แผนการจัดการเรียนรู้เคมี3 ม.5 แก๊สและสมบัติของแก๊ส

แผนการจัดการเรียนรู้รายวิชา ว30223 เคมี3
ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551

(ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560)
ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5




จัดทำโดย
นางสาวบุณรดา สิงห์วิชัย
นักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู ชั้นปีที่ 4

กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
โรงเรียนบ้านดุงวิทยา อำเภอบ้านดุง จังหวัดอุดรธานี

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาอุดรธานี

ก

คำนำ

การจดั ทำแผนการจัดการเรียนรู้นบั เปน็ วิธหี น่ึงทที่ ำให้ครผู ูส้ อนไดม้ ีการเตรียมการสอน ลว่ งหน้าก่อนท่ีจะทำ
การสอนจรงิ โดยมีการเตรยี มเนอื้ หาเตรยี มกิจกรรม เตรียมสื่อการเรียนการสอน รวมทง้ั วิธีการวดั ผลประเมินผลซึ่งการ
เตรยี มการสอนจะชว่ ยให้ครผู ู้สอนมีความพร้อมที่จะสอนให้ ผ้เู รยี นบรรลุตามจุดมุ่งหมายของหลักสูตร

การจัดทำแผนการจัดการเรียนรู้ฉบับนี้ ผู้จัดทำได้ศึกษาค้นคว้าหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน
พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2560) เอกสารอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องวิเคราะห์ หลักสูตร จัดทำกำหนดการ
สอน โครงสรา้ งรายวชิ า และหารูปแบบการทำแผนการจัดการเรยี นรโู้ ดยเน้นใหผ้ ู้เรียนไดเ้ รียนผ่านกระบวนการคิดด้วย
ตนเอง โดยคำนึงถงึ สภาพแวดลอ้ มของผู้เรียน โรงเรยี นและชมุ ชนเป็นหลกั

แผนการจัดการเรยี นรฉู้ บับน้ี เป็นแผนการจัดการเรยี นร้กู ลมุ่ สาระการเรียนรู้วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ชน้ั มัธยมศกึ ษาปที ี 5 หน่วยการเรยี นร้ทู ่ี 1 แก๊สและสมบัติของแก๊ส หนว่ ยการเรยี นรูท้ ี่ 2 อัตราการเกิดปฏกิ ิรยิ า
เคมี และหน่วยการเรยี นรู้ท่ี 3 สมดุลเคมี จดั ทำไว้เพื่อสะดวกต่อการจัดกจิ กรรมการเรียนการสอน สามารถนำไป
ประยุกตใ์ ช้ไดท้ ุกปกี ารศกึ ษาผู้ทจ่ี ะนำไปใชค้ วรอ่านคำช้แี จงการใชแ้ ผนการจัดการเรยี นรู้ให้เขา้ ใจก่อนนำไปใช้จรงิ

ข้าพเจ้าหวังเป็นอย่างงยิ่งว่าแผนการจัดการเรียนรู้ฉบับนี้จะช่วยให้การเรียนการสอนกลุ่มสาระการเรียนรู้
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นมัธยมศึกษาปีที 5 ดำเนินไปด้วยดี และทำให้ผู้เรียนมีความรู้ ความสามารถ มีทักษะ
กระบวนการและมีคณุ ลักษณะอนั พึงประสงคต์ รงตามจุดมุ่งหมายของหลกั สตู รต่อไป

บุณรดา สิงห์วิชยั

สารบัญ ข

เรือ่ ง หนา้
คำนำ ก
สารบญั ข
แผนปฐมนิเทศ
แผนการจดั การเรยี นรู้ท่ี 1
แผนการจัดการเรยี นรู้ที่ 2

แผนการจัดการเรยี นรู้ท่ี 3
แผนการจดั การเรยี นรู้ท่ี 4
แผนการจดั การเรยี นรู้ท่ี 5
แผนการจดั การเรยี นรู้ท่ี 6
แผนการจัดการเรยี นรู้ท่ี 7
แผนการจัดการเรยี นรู้ท่ี 8
แผนการจดั การเรยี นรู้ท่ี 9
แผนการจดั การเรยี นรู้ท่ี 10
แผนการจัดการเรยี นรู้ที่ 11
แผนการจดั การเรยี นรู้ที่ 12
แผนการจัดการเรยี นรู้ที่ 13
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 14
แผนการจดั การเรยี นรู้ท่ี 15
แผนการจัดการเรยี นรู้ท่ี 16
แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 17
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 18
แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 19
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 20
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 21
แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 22
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 23

สารบญั ข

เร่ือง หน้า
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 24
แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 25

แผนการจัดการเรยี นรู้ท่ี 26
แผนการจดั การเรยี นรู้ที่ 27
อ้างอิง

แผนการจดั การเรียนรู้ (ปฐมนิเทศ)

กลุ่มสาระการเรียนร้วู ิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

รายวชิ าเพม่ิ เติม เคมี 3 ว30223 ภาคเรียนที่ 1 ช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 5
เวลา 1 ชั่วโมง
เรื่องการปฐมนเิ ทศ

ครผู สู้ อน นางสาวบณุ รดา สิงห์วิชยั

1. สาระสำคญั
การศึกษาขอบข่ายเนื้อหา ผลการเรียนรู้ ภาระงาน/ชิ้นงาน เกณฑ์การวัดและประเมินผลและกติกา

ตา่ ง ๆ ในการเรยี นรายวิชา เคมี 3 ว30223 ทำให้นกั เรยี นเกดิ ความพรอ้ มในการเรียนปฏบิ ตั ิตนเพ่ือให้เกิดผลดี
ต่อการเรยี นรู้และเกดิ เจตคตติ ่อรายวชิ าน้ี
2. จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้

3.1 ดา้ นความรู้ (K)
1. นักเรยี นบอกภาพรวมของเน้ือหาของรายวิชาเคมี 3 ได้

3.2 ด้านทกั ษะ/กระบวนการคดิ (P)
1. นักเรียนกำหนดและเลือกข้อตกลงร่วมกันถึงภาระงานเกณฑ์การวัดและประเมินผลและ

แนวปฏิบัตใิ นการเรียนรายวชิ าเคมี 3 รหัส ว30223 ได้

3.3 ด้านคณุ ลักษณะอันพงึ ประสงค์ (A)
1. นกั เรียนมเี จตคตทิ ่ดี ีต่อการเรียนเคมี สามารถนำความรูไ้ ปใช้ประโยชนใ์ นชวี ิต

ประจำวนั ไดอ้ ย่างถกู ต้องและมคี ุณธรรม

3. สาระการเรยี นรู้

2.1 หน่วยการเรียนรแู้ ละภาระงานของรายวิชาเคมี 3
2.2 ผลการเรียนรขู้ องรายวชิ าเคมี 3
2.3 เกณฑ์การวัดและประเมนิ ผลของรายวชิ าเคมี 3
2.4 ภาระงาน/ชิ้นงาน รายวิชาเคมี 3
4. สมรรถนะสำคัญของผเู้ รียน
5.1 ความสามารถในการส่ือสาร
5.2 ความสามารถในการคิด
5.3 ความสามารถในการแกป้ ัญหา
5. คุณลกั ษณะอันพึงประสงค์
6.1 มวี นิ ยั
6.2 ใฝเ่ รียนรู้
6.3 มุ่งมัน่ ในการทำงาน

6. กิจกรรมการเรยี นรู้ (2ช่ัวโมง)
ใช้วธิ กี ารสอนแบบ 5E Learning
6.1 ขนั้ สร้างความสนใจ (Engagement)
1. นักเรียนและครูร่วมกันทักทายซึ่งกันและกันโดยคุณครูแนะนำตัวเองโดยย่อและแนะนำ

ขอบข่ายเน้ือหาทน่ี กั เรยี นจะตอ้ งเรยี นในวิชาเคมี 3 รหสั ว30223
2. นักเรียนตอบคำถามคุณครูเก่ียวกับ ส่ิงที่ได้เรียนมาแล้วในวิชาเคมีของชั้น ม.4

แล้วจึงให้นักเรียนอภิปรายร่วมกันถึงเน้ือหาเคมีพื้นฐานท่ีนักเรียนยังไม่ได้เรียนรู้เพิ่มเติมและต้องการเรียนรู้
เพ่มิ เตมิ เพอื่ นำส่เู น้ือหาเคมี 3

3. นักเรียนรู้จกั แหล่งการเรียนร้จู ากคุณครโู ดยนักเรียนสามารถหาความรู้ไดจ้ ากหนงั สือเรียน
และส่อื การเรียนรตู้ ่าง ๆ จากอินเทอรเ์ นต็

6.2 ข้นั สำรวจและค้นหา (Exploration)
1. นักเรียนส่งตัวแทนออกมารับเอกสาร ปฏิทินการเรียนรู้ และผลการเรียนรู้รายวิชาเคมี 3

รหสั ว30223 แลว้ อภิปรายร่วมกนั ถงึ เนอ้ื หาของแตล่ ะหนว่ ยการเรียนรู้
2. นักเรียนร่วมกันพิจารณาถึงข้อดี/ข้อเสียของเกณฑ์การวัดผลจากปฏิทินการเรียนรู้แล้ว

รว่ มกันอภปิ รายเพ่อื ปรับเปลย่ี นใหม่โดยใช้เสียงส่วนมาก (ยกมือออกเสยี ง) โดยคณุ ครใู ช้คำถามดงั ต่อไปน้ี
- นักเรียนเห็นด้วยกับคะแนนการวัดรายจุดประสงค์ การวัดผลกลางภาค

และการวัดผลปลายภาค หรือไม่ อย่างไร
- นักเรียนเห็นด้วยกับคะแนนการวัดรายจุดประสงค์หรือไม่ อย่างไรหรือนักเรียน

ต้องการเพิ่มหรือลดภาระงานหรือไม่ อยา่ งไร
- นกั เรยี นจะตั้งเกณฑก์ ารผ่านคณุ ลกั ษณะอันพึงประสงค์ อย่างไรบา้ ง

6.3 ขั้นอธิบายและลงขอ้ สรปุ (Explanation)
1. นักเรียนพิจารณาและอภิปรายเสนอข้อตกลงต่าง ๆ เพิ่มเติมแล้วคุณครูชี้แจงย้ำว่า

ข้อตกลงท้ังหมดเป็นเสียงข้างมากของห้องดังนั้นเราจึงต้องเคารพการเสียงข้างมากและใช้ข้อสรุปดังกล่าวน้ี
ร่วมกนั

2. นกั เรียนฟงั ข้อสรุปของข้อตกลงต่าง ๆ ที่ไดต้ กลงกันหลังจากนน้ั ครเู ขยี นข้อตกลงที่
นักเรยี นเห็นชอบดว้ ยกนั บนกระดาน

6.4 ขัน้ ขยายความรู้ (Elaboration)
1. นักเรียนพิจารณาถึงคุณค่าภูมิปัญญาท้องถิ่นกับเคมีเพ่ือให้นักเรียนได้ตระหนักถึง

ภูมปิ ญั ญาไทยที่มมี าช้านาน ถึงการนำความรทู้ างเคมีไปประยุกต์ใช้ในชีวติ ประจำวนั
2. นักเรียนยกตัวอย่างภูมิปัญญาไทยที่ใช้ความรู้ทางเคมีมาใช้ในการอธิบาย เช่นการสกัด,

