แผนการจัดการเรียนรู้เคมี3 ม.5 แก๊สและสมบัติของแก๊ส

- นอกจากปฏิกิริยาทั้งสองท่ีกล่าวมาแล้ว ยังมีปฏิกิริยาอื่นท่ีมีลักษณะคล้ายกับ
ปฏกิ ริ ยิ าข้างตน้ อกี หรือไม(่ แนวคำตอบ คือ ข้ึนอยกู่ ับผเู้ รยี น)

7.2 ขั้นสำรวจและค้นหา (Exploration)
1. นักเรยี นชมภาพทีค่ รนู ำมา จากน้นั ตอบคำถามดงั นี้ “จากภาพนักเรยี นคิดว่ามีความ

เกี่ยวขอ้ งกบั การเกดิ ปฏิกริ ิยาหรอื ไม่อยา่ งไร (แนวคำตอบ คอื ขนึ้ อยู่กับผู้เรยี น)

2. จากนั้นใหน้ กั เรยี นแบ่งกลมุ่ กลุ่มละ 3-4 คน โดยให้แต่ละกลุม่ ศกึ ษาคน้ คว้าข้อมูลเกี่ยวกับ
พลังงานกอ่ กัมมันตแ์ ละทฤษฎสี ถานะแทรนซชิ นั จากหนังสือหรอื ส่ือออนไลน์

3. นักเรียนนำข้อมูลที่ได้จากการค้นคว้าทำเป็นรูปแบบต่าง ๆ ตามความคิดเห็นของแต่ละ
กลุ่ม เชน่ แผนภาพ แผนผัง เขียนบรรยาย ลงในกระดาษที่ครแู จกให้

7.3 ขน้ั อธิบายและลงข้อสรุป (Explanation)
1. สุ่มนักเรียนโดยใช้โปรแกรม Chwazi มา 3-4 กลุ่ม ให้ออกมานำเสนอเร่ืองท่ีได้ศึกษา

คน้ คว้าข้อมูลและผลงานการจัดทำข้อมูลของกล่มุ ตนเองหนา้ ชัน้ เรียนทีละกลุ่มเพอ่ื แลกเปลี่ยนความคิดเหน็ กัน
จนครบทุกกลมุ่

2. นักเรียนร่วมกันอภิปราย เร่ือง พลังงานก่อกัมมันต์และทฤษฎีสถานะแทรนซิชันโดยใช้
คำถาม ดงั น้ี

- พลังงานก่อนกัมต์ มีความหมายว่าอย่างไร (แนวคำตอบ คือ พลังงานน้อยที่สุดที่
จะทำให้การชนแลว้ เกดิ ปฏิกิริยาเคม)ี

- จากภาพการดำเนินไปของปฏิกิริยา ปฏิกิริยาใดเกิดขึ้นได้เร็วกว่ากัน เพราะเหตุใด
(แนวคำตอบ คือ ปฏิกิริยาก.เกิดเรว็ กวา่ เนือ่ งจาก ณ สถานะแทรนซิชันมคี ่าพลงั งานกอ่ กัมมนั ต์น้อยว่าปฏิกริ ยิ า
ข.)

- และจากภาพการดำเนินไปของปฏิกิริยา ปฏิกิริยาใดเป็นปฏิกิริยาคายพลังงาน
และปฏิกิริยาใดเป็นปฏิกิริยาดูดพลังงานเพราะเหตุใด (แนวคำตอบ คือ ปฏิกิริยาก. เป็นปฏิกิริยาคายพลังงาน
เน่ืองจากพลังงานของผลิตภันฑ์มีค่าน้อยกว่าพลังงานของสารต้ังต้น ∆Eจึงมีค่าเป็นลบ ส่วน ปฏิกิริยาข. เป็น
ปฏิกิรยิ าดูดพลงั งาน เน่ืองจากพลงั งานของผลติ ภันฑ์มีค่ามากกวา่ พลังงานของสารต้ังตน้ ∆E จงึ มคี า่ เปน็ บวก)

7.4 ขน้ั ขยายความรู้ (Elaboration)

1. นักเรียนค้นหาปฏิกิริยาท่ีพบได้ในชีวิตประจำวันให้ได้มากท่ีสุดจากน้ันให้นักเรียนพิจารณา

ว่าปฏกิ ิรยิ าทค่ี น้ หามานน้ั เป็นปฏิกิริยาที่ทำใหร้ สู้ กึ เย็น หรอื รู้สกึ ร้อน

2. ครูเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถามข้อสงสัยในเนื้อหา เร่ือง พลังงานก่อกัมมันต์และทฤษฎี

สถานะแทรนซิชันว่ามีส่วนไหนที่ยังไม่เข้าใจ และให้ความรู้เพ่ิมเติมในส่วนน้ัน เพ่ือจะใช้เป็นความรู้เบื้องต้น

สำหรบั การเรียนในเนอ้ื หาต่อ ๆ ไป

7.5 ขนั้ ประเมินผล (Evaluation)

1. นักเรยี นตอบคำถามตรวจสอบความเขา้ ใจ หนา้ 78

2.นักเรียนสรุปความรู้ท่ีได้เกี่ยวกับแนวคิดเกี่ยวกับการเกิดปฏิกิริยาเคมีลงในสมุดและนำมา

สง่ ในคาบถัดไป

8. ส่ือและแหลง่ เรยี นรู้

8.1 PowerPoint เร่อื ง อตั ราการเกิดปฏกิ ริ ยิ าเคมี

8.2 หนังสือเรียนรายวชิ าวทิ ยาศาสตร์เพม่ิ เตมิ เคมี เล่ม 3 สสวท. (ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ัน

พ้นื ฐาน พ.ศ. 2551 ฉบับปรับปรงุ พ.ศ. 2560)

8.3 แหลง่ สบื คน้ ขอ้ มลู ออนไลน์ https://proj14.ipst.ac.th/m4-6-chem/m5-chem-

book3/chem-m5b3-014/

9. การวดั ประเมนิ ผล

จดุ ประสงค์ วธิ ีการวัด/เครื่องมือวัด เกณฑก์ ารประเมนิ

1. ดา้ นความรู้ (K)

1. นักเรยี นสามารถแปลความหมายจากกราฟ -การตอบ -ข้อคำถาม -ได้คะแนนรอ้ ยละ

แสดงการเปลี่ยนแปลงพลังงานกับการดำเนิน คำถาม 70 ขนึ้ ไป

ไปของปฏิกิริยา และระบุได้ว่าเป็นปฏิกิริยา

ประเภทดูดพลังงานหรือคายพลังงานได้

2. ดา้ นทกั ษะ/กระบวนการคดิ (P) -ตรวจ -กิจกรรม -ได้คะแนนร้อยละ

1. นักเรียนสามารถหาค่าพลังงานที่ดูดกลืน กิจกรรม ตรวจสอบความ 70 ขึ้นไป

พลังงานที่คายออก และพลังงานรวมของ ตรวจสอบ เขา้ ใจ

ปฏิกริ ยิ าจากกราฟได้ ความเขา้ ใจ

3. ดา้ นคณุ ลกั ษณะอันพงึ ประสงค์ (A) -แบบประเมิน -ไดค้ ะแนนในระดับ

1.นักเรยี นมคี วามรบั ผิดชอบตอ่ งานท่ีไดร้ ับ -การสงั เกต คุณลักษณะอัน 3 (ดี) ขน้ึ ไป

มอบหมายและสามารถทำงานรว่ มกับผ้อู ืน่ ได้ พึงประสงค์

10. บันทกึ หลังการสอน
ผลการเรียนรู้

............................................................................................................................. ...................................
............................................................................................... .................................................................
............................................................................................................................. ...................................
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ปัญหาและอปุ สรรค
............................................................................................................................. ...................................
................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ...................................
............................................................................................................................. ...................................

ขอ้ เสนอแนะ/แนวทางแก้ไข
................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ...................................
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชื่อ……………………………………………….
(นางสาวบุณรดา สงิ หว์ ิชัย)
ครูผสู้ อน

ความคดิ เห็น / ข้อเสนอแนะของหัวหนา้ กลมุ่ สาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ...................................
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชื่อ……………………………………………….
(นางจนั เพญ็ พนู สวุ รรณ)

หวั หนา้ กล่มุ สาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
ความคดิ เหน็ / ข้อเสนอแนะของรองผู้อำนวยการกล่มุ บริหารวิชาการ
............................................................................................................................. ...................................
............................................................................................................................................................... .
……………………………………………………………………………………………………………………………………………….

ลงชอ่ื ……………………………………………….
()
รองผู้อำนวยการกล่มุ บรหิ ารวิชาการ

แบบสังเกตพฤติกรรมนกั เรียน เพ่อื การประเมินคณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์

คำชี้แจง การบันทกึ ใหท้ ำเคร่ืองหมาย / ลงในช่องทตี่ รงกับพฤตกิ รรมที่เกดิ ขน้ึ จริง

เลขท่ี ชือ่ - นามสกลุ พฤติกรรมการแสดงออก

1 มวี ินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมน่ั ในการทำงาน
2
3 321032103210
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26

เลขที่ ชือ่ - นามสกุล พฤติกรรมการแสดงออก

27 มวี ินยั ใฝ่เรียนรู้ มงุ่ มัน่ ในการทำงาน
28
29 321032103210
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40

ลงชอ่ื ................................................ผู้ประเมิน

(นางสาวบณุ รดา สิงห์วชิ ัย)

เกณฑก์ ารให้คะแนน

มวี นิ ยั =ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณ ฑ์ ระเบียบ ข้อบังคับของครอบครัวและโรงเรียน

ตรงต่อเวลาในการปฏบิ ัติกิจกรรมต่าง ๆ ในชวี ิตประจำวนั และรบั ผดิ ชอบในการทำงาน

ใฝเ่ รยี นรู้ =แสวงหาข้อมูลจากแหล่งการเรียนรูต้ ่าง ๆมีการจดบันทึกความรู้อย่างเป็นระบบสรุปความรู้

ไดอ้ ย่างมีเหตุผล

มงุ่ มน่ั ใน = มีความตงั้ ใจและพยายามในการทำงานที่ได้รับมอบหมายมีความอดทนและไม่

การทำงาน ทอ้ แทต้ ่ออปุ สรรคเพื่อใหง้ านสำเรจ็ เกณฑก์ ารตดั สินคุณภาพ

หมายเหตุ : ปฏิบัตหิ รอื แสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 3 คะแนน ระดับ ช่วงคะแนน
ปฏิบตั ิหรือแสดงพฤติกรรมอย่างบ่อยคร้งั ให้ 2 คะแนน คุณภาพ
ปฏิบตั ิหรือแสดงพฤตกิ รรมอยา่ งบางครง้ั ให้ 1 คะแนน ไดค้ ะแนนรวมระหว่าง 7-9 คะแนน
ปฏบิ ตั หิ รือแสดงพฤตกิ รรมอย่างน้อยคร้ัง ให้ 0 คะแนน ดเี ยี่ยม ไดค้ ะแนนรวมระหวา่ ง 4-6 คะแนน
ได้คะแนนรวมระหว่าง 2-3 คะแนน
ดี ไดค้ ะแนนรวมระหว่าง 0-1 คะแนน
ผา่ น
ไม่ผา่ น

แผนการจัดการเรยี นรทู้ ่ี 14

กล่มุ สาระการเรยี นร้วู ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ภาคเรยี นที่ 1 ช้นั มัธยมศึกษาปที ี่ 5
รายวชิ าเพ่ิมเติม เคมี 3 ว30223 เวลา 18 ชว่ั โมง
หนว่ ยการเรยี นรูท้ ี่ 2 อัตราการเกดิ ปฏิกิรยิ าเคมี เวลา 2 ชั่วโมง
เรอื่ งความเข้มข้นกับอัตราการเกิดปฏกิ ริ ิยาเคมี
ครผู สู้ อน นางสาวบุณรดา สิงห์วิชัย

1. สาระการเรยี นรแู้ ละผลการเรยี นรู้
สาระท่ี 5 สาระเคมี
2. เขา้ ใจการเขยี นและการดลุ สมการเคมี ปรมิ าณสมั พันธใ์ นปฏิกิรยิ าเคมี อตั ราการเกิด

ปฏิกิริยาเคมี สมดุลในปฏิกิริยาเคมี สมบัติและปฏิกิริยาของกรด-เบส ปฏิกิริยารีดอกซ์และเซลล์เคมีไฟฟ้า

รวมทัง้ การนำความรู้ไปใช้ประโยชน์

ผลการเรยี นรู้

1. ทดลอง และอธิบายผลของความเข้มข้น พ้ืนที่ผิวของสารตัง้ ต้น อุณหภูมิและตัวเร่งปฏิกิริยาท่ี
มตี อ่ อตั ราการเกิดปฏกิ ริ ิยาเคมี

