TREND-2021-V.2-single-page

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

ขอต้อนรบั ทกุ คนเข้าสู่ “ยุคแห่งระบบ”
ระบบในที่นี้ไม่ใช่สิ่งท่ีเป็นกลไกอัตโนมัติ แต่หมายถึงระบบท่ีปรากฏใน
วธิ คี ิดใหม่ เพ่ือใชร้ บั มือกับโลกที่เต็มไปด้วยความซบั ซอ้ น ความท้าทาย
อยา่ งเรอ่ื งความยง่ั ยนื และความไมเ่ ท่าเทียม การอยรู่ อดในทศวรรษน้ีจงึ
ต้องการการผสมผสานระหวา่ งการคิดเชงิ ออกแบบ (Design Thinking)
และการคิดเชงิ ระบบ (Systems Thinking) น�ำ 2 สงิ่ นี้มาผสมผสานกัน
เพ่ือก�ำหนดกรอบโอกาสใหม่ที่งานออกแบบและความคิดสรา้ งสรรค์
สามารถเปน็ ทางเลอื กในระยะยาวสำ� หรบั ผคู้ น สงิ่ แวดลอ้ ม และธรุ กิจ

ปี 2017 รายงาน Creative Manifesto โดย WGSN ได้สรปุ ความสำ� คัญ
ของแนวคิดท่ีเรยี กวา่ “Systems, Not Stuff” แนวคิดดังกล่าวแสดง
ให้เห็นวา่ จากเดิมที่การออกแบบและกระบวนการคิดเชงิ ออกแบบ เคย
เปน็ เครอ่ื งมือส�ำหรบั ชว่ ยให้ผ้คู นและผ้ใู ชส้ ามารถพัฒนาไปไกลกวา่ การ
ออกแบบผลิตภัณฑ์ ในวนั นี้ การคิดเชิงระบบจะมีบทบาทในการเข้ามา
ชว่ ยพฒั นาสงั คม สง่ิ แวดลอ้ ม การออกแบบเมอื งมากข้นึ ภายใตเ้ ปา้ หมาย
สำ� คัญท่ีเปน็ อ่ืนไปไมไ่ ด้ น่ันคือการพฒั นาคณุ ภาพชวี ติ ให้ดีข้นึ

“การคิดอยา่ งเปน็ ระบบคือบรบิ ทของการมองภาพรวมท้ังหมด คือกรอบ
การท�ำงานที่เกิดข้ึนจากการมองเห็นความสัมพันธภ์ ายใน มากกวา่ การ
มองเหน็ แคส่ ง่ิ ของ คอื การมองเหน็ รปู แบบของการเปลยี่ นแปลง มากกวา่
การเห็นตัวเลขเชงิ สถิติ” - ปเี ตอร์ เซงเก้ (Peter Senge)

การคิดอย่างเป็นระบบจงึ หมายถึงความสามารถในการมองในภาพรวม
มองเห็นปัญหาท่ีเกิดข้ึน และสรา้ งรูปแบบการมีปฏิสัมพันธท์ ่ีจะเก็บน�ำ
เอาผลตอบรบั กลบั มาได้อย่างต่อเน่ือง นั่นหมายความถึงการยอมรบั วา่
สถานการณม์ กี ารเปลย่ี นแปลงอยเู่ สมอ นกั ออกแบบตอ้ งเขา้ ใจวา่ ผลลพั ธ์
จากสงิ่ ท่ีออกแบบ จะเขา้ ไปเปน็ สว่ นหน่ึงขององค์ประกอบนั้นได้อยา่ งไร

จุดเรม่ิ ต้นคือการระบุมิติของปัญหาให้ชัดเจน เพ่ือไปให้ไกลกว่าการ
ค้นควา้ หาความต้องการของผ้ใู ช้ (ส่วนหน่ึงจากข้ันตอนกระบวนการคิด
เชงิ ออกแบบ) ปรบั ใชก้ ารคิดเชงิ ระบบเขา้ ไปในกระบวนการออกแบบ การ
คิดเชงิ ออกแบบจะเผยให้เห็นรอยรา้ วของอปุ สรรคที่มอี ยจู่ ากปญั หาและ
ทางตัน วธิ คี ิดเชน่ นี้จะชว่ ยให้มองเห็นทางออกและชว่ ยแก้โจทยต์ ่างๆ ได้

151

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

ปี 2021 หลังจากเผชิญสถานการณ์ท่ีไม่มั่นคงและความเปล่ียนแปลงไปสู่ความธรรมดานิยามใหม่
ในหลายภาคส่วน ท้ังสังคม การเมือง เทคโนโลยี เราได้เห็นการกระจายอ�ำนาจในการสรา้ งสรรค์
ออกจากศูนย์กลาง และการปรากฏตัวของนวัตกรรมที่สรา้ งข้ึนเพ่ือเอ้ือประโยชน์ให้แก่ผู้ใช้งาน
มากกวา่ ธุรกิจใหญ่

การขับเคล่อื นโลกใหม่ด้วยการออกแบบ (Design-Driven Methodology) จงึ วา่ ด้วยการสนับสนุน
การแลกเปลี่ยนความคิดสรา้ งสรรค์และเน้นพลังของความรว่ มมือ เก่ียวโยงกับวสิ ัยทัศน์ท่ีเข้มแข็ง
และความสามารถในการปรบั ตัวอันเป็นเลิศของมนุษย์ ผสมผสานกับการส่ือสารและรว่ มมือข้าม
สาขากันไปมาระหวา่ งการออกแบบและสุนทรยี ศาสตรเ์ ทคโนโลยี

ในชว่ งเวลาวกิ ฤต งานออกแบบยิ่งต้องปรบั ตัว
อย่างรวดเร็ว เพ่ือตอบรับกับความต้องการ
ใหม่ท่ีเกิดข้ึนอย่างฉั บพลัน อย่างที่บริษัท
PriestmanGoode ออกแบบพ้ืนที่ภายใน
รถไฟใหม่ เน่ืองจากสถานการณ์ COVID-19
ท�ำให้จ�ำนวนผู้ใช้บรกิ ารรถไฟลดลงเป็นอย่าง
มาก บรษิ ัทจึงออกแบบระบบการจัดการที่นั่ง
ใหม่ ภายใต้โปรเจ็กต์ช่ือ Island Bay ท่ีช่วย
เพิ่มความสามารถในการบรรทุกหรือขนส่ง
ส่ิงของได้เพ่ิมข้ึน 15-20% และเพ่ือตอบรบั
กับความท้าทายใหม่นี้ ยังได้ปรบั เปล่ียนท่ีนั่ง
ให้สามารถจัดเก็บรถจักรยานได้ ซ่ึงกลายเป็น
ต้นแบบท่ีอาจน�ำไปปรบั ใช้กับยานพาหนะอ่ืนๆ
อย่างรถไฟใต้ดินหรอื รถบัส นี่แสดงให้เห็นถึง
บทบาทของการออกแบบเพ่ือแก้ปัญหาและ
พัฒนาประสบการณ์ของผู้ใช้งาน

152

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

โอกาสใหม่จากการคิดให้ผู้ใช้ทุกคน
การออกแบบจะไปไกลกว่าในปี 2021 กลยุทธ์การออกแบบเพ่ือคนทั้งมวล
(Universal Design) ถกู ปรบั ใชโ้ ดยรฐั บาล สถาบนั และแบรนดต์ า่ งๆ อยา่ งทวั่ ถงึ
ความต้องการวธิ คี ิดเชิงออกแบบที่ค�ำนึงถึงคนทุกกลุ่ม (Inclusive Design)
ที่มากข้ึนของผู้บรโิ ภค ท�ำให้ธุรกิจต่างๆ ต้ังความหลากหลายของมนุษย์เป็น
สมการที่ต้องตระหนัก ซ่ึงนั่นหมายถึงโอกาสมหาศาลในหลายตลาดเฉพาะ
อย่างเช่นกลุ่มคนพิการและครอบครวั ท่ีใช้จ่ายเงินถึง 6 ล้านล้านดอลลาร์
สหรฐั ฯ ในแต่ละปี การออกแบบที่ค�ำนึงถึงคนทุกกลุ่มเป็นจุดเรมิ่ ต้นของความ
ส�ำคัญท่ีเท่าเทียม ทั้งยังเปิดโอกาสใหม่ๆ ให้แก่การสรา้ งสรรค์
ส�ำหรบั นโยบายระดับประเทศ รฐั บาลนอรเ์ วย์ได้ก�ำหนดเดดไลน์ไวใ้ นปี 2025
วา่ จะเปน็ ประเทศท่ีปรบั ใชก้ ารออกแบบ Inclusive Design ให้ได้ทกุ มิติทั่วทั้ง
ประเทศ เพ่ือหยุดการแบ่งแยกและความไม่เท่าเทียม กระตุ้นเศรษฐกิจของ
ประเทศและสรา้ งความย่ังยืนทางสังคม มีการก่อตั้ง Anti-Discrimination
and Accessibility Act (AAD) ท�ำหน้าท่ีก�ำหนดกลยุทธ์การพัฒนาอย่าง
ย่ังยืนมาตั้งแต่ปี 2008 โดยเน้นย้�ำเรอ่ื งการออกแบบเพ่ือส่วนรวมในทุกมิติ
พ้ืนที่สาธารณะ สำ� นกั งานทรี่ องรบั กลมุ่ คนพกิ าร และขบั เคล่อื นใหก้ ลมุ่ คนพกิ าร
สามารถกลับไปท�ำงานในระบบได้ตามปกติ ตลอดจนมิติเร่อื งการคมนาคม

153

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE
การสรา้ งอาคารสถาปัตยกรรม เทคโนโลยีสารสนเทศท่ีขยายโอกาสในการเรยี นและการท�ำงานให้
ครอบคลุม เรมิ่ ต้นด้วยการปรบั เปล่ียนและพัฒนาธุรกิจโรงแรม การคมนาคมสาธารณะ และโรง
พยาบาล ให้มีมาตรฐานเท่าเทียมกันในระดับชาติ เป้าหมายปลายทางคือการสรา้ งส่ิงอ�ำนวยความ
สะดวกท่ีรองรบั ต่อความต้องการของทุกคนได้อย่างแท้จรงิ
“ท่ีแห่งนี้ดูเหมือนมีสภาพแวดล้อมการออกแบบเมืองท่ีดี ดูไม่เหมือนโรงพยาบาล ไม่มีกล่ินอาย
ของโรงพยาบาลอยู่เลย” ออนนี่ ไอค์ฮอก (Onny Eikhaug) หัวหน้าโปรแกรมแห่ง Norwegian
Design Council กล่าว