การผลิตสาร, การใช้สารเคมใี นอตุ สาหกรรมดา้ นต่างๆ เปน็ ตน้

6.5 ขั้นประเมินผล (Evaluation)

1.นักเรยี นแบ่งกลมุ่ เลือกสมาชิกภายในกลมุ่ โดยแบง่ เป็น 12 กลมุ่ กลุ่มละ 3-4 คน

สมาชกิ ในกลุ่มมีความหลากหลาย เชน่ ผลการเรยี นเก่ง ปานกลาง ออ่ น คละ ชาย-หญิง เปน็ ตน้ แล้วตัง้ ช่ือกลุ่ม

และเขยี นรายชอื่ สมาชกิ ในกล่มุ ลงในสมุดจดบนั ทกึ

2. นักเรียนร่วมกันสรปุ สาระท่ีได้เรยี นรู้ในช่ัวโมงน้ี รวมทั้งข้อตกลงและภาระงานต่างๆที่ต้อง

ทำในการเรียนรู้รายวิชาน้ี

3. นักเรียนแต่ละกลุ่มระดมสมอง แล้วเขียนสรุปในหัวข้อ“เรียน/สอนเคมีอย่างไรจึงจะดี”

โดยไมต่ ้องระบชุ อ่ื กลมุ่ ลงในกระดาษปร๊ฟู ใหห้ ัวหน้ารวบรวมมาส่งคุณครกู อ่ นชั่วโมงเรียนถดั ไป

7. ส่ือและแหลง่ เรยี นรู้

7.1 เอกสารปฏทิ นิ การเรียนรู้รายวิชาเคมี 3 ว30223

7.2 เอกสารผลการเรยี นรู้รายวชิ าเคมี 3 ว30223

7.3 เอกสารการวัดและประเมินผลรายวชิ าเคมี 3 ว30223

7.4 กระดาษปรู๊ฟ

8. การวดั และประเมินผล

จุดประสงค์ วธิ ีการวดั /เครื่องมือวดั เกณฑก์ ารประเมิน

1. ด้านความรู้ (K)

1.นักเรียนสามารถบอกภาพรวมของ -การตอบ -ขอ้ คำถาม ไดค้ ะแนนรอ้ ยละ

เนื้อหาของรายวิชาเคมี 3 ได้ คำถาม 70 ขนึ้ ไป

2. ด้านทักษะ/กระบวนการคิด (P)

1. นักเรียนกำหนดและเลือกข้อตกลง -การตอบ -ข้อคำถาม ได้คะแนนรอ้ ยละ

ร่วมกันถึงภาระงานเกณฑ์การวัดและ คำถาม 70 ขนึ้ ไป

ประเมินผลและแนวปฏิบัติในการเรียน -ตรวจกระดาษ -กระดาษปรู๊ฟ

รายวชิ าเคมี 3 รหสั ว30223 ได้ ปรู๊ฟ

3. ด้านคณุ ลักษณะอันพึงประสงค์ (A)

1.นักเรียนมเี จตคติที่ดตี ่อการเรียน -การสังเกต -แบบประเมนิ ได้คะแนนในระดับ

เคมสี ามารถนำความรู้ไปใชป้ ระโยชนใ์ น คณุ ลกั ษณะอนั 3 (ด)ี ขึน้ ไป

ชีวิตประจำวนั ไดอ้ ยา่ งถูกต้องและมี พึงประสงค์

คณุ ธรรม

11. บันทกึ หลังการสอน
ผลการเรียนรู้

............................................................................................................................. ...................................
............................................................................................... .................................................................
............................................................................................................................. ...................................
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ปัญหาและอปุ สรรค
............................................................................................................................. ...................................
................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ...................................
............................................................................................................................. ...................................

ขอ้ เสนอแนะ/แนวทางแก้ไข
................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ...................................
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชื่อ……………………………………………….
(นางสาวบุณรดา สงิ หว์ ิชัย)
ครูผสู้ อน

ความคดิ เห็น / ข้อเสนอแนะของหัวหนา้ กลมุ่ สาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ...................................
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชื่อ……………………………………………….
(นางจนั เพญ็ พนู สวุ รรณ)

หวั หนา้ กล่มุ สาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
ความคดิ เหน็ / ข้อเสนอแนะของรองผู้อำนวยการกล่มุ บริหารวิชาการ
............................................................................................................................. ...................................
............................................................................................................................................................... .
……………………………………………………………………………………………………………………………………………….

ลงชอ่ื ……………………………………………….
()
รองผู้อำนวยการกล่มุ บรหิ ารวิชาการ

แบบสังเกตพฤติกรรมนกั เรียน เพ่อื การประเมินคณุ ลักษณะอนั พงึ ประสงค์

คำชี้แจง การบันทกึ ใหท้ ำเคร่ืองหมาย / ลงในช่องทตี่ รงกับพฤตกิ รรมที่เกดิ ขน้ึ จริง

พฤติกรรมการแสดงออก

เลขท่ี ชือ่ - นามสกลุ มวี ินัย ใฝ่เรยี นรู้ มุ่งมน่ั ในการทำงาน

1 321032103210
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26

พฤติกรรมการแสดงออก

เลขที่ ชือ่ - นามสกุล มวี ินยั ใฝ่เรียนรู้ มงุ่ มัน่ ในการทำงาน

27 321032103210
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40

ลงชอ่ื ................................................ผู้ประเมิน

(นางสาวบณุ รดา สิงห์วชิ ัย)

เกณฑก์ ารให้คะแนน

มวี นิ ยั =ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณ ฑ์ ระเบียบ ข้อบังคับของครอบครัวและโรงเรียน

ตรงต่อเวลาในการปฏบิ ัติกิจกรรมต่าง ๆ ในชวี ิตประจำวนั และรบั ผดิ ชอบในการทำงาน

ใฝเ่ รยี นรู้ =แสวงหาข้อมูลจากแหล่งการเรียนรูต้ ่าง ๆมีการจดบันทึกความรู้อย่างเป็นระบบสรุปความรู้

ไดอ้ ย่างมีเหตุผล

มงุ่ มน่ั ใน = มีความตงั้ ใจและพยายามในการทำงานที่ได้รับมอบหมายมีความอดทนและไม่

การทำงาน ทอ้ แทต้ ่ออปุ สรรคเพื่อใหง้ านสำเรจ็ เกณฑก์ ารตดั สินคุณภาพ

หมายเหตุ : ปฏิบัตหิ รอื แสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 3 คะแนน ระดับ ช่วงคะแนน
ปฏิบตั ิหรือแสดงพฤติกรรมอย่างบ่อยคร้งั ให้ 2 คะแนน คุณภาพ
ปฏิบตั ิหรือแสดงพฤตกิ รรมอยา่ งบางครง้ั ให้ 1 คะแนน ไดค้ ะแนนรวมระหว่าง 7-9 คะแนน
ปฏบิ ตั หิ รือแสดงพฤตกิ รรมอย่างน้อยคร้ัง ให้ 0 คะแนน ดเี ยี่ยม ไดค้ ะแนนรวมระหวา่ ง 4-6 คะแนน
ได้คะแนนรวมระหว่าง 2-3 คะแนน
ดี ไดค้ ะแนนรวมระหว่าง 0-1 คะแนน
ผา่ น
ไม่ผา่ น

แผนการจัดการเรยี นร้ทู ่ี 1

กล่มุ สาระการเรียนรู้วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

รายวิชาเพิ่มเติม เคมี 3 ว30223 ภาคเรียนที่ 1 ช้นั มัธยมศึกษาปที ่ี 5
เวลา 18 ช่ัวโมง
หน่วยการเรียนรูท้ ี่ 1 แกส๊ และสมบตั ิของแก๊ส เวลา 2 ช่ัวโมง

เรือ่ งความสัมพันธร์ ะหว่างปริมาตรและความดนั ของแก๊ส (กฎของบอยล์)

ครผู ้สู อน นางสาวบุณรดา สิงห์วิชัย

1. สาระการเรียนรูแ้ ละผลการเรียนรู้
สาระที่ 5 สาระเคมี
1. เข้าใจโครงสร้างอะตอม การจัดเรียงธาตุในตารางธาตุ สมบัติของธาตุ พันธะเคมีและสมบัติ

ของสาร แก๊สและสมบัติของแก๊ส ประเภทและสมบัติของสารประกอบอินทรีย์และพอลิเมอร์ รวมทั้งการนำ

ความร้ไู ปใช้ประโยชน์

ผลการเรียนรู้
1.อธิบายความสัมพันธ์และคำนวณปริมาตร ความดัน หรืออุณหภูมิของแก๊สท่ีภาวะต่าง ๆ ตาม

กฎของบอยล์ กฎของชารล์ กฎของเกย-์ ลูสแซก
2. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด

พฤติกรรมของแก๊ส และความสัมพันธ์ระหว่าง ปริมาตร ความดัน และอุณหภูมิของแก๊สอธิบาย ได้
ด้วยกฎของบอยล์ กฎของชาร์ล กฎของเกย์-ลูสแซก และกฎรวมแก๊ส ซึ่งสามารถนำมาใช้ ในการคำนวณ
ปรมิ าตร ความดัน หรอื อณุ หภมู ิของแกส๊ ท่ีภาวะตา่ ง ๆ ได้

เม่ืออุณหภูมิและจำนวนโมลของแก๊สคงที่ ปริมาตรจะแปรผกผันกับความดัน ความสัมพันธ์น้ีเรียกว่า
กฎของบอยล์ และสามารถเขยี นแทนดว้ ยสมการทางคณิตศาสตรไ์ ดด้ ังนี้

V∝ 1
P
1
V=ค่าคงท่ี x P

PV = คา่ คงท่ี

ความสมั พันธ์ตามกฎของบอยล์ อาจเขียนอยู่ในรูปท่สี มารถใชค้ ำนวณปริมาตรหรือความดนั แก๊สที่สอง
สภาวะไดด้ ังนี้

P1V1= P2V2

เม่ือ P1และ P2 คือความดันของแก๊สท่ีมปี ริมาตร V1 และ V2 ตามลำดับ ทอี่ ุณหภูมแิ ละจำนวนโมลคง
ที่

3. จุดประสงค์การเรยี นรู้
3.1 ด้านความรู้ (K)
1. นกั เรยี นอธิบายความสัมพันธร์ ะหว่างปริมาตรและความดนั ของแกส๊ ได้
3.2 ด้านทักษะ/กระบวนการคดิ (P)
1. นกั เรยี นสามารถคำนวณปริมาตรหรือความดัน โดยใชค้ วามสมั พันธ์ตามกฎของบอยล์ได้

2. นักเรยี นสามารถทำการทดลองเร่ืองศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความดันและปริมาตรของ

อากาศได้

3.4 ดา้ นคณุ ลักษณะอนั พงึ ประสงค์ (A)
1. นกั เรยี นมีความรบั ผดิ ชอบต่องานท่ีได้รบั มอบหมายและสามารถทำงานรว่ มกบั ผู้อ่ืนได้