2. เปรียบเทียบอัตราการเกิดปฏิกิริยาเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงความเข้มข้น พื้นท่ีผิวของสารตั้งต้น
อุณหภมู แิ ละตวั เร่งปฏกิ ริ ิยา

3. ยกตัวอย่าง และอธิบายปัจจัยที่มีผลต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมีในชีวิตประจำวันหรือ
อตุ สาหกรรม
2. สาระสำคญั

อัตราการเกิดปฏิกิรยิ าเคมีของสารหน่งึ ๆ ข้ึนอยูก่ บั ความเขม้ ข้น พื้นท่ผี ิว อุณหภูมิตัวเร่งและ
ตัวหน่วงปฏกิ ริ ิยา นอกจากน้อี ตั ราการเกิดปฏกิ ริ ยิ าเคมยี งั ขนึ้ อยู่กับชนิดของสารที่ทำปฏกิ ริ ยิ าด้วย

ความเข้มข้นของสารต้ังต้นมีผลต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี โดยถ้าสารต้ังต้นมีความเข้มขน้ ต่ำ อัตรา
การเกิดปฏกิ ริ ยิ าเคมจี ะชา้ แต่ถ้าสารตั้งตน้ มคี วามเข้มขน้ สงู อัตราการเกิดปฏกิ ิรยิ าเคมีจะเร็ว
3. จดุ ประสงค์การเรียนรู้

3.1 ดา้ นความรู้ (K)
1. นักเรยี นสามารถอธิบายผลของความเข้มข้นของสารที่มีต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมีได้
2. ยกตัวอย่าง และอธิบายผลของความเข้มข้นของสารที่มีผลต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยา

เคมีในชีวิตประจำวันหรืออุตสาหกรรมได้
3.2 ดา้ นทกั ษะ/กระบวนการคดิ (P)
1. นกั เรียนสามารถทำการทดลองเร่อื งศกึ ษาผลของความเข้มข้นของสารที่มีผลต่ออัตราการ

เกดิ ปฏกิ ริ ยิ าเคมีได้

2. นกั เรยี นสามารถใช้เคร่ืองมือและอุปกรณ์ทางวิทยาศาสตร์ได้อย่างถูกตอ้ ง

3.3 ดา้ นคุณลกั ษณะอันพงึ ประสงค์ (A)
1. นักเรียนมคี วามรับผดิ ชอบต่องานทไ่ี ดร้ ับมอบหมายและสามารถทำงานร่วมกับผู้อน่ื ได้

4. สาระการเรยี นรู้
4.1 ความเขม้ ขน้ กับอตั ราการเกิดปฏกิ ิริยาเคมี

5. สมรรถนะสำคญั ของผู้เรียน
5.1 ความสามารถในการส่อื สาร
5.2 ความสามารถในการคิด
5.3 ความสามารถในการแกป้ ัญหา
5.4 ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี

6. คุณลกั ษณะอันพึงประสงค์
6.1 มวี ินยั
6.2 ใฝ่เรียนรู้
6.3 ม่งุ มนั่ ในการทำงาน

7. กจิ กรรมการเรยี นรู้ (2ชั่วโมง)
ใชว้ ธิ กี ารสอนแบบ 5E Learning
7.1 ขั้นสร้างความสนใจ (Engagement)
1. นกั เรียนทบทวนความร้เู ดมิ เกีย่ วกบั เร่อื ง การเกดิ ปฏิกริ ยิ าเคมี ดงั นี้
-ปฏิกิริยาเคมี คืออะไร และอัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมีมีความหมายว่าอย่างไร (แนวคำตอบ

คอื ปฏิกริ ิยาเคมี เป็นการเปล่ียนแปลงของสารในระบบแล้วเกิดผลิตภัณฑ์ซง่ึ เปน็ สารใหม่ที่มีสมบัติแตกต่างไป
จากสารเดิม และอัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี หมายถึงปริมาณสารต้ังต้นท่ีลดลง หรือสารผลิตภัณฑ์ท่ีเกิดข้ึนใน
1 หน่วยเวลา)

-ปฏิกิริยาเคมีเกิดข้ึนได้อย่างไร (แนวคำตอบ คือ ปฏิกิริยาเคมีเกิดข้น จากการท่ีโมเลกุลของ
สารชนกันในทิศทางท่ีเหมาะสม และมีพลังงานมากพอที่จะสลายพันธะในสารตั้งต้นแล้วสร้างพันธะใหม่เกิด
เป็นผลติ ภณั ฑ์ได)้

2.ครูใช้คำถามเพ่ือเป็นการกระตุ้นผู้เรียนเข้าสู่เร่ืองผลของความเข้มข้นของสารต่ออัตราการ
เกิดปฏิกิริยาเคมี โดยใช้คำถามตอ่ ไปนี้

- ปจั จยั อะไรบ้างท่ีจะส่งผลต่ออัตราการเกิดปฏิกริ ิยาเคมี (แนวคำตอบ คือ ขน้ึ อยกู่ ับผเู้ รียน)
- เมื่อความเข้มข้นของสารต้ังต้นเปลี่ยนแปลงไป จะส่งผลต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี
หรือไม่ อย่างไร ซึ่งครูยังไม่ต้องเฉลยคำตอบที่ถูกต้อง จากนั้นครูและนักเรียนร่วมกันอภิปราย เพ่ือ
นำไปสกู่ ารทดลอง ศึกษาผลของความเข้มข้นของสารที่มีผลต่ออัตราการเกดิ ปฏิกิริยาเคมี

7.2 ขน้ั สำรวจและค้นหา (Exploration)

1. นักเรยี นแบง่ กลมุ่ กล่มุ ละ 3 - 4 คน คละตามความสามารถของผู้เรียน เพื่อทำการทดลอง

ศกึ ษาผลของความเข้มข้นของสารที่มีผลต่ออัตราการเกดิ ปฏกิ ิรยิ าเคมี

2. ครูใช้รูปแบ บการเรียนรู้แบ บร่วมมือ เทคนิ ค LT (Learning Together) มาจัด
กระบวนการเรยี นรโู้ ดยกำหนดให้สมาชิกแตล่ ะคนภายในกลมุ่ มีบทบาทหน้าทขี่ องตนเอง ดังนี้

- สมาชิกคนท่ี1 : ทำหน้าท่ีเตรียมวัสดุ-อุปกรณ์ที่ใช้ในการทดลองเรื่อง ศึกษาผลของ
ความเข้มข้นของสารท่ีมีผลต่ออตั ราการเกิดปฏกิ ิรยิ าเคมี

- สมาชิกคนที่ 2 : ทำหน้าท่ีอ่านวิธีการทดลอง ทำความเข้าใจ และอธิบายให้สมาชิก
ในกลมุ่ ฟัง

- สมาชิกคนที่ 3 : ทำหน้าทบ่ี นั ทกึ ผลการทดลอง
- สมาชิกทุกคน : ทำหน้าทน่ี ำเสนอผลการทดลอง
3. นักเรียนแต่ละกลุ่มส่งสมาชิกคนที่ 1 รับอุปกรณ์การทดลอง กลุ่มละ 1 ชุด ประกอบด้วย

สารละลายกรดไฮโดรคลอรกิ (HCl) 0.2 M สารละลายกรดไฮโดรคลอริก (HCl) 0.5 M แคลเซยี มคารบ์ อเนต (CaCO3)
แบบผง กระบอกตวงขนาด 10 mL บีกเกอรข์ นาด 100 mL ใบกจิ กรรมการทดลองศึกษาผลของความเข้มขน้ ของสาร

ท่ีมีผลต่ออัตราการเกิดปฏกิ ิรยิ าเคมี และใบรายงานผลการทดลอง

4. นักเรียนทุกกลุ่มลงมือปฏิบัติการทดลองตามขั้นตอนการทดลองในใบกิจกรรมการทดลอง

ศกึ ษาผลของความเข้มข้นของสารที่มีผลต่ออัตราการเกดิ ปฏิกิริยาเคมี

7.3 ขนั้ อธิบายและลงข้อสรุป (Explanation)
1. สุ่มนักเรียนโดยใช้โปรแกรมRANDOM NAME PICKER มา 3-4 กลุ่ม ให้ออกมานำเสนอ

ผลการทดลองหน้าชน้ั เรยี นเพื่อแลกเปล่ยี นความคดิ เหน็ ซึ่งกันและกัน
2. นักเรียนและครรู ่วมกันอภิปรายลงข้อสรุปเกย่ี วกับการทดลอง พรอ้ มท้ังครูอธิบายเพ่ิมเติม

ในส่วนที่ยังไม่ครอบคลมุ เน้อื หาโดยใช้แนวคำถามดังต่อไปน้ี
-ปฏิกิริยาท่ีเกิดข้ึนเราสามารถสังเกตได้อย่างไร ปฏิกิริยาที่เกิดข้ึนเขียนแสดงเป็น

สมการเคมีได้อย่างไร (แนวคำตอบ คือ สังเกตจากฟองแก๊สท่ีเกิดข้ึน ปฏิกิริยาที่เกิดขึ้นเขียนแสดงเป็นสมการ
เคมีได้ ดงั นี้

CaCO3(s) + 2HCl (aq)→CaCl2(aq)+ H2O(l)+ CO2 (g))
-เวลาท่ีใช้ในการเกิดปฏิกิริยาเคมีจนกระทั่งไม่เห็นฟองแก๊สเกิดข้ึนในแต่ละบีกเกอร์
เท่ากันหรอื ไม่ อย่างไร (แนวคำตอบ คือ ไม่เท่ากัน เมอ่ื เปรียบเทยี บบีกเกอร์ใบท่ี 1 และใบที่ 2 พบว่า บีกเกอร์
ใบที่ 2 ซึ่งใช้HCl เข้มข้นมากกว่า ใชเ้ วลาน้อยกว่า แสดงว่าการเพ่ิมความเข้มข้นของ HCl มีผลทำให้อตั ราการ
เกดิ ปฏกิ ริ ยิ าเคมนี ้เี พมิ่ ขึ้น)

7.4 ขั้นขยายความรู้ (Elaboration)

1. นักเรียนค้นหาปฏิกิริยาท่ีเกิดข้ึนในชีวิตประจำวันที่เกี่ยวข้องกับความเข้มข้นของสารท่ีมีผล

ตอ่ อตั ราการเกิดปฏกิ ริ ยิ าเคมี

2. ครูยกตัวอย่างบางปฏิกิริยาท่ีอัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมีไม่ข้ึนกับความเข้มข้นของสารต้ังต้น

ใดเลย เชน่ ปฏกิ ริ ิยาการกำจดั แอลกอฮอลอ์ อกจากกระแสเลือด

7.5 ขน้ั ประเมินผล (Evaluation)

1. นกั เรยี นตอบคำถามชวนคดิ หนา้ 84

2. ครูตรวจใบรายงานผลการทดลอง เร่ือง ศึกษาผลของความเข้มข้นของสารที่มีผลต่ออัตรา

การเกิดปฏิกิริยาเคมี

8. สือ่ และแหล่งเรยี นรู้

8.1 ใบกจิ กรรมเรอื่ ง ศกึ ษาผลของความเขม้ ข้นของสารท่ีมีต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี

8.2 ใบรายงานผลการทดลอง ศกึ ษาผลของความเข้มข้นของสารที่มตี ่ออัตราการเกิดปฏกิ ริ ิยาเคมี

8.3 PowerPoint เรอ่ื ง อตั ราการเกิดปฏกิ ริ ยิ าเคมี

8.4หนังสือเรียนรายวิชาวิทยาศาสตร์เพ่ิมเติมเคมี เล่ม 3 สสวท. (ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้น

พน้ื ฐาน พ.ศ. 2551 ฉบับปรบั ปรงุ พ.ศ. 2560)

8.5 แหลง่ สบื ค้นขอ้ มูลออนไลน์ https://proj14.ipst.ac.th/m4-6-chem/m5-chem-book3/chem-

m5b3-015/

9. การวัดประเมินผล

จุดประสงค์ วธิ ีการวดั /เครอ่ื งมือวดั เกณฑก์ ารประเมิน

1. ดา้ นความรู้ (K)

1. นักเรียนสามารถอธิบายผลของความ -การตอบ -ขอ้ คำถาม -ได้คะแนนรอ้ ยละ

เข้มข้นของสารท่ีมีต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยา คำถาม 70 ขนึ้ ไป

เคมีได้

2. ยกตัวอย่าง และอธิบายผลของความ -การนำเสนอ -แบบประเมนิ -ได้คะแนนในระดบั

เข้มข้นของสารที่มีผลต่ออัตราการ หน้าชน้ั เรียน การนำเสนอ 3 (ด)ี ขน้ึ ไป

เกิดปฏิกิริยาเคมีในชีวิตประจำวันหรือ

อุตสาหกรรมได้

จดุ ประสงค์ วิธีการวัด/เครอื่ งมือวดั เกณฑ์การประเมนิ
2. ด้านทักษะ/กระบวนการคิด (P)
-การทำการ -แบบสงั เกต -ได้คะแนนในระดับ
1. นกั เรยี นสามารถทำการทดลองเรือ่ ง ทดลอง การทดลอง 3 (ด)ี ขึน้ ไป

ศึกษาผลของความเข้มขน้ ของสารต่ออตั รา -การสงั เกต -แบบประเมิน -ได้คะแนนในระดับ
คุณลักษณะอัน 3 (ด)ี ขน้ึ ไป
การเกิดปฏกิ ิรยิ าเคมีได้ พึงประสงค์

2. นักเรยี นสามารถใช้เครื่องมือและ
อุปกรณ์ทางวิทยาศาสตรไ์ ด้อย่างถูกต้อง
3. ด้านคณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ (A)

1.นกั เรยี นมีความรบั ผดิ ชอบตอ่ งานที่
ได้รบั มอบหมายและสามารถทำงานร่วมกับ
ผอู้ ่นื ได้

10. บันทกึ หลังการสอน
ผลการเรียนรู้

............................................................................................................................. ...................................
............................................................................................... .................................................................
............................................................................................................................. ...................................
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ปัญหาและอปุ สรรค
............................................................................................................................. ...................................
................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ...................................
............................................................................................................................. ...................................

