวัน)ศุกร์ ยามแตรจักรุ่ง ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์ และคณะ, ประชุมจารึกล้านนา เล่ม 11 จารึกในจังหวัดเชียงใหม่ ภาค 3, 243-252. ศรีสวัสสดี มังคละอันดี จุ่งมี ในปี ระกา ไทยว่าปี กัดเร้ า1 พระจันทร์เจ้ากินฤกษ์บุรพาษาฒ (จุล) ศักราชได้ 851 ตัว หล่อปี ใหม่ ใส่ทองสิ Ê น 125,000 แลหล่อไว้วัดยางเกิ Ê ม ชืÉอ ศรีบุญเรือง เป็นวัดพระ เมืองแม่ลูก จุ่งให้พระเมืองแม่ลูกอยู่สุขสวัสสดี มีอายุ 120 ปี มีลาภ ปราบใต้หล้า ฝูงอยู่ลุ่มฟ้ า มาคัล ทุกวันทุกคืนอย่าขาด ต่อเท่าสิ Ê นร้อยซาวปี สวัสสดีจุ่งมีดีหลี เท่าวันเจ้าสามบาล ริสสนา แล ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์ และคณะ, ประชุมจารึกล้านนา เล่ม 12 จารึกในจังหวัดเชียงใหม่ ภาค 4, 333-344. พ.ศ. 2031 2032 2032 ข้อมูล วัดป่ าตึง อ.สันกําแพงจ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย /ขัดเพชร สูง: 110ซม. อักษรธรรมล้านนา, ฝักขาม ภาษาบาลี, ไทย วัดม่วงม้าใต้ อ.สันกําแพงจ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 33ซม.อักษรฝักขาม ภาษาไทย วัดทุ่งตูม อ.สันป่ าตองจ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 131ซม. อักษรฝักขาม ภาษาไทย ภาพ 1 2 3
237 ตารางทีÉ 26พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในสมัยพระยอดเชียงรายพ.ศ. 2031-2038 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) 1. อวิชฺชาปจฺจยา สงฺขารา สงฺขารปจฺจยา วิsฺญาณํ วิsฺญาณปจฺจยา นามรูปํนามรูปปจฺจยา สฬายตนํ สฬายตนปจฺจยา ผสฺโส ผสฺสปจฺจยา เวทนาเวทนาปจฺจยา ตณฺหา ตณฺหาปจฺจยา อุปา- 2. ทานํ อุปาทานปจฺจยา ภโว ภวปจฺจยา ชาติ ชาติปจฺจยา ชรามรณํ โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสุปายาสา สมฺภวนฺติ เอวเมตสฺส เกวลสฺส ทุกฺขกฺขนฺธสฺส สมุทโย โหตีติ.ซ้าย 1. ศักราช 853 ดวงฤกษ์ ขวา 1. วันไทเต่าไจ้เม็ง 2. ตัวแล ฯ 2. วันอาทิตย์แล 3. เจ้าศรีสัทธัมมญาเทโว 3. .......พระพุทธเจ้าตนนี Ê 4. 150 ฯ ...ในปี รวงเม็ด ๚ (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนี ตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) (จุล) ศักราชได้ ๘๕๔ ตัว ปี เต่าไจ้ ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์, คําจารึกทีÉฐานพระพุทธรูปในนครเชียงใหม่,69. 1. ปี ก่าเป้ า เดือน 5 (จุล) ศักราช 855 พ่อครูพระเป็ นเจ้า 2. เจ้าหมืÉน หมอจันทร์ เป็นประธาน สร้างหล่อพระพุทธรูปองค์นี Ê (หนัก) สองแสนห้าหมืÉน 3. แล ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์, คําจารึกทีÉฐานพระพุทธรูปในนครเชียงใหม่, 71.พ.ศ. 2034 2035 2036ข้อมูล วัดธัมมิกาวาส อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ปาง: มารวิชัย/ขัดราบสูง: 137 ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย วัดมณเฑียร อ.เมืองเชียงใหม่จ.เชียงใหม่ปาง: มารวิชัย /ขัดราบสูง: 99ซม. อักษรธรรมล้านนา/ภาษาไทยวัดพวกหงส์ อ.เมืองเชียงใหม่จ.เชียงใหม่ปาง: มารวิชัย/ขัดราบสูง: 120 ซม. อักษรฝักขาม / ภาษาไทยภาพ456
238 ตารางทีÉ 26พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในสมัยพระยอดเชียงรายพ.ศ. 2031-2038 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) (จุล) ศักราช 856 (สร้างพระพุทธรูปองค์นี Ê) ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์, คําจารึกทีÉฐานพระพุทธรูปในนครเชียงใหม่, 73. (จุล) ศักราช 856 (สร้างพระพุทธรูปองค์นี Ê) ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์, คําจารึกทีÉฐานพระพุทธรูปในนครเชียงใหม่,75. 1. (จุล) ศักราช 857 ปี ดับเหม้า พระพุทธศาสนาผ่าน 2. 2039 ปี (มาแล้ว) (ในปี) ม (ะโรง) (พระ) มหาสารสิทธิเจ้า 3. เป็นประธาน (และ) นายโสมหมืนเขาเมเป็ นประธาน (ร่วมกัน) สร้าง (พระพุทธรูปองค์นี Ê) 4. เพืÉอเป็นถาวร (?) . . . (นํ Ê าหนักพระพุทธรูปองค์นี Ê ) หนึÉงแสนห้าหมืÉน ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์, คําจารึกทีÉฐานพระพุทธรูปในนครเชียงใหม่, 77.พ.ศ. 2037 2037 2038ข้อมูลวัดทุงยู อ.เมืองเชียงใหม่จ.เชียงใหม่ปาง: มารวิชัย/ขัดราบสูง: 94 ซม. อักษรฝักขาม ภาษาไทย วัดพระเจ้าเม็งราย อ.เมืองเชียงใหม่จ.เชียงใหม่ปาง: มารวิชัย /ขัดราบสูง: 44ซม. อักษรธรรมฝักขาม ภาษาไทย วัดพวกหงส์ อ.เมืองเชียงใหม่จ.เชียงใหม่ปาง: มารวิชัย/ขัดราบสูง: 120 ซม. อักษรฝักขาม ภาษาไทย ภาพ 7 8 9
239 ตารางทีÉ 27พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในสมัยพระเมืองแก้วพ.ศ. 2039-2068 จารึก (คําปัจจุบัน) 1. ศักราชได้858 ตัวในปี รวายสี พระเจ้าตนนี Ê 2. แสน 1 ไว้วัดต้นหมากเหนือ แล ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์, คําจารึกทีÉฐานพระพุทธรูปในนครเชียงใหม่, 79. (จุล) ศักราช 858 (สร้างพระพุทธรูปองค์นี Ê) ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์ และคณะ, ประชุมจารึกล้านนา เล่ม 10 จารึกในจังหวัดเชียงใหม่ ภาค 2, 273-278. 859 ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์, คําจารึกทีÉฐานพระพุทธรูปในนครเชียงใหม่, 81.พ.ศ. 2039 2039 2040ข้อมูลวัดดวงดีอ.เมืองเชียงใหม่จ.เชียงใหม่ปาง: มารวิชัย /ขัดราบสูง: 95ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาบาลี, ไทย สมบัติส่วนบุคคลกรุงเทพฯปาง: มารวิชัย/ขัดเพชรอักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย วัดพันเตา อ.เมืองเชียงใหม่จ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 94 ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย ภาพ 1 2 3
240 ตารางทีÉ 27พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในสมัยพระเมืองแก้วพ.ศ. 2039-2068 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) 860 ทีÉมา: สํานักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ, วัดเบญจมบพิตรและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ วัด เบญจมบพิตรพระพุทธรูปสําคัญ ณ วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม, 94.ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate XVIII. 1. พระเจ้าตนนี Ê เจ้าเหมรังสีกับทั Ê งเจ้าปากผระหญาซักเซินทั Ê งหลายสร้างแล 2. ศักราชได้ 860 ตัวแล ทีÉมา: เกรียงศักดิÍ ชัยดรุณ, จารึกทีÉพบใหม่ในเมืองพะเยา,48-50.พ.ศ. 2041 2041 2041ข้อมูล วัดเบญจมบพิตรฯ กรุงเทพฯ ปาง: มารวิชัย /ขัดเราบสูง: 131ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย วัดศรีดอนชัย อ.เชียงของจ.เเชียงรายปาง: มารวิชัย/ขัดราบสูง: 69ซม. สมบัติส่วนบุคคลจ.พะเยาปาง: มารวิชัย /ขัดราบสูง: 46ซม.อักษรธรรมล้านนา, ฝักขาม ภาษาไทย ภาพ 4 5 6
241 ตารางทีÉ 27พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในสมัยพระเมืองแก้วพ.ศ. 2039-2068 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) (จุลศักราชได้) 861 พระเป็นเจ้าตนนี Ê หนัก 30,000 หมืÉนน้อยหัวเมืองญาณโพธิหื Ê อ ไว้เป็นปัจจัย (ตราบ)ต่อเท่านิพพาน แลวัน 3 ยาม(ตะ)วันตก ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์ และคณะ, ประชุมจารึกล้านนา เล่ม 13 จารึกในจังหวัดเชียงราย, 223-232. 862 ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์, คําจารึกทีÉฐานพระพุทธรูปในนครเชียงใหม่, 83. (ภาพจาก ศ.ดร. ศักดิÍ ชัยสายสิงห์) พ.ศ. 2042 2043 2043 ข้อมูล วัดม่วงแก้ว อ.เวียงแก่นจ.เชียงราย ปาง: มารวิชัย /ขัดเราบ สูง: 73ซม. อักษรธรรมล้านนา, ฝักขาม ภาษาไทย วัดควรค่าม้า อ.เมืองเชียงใหม่จ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 120ซม.อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย วัดหนองหม้อ อ.เมืองจ.เชียงราย ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 105ซม.ภาพ789