4. สาระการเรยี นรู้

4.1 ความสัมพนั ธ์ระหว่างปริมาตรและความดนั ของแก๊ส
4.2 การคำนวณหาปรมิ าตรหรือความดนั ตามกฎของบอยล์
5. สมรรถนะสำคัญของผูเ้ รยี น
5.1 ความสามารถในการส่อื สาร
5.2 ความสามารถในการคิด
5.3 ความสามารถในการแก้ปัญหา
6. คณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์
6.1 มีวนิ ัย
6.2 ใฝ่เรียนรู้
6.3 มุ่งมน่ั ในการทำงาน
7. ทกั ษะของผ้เู รียนในศตวรรษท่ี 21

1. ทกั ษะการอา่ น(Reading)
2. ทักษะการเขียน (Writing)
3. ทักษะดา้ นการคิดอยา่ งมีวจิ ารณญาณและทักษะในการแก้ปัญหา (Critical thinking and
Problem solving)
4. ทักษะดา้ นความร่วมมือ การทำงานเป็นทีมและภาวะผู้นำ (Collabolation, teamwork
And leadership)

8. กจิ กรรมการเรียนรู้ (2ชั่วโมง)
ใชว้ ิธกี ารสอนแบบ 5E Learning

8.1 ข้ันสรา้ งความสนใจ (Engagement)
1. นักเรียนทำกิจกรรม ตรวจสอบความรู้ก่อนเรียน ในหนังสือเรียนรายวิชาเพิ่มเติม

วิทยาศาสตร์ เคมี เล่ม 3
2. นักเรียนพิจารณารูป การจัดเรียงอนุภาคของสารชนิดหนึ่งท่ีอยู่ในสถานะของแข็ง

ของเหลว และแก๊ส และเปรียบเทียบสมบัติของสารในสถานะต่าง ๆ เช่น ระยะห่างระหว่างอนุภาค ปริมาตร
เป็นต้น

ของแข็ง ของเหลว แก๊ส

3. นักเรียนและครูร่วมกันอภปิ รายเก่ียวกับสมบตั ทิ ัว่ ไปของแก๊ส โดยใชค้ ำถามตอ่ ไปน้ี
- นักเรียนคิดว่าอนุภาคของแข็ง อนุภาคของของเหลว และอนุภาคของแก๊สเป็นอย่างไร

(แนวคำตอบ คือ แกส๊ มีแรงยดึ เหนี่ยวนอ้ ยกว่าของเหลวแตข่ องเหลวมนี อ้ ยกว่าของแขง็ )
- นักเรียนคิดว่าเราสามารถพบสารที่อยู่ในสถานะแก๊สในชีวิตประจำวันของเราได้ที่

ใดบา้ ง (แนวคำตอบ คอื ตามความคดิ ของผู้เรียน)
- นักเรียนคิดว่ามีปัจจัยใดบ้างที่ทำให้แก๊สเกิดการเปล่ียนแปลงไป (แนวคำตอบ คือ

ปรมิ าตร ความดัน อุณหภูมิ และจำนวนโมลของแกส๊ )
4. ครูพูดเช่ือมโยงถึงเนื้อหาที่จะให้นักเรียนได้ทำการเรียนในวันน้ี โดยบอกว่า “ในคาบนี้ครู

จะกลา่ วถึงรายละเอยี ดของความสมั พนั ธ์ระหวา่ งปรมิ าตรและความดันของแก๊ส”
8.2 ขน้ั สำรวจและค้นหา (Exploration)
1. นักเรียนรับความรู้เพามเติมเก่ียวกับการเกิดความดันของแก๊สในลูกโป่ง และหน่วยต่าง ๆ

ของความดัน รวมทัง้ อปุ กรณ์สำหรบั วดั ความดนั ของแก๊ส

ความดนั ของแกส๊ ที่เกิดข้ึนภายในลกู โปง่

2. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 3-4 คน คละตามความสามารถของผู้เรียนเพื่อทำการทดลอง

ศกึ ษาความสมั พนั ธร์ ะหว่างความดนั และปรมิ าตรของอากาศ

3. นักเรียนแตล่ ะกลุ่มสง่ ตวั แทนรบั อุปกรณ์การทดลอง กลมุ่ ละ 1 ชดุ ประกอบดว้ ย กระบอก

ฉีดยาพลาสติก ขนาด 20 mL และใบรายงานผลการทดลองกิจกรรมการทดลองศึกษาความสัมพันธ์ระหว่าง

ความดนั และปรมิ าตรของอากาศ

4. นักเรียนลงมือปฏิบัติการทดลองตามขั้นตอนการทดลองในหนังสือเรียนวิชาเคมี เล่ม 3 หน้า

7 และบนั ทกึ ผลการทดลองลงในใบรายงานผลการทดลอง

8.3 ข้ันอธิบายและลงข้อสรุป (Explanation)

1. นักเรียนแต่ละกลุ่มนำเสนอผลการทดลองหน้าชั้นเรียนทีละกลุ่มเพ่ือแลกเปลี่ยนความ

คิดเหน็ กนั จนครบทุกกลมุ่

2. นักเรียนและครรู ว่ มกันอภิปรายลงขอ้ สรปุ เก่ยี วกบั การทดลอง พร้อมทั้งครูอธบิ ายเพ่ิมเตมิ

ในส่วนทยี่ งั ไม่ครอบคลมุ เนอ้ื หาจนได้ข้อสรุปดงั นี้ “ท่ีอุณหภูมิและจำนวนโมลของอากาศคงท่ี เมื่อปรมิ าตรของ

อากาศลดลง ความดันของอากาศจะเพ่ิมข้นึ และเม่ือปริมาตรของอากาศเพ่ิมขึ้น ความดันของอากาศจะ

ลดลง”

8.4 ขนั้ ขยายความรู้ (Elaboration)

1. นักเรียนศึกษาการทดลองของรอเบิร์ต บอยล์ ตามรายละเอียดของหนังสือเรียนแล้วให้

นักเรียนระบุตัวแปรต้น ตัวแปรตาม ตัวแปรคว บคุมในการทดลองของบอยล์ (แนวคำตอบ คือ

ตวั แปรตน้ คือความดันของแก๊ส ตัวแปรตาม คือ ปรมิ าตรของแก๊ส และตัวแปรควบคมุ คือ อุณหภูมิและจำนวน

โมลของแก๊ส)

2. นักเรียนและครูร่วมกันอภิปรายผลการทดลองของบอยล์ในตาราง 7.1 และกราฟ

ความสัมพันธร์ ะหว่างปริมาตรและความดนั เพื่อให้ไดข้ ้อสรุปว่า

- เมอื่ อุณหภมู แิ ละจำนวนโมลของแกส๊ คงที่ ปริมาตรจะแปรผกผันกับความดัน

ความสมั พนั ธ์นีเ้ รียกว่า กฎของบอยล์ และสามารถเขียนแทนดว้ ยสมการทางคณิตศาสตร์ได้ดังน้ี
1
V∝ P

V=ค่าคงที่ x 1
P
PV = ค่าคงที่

- ความสัมพันธ์ตามกฎของบอยล์ อาจเขียนอยู่ในรูปที่สมารถใช้คำนวณปริมาตรหรือ
ความดันแกส๊ ทีส่ องสภาวะได้ดงั น้ี

P1V1= P2V2

เม่ื อ P1แ ล ะ P2 คื อ ค ว าม ดั น ข อ งแ ก๊ ส ที่ มี ป ริม าต ร V1 แ ล ะ V2 ต าม ล ำดั บ
ท่อี ุณหภมู ิและจำนวนโมลคงที่

3. นักเรียนและครูร่วมกันคำนวณหาปริมาตร หรือความดันของแก๊ส โดยใช้ความสัมพันธ์ตาม
กฎของบอยล์และยกตวั อย่างการคํานวณประกอบการอธบิ าย

Ex.แก๊สชนิดหนึ่งบรรจุในภาชนะขนาด 100.0 ลูกบาศก์เซนติเมตรท่ีความดัน 1.0 บรรยากาศณ อุณหภูมิ 25

อ ง ศ า เซ ล เซี ย ส ถ้ า แ ก๊ ส บ ร ร จุ ใน ภ า ช น ะ 200.00 ลู ก บ า ศ ก์ เซ น ติ เม ต ร ณ อุ ณ ห ภู มิ เดิ ม

แกส๊ จะมคี วามดนั เทา่ ใด

วธิ ีทำ

จาก P1V1= P2V2
แทนคา่ จะได้
(1.0 atm)(100.0 cm3) = P2(200.0 cm3)
(1.0 atm)(100.0 cm3)
P2 =
200.0 cm3
= 0.50 atm

ดังนน้ั แกส๊ ชนดิ น้จี ะมคี วามดนั 0.50 บรรยากาศ

8.5 ขน้ั ประเมนิ ผล (Evaluation)

1.นักเรียนแต่ละกลุ่มแข่งขันคำนวณหาปริมาตร หรือความดันของแก๊สโดยใช้ความสัมพันธ์
ตามกฎของบอยล์ โดยกลุ่มใดตอบคำถามได้ถูกต้อง และมีคะแนนมากท่ีสุด กลุ่มนั้นจะเป็นผู้ชนะโดยจะเก็บ
คะแนนจนจบบท ครูใช้การนำเสนอเกมผ่านโปรแกรม Microsoft Power Point

2. นกั เรยี นสรุปส่ิงทไี่ ดเ้ รยี นรู้ เกย่ี วกับความสัมพนั ธ์ระหวา่ งปรมิ าตรและความดันของแก๊สลง
ในสมดุ
9. สือ่ และแหล่งเรยี นรู้

9.1 อุปกรณ์การทดลองต่อกลุ่มดังนี้

- กระบอกฉีดยาพลาสตกิ ขนาด 20 mL
9.2 ใบรายงานผลการทดลองกจิ กรรมการทดลองศึกษาความสมั พนั ธ์ระหวา่ งความดันและปรมิ าตร
ของอากาศ

9.3 PowerPoint เกมตอบคำถาม เร่ือง ความสมั พันธ์ระหว่างปริมาตรและความดันของแก๊ส

9.4 หนังสือเรียนรายวิชาวิทยาศาสตร์เพิ่มเติมเคมี เล่ม 3 สสวท. (ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษา

ขั้นพน้ื ฐาน พ.ศ. 2551 ฉบบั ปรบั ปรุง พ.ศ. 2560)

9.5 แหลง่ สบื ค้นขอ้ มูลออนไลน์

https://proj14.ipst.ac.th/m4-6-chem/m5-chem-

book3/chem-m5b3-002/

10. การวดั และประเมนิ ผล

จดุ ประสงค์ วิธีการวดั /เครื่องมือวดั เกณฑก์ ารประเมิน

1. ดา้ นความรู้ (K) -การตอบ -ขอ้ คำถาม -ได้คะแนนรอ้ ยละ

1.นักเรียนอธิบายความสัมพันธ์ คำถาม 70 ข้ึนไป

ระหว่างปริมาตรและความดันของแก๊ส -การนำเสนอ -แบบประเมิน -ได้คะแนนในระดบั

ได้ หนา้ ชนั้ เรียน การนำเสนอ 3 (ดี) ข้ึนไป

2. ดา้ นทกั ษะ/กระบวนการคดิ (P)

1.นกั เรยี นสามารถคำนวณปริมาตรหรอื -ตรวจใบงาน -ใบงาน เร่อื ง -ไดค้ ะแนนรอ้ ยละ

ความดัน โดยใช้ความสัมพันธ์ตามกฎของ กฎของบอยส์ 70 ขึ้นไป

บอยล์ได้ และกฏของ
ชาร์ล
2. นักเรียนสามารถทำการทดลอง -แบบสังเกต
เรื่องศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความ -การทำการ การทดลอง -ได้คะแนนในระดับ
ทดลอง 3 (ด)ี ขึ้นไป
ดันและปรมิ าตรของอากาศได้

3. ดา้ นคุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์ (A) -การสังเกต -แบบประเมิน -ไดค้ ะแนนในระดับ
1.นกั เรยี นมีความรบั ผิดชอบตอ่ งาน คุณลักษณะอนั 3 (ด)ี ข้ึนไป
พงึ ประสงค์
ท่ีได้รบั มอบหมายและสามารถทำงาน
รว่ มกบั ผู้อ่นื ได้

11. บันทกึ หลังการสอน
ผลการเรียนรู้

............................................................................................................................. ...................................
............................................................................................... .................................................................
............................................................................................................................. ...................................
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ปัญหาและอปุ สรรค
............................................................................................................................. ...................................
................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ...................................
............................................................................................................................. ...................................