ขอ้ เสนอแนะ/แนวทางแก้ไข
................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ...................................
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชื่อ……………………………………………….
(นางสาวบุณรดา สงิ หว์ ิชัย)
ครูผสู้ อน

ความคดิ เห็น / ข้อเสนอแนะของหัวหนา้ กลมุ่ สาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ...................................
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชื่อ……………………………………………….
(นางจนั เพญ็ พนู สวุ รรณ)

หวั หนา้ กล่มุ สาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
ความคดิ เหน็ / ข้อเสนอแนะของรองผู้อำนวยการกล่มุ บริหารวิชาการ
............................................................................................................................. ...................................
............................................................................................................................................................... .
……………………………………………………………………………………………………………………………………………….

ลงชอ่ื ……………………………………………….
()
รองผู้อำนวยการกล่มุ บรหิ ารวิชาการ





แบบประเมนิ ความรู้

คำช้ีแจง ประเมนิ โดยการตรวจการบันทึกผลการทดลองเรื่อง…………………………………………………………
ชนั้ มัธยมศึกษาปที ่ี 5/4

คะแนน คะแนน คะแนน คะแนนรวม
ความ ความ ความ

เลขท่ี ชอ่ื - นามสกุล ถูกต้อง เรียบร้อย ตรงตอ่ เวลา

ของเน้ือหา ของงาน (2) (10)
(6) (2)

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

คะแนน คะแนน คะแนน คะแนนรวม
ความ ความ ความ

เลขที่ ช่ือ - นามสกุล ถกู ต้อง เรียบร้อย ตรงตอ่ เวลา

ของเน้อื หา ของงาน (2) (10)
(6) (2)

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

ลงช่อื ................................................ผู้ประเมนิ
(นางสาวบณุ รดา สงิ ห์วชิ ยั )

แบบสังเกตพฤติกรรมนกั เรียน เพ่อื การประเมินคณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์

คำชี้แจง การบันทกึ ใหท้ ำเคร่ืองหมาย / ลงในช่องทตี่ รงกับพฤตกิ รรมที่เกดิ ขน้ึ จริง

เลขท่ี ชือ่ - นามสกลุ พฤติกรรมการแสดงออก

1 มวี ินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมน่ั ในการทำงาน
2
3 321032103210
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26

เลขที่ ชือ่ - นามสกุล พฤติกรรมการแสดงออก

27 มวี ินยั ใฝ่เรียนรู้ มงุ่ มัน่ ในการทำงาน
28
29 321032103210
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40

ลงชอ่ื ................................................ผู้ประเมิน

(นางสาวบณุ รดา สิงห์วชิ ัย)

เกณฑก์ ารให้คะแนน

มวี นิ ยั =ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณ ฑ์ ระเบียบ ข้อบังคับของครอบครัวและโรงเรียน

ตรงต่อเวลาในการปฏบิ ัติกิจกรรมต่าง ๆ ในชวี ิตประจำวนั และรบั ผดิ ชอบในการทำงาน

ใฝเ่ รยี นรู้ =แสวงหาข้อมูลจากแหล่งการเรียนรูต้ ่าง ๆมีการจดบันทึกความรู้อย่างเป็นระบบสรุปความรู้

ไดอ้ ย่างมีเหตุผล

มงุ่ มน่ั ใน = มีความตงั้ ใจและพยายามในการทำงานที่ได้รับมอบหมายมีความอดทนและไม่

การทำงาน ทอ้ แทต้ ่ออปุ สรรคเพื่อใหง้ านสำเรจ็ เกณฑก์ ารตดั สินคุณภาพ

หมายเหตุ : ปฏิบัตหิ รอื แสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 3 คะแนน ระดับ ช่วงคะแนน
ปฏิบตั ิหรือแสดงพฤติกรรมอย่างบ่อยคร้งั ให้ 2 คะแนน คุณภาพ
ปฏิบตั ิหรือแสดงพฤตกิ รรมอยา่ งบางครง้ั ให้ 1 คะแนน ไดค้ ะแนนรวมระหว่าง 7-9 คะแนน
ปฏบิ ตั หิ รือแสดงพฤตกิ รรมอย่างน้อยคร้ัง ให้ 0 คะแนน ดเี ยี่ยม ไดค้ ะแนนรวมระหวา่ ง 4-6 คะแนน
ได้คะแนนรวมระหว่าง 2-3 คะแนน
ดี ไดค้ ะแนนรวมระหว่าง 0-1 คะแนน
ผา่ น
ไม่ผา่ น

แบบสงั เกตพฤตกิ รรมการทดลอง

จุดประสงค์ : เพื่อวดั ความสามารถและทกั ษะในการปฏิบตั ิการทดลอง

การทดลองเร่อื งศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความดันและปรมิ าตรของอากาศ

กลมุ่ ท/่ี ชอ่ื กลุ่ม กลุ่มที่ ……………………

สมาชกิ ในกลมุ่ 1. ………………………………………………… เลขท่ี …………

2. ……………………………………………….. เลขที่ …………

3………………………………………………… เลขท่ี ………..

4………………………………………………… เลขท่ี ………..

คำช้ีแจงให้กาเครื่องหมายถูก (√) ลงในช่องระดับคุณภาพ ที่ตรงกับระดับคุณภาพการปฏิบัติของผู้เรียนตาม

แบบบันทึกรายงานการปฏบิ ัติทกั ษะการทดลอง

รายการท่ปี ระเมนิ ระดับคณุ ภาพ
4321

1. เลอื กใช้เครือ่ งมือและอุปกรณ์การทดลองไดอ้ ย่างถูกต้อง

2. ตรวจเชค็ เคร่ืองมอื และอุปกรณ์การทดลองก่อนการทดลอง

3. ใชเ้ คร่ืองมอื และอปุ กรณก์ ารทดลองได้อย่างถูกตอ้ งตรงตามประเภทของงาน

4. ปฏิบัติตามข้ันตอนการทดลองไดอ้ ย่างถูกต้อง

5. ผลการทดลองมีความถกู ตอ้ งชดั เจน

6. ปฏิบัตกิ ารทดลองได้แล้วเสรจ็ ภายในเวลาท่กี ำหนด

7. ทำความสะอาดเครื่องมอื และอุปกรณก์ ารทดลองภายหลงั ส้ินสดุ การทดลอง

8. มกี ารบนั ทกึ ผลการทดลองทถี่ กู ต้องและชัดเจน

9. สรปุ และอภิปรายผลการทดลองไดอ้ ย่างถกู ต้องและเหมาะสม

10. มกี ารรายงานผลการทดลอง

รวมคะแนน

เกณฑ์การใหค้ ะแนน = 4 คะแนน ลงชอ่ื ................................................ผู้ประเมนิ
= 3 คะแนน (นางสาวบณุ รดา สงิ ห์วิชัย)
ปฏบิ ัตกิ ารทดลองถูกต้องครบถ้วน = 2 คะแนน
ปฏบิ ัตกิ ารทดลองยังมีข้อบกพรอ่ งเล็กน้อย = 1 คะแนน เกณฑก์ ารตัดสินคณุ ภาพ
ปฏิบตั ิการทดลองมขี ้อบกพร่องเปน็ ส่วนใหญ่
ปฏบิ ตั ิการทดลองมีข้อบกพร่องมาก ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ
31 - 40 ดีมาก
21 - 30 ดี
11 - 20 พอใช้
1–10 ปรบั ปรุง

แบบประเมินการนำเสนอผลงานหนา้ ช้นั เรยี น

คำช้แี จง: ให้ ผูส้ อน สงั เกตพฤติกรรมของนักเรยี นในระหว่างการนำเสนอ แลว้ ขดี ✓ ลงในชอ่ งว่างท่ีตรงกับ
ระดับคะแนน
กลมุ่ ท/ี่ ชอ่ื กลมุ่ กลุ่มที่ ......................
สมาชิกในกลุ่ม 1. ..................................................เลขที่ .............

2. ..................................................เลขท่ี ............
3.....................................................เลขที่ ..............
4. ...................................................เลขที่ ..............

ลำดบั ที่ รายการประเมิน คุณภาพการปฏิบตั ิ
4321

1 นำเสนอเนอื้ หาในผลงานได้ถูกตอ้ ง
2 การนำเสนอมีความน่าสนใจ
3 ความเหมาะสมกบั เวลา
4 ความกลา้ แสดงออก
5 บุคลิกภาพ น้ำเสียงเหมาะสม

รวม

ลงช่อื ................................................ผู้ประเมนิ
(นางสาวบณุ รดา สงิ ห์วิชยั )

เกณฑ์การใหค้ ะแนน เกณฑก์ ารตดั สินคุณภาพ

ปฏบิ ัติงานสมบรู ณ์ ชัดเจน = 4 คะแนน ช่วงคะแนน ระดบั คุณภาพ
ปฏบิ ัตงิ านยังมีข้อบกพร่องเล็กน้อย = 3 คะแนน
ปฏิบตั งิ านมขี ้อบกพรอ่ งเปน็ สว่ นใหญ่ = 2 คะแนน 17 - 20 ดมี าก
ปฏิบตั งิ านมขี ้อบกพร่องมาก = 1 คะแนน
13 - 16 ดี

9 - 12 พอใช้

5 - 8 ปรับปรุง

แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี 15

กลุ่มสาระการเรยี นร้วู ิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ภาคเรยี นที่ 1 ชัน้ มธั ยมศกึ ษาปีท่ี 5
รายวิชาเพม่ิ เติม เคมี 3 ว30223 เวลา 18 ช่ัวโมง
หน่วยการเรยี นร้ทู ี่ 2 อตั ราการเกดิ ปฏกิ ริ ยิ าเคมี เวลา 2 ชัว่ โมง
เรื่องพ้นื ท่ีผิวกบั อตั ราการเกิดปฏกิ ริ ิยาเคมี
ครูผสู้ อน นางสาวบณุ รดา สิงห์วิชยั

1. สาระการเรียนรู้และผลการเรียนรู้
สาระที่ 5 สาระเคมี
2. เขา้ ใจการเขยี นและการดลุ สมการเคมี ปรมิ าณสมั พันธ์ในปฏกิ ิรยิ าเคมี อัตราการเกิด

ปฏิกิริยาเคมี สมดุลในปฏิกิริยาเคมี สมบัติและปฏิกิริยาของกรด-เบส ปฏิกิริยารีดอกซ์และเซลล์เคมีไฟฟ้า

รวมทง้ั การนำความรไู้ ปใชป้ ระโยชน์

ผลการเรียนรู้

1. ทดลอง และอธิบายผลของความเข้มข้น พ้ืนที่ผิวของสารตงั้ ต้น อุณหภูมิและตัวเร่งปฏิกิริยาท่ี
มตี ่ออัตราการเกดิ ปฏกิ ิริยาเคมี

2. เปรียบเทียบอัตราการเกิดปฏิกิริยาเมอื่ มีการเปล่ียนแปลงความเข้มข้น พ้ืนที่ผิวของสารต้ังต้น
อณุ หภมู แิ ละตวั เร่งปฏกิ ริ ิยา

3. ยกตัวอย่าง และอธิบายปัจจัยที่มีผลต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมีในชีวิตประจำวันหรือ
อตุ สาหกรรม
2. สาระสำคญั