242 ตารางทีÉ 27พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในสมัยพระเมืองแก้วพ.ศ. 2039-2068 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) (จุล) ศักราช 863 มหาเถระเจ้าท . . องชวนนักบุญทั Ê งหลาย คือ เจ้าสิทธิ เจ้าห้าสิบต้าเพี Ê ยน (?)เจ้า ท้านะสี Ê (และ) เจ้าขุนขวันสร้างพระพุทธรูปองค์นี Ê(หนัก) 35,000 ทอง ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์, คําจารึกทีÉฐานพระพุทธรูปในนครเชียงใหม่,85.ในปี ร้วงเร้า(จุล)ศักราชได้ 863 ตัว เจ้าหมืÉนปาย (ชืÉอ)ศรีธรรมจินดาสร้างรูปพระพุทธเป็นเจ้า ตนนี Ê (มีนํ Ê าหนัก) 45,000 ทอง ในเดือน 7(ประดิษฐาน)ไว้ในอุโบสถวัดดอนมูน (ทีÉ)เมืองปาย แล ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์ และคณะ, ประชุมจารึกล้านนา เล่ม 11 จารึกในจังหวัดเชียงใหม่ ภาค 3, 317-326.ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate XXI. พ.ศ. 2044 2044 2044 ข้อมูล วัดหัวข่วง อ.เมืองเชียงใหม่จ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 70ซม. อักษรธรรมล้านนา, ฝักขาม ภาษาไทย วัดหมอแปง อ.ปายจ.แม่ฮ่องสอน ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 97ซม. อักษรฝักขาม ภาษาไทย วัดป่ าซางพานิช อ.ป่ าซางจ.ลําพูน ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 150ซม.ภาพ101112
243 ตารางทีÉ 27พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในสมัยพระเมืองแก้วพ.ศ. 2039-2068 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate XXII. (ภาพจาก ศ.ดร. ศักดิÍ ชัยสายสิงห์) ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate XXIII. พ.ศ. 2044 2044 2044 ข้อมูล วัดสะปุ ๋ งหลวง อ.ป่ าซางจ.ลําพูน ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 125ซม. วัดป่ าอ้อดอนชัย อ.เมืองจ.เชียงราย ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 72.5 ซม. วัดพระธาตุจอมแว่ อ.พานจ.เชียงราย ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 78 ซม.ภาพ131415
244 ตารางทีÉ 27พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในสมัยพระเมืองแก้วพ.ศ. 2039-2068 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate XXIV. 1. ทิดนนสระสร้างปี รวงเร้า 2. เดือน 6 เพ็ง แล ทีÉมา: เกรียงศักดิÍ ชัยดรุณ, จารึกทีÉพบใหม่ในเมืองพะเยา, 51-53.ศักราชได้ 864ตัว ปฐมํสกลกฺ ขณเมกปทํ ทุติยา.... (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนี ตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) พ.ศ. 2044 2044 2045 ข้อมูล วัดศรีดอนชัย อ.เชียงของจ.เชียงราย ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 68ซม.วัดหลวง อ.เชียงม่วนจ.พะเยา ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 63.5ซม. อักษรธรรมล้านนา, ฝักขาม ภาษาไทย สมบัติส่วนบุคคล จ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย /ขัดเพชร สูง: 60ซม. อักษรธรรมล้านนา, ฝักขาม ภาษาบาลี, ไทย ภาพ 16 17 18
245 ตารางทีÉ 27พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในสมัยพระเมืองแก้วพ.ศ. 2039-2068 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate XXIV. ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate XXV. ศักราชได้ 865 ตัว มหาเถร(เบม)เจ้าผ้าขาวทอตาสิบ แก้วสร้างนักบุญทั Ê งหลายหื Ê อได้พระเป็ นเจ้าตนนี Ê พันญิบหมืÉนเจ็ดพันทองขอเถิงนิพพาน (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนี ตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) พ.ศ. 2045 2045 2046 ข้อมูล สมบัติส่วนบุคคลกรุงเทพฯ ปาง: มารวิชัย /ขัดเพชร สูง: 50 ซม. สมบัติส่วนบุคคล จ.สุโขทัย ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 59ซม. พิพิธภัณฑ์ฯ พระนคร กรุงเทพเพฯ ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 71.5 ซม. อักษรธรรมล้านนา, ฝักขาม ภาษาไทย ภาพ 19 20 21
246 ตารางทีÉ 27พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในสมัยพระเมืองแก้วพ.ศ. 2039-2068 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate XXV. ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate XXVII. ศักราชได้ 866 (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนี ตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) พ.ศ. 2046 2046 2047 ข้อมูล วัดพันตอง จ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย /ขัดเพชร สูง: 121 ซม.วัดพระสิงห์ อ.เมืองเชียงใหม่ จ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 54 ซม. วัดศรีดอนแก้ว อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 63.5ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย ภาพ 22 23 24
247 ตารางทีÉ 27พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในสมัยพระเมืองแก้วพ.ศ. 2039-2068 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) ศักราชได้ 867 ตัว ปี ดับ(เปล้า) (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนี ตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) (จุล)ศักราช 867 ตัว ปี ดับเป้ าพระเจ้าสุมังคละ มหาเถรเจ้าญาณมังคละ (เป็นผู้)สร้าง แล ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์ และคณะ, ประชุมจารึกล้านนา เล่ม 11 จารึกในจังหวัดเชียงใหม่ ภาค 3, 253-262. ศักราชได้ 867 ตัว พฺร...มงค(ล)..าสุวัณเณ(สอย)สร้ าง (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนี ตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) พ.ศ. 2048 2048 2048 ข้อมูล วัดเจดีย์งาม อ.ฝางจ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 98 ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย วัดเชตุพน อ.เมืองเชียงใหม่ จ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 48 ซม. วัดมาตุการาม อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 30ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย ภาพ 25 26 27
248 ตารางทีÉ 27พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในสมัยพระเมืองแก้วพ.ศ. 2039-2068 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate XXVII. (ศักร)าชได้ 869 ตัว (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนี ตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) ศักราชได้ 870 ในปี เปลิกสี (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนี ตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) พ.ศ. 2048 2050 2051 ข้อมูล วัดหลวง อ.เชียงของ จ.เชียงราย ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 163 ซม. วัดมาตุการาม อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 30 ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย วัดพระบาทอุดม อ.ฝาง จ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 83ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย ภาพ 28 29 30
249 ตารางทีÉ 27พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในสมัยพระเมืองแก้วพ.ศ. 2039-2068 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) ดวงฤกษ์ ศักราชได้ 870 ตัว (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนี ตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate XXVII. ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate XXIX. พ.ศ. 2051 2051 2051 ข้อมูล วัดลีลาอาสน์ อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 134 ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย วัดหลวง อ.เชียงของ จ.เชียงราย ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 182 ซม. วัดเบญจมบพิตรฯกรุงเทพฯ ปาง: มารวิชัย /ขัดเพชร สูง: 90ซม.ภาพ313233