ขอ้ เสนอแนะ/แนวทางแก้ไข
................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ...................................
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชื่อ……………………………………………….
(นางสาวบุณรดา สงิ หว์ ิชัย)
ครูผสู้ อน

ความคดิ เห็น / ข้อเสนอแนะของหัวหนา้ กลมุ่ สาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ...................................
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชื่อ……………………………………………….
(นางจนั เพญ็ พนู สวุ รรณ)

หวั หนา้ กล่มุ สาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
ความคดิ เหน็ / ข้อเสนอแนะของรองผู้อำนวยการกล่มุ บริหารวิชาการ
............................................................................................................................. ...................................
............................................................................................................................................................... .
……………………………………………………………………………………………………………………………………………….

ลงชอ่ื ……………………………………………….
()
รองผู้อำนวยการกล่มุ บรหิ ารวิชาการ





แบบประเมนิ ความรู้

คำช้ีแจง ประเมนิ โดยการตรวจการบันทึกผลการทดลองเรื่อง…………………………………………………………
ชนั้ มัธยมศึกษาปที ่ี 5/4

คะแนน คะแนน คะแนน คะแนนรวม
ความ ความ ความ

เลขท่ี ชอ่ื - นามสกุล ถูกต้อง เรียบร้อย ตรงตอ่ เวลา

ของเน้ือหา ของงาน (2) (10)
(6) (2)

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

คะแนน คะแนน คะแนน คะแนนรวม
ความ ความ ความ

เลขที่ ช่ือ - นามสกุล ถกู ต้อง เรียบร้อย ตรงตอ่ เวลา

ของเน้อื หา ของงาน (2) (10)
(6) (2)

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

ลงช่อื ................................................ผู้ประเมนิ
(นางสาวบณุ รดา สงิ ห์วชิ ยั )

แบบสังเกตพฤติกรรมนกั เรียน เพ่อื การประเมินคณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์

คำชี้แจง การบันทกึ ใหท้ ำเคร่ืองหมาย / ลงในช่องทตี่ รงกับพฤตกิ รรมที่เกดิ ขน้ึ จริง

เลขท่ี ชือ่ - นามสกลุ พฤติกรรมการแสดงออก

1 มวี ินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมน่ั ในการทำงาน
2
3 321032103210
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26

เลขที่ ชือ่ - นามสกุล พฤติกรรมการแสดงออก

27 มวี ินยั ใฝ่เรียนรู้ มงุ่ มัน่ ในการทำงาน
28
29 321032103210
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40

ลงชอ่ื ................................................ผู้ประเมิน

(นางสาวบณุ รดา สิงห์วชิ ัย)

เกณฑก์ ารให้คะแนน

มวี นิ ยั =ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณ ฑ์ ระเบียบ ข้อบังคับของครอบครัวและโรงเรียน

ตรงต่อเวลาในการปฏบิ ัติกิจกรรมต่าง ๆ ในชวี ิตประจำวนั และรบั ผดิ ชอบในการทำงาน

ใฝเ่ รยี นรู้ =แสวงหาข้อมูลจากแหล่งการเรียนรูต้ ่าง ๆมีการจดบันทึกความรู้อย่างเป็นระบบสรุปความรู้

ไดอ้ ย่างมีเหตุผล

มงุ่ มน่ั ใน = มีความตงั้ ใจและพยายามในการทำงานที่ได้รับมอบหมายมีความอดทนและไม่

การทำงาน ทอ้ แทต้ ่ออปุ สรรคเพื่อใหง้ านสำเรจ็ เกณฑก์ ารตดั สินคุณภาพ

หมายเหตุ : ปฏิบัตหิ รอื แสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 3 คะแนน ระดับ ช่วงคะแนน
ปฏิบตั ิหรือแสดงพฤติกรรมอย่างบ่อยคร้งั ให้ 2 คะแนน คุณภาพ
ปฏิบตั ิหรือแสดงพฤตกิ รรมอยา่ งบางครง้ั ให้ 1 คะแนน ไดค้ ะแนนรวมระหว่าง 7-9 คะแนน
ปฏบิ ตั หิ รือแสดงพฤตกิ รรมอย่างน้อยคร้ัง ให้ 0 คะแนน ดเี ยี่ยม ไดค้ ะแนนรวมระหวา่ ง 4-6 คะแนน
ได้คะแนนรวมระหว่าง 2-3 คะแนน
ดี ไดค้ ะแนนรวมระหว่าง 0-1 คะแนน
ผา่ น
ไม่ผา่ น

แบบสงั เกตพฤตกิ รรมการทดลอง

จุดประสงค์ : เพื่อวดั ความสามารถและทกั ษะในการปฏิบตั ิการทดลอง

การทดลองเร่อื งศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความดันและปรมิ าตรของอากาศ

กลมุ่ ท/่ี ชอ่ื กลุ่ม กลุ่มที่ ……………………

สมาชกิ ในกลมุ่ 1. ………………………………………………… เลขท่ี …………

2. ……………………………………………….. เลขที่ …………

3………………………………………………… เลขท่ี ………..

4………………………………………………… เลขท่ี ………..

คำช้ีแจงให้กาเครื่องหมายถูก (√) ลงในช่องระดับคุณภาพ ที่ตรงกับระดับคุณภาพการปฏิบัติของผู้เรียนตาม

แบบบันทึกรายงานการปฏบิ ัติทกั ษะการทดลอง

รายการท่ปี ระเมนิ ระดับคณุ ภาพ
4321

1. เลอื กใช้เครือ่ งมือและอุปกรณ์การทดลองไดอ้ ย่างถูกต้อง

2. ตรวจเชค็ เคร่ืองมอื และอุปกรณ์การทดลองก่อนการทดลอง

3. ใชเ้ คร่ืองมอื และอปุ กรณก์ ารทดลองได้อย่างถูกตอ้ งตรงตามประเภทของงาน

4. ปฏิบัติตามข้ันตอนการทดลองไดอ้ ย่างถูกต้อง

5. ผลการทดลองมีความถกู ตอ้ งชดั เจน

6. ปฏิบัตกิ ารทดลองได้แล้วเสรจ็ ภายในเวลาท่กี ำหนด

7. ทำความสะอาดเครื่องมอื และอุปกรณก์ ารทดลองภายหลงั ส้ินสดุ การทดลอง

8. มกี ารบนั ทกึ ผลการทดลองทถี่ กู ต้องและชัดเจน

9. สรปุ และอภิปรายผลการทดลองไดอ้ ย่างถกู ต้องและเหมาะสม

10. มกี ารรายงานผลการทดลอง

รวมคะแนน

เกณฑ์การใหค้ ะแนน = 4 คะแนน ลงชอ่ื ................................................ผู้ประเมนิ
= 3 คะแนน (นางสาวบณุ รดา สงิ ห์วิชัย)
ปฏบิ ัตกิ ารทดลองถูกต้องครบถ้วน = 2 คะแนน
ปฏบิ ัตกิ ารทดลองยังมีข้อบกพรอ่ งเล็กน้อย = 1 คะแนน เกณฑก์ ารตัดสินคณุ ภาพ
ปฏิบตั ิการทดลองมขี ้อบกพร่องเปน็ ส่วนใหญ่
ปฏบิ ตั ิการทดลองมีข้อบกพร่องมาก ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ
31 - 40 ดีมาก
21 - 30 ดี
11 - 20 พอใช้
1–10 ปรบั ปรุง

แบบประเมินการนำเสนอผลงานหนา้ ช้นั เรยี น

คำช้แี จง: ให้ ผูส้ อน สงั เกตพฤติกรรมของนักเรยี นในระหว่างการนำเสนอ แลว้ ขดี ✓ ลงในชอ่ งว่างท่ีตรงกับ
ระดับคะแนน
กลมุ่ ท/ี่ ชอ่ื กลมุ่ กลุ่มที่ ......................
สมาชิกในกลุ่ม 1. ..................................................เลขที่ .............

2. ..................................................เลขท่ี ............
3.....................................................เลขที่ ..............
4. ...................................................เลขที่ ..............

ลำดบั ที่ รายการประเมิน คุณภาพการปฏิบตั ิ
4321

1 นำเสนอเนอื้ หาในผลงานได้ถูกตอ้ ง
2 การนำเสนอมีความน่าสนใจ
3 ความเหมาะสมกบั เวลา
4 ความกลา้ แสดงออก
5 บุคลิกภาพ น้ำเสียงเหมาะสม

รวม

ลงช่อื ................................................ผู้ประเมนิ
(นางสาวบณุ รดา สงิ ห์วิชยั )

เกณฑ์การใหค้ ะแนน เกณฑก์ ารตดั สินคุณภาพ

ปฏบิ ัติงานสมบรู ณ์ ชัดเจน = 4 คะแนน ช่วงคะแนน ระดบั คุณภาพ
ปฏบิ ัตงิ านยังมีข้อบกพร่องเล็กน้อย = 3 คะแนน
ปฏิบตั งิ านมขี ้อบกพรอ่ งเปน็ สว่ นใหญ่ = 2 คะแนน 17 - 20 ดมี าก
ปฏิบตั งิ านมขี ้อบกพร่องมาก = 1 คะแนน
13 - 16 ดี

9 - 12 พอใช้

5 - 8 ปรับปรุง

แผนการจัดการเรยี นรทู้ ี่ 2

กลุม่ สาระการเรยี นรวู้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

รายวชิ าเพม่ิ เติม เคมี 3 ว30223 ภาคเรยี นที่ 1 ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปีท่ี 5
เวลา 18 ชวั่ โมง
หน่วยการเรยี นร้ทู ่ี 1แก๊สและสมบัติของแก๊ส เวลา 2 ช่วั โมง

เร่อื งความสัมพันธร์ ะหว่างปริมาตรและอุณหภูมิของแก๊ส (กฎของชารล์ )

ครูผู้สอน นางสาวบณุ รดา สิงห์วิชัย

1. สาระการเรียนรแู้ ละผลการเรียนรู้
สาระที่ 5 สาระเคมี

1. เข้าใจโครงสร้างอะตอม การจัดเรียงธาตุในตารางธาตุ สมบัติของธาตุ พันธะเคมีและสมบัติ