154

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

images by marcella winograd

ในระดั บเมือง การคิ ดเชิงระบบสามารถ
เกิดข้ึนได้ด้วยวิธีง่ายๆ เช่น การระบายสี
วงกลมสีขาวในสวนสาธารณะ ท่ีเกิดข้ึนเพ่ือ
รองรับมาตรการการรักษาระยะห่างในช่วง
สถานการณ์ COVID-19 อย่างท่ีสวนสาธารณะ
โดมิโนในย่านบรูคลิน ที่ได้ก�ำหนดรูปแบบ
การใช้งานพ้ืนท่ีกลางแจ้งภายในสวน แม้
จ ะ เ ป็ น ก า ร อ อ ก แ บ บ เ พ่ื อ จ� ำ กั ด พ้ื น ท่ี ใ น ก า ร
ใช้งานและรักษาระยะห่างท่ีเหมาะสม แต่
การออกแบบเชิงระบบนี้ก็ท�ำให้ทุกคนมั่นใจ
ถึงความปลอดภัย เเละมีความสุขกับการ
อาบแดดรมิ แม่น้�ำเหมือนอย่างท่ีเคย

155

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

เมอ่ื ความหลากหลายกลายเปน็ ทตี่ งั้
นกั ออกแบบจำ� เปน็ ตอ้ งนกึ ถงึ กลมุ่ เปา้ หมายทมี่ องใหเ้ หน็ ระดบั ชน้ั ของคำ� วา่ มวลชน (Mass) ใหม่ เพราะ
จากคนกลมุ่ ใหญจ่ ะกลายเปน็ คนกลมุ่ ใหม่ (Mass to Micro) ตลาดเฉพาะตา่ งหากทส่ี่ รา้ งมลู คา่ ทางการ
ตลาดจำ� นวนมาก ไมว่ า่ จะเปน็ PWD (People with Disabilities) ที่มจี ำ� นวนถึง 15% ของประชากร
โลกทงั้ หมด กลมุ่ เดก็ ทมี่ คี วามหลากหลาย ธรุ กจิ จะตอ้ งคำ� นึงถงึ ขอบเขตความตอ้ งการทก่ี วา้ งข้นึ เพ่อื
สรา้ งสนิ ค้าและบรกิ ารที่ตอบรบั อยา่ งครอบคลมุ

ผลกระทบจาก COVID-19 ท�ำใหส้ งั คมต้องกลบั มาทบทวนความส�ำคัญของกลมุ่ คนที่หลากหลายมาก
ข้นึ ขอ้ มลู ระบวุ า่ บรษิ ัทกวา่ 90% กลา่ ววา่ พวกเขาให้ความสำ� คัญเรอ่ื งความหลากหลายของพนักงาน
แต่ในความเปน็ จรงิ กลบั มบี รษิ ัทเพยี ง 4% เท่านั้นท่ีให้ความส�ำคัญเรอ่ื งความหลากหลายและรบั คน
พิการเข้าท�ำงานจรงิ ในสหราชอาณาจกั ร ผลการศึกษาพบวา่ 75% ของผพู้ ิการต้องออกจากบรษิ ัท
หรอื รา้ นค้า เน่ืองจากสถานท่ีเหลา่ น้ันขาดความเขา้ ใจหรอื ตระหนักรเู้ ก่ียวกับความต้องการของพวก
เขาจรงิ ๆ โดยผลการสำ� รวจรา้ นค้า 27,000 แห่ง พบวา่ 20% ของรา้ นเหลา่ น้ันไมอ่ าจเขา้ ถึงได้ เพราะ
ไมม่ ที างเขา้ สำ� หรบั รถเขน็ ของผพู้ กิ าร

แบรนด์สีเทียนไรส้ ารพิษ Crayola เปิดตัวสีเทียนชุด
Colors of the World ชุดสีเทียนท่ีบรรจุความหลาก
หลายของสผี วิ ไวถ้ ึง 40 เฉดสี เพ่อื เปน็ การชว่ ยท�ำความ
เข้าใจเรอ่ื งความหลากหลายอย่างสรา้ งสรรค์ Crayola
ทำ� งานรว่ มกบั นกั เคมแี ละผอู้ ำ� นวยการดา้ นงานวจิ ยั เเละ
พัฒนาจากเเบรนด์เครอ่ื งส�ำอาง MAC ด้วยความเช่ือ
วา่ เด็กๆ ควรมีความคิดสรา้ งสรรค์เเละเปน็ ตัวเองด้วย
ลักษณะสีผิวที่ถกู ต้อง สรา้ งความเข้าใจถึงความหลาก
หลายสำ� หรบั เดก็ ทกุ วยั เช้อื ชาติ วฒั นธรรม และสญั ชาติ

ที่ส�ำคัญพึงระลึกวา่ ทีมงานของคุณเองก็มีความหลาก
หลายที่จะเข้าใจกลุ่มเป้าหมายหรอื ผู้บรโิ ภคได้เช่นกัน
เพ่อื ใหแ้ น่ใจวา่ นวตั กรรมหรอื สง่ิ ใหมท่ ่ีคิดข้นึ มาน้ัน ตอบ
รบั กับความต้องการของพวกเขาอยา่ งแท้จรงิ

156

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

ในระดับธรุ กิจ แบรนด์เส้อื ผา้ Roucha ออกแบบเส้อื ผา้ ภายใต้คอนเซป็ ต์ “พอดีสำ� หรบั ผหู้ ญงิ ทกุ คน
ไมใ่ ชส่ ำ� หรบั ผหู้ ญงิ ที่สงู 6 ฟตุ และผอม (Fit All Women, Not Just Those Who Are 6 Feet Tall
and Thin.)” เส้อื ผา้ ทอี่ อกแบบโดยไมม่ ขี นาดมาตรฐานนี้ สามารถสรา้ งรายไดม้ ากถงึ 46 ลา้ นดอลลาร์
สหรฐั ฯ ในอเมรกิ า ลบลา้ งการออกแบบไซสท์ ี่เจาะจงตามน้�ำหนักหรอื ความสงู เพราะเช่อื วา่ สดั สว่ น
ของผหู้ ญงิ นั้นหลากหลาย เธอเธออาจสะโพกผายและสงู ได้ในเวลาเดียวกัน

157

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

แมตต์ เมย์ (Matt May) เขา้ ท�ำงานท่ี Adobe ต้ังแต่ปี 2007 ในต�ำแหน่งวศิ วกรที่ดเู เลเรอ่ื งความ
สามารถในการเขา้ ถึงผลติ ภัณฑ์ของผใู้ ช้ (Accessibility Engineer) เขาใชเ้ วลานับสบิ ปใี นการบรรลุ
เปา้ หมายการออกแบบผลติ ภณั ฑท์ งั้ หมดของ Adobe กลมุ่ ผใู้ ชง้ านทอ่ี าจบกพรอ่ งทางการมองเหน็ หรอื
จำ� เปน็ ต้องใชฟ้ งั ก์ชนั่ การอ่านขอ้ ความบนหน้าจอ ก็สามารถเขา้ ถึงผลติ ภัณฑ์ของ Adobe ได้ เเมตต์
ทำ� งานหนักมากเพ่อื ใหท้ มี งานทกุ คนมองเหน็ เปา้ หมายและมคี วามรบั ผดิ ชอบในการพฒั นาผลติ ภณั ฑ์
รว่ มกัน เขาเรม่ิ จากการให้ความรูแ้ ละฝึกอบรมนักออกแบบ วศิ วกร พนักงานขาย จากนั้นน�ำผู้ใช้
ที่เป็นกลุ่มผู้บกพรอ่ งทางการใช้งาน เข้ามาทดสอบเพ่ือบันทึกลักษณะการมีส่วนรว่ ม และน�ำเรอ่ื ง
“การออกแบบเพ่อื คนทกุ กลมุ่ ” เขา้ ไปเปน็ สว่ นหน่งึ ของแผน ขอ้ ปฏบิ ตั ิ และนโยบายของบรษิ ัท จนทำ� ให้
ทกุ วนั น้ี Adobe ยกให้ความสามารถในการเขา้ ถึงผลติ ภัณฑ์ของผใู้ ชท้ กุ กลมุ่ เปน็ หน่ึงในปจั จยั สำ� คัญ
ของการพฒั นาผลติ ภัณฑ์เสมอ

158

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

การคิดเชงิ ระบบผา่ นงานออกแบบยงั ถกู ใชเ้ ปน็ เครอ่ื งมอื เพ่อื ส่อื สารความเคล่อื นไหวทางสงั คมได้อีก
ดว้ ย ผลงานอนิ สตอลเลชนั่ Bending Arc โดยเจเน็ต อเชลแมน (Janet Echelman) ท่ีสวนสาธารณะ
ยา่ นเซนต์ปเี ตอรส์ เบริ ก์ รฐั ฟลอรดิ า น�ำเสนอลกั ษณะวสั ดเุ หมอื นผา้ โปรง่ ใสสฟี า้ ซ่งึ ได้แนวคิดในการ
ออกแบบมาจากขบวนการสิทธพิ ลเมือง หรอื การต่อสู้เพ่ือสิทธคิ วามเท่าเทียมกันของคนผิวด�ำใน
ทศวรรษ 1950 ท่ีพ้นื ท่ีนี้มกี ารประท้วงของผคู้ นเรอ่ื งการแบง่ แยกเช้อื ชาติ เจเน็ตน�ำสฟี า้ มาจากรม่ รมิ
ชายหาดจากภาพท่ีเธอค้นเจอบนโปสเตอรเ์ กา่ และสเี หลอื บชมพจู ากเพรยี งทะเลท่ีอยรู่ มิ ชายหาด ผล
งานน้ีเฉลมิ ฉลองให้แก่ความกลา้ หาญของผคู้ น ท่ีท�ำให้เกิดอิสรภาพมาจนถึงทกุ วนั นี้ พ้นื ที่ภายใต้ผล
งานนี้จงึ เปน็ การเปดิ รบั การใชเ้ วลารว่ มกันของคนท้ังในและนอกพ้นื ที่