อัตราการเกดิ ปฏิกริ ิยาเคมีของสารหนึง่ ๆ ขึ้นอยกู่ ับความเข้มข้น พน้ื ที่ผวิ อณุ หภูมิตวั เร่งและ
ตัวหน่วงปฏิกริ ิยา นอกจากนีอ้ ตั ราการเกิดปฏกิ ริ ิยาเคมยี ังขนึ้ อยู่กับชนดิ ของสารท่ีทำปฏิกริ ิยาด้วย

พืน้ ท่ผี วิ ของของสารต้ังต้นมีผลต่ออัตราการเกดิ ปฏิกิริยาเคมี โดยถา้ สารตง้ั ตน้ มีพน้ื ทีผ่ ิวน้อย อัตราการ
เกดิ ปฏิกิรยิ าเคมจี ะชา้ แตถ่ ้าสารตง้ั ตน้ มีพื้นทีผ่ วิ มาก อัตราการเกิดปฏิกริ ิยาเคมีจะเรว็
3. จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้

3.1 ดา้ นความรู้ (K)
1. นกั เรยี นสามารถอธบิ ายผลของพนื้ ทผี่ วิ ของสารที่มีต่ออัตราการเกิดปฏิกริ ิยาเคมีได้
2. ยกตัวอย่าง และอธิบายผลของพื้นที่ผิวของสารที่มีผลต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมีใน

ชีวิตประจำวันหรืออุตสาหกรรมได้
3.2 ด้านทักษะ/กระบวนการคิด (P)
1. นักเรียนสามารถทำการทดลองเร่ืองศึกษาผลของพื้นที่ผิวของสารที่มีผลต่ออัตราการ

เกิดปฏิกิริยาเคมีได้

2. นกั เรียนสามารถใชเ้ ครื่องมือและอปุ กรณ์ทางวทิ ยาศาสตร์ได้อย่างถูกต้อง
3.3 ด้านคุณลกั ษณะอันพงึ ประสงค์ (A)

1. นกั เรยี นมคี วามรับผิดชอบตอ่ งานทไี่ ดร้ ับมอบหมายและสามารถทำงานรว่ มกับผู้อ่นื ได้
4. สาระการเรยี นรู้

4.1 พื้นทผี่ ิวกบั อตั ราการเกดิ ปฏิกิรยิ าเคมี
5. สมรรถนะสำคัญของผูเ้ รยี น

5.1 ความสามารถในการสอ่ื สาร
5.2 ความสามารถในการคิด
5.3 ความสามารถในการแก้ปัญหา
5.4 ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
6. คุณลกั ษณะอันพึงประสงค์
6.1 มีวินยั
6.2 ใฝเ่ รียนรู้
6.3 มุง่ มัน่ ในการทำงาน
7. กจิ กรรมการเรียนรู้ (2ชั่วโมง)
ใช้วธิ กี ารสอนแบบ 5E Learning
7.1 ขัน้ สร้างความสนใจ (Engagement)

1. นักเรยี นทบทวนความรเู้ ดมิ เกยี่ วกบั เรือ่ ง ความเข้มข้นกบั อตั ราการเกิดปฏกิ ริ ิยาเคมี ดงั น้ี
-เม่ือใส่ผงแมกนีเซียม 0.5 กรัม (หน่ึงเมล็ดถ่ัวเขียว) ลงในหลอดทดลองที่ 1 ท่ีมี

สารละลายกรดเอซิติกความเข้มข้น 1.0 โมลาร์อยู่ และใส่ผงแมกนีเซียมปรมิ าณเท่ากันลงในหลอดทดลองที่ 2
ที่มสี ารละลายกรดเอซติ ิกที่มคี วามเขม้ ข้น 2.0 โมลาร์อยปู่ ริมาณเท่ากัน อตั ราการเกิดปฏกิ ิริยาในสารละลายท้ัง
สองต่างกันหรือไม่อย่างไร (แนวคำตอบ คือ อัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมีในสารละลายท้ังสองต่างกัน เพราะ

สารละลายทง้ั สองมคี วามเขม้ ข้นต่างกนั )
2.นักเรียนร่วมกันอภิปรายว่าโดยครูต้ังคำถามให้ว่า“ระหว่างกระดาษชิ้นเล็ก ๆ กับ

แผ่นกระดาษ กระดาษแบบใดจะเกิดการเผาไหม้ได้เร็วกว่ากัน เพราะเหตุใด” ซึ่งครูยังไม่ต้องเฉลยคำตอบท่ี
ถูกต้อง จากน้ันครแู ละนักเรยี นร่วมกันอภิปราย เพื่อนำไปสู่การทดลองศึกษาผลของพื้นที่ผิวของสารที่มีผลต่อ
อัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี

7.2 ขัน้ สำรวจและค้นหา (Exploration)

1. นักเรยี นแบง่ กลุ่ม กลุ่มละ 3 - 4 คน คละตามความสามารถของผ้เู รียน เพื่อทำการทดลอง

ศึกษาผลของพื้นท่ีผิวของสารที่มีผลต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี

2. ครูใช้รูปแบบการเรียนรู้แบบร่วมมือ เทคนิค LT(Learning Together)มาจัดกระบวนการ
เรียนร้โู ดยกำหนดให้สมาชิกแตล่ ะคนภายในกลมุ่ มีบทบาทหน้าท่ีของตนเอง ดงั น้ี

- สมาชิกคนที่1 : ทำหน้าท่ีเตรียมวัสดุ-อุปกรณ์ท่ีใช้ในการทดลองเรื่อง ศึกษาผลของ
พื้นที่ผิวของสารท่ีมีผลต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี

- สมาชิกคนท่ี 2 : ทำหน้าที่อ่านวิธีการทดลอง ทำความเข้าใจ และอธิบายให้สมาชิก
ในกลุม่ ฟงั

- สมาชกิ คนที่ 3 : ทำหนา้ ทีบ่ ันทกึ ผลการทดลอง
- สมาชิกทกุ คน : ทำหนา้ ท่นี ำเสนอผลการทดลอง
3. นักเรียนแต่ละกลุ่มส่งสมาชิกคนท่ี 1 รับอุปกรณ์การทดลอง กลุ่มละ 1 ชุด ประกอบด้วย

สารละลายกรดไฮโดรคลอริก (HCl) 0.2 M แคลเซียมคารบ์ อเนต (CaCO3)แบบผง แคลเซยี มคาร์บอเนต (CaCO3)
แบบเม็ด กระบอกตวงขนาด 10 mL บีกเกอร์ขนาด 100 mL ใบกิจกรรมการทดลองศึกษาผลของพื้นที่ผิวของ

สารที่มีผลต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี และใบรายงานผลการทดลอง

4. นักเรียนทุกกลุ่มลงมือปฏิบัติการทดลองตามข้ันตอนการทดลองในใบกิจกรรม การทดลอง

ศึกษาผลของพื้นท่ีผิวของสารท่ีมีผลต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี

7.3 ขัน้ อธิบายและลงข้อสรุป (Explanation)
1. สุ่มนักเรียนโดยใช้โปรแกรมจับฉลาก มา 3-4 กลุ่ม ให้ออกมานำเสนอผลการทดลองหน้า

ช้นั เรียนเพอ่ื แลกเปลีย่ นความคดิ เหน็ ซง่ึ กนั และกัน
2. นักเรียนและครูร่วมกันอภิปรายลงข้อสรุปเก่ียวกับการทดลอง พรอ้ มท้ังครูอธิบายเพิ่มเติม

ในส่วนท่ียังไมค่ รอบคลมุ เนือ้ หาโดยใช้แนวคำถามดังต่อไปนี้
-ปฏิกิริยาที่เกิดข้ึนเราสามารถสังเกตได้อย่างไร ปฏิกิริยาท่ีเกิดข้ึนเขียนแสดงเป็น

สมการเคมีได้อย่างไร (แนวคำตอบ คือ สังเกตจากฟองแก๊สท่ีเกิดขึ้น ปฏิกิริยาท่ีเกิดข้ึนเขียนแสดงเป็นสมการ
เคมไี ด้ ดังนี้

CaCO3(s) + 2HCl (aq)→CaCl2(aq)+ H2O(l)+ CO2 (g))
-เวลาท่ีใช้ในการเกิดปฏิกิริยาเคมีจนกระทั่งไม่เห็นฟองแก๊สเกิดขึ้นในแต่ละบีกเกอร์
เท่ากันหรือไม่ อย่างไร (แนวคำตอบ คอื ไม่เท่ากัน เมอื่ เปรียบเทียบบีกเกอรใ์ บที่ 1 และใบท่ี 2 พบว่า บกี เกอร์

ใบที่ 1ซ่ึงใช้ผง CaCO3 ซ่ึงมีพื้นท่ีผิวมากกว่า ใช้เวลาน้อยกว่าบีกเกอร์ใบท่ี 2 ซึ่งใช้เม็ด CaCO3 แสดงว่าการ
เพ่ิมพืน้ ทีผ่ ิวของ CaCO3 ให้สัมผัสกบั HCl มากข้นึ มผี ลทำใหอ้ ตั ราการเกิดปฏิกิรยิ าเคมีนเ้ี พิ่มขน้ึ )

7.4 ขัน้ ขยายความรู้ (Elaboration)

1. นักเรียนค้นหาปฏิกิริยาท่ีเกิดข้ึนในชีวิตประจำวันท่ีเก่ียวข้องกับพื้นที่ผิวของสารที่มีผลต่อ

อัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี

2. ครูยกตัวอย่างผลของพ้ืนท่ีผิวของสารที่มีต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมีที่นำมาใช้ประโยชน์

ในชีวิตประจำวนั เช่น ยาลดกรดบางชนิดทีต่ ้องเคี้ยวให้ละเอียดก่อนกลืน เพอ่ื เพ่ิมพื้นทขี่ องยาให้ทำปฏิกิริยากับ

กรดในกระเพราะอาหารไดเ้ ร็วข้ึน

7.5 ขน้ั ประเมินผล (Evaluation)

1. นักเรยี นสรุปสงิ่ ท่ีได้เรยี นรู้ เกี่ยวกับพ้ืนท่ีผิวของสารท่ีมีผลต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี

2. ครูตรวจใบรายงานผลการทดลอง เรือ่ ง ศกึ ษาผลของพ้ืนที่ผิวของสารที่มีผลต่ออัตราการ

เกิดปฏิกิริยาเคมี

8. สอื่ และแหลง่ เรยี นรู้

8.1 ใบกจิ กรรมเรื่อง ศึกษาผลของพื้นที่ผิวของสารท่ีมีผลต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี

8.2 ใบรายงานผลการทดลอง ศกึ ษาผลของพ้ืนทผ่ี วิ ของสารท่ีมผี ลต่ออัตราการเกิดปฏิกริ ยิ าเคมี

8.3 PowerPoint เรือ่ ง อตั ราการเกิดปฏกิ ิริยาเคมี

8.4 หนังสือเรียนรายวิชาวิทยาศาสตร์เพ่ิมเติมเคมี เล่ม 3 สสวท. (ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้น

พน้ื ฐาน พ.ศ. 2551 ฉบับปรบั ปรงุ พ.ศ. 2560)

8.5 แหล่งสบื ค้นขอ้ มลู ออนไลน์ https://proj14.ipst.ac.th/m4-6-chem/m5-chem-book3/chem-

m5b3-015/

9. การวดั ประเมินผล

จดุ ประสงค์ วธิ ีการวดั /เคร่ืองมือวัด เกณฑก์ ารประเมิน

1. ด้านความรู้ (K)

1. นักเรียนสามารถอธิบายผลของ -การตอบ -ข้อคำถาม -ไดค้ ะแนนรอ้ ยละ

พ้ื น ที่ ผิ วข อ งส ารท่ี มี ต่ อ อั ต ราก าร คำถาม 70 ขนึ้ ไป

เกดิ ปฏกิ ิรยิ าเคมีได้ -ตรวจใบ -ใบรายงานผล

2. ยกตัวอย่าง และอธิบายผลของ รายงานผลการ การทดลอง

พื้นที่ผิวของสารที่มีผลต่ออัตราการ ทดลอง

เกิดปฏิกิริยาเคมีในชีวิตประจำวันหรือ

อุตสาหกรรมได้

จุดประสงค์ วธิ ีการวัด/เคร่อื งมือวดั เกณฑ์การประเมนิ

2. ด้านทกั ษะ/กระบวนการคิด (P)

1. นักเรียนสามารถทำการทดลอง -การทำการ -แบบสังเกตการ -ไดค้ ะแนนในระดับ

เรื่องศึกษาผลของพื้นที่ผิวของสารที่มี ทดลอง ทดลอง 3 (ดี) ขึ้นไป

ผลต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมีได้

2. นักเรียนสามารถใช้เครื่องมือและ

อุปกรณท์ างวิทยาศาสตรไ์ ด้อย่างถกู ต้อง

3. ด้านคณุ ลกั ษณะอันพึงประสงค์ (A)

1.นักเรียนมีความรับผิดชอบต่องาน -การสงั เกต -แบบประเมนิ -ได้คะแนนในระดับ

ท่ีได้รับมอบหมายและสามารถทำงาน คณุ ลักษณะอนั 3 (ด)ี ขึ้นไป

รว่ มกบั ผู้อืน่ ได้ พึงประสงค์

10. บันทกึ หลังการสอน
ผลการเรียนรู้

............................................................................................................................. ...................................
............................................................................................... .................................................................
............................................................................................................................. ...................................
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ปัญหาและอปุ สรรค
............................................................................................................................. ...................................
................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ...................................
............................................................................................................................. ...................................