250 ตารางทีÉ 27พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในสมัยพระเมืองแก้วพ.ศ. 2039-2068 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) 1. ศักราชได้ 871 2. พ่อแก้วสร้างแล ทีÉมา: สุรศักดิÍ ศรีสําอาง, เมืองน่าน: โบราณคดี ประวัติศาสตร์ และศิลปะ, 184-185.สักขราชได้ 871 ทีÉมา: สุรศักดิÍ ศรีสําอาง, เมืองน่าน:โบราณคดี ประวัติศาสตร์ และศิลปะ,256-257. พระเจ้าตนนี Ê เถรเจ้าศีลปัญญาสร้า(ง) ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate XXXI. (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนี ตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) พ.ศ. 2052 2052 2053 ข้อมูล พิพิธภัณฑ์ฯ น่าน ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 33 ซม. อักษรฝักขาม ภาษาไทย วัดเบงสกัด จ.น่าน ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ อักษรฝักขาม ภาษาไทย สมบัติส่วนบุคคลจ.เชียงราย ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 35ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย ภาพ 34 35 36
251 ตารางทีÉ 27พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในสมัยพระเมืองแก้วพ.ศ. 2039-2068 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate XXXI. ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate XXXI. 874 (ภาพจาก อัญชลี สินธุสอน) พ.ศ. 2054 2055 2055 ข้อมูล สมบัติส่วนบุคคลจ.เชียงราย ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 50ซม. สมบัติส่วนบุคคลจ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 68ซม. วัดต้นปล้อง อ.เชียงของจ.เชียงราย ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 99 ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย ภาพ 37 38 39
252 ตารางทีÉ 27พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในสมัยพระเมืองแก้วพ.ศ. 2039-2068 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) (จารึกการสูญสิ Ê นพุทธศาสนา) ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate XXXI. 1. ศักราชได้ 876 ในปี กาบเส็ด เดือน 9 แรม 5 คํÉาเม็ง วัน 7 ไทยเต่าไจ้ ได้ฤกษ์ 21 มหาสัทธัมมะ มงคลปรัชญาวิเศษเจ้า มหาสวามีญาณมงคลเจ้า 2. มหาสวามีสุวัณณะรังสีเจ้าเป็นอุปถัมภก รังริจนาเป็นประธาน แก่ชาวเจ้า เจ้าขุน นักบุญทั Ê งชาวท้า ทั Ê งหลายชู่คนรังสร้าง หล่อพระพุทธเจ้าได้ 285,000 เสร็จไว้กับไร่หอม ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์, คําจารึกทีÉฐานพระพุทธรูปในนครเชียงใหม่, 87. 1. พระพุทธ...ตน)นี Ê เถรสารีบุตรเจ้(า).. 2. .ศักราชได้ 876 . (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนี ตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) พ.ศ. 2056 2057 2057 ข้อมูล วัดพระพุทธบาทตากผ้า อ.ป่ าซาง จ.ลําพูน ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 126 ซม.วัดอุโมงค์(ในเมือง) อ.เมืองเชียงใหม่ จ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 132ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย วัดศรีดอนชัย อ.เชียงของจ.เชียงราย ปาง: มารวิชัย/ขัดเพชร สูง: 55 ซม. อักษรธรรมล้านนา, ฝักขาม ภาษาไทย ภาพ 40 41 42
253 ตารางทีÉ 27พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในสมัยพระเมืองแก้วพ.ศ. 2039-2068 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) 1. จุลศักราชได้ 876 ตัว ในปี กาบเส็ด เดือน 8 เจ้าเมืองแพร่ 2. จันทราหื Ê อหล่อสารูปพระพุทธเจ้า ตนนี Ê 150000 นํ Ê าทอง แล ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์ และคณะ, ประชุมจารึกล้านนา เล่ม 9 จารึกในจังหวัดแพร่, 301-311. ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate XXXII. พ.ศ. 2057 2057 ข้อมูล วัดหลวง อ.เมืองจ.แพร่ ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 200 ซม. อักษรธรรมล้านนา, ฝักขาม ภาษาไทย วัดพระเกิดคงคาราม อ.เทิง จ.เชียงราย ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 157 ซม.ภาพ4344
254 ตารางทีÉ 27พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในสมัยพระเมืองแก้วพ.ศ. 2039-2068 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) 1. ศักราชได้ 876 ตัว ยทา หเว ปาตุภวนฺติ ธมฺมา อาตาปิโน ฌายโตพฺราหฺมณสฺส อถสฺสกงฺขา วป ยนฺติ สพฺพา ยโต ปชานาติ สเหตุธมฺมํ ยทา หเว ปาตุภวนฺติ ธมฺมา อาตา 2. ปิโน ฌายโต พฺราหฺมณสฺส อถสฺสกงฺขา วปยนฺติ สพฺพา ยโต ขยํ ปจฺจยานํ อเวทิยทา หเว ปาตุภวนฺ ติ ธมฺมา อาตาปิโน ฌายโต พฺราหฺมณสฺส วิธูปยํ ติฐติมารเสนํ สุริโยวโอภาส 3. ยมนฺติลิกฺขํ // เทวา ภุมฐกา โลเก สนฺติ ทีฆายุกา กิร สกลํปิ มหากปฺปํ เย เทวาอิธ ติฐเร อิมสฺส โลห พุทฺธสฺส เสเก (มสตํ) มยายํ ปุsฺญมตฺถิอsฺญมฺปิทานสีลาทิกํ ม ม ตตฺถาติ เท 4. วนิกาเย ทีฆายุเก มหิธิเกน ตน สพฺเพน ปุsฺเญน อุปฺปชฺเชยฺโยปปาติโก (โธ ต เมน สุ.ฐ.โต โยค ธมฺ มา ……โต เอ …..สงฺฆายนฺโต ยาว เทวาปปชฺเชยฺยํคเม ธนส.ารํ) ทีÉมา: ประเสริฐ ณ นคร, จารึกล้านนา ภาค 1, เล่ม 1, 48-49.ศักราชได้ 877 (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนีตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) พ.ศ. 2057 2058 ข้อมูล พิพิธภัณฑ์ฯ เชียงแสน จ.เชียงราย ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 160ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาบาลี, ไทย วัดธัมมิกาวาส อ.แม่อายจ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 142 ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย ภาพ 45 46
255 ตารางทีÉ 27พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในสมัยพระเมืองแก้วพ.ศ. 2039-2068 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate XXXII. (จุล)ศักราชได้ 878 ตัว ในปี รวายไจ้ บถมํสกลขนเมกบทํทุติยาทิบทสฺสนิทสฺสนเตาสมฺมนิทุนิมาสมฺ มาทุสนิทุ วิภเชกมฺมเตาบฐเมนวินา ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์ และคณะ, ประชุมจารึกล้านนา เล่ม 13 จารึกในจังหวัดเชียงราย, 233-244.ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate XXXII. พ.ศ. 2058 2059 2059 ข้อมูล วัดพระแก้ว อ.เชียงของ จ.เชียงราย ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 64ซม. วัดบ้านโป่ ง อ.แม่สรวยจ.เชียงราย ปาง: มารวิชัย/ขัดเพชร สูง: 54 ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย วัดใหม่สุขเกษม อ.เทิง จ.เชียงราย ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 158ซม.ภาพ474849
256 ตารางทีÉ 27พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในสมัยพระเมืองแก้วพ.ศ. 2039-2068 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate XXXIII. (จุล) ศักราช 879 ปี เมืองเป้ า . . เจ้าเป็ นประธานและเจ้าพันจ่าพวกเรือ (ของ) มหาเทวีเจ้า เป็ น ประธาน(การสร้างพระพุทธรูปองค์นี Ê) ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์, คําจารึกทีÉฐานพระพุทธรูปในนครเชียงใหม่, 89. (ภาพจาก ศ.ดร. ศักดิÍ ชัยสายสิงห์) พ.ศ. 2059 2060 2061 ข้อมูล วัดฝายหิน จ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 117ซม.วัดบ้านโป่ ง อ.แม่สรวยจ.เชียงราย ปาง: มารวิชัย/ขัดเพชร สูง: 54 ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย วัดป่ าอ้อดอนชัย อ.เมืองจ.เชียงราย ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 42ซม.ภาพ505152
257 ตารางทีÉ 27พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในสมัยพระเมืองแก้วพ.ศ. 2039-2068 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) บทมสกล...เมก.ท ทูติยาทีบทสนิทสสนเตาสมนีทุนิมาสสม. (ส)นิท (วิภ)เชกมเตาบถเมนวินาท **ดวงฤกษ์** (จุล) ศักราช 881 ปี กัดเหม้า เดือน 6 (เจ้าอาวาส) สมเด็จวัดสวนดอกบุปผารามเป็ น อธิบดีมหาลรย (?) บัณฑิต เป็ นผู้ชักชวน (คน) ทั Ê งหลายหล่อพระพุทธรูปองค์นี Ê (หนัก) หนึÉงแสนสาม หมืÉน(ต่อจากนั Ê นก็อัญเชิญมาประดิษฐาน) ไว้ในโรง (พระพุทธ) ศาสนา ผ่าน 2063 ปี และ 1 เดือน มาแล้วพวกข้าวัด (เป็นผู้) หล่อ (พระพุทธรูปองค์นี Ê) ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์, คําจารึกทีÉฐานพระพุทธรูปในนครเชียงใหม่, 91. ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate XXXVI. (ภาพจาก อัญชลี สินธุสอน) พ.ศ. 2062 2063 2064 ข้อมูล วัดป่ าพร้าวใน อ.เมืองเชียงใหม่จ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย /ขัดเพชร สูง: 130ซม. อักษรธรรมล้านนา, ฝักขาม ภาษาบาลี, ไทย วัดหลวง อ.เชียงของจ.เชียงราย ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 160 ซม.วัดบุญเรืองเหนือ อ.เชียงของจ.เชียงราย ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 229 ซม.ภาพ535455