159

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

เพราะปญั หาที่ซับซ้อนไมอ่ าจแก้ไขได้ด้วยศาสตรเ์ ดียว
วธิ ใี หมส่ ำ� หรบั การแลกเปลยี่ นความคิดสรา้ งสรรค์ท่ีออกแบบเพ่อื สนับสนุนความรว่ มมอื และทำ� งาน
ข้ามอตุ สาหกรรมหรอื นวตั กรรมต่างสาขา คือความหลากหลายของความเชย่ี วชาญ ซ่งึ จะเปน็ หัวใจ
ของการแก้ไขปัญหาที่ซับซ้อนและความท้าทายใหม่ๆ แห่งอนาคต คนในวงการสรา้ งสรรค์และ
นักวจิ ัยจะต้องก้าวผ่านระบบมหภาคที่มีความซับซ้อน และน�ำเสนอโอกาสใหม่ๆ ในการเผยแพร่
ความรู้ โดยใชก้ ารออกแบบและศิลปะเข้ามาเปน็ เครอ่ื งมือในการสรา้ งการมีส่วนรว่ ม
เรมิ่ ต้นที่ผลงานล่าสดุ ของศิลปินโอลาเฟอร์ เอเลียสสัน (Olafur Eliasson) ท่ีพัฒนาแอพพลิเคชนั่
Earth Speakr ให้เด็กๆ ได้ลองเปลยี่ นใบหน้าให้เขา้ กับวตั ถสุ ิ่งแวดลอ้ ม เพ่ือชว่ ยเปน็ กระบอกเสียงใน
การพดู ถงึ วกิ ฤตดา้ นสภาพอากาศ แอพฯ จะใหเ้ ดก็ ๆ ไดเ้ ปลย่ี นใบหน้าเปน็ ต้นไม้ โลก หรอื ภเู ขาน้�ำแขง็
โดยเคล่ือนไหวตามการพูดจรงิ เพ่ือให้เด็กๆ สามารถบันทึกเสียงท่ีพูดเป็นข้อความ ท�ำหน้าที่เป็น
ตัวแทนของธรรมชาติเหลา่ นั้น พ่อแม่สามารถส่งต่อข้อความท่ีลกู พดู กับคนอ่ืนๆ ได้ด้วยเชน่ กัน ผา่ น
ฟงั ก์ชน่ั Loud Speakrs และเพ่ือให้แน่ใจวา่ เสียงของเด็กๆ น้ันส�ำคัญ ข้อความที่ถกู เลือกจะได้รบั
การเปิดออกอากาศไปยังรฐั สภายโุ รป และส�ำนักงานต่างประเทศของรฐั บาลเยอรมัน อีกด้วย

160

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

Forensic Architecture คือช่ือสาขาวิชาของมหาวิทยาลัยโกลด์สมิทส์ ลอนดอน ท่ีมุ่งเน้น
การออกแบบหลักฐานทางสถาปัตยกรรม มีการค้นหาข้อมูล การสืบสวนเก่ียวกับการละเมิดสิทธิ
มนุษยชน การใช้ความรุนแรง การท�ำลายสิ่งแวดล้อมในพ้ืนท่ีต่างๆ ทั่วโลก ด้วยการเปิดสอบสวน
แบบโอเพนซอรส์ น�ำเสนอหลกั ฐานทางสถาปตั ยกรรมด้วยภาพ (Architectural Visualizations) ข้นึ
รูปโมเดล สรา้ งแอนิเมชน่ั สามมิติ วาดแผนท่ีในแพลตฟอรม์ ตลอดจนใช้ VR เพ่ือรวบรวมระดับชน้ั
ของหลักฐาน ค�ำให้การ ชว่ งเวลา และความจรงิ รวมทั้งวเิ คราะห์ภาพ วดิ ีโอ เสียง เพ่ือสรา้ งรูปแบบ
หลักฐานด้วยการใชส้ ถาปตั ยกรรมแห่งความทรงจำ� ในการจำ� ลองความจรงิ ให้แม่นย�ำที่สดุ และยัง
ใชโ้ มเดลดิจทิ ัลเป็นเครอ่ื งมือในการสัมภาษณ์ผ้รู อดชวี ติ เพ่ือค้นหาวธิ กี ารใหม่ๆ ในการเข้าถึงความ
ทรงจำ� แห่งชว่ งเวลาอันเลวรา้ ย

https://forensic-architecture.org/

161

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

อีกหน่ึงโปรเจ็กต์ที่คล้ายคลึงกันคือโปรเจ็กต์ Democratising Influence โดยเอมิล ฟรอมเบิรก์
(Emil Fromberg) และเฟรเดอรกิ ออสเตอรเ์ บิรก์ (Frederik Østerberg) ที่เปลี่ยนแปลงย่าน
European Quarter ในบรสั เซลส์ ซ่ึงเป็นที่ต้ังของสถาบันที่มีอ�ำนาจมากที่สุดของสหภาพยุโรป
และองค์กรมากมายที่ท�ำงานเก่ียวกับการก�ำหนดนโยบายของสหภาพยุโรป ทีมนักออกแบบทั้ง 2
คนจงึ ได้ก่อต้ังโครงการ Democratising Influence เพ่ือแก้ปัญหาด้วยโครงสรา้ งสถาปตั ยกรรม
น�ำเสนอวธิ กี ารใหม่ท่ีสรา้ งประชาธปิ ไตยในการตัดสินใจได้มากข้ึน สนับสนุนการมีส่วนรว่ มของภาค
ประชาชน และส่งเสรมิ การตรวจสอบการท�ำงานได้อย่างโปรง่ ใส โครงสรา้ งสถาปัตยกรรมประกอบ
ด้วยอัฒจนั ทรส์ �ำหรบั นักลอ็ บบ้ี ส่วนจดั แสดงนิทรรศการความคิดเห็นของคนที่เกี่ยวข้องและคนใน
พ้นื ที่ พ้นื ท่ีสาธารณะ และปา้ ยน�ำเสนอความคิดเห็นของเหลา่ ลอ้ บบยี้ สิ ต์ที่มองเห็นได้ชดั จากฟาซาด
หน้าอาคาร เพ่อื เปน็ ระบบทางเลอื กในการน�ำเสนอความโปรง่ ใสของประชาธปิ ไตยในยโุ รปมากข้นึ
162

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

อีกตัวอยา่ งของการขา้ มสาขาคือสิง่ พมิ พใ์ หมข่ อง MIT ช่อื JoDS (Journal of Design
and Science) จัดท�ำข้ึนโดยมีเป้าหมายในการสรุปอุปสรรคระหวา่ งโลกวชิ าการ
ในฉบับที่ 4 ธีม Other Biological Futures ซ่ึงบรรณาธิการเน้ือหาโดยนัตซา
ออเดรย์ ชซี ะ (Natsai Audrey Chieza) และดร. อเล็กซานดรา เดซ่ี กินส์เบิรก์ (Dr.
Alexandra Daisy Ginsberg) พาไปส�ำรวจบทสนทนาระหวา่ งนักวทิ ยาศาสตร์ นัก
ออกแบบ ศิลปิน นักกิจกรรม และอ่ืนๆ

ปี 2021 หลงั ผา่ นพน้ การเผชญิ หน้ากบั สถานการณ์ที่ไมม่ นั่ คง และการเปลยี่ นแปลงไป
สคู่ วามธรรมดาใหมใ่ นหลายภาคสว่ น ทั้งสงั คม การเมอื ง และเทคโนโลยี เราจะได้เห็น
การกระจายอ�ำนาจในการสรา้ งสรรค์ออกจากศูนย์กลาง และการปรากฏตัวข้ึนของ
นวตั กรรมที่สรา้ งสรรค์ข้ึนมา เพ่ือเอ้ือประโยชน์ให้แก่กับผ้ใู ชง้ านมากกวา่ ธรุ กิจใหญ่

ที่มา: บทความ “Space Should Be บทความ “Thinking Like a บทความ “Why Coronavirus
บทความ “Adobe’s Approach Better Designed for People System” โดย Rowan Conway, May Make the World More
to Accessibility? Everyone’s with Disabilities, Says Ross Jeff Masters และ Jake Thorold Accessible” โดย Matthew
Responsible” โดย Brian Nordli Atkin” โดย Natashah Hitti จาก medium.com Keegan จาก bbc.com
จาก builtin.com จาก dezeen.com

163

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

DNIEAIGLOHGBOUUERHOOD

กันเเละกัน

164

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

2021 คือปที ี่ผ้คู นให้ความส�ำคัญและมีทัศนคติต่อการเลอื กสนับสนุนผ้ปู ระกอบการ นักสรา้ งสรรค์
รนุ่ ใหมแ่ ละผผู้ ลติ ในระดบั ทอ้ งถนิ่ เปน็ อนั ดบั ตน้ ๆสนบั สนนุ การจำ� หนา่ ยสนิ คา้ ทอ่ี าศยั เครอื ขา่ ยภายในพน้ื ท่ี
เปล่ียนตัวเองจากการเปน็ พลเมืองโลกส่กู ารเปน็ คนของท้องถิ่น (Glocal) ท่ีขับเคล่ือนด้วยแนวคิด
โลกาภิวัตน์ย้อนกลับ (Reverse Globalization) ผู้คนรว่ มมือกันสรา้ งแพลตฟอรม์ ศูนย์กลาง
เพ่ือเช่ือมโยงสมาชิกในพ้ืนที่เข้าไวด้ ้วยกัน ตลอดจนออกแบบกลยุทธใ์ นการสรา้ งธุรกิจที่สามารถ
ชว่ ยเหลอื คนในท้องถิ่นได้

โลกาภิวตั น์ยอ้ นกลบั (Reverse Globalization) คือการเกิดระเบยี บเศรษฐกิจและ
ภมู ศิ าสตรก์ ารเมอื งใหม่ ที่ปรากฏข้นึ จากรอยรา้ วของเศรษฐกิจโลก น�ำมาสกู่ ารค้าเสรี

และการพ่งึ พาตนเองในระดับชาติและเครอื ขา่ ยขนาดยอ่ ย

การปรากฏข้นึ ของทัศนคติแห่งการอยรู่ ว่ มกันในสงั คม เชน่ ความสามคั คี ความเห็นอกเห็นใจ ความ
เข้าอกเข้าใจ และความเอ้ืออารี จะก่อรา่ งสรา้ งประเภทของชุมชนท้องถิ่นและชุมชนโลกแบบใหม่
(Global Community) เรมิ่ ต้นโดยเอาพลเมอื งเปน็ ท่ีตั้ง การให้ความชว่ ยเหลอื และชว่ ยสนับสนนุ ได้
สรา้ งความรสู้ กึ ถงึ ความใกลช้ ดิ ความปลอดภยั และการเช่อื มโยงกนั ในระดบั ท้องถิน่ เติมเต็มชอ่ งวา่ ง
ที่เปราะบางและรองรบั เครอื ขา่ ยท่ีเติบโตอยา่ งยง่ั ยนื
ในลอนดอน กลุ่มอาสาสมัครได้รว่ มมือกันให้ความช่วยเหลือผู้คนในชุมชน ด้วยการใช้ Telegram
และแอพพลิเคช่ัน WhatsApp รบั สมัครคนป่ ันจักรยานเพ่ือไปซ้ือของใช้จ�ำเป็นให้แก่ผู้สูงวัยที่
ซูเปอรม์ ารเ์ ก็ต รวมท้ังรบั ฟงั ความรูส้ ึกด้านลบผ่านการสนทนาทางโทรศัพท์ จนี เองก็เปน็ ประเทศที่
ได้รบั ผลกระทบจากไวรสั โคโรนาอยา่ งหนัก การระบาดครง้ั ใหญน่ ี้ได้เปลยี่ นคณุ ค่าทางสงั คม บม่ เพาะ
ความรสู้ กึ ของการอยรู่ ว่ มกนั ในรปู แบบใหม่ และสรา้ งความเชอ่ื ใจระหวา่ งกลมุ่ บคุ คล เชน่ การใหก้ ำ� ลงั ใจ
หมอหรอื พยาบาล การปรบมอื และรอ้ งเพลงให้แก่กัน