ขอ้ เสนอแนะ/แนวทางแก้ไข
................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ...................................
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชื่อ……………………………………………….
(นางสาวบุณรดา สงิ หว์ ิชัย)
ครูผสู้ อน

ความคดิ เห็น / ข้อเสนอแนะของหัวหนา้ กลมุ่ สาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ...................................
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชื่อ……………………………………………….
(นางจนั เพญ็ พนู สวุ รรณ)

หวั หนา้ กล่มุ สาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
ความคดิ เหน็ / ข้อเสนอแนะของรองผู้อำนวยการกล่มุ บริหารวิชาการ
............................................................................................................................. ...................................
............................................................................................................................................................... .
……………………………………………………………………………………………………………………………………………….

ลงชอ่ื ……………………………………………….
()
รองผู้อำนวยการกล่มุ บรหิ ารวิชาการ



แบบประเมนิ ความรู้

คำช้ีแจง ประเมนิ โดยการตรวจการบันทึกผลการทดลองเรื่อง…………………………………………………………
ชนั้ มัธยมศึกษาปที ่ี 5/4

คะแนน คะแนน คะแนน คะแนนรวม
ความ ความ ความ

เลขท่ี ชอ่ื - นามสกุล ถูกต้อง เรียบร้อย ตรงตอ่ เวลา

ของเน้ือหา ของงาน (2) (10)
(6) (2)

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

คะแนน คะแนน คะแนน คะแนนรวม
ความ ความ ความ

เลขที่ ช่ือ - นามสกุล ถกู ต้อง เรียบร้อย ตรงตอ่ เวลา

ของเน้อื หา ของงาน (2) (10)
(6) (2)

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

ลงช่อื ................................................ผู้ประเมนิ
(นางสาวบณุ รดา สงิ ห์วชิ ยั )

แบบสังเกตพฤติกรรมนกั เรียน เพ่อื การประเมินคณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์

คำชี้แจง การบันทกึ ใหท้ ำเคร่ืองหมาย / ลงในช่องทตี่ รงกับพฤตกิ รรมที่เกดิ ขน้ึ จริง

เลขท่ี ชือ่ - นามสกลุ พฤติกรรมการแสดงออก

1 มวี ินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมน่ั ในการทำงาน
2
3 321032103210
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26

เลขที่ ชือ่ - นามสกุล พฤติกรรมการแสดงออก

27 มวี ินยั ใฝ่เรียนรู้ มงุ่ มัน่ ในการทำงาน
28
29 321032103210
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40

ลงชอ่ื ................................................ผู้ประเมิน

(นางสาวบณุ รดา สิงห์วชิ ัย)

เกณฑก์ ารให้คะแนน

มวี นิ ยั =ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณ ฑ์ ระเบียบ ข้อบังคับของครอบครัวและโรงเรียน

ตรงต่อเวลาในการปฏบิ ัติกิจกรรมต่าง ๆ ในชวี ิตประจำวนั และรบั ผดิ ชอบในการทำงาน

ใฝเ่ รยี นรู้ =แสวงหาข้อมูลจากแหล่งการเรียนรูต้ ่าง ๆมีการจดบันทึกความรู้อย่างเป็นระบบสรุปความรู้

ไดอ้ ย่างมีเหตุผล

มงุ่ มน่ั ใน = มีความตงั้ ใจและพยายามในการทำงานที่ได้รับมอบหมายมีความอดทนและไม่

การทำงาน ทอ้ แทต้ ่ออปุ สรรคเพื่อใหง้ านสำเรจ็ เกณฑก์ ารตดั สินคุณภาพ

หมายเหตุ : ปฏิบัตหิ รอื แสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 3 คะแนน ระดับ ช่วงคะแนน
ปฏิบตั ิหรือแสดงพฤติกรรมอย่างบ่อยคร้งั ให้ 2 คะแนน คุณภาพ
ปฏิบตั ิหรือแสดงพฤตกิ รรมอยา่ งบางครง้ั ให้ 1 คะแนน ไดค้ ะแนนรวมระหว่าง 7-9 คะแนน
ปฏบิ ตั หิ รือแสดงพฤตกิ รรมอย่างน้อยคร้ัง ให้ 0 คะแนน ดเี ยี่ยม ไดค้ ะแนนรวมระหวา่ ง 4-6 คะแนน
ได้คะแนนรวมระหว่าง 2-3 คะแนน
ดี ไดค้ ะแนนรวมระหว่าง 0-1 คะแนน
ผา่ น
ไม่ผา่ น

แบบสงั เกตพฤตกิ รรมการทดลอง

จุดประสงค์ : เพื่อวดั ความสามารถและทกั ษะในการปฏิบตั ิการทดลอง

การทดลองเร่อื งศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความดันและปรมิ าตรของอากาศ

กลมุ่ ท/่ี ชอ่ื กลุ่ม กลุ่มที่ ……………………

สมาชกิ ในกลมุ่ 1. ………………………………………………… เลขท่ี …………

2. ……………………………………………….. เลขที่ …………

3………………………………………………… เลขท่ี ………..

4………………………………………………… เลขท่ี ………..

คำช้ีแจงให้กาเครื่องหมายถูก (√) ลงในช่องระดับคุณภาพ ที่ตรงกับระดับคุณภาพการปฏิบัติของผู้เรียนตาม

แบบบันทึกรายงานการปฏบิ ัติทกั ษะการทดลอง

รายการท่ปี ระเมนิ ระดับคณุ ภาพ
4321

1. เลอื กใช้เครือ่ งมือและอุปกรณ์การทดลองไดอ้ ย่างถูกต้อง

2. ตรวจเชค็ เคร่ืองมอื และอุปกรณ์การทดลองก่อนการทดลอง

3. ใชเ้ คร่ืองมอื และอปุ กรณก์ ารทดลองได้อย่างถูกตอ้ งตรงตามประเภทของงาน

4. ปฏิบัติตามข้ันตอนการทดลองไดอ้ ย่างถูกต้อง

5. ผลการทดลองมีความถกู ตอ้ งชดั เจน

6. ปฏิบัตกิ ารทดลองได้แล้วเสรจ็ ภายในเวลาท่กี ำหนด

7. ทำความสะอาดเครื่องมอื และอุปกรณก์ ารทดลองภายหลงั ส้ินสดุ การทดลอง

8. มกี ารบนั ทกึ ผลการทดลองทถี่ กู ต้องและชัดเจน

9. สรปุ และอภิปรายผลการทดลองไดอ้ ย่างถกู ต้องและเหมาะสม

10. มกี ารรายงานผลการทดลอง

รวมคะแนน

เกณฑ์การใหค้ ะแนน = 4 คะแนน ลงชอ่ื ................................................ผู้ประเมนิ
= 3 คะแนน (นางสาวบณุ รดา สงิ ห์วิชัย)
ปฏบิ ัตกิ ารทดลองถูกต้องครบถ้วน = 2 คะแนน
ปฏบิ ัตกิ ารทดลองยังมีข้อบกพรอ่ งเล็กน้อย = 1 คะแนน เกณฑก์ ารตัดสินคณุ ภาพ
ปฏิบตั ิการทดลองมขี ้อบกพร่องเปน็ ส่วนใหญ่
ปฏบิ ตั ิการทดลองมีข้อบกพร่องมาก ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ
31 - 40 ดีมาก
21 - 30 ดี
11 - 20 พอใช้
1–10 ปรบั ปรุง

แบบประเมินการนำเสนอผลงานหนา้ ช้นั เรยี น

คำช้แี จง: ให้ ผูส้ อน สงั เกตพฤติกรรมของนักเรยี นในระหว่างการนำเสนอ แลว้ ขดี ✓ ลงในชอ่ งว่างท่ีตรงกับ
ระดับคะแนน
กลมุ่ ท/ี่ ชอ่ื กลมุ่ กลุ่มที่ ......................
สมาชิกในกลุ่ม 1. ..................................................เลขที่ .............

2. ..................................................เลขท่ี ............
3.....................................................เลขที่ ..............
4. ...................................................เลขที่ ..............

ลำดบั ที่ รายการประเมิน คุณภาพการปฏิบตั ิ
4321

1 นำเสนอเนอื้ หาในผลงานได้ถูกตอ้ ง
2 การนำเสนอมีความน่าสนใจ
3 ความเหมาะสมกบั เวลา
4 ความกลา้ แสดงออก
5 บุคลิกภาพ น้ำเสียงเหมาะสม

รวม

ลงช่อื ................................................ผู้ประเมนิ
(นางสาวบณุ รดา สงิ ห์วิชยั )

เกณฑ์การใหค้ ะแนน เกณฑก์ ารตดั สินคุณภาพ

ปฏบิ ัติงานสมบรู ณ์ ชัดเจน = 4 คะแนน ช่วงคะแนน ระดบั คุณภาพ
ปฏบิ ัตงิ านยังมีข้อบกพร่องเล็กน้อย = 3 คะแนน
ปฏิบตั งิ านมขี ้อบกพรอ่ งเปน็ สว่ นใหญ่ = 2 คะแนน 17 - 20 ดมี าก
ปฏิบตั งิ านมขี ้อบกพร่องมาก = 1 คะแนน
13 - 16 ดี

9 - 12 พอใช้

5 - 8 ปรับปรุง

แผนการจัดการเรียนรทู้ ี่ 16

กลมุ่ สาระการเรียนรูว้ ิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

รายวชิ าเพ่ิมเติม เคมี 3 ว30223 ภาคเรียนที่ 1 ชน้ั มัธยมศกึ ษาปีท่ี 5
เวลา 18 ช่ัวโมง
หน่วยการเรียนร้ทู ่ี 2 อัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี เวลา 2 ช่วั โมง

เรอื่ งอุณหภูมิกับอตั ราการเกดิ ปฏกิ ริ ยิ าเคมี

ครผู สู้ อน นางสาวบณุ รดา สิงห์วิชัย

1. สาระการเรียนรแู้ ละผลการเรียนรู้
สาระที่ 5 สาระเคมี
2. เข้าใจการเขียนและการดลุ สมการเคมี ปรมิ าณสัมพันธ์ในปฏิกริ ิยาเคมี อตั ราการเกดิ

ปฏิกิริยาเคมี สมดุลในปฏิกิริยาเคมี สมบัติและปฏิกิริยาของกรด-เบส ปฏิกิริยารีดอกซ์และเซลล์เคมีไฟฟ้า

รวมทั้งการนำความรไู้ ปใช้ประโยชน์

ผลการเรียนรู้

1. ทดลอง และอธิบายผลของความเข้มข้น พ้ืนท่ีผิวของสารตัง้ ต้น อุณหภมู ิและตัวเร่งปฏิกิรยิ าที่
มตี อ่ อัตราการเกิดปฏิกริ ิยาเคมี

2. เปรียบเทียบอัตราการเกิดปฏิกิริยาเมื่อมีการเปล่ียนแปลงความเข้มข้น พื้นที่ผิวของสารตั้งต้น
อุณหภูมิและตวั เร่งปฏิกริ ิยา

3. ยกตัวอย่าง และอธิบายปัจจัยที่มีผลต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมีในชีวิตประจำวันหรือ
อุตสาหกรรม
2. สาระสำคัญ

อัตราการเกิดปฏกิ ริ ยิ าเคมีของสารหนง่ึ ๆ ขึน้ อยู่กับความเข้มข้น พ้นื ทผ่ี ิว อุณหภมู ติ วั เร่งและ
ตวั หนว่ งปฏกิ ริ ยิ า นอกจากน้ีอตั ราการเกดิ ปฏิกริ ิยาเคมยี งั ข้ึนอยู่กับชนดิ ของสารที่ทำปฏกิ ิริยาด้วย

อุณหภูมิมีผลต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี โดยเม่ืออุณหภูมิสูงขึ้น อัตราการเกิดปฏิกิริยาจะมีค่ามาก
ขนึ้ และเมอื่ อุณหภมู ิตำ่ ลง อัตราการเกดิ ปฏกิ ิรยิ าเคมีจะมคี า่ ลดลง
3. จุดประสงค์การเรยี นรู้