258 ตารางทีÉ 27พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในสมัยพระเมืองแก้วพ.ศ. 2039-2068 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) 1. ศักราชได้ 884 ได้ปี เต่าสง้า พ่อบุน..าสร้างเป็ นปจฺจก็ 2. เท่านิพพาน (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนี ตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate XXXV. ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate XXXVII. พ.ศ. 2065 2066 2066 ข้อมูล วัดรัตนาวาส อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 66 ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย วัดหย่วน อ.เชียงคํา จ.เชียงราย ปาง: มารวิชัย /ขัดเพชร สูง: 106ซม.วัด? อ.เชียงแสนจ.เชียงราย ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 142 ซม.ภาพ565758
259 ตารางทีÉ 27พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในสมัยพระเมืองแก้วพ.ศ. 2039-2068 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) ปี กาบสันนายหน่อสร้ างและศักราชได้ 886 (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนี ตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) ศักราชได้ 887 ตัว เจ้า(เหนือ)หัว ญาณสุนธรเจ้า กับทั Ê งชานอินท์ แลนางก้อนไจชายหญิง คอนแล นางทุภง ทิพย์แก้วยอดเรือน แลพีÉน้องทั Ê งหลายชู่คนสร้างไว้แล ทีÉมา: สํานักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ, วัดเบญจมบพิตรและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ วัด เบญจมบพิตรพระพุทธรูปสําคัญ ณ วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม, 104-105.พ.ศ. 2067 2068ข้อมูล วัดชัยชนาราม อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ปาง: มารวิชัย /ขัดราบสูง: 93 ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย วัดเบญจมบพิตรฯกรุงเทพฯปาง: มารวิชัย /ขัดราบสูง: 97ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย ภาพ 59 60
260 ตารางทีÉ 28พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในช่วงปลายพุทธศตวรรษทีÉ 21พ.ศ. 2068-2099 จารึก (คําปัจจุบัน) 1. ศักราชได้ 8 2. 89 ตัว ในปี 3. เมิงไก๊ แล ทีÉมา: สุรศักดิÍ ศรีสําองค์, เมืองน่าน:โบราณคดี ประวัติศาสตร์ และศิลปะ, 258-259. 1. ปี(เ)ปลิกไจ้ ศักราชได้ 890 พญาข..มราชเจ้าหื Ê อ. 2. หล่อทั Ê งเจ้าหมืÉนล้าน...กระทําเจ้า..นมวงแลหื Ê อได้. (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนีตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) ศักราชได้ 891 ปี กัดเปล้า (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนีตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) พ.ศ. 2070 2071 2072 ข้อมูล วัดช้างคํ Ê าวรวิหาร อ.เมืองจ.น่าน ปาง: ประทับยืน/เปิดโลก สูง: 100ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย สมบัติสาวนบุคคล จ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 60ซม. อักษรฝักขาม ภาษาไทย สมบัติสาวนบุคคล จ.เชียงราย ปาง: มารวิชัย /ขัดราบ สูง: 50ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย ภาพ 1 2 3
261 ตารางทีÉ 28พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในช่วงปลายพุทธศตวรรษทีÉ 21พ.ศ. 2068-2099 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate XLI. ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate XLI. (จุล)ศักราชได้ 894 พุทธศาสนาพ้น(ไป)แล้วได้ 2076 ปี แลสุวรรณรังสี ลูก(ของ)สิบบุญดู สร้าง (พระพุทธรูปองค์นี Ê)ปี เต่าสี เดือน 8 แรม 7 คํÉา (เม็งว่า)วันเสาร์ ไทย(ว่าวัน)กัดไก๊ได้ฤกษ์ 24 ตัว ชืÉอ เทวีฤกษ์ ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์ และคณะ, ประชุมจารึกล้านนา เล่ม 13 จารึกในจังหวัดเชียงราย, 245-256. พ.ศ. 2072 2074 2075 ข้อมูล วัด? อ.เชียงแสนจ.เชียงราย ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 55 ซม.วัดแช่แห้ง อ.เชียงคํา จ.พะเยา ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 25 ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย วัดศรีดอนชัย อ.เชียงของ จ.เชียงราย ปาง: ประทับยืน/เปิดโลก สูง: 95 ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย ภาพ 4 5 6
262 ตารางทีÉ 28พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ใวงปลายพุทธศตวรรษทีÉ 21พ.ศ. 2068-2099 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate XLI. สร้าง......ศักราชได้ 895 ตัว (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนีตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) 1. (จุล) ศักราช 897 ปี มะแม (ทาง) ไทย (ใช้) ว่า ปี ดับเม็ดเดือนสาวนะ (ทาง) ไทย (ใช้) ว่า เดือน 9 เพ็ญ (ตามวิธีนับแบบมอญ) วันจันทร์ (ตามวิธีนับแบบ) ไทย (วัน) กาบไจ้ มหาเถรญานตะนะเจ้า เป็นผู้นํานักบุญทั Ê งหลาย เช่ น แม่เจ้าห้าสีบแก้ว เจ้านายยา บัณฑิตและอีกหลายคนทีÉบริจาคเงิน อัญเชิญเอาพระพุทธรูป(หนัก) 80,000 ทอง มาประดิษฐานเพืÉอให้ (สักการะ) บูชา ณ(วัด) มังคล อารามขี Ê เหล็ก เพืÉอโปรด 2. สัตว์ทั Ê งหลาย ตราบห้าพันพรรษา นิพฺพานปจฺจโยโหตุ (ขอ (ผลบุญทีÉเกิดจากการสร้างพระพุทธรูป องค์นี Ê) จงเป็นเครืÉองนํา (ข้าพเจ้า) ไปสู่นิพพาน) ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์, คําจารึกทีÉฐานพระพุทธรูปในนครเชียงใหม่, 93.พ.ศ. 2075 2076 2078ข้อมูลวัด?อ.เชียงแสนจ.เชียงรายปาง: มารวิชัย/ขัดราบสูง: 180ซม.วัดสูงเม่นอ.เมือง จ.แพร่ปาง: มารวิชัย/ขัดราบสูง: 62ซม. อักษรธรรมล้านนา, ฝักขามภาษาไทย วัดผาบ่อง อ.เมืองเชียงใหม่ จ.เชียงใหม่ปาง: มารวิชัย/ขัดราบสูง: 96 ซม. อักษรฝักขาม ภาษาบาลี, ไทยภาพ789
263 ตารางทีÉ 28พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ใวงปลายพุทธศตวรรษทีÉ 21พ.ศ. 2068-2099 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) (จุล)ศักราชได้ 898 ตัว ในปี รวายสัน เดือน 10 ออก 13 คํÉา(ไทยว่า) วันกาบสะง้า เม็ง(ว่า) วัน 4 ฤกษ์ 18 ตัวพระพุทธเจ้าตนนี Ê เจ้าจิตมงคล สร้าง แล ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์ และคณะ, ประชุมจารึกล้านนา เล่ม 13 จารึกในจังหวัดเชียงราย, 257-268. 1. ๏ ปี กัดไค เดือนสาม แรมสิบเอ็ดคํÉาเม็งวันอาทิตย์ ไทวันกัดเม้า หมืÉนพูคําแก้วม...หื Ê อช้างแก้ว....รูป พระพุทธโคดมเจ้าตนนี Ê แสนแปดหมืÉนทองลวดหื Ê อทานเมียสองตนแก้วแม่เริน 2. ผู้หนึÉง นางบุนพาผู้หนึÉง แม้นหากมีผัวอย่าใส่การแก่เขา อ้ายยีÉผู้หนึÉงเมียมันผู้หนึÉงชืÉอเสดา.ไว้เขา หมู่นี Êไว้หื Êอเป็นข้าพระพุทธเจ้าตนนี Êสืบไปต่อเท่าลูกหลานเหลนหลีดหลีเขาสืบไป 3. ต่อเท่าสิ Êนศาสนาห้าพันวรรษา เขาจักเอาพระพุทธเจ้าตนนี Êไปอยู่บ้านใดเมืองใดวัดแห่งไหนเท่า อย่าเอาออกไปนอกแผ่นดินเมืองพระเจ้า(เจ้า-) 4. เมืองพิงเชียงใหม่เจ้าบ้านเจ้าเมืองเจ้าแคว้นนายเมืองอย่าใส่หอกใส่เครืÉอง อย่าเอาเป็นบ่าวเป็ นเพืÉอน อย่าใส่การแก่เขา ผู้ใดหากบ่ฟังคําอันนี Ê หื Ê อมันผู้นั Ê นไปอยู่ใหม่ยังในอ - 5. บายทั Ê งสีÉ อย่าหื Ê อพ้นสักเทืÉอ ผู้ใดยังตามคําเญืองนี Ê บุญอันกูได้กะทําทั Ê งมวลหื Ê อเจ้าผู้นั Ê นได้เสวย ......คําปรารถนา เจ้าผู้นั Ê นหื Ê อสัมฤทธิÍ ชู่เญืองมหาสังฆ(รา)ชาอุปเสนเจ้าอยู่วัด.อนกลางหากรังหล่.แ. 6. เมืองพิงญาน...โหรหนึÉงเ.าเมืองแคว้นญาสมุทรหนึÉงแสนข้าวทงขวาหนึÉงแสน(ข้าวมงคล)ชายหนึÉง พ...........ประญาหนึÉงจาพังสิรหนึÉงปากพื Ê นเมือง(บุญมาหนึÉง) เขาเจ้าหมู่นีรูชู่คนแล (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนีตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) พ.ศ. 2079 2082 ข้อมูล วัดบ้านแซว อ.เชียงแสนจ.เชียงราย ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 101 ซม. อักษรธรรมล้านนา, ฝักขาม 2ตัว ภาษาไทย วัดศรีเวียง อ.แม่อายจ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 62 ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย ภาพ 10 11