ของสาร แก๊สและสมบัติของแก๊ส ประเภทและสมบัติของสารประกอบอินทรีย์และพอลิเมอร์ รวมท้ังการนำ

ความรูไ้ ปใชป้ ระโยชน์

ผลการเรยี นรู้

1.อธิบายความสัมพันธ์และคำนวณปริมาตร ความดัน หรืออุณหภูมิของแก๊สที่ภาวะต่าง ๆ ตาม
กฎของบอยล์ กฎของชารล์ กฎของเกย์-ลสู แซก

2. สาระสำคญั /ความคิดรวบยอด
พฤติกรรมของแก๊ส และความสัมพันธ์ระหว่าง ปริมาตร ความดัน และอุณหภูมิของแก๊สอธิบาย ได้

ด้วยกฎของบอยล์ กฎของชาร์ล กฎของเกย์-ลูสแซก และกฎรวมแก๊ส ซึ่งสามารถนำมาใช้ ในการคำนวณ

ปรมิ าตร ความดนั หรืออณุ หภูมิของแก๊สท่ภี าวะตา่ ง ๆ ได้
เม่ือความดันและจำนวนโมลของแก๊สคงที่ ปริมาตรจะแปรผันตรงกับอุณหภูมิในหน่วยเคลวิน

ความสัมพันธน์ ีเ้ รยี กว่า กฎของชารล์ ซึ่งสามารถเขียนสมการไดด้ งั น้ี

V∝ T
V=ค่าคงท่ี xT

V
T= คา่ คงที่
ความสัมพันธ์ตามกฎของชาร์ล อาจเขยี นอยูใ่ นรปู ท่ีสามารถใช้คำนวณปรมิ าตรหรอื อุณหภมู ิของแกส๊ ท่ี

สองสภาวะไดด้ ังนี้

V1 = V2
T1 T2
เม่ือ V1และ V2 คือปริมาตรของแกส๊ ที่มีอุณหภูมิT1 และ T2 ตามลำดับ ท่ีความดันและจำนวนโมลคง

ที่

3. จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้
3.1 ด้านความรู้ (K)
1. นักเรยี นอธบิ ายความสัมพนั ธ์ระหว่างปรมิ าตรและอณุ หภมู ิของแก๊สได้
3.2 ด้านทกั ษะ/กระบวนการคิด (P)
1. นกั เรียนสามารถคำนวณปรมิ าตรหรอื อณุ หภมู ิ โดยใช้ความสัมพันธ์ตามกฎของชารล์ ได้

2. นักเรียนสามารถทำการทดลองเร่ืองศึกษาความสัมพันธ์ระหวา่ งปริมาตรและอุณหภูมิของ

อากาศได้

3.3 ด้านคุณลกั ษณะอันพงึ ประสงค์ (A)
1. นักเรยี นมีความรับผดิ ชอบตอ่ งานทไี่ ดร้ บั มอบหมายและสามารถทำงานร่วมกบั ผู้อ่ืนได้

4. สาระการเรียนรู้

4.1 ความสัมพันธ์ระหวา่ งปริมาตรและอุณหภมู ิของแก๊ส
4.2 การคำนวณหาปรมิ าตรหรืออณุ หภมู ติ ามกฎของชารล์
5. สมรรถนะสำคญั ของผเู้ รยี น
5.1 ความสามารถในการส่อื สาร
5.2 ความสามารถในการคิด
5.3 ความสามารถในการแกป้ ัญหา
6. คณุ ลักษณะอันพึงประสงค์
6.1 มวี นิ ยั
6.2 ใฝเ่ รียนรู้
6.3 ม่งุ ม่นั ในการทำงาน
7. กจิ กรรมการเรยี นรู้ (2 ชั่วโมง)
ใช้วธิ กี ารสอนแบบ 5E Learning
7.1 ขน้ั สร้างความสนใจ (Engagement)

1. ครูทบทวนความสัมพันธ์ระหว่างปริมาตรและความดันของแก๊ส ตามกฎของบอยล์ โดยใช้

ตัวอยา่ งโจทย์คำนวณ ดังนี้

Ex. แก๊สชนิดหน่ึงบรรจุในภาชนะขนาด 2.5 L ท่ีความดัน 2 atm ถ้าแก๊สท่ีความดัน 1 atm จะต้องบรรจุใน

ภาชนะกม่ี ลิ ลิลิตร

วธิ ที ำ

ถา้ 1 ลติ ร เท่ากับ 1000 มิลลลิ ิตร

ดงั นัน้ 2.5 ลิตรจะเทา่ กับ 2500 มลิ ลลิ ติ ร

จาก P1V1= P2V2

แทนค่าจะได้ (2 atm)(2500 cm3) =(1 atm)V2

V2 = (2 atm)(2500.0 cm3)

1atm
V2 = 5000 cm3

ดังนน้ั แกส๊ ชนดิ นี้จะต้องบรรจุในภาชนะ 5000 มิลลิลิตร

2. ครใู ชค้ ำถามเพื่อเป็นการเชอื่ มโยงเข้าเนอ้ื หาว่า

- หากอุณหภูมิของแก๊สเปลี่ยนแปลง ปริมาตรของแก๊สจะเปล่ียนแปลงหรือไม่ อย่างไร

(แนวคำตอบ คอื ตามความคิดเห็นของผ้เู รียน จากนนั้ สรปุ วา่ “นกั เรยี นจะได้คำตอบจากการทดลองต่อไปน้ี”)

7.2 ข้นั สำรวจและค้นหา (Exploration)

1. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 3-4 คน คละตามความสามารถของผู้เรียน เพ่ือทำการทดลอง

ศกึ ษาความสัมพันธ์ระหว่างปรมิ าตรและอณุ หภมู ิของอากาศ (กลมุ่ เดิม)

2. นักเรียนแต่ละกลุ่มส่งตัวแทนรับอุปกรณ์การทดลอง กลุ่มละ 1 ชุด ประกอบด้วย ขวด

พลาสติกใสบีกเกอร์ขนาด 500 mL น้ำ น้ำยาล้างจาน น้ำร้อน(อุณหภูมิประมาณ 60 องศาเซลเซียส) น้ำแข็ง

และใบรายงานผลการทดลองกิจกรรมการทดลองศกึ ษาความสมั พนั ธ์ระหวา่ งปรมิ าตรและอณุ หภมู ิขิงอากาศ

3. นักเรียนลงมือปฏิบัติการทดลองตามขั้นตอนการทดลองในหนังสือเรียนวิชาเคมี เล่ม 3

หนา้ 12 และบันทึกผลการทดลองลงในใบรายงานผลการทดลอง

7.3 ขนั้ อธิบายและลงข้อสรุป (Explanation)

1. นักเรียนแต่ละกลุ่มนำเสนอผลการทดลองหน้าชั้นเรียนทีละกลุ่มเพ่ือแลกเปล่ียนความ

คิดเห็นกนั จนครบทุกกลมุ่

2. นกั เรยี นและครรู ว่ มกนั อภิปรายลงข้อสรปุ เกยี่ วกับการทดลอง พร้อมทั้งครูอธบิ ายเพมิ่ เตมิ

ในสว่ นทยี่ ังไม่ครอบคลุมเนือ้ หาจนไดข้ ้อสรุปดังนี้ “ท่ีความดันและจำนวนโมนของอากาศคงที่ ปริมาตรของ

อากาศเพ่ิมข้นึ เม่อื อณุ หภูมิของอากาศเพ่ิมขึน้ และปรมิ าตรของอากาศลดลงเม่ืออุณหภูมิของอากาศลดลง”

7.4 ข้ันขยายความรู้ (Elaboration)

1. นักเรียนรับความรู้เพ่ิมเติมเก่ียวกับความสัมพันธ์ระหว่างปริมาตรและอุณหภูมิของแก๊สที่ได้

จากการศึกษาของ ชาก-อาแลกซองดร์-เซซา ชาร์ลครูแจกกระดาษกราฟ จากน้ันให้ศึกษากราฟความสัมพันธ์

ระหว่างปริมาตรและอุณหภูมิของแก๊ส โดยให้ทำกิจกรรมท่ี 7.3 กราฟความสัมพันธ์ระหว่างปริมาตรและ

อณุ หภูมขิ องแกส๊

2. นักเรยี นและครูร่วมกันอภิปรายผลการทำกิจกรรมโดยใช้คำถามท้ายกิจกรรมจนได้ขอ้ สรุป

ดงั น้ี “ความสัมพันธ์ระหว่างปรมิ าตรและอณุ หภูมิของแก๊สได้กราฟเสน้ ตรง มีสมการแสดงความสมั พันธ์ดังน้ี y

= 0.39x + 106 ซงึ่ มจี ุดตัดแกน x ที่ -273 องศาเซลเซียส”

3. นักเรยี นและครูรว่ มกนั ตอบคำถามชวนคิดวา่ “นักเรยี นคิดวา่ อตั ราสว่ นระหวา่ งปรมิ าตร

และอุณหภมู ิของแกส๊ ในหน่วยองศาเซลเซียสหรือเคลวินแตกตา่ งกันอย่างไร” (แนวคำตอบ คอื อัตราสว่ น

ระหว่างปรมิ าตรและอุณหภมู ิของแก๊สในหนว่ ยองศาเซลเซียสจะไดค้ ่าไม่คงท่ี แต่อัตราส่วนระหวา่ งปรมิ าตร

และอุณหภมู ขิ องแกส๊ ในหนว่ ยเคลวินจะได้ค่าคงท)่ี

4. นักเรียนรบั ความรู้เพิ่มเติมเก่ียวกับความสัมพันธ์ระหว่างปริมาตรกับอณุ หภมู ิในหน่วยเคล

วนิ จนได้ข้อสรุปดงั น้ี เม่อื ความดันและจาํ นวนโมลของแก๊สคงที่ ปริมาตรจะแปรผนั ตรงกับอุณหภูมิในหน่วยเคล

วิน ความสัมพันธ์นเ้ี รยี กวา่ กฎของชาร์ลซึง่ สามารถเขียนสมการได้ดงั นี้

V∝ T

V=ค่าคงที่ xT
V
T= ค่าคงท่ี
ความสมั พันธ์ตามกฎของชารล์ อาจเขียนอยใู่ นรูปที่สามารถใชค้ ำนวณปรมิ าตรหรอื อุณหภมู ขิ องแกส๊ ที่

สองสภาวะได้ดังน้ี

V1 = V2
T1 T2
เมื่อ V1และ V2 คือปริมาตรของแก๊สที่มีอุณหภูมิT1 และ T2 ตามลำดับ ท่ีความดันและจำนวนโมลคง

ท่ี

5. นักเรียนและครูร่วมกันคำนวณหาปริมาตร หรืออุณหภูมิของแก๊ส โดยใช้ความสัมพันธ์ตาม

กฎของชารล์ และยกตัวอยา่ งการคํานวณประกอบการอธบิ าย

Ex.แก๊สไนโตรเจน (N2) ในกระบอกลูกสูบปิด ปริมาตร 250 มิลลิลิตร ที่อุณหภูมิ 373 เคลวิน เมื่อทำให้อุณหภูมิ
ลดลงเป็น 273 เคลวิน โดยความดันของแก๊สไม่เปล่ียนแปลง ปรมิ าตรสดุ ทา้ ยของแก๊สเป็นเท่าใด