3.1 ดา้ นความรู้ (K)
1. นกั เรียนสามารถอธิบายผลของอณุ หภมู ขิ องสารท่ีมตี ่ออตั ราการเกิดปฏิกิรยิ าเคมีได้
2. ยกตัวอย่าง และอธิบายผลของอุณหภูมิของสารที่มีผลต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมีใน

ชีวิตประจำวันหรืออุตสาหกรรมได้
3.2 ดา้ นทกั ษะ/กระบวนการคิด (P)
1. นักเรียนสามารถทำการทดลองเร่ืองศึกษาผลของอุณหภูมิของสารที่มีผลต่ออัตราการ

เกิดปฏิกิริยาเคมีได้

2. นักเรียนสามารถใช้เครอ่ื งมอื และอปุ กรณ์ทางวทิ ยาศาสตร์ไดอ้ ย่างถูกตอ้ ง

3.3ดา้ นคณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์ (A)
1. นักเรยี นมีความรบั ผดิ ชอบต่องานที่ไดร้ ับมอบหมายและสามารถทำงานรว่ มกบั ผู้อน่ื ได้

4. สาระการเรียนรู้
4.1 อุณหภูมกิ ับอตั ราการเกิดปฏกิ ิริยาเคมี

5. สมรรถนะสำคญั ของผ้เู รียน
5.1 ความสามารถในการสือ่ สาร
5.2 ความสามารถในการคิด
5.3 ความสามารถในการแกป้ ัญหา
5.4 ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี

6. คุณลักษณะอนั พึงประสงค์
6.1 มวี นิ ยั
6.2 ใฝเ่ รียนรู้
6.3 มุ่งม่นั ในการทำงาน

7. กิจกรรมการเรียนรู้ (2ช่ัวโมง)
ใช้วิธกี ารสอนแบบ 5E Learning
7.1 ขนั้ สร้างความสนใจ (Engagement)
1. นกั เรียนทบทวนความรู้เดิมเกย่ี วกบั เรอื่ ง พ้ืนที่ผิวกบั อัตราการเกิดปฏกิ ริ ิยาเคมี ดังน้ี
-การเกดิ ปฏิกิริยาระหว่าง Mg และ HCl ดงั สมการ

Mg (s) + HCl (aq) → MgCl2 (aq) + H2 (g)
ถา้ นำลวดแมกนีเซยี มชน้ิ เล็ก ๆ กบั ลวดแมกนเี ซียมทีเ่ ป็นแผน่ หรือขดเป็นสปริงทำปฏกิ ิริยา
กบั กรดไฮโดรคลอริก ลวดแมกนีเซยี มแบบใดจะมีอัตราการเกิดปฏกิ ริ ยิ าเคมีเร็วกวา่ กนั เพราะเหตุใด (แนว
คำตอบ คอื ลวดแมกนเี ซียมช้ินเลก็ ๆ เพราะมีพื้นท่ผี วิ มากกวา่ จึงเปน็ การเพ่ิมโอกาสในการชนกนั ของอนภุ าค)
2.นักเรียนร่วมกันอภิปรายโดยครูต้ังคำถามให้ว่า “เพราะเหตุใดเราจึงนำอาหาร
ผัก หรือผลไม้ไปแช่ในตู้เย็น และหากไม่นำไปแช่ในตู้เย็น อาหาร ผัก และผลไม้เหล่าน้ีจะมีลักษณะแตกต่าง
จากการเอาไปแช่ตู้เย็นอย่างไร” ซึ่งครูยังไม่ต้องเฉลยคำตอบที่ถูกต้อง จากน้ันครูและนักเรียนร่วมกันอภิปราย
เพ่อื นำไปสู่การทดลองศึกษาผลของอุณหภูมขิ องสารทมี่ ตี ่ออัตราการเกิดปฏิกริ ยิ าเคมี
7.2 ขัน้ สำรวจและค้นหา (Exploration)
1. นักเรียนแบ่งกลุม่ กลุ่มละ 3 - 4 คน คละตามความสามารถของผู้เรียน เพ่ือทำการทดลอง
ศกึ ษาผลของอุณหภมู ิของสารทม่ี ีต่ออัตราการเกิดปฏกิ ริ ยิ าเคมี
2. ครูใช้รูปแบบการเรยี นรู้แบบร่วมมือ เทคนิค LT (Learning Together)มาจัดกระบวนการ
เรียนรโู้ ดยกำหนดให้สมาชิกแต่ละคนภายในกลุ่มมบี ทบาทหน้าที่ของตนเอง ดังน้ี

- สมาชิกคนที่1 : ทำหน้าที่เตรยี มวัสดุ-อุปกรณท์ ่ีใช้ในการทดลองเร่อื ง ศึกษาผลของ

อณุ หภูมขิ องสารทีม่ ตี ่ออตั ราการเกดิ ปฏิกริ ยิ าเคมี

- สมาชิกคนท่ี 2 : ทำหน้าที่อ่านวิธีการทดลอง ทำความเข้าใจ และอธิบายให้สมาชิก
ในกลุม่ ฟัง

- สมาชกิ คนที่ 3 : ทำหน้าท่บี นั ทกึ ผลการทดลอง
- สมาชกิ ทกุ คน : ทำหนา้ ที่นำเสนอผลการทดลอง
3. นักเรียนแต่ละกลุ่มส่งสมาชิกคนท่ี 1 รับอุปกรณ์การทดลอง กลุ่มละ 1 ชุด ประกอบด้วย

สารละลายกรดไฮโดรคลอริก (HCl) 0.2 M แคลเซียมคาร์บอเนต (CaCO3)แบบผงกระบอกตวงขนาด 10 mL บีก
เกอร์ขนาด 100 mL ตะเกียงแอลกอฮอล์พร้อมที่ก้ันลม ใบกิจกรรมการทดลองศึกษาผลของอุณหภูมิของสารท่ีมี

ต่ออัตราการเกิดปฏกิ ิริยาเคมี และใบรายงานผลการทดลอง

4. นักเรียนทุกกลุ่มลงมือปฏิบัติการทดลองตามข้ันตอนการทดลองในใบกิจกรรม การ

ทดลองศกึ ษาผลของอุณหภูมิของสารที่มตี อ่ อตั ราการเกิดปฏิกริ ิยาเคมี

7.3 ขนั้ อธิบายและลงข้อสรุป (Explanation)

1. สุ่มนักเรียนโดยใช้โปรแกรมWheelofnames มา 3-4 กลุ่ม ให้ออกมานำเสนอผลการ
ทดลองหน้าชน้ั เรียนเพ่ือแลกเปล่ยี นความคิดเห็นซ่ึงกนั และกัน

2. นักเรียนและครรู ่วมกันอภิปรายลงข้อสรุปเกี่ยวกับการทดลอง พร้อมท้ังครูอธิบายเพ่ิมเติม
ในสว่ นทย่ี งั ไมค่ รอบคลมุ เน้ือหาโดยใชแ้ นวคำถามดงั ต่อไปน้ี

-ปฏิกิริยาท่ีเกิดขึ้นเราสามารถสังเกตได้อย่างไร ปฏิกิริยาท่ีเกิดข้ึนเขียนแสดงเป็น
สมการเคมีได้อย่างไร (แนวคำตอบ คือ สังเกตจากฟองแก๊สที่เกิดข้ึน ปฏิกิริยาท่ีเกิดขึ้นเขียนแสดงเป็นสมการ
เคมีได้ ดังนี้

CaCO3(s) + 2HCl (aq)→CaCl2(aq)+ H2O(l)+ CO2 (g))
-เวลาที่ใช้ในการเกิดปฏิกิริยาเคมีจนกระทั่งไม่เห็นฟองแก๊สเกิดขึ้นในแต่ละบีกเกอร์
เทา่ กันหรอื ไม่ อย่างไร (แนวคำตอบ คือ ไม่เท่ากัน เม่ือเปรียบเทียบบีกเกอร์ใบท่ี 1 และใบที่ 2 พบว่า บีกเกอร์
ใบท่ี2 ซ่ึงมีอุณหภูมิสูงกว่า ใช้เวลาน้อยกว่า แสดงว่าการเพ่ิมอุณหภูมิในการเกิดปฏิกิริยามีผลทำให้อัตราการ
เกดิ ปฏกิ ริ ยิ าเคมนี ี้เพิม่ ข้นึ )
7.4 ขั้นขยายความรู้ (Elaboration)

1. นักเรียนค้นหาปฏิกิริยาท่ีเกิดขึ้นในชีวิตประจำวันท่ีเก่ียวข้องกับอุณหภูมิของสารที่มีผลต่อ

อัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี

2. ครูยกตัวอย่างผลของอุณหภูมิของสารที่มีต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมีที่นำมาใช้ประโยชน์

ในชวี ิตประจำวนั เพ่ิมเติมจากนกั เรยี น

7.5 ข้นั ประเมนิ ผล (Evaluation)

1. นกั เรียนสรุปสงิ่ ที่ไดเ้ รยี นรู้ เกยี่ วกบั อุณหภูมิของสารที่มีผลต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี

2. ครูตรวจใบรายงานผลการทดลอง เร่ือง ศึกษาผลของอุณหภูมิของสารท่ีมีต่ออัตราการ

เกิดปฏกิ ริ ิยาเคมี

8. สอ่ื และแหล่งเรียนรู้

8.1 ใบกจิ กรรมเร่ือง ศึกษาผลของอุณหภูมขิ องสารทมี่ ีต่ออัตราการเกิดปฏิกิรยิ าเคมี

8.2 ใบรายงานผลการทดลอง ศึกษาผลของอณุ หภูมิของสารท่ีมีต่ออัตราการเกิดปฏิกริ ิยาเคมี

8.3 PowerPoint เร่อื ง อัตราการเกิดปฏกิ ิริยาเคมี

8.4หนังสือเรียนรายวชิ าวิทยาศาสตร์เพิ่มเติมเคมี เล่ม 3 สสวท. (ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้น

พ้ืนฐาน พ.ศ. 2551 ฉบับปรบั ปรุง พ.ศ. 2560)

8.5 แหลง่ สืบค้นข้อมลู ออนไลน์ https://proj14.ipst.ac.th/m4-6-chem/m5-chem-

book3/chem-m5b3-015/

9. การวดั ประเมินผล

จดุ ประสงค์ วธิ ีการวดั /เครือ่ งมือวัด เกณฑ์การประเมนิ

1. ด้านความรู้ (K)

1. นักเรียนสามารถอธิบายผลของ -การตอบ -ขอ้ คำถาม -ไดค้ ะแนนรอ้ ยละ

อุ ณ ห ภู มิ ของสารที่ มี ต่ ออั ตราการ คำถาม 70 ขน้ึ ไป

เกิดปฏกิ ิริยาเคมไี ด้ -ไดค้ ะแนนในระดบั

2. ยกตัวอย่าง และอธิบายผลของ -ตรวจใบ -ใบรายงานผล 3 (ดี) ข้ึนไป

อุณหภูมิของสารที่มีผลต่ออัตราการ รายงานผลการ การทดลอง

เกิดปฏิกิริยาเคมีในชีวิตประจำวันหรือ ทดลอง

อุตสาหกรรมได้

2. ดา้ นทกั ษะ/กระบวนการคดิ (P)

1. นักเรียนสามารถทำการทดลอง -การทำการ -แบบสงั เกต -ได้คะแนนร้อยละ

เรื่องศึกษาผลของอุณหภูมิของสารที่มี ทดลอง การทดลอง 70 ขึ้นไป

ผลต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมีได้

2. นักเรียนสามารถใช้เครื่องมือและ

อปุ กรณ์ทางวทิ ยาศาสตร์ได้อยา่ งถูกต้อง

3. ดา้ นคุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ (A)

1.นักเรยี นมคี วามรับผดิ ชอบตอ่ งาน -การสังเกต -แบบประเมนิ -ได้คะแนนในระดับ

ท่ไี ดร้ บั มอบหมายและสามารถทำงาน คุณลกั ษณะอัน 3 (ดี) ขน้ึ ไป

รว่ มกับผ้อู น่ื ได้ พงึ ประสงค์

10. บันทกึ หลังการสอน
ผลการเรียนรู้

............................................................................................................................. ...................................
............................................................................................... .................................................................
............................................................................................................................. ...................................
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ปัญหาและอปุ สรรค
............................................................................................................................. ...................................
................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ...................................
............................................................................................................................. ...................................

ขอ้ เสนอแนะ/แนวทางแก้ไข
................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ...................................
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชื่อ……………………………………………….
(นางสาวบุณรดา สงิ หว์ ิชัย)
ครูผสู้ อน

ความคดิ เห็น / ข้อเสนอแนะของหัวหนา้ กลมุ่ สาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ...................................
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชื่อ……………………………………………….
(นางจนั เพญ็ พนู สวุ รรณ)

หวั หนา้ กล่มุ สาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
ความคดิ เหน็ / ข้อเสนอแนะของรองผู้อำนวยการกล่มุ บริหารวิชาการ
............................................................................................................................. ...................................
............................................................................................................................................................... .
……………………………………………………………………………………………………………………………………………….