264 ตารางทีÉ 28พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในช่วงปลายพุทธศตวรรษทีÉ 21พ.ศ. 2068-2099 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) 1.จุลศักราชได้ 902 ตัว ปี กดไจ้ เดือนสีÉเพ็ญ วันอังคาร ไทวันเต่าสี ได้ฤกษ์.ตัว ทานนาง 2. หมออยู่บ้านป่ าเผียวสร้างพระสิ(ขี)เจ้าตนหนึÉงพกพันทองไรย่านไม้ป่ าเผียวเพืÉอหื Ê อเป็น 3. บุญมากนักไว้หื Ê อเป็นพระไจคํ Ê าชูตราบเจ้าหมอมงคลและเจ้าผู้ ...ชืÉอทรําประญาและข้า 4. ผู้รังสร้างชืÉอนางบุญ ตูข้าเกิดมาในพระวะอันใดจงหื Ê อได้มาประสบพบแล้วจุ่งหื Ê อได้สร้ 5. (า)งบุญกับกันทุกชาติไปเถ้าญาพบม......กันสักชาติต่อเท่าเถิงนิพพ(านสวรรค์) (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนีตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) 1. ศักราชได้ 910 ตัว เถรเจ้าธัมมจินดา 2. สร้างไว้กับศาสนาพระเจ้าแล (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนีตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) 1. ปี(กาบ)ยีÉเดือนสีÉนายคํา 2. แจกสร้างพระเจ้าแล (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนีตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) พ.ศ. 2083 2091 2097 ข้อมูล บริติช มิวเซียม ลอนดอน ประเทศอังกฤษ ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 55 ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย วัดท่าตอน อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 104 ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย สมบัติส่วนบุคคล รัฐแมรีÉแลนด์ ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 65 ซม. อักษรฝักขาม ภาษาไทย ภาพ 12 13 14
265 ตารางทีÉ 29 พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในช่วงพุทธศตวรรษทีÉ 22 จารึก (คําปัจจุบัน) 1. จุลศักราชได้ 924 ตัว ในปี เต่าเส็ด เดือนบุษยะ บุณมี ไทยว่าเดือน 4 เพ็ง 2. เม็ง วัน 6 ไทยกาบไจ้ ติถี 14 นาทีติถี 14ฤกษ์ 7 ตัว นาทีฤกษ์ 54 นาหลังสุทนคาวิน มีบ้าน 3 3. ห้องไว้กับพระยืนเจ้าตนสร้างใหม่พระสงฆ์ในเมือง………รู้ชู่ ตนว่า เจ้าวัดนิพพาน รู้ด้วยคน ทั Ê ง 4. หลายเป็นต้นว่าหมืÉนตุมตาม แลพันตุมตามหมืÉนหนังสือพิงพวกดาบเรือนขวาพวก…..นาย พวกพ่อซาวใจล่าม แม้ 5. ฉิบหายดับวายแท้ 6. เกล้าอยู่ในบ้านข้า……….มันบ่ฟังยังมา……..ข้าหื Ê อ 7. คําสนแลหลานข้าสุนทร แทนรักษาแลเจ้าวัดเป็ นดังเมียข้านั Ê นอย่าหื Ê อลูกข้าผู้ชายได้มาแล้ว 8. 7 วัน ส่งข้าวพระแลเทอะ 15 วัน ส่งข้าวจังหัน เจ้าวัดแลเทอะ เมียข้าหากตายหื Ê อน้องข้าผู้ชืÉอ 9. กิแลพันตวาน แล………คําไสป้ า………….แม้นข้าเมือสู่บุญหื Ê อเมียข้าอยู่บ้านแทนข้า 10. ฉิบหายตายวายแด่ ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์, คําจารึกทีÉฐานพระพุทธรูปในนครเชียงใหม่, 95-97. พ.ศ. 2015ข้อมูลวัดหมืÉนตุม อ.เมือง เชียงใหม่จ.เชียงใหม่ ปาง: ประทับยืน/อุ้มบาตร สูง: 126ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย ภาพ 1
266 ตารางทีÉ 29 พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในช่วงพุทธศตวรรษทีÉ 22 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) (พม่า) ศักราช 927วันพุธ ขึ Ê น 13 คํÉา เดือนบุษย ตอนบ่ายอังคารและศุกร์อยู่ในนักษัตร์ฤกษ์ทีÉ 4 ติถี 11เจ้าไชยยะสรํพญาจาผัน ณ มหานคร ชืÉอว่า เชียงใหม่ผู้เป็นข้าหลวงในเจ้าช้างเผือก เจ้าหอคํามหาธรรมราชเจ้าชีวิตเหนือเจ้าเมืองทั Ê งปวง มีความประสงค์ว่า ควรจะให้มีสิÉงสักการะสําหรับคนเทวดาและพราหมณ์(ตลอด) 5000 (พรรษาของพระศาสนา) อันศักดิÍ สิทธิÍ จึงได้รวบรวม (?) บรรดาพระพุทธรูปทีÉแตกหัก และนํามาหล่อ (?) รูปพระพุทธสัพพัญsูเป็นทองสัมฤทธิÍ มีนํ Ê าหนัก5000 (?) วิส จบ **ดวงฤกษ์** ใต้พระชานุขวา **ดวงฤกษ์** ใต้พระชานุซ้าย (ไทย) 1. ศรีศุภมัสตุ จุลศักราชได้ 927ตัว ในปี ฉลู สนํากัมโพชพิสัย ไทยว่าปี ดับเป้ าเข้าในกัตติกามาส ศุกลปักษ์ พิสัยไทย ว่าเดือน ยีÉ ออก 3 คํÉาพรํÉาได้วันศุกร์มิสงสัยไทยว่าวันรวายยี ยามกลองแลง แล เป็นศุภวาร วันดีอันยิÉงจึงเจ้าทัพไชยสังรามจ่าบ้านผู้เป็ นข้าอ โนชิตแห่งสมเด็จ 2. พระธรรมิกราชาธิราชเจ้า เจ้าช้างเผือกหอคําตนประเสริฐลาเลิศอุตตมกว่าท้าวพระยาทั Ê งหลาย หมายแต่งไว้ ให้อยู่รักษาพุทธ ศาสนาแลประชาราษฎร์ทั Ê งหลาย ในนพบุ รีศรีมหานครเวียงพิงค์เชียงใหม่ยิÉงจึงรําเพิงเถิงคุณพุทธศาสนา ใคร่หื Ê อ พระพุทธจําเริญ จึงจัด……หมายบุญราศีทั Ê งมวลแก่สมเด็จพระมหาเทวีเจ้า ตนเป็นเหง้า ในนพบุรีแลท้าวพระยาเสนาอามาตย์ 3. สมณประชาราษฎร์ทั Ê งหลายก็หมายมีสมานฉันท์อันยิÉงจึงจักสรุปเอายังพุทธรูปทั Ê งหลายหมู่เป็นจลาจลอันตราย แตกบ่หื Ê อย่อน เสีย?รอมเอามาหื Ê อเป็นพุทธรูป ไว้ดังเก่าเล่าจึงจักวางกรรมการไว้แก่หมืÉนหลวงเหล็กหมืÉนหลวงจ่าบ้าน หมืÉนหนังสือ แลชาวจ่าบ้าน แลขุนอังวะ (ขุน) หงสาทั Ê งหลายแรกตั Ê งไว้ในวันอัน....นี Ê ไซร้เถิงเดือนบุษยมาส ไทยว่าเดือนสีÉ ออกสิบสามคํÉา 4. เม็ง…4 ไทยวันกาบเส็ด ยามตูดซ้าย ได้หล่อพุทธรูปองค์นี Ê มีคณนานํ Ê าหนักมีพอ 2000000 ทอง ลวด ฉลองเบิกพระนามพระองค์ นี Ê ชืÉอพระพุทธเมืองรายเจ้า ไว้เพืÉอหื Ê อเป็นทีÉไหว้ แก่คนแลเทพดาต่อเท้าห้าพันพระวัสสาแลด้วยเตชกุศลเจตนาอันได้สร้างพระพุทธ เมืองรายองค์นี Ê กับได้สร้างลําเจียงหางไสคํา เป็ นลําแวด พระมหาเจดีย์เจ้า นี Ê ไซร้เจ้าทัพไชยสังรามจ่าบ้าน ก็ยังตั Ê ง 5. ปรารถนาไว้ว่าในอัตภาวะอันนี Ê หื Ê อมีชีวิตอันยืน ตามเขตแล้วครั Ê นจุติก็หื Ê อเกิดในสวรรค์เทวโลก เป็ นต้นดาวดึงสาแลดุสิตาหื Ê ออยู่ ตามอายุเวียงแก้วเมืÉออริยเมไตรยา ลงมาเป็นพระหื Ê อข้าเกิด ร่วมวันทันยามหื Ê อเกิดในกระกูลอันประเสริฐ คือท้าวพระยา………ใหญ่? เมืÉอใดพระตรัสสัพพัญsูแล้วขอหื Ê อบวชข้าด้วยว่าเอหิภิกขุ ในสํานักพระเมไตรย แลรอดนิพพานกับพระพุทธเจ้าเทอญ ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์, คําจารึกทีÉฐานพระพุทธรูปในนครเชียงใหม่, 98-102. พ.ศ. 2018ข้อมูล วัดชัยพระเกียรติÍ อ.เมือง เชียงใหม่ จ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย/ ขัดเพชร สูง: 220ซม.อักษรธรรม ล้านนา, พม่า ภาษาไทย, พม่า ภาพ 2