วธิ ที ำ

จาก V1 = V2
T1 T2

แทนคา่ จะได้ 250 mL = V2 K
373 K 273

V2 = (250mL)(273K)

= 183 mL 373 K

ดงั นั้น แก๊สมีปรมิ าตร 183 มิลลิลติ ร

7.5 ขน้ั ประเมนิ ผล (Evaluation)

1.นกั เรียนแต่ละกลุ่มแข่งขันคำนวณหาปริมาตร หรืออุณหภูมิของแก๊สโดยใช้ความสัมพันธต์ ามกฎของ
ชาร์ลโดยกลุ่มใดตอบคำถามได้ถูกต้อง และมีคะแนนมากท่ีสุด กลุ่มนั้นจะเป็นผู้ชนะ โดยจะเก็บคะแนนจนจบ
บทครใู ชก้ ารนำเสนอเกมผา่ นโปรแกรม Microsoft Power Point

2. นกั เรียนสรปุ ส่ิงทีไ่ ดเ้ รยี นรู้ เกี่ยวกบั ความสัมพันธ์ระหวา่ งปรมิ าตรและอุณหภมู ิของแกส๊ ลงในสมุด

3.นกั เรยี นรบั ใบงาน เรอื่ ง กฎของบอยส์และกฎของชาร์ล เพอ่ื ทำเปน็ การบา้ นส่งในคาบถดั ไป

8. สื่อและแหลง่ เรยี นรู้

8.1 อุปกรณ์การทดลองต่อกล่มุ ดงั นี้

- ขวดพลาสติกใส - บกี เกอร์ขนาด 500 mL

- นำ้ - นำ้ ยาล้างจาน

- น้ำร้อน(อุณหภูมปิ ระมาณ 60 องศาเซลเซียส) - น้ำแข็ง

8.2 ใบรายงานผลการทดลองกิจกรรมการทดลองศึกษาความสมั พนั ธ์ระหวา่ งปริมาตรและอุณหภมู ิขงิ

อากาศ

8.3 ใบงาน เร่ือง กฎของบอยส์ และกฏของชาร์ล

8.4 PowerPoint เกมตอบคำถาม เร่ือง ความสมั พันธ์ระหว่างปรมิ าตรและอุณหภูมขิ องแก๊ส

8.5 หนังสือเรียนรายวิชาวิทยาศาสตร์เพ่ิมเติมเคมี เล่ม 3 สสวท. (ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษา

ข้นั พนื้ ฐาน พ.ศ. 2551 ฉบบั ปรับปรุง พ.ศ. 2560)

8.6 แหลง่ สืบค้นข้อมลู ออนไลน์ https://proj14.ipst.ac.th/m4-6-chem/m5-chem-

book3/chem-m5b3-003/

9. การวัดประเมนิ ผล

จุดประสงค์ วิธกี ารวัด/เครือ่ งมือวัด เกณฑก์ ารประเมนิ

1. ดา้ นความรู้ (K) -ได้คะแนนรอ้ ยละ

1.นักเรียนอธิบายความสัมพันธ์ -การตอบคำถาม -ข้อคำถาม 70 ขน้ึ ไป

ระหวา่ งปริมาตรและอณุ หภูมขิ องแก๊สได้ -การนำเสนอหน้า -แบบประเมิน -ไดค้ ะแนนในระดับ

ชน้ั เรียน การนำเสนอ 3 (ดี) ข้นึ ไป

2. ดา้ นทกั ษะ/กระบวนการคิด (P)

1. นักเรียนสามารถคำนวณปริมาตร -ตรวจใบงาน -ใบงาน เรอ่ื ง -ไดค้ ะแนนรอ้ ยละ

หรืออุณหภูมิ โดยใช้ความสัมพันธ์ตามกฎ กฎของบอยส์ 70 ขึน้ ไป
และกฏของ
ของชารล์ ได้ ชารล์ -ได้คะแนนในระดบั
2. นักเรียนสามารถทำการทดลอง -การทำการทดลอง -แบบสงั เกต 3 (ดี) ขน้ึ ไป
การทดลอง
เรื่อ งศึ ก ษ าค วาม สั ม พั น ธ์ระห ว่าง

ปรมิ าตรและอณุ หภมู ิของอากาศได้

3. ดา้ นคณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์ (A) -การสงั เกต -แบบประเมิน -ได้คะแนนในระดับ

1.นกั เรยี นมีความรบั ผดิ ชอบต่องาน คณุ ลกั ษณะอนั 3 (ด)ี ขึน้ ไป

ท่ีได้รบั มอบหมายและสามารถทำงาน พึงประสงค์

ร่วมกับผู้อ่นื ได้

10. บันทกึ หลังการสอน
ผลการเรียนรู้

............................................................................................................................. ...................................
............................................................................................... .................................................................
............................................................................................................................. ...................................
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ปัญหาและอปุ สรรค
............................................................................................................................. ...................................
................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ...................................
............................................................................................................................. ...................................

ขอ้ เสนอแนะ/แนวทางแก้ไข
................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ...................................
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชื่อ……………………………………………….
(นางสาวบุณรดา สงิ หว์ ิชัย)
ครูผสู้ อน

ความคดิ เห็น / ข้อเสนอแนะของหัวหนา้ กลมุ่ สาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ...................................
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชื่อ……………………………………………….
(นางจนั เพญ็ พนู สวุ รรณ)

หวั หนา้ กล่มุ สาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
ความคดิ เหน็ / ข้อเสนอแนะของรองผู้อำนวยการกล่มุ บริหารวิชาการ
............................................................................................................................. ...................................
............................................................................................................................................................... .
……………………………………………………………………………………………………………………………………………….

ลงชอ่ื ……………………………………………….
()
รองผู้อำนวยการกล่มุ บรหิ ารวิชาการ







แบบประเมนิ ความรู้

คำช้ีแจง ประเมนิ โดยการตรวจการบันทึกผลการทดลองเรื่อง…………………………………………………………
ชนั้ มัธยมศึกษาปที ่ี 5/4

คะแนน คะแนน คะแนน คะแนนรวม
ความ ความ ความ

เลขท่ี ชอ่ื - นามสกุล ถูกต้อง เรียบร้อย ตรงตอ่ เวลา

ของเน้ือหา ของงาน (2) (10)
(6) (2)

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

คะแนน คะแนน คะแนน คะแนนรวม
ความ ความ ความ

เลขที่ ช่ือ - นามสกุล ถกู ต้อง เรียบร้อย ตรงตอ่ เวลา

ของเน้อื หา ของงาน (2) (10)
(6) (2)

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

ลงช่อื ................................................ผู้ประเมนิ
(นางสาวบณุ รดา สงิ ห์วชิ ยั )

แบบสังเกตพฤติกรรมนกั เรียน เพ่อื การประเมินคณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์

คำชี้แจง การบันทกึ ใหท้ ำเคร่ืองหมาย / ลงในช่องทตี่ รงกับพฤตกิ รรมที่เกดิ ขน้ึ จริง

เลขท่ี ชือ่ - นามสกลุ พฤติกรรมการแสดงออก

1 มวี ินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมน่ั ในการทำงาน
2
3 321032103210
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26

เลขที่ ชือ่ - นามสกุล พฤติกรรมการแสดงออก

27 มวี ินยั ใฝ่เรียนรู้ มงุ่ มัน่ ในการทำงาน
28
29 321032103210
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40

ลงชอ่ื ................................................ผู้ประเมิน

(นางสาวบณุ รดา สิงห์วชิ ัย)

เกณฑก์ ารให้คะแนน

มวี นิ ยั =ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณ ฑ์ ระเบียบ ข้อบังคับของครอบครัวและโรงเรียน

ตรงต่อเวลาในการปฏบิ ัติกิจกรรมต่าง ๆ ในชวี ิตประจำวนั และรบั ผดิ ชอบในการทำงาน

ใฝเ่ รยี นรู้ =แสวงหาข้อมูลจากแหล่งการเรียนรูต้ ่าง ๆมีการจดบันทึกความรู้อย่างเป็นระบบสรุปความรู้

ไดอ้ ย่างมีเหตุผล

มงุ่ มน่ั ใน = มีความตงั้ ใจและพยายามในการทำงานที่ได้รับมอบหมายมีความอดทนและไม่

การทำงาน ทอ้ แทต้ ่ออปุ สรรคเพื่อใหง้ านสำเรจ็ เกณฑก์ ารตดั สินคุณภาพ

หมายเหตุ : ปฏิบัตหิ รอื แสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 3 คะแนน ระดับ ช่วงคะแนน
ปฏิบตั ิหรือแสดงพฤติกรรมอย่างบ่อยคร้งั ให้ 2 คะแนน คุณภาพ
ปฏิบตั ิหรือแสดงพฤตกิ รรมอยา่ งบางครง้ั ให้ 1 คะแนน ไดค้ ะแนนรวมระหว่าง 7-9 คะแนน
ปฏบิ ตั หิ รือแสดงพฤตกิ รรมอย่างน้อยคร้ัง ให้ 0 คะแนน ดเี ยี่ยม ไดค้ ะแนนรวมระหวา่ ง 4-6 คะแนน
ได้คะแนนรวมระหว่าง 2-3 คะแนน
ดี ไดค้ ะแนนรวมระหว่าง 0-1 คะแนน
ผา่ น
ไม่ผา่ น

แบบสงั เกตพฤตกิ รรมการทดลอง

จุดประสงค์ : เพื่อวดั ความสามารถและทกั ษะในการปฏิบตั ิการทดลอง

การทดลองเร่อื งศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความดันและปรมิ าตรของอากาศ

กลมุ่ ท/่ี ชอ่ื กลุ่ม กลุ่มที่ ……………………

สมาชกิ ในกลมุ่ 1. ………………………………………………… เลขท่ี …………

2. ……………………………………………….. เลขที่ …………

3………………………………………………… เลขท่ี ………..

4………………………………………………… เลขท่ี ………..