ลงชอ่ื ……………………………………………….
()
รองผู้อำนวยการกล่มุ บรหิ ารวิชาการ





แบบประเมนิ ความรู้

คำช้ีแจง ประเมนิ โดยการตรวจการบันทึกผลการทดลองเรื่อง…………………………………………………………
ชนั้ มัธยมศึกษาปที ่ี 5/4

คะแนน คะแนน คะแนน คะแนนรวม
ความ ความ ความ

เลขท่ี ชอ่ื - นามสกุล ถูกต้อง เรียบร้อย ตรงตอ่ เวลา

ของเน้ือหา ของงาน (2) (10)
(6) (2)

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

คะแนน คะแนน คะแนน คะแนนรวม
ความ ความ ความ

เลขที่ ช่ือ - นามสกุล ถกู ต้อง เรียบร้อย ตรงตอ่ เวลา

ของเน้อื หา ของงาน (2) (10)
(6) (2)

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

ลงช่อื ................................................ผู้ประเมนิ
(นางสาวบณุ รดา สงิ ห์วชิ ยั )

แบบสังเกตพฤติกรรมนกั เรียน เพ่อื การประเมินคณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์

คำชี้แจง การบันทกึ ใหท้ ำเคร่ืองหมาย / ลงในช่องทตี่ รงกับพฤตกิ รรมที่เกดิ ขน้ึ จริง

เลขท่ี ชือ่ - นามสกลุ พฤติกรรมการแสดงออก

1 มวี ินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมน่ั ในการทำงาน
2
3 321032103210
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26

เลขที่ ชือ่ - นามสกุล พฤติกรรมการแสดงออก

27 มวี ินยั ใฝ่เรียนรู้ มงุ่ มัน่ ในการทำงาน
28
29 321032103210
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40

ลงชอ่ื ................................................ผู้ประเมิน

(นางสาวบณุ รดา สิงห์วชิ ัย)

เกณฑก์ ารให้คะแนน

มวี นิ ยั =ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณ ฑ์ ระเบียบ ข้อบังคับของครอบครัวและโรงเรียน

ตรงต่อเวลาในการปฏบิ ัติกิจกรรมต่าง ๆ ในชวี ิตประจำวนั และรบั ผดิ ชอบในการทำงาน

ใฝเ่ รยี นรู้ =แสวงหาข้อมูลจากแหล่งการเรียนรูต้ ่าง ๆมีการจดบันทึกความรู้อย่างเป็นระบบสรุปความรู้

ไดอ้ ย่างมีเหตุผล

มงุ่ มน่ั ใน = มีความตงั้ ใจและพยายามในการทำงานที่ได้รับมอบหมายมีความอดทนและไม่

การทำงาน ทอ้ แทต้ ่ออปุ สรรคเพื่อใหง้ านสำเรจ็ เกณฑก์ ารตดั สินคุณภาพ

หมายเหตุ : ปฏิบัตหิ รอื แสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 3 คะแนน ระดับ ช่วงคะแนน
ปฏิบตั ิหรือแสดงพฤติกรรมอย่างบ่อยคร้งั ให้ 2 คะแนน คุณภาพ
ปฏิบตั ิหรือแสดงพฤตกิ รรมอยา่ งบางครง้ั ให้ 1 คะแนน ไดค้ ะแนนรวมระหว่าง 7-9 คะแนน
ปฏบิ ตั หิ รือแสดงพฤตกิ รรมอย่างน้อยคร้ัง ให้ 0 คะแนน ดเี ยี่ยม ไดค้ ะแนนรวมระหวา่ ง 4-6 คะแนน
ได้คะแนนรวมระหว่าง 2-3 คะแนน
ดี ไดค้ ะแนนรวมระหว่าง 0-1 คะแนน
ผา่ น
ไม่ผา่ น

แบบสงั เกตพฤตกิ รรมการทดลอง

จุดประสงค์ : เพื่อวดั ความสามารถและทกั ษะในการปฏิบตั ิการทดลอง

การทดลองเร่อื งศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความดันและปรมิ าตรของอากาศ

กลมุ่ ท/่ี ชอ่ื กลุ่ม กลุ่มที่ ……………………

สมาชกิ ในกลมุ่ 1. ………………………………………………… เลขท่ี …………

2. ……………………………………………….. เลขที่ …………

3………………………………………………… เลขท่ี ………..

4………………………………………………… เลขท่ี ………..

คำช้ีแจงให้กาเครื่องหมายถูก (√) ลงในช่องระดับคุณภาพ ที่ตรงกับระดับคุณภาพการปฏิบัติของผู้เรียนตาม

แบบบันทึกรายงานการปฏบิ ัติทกั ษะการทดลอง

รายการท่ปี ระเมนิ ระดับคณุ ภาพ
4321

1. เลอื กใช้เครือ่ งมือและอุปกรณ์การทดลองไดอ้ ย่างถูกต้อง

2. ตรวจเชค็ เคร่ืองมอื และอุปกรณ์การทดลองก่อนการทดลอง

3. ใชเ้ คร่ืองมอื และอปุ กรณก์ ารทดลองได้อย่างถูกตอ้ งตรงตามประเภทของงาน

4. ปฏิบัติตามข้ันตอนการทดลองไดอ้ ย่างถูกต้อง

5. ผลการทดลองมีความถกู ตอ้ งชดั เจน

6. ปฏิบัตกิ ารทดลองได้แล้วเสรจ็ ภายในเวลาท่กี ำหนด

7. ทำความสะอาดเครื่องมอื และอุปกรณก์ ารทดลองภายหลงั ส้ินสดุ การทดลอง

8. มกี ารบนั ทกึ ผลการทดลองทถี่ กู ต้องและชัดเจน

9. สรปุ และอภิปรายผลการทดลองไดอ้ ย่างถกู ต้องและเหมาะสม

10. มกี ารรายงานผลการทดลอง

รวมคะแนน

เกณฑ์การใหค้ ะแนน = 4 คะแนน ลงชอ่ื ................................................ผู้ประเมนิ
= 3 คะแนน (นางสาวบณุ รดา สงิ ห์วิชัย)
ปฏบิ ัตกิ ารทดลองถูกต้องครบถ้วน = 2 คะแนน
ปฏบิ ัตกิ ารทดลองยังมีข้อบกพรอ่ งเล็กน้อย = 1 คะแนน เกณฑก์ ารตัดสินคณุ ภาพ
ปฏิบตั ิการทดลองมขี ้อบกพร่องเปน็ ส่วนใหญ่
ปฏบิ ตั ิการทดลองมีข้อบกพร่องมาก ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ
31 - 40 ดีมาก
21 - 30 ดี
11 - 20 พอใช้
1–10 ปรบั ปรุง

แบบประเมินการนำเสนอผลงานหนา้ ช้นั เรยี น

คำช้แี จง: ให้ ผูส้ อน สงั เกตพฤติกรรมของนักเรยี นในระหว่างการนำเสนอ แลว้ ขดี ✓ ลงในชอ่ งว่างท่ีตรงกับ
ระดับคะแนน
กลมุ่ ท/ี่ ชอ่ื กลมุ่ กลุ่มที่ ......................
สมาชิกในกลุ่ม 1. ..................................................เลขที่ .............

2. ..................................................เลขท่ี ............
3.....................................................เลขที่ ..............
4. ...................................................เลขที่ ..............

ลำดบั ที่ รายการประเมิน คุณภาพการปฏิบตั ิ
4321

1 นำเสนอเนอื้ หาในผลงานได้ถูกตอ้ ง
2 การนำเสนอมีความน่าสนใจ
3 ความเหมาะสมกบั เวลา
4 ความกลา้ แสดงออก
5 บุคลิกภาพ น้ำเสียงเหมาะสม

รวม

ลงช่อื ................................................ผู้ประเมนิ
(นางสาวบณุ รดา สงิ ห์วิชยั )

เกณฑ์การใหค้ ะแนน เกณฑก์ ารตดั สินคุณภาพ

ปฏบิ ัติงานสมบรู ณ์ ชัดเจน = 4 คะแนน ช่วงคะแนน ระดบั คุณภาพ
ปฏบิ ัตงิ านยังมีข้อบกพร่องเล็กน้อย = 3 คะแนน
ปฏิบตั งิ านมขี ้อบกพรอ่ งเปน็ สว่ นใหญ่ = 2 คะแนน 17 - 20 ดมี าก
ปฏิบตั งิ านมขี ้อบกพร่องมาก = 1 คะแนน
13 - 16 ดี

9 - 12 พอใช้

5 - 8 ปรับปรุง

แผนการจัดการเรยี นร้ทู ่ี 17

กลมุ่ สาระการเรยี นร้วู ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

รายวชิ าเพิม่ เติม เคมี 3 ว30223 ภาคเรียนที่ 1 ชนั้ มธั ยมศึกษาปที ่ี 5
เวลา 18 ชัว่ โมง
หนว่ ยการเรียนรทู้ ี่ 2 อตั ราการเกดิ ปฏกิ ิริยาเคมี เวลา 2 ชัว่ โมง

เร่อื งตวั เร่งและตัวหน่วงปฏิกิริยาเคมีกับอตั ราการเกดิ ปฏิกิรยิ าเคมี

ครผู สู้ อน นางสาวบุณรดา สิงหว์ ิชยั

1. สาระการเรียนรแู้ ละผลการเรยี นรู้
สาระท่ี 5 สาระเคมี
2. เข้าใจการเขียนและการดลุ สมการเคมี ปรมิ าณสมั พนั ธ์ในปฏกิ ิริยาเคมี อตั ราการเกิด

ปฏิกิริยาเคมี สมดุลในปฏิกิริยาเคมี สมบัติและปฏิกิริยาของกรด-เบส ปฏิกิริยารีดอกซ์และเซลล์เคมีไฟฟ้า

รวมท้งั การนำความร้ไู ปใช้ประโยชน์

ผลการเรียนรู้

1.ทดลอง และอธิบายผลของความเข้มขน้ พน้ื ท่ผี ิวของสารต้ังต้น อุณหภูมิและตัวเรง่ ปฏิกิริยาทีม่ ี
ต่ออัตราการเกิดปฏิกริ ยิ าเคมี

2. เปรียบเทียบอัตราการเกิดปฏิกิริยาเมอ่ื มีการเปลี่ยนแปลงความเข้มข้น พื้นท่ีผิวของสารต้ังต้น
อณุ หภูมิและตวั เรง่ ปฏิกิรยิ า

3. ยกตัวอย่าง และอธิบายปัจจัยที่มีผลต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมีในชีวิตประจำวันหรือ
อตุ สาหกรรม
2. สาระสำคัญ

อัตราการเกดิ ปฏกิ ิรยิ าเคมขี องสารหน่งึ ๆ ขึ้นอยกู่ ับความเข้มขน้ พื้นท่ผี วิ อุณหภูมิตวั เร่งและ
ตวั หนว่ งปฏิกริ ยิ า นอกจากน้อี ัตราการเกิดปฏิกริ ิยาเคมยี ังขึน้ อยู่กบั ชนิดของสารท่ีทำปฏกิ ริ ิยาดว้ ย

ตัวเร่งปฏิกิริยา เป็นสารที่เติมลงไปในปฏิกิริยาโดยสารเหล่านี้จะไม่มีผลต่อการเกิดผลิตภัณฑ์ของ
ปฏิกริ ิยา แต่จะมีผลไปลดค่าพลงั งานก่อกัมมันต์ของปฏิกิรยิ าทำให้ปฏิกิรยิ าน้ันเกดิ ได้ง่ายมากข้ึน และหลังจาก
การเกิดปฏกิ ริ ิยาแล้ว ตวั เร่งปฏิกริ ิยาท่ีใสล่ งไปจะยังคงมีสมบตั ิและปริมาณเหมือนเดมิ

ตัวหนว่ งปฏิกิริยา เป็นสารทเ่ี ติมลงไปในปฏิกิริยาโดยที่สารเหล่านี้จะไม่มีผลต่อการเกดิ ผลิตภัณฑ์ของ
ปฏิกิริยา แต่จะมีผลไปเพิ่มค่าพลังงานก่อกัมมันต์ของปฏิกิริยา จึงทำให้สารเกิดปฏิกิริยาได้ยากข้ึนหรือมีผล
ยับยั้งการเกิดปฏิกิริยาแล้ว ตัวหน่วงปฏิกิริยาทางเคมีและมีมวลเท่าเดิม แต่อาจมีสมบัติทางภาพบางอย่าง
เปลีย่ นแปลงไป
3. จุดประสงค์การเรียนรู้