267 ตารางทีÉ 29 พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในช่วงพุทธศตวรรษทีÉ 22 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) *ดวงฤกษ์* (จุล)ศักราชได้ 935 ตัว ในปี ระกา ไทยว่าปี ก่าเร้า เดือนวิสาขะเพ็ญ เม็ง(ว่า)วัน 4ไทย (ว่า)วันกดเส็ด นักขัตตฤกษ์ 16 ตัว ชืÉอวิสาขะ แลอหํ ภนฺเต อิทาเนว อนาโถ กปฺปโณ อิธ เทหิ เม สากยชีวิตํ สพฺพทุกขา ปโมจยปฐมํ สกลกฺขณเมกปทํ ทุติยาทิปทสฺส นิทสฺสนโตสมนิ ทุนิมา สมทู สนิทู วิภเช กมโต ปฐเมน วินา ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์ และคณะ, ประชุมจารึกล้านนา เล่ม 8 จารึกในจังหวัดเชียงใหม่,255-270. จุลศักราชได้ 939 ตัว ในปี ฉลู ไทยว่าปี เมืองเปล้า เข้ามาในเดือนจิตร ไทยว่าเดือน 5ออก 5 คํÉา เม็ง (ว่า)วันอาทิตย์ ไทย(ว่าวัน)ดับเปล้าเจ้าหมืÉนเรือ(2 คน)ผัวเมีย สร้าง(พระ)พุทธรูปองค์นี Ê จงหื Ê อเป็นปัก กะตุ(อุ)ปนิสัยปัจจัยต่อเท่ารอดนรพานแก่เผือข้าทั Ê ง 2 เทอญ ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์ และคณะ,ประชุมจารึกล้านนา เล่ม 13 จารึกในจังหวัดเชียงราย, 257-268. 1. .............ศักราชได้ 945 ตัว 2. เดือน ๑๒ ..... พระพุทธเจ้าตนนี Ê 3. __________(ผัวเมียสร้าง)ไว้เป็ น____ 4. _______ทีÉพึÉงแก่คนเป็นทีÉไหว้แก่คนเทวดาทั Ê งหลาย____ 5. เท่าหาพันวัสสาเจ้าญาสมุดปราถนาเป็น____ 6. ______(อหนฺตา)ตนหนึÉงเสมอดังมหาสารีบุตตมหาโมคคัลลานจุ่งมีแก่ผู้ข้า 7. ____(อบาย)ทั Ê งสีÉอย่าได้รู้ได้หันสัก(ชาติดีหลี) (ทินาคา.) (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนีตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) พ.ศ. 2116 2120 2126 ข้อมูล วัดทรายแดง อ.แม่อายจ.เชียงใหม่ ปาง: ประทับยืน/อุ้มบาตร สูง: 246 ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาบาลี, ไทย พิพิธภัณฑ์เชียงแสน จ.เชียงราย ปาง: ประทับยืน/อุ้มบาตร สูง: 183ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย วัดนิวาสถาน อ.แม่อายจ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 78ซม.อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย ภาพ 3 4 5
268 ตารางทีÉ 29 พระพุทธรูปทีÉมีจารึกใวงพุทธศตวรรษทีÉ 22 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate XLVII. ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate XLVIII. 1. ศรีสวัสดีศักราชได้ 950 ตัว ________ 2. หมึ_________________________ 3. เ...าแล______________________ 4. ณปัญญา_____________________ 5. ___________(ลบเลือน)_________ (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนีตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) พ.ศ. 2129 2129 2131 ข้อมูล วัดพระเกิดคงคาราม อ.เทิงจ.เชียงราย ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 140 ซม. วัดเจดีย์หลวง อ.เมืองเชียงใหม่ จ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 137ซม. วัดพระบาทอุดม อ.ฝางจ.ชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 100ซม.อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย ภาพ 6 7 8
269 ตารางทีÉ 29 พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในชวงพุทธศตวรรษทีÉ 22 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) 1. จุลศักราช 951 ตัว ในปี สลู ขอมภิไสย ไทยภาษาว่าปี กัดเป้ า 2. เข้ามาเดือน 6 เพ็ง เม็ง วันจันทร์พระพุทธเจ้าองค์นี Ê แสนทอง มหา 3. วนวาสี ชาวศรีชุม…กัญญา แม้นได้ปรารถนา เอาตนแลกประจัยไทย 4. ธรรม เป็นเงิน…มาแปง เป็นโกรา 1 สร้างพระโกรา 1 สร้ างธรรม 5. โกรา 1 สร้างอุโบสถ มหา…เจ้า 4 พันตน … 6. ……หลวง….อุปฐาก ชืÉอว่านางคําใส……ทีÉมา: สุรศักดิÍ ศรีสําองค์, เมืองน่าน:โบราณคดี ประวัติศาสตร์ และศิลปะ, 260-261. 1. ศักราชได้ 951 ตัว ในปี กัดเปล้า เดือน 5แรม 5คํÉา เม็งวัน 4กดสันเจ้าหมืÉนหลวงลามผัวเมีย ลูกหลานอาวชู่คนได้สร้างพระพุทธเจ้าองค์นี Ê นํ Ê าหนัก(คํา)แสนปลาย 2. ปลายทองหมืÉนหลวนลามชืÉอ............. 3. ข้าปรารถนาเป็ น....................... 4. ....ดังนางอุบลวัณณา(สร้าง)........แก่คนแลเทวดา (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนีตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) 1. ... 951 ตัว ปี กัดเปล้า เดือน 5เพ็งแล นางฅําเฟยได้สร้างพุทธรูปเจ้าสภอเพืÉอจักทานไปหาสามิก ชืÉอว่าหนานคันธวงศ์ผู้ (จุติ) 2. (สู่) โลกภายหน้า (ขอ) นาบุญ..ไปรอดแด่...นิพฺพานปจฺจโยโหตุโนนิจํธุวํแด่เทอะ ||โช ศาสนาพระ โค(ตม)เจ้า 5พันภว- 3. (สา) แก่เขาเจ้าทั Ê งหลายชู่คนชู่คน..แก่...........แด่เทอะ (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนีตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) พ.ศ. 2132 2132 2132 ข้อมูล วัดพระธาตุช้างคํ Ê า อ.เมือง จ.น่าน ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 159 ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย วัดปัณณาราม อ.ฝาง จ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 150 ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย วัดปงสนุกเหนือ อ.เมืองจ.ลําปาง ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย ภาพ 9 10 11
270 ตารางทีÉ 29 พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในช่วพุทธศตวรรษทีÉ 22 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) 1. จุลศักราชได้ 952 ในปี กดยี เดือน 4 ออก 11 คํÉาวัน 6 ไท…………พระยาหลวงเจ้าชืÉอแสนคํา ได้ สร้างพระพุทธเจ้าองค์นี Ê เจ้า 2. หมืÉนทองมีคําปรารถนาเป็นปุริส ภาวะผู้ประเสริฐ หื Ê อได้บวชในสํานักพระ (อริย) เมตไตรยเจ้า หื Ê อ ได้เป็นอรหันตาเทอะ ดังมหาสารีบุตรมห (า) 3. โมคคัลลานะ ตนใดตนหนึÉงอย่าคลาดอย่าคลา ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์, คําจารึกทีÉฐานพระพุทธรูปในนครเชียงใหม่, 103. 1. ศักราชได้ 953 ตัว ในปี รวงเหม้า เดือน 8 ออก 5 คํÉาเม็งวัน 6 ไทย วันกัดไส้ ยามกลองงาย ได้หล่อ พระพุทธเจ้าองค์นี Ê 2. เจ้าหัวหมืÉนหลวงดาบเรือนซ้ายผัวเมียพ่อแม่ลูกอยู่บ้านหน้าวัดไชยผาเกียน พร้อมกันสร้างไว้หื Ê อ เป็นทีÉไหว้ แก่คน 3. และเทวดาทั Ê งมวลต่อเท่าห้าพันพระวัสสา ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์, คําจารึกทีÉฐานพระพุทธรูปในนครเชียงใหม่, 105.ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate LI. พ.ศ. 2133 2134 2138 ข้อมูล วัดปราสาท อ.เมืองเชียงใหม่ จ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 114 ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย วัดชัยพระเกียรติÍ อ.เมืองเชียงใหม่ จ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 100 ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย วัดป่ าซางงาม อ.ป่ าซางงามจ.ลําพูน ปาง: ประทับยืน/เปื ดโลก ภาพ 12 13 14
271 ตารางทีÉ 29 พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในช่วงพุทธศตวรรษทีÉ 22 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) **ดวงฤกษ์** 1. ปี เต่ายี จุลศักราช 964 ตัว เดือนเจียง แรม 2 คํÉา วัน 4 ไทยระวายสง้าไซร้ดิถีตัวหนึÉง นาทีดิถี 35 ฤกษ์ 21 นาที 17 ตัว ใน เมษราศี อตีตวรพุทธศาสนาอันล่วงแล้วได้ 2146 วัสสา ปลาย 5 เดือน แลหนึÉงวันในวันนี Ê อนาคตพุทธศาสนายังจักมาภาย หน้า 25 (53)... 2. ปลาย 6 เดือน แล 29 วัน นับพรูกแล พญาแสนหลวงพิงไชยนครแลพระสังฆเจ้ามีใจใส่ ศรัทธาชักเชิญขุนแสนขุนหมืÉน นักบุญเจ้าทั Ê งหลายสร้างพุทธรูปเจ้าองค์นี Ê เจ้าหัวแสนหลวงไนเป็นอุปถัมภกหื Ê อแล้วกรรมภาระ ได้หล่อใ นเดือ(น).... 3. เม็งวัน 5 ปริสุทธด้วยนักษัตรฤกษ์ตัวถ้วนสามชืÉอกฤติกา ยามแตรเทีÉยงวันเพืÉอหื Ê อเป็นปนิสัยแก่สัพพัญsุตาญาณแก่ ทายกชู่ตน เพืÉอจักหื Ê อเป็นจิร (ฐิติ)ตราบต่อเท่า 5000 พระวัสสาเสร็จ ทีÉมา:ประเสริฐ ณ นคร, จารึกล้านนา ภาค 2, เล่ม 1, 227-228. **ดวงฤกษ์** ศักราชได้ 966ตัว ในปี กาบสีเดือน 5 ออก 10 คํÉา เม็งวัน 7 ไทยกาบสัน ยามกลอง –งาย แล้ว ติดถี 8 นาที 13 ฤ 2 นาที ฤ 7 ยา (ม). . . . . เทีÉยงวันไว้ลัค (นา) . . . . . . 1. บรมบพิตร พระเป็ นเจ้าเมิง เชียงแ (สน)____พระสงฆ์เจ้าทั Ê งหลายมีพระมหาสมเด็จ ราชครูเจ้าวัดพระหลวงเป็นประธาน แลพระสงฆมูฬี เจ้าเป็ นกรรมภาระภายนอก มีอํามาตย์ 2. ออกสร้างเจ้ารัสสีตนนี Ê __ สุสธ สุธวสฑํ ธาตุวงฺสํ ปวกฺขามี ตํสุนาถ สมาหิตา ธ________________ 3. เรรสฺเสเญค__________________ (อหํ) วนฺทามิ ธาตุโย (ดู) กรา มาริสะทั Ê งหลาย จักกล่าวตํานานธาตุเจ้า 4. หินก้อนหนึÉง มีพื Ê นร (าบ) . . . สฐาน ดังหมาก________________ (เอา) ไว้นั Ê นติดปากถํ Ê าช้างเผิก ธาตุมี 6 5. . . . . นิทาน_________________________ 1. ๐ ลูกชาวสากยะ 6 ตน____ดอยปู ่ เจ้า เป็ นต้น พระเจ้าไพลวงอากาศนัÉงเหนือหินหมากนาวตัด พระเจ้าหื Ê อ อา – 2. นนท์ตักนํ Ê ามาฉันแล้ว__เป็นดังพระเจ้าทํานวาย ไว้นั Ê นแลเมืÉอลูน เจ้าจรเดินเอาข้าวบิณฑิบาต เมิงยวน ฉันข้าวแล้วอยู่เ –พ.ศ. 2145 2147ข้อมูล วัดเกาะวาลุการาม อ.เมือง จ.ลําปางปาง: ประทับนอนยาว: 190 ซม.อักษรฝักขาม ภาษาไทย พิพิธภัณฑ์ฯ เชียงแสน จ.เชียงราย ปาง: มารวิชัย/ขัดราบสูง: 15 ซม. อักษรฝักขาม ภาษาบาลี, ไทยภาพ1516