165

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

โซเชยี ลมเี ดยี ในสหรฐั อเมรกิ าอยา่ ง Nextdoor พ้นื ทที่ เี่ ชอ่ื มโยงผคู้ นในทอ้ งถน่ิ เขา้ ไวด้ ว้ ยกนั มี
การใชง้ านเพม่ิ ข้นึ 80% นบั ตงั้ แตเ่ กดิ เหตกุ ารณ์ COVID-19 ขณะทใี่ นสหราชอาณาจกั ร มผี คู้ น
กวา่ ห้าแสนคนท่ีตอบรบั กับค�ำขอ ในการเปน็ อาสาสมัครเพ่ือชว่ ยเหลอื คนในชุมชนเดียวกัน
ทางด้าน Commonplace แพลตฟอรม์ ออนไลน์ในการสรา้ งการมีส่วนรว่ ม เปิดพ้ืนที่ให้ผู้
ใชไ้ ด้เช่อื มต่อกับท้ังคอมมนู ิตี้ รบั ฟงั ความคิดเห็น เเละชว่ ยกันวางแผนการพฒั นาพ้นื ท่ีโดย
ค�ำนึงถึงผอู้ ยอู่ าศยั ทกุ กลมุ่ แพลตฟอรม์ น้ีเหมาะสำ� หรบั นักพฒั นาอสงั หารมิ ทรพั ยใ์ นการน�ำ
ไปใชร้ บั ฟงั ความคิดเห็นของคนท้องถิ่น เพ่อื ให้แบรนด์ผพู้ ฒั นาท่ีดินได้รบั ความคิดเห็นที่เปน็
ประโยชน์จากผอู้ ยอู่ าศยั และน�ำไปพฒั นาคณุ ภาพของพ้นื ท่ี บา้ น และรา้ นค้าต่างๆ ต่อไปได้
บรษิ ัทใหญร่ ะดบั โลกรว่ มแสดงพลงั ในการเปน็ สว่ นหน่ึงกบั ชมุ ชนขนาดเลก็ ดว้ ยเชน่ กนั บรษิ ัท
Ford สนับสนนุ อตุ สาหกรรมเชงิ สขุ ภาพ ด้วยการท�ำงานรว่ มกับ 3M, GE และ United Auto
Workers (UAW) ในการควบคมุ แหลง่ ผลติ เพ่ือสรา้ งอปุ กรณ์เครอ่ื งระบายอากาศ เครอ่ื ง
ชว่ ยหายใจจากเครอ่ื งพมิ พส์ ามมติ ิ ถงุ มอื การแพทย์ ชดุ ตรวจไวรสั และหน้ากากปอ้ งกันการ
แพรเ่ ช้อื ในขณะท่ีหนังสอื พมิ พ์ The New York Times ตีพมิ พค์ ่มู อื และรปู แบบสำ� หรบั นัก
อ่านในการเยบ็ หน้ากากด้วยตัวเองจากวสั ดผุ า้ ที่มอี ยู่ เพ่อื ให้ทกุ คนสามารถน�ำโมเดลไปเยบ็
หน้ากากผา้ ได้ที่บา้ น

166

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

ในประเทศไทย มกี รณีตัวอยา่ งท่ีน่าช่นื ชมอยา่ ง Locall บรกิ ารฟดู้ เดลเิ วอรท่ี ่ีเลอื กสง่ อาหารจากรา้ น
ในพ้นื ที่จำ� กัด คือเน้นรา้ นในชมุ ชนประตผู ถี ึงเสาชงิ ชา้ จำ� กัดการสง่ อาหารอยทู่ ี่ 16 เขต ราคาการสงั่
ขนั้ ต่�ำท่ี 300 บาท โดยสามารถเลอื กสง่ั จากรา้ นอาหารในรายช่อื นับสบิ ๆ รา้ น เชน่ รา้ นมนต์นมสด
ขา้ วเหนียวมะมว่ ง ก.พานิช เทียนซง้ เปด็ ยา่ ง ผดั ไทยลงุ ภาประตผู ี อ๋เู ยน็ ตาโฟ วรารตั น์บะ๊ จา่ ง ฯลฯ
การอดุ หนนุ รา้ นอาหารผา่ น Locall จงึ นับเปน็ อีกหน่ึงวธิ ที ่ีชว่ ยเพมิ่ รายได้ให้แก่ผคู้ นในยา่ น
สถานการณ์ COVID-19 ท�ำให้ส่อื โซเชยี ลยกั ษ์ใหญอ่ ยา่ งเฟซบกุ๊ เเละอินสตาแกรม ได้ออกแบบการใช้
งานทชี่ ว่ ยเหลอื ธรุ กจิ ขนาดเลก็ โดยเฉพาะ เฟซบกุ๊ เปดิ ตวั “Shops” ใหเ้ ขา้ ใชง้ านฟรี(วนั ท่ี 19 พฤษภาคม
2020) โดยมีเปา้ หมายเพ่ือชว่ ยเหลอื ธรุ กิจขนาดเลก็ ท่ีต้องการพ้ืนที่ออนไลน์ในการจ�ำหน่ายสินค้า
เเละใหผ้ บู้ รโิ ภคเขา้ ถงึ รา้ นคา้ โปรดของพวกเขาไดง้ า่ ยข้นึ โดยเหลา่ ลกู คา้ นกั ชอ้ ปสามารถคน้ หารายการ
สินค้า กดบนั ทึกสินค้า เเละจดั ซ้อื สินค้าได้ด้วยอินเตอรเ์ ฟซท่ีออกแบบมาให้ใชง้ านงา่ ย เจา้ ของรา้ น
ต่างๆ สามารถสง่ ขอ้ ความหาลกู ค้าได้หลายชอ่ งทาง ท้ังวอตสแ์ อปป์ เมสเซนเจอร์ หรอื อินสตาแกรม
ทางด้านอินสตาแกรมก็มฟี เี จอร์ “Support Small Business” ด้วยเชน่ กัน โดยน�ำเสนอในรปู แบบ
สติกเกอร์ ท่ีให้ผใู้ ชส้ ามารถเเชรภ์ าพหรอื วดิ ีโอสนิ ค้ารา้ นโปรดในสตอร่ี ซ่งึ หากมผี ใู้ ชเ้ ลอื กสติกเกอรน์ ี้
สตอรก่ี จ็ ะถกู แชรเ์ ขา้ ทอี่ นิ ตาแกรมสตอรโ่ี ดยเฉพาะ เพ่อื ใหผ้ ใู้ ชค้ นอ่นื สามารถเขา้ มาเหน็ ธรุ กจิ หรอื รา้ น
ค้าที่เพ่อื นๆ ในฟดี เพ่อื สนับสนนุ เจา้ ของแบรนด์ก็สามารถเลอื กใชส้ ติกเกอรน์ ้ี เพ่อื แสดงการสนับสนุ
นรา้ นอ่ืนๆ ในคอมมนู ิต้ีได้เชน่ เดียวกัน

ในชว่ งวกิ ฤต แบรนด์ต่างๆ ปรบั ตัวเข้าส่กู ารจดั ล�ำดับความส�ำคัญใหม่อย่างฉับพลัน และ
เปลยี่ นแปลงจากความสนใจสว่ นบคุ คลเปน็ ความสนใจแบบรวมกลมุ่ กนั ไดอ้ ยา่ งรวดเรว็ ธรุ กจิ
ตา่ งๆ จงึ ตอ้ งพยายามแสดงขอ้ ตกลงทเี่ ปน็ รปู ธรรมตอ่ คอมมนู ติ ท้ี พี่ วกเขาเกยี่ วขอ้ งหรอื สนใจ

167

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

เม่อื ผคู้ นเรม่ิ เขา้ ใจวา่ คอมมนู ติ แ้ี ละพ้นื ทใ่ี นชมุ ชนนนั้ มคี วามสำ� คญั กย็ ง่ิ มกี ารสรา้ งเครอื ขา่ ยระหวา่ งคน
กบั สถานที่อยอู่ าศยั ผลสำ� รวจของ YouGov ในสหราชอาณาจกั ร พบวา่ มผี ถู้ กู สำ� รวจเพยี ง 9% เท่านั้น
ทตี่ อ้ งการใหช้ วี ติ กลบั ไปเปน็ ปกตหิ ลงั จากสถานการณ์ COVID-19 คอมมนู ิตเ้ี ปน็ หน่ึงในคำ� ตอบสำ� คญั
ที่ผบู้ รโิ ภครสู้ กึ วา่ มกี ารพฒั นาและเปลยี่ นแปลงรปู แบบมากข้นึ 40% พวกเขารสู้ กึ วา่ คอมมนู ิต้ีในท้อง
ถิ่นของตัวเองเขม้ เเขง็ มากข้นึ และอีก 39% พบวา่ ได้ใกลช้ ดิ กับสมาชกิ ในครอบครวั มากข้นึ
ในออสเตรเลยี รายงานจาก McKinsey & Comapany ระบวุ า่ คนออสเตรเลยี เลอื กท่ีจะสนับสนุน
สินค้าและผู้ประกอบการท้องถิ่น เพราะการมีรายได้ท่ีน้อยลงจากวกิ ฤตส่งผลให้เกิดการตัดสินใจ
เลือกใช้จ่ายเงินเพ่ือสนับสนุนธุรกิจใกล้บ้านหรอื ผู้ผลิตอาหารในพ้ืนที่มากกว่ารา้ นอาหารหรอื
หา้ งสรรพสนิ ค้า ท้ังดว้ ยราคาที่ถกู กวา่ และการซ้อื ดว้ ยความตอ้ งการท่ีจะชว่ ยสนับสนนุ และชว่ ยเหลอื
ผคู้ นในชมุ ชนเดียวกัน
168