3.1 ด้านความรู้ (K)
1. นักเรียนสามารถอธิบายผลของตัวเร่งปฏิกิริยาเคมีและตัวหน่วงปฏิกิริยาเคมีท่ีมีต่ออัตรา

การเกดิ ปฏิกิริยาเคมไี ด้

2. ยกตัวอย่าง และอธิบายผลของตัวเร่งปฏิกิริยาเคมีและตัวหน่วงปฏิกิริยาเคมีที่มีผลต่อ
อัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมีในชีวิตประจำวันหรืออุตสาหกรรมได้

3.2 ด้านทักษะ/กระบวนการคดิ (P)
1. นักเรียนสามารถทำการทดลองเรื่องการศึกษาผลของสารบางชนิดต่ออัตราการ

เกดิ ปฏกิ ริ ยิ าเคมี
2. นักเรียนสามารถใช้เคร่อื งมอื และอุปกรณท์ างวทิ ยาศาสตร์ได้อย่างถูกตอ้ ง

3.3ดา้ นคณุ ลกั ษณะอันพึงประสงค์ (A)

1. นกั เรียนมีความรบั ผดิ ชอบต่องานที่ได้รับมอบหมายและสามารถทำงานร่วมกบั ผู้อ่ืนได้
4. สาระการเรยี นรู้

4.1 ตวั เร่งปฏิกิริยาเคมแี ละตวั หนว่ งปฏิกิรยิ าเคมีกับอตั ราการเกิดปฏิกิริยาเคมี
5. สมรรถนะสำคัญของผเู้ รียน

5.1 ความสามารถในการสอ่ื สาร
5.2 ความสามารถในการคิด
5.3 ความสามารถในการแก้ปัญหา
5.4 ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี
6. คณุ ลกั ษณะอนั พึงประสงค์
6.1 มีวนิ ยั
6.2 ใฝเ่ รยี นรู้
6.3 มุง่ มัน่ ในการทำงาน
7. กิจกรรมการเรยี นรู้ (2ช่ัวโมง)
ใชว้ ิธีการสอนแบบ 5E Learning
7.1 ขนั้ สรา้ งความสนใจ (Engagement)

1. นกั เรียนรว่ มกันอภิปรายโดยใช้ขอ้ คำถามดังนี้

-นอกจากความเข้มข้น พื้นที่ผิว และอุณหภูมิ จะมีปัจจัยใดอีกหรือไม่ท่ีทำให้
ปฏิกิรยิ าเคมีหน่งึ ๆ เกิดข้ึนไดเ้ ร็วขนึ้ หรือช้าลง

- เพราะเหตุใดการบ่มผลไม้จงึ ต้องใส่แคลเซียมคารไ์ บด์ลงไปในภาชนะทใ่ี ชใ้ นการบ่ม
ผลไม้ซึ่งครูยังไม่ต้องเฉลยคำตอบท่ีถูกต้อง จากนั้นครูและนักเรียนร่วมกันอภิปราย เพ่ือนำไปสู่การทดลอง

เรอ่ื ง ศกึ ษาผลของสารบางชนิดต่ออัตราการเกดิ ปฏกิ ิริยาเคมี
7.2 ขัน้ สำรวจและค้นหา (Exploration)

1. นักเรียนแบ่งกลมุ่ กลุ่มละ 3 - 4 คน คละตามความสามารถของผู้เรียน เพ่ือทำการทดลอง
การศึกษาผลของสารบางชนิดตอ่ อัตราการเกดิ ปฏิกริ ิยาเคมี

2. ครูใช้รูปแบบการเรียนรู้แบบร่วมมือ เทคนิค LT(Learning Together)มาจัดกระบวนการ
เรียนรโู้ ดยกำหนดใหส้ มาชกิ แตล่ ะคนภายในกล่มุ มีบทบาทหน้าท่ขี องตนเอง ดังน้ี

- สมาชิกคนที่1 : ทำหน้าที่เตรียมวัสดุ-อุปกรณ์ท่ีใช้ในการทดลองเรื่อง การศึกษาผล

ของสารบางชนิดตอ่ อัตราการเกดิ ปฏิกิริยาเคมี

- สมาชิกคนท่ี 2 : ทำหน้าท่ีอ่านวิธีการทดลอง ทำความเข้าใจ และอธิบายให้สมาชิก

ในกลมุ่ ฟงั

- สมาชิกคนที่ 3 : ทำหน้าทบ่ี นั ทกึ ผลการทดลอง
- สมาชิกทกุ คน : ทำหน้าทนี่ ำเสนอผลการทดลอง
3. นักเรียนแต่ละกลุ่มส่งสมาชิกคนที่ 1 รับอุปกรณ์การทดลอง กลุ่มละ 1 ชุด ประกอบด้วย

หลอดทดลองขนาดกลาง กระบอกตวง หลอดหยด เคร่ืองช่ัง นาฬิกาจับเวลา เปลือกไข่แห้งและบดละเอียด

สารละลายกรดออกซาลิก(H2C2O4)เข้มข้น 0.05 M สารละลายกรดซัลฟิวริก (H2SO4)ความเข้มข้น 1 M
สารละลายโพแทสเซียมเปอร์แมงกาเนต (KMnO4)เข้มข้น 0.005 M สารละลายแมงกานีส (II)ซัลเฟส (MnSO4)
เข้มข้น 1 M สารละลายกรดแอซิติก (CH3COOH) ผงโซเดียมฟลูออไรด์ (NaF)ใบกิจกรรมการทดลองศึกษาผล
ของสารบางชนดิ ต่ออัตราการเกิดปฏกิ ริ ยิ าเคมีและใบรายงานผลการทดลอง

4. นักเรียนทุกกลุ่มลงมือปฏิบัติการทดลองตามข้ันตอนการทดลองในใบกิจกรรมการทดลอง

ศกึ ษาผลของสารบางชนดิ ต่ออตั ราการเกดิ ปฏกิ ิรยิ าเคมี

7.3 ขนั้ อธิบายและลงข้อสรุป (Explanation)

1. สุ่มนักเรียนมา 3-4 กลุ่ม ให้ออกมานำเสนอผลการทดลองหน้าชั้นเรียนเพ่ือแลกเปล่ียน

ความคดิ เห็นซึ่งกนั และกนั
2. นักเรียนและครูร่วมกันอภิปรายลงข้อสรุปเกย่ี วกับการทดลอง พรอ้ มทั้งครูอธิบายเพิ่มเติม

ในสว่ นท่ียังไม่ครอบคลมุ เนือ้ หาโดยใชแ้ นวคำถามดังต่อไปน้ี

-การทดลองตอนที่ 1 อัตราการเกิดปฏิกริ ิยาของสารทัง้ 2 หลอด แตกต่างกันหรอื ไม่
อย่างไร (แนวคำตอบ คือ แตกต่าง จากการทดลองพบว่าหลอดที่เติมแมงกานีส (II)ซัลเฟต จะทำให้สีชมพูจาง

หายไปเร็วกว่าหลอดท่ีไม่ได้เติมแมงกานีส (II) ซัลเฟต แสดงวา่ แมงกานีส (II)ซัลเฟตทำหน้าที่เป็นตัวเร่งปฏิกิริยา
ระหวา่ งสารละลายกรดออกซาลิกกบั สารละลายโพสแทสเซียมเปอรแ์ มงกาเนต)

-การทดลองตอนที่ 2 อัตราการเกิดปฏิกิริยาของสารทั้ง 2 หลอด แตกต่างกันหรือ

อย่างไร (แนวคำตอบ คือ แตกต่าง จากการทดลองพบว่าหลอดท่ีเติมโซเดียมฟลูออไรด์จะทำให้ปฏิกิริยาเกิดช้า
กว่าหลอดท่ีไม่ได้เติมโซเดียมฟลูออไรด์ แสดงว่า โซเดียมฟลูออไรด์ทำหน้าที่เป็นตัวหน่วงปฏิกิริยาระกว่าง

เปลอื กไขก่ ับกรดแอซตี ิก)
7.4 ข้นั ขยายความรู้ (Elaboration)

1. นกั เรียนค้นหาปฏิกิริยาท่ีเกดิ ข้ึนในชีวติ ประจำวันท่ีเก่ยี วข้องกบั ตัวเร่งและตัวหน่วงปฏิกิริยา

ที่มีผลต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี

2. ครูยกตวั อย่างผลของตวั เร่งและตัวหน่วงปฏิกิริยาทีม่ ีตอ่ อตั ราการเกิดปฏิกิริยาเคมีท่ีนำมาใช้

ประโยชน์ในชีวิตประจำวนั เช่น การย่อยอาหารในรา่ งกายใช้เอนไซม์หลายชนิดเป็นตัวเรง่ ปฏกิ ริ ิยา การผลิตเนว

เทียมจากนำ้ มนั พชื ใชน้ ิกเกิลเป็นตัวเร่งปฏกิ ิรยิ า

7.5 ขน้ั ประเมินผล (Evaluation)

1. นักเรียนสรุปสิ่งที่ได้เรียนรู้ เกี่ยวกับตัวเร่งและตัวหน่วงปฏิกิริยาที่มีผลต่ออัตราการ

เกิดปฏิกิริยาเคมีลงในสมุด

2. นักเรียนรับใบงานเรื่อง ปัจจัยท่ีมีต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี ทำส่งในคาบถัดไป

3. ครูตรวจใบรายงานผลการทดลอง เร่ือง ศึกษาผลของสารบางชนิดต่ออัตราการ

เกิดปฏกิ ริ ยิ าเคมี

8. สอ่ื และแหล่งเรยี นรู้

8.1 ใบกิจกรรมเรื่อง ผลของสารบางชนดิ ต่ออตั ราการเกดิ ปฏกิ ริ ิยาเคมี

8.2 ใบรายงานผลการทดลอง ผลของสารบางชนดิ ตอ่ อัตราการเกดิ ปฏกิ ิรยิ าเคมี

8.3 ใบงานเร่อื ง ปัจจัยที่มีต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี

8.4 PowerPoint เร่อื ง อตั ราการเกดิ ปฏิกิรยิ าเคมี

8.5 หนังสือเรียนรายวิชาวิทยาศาสตร์เพ่ิมเติมเคมี เล่ม 3 สสวท. (ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ัน

พืน้ ฐาน พ.ศ. 2551 ฉบบั ปรบั ปรงุ พ.ศ. 2560)

8.6 แหล่งสบื ค้นข้อมลู ออนไลน์ https://proj14.ipst.ac.th/m4-6-chem/m5-chem-book3/chem-

m5b3-015/

9. การวัดประเมินผล

จุดประสงค์ วิธกี ารวดั /เครอื่ งมือวดั เกณฑก์ ารประเมนิ

1. ดา้ นความรู้ (K)

1. นักเรียนสามารถอธิบายผลของตัวเร่ง -การตอบ -ขอ้ คำถาม -ได้คะแนนร้อยละ

ปฏิกิริยาเคมแี ละตัวหน่วงปฏิกิริยาเคมีท่ี คำถาม 70 ขน้ึ ไป

มตี ่ออตั ราการเกิดปฏิกิรยิ าเคมไี ด้

2. ยกตัวอย่าง และอธิบายผลของ -การนำเสนอ -แบบประเมนิ -ไดค้ ะแนนในระดับ

ตวั เรง่ ปฏิกิริยาเคมีและตัวหนว่ งปฏิกริ ยิ า หน้าชั้นเรียน การนำเสนอ 3 (ด)ี ขึ้นไป

เคมีท่ีมีผลต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี

ในชวี ิตประจำวันหรืออตุ สาหกรรมได้

จุดประสงค์ วธิ กี ารวดั /เครอื่ งมือวดั เกณฑก์ ารประเมนิ

2. ด้านทกั ษะ/กระบวนการคดิ (P)

1. นักเรียนสามารถทำการทดลอง -การทำการ -แบบสังเกตการ -ได้คะแนนในระดับ

เร่ือง การศึกษาผลของสารบางชนิดต่อ ทดลอง ทดลอง 3 (ด)ี ขึน้ ไป

อตั ราการเกดิ ปฏิกิริยาเคมี

2. นักเรียนสามารถใช้เคร่ืองมือและ

อุปกรณ์ทางวิทยาศาสตรไ์ ดอ้ ย่างถกู ต้อง

3. ด้านคณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ (A)

1.นักเรียนมีความรับผิดชอบต่องาน -การสังเกต -แบบประเมนิ -ได้คะแนนในระดับ

ท่ีได้รับมอบหมายและสามารถทำงาน คุณลักษณะอนั 3 (ด)ี ขน้ึ ไป

ร่วมกบั ผอู้ ืน่ ได้ พงึ ประสงค์