คำช้ีแจงให้กาเครื่องหมายถูก (√) ลงในช่องระดับคุณภาพ ที่ตรงกับระดับคุณภาพการปฏิบัติของผู้เรียนตาม

แบบบันทึกรายงานการปฏบิ ัติทกั ษะการทดลอง

รายการท่ปี ระเมนิ ระดับคณุ ภาพ
4321

1. เลอื กใช้เครือ่ งมือและอุปกรณ์การทดลองไดอ้ ย่างถูกต้อง

2. ตรวจเชค็ เคร่ืองมอื และอุปกรณ์การทดลองก่อนการทดลอง

3. ใชเ้ คร่ืองมอื และอปุ กรณก์ ารทดลองได้อย่างถูกตอ้ งตรงตามประเภทของงาน

4. ปฏิบัติตามข้ันตอนการทดลองไดอ้ ย่างถูกต้อง

5. ผลการทดลองมีความถกู ตอ้ งชดั เจน

6. ปฏิบัตกิ ารทดลองได้แล้วเสรจ็ ภายในเวลาท่กี ำหนด

7. ทำความสะอาดเครื่องมอื และอุปกรณก์ ารทดลองภายหลงั ส้ินสดุ การทดลอง

8. มกี ารบนั ทกึ ผลการทดลองทถี่ กู ต้องและชัดเจน

9. สรปุ และอภิปรายผลการทดลองไดอ้ ย่างถกู ต้องและเหมาะสม

10. มกี ารรายงานผลการทดลอง

รวมคะแนน

เกณฑ์การใหค้ ะแนน = 4 คะแนน ลงชอ่ื ................................................ผู้ประเมนิ
= 3 คะแนน (นางสาวบณุ รดา สงิ ห์วิชัย)
ปฏบิ ัตกิ ารทดลองถูกต้องครบถ้วน = 2 คะแนน
ปฏบิ ัตกิ ารทดลองยังมีข้อบกพรอ่ งเล็กน้อย = 1 คะแนน เกณฑก์ ารตัดสินคณุ ภาพ
ปฏิบตั ิการทดลองมขี ้อบกพร่องเปน็ ส่วนใหญ่
ปฏบิ ตั ิการทดลองมีข้อบกพร่องมาก ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ
31 - 40 ดีมาก
21 - 30 ดี
11 - 20 พอใช้
1–10 ปรบั ปรุง

แบบประเมินการนำเสนอผลงานหนา้ ช้นั เรยี น

คำช้แี จง: ให้ ผูส้ อน สงั เกตพฤติกรรมของนักเรยี นในระหว่างการนำเสนอ แลว้ ขดี ✓ ลงในชอ่ งว่างท่ีตรงกับ
ระดับคะแนน
กลมุ่ ท/ี่ ชอ่ื กลมุ่ กลุ่มที่ ......................
สมาชิกในกลุ่ม 1. ..................................................เลขที่ .............

2. ..................................................เลขท่ี ............
3.....................................................เลขที่ ..............
4. ...................................................เลขที่ ..............

ลำดบั ที่ รายการประเมิน คุณภาพการปฏิบตั ิ
4321

1 นำเสนอเนอื้ หาในผลงานได้ถูกตอ้ ง
2 การนำเสนอมีความน่าสนใจ
3 ความเหมาะสมกบั เวลา
4 ความกลา้ แสดงออก
5 บุคลิกภาพ น้ำเสียงเหมาะสม

รวม

ลงช่อื ................................................ผู้ประเมนิ
(นางสาวบณุ รดา สงิ ห์วิชยั )

เกณฑ์การใหค้ ะแนน เกณฑก์ ารตดั สินคุณภาพ

ปฏบิ ัติงานสมบรู ณ์ ชัดเจน = 4 คะแนน ช่วงคะแนน ระดบั คุณภาพ
ปฏบิ ัตงิ านยังมีข้อบกพร่องเล็กน้อย = 3 คะแนน
ปฏิบตั งิ านมขี ้อบกพรอ่ งเปน็ สว่ นใหญ่ = 2 คะแนน 17 - 20 ดมี าก
ปฏิบตั งิ านมขี ้อบกพร่องมาก = 1 คะแนน
13 - 16 ดี

9 - 12 พอใช้

5 - 8 ปรับปรุง

แผนการจดั การเรียนรทู้ ี่ 3

กลมุ่ สาระการเรยี นรวู้ ิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

รายวชิ าเพมิ่ เติม เคมี 3 ว30223 ภาคเรยี นที่ 1 ชน้ั มธั ยมศึกษาปีท่ี 5
เวลา 18 ชวั่ โมง
หน่วยการเรียนร้ทู ี่ 1แก๊สและสมบตั ิของแก๊ส
เวลา 3 ชั่วโมง
เรื่องความสัมพนั ธร์ ะหว่างความดนั และอุณหภูมขิ องแกส๊ (กฎของเกย-์ ลูสแซก)

ความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งปริมาตร ความดัน และอณุ หภูมขิ องแก๊ส (กฎรวมแกส๊ )

ครูผสู้ อน นางสาวบณุ รดา สิงหว์ ิชัย

1. สาระการเรียนร้แู ละผลการเรยี นรู้
สาระท่ี 5 สาระเคมี
1. เข้าใจโครงสร้างอะตอม การจัดเรียงธาตุในตารางธาตุ สมบัติของธาตุ พันธะเคมีและสมบัติ

ของสาร แก๊สและสมบัติของแก๊ส ประเภทและสมบัติของสารประกอบอินทรีย์และพอลิเมอร์ รวมทั้งการนำ

ความรู้ไปใช้ประโยชน์

ผลการเรยี นรู้
1.อธิบายความสัมพันธ์และคำนวณปริมาตร ความดัน หรืออุณหภูมิของแก๊สที่ภาวะต่าง ๆ ตาม

กฎของบอยล์ กฎของชาร์ล กฎของเกย์-ลสู แซก
2. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด

พฤติกรรมของแก๊ส และความสัมพันธ์ระหว่าง ปริมาตร ความดัน และอุณหภูมิของแก๊สอธิบาย ได้
ด้วยกฎของบอยล์ กฎของชาร์ล กฎของเกย์-ลูสแซก และกฎรวมแก๊ส ซ่ึงสามารถนำมาใช้ ในการคำนวณ
ปรมิ าตร ความดัน หรอื อณุ หภมู ขิ องแกส๊ ทภี่ าวะตา่ ง ๆ ได้

เม่ือปริมาตรและจำนวนโมลของแก๊สคงท่ี ความดันจะแปรผันตรงกับอุณหภูมิในหน่วยเคลวิน
ความสัมพันธ์น้เี รยี กวา่ กฎของเกย-์ ลสู แซกซง่ึ สามารถเขียนสมการไดด้ ังนี้

P∝ T
P=คา่ คงที่ xT
TP= คา่ คงที่

ความสัมพันธ์ตามกฎของเกย์-ลูสแซก อาจเขียนอยู่ในรูปที่สามารถใช้คำนวณปริมาตรหรืออุณหภูมิ

ของแกส๊ ท่สี องสภาวะไดด้ ังนี้

P1 = P2
T1 T2
เมอื่ P1และ P2 คอื ความดันของแกส๊ ทีม่ อี ุณหภมู ิT1 และ T2 ตามลำดบั ทป่ี ริมาตรและจำนวนโมล

คงที่

เมอ่ื รวมกฎของบอยล์ กฎของชารล์ และกฎของเกย์-ลสู แซก จะได้ความสมั พนั ธ์ดงั นี้

V∝ T
P

V = T xค่าคงท่ี
P

PV =คา่ คงที่
T
ความสัมพันธ์ระหว่างปริมาตร ความดัน และอุณหภูมิน้ี เรียกว่า กฎรวมแก๊ส ซ่ึงอาจเขียนอยู่ในรูปที่

สามารถใชค้ ำนวณปรมิ าตร ความดนั หรอื อุณหภูมขิ องแก๊สท่ีสองสภาวะได้ ดังนี้

P1V1 = P2V2
T1 T2
3. จดุ ประสงค์การเรียนรู้

3.1 ดา้ นความรู้ (K)

1. นกั เรยี นอธบิ ายความสัมพันธ์ระหวา่ งความดันและอณุ หภมู ิของแก๊สได้

2. นกั เรยี นอธิบายความสมั พนั ธ์ระหวา่ งปริมาตร ความดัน และอณุ หภมู ิของแก๊สได้

3.2 ดา้ นทักษะ/กระบวนการคิด (P)

1. นักเรียนสามารถคำนวณความดันหรืออุณหภูมิ โดยใช้ความสัมพันธ์ตามกฎของเกย์-

ลสู แซกและกฎรวมแก๊สได้

3.5 ดา้ นคุณลกั ษณะอันพึงประสงค์ (A)
1. นกั เรียนมคี วามรับผิดชอบตอ่ งานทีไ่ ด้รบั มอบหมายและสามารถทำงานรว่ มกับผู้อื่นได้

4. สาระการเรยี นรู้

4.1 ความสัมพันธ์ระหวา่ งความดันและอุณหภมู ขิ องแกส๊
4.2 การคำนวณหาความดันหรืออณุ หภูมิตามกฎของเกย-์ ลูสแซก
5. สมรรถนะสำคัญของผ้เู รียน
5.1 ความสามารถในการส่ือสาร
5.2 ความสามารถในการคิด
5.3 ความสามารถในการแก้ปัญหา
6. คุณลักษณะอันพงึ ประสงค์
6.1 มีวนิ ัย
6.2 ใฝเ่ รยี นรู้
6.3 มงุ่ มนั่ ในการทำงาน

7. กิจกรรมการเรียนรู้ (3ชั่วโมง)

ใช้วธิ กี ารสอนแบบ 5E Learning

7.1 ขัน้ สร้างความสนใจ (Engagement)

1. นักเรียนทบทวนความสัมพันธ์ระหว่างปริมาตรและอุณหภูมิของแก๊ส ตามกฎของชาร์ล โดยใช้

ตวั อยา่ งโจทย์คำนวณ ดังนี้

Ex. แก๊สชนิดหน่ึงมีความดัน 2 บรรยากาศ อุณหภูมิ 5 องศาเซลเซียส บรรจุไว้ในภาชนะที่ยืดหยุ่นได้ เม่ือนำ

ภาชนะบรรจุแก๊สน้ีไปจุ่มลงในของเหลวที่กำลังเดือด ที่ความดันคงที่ ปริมาตรของแก๊สจะขยายตัวจาก 50.0

มลิ ลลิ ติ ร เปน็ 120.0 มิลลิลิตรที่อุณหภมู กิ อ่ี งศาเซลเซยี ส

วิธที ำ

จาก V1 = V2
T1 T2

แทนคา่ จะได้ 50 mL 120 mL
(5+273) K = T2

T2 = (120.0 mL)(278K )

70.0mL
T2 = 667.2K

ดงั นั้น แกส๊ มอี ุณหภมู ิ 394.2 องศาเซลเซียส

2. นักเรียนสังเกตกระป๋องสเปรย์ที่ครูนำมาให้ พร้อมทั้งให้นักเรียนอ่านวิธีใช้ให้ละเอียดครูเขียน

คำตอบบนกระดาน จากนน้ั ใช้คำถามเพ่อื เป็นการกระตนุ้ ผ้เู รยี น ดงั น้ี

- เพราะเหตุใดจึงไม่ควรทิ้งไว้ไม่ให้เกิน 50 องศาเซลเซียส (แนวคำตอบ คือ กระป๋อง

อาจจะเกดิ ระเบดิ )

- การที่กระป๋องระเบิดเกิดจากปัจจัยใด (แนวคำตอบ คอื ครูยังไม่เฉลย พร้อมทั้งบอกว่า

เราจะไดศ้ กึ ษาในคาบนี้)

7.2 ข้นั สำรวจและค้นหา (Exploration)

1. นักเรียนแต่ละกลุ่มพิจารณาข้อมูลในตาราง 7.2 ความดัน อุณหภูมิ และอัตราส่วนความดันต่อ

อุณหภูมิ เมอ่ื ปริมาตรและจำนวนโมลของแกส๊ คงที่

2. นักเรียนและครรู ่วมกนั ศึกษาความสัมพนั ธต์ ามกฎของเกย์-ลสู แซก ตามตาราง 7.2

7.3 ขน้ั อธิบายและลงข้อสรุป (Explanation)

1. นักเรียนและครูรว่ มกนั อภปิ รายจนไดข้ อ้ สรุป ดังน้ี

- เม่ือปริมาตรและจำนวนโมลของแก๊สคงท่ี ความดันจะแปรผันตรงกับอุณหภูมิในหน่วย
เคลวิน ความสัมพันธน์ ีเ้ รยี กวา่ กฎของเกย-์ ลสู แซกซง่ึ สามารถเขียนสมการไดด้ งั นี้