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

อีกหน่ึงตัวอย่างคือโครงการ Migrant Living/ Nomadic
Domesticities โดยมหาวทิ ยาลัยอีสต์ลอนดอน ที่ออกแบบ
ครวั สำ� หรบั ผลู้ ภี้ ัย เพ่อื สรา้ งความรสู้ กึ เปน็ กลางและความรสู้ กึ
เปน็ สว่ นหน่ึงในพ้นื ท่ีแห่งใหม่ นักศกึ ษาออกแบบครวั เปดิ เพ่อื
ให้เป็นพ้ืนท่ีส�ำหรบั การแบ่งปัน การท�ำงานรว่ มกัน และการมี
ปฏิสัมพันธ์ ส�ำหรบั 8 ครวั ต้นแบบที่ตอบโจทย์น้ี ก็เช่น ครวั
Memories Decorator ของหยวนซือฉี (Yuan Shiqi) ที่มี
ช่องส�ำหรบั แขวนกรอบรูปสมาชิกในครอบครวั หรอื ส่วนวาง
ของส�ำคัญที่น�ำติดตัวมาตอนลี้ภัย เพ่ือสรา้ งความรูส้ ึกเป็น
สว่ นหน่งึ กบั พ้นื ที่ หรอื ครวั Cellule Kitchen โดยไอชา ฟารฮ์ านา
(Aysha Farhana) ครวั เปดิ ท่ีมพี ้นื ท่ีสำ� หรบั ปลกู ผลผลติ สำ� หรบั
ท�ำอาหาร เพ่ือให้ผใู้ ชง้ านสามารถปลกู ผกั สวนครวั ส�ำหรบั ปรงุ
เเต่ละเมนไู ด้ด้วยตัวเอง

169

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

Slow Pharmacy
สตูดิโอการออกแบบที่เน้นต้นไม้และพืชพรรณเป็นหลัก Slow Pharmacy มีแนวทางแนะน�ำ
การใชช้ วี ติ อยา่ งเนิบชา้ ด้วยการจา่ ยยาเปน็ พชื สเี ขยี ว เพ่อื บรรเทาความเครยี ดจากชวี ติ ในเมอื ง ผกู้ ่อ
ตั้งท้ัง 2 คนอยา่ งอีกรู มึ (Lee Gu-reum) และจองอซู อง (Jeong U-seong) น�ำเสนอผลติ ภัณฑ์ต้นไม้
ในรูปแบบขวดที่สวยงาม และพ้ืนที่ด้านในสตูดิโอที่ตกแต่งด้วยแนวคิด Biophilic Design
(การออกแบบส่ธู รรมชาติที่ลงตัว) รวมถึงจดั เวริ ก์ ชอ็ ปและคลาสเรยี นเก่ียวกับการท�ำฟารม์ ในพ้ืนที่
ชานเมอื ง ด้วยความเช่อื วา่ ต้นไมเ้ ปน็ ศนู ยก์ ลางของชวี ติ
170

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

หลี่ จอ่ื ชวี่ (Li Zi Qi)
บลอ็ กเกอรช์ าวจนี วยั 29 ปี ที่บนั ทึกเรอ่ื งราวการใชช้ วี ติ ในพ้นื ท่ีชนบท
แต่ละวนั ในหบุ เขาสเี ขยี วท่ีเมอื งผงิ วู ในมณฑลเสฉวน จนี น�ำเสนอ
รปู แบบการใชช้ วี ติ ทห่ี ยบิ จบั สว่ นผสมจากธรรมชาตริ อบตวั มาแปรรปู
ให้เป็นปัจจัยในการใช้ชีวติ ตั้งแต่การท�ำอาหารที่ปลูกผลผลิตเอง
การท�ำเส้ือผ้าหรอื ผ้าห่มที่เรมิ่ ต้ังแต่ปลกู ฝ้าย จนถึงการท�ำข้าวของ
เครอ่ื งใชจ้ ากไมไ้ ผท่ ี่เธอลงมอื ท�ำเองในทกุ ขนั้ ตอน

@pearypie แพรพี่ าย
อมตา จิตตะเสนีย์ ผู้เปลี่ยนชีวิตจากนักแต่งหน้าระดับโลกสู่การ
เปน็ นักกิจกรรมขับเคล่ือนเรอ่ื งสิ่งแวดล้อม เธอใชท้ ักษะสรา้ งสรรค์
ในการน�ำเสนอแก่นสารของความเปน็ ธรรมชาติ ส่ือสารผ่านงานผ้า
เเละกจิ กรรมตา่ งๆ เชน่ งานทดลอง Air Act Lab ในเทศกาลออกแบบ
กรุงเทพฯ ปี 2020 ท่ีมุ่งสรา้ งความตระหนักรูใ้ นเร่อื งของมลพิษ
ทางอากาศ และการเปลยี่ นแปลงทางสภาพแวดลอ้ มในกรงุ เทพฯ

171

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

Slow Lifers
การกระจายตัวออกจากใจกลางเมือง และรปู แบบการใชช้ วี ติ แบบใหม่ที่เรม่ิ จากการท�ำงานท่ีเปลยี่ น
ไปอยา่ งสนิ้ เชงิ สง่ ผลให้พนักงานบรษิ ัทต่างๆ กลายเปน็ Remote Employee ท่ีเปลย่ี นสถานท่ีท�ำงาน
ใหมเ่ ปน็ พ้นื ที่ภายในบา้ นหรอื อ่ืนๆ

สำ� นักงานกลายเปน็ “ออฟฟศิ ชานเมอื ง” การท�ำงานที่ยดื หยนุ่ ได้มากข้นึ เปน็ การเปลย่ี นแปลงท่ีตอบ
โจทยแ์ นวคิดความเปน็ ท้องถิ่น เเละเปน็ ทางลดั ที่ท�ำให้เกิดการพฒั นาสง่ิ อ�ำนวยความสะดวกในพ้นื ท่ี
เขตชานเมอื งต่างๆ ได้ หลายบรษิ ัทมกี ารปรบั นโยบายสกู่ าร Work From Home แบบถาวร หรอื ลด
จำ� นวนวนั ทำ� งานท่ีตอ้ งเขา้ สำ� นักงานใหน้ ้อยลง สง่ ผลใหส้ ำ� นักงานใหญท่ ่ีตงั้ อยใู่ จกลางเมอื งมกี ารกระ
จายออกจากศนู ยก์ ลาง เเละจดั สรรพ้นื ท่ีใหมส่ นู่ อกเมอื งมากข้นึ น�ำไปสกู่ ารกระต้นุ เศรษฐกิจในระดับ
ท้องถ่ิน รายงานจาก Regus ระบผุ ลการส�ำรวจจาก 19 ประเทศ คาดการณ์วา่ การปรบั รปู แบบการ
ท�ำงานท่ียดื หยนุ่ มากข้นึ นี้ จะสามารถสรา้ งมลู ค่าให้เศรษฐกิจท้องถิ่นได้มากถึง 254 พนั ลา้ นดอลลาร์
สหรฐั ฯ เกิดเปน็ สง่ิ ท่ีเรยี กวา่ “เศรษฐกิจวตั ถปุ ระสงค์ (Purpose Economy)” (เศรษฐกิจมงุ่ ประสงค์?
หาคำ� เฉพาะไมเ่ จอเหมอื นกนั คะ่ ) หรอื รปู แบบทางเศรษฐกจิ ทข่ี บั เคลอ่ื นและเกยี่ วขอ้ งกบั การสรา้ งสรรค์
ตามเปา้ หมาย เพ่อื ผคู้ น ไมใ่ ชแ่ คข่ อ้ มลู สงิ่ ของ หรอื บรกิ าร โดยเฉพาะกบั แบรนดท์ เ่ี หน็ คณุ คา่ ของความ
เปน็ อยู่ คณุ ภาพชวี ติ และสภาพสงั คมท่ีดีมากกวา่ ผลก�ำไร

ยังมีอีกหน่ึงกระแสที่เกิดข้ึน น่ันคือการท่ีหนุ่มสาวท่ีผา่ นการ
ท�ำงานในเมอื งมายาวนาน เรม่ิ มองหาคณุ ค่าใหมแ่ ละพ้นื ที่อยู่
อาศยั ที่มคี วามหมายมากข้นึ รวมทั้งสนกุ กับการใชช้ วี ติ อยา่ ง
ชา้ ๆ เเละกลบั มาเปน็ สว่ นหน่ึงกับธรรมชาติ

ส�ำหรบั พฤติกรรมที่เปลี่ยนแปลงไปในช่วงไม่กี่ปีท่ีผ่านมา
สำ� นักเทรนด์ WGSN ไดต้ ดิ ตามกระแสการเปลยี่ นแปลงพ้นื ที่
ชานเมอื ง ที่ขบั เคล่อื นโดยคนรนุ่ ใหมท่ ี่เขา้ ไปสรา้ งความหมาย
ใหพ้ ้นื ทเี่ หลา่ น้ันอกี ครง้ั พบวา่ เรม่ิ มผี คู้ นจำ� นวนหน่ึงโบกมอื ลา
การมไี ลฟส์ ไตลอ์ นั วนุ่ วาย และเลอื กทจี่ ะมอบคณุ คา่ ใหมใ่ หแ้ ก่
ชวี ติ ด้วยความสขุ จากภายใน โดยเฉพาะกล่มุ คนสรา้ งสรรค์
จากเอเชยี ที่มกี ารกลบั ไปเช่อื มโยงกับธรรมชาติ ซมึ ซบั การใช้
ชวี ติ อยา่ งเนิบชา้ ตอ้ งการหลดุ พน้ จากความวนุ่ วายและความ
รสู้ กึ เหน่ือยใจจากการใชช้ วี ติ ในเมอื ง