272 ตารางทีÉ 29 พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในช่วงพุทธศตวรรษทีÉ 22 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) 3. ป็นสุข เมืÉอนั Ê นพระยา________________ บูชาธาตุเจ้าแล้วนิพพาน เบิ Ê ง ต้นพระยาอินทร์ก็กางทุง บูชาผืน 1เท่านั Ê น แลหื Ê อเทวบุตรตน 4. สุระก (ล้) า___ อุปฐากธาตุเจ้าแลหยาดนํ Ê า(ไว้ค่านากับ) ผู้ใดชุบชิงอาด้วยตนก็ดีแลอาณัติ เอายัง 5. คามเข (ต) ___กว่าแสนโกฏิ ในกาลนั Ê น (ยัง) มีเจ้ารัสสี 3ตนตนหนึÉงอุปฐากตนหนึÉงเอายา 6. ตน_ (พระยามังราย) พระยามังคราม พระยาแสนพู พระยาคําฟู พระยาผายู ท้าวพันตู ท้าวม_________________ 7. ___ชาวมิลักขุ 5ร้อยครัว แล (หยาด) นํ Ê าแช่งไว้เป็ นดังพระยาอุชุตตราชเ __ทีÉมา: ประเสริฐ ณ นคร, จารึกล้านนา ภาค 1,เล่ม1, 14-16.สิทธิการ จุลศักราชได้ 974 ตัว ในปี เต่าไจ้ เดือน 7 ออก 10 คํÉา วัน 2....... เหม้า(พระ)จันทร์กินฤกษ์ ตัวถ้วน 9 ในกรกฎราศี(พระ)พุทธรูปเจ้าตนนี Ê มหาสามีนาคเสนเจ้า เป็นเค้า และนางแสนโฆสาและ นักบุญเจ้าทั Ê งหลาย รังสร้าง ไว้เป็นทีÉไหว้แก่คนและเทวดา แล ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์ และคณะ, ประชุมจารึกล้านนา เล่ม 13 จารึกในจังหวัดเชียงราย, 277-287.พ.ศ. 2155ข้อมูล วัดปางหมอปวง อ.เชียงแสนจ.เชียงรายปาง: มารวิชัย/ขัดราบสูง: 144ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย ภาพ 17
273 ตารางทีÉ 29 พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในช่วงพุทธศตวรรษทีÉ 22 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate LIII. ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate LIII. พ.ศ. 2171 2175 ข้อมูล วัดศรีบุญเรือง อ.ฝางจ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 68ซม. วัดเจดีย์งาม อ.ฝาง จ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 94ซม.ภาพ1819
274 ตารางทีÉ 30พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในช่วงพุทธศตวรรษทีÉ 23 จารึก (คําปัจจุบัน) 1. เชยฺยวุฑฺฒายุสิริวฑฺวฒนจุฑสกฺก.พท 1088ตัว เดือน4แรม 13คํÉา..พรํÉา...ได้วันดี ดิถี...59...ฤกษ์ 20ตัว ชืÉอ มาฆะ นาที ๒๗ ในมังกรราสี พาดลัÉนรุ่งแล้วเข้ายามตูดเช้า พระยาหลวงเจ้ามังพรสแพกตนเสวยเมืองเชียง(ราย) 2. กัญญาแลราชบุตรตนชืÉอพระยอดงําเมืองได้มีราชสัทธาได้สร้างแปลงยังพิมพรูปมหา(สา)วกตนชืÉอโมคคัลลาน เถรเจ้าหล่อแล้วด้วยทองมีนํ Ê าหนัก ๗ หมืÉน ๕ พัน ไว้หื Ê อเป็ นทีÉไหว้สาสักการบูชาแก่ (ค)นแลเทวดา ทั Ê งหล(าย)...ตราบ 5พัน 3. นธัมมะเจ้า..กข้าในอนาคตกาลแท้ดีหลีตราบได้ข้าบ่ได้เถิงแก่นิพพานธัมมังเจ้าเทืÉอยังทวนเทีÉยวไปมาในวัฏฏ สงสารหื Ê อข้าได้เมืÉอเกิดในเทวโลกแลมนุษยโลกไจ้ๆ ดังเจ้าราชบุตรตนชืÉอพระยอดงําเมืองจุ่งหื Ê อ... 4. เท่าจุนิพพานเทีÉยงแท้ดีหลี คันมล้างขันธทั Ê ง ๕ หื Ê อเผือข้าแม่ลูกได้เมือเกิดในตาวติงสาสัคคเทวโลกหื Ê อได้อยู่ อุปฐากพระเกศจุฬามณีเจ้าชู่วันยามตราบได้พระอริยเมตไตรยเจ้าบ่ลงมาตรัสสัพพัญsุตญา(ณ)เป็ นพระในโลก นี Ê หื Ê อผู้ข้า 5. เมตไตรยเจ้าปรินิพพานไปแล้วดังอั Ê นขอหื Ê อข้าทั Ê งหลายแม่ลูกได้นําสรีรสังสการคันเมี Ê ยนแล้วขอหื Ê อข้าทั Ê งหลาย...แม่ลูกเอาธาตุพระอริยเมตไตรยเจ้าไปบรรจุไว้ในเจดีย์ครรภหื Ê อเป็นทีÉไหว้สาสักการบูชาแก่คน (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนีตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) 1. เชยฺยวุฑฺฒยุสิริวฑฺฒนจุฑสกฺกาพฺท ๑๐๘๘ ตัว เดือน ... แรม_________ 2. สัทธาได้สร้างแปลงยังพิมพรูปมหาอัคคสาวกตนชืÉอสาริบุตตเถรเจ้า_______ 3. (เ)ทวโลกแลมนุษยโลกไจ้ๆดังเจ้าราช_____ 4. อุปฐากพระอริยเมตไตรย____________ (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนีตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) พ.ศ. 2269 2269? ข้อมูล วัดพระแก้ว อ.เมือง จ.เชียงราย ปาง: สมาธิ/ขัดราบ สูง: 90 ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย วัดพระแก้ว อ.เมือง จ.เชียงราย ปาง: สมาธิ/ขัดราบ สูง: 90 ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย ภาพ 1 2
275 ตารางทีÉ 30พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในช่วงพุทธศตวรรษทีÉ 23(ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) **ดวงฤกษ์** 1. ชัยวุฒายุสิริวัฒน จุฑสักพัท 1088 ตัว เดือนยีÉ ออก 6 คํÉาพรํÉาได้วัน 6 ติถี 5 นาที 49 จันทร์กิน ฤกษ์คาบ 22 ตัว ชืÉออุตราภัทร นาที 7ในประจิกราศี พาดลัÉน รุ่งแล้วเช้า 2. ยามตูดเช้า อดีตวรพุทธศาสนาคลาล่วงแล้ว 2272 พระวัสสา ปลาย 7เดือนปลาย 21 (วันอ) นาคตวรพุทธศาสนายังจักมาภายหน้า2727 พระวัสสาปลาย 4 เดือน ปลาย 3 วันตาม 3. ศาสนาเขต เหตุนั Ê นพระญาหลวงเจ้ามังคละสแพกตนเสวยราชสมบัติในเมิงเชียงรายเป็นโมยหว่ วนในชัยลักขบุรีเมิงเชียงแสนแลบุษบาสิริวธนเทพาราช – 4. กัญญาเจ้า ทั Ê ง 2 มีราชศรัทธาเฉพาะเซิÉงเจ้าราชบุตรตนชืÉอพระยอดงําเมิงอันจะวนาคลาไคล ไปสู่ปรโลกภายหน้าก็ได้หล่อยังวรชินพิมพ์รูปเจ้าองค์นี Ê นํ Ê าหนัก 3 แสน 5 5. หมืÉ (น) ทองไว้สถิตสําราญในอารามศรีสองเมิงทีÉนี Ê อันสร้ างแปลง กวม สุสานเฝ้ าเจ้าราชบุตร ตนชืÉอยอดงําเมิง หื Ê อเป็นทีÉไหว้สาสักการบูชา แก่คนแลเทวดาตราบ 5 พันพระวัสสาจริง ทีÉมา: ประเสริฐ ณนคร, จารึกล้านนา ภาค 1, เล่ม 1, 33. 1. ศักราช 1099 ตัว ปี เมืองไส้ พระเจ้าองค์นี Ê พระมหาสิริปัญญาสวามี วัดหมืÉน…….. สร้างคํ Ê าชู ศาสนา เพืÉอหื Ê อเป็น 2. ทีÉไหว้และบูชาแก่คนและเทวดาทั Ê งหลาย ตราบต่อเท่าห้าพันพระวรรษานิพฺพาน ปจฺจโย โหตุ เมนิจฺจํ ธุวํ ทีÉมา: ฮันส์เพนธ์, “คําจารึกทีÉฐานพระพุทธรูปจากวัดกลางเวียง เชียงราย (พ.ศ. 2280),” ศิลปากร 20, 4 (พฤศจิกายน 2519) : 77. พ.ศ. 2272 2280 ข้อมูล วัดพระเจ้าล้านทอง อ.เชียงแสน จ.เชียงราย ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 170 ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย วัดกลางเวียง อ.เมือง จ.เชียงราย ปาง: ประทับยืน/เปิดโลก สูง: 83 ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย ภาพ 3 4
276 ตารางทีÉ31 พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในช่วงพุทธศตวรรษทีÉ 24 จารึก (คําปัจจุบัน) ปี กาบสง้าเดือน ๑๐ แรม ๑๑ คํÉา พระ____ (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนีตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) 1. จุลศักราชได้ 1158 ตัวปี ระวายไจ้ เดือนยีÉเพ็ง วันจันทร์รวงเร้า พอเข้าในวัสสานอุตุเสี Ê ยงหน้าแล ปถม มมูลสัทธา 2. หมายมีพร้อมกับทวายพรริยา ผู้ชืÉอว่านางเกียงแลลูกเต้า พ่อแม่ชู่คนพร้อมกันสร้างไว้ใน พระพุทธศาสนาเทิน ทีÉมา: สํานักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ, วัดเบญจมบพิตรและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ วัดเบญจม บพิตรพระพุทธรูปสําคัญ ณ วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม, 123. 1. สักระพท 1155 ตัวในปี สลูสุกกรเพ็งชืÉอว่า ขอมภิสัยในวัสสานฤดูอาสาฬหปถมมาส. . . . . . . . . 2. ถี มีระวิวาร ไถงไทยภาษา ว่า ปี กาเป้ า เดือน 10ปถมสาฒ แรม 7 คํÉา วัน 1 ศรัทธาพระยาหลวงเจ้า เมืองน่านตนชืÉอว่า 3. อัตถวรวงศา และขัติยราชวงศา วรวงศ์ทั Ê งเสนาอามาตย์ ราษฎร ชู่คน ได้มีศรัทธารวมทองสร้างพุทธ 4. รูปปติมากรเจ้าองค์นี Ê ไว้ ให้เป็ นทีÉ ไหว้สาสาคารวะแก่นร เทวคณา ทั Ê งหลาย ตราบ 5000 พระวสา 5. . . . . . . . . . . มาแต่เมืองล้านช้างเป็นช่างทอง. . . . . . . . . . 6. . . . . . . เป็ น . . . . . . . . . . . . . ทั Ê ง . . . . . . . . . .แล ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์ และคณะ, ประชุมจารึกล้านนา เล่ม 5 จารึกในพิพิธภัณฑ์ฯ น่าน, 241-252. พ.ศ. 2318 2339 2336 ข้อมูล วัดเจดีย์งาม อ.ฝาง จ.เชียงใหม่ ปาง: ประทับยืน/เปิดโลก สูง: 213 ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย วัดเบญจมบพิตรฯ กรุงเทพฯ ปาง: มารวิชัย/ขัดเพชร สูง: 56.5 ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย วัดศรีบุญเรือง จ.น่าน ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 103 ซม. อักษรฝักขาม ภาษาไทย ภาพ 1 2 3