P∝ T
P=ค่าคงท่ี xT
P
T= คา่ คงที่

ความสมั พนั ธ์ตามกฎของเกย์-ลูสแซก อาจเขียนอยู่ในรูปทสี่ ามารถใช้คำนวณหาความดันหรืออุณหภมู ิ

ของแกส๊ ที่สองสภาวะไดด้ งั นี้

P1 = P2
T1 T2

เมื่อ P1และ P2 คือความดันของแก๊สท่ีมีอุณหภูมิT1 และ T2 ตามลำดับ ที่คปริมาตรและจำนวน
โมลคงที่

7.4 ข้นั ขยายความรู้ (Elaboration)

1. นักเรียนตอบคำถามเดิมในข้ันท่ี 1 คือ การที่กระป๋องระเบิดเกิดจากปัจจัยใด (แนวคำตอบ คือ

เกิดจากความดนั ของแก๊สภายในกระป๋องสเปรย์เพิ่มขึ้น เนื่องจากได้รบั อุณหภมู ิ)

2. นักเรียนรับความรู้เพิ่มเติมจนไดข้ ้อสรปุ ดังนี้
- หากนำกระป๋องสเปรย์ซ่ึงมีการบรรจุแก๊สอยู่ว่างไว้ใกล้เปลวไฟจะทำให้อุณหภูมิของ

แก๊สภายในกระป๋องสูงข้ึนซึ่งตามกฎของชาร์ลควรมปี รมิ าตรเพิ่มขน้ึ แต่เน่ืองจากผนงั กระปอ๋ งสเปรย์ไม่สามารถ
ขยายตัวได้ ดังนั้น ความดันภายในกระป๋องจึงเพ่ิมขึ้นจนอาจทำให้ระเบิดได้ เน่ืองจากจำนวนโมลของแก๊ส
ภายในกระป๋องคงที่ ดังนนั้ ความดันและอุณหภูมขิ องแกส๊ จงึ มีความสัมพันธก์ นั

3. นักเรียนรวมสมการท้ังสามโดยจำนวนโมลของแก๊สคงท่ีและนําเสนอสมการรวมท่ีได้ แล้วร่วมกัน
สรุปความสัมพันธ์ของปริมาตร ความดัน และอุณหภูมิ เมื่อจำนวนโมลของแก๊สคงท่ีตามกฎรวมแก๊สจนได้
สมการดังนี้

- เม่อื รวมกฎของบอยล์ กฎของชาร์ล และกฎของเกย์-ลสู แซก จะได้ความสมั พนั ธ์ดังน้ี

V∝ T
P

V = T xค่าคงท่ี
P

PV =คา่ คงที่
T
- ความสัมพันธ์ระหว่างปริมาตร ความดัน และอุณหภูมิน้ี เรียกว่า กฎรวมแก๊ส ซ่ึงอาจ

เขียนอยู่ในรปู ท่สี ามารถใช้คำนวณปรมิ าตร ความดัน หรอื อุณหภมู ขิ องแกส๊ ทส่ี องสภาวะได้ ดังนี้

P1V1 = P2V2
T1 T2

4. นักเรียนและครูร่วมกันคำนวณหาความดัน ปรมิ าตร และอุณหภมู ิของแก๊ส โดยใช้ความสัมพนั ธต์ าม

กฎของเกย์-ลูสแซก และกฎรวมแกส๊ ครยู กตวั อยา่ งการคาํ นวณประกอบการอธิบาย

Ex. กระป๋องสเปรย์ปรับอากาศซึ่งมีความดัน 103 กิโลปาสคาล ท่ีอณุ หภูมิ 25 องศาเซลเซียสถูกโยนใส่กองไฟ

จนมอี ุณหภูมิ 928 องศาเซลเซยี ส ภายในกระปอ๋ งจะมคี วามดนั กก่ี โิ ลปาสคาล

วิธีทำ จาก P1 = P2
T1 T2

แทนค่าจะได้ 103 kPa K = (928 P2 K
(25 + 273) + 273)

P2 = (103kPa)(1201K)

298 K

= 415kPa
ดังนัน้ ภายในประป๋องจะมคี วามดัน 415กโิ ลปาสคาล
Ex. แก๊สชนิดหนง่ึ มีปริมาตร 1000 cm3ท่ีความดัน 1.0 บรรยากาศ อณุ หภูมิ 0 องศาเซลเซียส ถ้าแกส๊ ชนดิ นมี้ ี
ปริมาตรและความดันเปล่ียนเป็น 1350cm3และ 900 mmHg ตามลำดับ จงหาอุณหภูมิที่เปลี่ยนแปลงไปใน
หน่วยองศาเซลเซียส
วธิ ที ำ
ถ้าความดัน 760 mmHg เท่ากับ 1 บรรยากาศ
ดังน้นั 900 mmHg จะเทา่ กับ 1.184บรรยากาศ

จาก P1V1 = P2V2
แทนค่าจะได้ T1 T2

(1 atm) (1000 cm3) = (1.30 atm) (1350 cm3)
(273 K) T2

T2 = (1.184 atm) (1350 cm3) (273 K)
(1 atm) (1000 cm3)

T2 = 436 K – 273
= 163องศาเซลเซยี ส

ดงั น้ัน แกส๊ นีม้ ีอุณหภูมิ 163องศาเซลเซียส

7.5 ข้ันประเมินผล (Evaluation)

1.นั ก เรีย น แ ต่ ล ะ ก ลุ่ ม แ ข่ งขั น ค ำน ว ณ ห า ป ริม าต ร ค ว าม ดั น แ ล ะ อุ ณ ห ภู มิ ข อ งแ ก๊ ส

โดยใช้ความสัมพันธ์ตามกฎของเกย์-ลูสแซก และกฎรวมแก๊ส โดยกลุ่มใดตอบคำถามได้ถูกต้อง และมีคะแนน

มากท่ีสุดกลุ่มนั้นจะเป็นผู้ชนะ โดยจะเก็บคะแนนจนจบบทครูใช้การนำเสนอเกมผ่านโปรแกรม Microsoft

Power Point

2. นักเรียนสรุปสิ่งที่ได้เรียนรู้ เก่ียวกับความสัมพันธ์ระหว่างความดันและอุณหภูมิของแก๊ส และ

ความสัมพนั ธ์ระหวา่ งปรมิ าตร ความดนั และอุณหภมู ิของแก๊สลงในสมุด

3. นักเรยี นรับใบงาน เร่อื ง กฎของเกย์-ลูสแซก และ กฎรวมแก๊ส เพอ่ิ ทำเป็นการบ้านส่งในคาบถดั ไป

8. สอื่ และแหล่งเรยี นรู้

8.1 กระป๋องสเปรย์

8.2 ใบงาน เรือ่ ง กฎของเกย์-ลสู แซก และ กฏรวมแก๊ส

8.3 PowerPoint เกมตอบคำถาม เร่ือง ความสัมพันธ์ระหว่างความดันและอุณหภูมิของแก๊ส และ

ความสัมพนั ธร์ ะหวา่ งปริมาตร ความดนั และอุณหภูมิของแก๊ส

8.4 หนังสือเรียนรายวชิ าวทิ ยาศาสตร์เพิ่มเติมเคมี เล่ม 3 สสวท. (ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ัน

พื้นฐาน พ.ศ. 2551 ฉบบั ปรบั ปรงุ พ.ศ. 2560)

8.5 แหลง่ สืบคน้ ขอ้ มูลออนไลน์ https://proj14.ipst.ac.th/m4-6-chem/m5-chem-

book3/chem-m5b3-004/

9. การวดั ประเมนิ ผล

จดุ ประสงค์ วธิ กี ารวัด/เครือ่ งมือวัด เกณฑ์การประเมิน

1. ด้านความรู้ (K)

1. นักเรยี นอธิบายความสมั พนั ธ์ -การตอบคำถาม -ขอ้ คำถาม -ได้คะแนนรอ้ ยละ

ระหวา่ งความดันและอุณหภมู ิของแกส๊ 70 ข้ึนไป

ได้ -การนำเสนอหน้า

2. นักเรียนอธิบายความสัมพันธ์ระหว่าง ชน้ั เรยี น -แบบประเมินการ -ได้คะแนนในระดับ

ปรมิ าตร ความดัน และอณุ หภูมขิ องแก๊ส นำเสนอ 3 (ดี) ขนึ้ ไป

ได้

2. ด้านทกั ษะ/กระบวนการคดิ (P)

1. นักเรียนสามารถคำนวณความดัน -ตรวจใบงาน -ใบงาน เร่ือง กฎ -ได้คะแนนรอ้ ยละ

หรืออุณหภูมิ โดยใช้ความสัมพันธ์ตาม ของเกย-์ 70 ขนึ้ ไป
กฎของเกย์-ลูสแซก และกฎรวมแกส๊ ได้
ลูสแซก และ กฏ

รวมแก๊ส

จดุ ประสงค์ วิธกี ารวดั /เครื่องมือวัด เกณฑก์ ารประเมนิ
3. ดา้ นคุณลกั ษณะอันพึงประสงค์ (A)
-การสงั เกต -แบบประเมนิ -แบบประเมนิ
1.นกั เรียนมคี วามรบั ผดิ ชอบตอ่ งาน คุณลกั ษณะอนั คุณลกั ษณะอันพึง
ท่ีไดร้ ับมอบหมายและสามารถทำงาน
ร่วมกบั ผู้อ่ืนได้ พงึ ประสงค์ ประสงค์

10. บันทกึ หลังการสอน
ผลการเรียนรู้

............................................................................................................................. ...................................
............................................................................................... .................................................................
............................................................................................................................. ...................................
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ปัญหาและอปุ สรรค
............................................................................................................................. ...................................
................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ...................................
............................................................................................................................. ...................................

ขอ้ เสนอแนะ/แนวทางแก้ไข
................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ...................................
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชื่อ……………………………………………….
(นางสาวบุณรดา สงิ หว์ ิชัย)
ครูผสู้ อน

ความคดิ เห็น / ข้อเสนอแนะของหัวหนา้ กลมุ่ สาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ...................................
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชื่อ……………………………………………….
(นางจนั เพญ็ พนู สวุ รรณ)

หวั หนา้ กล่มุ สาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
ความคดิ เหน็ / ข้อเสนอแนะของรองผู้อำนวยการกล่มุ บริหารวิชาการ
............................................................................................................................. ...................................
............................................................................................................................................................... .
……………………………………………………………………………………………………………………………………………….

ลงชอ่ื ……………………………………………….
()
รองผู้อำนวยการกล่มุ บรหิ ารวิชาการ



แบบประเมนิ ความรู้

คำช้ีแจง ประเมนิ โดยการตรวจการบันทึกผลการทดลองเรื่อง…………………………………………………………
ชนั้ มัธยมศึกษาปที ่ี 5/4

คะแนน คะแนน คะแนน คะแนนรวม
ความ ความ ความ

เลขท่ี ชอ่ื - นามสกุล ถูกต้อง เรียบร้อย ตรงตอ่ เวลา

ของเน้ือหา ของงาน (2) (10)
(6) (2)

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23