172

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

ในเอเชยี คนรุน่ ใหม่เติบโตมาด้วยความเข้าใจถึงปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมหรอื ปัญหาด้านมลพิษทาง
อากาศ แนวคิดการหลีกหนีจากชวี ติ ในเมืองและการตระหนักถึงลัทธกิ ารบรโิ ภคเรมิ่ มีความส�ำคัญ
มากข้นึ เกิดผลงานสรา้ งสรรค์ท่ีค�ำนึงถึงสงิ่ แวดลอ้ ม ทั้งการใชว้ ตั ถดุ ิบจากพชื การน�ำเสนอไลฟส์ ไตล์
แบบเนิบชา้ รวมถึงการใชง้ านออกแบบในการเปน็ ทางเลอื กเพ่อื ความยงั่ ยนื ทางสงิ่ แวดลอ้ ม แนวคิด
การออกแบบอยา่ ง Regenerative Design (การออกแบบเชงิ ปฏริ ปู ฟ้ นื ฟ)ู ได้รบั ความนิยม เเละถกู
ใชเ้ ปน็ เครอ่ื งมอื เพ่อื ฟ้ นื ฟสู งิ่ แวดลอ้ ม สรา้ งความสมั พนั ธก์ ับธรรมชาติใหมอ่ ีกครง้ั
ชวี ติ แบบสโลวไ์ ลฟย์ งั คงสรา้ งประสบการณ์ไลฟส์ ไตลท์ ี่น่าสนใจในปี 2021

173

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

DTHEEEPN-ERWOOTED

กันเเละกัน

174

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

แม้วกิ ฤตจะก่อให้เกิดความขัดแย้งในภาคสังคม การเมือง และ
ธุรกิจ แต่ในแง่หน่ึง ถือเป็นการเร่งให้เกิดความคิดเก่ียวกับ
ชาตินิยม การแบง่ ภมู ทิ ัศน์ทางการเมอื ง และความเคล่อื นไหวจาก
ภาคอิสระมากข้ึน น�ำไปสู่การรวมกลุ่มทางสังคมและความเป็น
น้�ำหน่ึงใจเดียวกัน เผยให้เห็นคณุ ค่าของการเช่อื มโยงระหวา่ งกัน
ด้วยความเปน็ มนุษย์ โดยไม่มีข้อจำ� กัดเรอ่ื งประเทศ เช้อื ชาติ หรอื
แนวคิดทางการเมืองการปกครอง
วกิ ฤตมาพรอ้ มกบั การเกดิ ภาวะ “ทอ้ งถนิ่ นิยม” หรอื ลทั ธทิ ผ่ี บู้ รโิ ภค
พึงพอใจท่ีจะสนับสนุนสินค้าและบรกิ ารของท้องถิ่น รวมท้ังเลือก
สิ่งที่ส�ำคัญต่อชุมชน ขับเคล่ือนธุรกิจด้วยการปรับวิธีจัดการ
ห่วงโซก่ ารผลิตใหม่ และลงทนุ กับการฟ้ นื คืนสภาพผ่านระบบการ
ผลิตในท้องถ่ิน

175

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

สอ่ื สารเขา้ ใจ พดู ภาษาเดยี วกนั
การปรากฏข้ึนของกลยุทธก์ ารเติบโตทางเศรษฐกิจโลก ภูมิภาค และท้องถิ่น ต้องการน�ำ
เสนอภาษาท้องถิ่นแห่งวฒั นธรรม ที่ตอบรบั รสนิยมและความพงึ พอใจของท้องถิ่น หลกั การ
ออกแบบ Inclusive Design จะมงุ่ เน้นเรอ่ื งความหลากหลายของมนษุ ย์ ท้ังในเชงิ กายภาพ
และความหลากหลายทางความรูส้ ึก ส่คู วามหลากหลายทางประสาท (การรบั รู)้ และนี่จะ
เปน็ การเปดิ โอกาสใหค้ วามสรา้ งสรรค์ และศกั ยภาพในเชงิ พาณิชยส์ �ำหรบั หลายอตุ สาหกรรม
ส่ิงส�ำคัญคือการเพ่ิมความตระหนักรูเ้ รอ่ื งความบอบบางของระบบโลก และเรง่ ให้เกิดการ
เปล่ียนแปลงทางคุณค่าและความพึงพอใจจากในระดับมหภาคถึงระดับโลก (Macro to
Global) จากระดับจุลภาคจนถึงระดับท้องถ่ิน (Micro to Local) ดเู หมอื นรปู แบบนี้จะถกู น�ำ
ไปปรบั ใชใ้ นหลายธรุ กจิ รวมทง้ั สนิ คา้ และบรกิ ารตา่ งๆ ตงั้ แตก่ ารพฒั นาระบบการผลติ อาหาร
ท้องถ่ิน จนถึงโครงสรา้ งของแหลง่ ผลติ พลงั งาน
อีกตัวอยา่ งคือในอินเดีย รา้ นค้าออนไลน์ Flipkart รว่ มมอื กับ Google Zoo เปดิ ตัวต้นแบบ
HaggleBot หรอื แชทตอ่ รองราคาดว้ ยเสยี ง โดยนำ� ลกั ษณะนสิ ยั ในการตอ่ ราคาของคนอนิ เดยี
เข้ามาเปน็ วธิ กี ารปอ้ นข้อมูลให้โปรแกรม เพ่ือให้ผ้ตู ่อราคา (หรอื ตัวบอต) สามารถก�ำหนด
รายการราคาของสนิ ค้าแต่ละชนิ้ ได้อยา่ งเหมาะสม

176

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

เพ่อื ครอบครองสว่ นแบง่ การตลาดไดส้ ำ� เรจ็ ในระบบเศรษฐกจิ ใหม่ สนิ คา้ และแบรนดต์ อ้ งเรยี น
รคู้ วามเปน็ ทอ้ งถน่ิ เพ่อื ส่อื สารกบั กลมุ่ เปา้ หมายไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง และตรงตามความหมายทแี่ ท้
จรงิ การน�ำเทคโนโลยอี ยา่ งเสยี งและการแปลหลายภาษา หรอื อาจรวมถงึ เรอ่ื งวฒั นธรรมมา
ชว่ ยในการวจิ ยั และปรบั เปลยี่ นผลติ ภัณฑ์ให้เขา้ กับความต้องการและความชอบของท้องถิ่น
จงึ นับเปน็ อีกหน่ึงเครอ่ื งมอื สำ� คัญในการบรรลเุ ปา้ หมายทางธรุ กิจ
Localvist ปฏวิ ตั ทิ อ้ งถนิ่
ความแตกต่างของทัศนคติระหวา่ งชาตินิยมแบบเดิมกับแนวคิดใหม่เรอ่ื งการรวมกล่มุ ทาง
สงั คม ได้เปน็ แรงผลกั ให้ลทั ธนิ ิยมท้องถิ่นกลบั มาอีกครงั้ ขบั เคล่อื นโดย Localvist ท่ีมาจาก
Local+Activist หรอื นักสรา้ งความเคล่อื นไหวในท้องถิ่น ที่มวี ตั ถปุ ระสงค์ในการสรา้ งความ
เปลย่ี นแปลงเชงิ บวกตอ่ พ้นื ทชี่ มุ ชน สนบั สนนุ ธรุ กจิ ใหเ้ กดิ รายไดห้ มนุ เวยี นในทอ้ งที่ และคำ� นงึ
ถึงความอยรู่ อดของชมุ ชนมากข้นึ ท�ำให้เกิดการผลกั ดันให้ซ้อื สนิ ค้าในชมุ ชน (Buy Local)
Local Futures เปน็ ตัวอยา่ งขององค์กรไมแ่ สวงหาผลกำ� ไร ท่ีน�ำเสนอผลกระทบจากโลกา
ภิวตั น์ เชน่ ความเสยี หายต่อสงิ่ แวดลอ้ ม และความไมเ่ ท่าเทียมทางเศรษฐกิจ ด้วยแนวทาง
แก้ไขจากท้องถ่ิน มกี ารจดั สมั มนาออนไลน์ท่ีให้ค�ำปรกึ ษาในชว่ งวกิ ฤต ผกู้ ่อต้ังและผอู้ �ำนวย
การอย่างเฮเลนา นอรเ์ บิรก์ -ฮอดจ์ (Helena Norberg-Hodge) อธบิ ายไวว้ า่ สถานการณ์
COVID-19 เปน็ เหมอื นการขบั เคลอ่ื นและสนบั สนนุ ใหผ้ คู้ นซอ้ื และบรโิ ภคสนิ คา้ ทอ้ งถน่ิ มากข้นึ

177

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

ทางด้าน Local Food Nodes บรษิ ัทจากสวเี ดน ได้สรา้ งเครอื ขา่ ยอาหารท้องถ่ิน เพ่อื เช่อื มโยงผผู้ ลติ
อาหารทอ้ งถน่ิ เขา้ กบั ผบู้ รโิ ภค ดว้ ยแอพพลเิ คชนั่ ทท่ี ำ� ใหล้ กู คา้ สามารถเลอื กซอ้ื สนิ คา้ จากธรุ กจิ ทอ้ งถน่ิ
ได้โดยตรง โดยขนสง่ หรอื นัดรบั ตามจุดท่ีก�ำหนดไวไ้ ด้ บรกิ ารในระดับท้องถิ่นและการท�ำธรุ กิจ หมาย
ถึงการแสดงวา่ ผคู้ นเห็นคณุ ค่าของการพ่งึ พาอาศยั ซ่งึ กันและกัน และการลงทนุ กับทรพั ยากรมนษุ ย์

ไมใ่ ชเ่ พยี งภาคธรุ กิจ แต่คนธรรมดาก็
สามารถเปน็ Localvist ได้เชน่ กัน เชน่
เดไวน์ คารามา (Devine Carama)
นักดนตรีท่ีตัดสินใจก่อต้ังห้องสมุด
Luna Library ในเมืองเล็กซิงตัน ท่ี
มีเป้าหมายเพ่ือสร้างความรู้ความ
เข้าใจเก่ียวกับวัฒนธรรมแอฟรกิ ัน-
อเมรกิ ัน และส่ือสารวัฒนธรรมของ
คนผิวด�ำให้คนในพ้ืนที่ในรฐั เคนทักกี
สหรฐั อเมรกิ า ได้เขา้ ใจมากข้นึ