277 ตารางทีÉ 31พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในช่วงพุทธศตวรรษทีÉ 24(ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) 1. จุลสกะทะ 1185 ตัว ปี กาเม็ 2. ต เดิอร 9 ปถม ออก 13 คํÉา วัน 3. พุธ ได้แรกปั Êนแปง เ – 4. เละปถมมหามูลศรัทธา 5. สมเด็จบรมบพิตร องค์ 6. สรถิต ในชยนันทบุรีวงศ์ 7. ทรงพระนามว่า สุมนเท – 8. วราชเจ้า เป็ นประธานแ – 9. ละสุวัณพิมพาราชเทวี 10. และศรีอนุกัญญา ราชบุตตาบุ – 11. ตตี นตานตี และเสนาอา – 12. มาตย์ประชานาถ ทั Ê งมวล ได้ส – 13. ร้างแปงพุทธรูปเจ้าองค์นี Ê ไ – 14. ว้โชตกศาสนา ตราบ 5000 15. พระวัสสา ดีหลี ฯะะ ทีÉมา: สุรศักดิÍ ศรีสําอาง, เมืองน่าน:โบราณคดี ประวัติศาสตร์ และศิลปะ, 282-283. พ.ศ. 2366ข้อมูลวัดสถารศ จ.น่าน ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ อักษรฝักขาม ภาษาไทย ภาพ 4
278 ตารางทีÉ31 พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในช่วงพุทธศตวรรษทีÉ 24 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) จุลศักราช 1155 ตัว ปี ก่าเป้ า เดือน 9 ออก 13 ค่า เม็ง(ว่า)วัน 2 (วันจันทร์)ไทย(ว่าวัน)กาบเส็ด ดิถี 13 นาที 11 (พระ)จันทร์เสวยฤกษ์ 15 ตัวปฐมมูลศรัทธา (คือ) พญาหลวงเมืองน่าน ตนชื อว่า เจ้าอัตถวรราช วงศาพร้อมกับด้วยพระบิดา มารดา อรรคชายา ราชบุตรา บุตรี และหมื นศรีสรรพช่างและ(อา)จารย์อุ่น เป็นผู้ริสสนา สร้างแปลง(พระ)พุทธรูปองค์นี Ê ไว้เพื อหื Ê อได้เถิงนิพพาน ดีหลี นิพฺพาน ปจฺจโย โหตุ โน ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์ และคณะ, ประชุมจารึกล้านนา เล่ม 5 จารึกในพิพิธภัณฑ์ฯ น่าน, 229-240. 1. จุลศักราช 1190 ตัว ปี เปิกไจ้ เดือน 1 ออก 7 คํÉา เม็งวัน 7 ไทยกาบสีปฐมมหามูลศรัทธาสมฌด้จบรม 2.บพิตราพระองค์พระเจ้ามหาหริภุญชัยราชสุริยศักดิÍ เอกอัครธิบดีศรีภิรมย์ราไชยสวรรค์เจ้า สถิตคามเขต ประเทศ 3. ราชธานีศรีมหาสถาน บังเกิดด้วยปุพภาคเจตนาอันยิÉง จิÉงได้คิดลํ Ê าสร้างแปลงหล่อ ยังพระพุทธเจ้าองค์ นี Ê ด้วย 4. นํ Ê าทองอันบริสุทธิÍ หนัก 14000 เพืÉออันจักไว้คํ Ê าชูโชฏกวรพุทธศาสนาให้เป็ นทีÉบุชาแก่นรานรเทพคณา เจ้าทั Ê งหลาย ตราบ 5. ต่อเท่า 5000 พระวัสสา สพฺพsฺsุตญาณํ ทินฺนํ นิพฺพานปจฺจโย โหนฺตุโนขอจงเป็นปัจจัยแก่ประยา สัพพัญsุตญาณ 6.กับด้วยพระองค์ และเป็นเจ้าในกาลอันจักมาภายหน้าแท้ดีหลีเทอะ ทีÉมา: ประเสริฐ ณ นคร, จารึกล้านนา ภาค 2, เล่ม 1, 369-370. พ.ศ. 2336ข้อมูลวัดนาน้อย จ.น่าน ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 65 ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทย ภาพ 5 6
279 ตารางทีÉ31 พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ในช่วงพุทธศตวรรษทีÉ 24 (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate LI. ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate LI. ทีÉมา: Alexander B. Griswold, Dated Buddha images of Northern Siam, Plate LI. พ.ศ. 2385 2390 2392 ข้อมูล วัดหลวง อ.เชียงของ จ.เชียงราย ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 49 ซม.วัดชัยพระแก้ว อ.เชียงของ จ.เชียงราย ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 50 ซม.วัดหลวง อ.เมือง จ.แพร่ ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 150 ซม.ภาพ789
280 ตารางทีÉ32 พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ไม่ระบุปี สร้าง จารึก (คําปัจจุบัน) ปฐมํ สกลกฺขณเมกปทํ ทุติยาทิปทสฺส นิทสฺสนโตสมนิ ทุนิมา สมทู สนิทู วิภเช กมโต ปฐเมน วินา ทีÉมา: ประชุมศิลาจารึกภาคทีÉ 3: ประมวลจารึกทีÉพบในภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันออกและภาคกลางของประเทศไทย อันจารึกด้วยอักษรภาษาไทย, ขอม, มอญ, บาลีสันสกฤต, 240-243. 1. ปี ระวายเส็ด เดิน 6 ออกสิบ 5 คํÉา วัน 7 ยาม 5 แล 2. เจ้านันทประหยาหาก(ใ)ห้กระทํา เพืÉอสัพพัญsูแล ทีÉมา: ประเสริฐ ณ นคร, จารึกล้านนา ภาค 2, เล่ม 1, 259. (แปล) ด้วยบุญนี Ê เป็นอาทิ ถ้าพระเมตรไตรยมาตรัสรู้เป้ นพระพุทธเจ้าเมืÉอใดขอข้าพเจ้าได้ไปสู่สํานัก ของพระองค์และได้บรรลุธรรม ถ้าข้าพเจ้ายังท่องเทีÉยวอยู่ในวัฎสงสาร ขอให้ได้เกิดในตระกูลกษัตริย์ ได้สมาคมกับสัตบุรุษทั Ê งหลายผุ้ประกอบด้วยพระสัทธรรม ขอให้ข้าพเจ้าพึงสิÉงเป็นทีÉรักทั Ê งปวงพระ นิพพานเป็นสุขอย่างยิÉง ทีÉมา: ฮันส์ เพนธ์ และคณะ, ประชุมจารึกล้านนา เล่ม 12 จารึกในจังหวัดเชียงใหม่ ภาค 4, 344-354. พ.ศ.ก่อน 2008 2009 2008 -2030 ข้อมูล วัดเกษศรี อ.เมืองจ.พะเยา ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 49 ซม. อักษรธรรมล้านนา, สิงหล ภาษาบาลี วัดปงสนุกเหนือ อ.เมือง จ.ลําปาง ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 44ซม. อักษรฝักขาม ภาษาไทย วัดฟ้ าฮ่าม อ.เมือง จ.เชียงใหม่ ปาง: สมาธิ/ขัดราบ สูง: 60.5ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาบาลี ภาพ 1 2 3
281 ตารางทีÉ32 พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ไม่ระบุปี สร้าง (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) 1. พระเจ้าตนนี Ê หกหมืÉนทองขางเงิน ริดตนาปี กดไจ้ 2. ปฐมํ สกลกฺ ขณเมกปทํ ทุติยาทิปทสฺส นิทสฺสนโต สมนิ ทุนิมา สมทุ สนิทุ วิภเช กมโต ปฐเมน วินา 3. มหาเถรรัตนะจินดาขักเชิญทั Ê งหลายเป็นต้นว่านาย(อุ่น)สองร้อย 4. ___________(ลบเลือน)_________ (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนีตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) 1. มหาเถรนาคแสนเจ้า น้องมหาเทวีศิษย์มหาพุทธสาครหื Ê อหล่อพระเจ้าตนนี Ê ในปี มะเส็ง ไทยว่าดับไส้ 2. เดิน 5 (หรือ4) เพ(ง)บุญวันอังคาร ศักราชได้ 87.ทีÉมา: ประเสริฐ ณ นคร, จารึกล้านนา ภาค 2, เล่ม 1, 260. ศักราชได้ ..1 ต ในปี กัดเร้า เดือน.......12คํÉา วัน (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนีตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) พ.ศ.ก่อน 2023 2028 2008 -2030 ข้อมูล วัดวัฒนาราม อ.เมือง จ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย/ขัดเพชร สูง: 85ซม. อักษรธรรมล้านนา ภาษาบาลี, ไทย วัดแสงเมืองมา อ.เมือง จ.ลําปาง ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 100ซม. อักษรฝักขาม ภาษาไทย วัดพระธาตุหริภุณชัย อ.เมือง จ.ลําพูน ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ อักษรฝักขาม ภาษาไทย ภาพ 4 5 6
282 ตารางทีÉ32 พระพุทธรูปทีÉมีจารึก ไม่ระบุปี สร้าง (ต่อ) จารึก (คําปัจจุบัน) 847010478 : 309429…9 (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนีตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) ..รา สงฺขารปจฺจยา วิsฺญาณํ วิsฺญาณ ปจฺจยา นามรู(ปํ นามรูปปจฺจ)ยา สฬายตนํสฬายตนปจฺจยา...สุวินา…… (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนีตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) เจ้าศรีธัมมส...กับช่างทุนสร้าง (อ่านโดยนายชัชพิสิฐ ปาชะนีตรวจทานโดย รองศาสตราจารย์ กรรณิการ์ วิมลเกษม) พ.ศ. 2031 -2052 2024 -2037 2047 -2064 ข้อมูล วัดเมธังกราวาส อ.เมือง จ.แพร่ ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ อักษรธรรมล้านนา วัดพระธาตุหริภุณชัย อ.เมือง จ.ลําพูน ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ อักษรฝักขาม ภาษาไทย วัดศรีดอนแก้ว อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ ปาง: มารวิชัย/ขัดราบ สูง: 56 ซม. อักษรฝักขาม ภาษาไทย ภาพ 7 8 9