178

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

ความน่าสนใจอยทู่ ี่การเกิดข้นึ ของค�ำวา่ Caremongering ท่ีเขา้ มาแทนที่ Fearmongering ท่ีแปล
วา่ การกระจายขา่ วสารหรอื เรอ่ื งราวต่างๆ ท่ีท�ำให้ผคู้ นรสู้ กึ กังวลใจหรอื หวาดกลวั โดยจะเปลย่ี นมาสู่
การมผี ปู้ ลอ่ ยขา่ วความดีเพ่อื แสดงให้เห็นถึงความหวงั การรวมกลมุ่ กันเพ่อื ให้ความชว่ ยเหลอื ซ่งึ กัน
เเละกัน การมีกล่มุ ฮีโรท่ ี่รวมตัวกันเพ่ือสรา้ งความเปล่ียนแปลงและชว่ ยเหลือผ้คู นในเรอ่ื งต่างๆ ใน
ชวี ติ ประจำ� วนั การมคี อมมนู ิต้ีที่ขบั เคล่อื นด้วยเทคโนโลยี การมกี ลมุ่ ที่สามารถชว่ ยเหลอื และจดั การ
ตัวเองได้ โดยรวบรวมผ้เู ชยี่ วชาญและทรพั ยากรต่างๆ เพ่ือแก้ไขปญั หาท่ีซบั ซอ้ นและความท้าทาย
ใหมๆ่ รว่ มกัน
ผคู้ นเรมิ่ พฒั นาความรสู้ กึ ในเชงิ ลกึ ตอ่ การเชอ่ื มโยงกนั ภายในคอมมนู ิตใ้ี นระดบั ทอ้ งถน่ิ โดยศนู ยก์ ลาง
บ้านใกล้เรอื นเคียงมีบทบาทส�ำคัญ ในการเป็นพ้ืนที่ปลอดภัยท่ีจะให้ความช่วยเหลือเสมอหากเกิด
เหตกุ ารณ์หรอื ความไมแ่ น่นอนข้นึ ในอนาคต
แทนที่ชวี ติ จะข้นึ อยกู่ บั ทางออกแบบจากบนลงลา่ ง รอความชว่ ยเหลอื จากรฐั บาลที่อาจไมถ่ งึ มอื ผคู้ น
ต่างเลอื กที่จะเขา้ รว่ มกับชมุ ชน และมบี ทบาทในการท�ำสงิ่ ต่างๆ ให้สำ� เรจ็ ด้วยตัวเอง เราได้เห็นกลมุ่ ผู้
บรโิ ภคท่ีเปน็ Localvist ได้เห็นพ้นื ท่ีแพลตฟอรม์ เพ่อื คนในท้องถิ่น กลายเปน็ พ้นื ที่ปลอดภัยสำ� หรบั
คนที่ต้องการเช่อื มต่อกันและแชรส์ งิ่ ท่ีมอี ยรู่ ว่ มกัน

179

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE
สนบั สนนุ กลมุ่ คนสรา้ งสรรค์
ในเอเชีย เกิดกระแสการกลับมาให้ความส�ำคัญกับชุมชนขนาดเล็กและพ้ืนที่ท้องถิ่นอย่างมาก ขับ
เคล่อื นดว้ ยความภาคภมู ใิ จในวฒั นธรรมและรากเหงา้ อนั เปน็ ที่มาของความคิดสรา้ งสรรค์ในปจั จุบนั
น้ี เราได้เห็นคนรนุ่ ใหมท่ ่ีสรา้ งเครอื ขา่ ยท้องถิ่นที่เเขง็ เเรง
เกิดกลมุ่ คนสรา้ งสรรค์มากมายท่ีหยิบจบั เอาความดั้งเดิมมาเลา่ เรอ่ื งใหม่ ค้นหาวธิ กี าร “รเี เบรนด์”
มรดกทางความคิดสรา้ งสรรค์ให้อัพเดตทันสมยั รายงานจาก Kantar ระบวุ า่ ในชว่ ง COVID-19 กลมุ่
ผบู้ รโิ ภคชาวจนี 87% และกลมุ่ ผบู้ รโิ ภคชาวเกาหลใี ต้ 76% มคี วามรสู้ กึ ต่อสนิ ค้าท้องถ่ินในทางที่ดีข้นึ
แสดงใหเ้ หน็ ภาพรวมวา่ ลกู คา้ ไดพ้ ฒั นาเครอื ขา่ ยเชงิ ลกึ ใหเ้ ขา้ กบั คอมมนู ิตที้ อ้ งถิน่ แบรนดส์ นิ คา้ และ
รา้ นค้าต่างๆ ที่โปรโมตสนิ ค้าท่ีผลติ ในพ้นื ที่ ธรุ กิจท่ีให้ความสำ� คัญกับวฒั นธรรมท้องถ่ิน และชว่ ยให้
เกิดการขบั เคล่อื นเศรษฐกิจในระดับชมุ ชนได้
พวกเขาพรอ้ มท่มุ เทไปกับการพฒั นา “บา้ นเกิด” ให้เติบโตได้อยา่ งรว่ มสมยั

180

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE
Street of Home โปรเจก็ ต์จดั แสดง
ผลงานศิลปะของศิลปินท้องถ่ินที่มี
ความหลากหลายจ�ำนวน 153 คน
ที่ Civic District ในสงิ คโปร์จดั แสดง
ผลงานทงั้ การเขยี นอกั ษรวจิ ติ รภาษา
จนี งานพมิ พด์ ิจทิ ัล เพอรฟ์ อรม์ านซ์
การวาดลายบาติก ท่ีทกุ คนสามารถ
เขา้ ชมและมสี ว่ นรว่ มกับงานได้

La Local บญั ชอี นิ สตาแกรมทรี่ วบรวมผลงานสรา้ งสรรคแ์ ละสนิ คา้ ไลฟส์ ไตลข์ อง ศลิ ปนิ และชา่ งฝมี อื
ในฟลิ ปิ ปนิ สม์ าจดั จ าหน่าย เปน็ การรวมตัวกันของศลิ ปนิ ท้องถิ่น และผปู้ ระกอบการ

181

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

CCUOLMTFUORRATL

สว่ นร่วมในวฒั นธรรมสว่ นรวม

เมอ่ื ความกลวั ถกู เผยแพรอ่ อกไปอยา่ งไรก้ ารควบคมุ
ชมุ ชนโลกจงึ รสู้ กึ เหมอื นถกู กดั กรอ่ นและตอ้ งเดนิ หน้าตอ่ อยา่ ง
ไรท้ ิศทาง
ความล่มสลายของระบบโครงสรา้ งทางสังคม จากรฐั บาลถึง
ชนชน้ั กลาง จากชนชนั้ เปราะบางจนถึงห่วงโซก่ ารผลิต ท�ำให้
ผ้คู นในสังคมรูส้ ึกถึงความไม่ม่ันคงและความไรอ้ �ำนาจในการ
ต่อต้านกับความซบั ซอ้ นของโลก ชุดความเข้าใจเดิมหรอื การ
ควบคมุ แบบเดิมจงึ ไม่อาจน�ำมาปรบั ใชไ้ ด้อีกต่อไป กรอบการ
ท�ำงานของสถาบันหลกั ทางสังคมน้ันลม้ เหลวในเชงิ จรยิ ธรรม
หลายประเทศมีผนู้ �ำทางการเมืองที่ไม่อาจไวว้ างใจได้ ผคู้ นจงึ
เรมิ่ ลกุ ข้ึนมายืนหยัดตามความจรงิ เพ่ือรบั มือกับรูปแบบของ
สงั คมที่ก�ำลงั จะเปลย่ี นแปลงไป

182

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

Photo by Ma Joseph on Unsplash
183

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

วฒั นธรรมความกลัว (Cultural Fear)
ในยุคแห่งความไม่แน่นอน ชีวิตที่พลิกผันไม่ทันต้ังตัว และการต้องใช้เวลาแต่ละวันภายใต้การ
ปกคลมุ ด้วยฟองสบ่แู ห่งความกลวั ย่อมสรา้ งผลกระทบอย่างมีนัยสำ� คัญ และค่อยๆ เปลย่ี นทัศนคติ
พฤติกรรม และทางเลือกของผู้บรโิ ภค รายงาน Global Emotions ปี 2019 โดย Gallup น�ำเสนอ
ข้อมูลประสบการณ์เชิงลบและเชิงบวกในแต่ละวนั ของผู้เข้ารว่ มส�ำรวจจ�ำนวน 151,000 คนจาก
140 ประเทศ โดยระบุวา่ ในขณะท่ีความรูส้ ึกเชิงบวกมีอัตราคงที่เสถียรมากวา่ ศตวรรษ แต่ในช่วง
เวลานี้ ความรูส้ ึกเชิงลบอย่างความกังวล ความเครยี ด ความเศรา้ และความโกรธ กลับเพ่ิมข้ึน
อย่างต่อเน่ือง

“วัฒนธรรมความกลัว” คือความรู้สึก
กงั วลวา่ จะสญู เสยี สถานะและความสำ� คญั
ในสังคม ซ่งึ เกิดข้ึนจากการเปล่ียนแปลง
ทางเศรษฐกิจ การเมือง และสภาพ
แวดล้อมทางวัฒนธรรม หรือวิกฤตที่
เกิดข้ึนอย่างไม่คาดคิด

หากยอมรับได้ว่าชีวิตไม่แน่นอน เราก็
ส า ม า ร ถ เ ผ ชิ ญ ห น้ า กั บ ค ว า ม ก ลั ว ด้ ว ย
การสรา้ ง “ความสบายใจทางวฒั นธรรม
(Cultural Comfort)” หมายถึงการสรา้ ง
ความรูส้ ึกเป็นส่วนหน่ึงและเช่ือมโยงเข้า
กบั คอมมนู ิตี้หน่ึงๆ โดยเน้นการมสี ว่ นรว่ ม
เป็นกุญแจส�ำคัญ

เพราะย่ิงผู้คนรู้สึกแปลกแยกออกจาก
สงั คมและไมม่ อี ำ� นาจมากข้นึ เทา่ ไร พวกเขา
จะต้องการคุณค่า การช่ืนชม และการ
รบั ฟงั มากข้ึนเท่าน้ัน

184

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

การรวมกลุ่มทางสังคม (Societal Collectivism)
ผลต่อเน่ืองจากสถานการณ์ไวรสั โคโรนาที่เกิดข้ึนเม่ือปีท่ีผ่านมา คือการสรา้ งความรูส้ ึกเป็นหน่ึง
เดียวกัน (Sense of Unity) ระหวา่ งผู้คน อันเกิดจากการแพรก่ ระจายของความรูส้ ึกหรอื การมีส่วน
รว่ มเดียวกันทั้งสังคม การอยู่รว่ มกันอย่างเป็นอิสระต่อกันแต่ก็ยึดโยงเป็นหน่ึงเดียวกัน ความเห็น
อกเห็นใจและการช่วยเหลือซ่ึงกันและกัน ได้เกิดข้ึนทั่วโลก
แฟรงก์ เอ็ม. สโนวเ์ ดน (Frank M. Snowden) ผู้เขียนหนังสือ Epidemics and Society: From
the Black Death to the Present อธบิ ายไวว้ า่ แรงกดดันและความวติ กกังวล จะท�ำให้การตอบ
สนองต่อโรคระบาดรุนแรงเป็นพิเศษ เปิดเผยให้เห็นส่ิงที่ดีที่สุดและเลวรา้ ยท่ีสุดของมนุษย์
การปรากฏข้ึนของลัทธกิ ารรวมกลุ่มทางสังคมหรอื ความเคล่ือนไหวในระดับโลก เพ่ือสนับสนุนซ่ึง
กันเเละกัน รว่ มกันแสดงความเห็นอกเห็นใจ เกิดข้ึนทั้งในระดับปัจเจกบุคคล แบรนด์ธุรกิจ และ
องค์การนอกภาครฐั (Non-Governmental Organization: NGO)
ส�ำหรบั มิติด้านธุรกิจและผู้บรโิ ภค แนวคิดเรอ่ื งลัทธกิ ารบรโิ ภคเป็นไปในเชิงบวกมาต้ังแต่ปี 2019
การเผชิญกับข้อจ�ำกัด เช่น ภาวะฉุกเฉินทางสภาพอากาศ โรคระบาด ขยะ ท�ำให้ทุกฝ่ายต้องมอง
หากรอบคิดใหม่ส�ำหรบั ลัทธกิ ารบรโิ ภคท่ีดีย่ิงข้ึน โดยตระหนักถึงผลกระทบในระยะยาวของความ
นิยมในวตั ถุ

185

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

จากเดิมท่ีเราสวมบทบาทผู้บรโิ ภค จึงต้องหันมามองตัวเองและปรบั ตัวในฐานะพลเมืองคนหน่ึง
ของโลก ที่มีคุณสมบัติดังน้ี
• มีความสัมพันธอ์ ย่างเป็นอิสระ
• มีส่วนรว่ ม
• สรา้ งสรรค์
• อ�ำนวยความสะดวก
ข้อจ�ำกัดและวกิ ฤตท�ำให้พลเมืองโลกเห็นทางเลือกที่ชัดเจนสองประการ หน่ึงคือการเลือกระหวา่ ง
การสอดส่องอย่างเบ็ดเสรจ็ (Totalitarian Surveillance) กับการส่งเสรมิ พลังให้พลเมือง (Citizen
Empowerment) สองคือการเลือกระหวา่ งการแยกตัวเพ่ือชาตินิยม (Nationalist Isolation) กับ
การสามัคคีกันในระดับโลก (Global Solidarity)
ส�ำหรบั มิติด้านการเมือง การรวมกลุ่มทางสังคมเกี่ยวโยงกับการเปล่ียนประชาธปิ ไตยเข้าสู่ระบบ
การมีส่วนรว่ มของรฐั บาล ท่ีซ่ึงพลเมืองสามารถเป็นส่วนหน่ึงของการพัฒนารฐั และลงมือท�ำได้
มากกวา่ การลงคะแนนเลือกต้ัง ตัวอย่างเช่นในปี 2016 เม็กซิโกซิตี้ เมืองหลวงของเม็กซิโกได้เปิด
ตัวการทดลองทางการเมือง ท่ีเปิดโอกาสให้ผู้คนกวา่ 9 ล้านคนช่วยท�ำโครงรา่ งการสถาปนาใหม่
ผ่านแพลตฟอรม์ ดิจิทัล change.org ในอารเ์ จนตินา เปีย มานซินี (Pia Mancini) นักกิจกรรม
186

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE
ทางการเมือง ได้ท้าทายกรอบคิดทางการเมืองแบบเดิมด้วยแพลตฟอรม์ ใหม่อย่าง Democracy50
หรอื Democracy Earth ท�ำให้เกิดความเคล่ือนไหวอ่ืนๆ เป็นผลตามมาอย่างต่อเน่ือง เช่น
Transition Towns ความเคล่ือนไหวทั้งในระดับโลกและชุมชนท้องถ่ิน ที่รว่ มมือกันสรา้ งทางเลือก
ใหม่ๆ ในการเสนอประเด็นส�ำคัญ เช่น ความไม่เท่าเทียมทางเศรษฐกิจ สาธิตการยกระดับทาง
วฒั นธรรมท่ีไม่เคยถูกเปิดเผยในสังคมระดับโลก
บทสัมภาษณ์แดเนียล คาฮ์นะมัน (Daniel Kahneman) นักจิตวทิ ยาชาวอิสราเอล-อเมรกิ ัน ผู้ได้
รบั รางวลั โนเบลสาขาเศรษฐศาสตร์ ได้อธบิ ายรูปแบบพฤติกรรมของมนุษย์จากวกิ ฤต COVID-19
ในฐานะหน่ึงในคนท่ีมองโลกตามความเป็นจรงิ ต่อค�ำถามวา่ สังคมเเละเศรษฐกิจจะสามารถฟ้ นื ฟู
กลับมาได้หรอื ไม่?
เขาแสดงความคิดเห็นวา่ ประชากรยังหวาดกลัวซ่งึ กันเเละกัน เน่ืองจากไม่รูว้ า่ คนท่ีเดินผ่านจะเป็น
อันตรายหรอื ไม่ วกิ ฤตโรคระบาดในศตวรรษนี้เปน็ เรอ่ื งใหม่ แต่ถ้าไวรสั ยงั อยตู่ ่อไปอีก 2-3 ปี แน่นอน
วา่ จะทำ� ใหว้ ธิ ที ผ่ี คู้ นปฏสิ มั พนั ธก์ นั เปลยี่ นแปลงไป แตเ่ ขาเช่อื วา่ คนสว่ นใหญจ่ ะกลบั ไปใชช้ วี ติ ตามเดมิ
ไปสวนสาธารณะ ไปชายหาด ทา่ มกลางหมอกควนั แหง่ ความกลวั ทยี่ งั ปกคลมุ อยู่ สำ� หรบั เรอ่ื งเศรษฐกจิ
ยังไม่อาจการนั ตีได้ว่าจะฟ้ นื ฟูกลับมาอย่างรวดเรว็ การเปิดธุรกิจหรอื ห่วงโซ่การผลิตให้กลับมา
เปน็ ปกติอาจใชเ้ วลาหลายปี แต่ท้ายท่ีสดุ เช่อื วา่ เราทกุ คนสามารถฟ้ นื ตัวกลบั มาได้ “...เพราะความ
ฉลาดของมนษุ ยเ์ อาชนะขอ้ จำ� กัดได้เสมอ”

187

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

Photo by Ali Yahya on Unsplash

เข้าใจความหลากหลายในส่วนรวม
ความเท่าเทียม ความหลากหลาย และการค�ำนึงถึงผู้อ่ืน เป็นใจความส�ำคัญของการท�ำธุรกิจแห่ง
ปี 2021 ท่ีเป็นบทเรยี นส�ำคัญจากการผ่านพ้นวกิ ฤตท่ัวโลก

ผลการวจิ ัยเเสดงให้เห็นวา่ ความหลากหลายทางเช้อื ชาติเเละเพศ เป็นส่ิงที่ส่งผลดีต่อการท�ำธรุ กิจ
โดยเฉพาะโมงยามของการเผชญิ กับวกิ ฤตที่เกิดข้ึนอย่างฉับพลัน บรษิ ัทที่มีความหลากหลายในมิติ
ต่างๆ มีแนวโน้มมีมุมมองท่ีเปิดกวา้ ง เเละรบั มือกับความเสี่ยงได้ด้วยนวตั กรรมที่ดีกวา่ รายงาน
จาก McKinsey น�ำเสนอบทสรุปจากการวเิ คราะห์ประสิทธภิ าพการท�ำงานของบรษิ ัทขนาดใหญ่
1,000 แห่งใน 15 ประเทศ แสดงผลวา่ บรษิ ัทที่มีความหลากหลายทางเช้อื ชาติของพนักงานมากกวา่
จะมีประสิทธภิ าพสูงกวา่ บรษิ ัทท่ีมีความหลากหลายน้อยถึง 36%

188

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

ส่ิงสะท้อนความเคล่อื นไหวทางสังคมและการเมืองในปจั จุบัน Photo by Heather Mount on Unsplash
คือความหลากหลายและการค�ำนึงถึงการอยู่รว่ มกับคนอ่ืนๆ
ความอยุติธรรมทางเช้อื ชาติและสีผิวได้กลายเป็นความสนใจ
ใหม่ เห็นได้ชัดจากความเคล่ือนไหว Black Lives Matter ท่ี
ได้รบั แรงสนับสนุนทั้งเชิงการเมืองและจากผู้น�ำทางธุรกิจ
ทั่วโลก ดังนั้นบรษิ ัทต่างๆ จงึ ไม่เพียงยืนหยัดเรอ่ื งการต่อต้าน
การเหยียดเช้ือชาติและสีผิวเท่าน้ัน แต่ต้องก้าวสู่ระดับต่อไป
ด้วยการก�ำหนดนโยบายด้านความหลากหลายให้เป็นหัวใจ
ส�ำคัญ น�ำไปสู่การเกิดบรกิ ารด้านนี้โดยเฉพาะ เช่น Awaken
บรษิ ัทด้านนวัตกรรมท่ีจัดการเวิรก์ ช็อปภายในองค์กร เพ่ือ
สรา้ งองค์ความรูเ้ รอ่ื งความหลากหลายทางวฒั นธรรม ที่ปรบั
ใช้ส�ำหรบั การบรหิ ารภายในองค์กรโดยเฉพาะ โดยส่ือสารวธิ ี
การสรา้ งสภาพแวดล้อมในการท�ำงาน ที่ส่งเสรมิ เรอ่ื งความ
หลากหลายและการอยู่รว่ มกัน

Photo by Nicole Baster on Unsplash

189

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

เปน็ ที่หน่ึงคือจนี
จนี มคี วามมนั่ ใจในการกา้ วข้นึ เปน็ ผนู้ ำ� ทางเทคโนโลยแี ละการสรา้ งธรุ กจิ ทเี่ ตบิ โตมากข้นึ ผลคอื
การยกระดับการเปลี่ยนแปลงของอิทธพิ ลที่แผ่ขยายครอบคลมุ ไปท่ัวโลก ความมั่นใจเสรมิ ให้
ธรุ กิจของจนี สรา้ งกลมุ่ เปา้ หมายของแบรนด์ภายในประเทศสำ� หรบั ผบู้ รโิ ภคท้องถิ่นโดยเฉพาะ
อีกทั้งผู้บรโิ ภคชาวจีนเองก็พึงพอใจกับสินค้าที่แปะป้ายวา่ Made in China ดังนั้นแบรนด์
จากต่างประเทศจงึ ต้องคิดหาวธิ กี ารเข้าถึงกลมุ่ เปา้ หมายชาวจนี เพ่ือแบ่งมลู ค่าทางการตลาด
ครอบครองก�ำลังซ้อื กลับมาอีกครง้ั

190

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

จนี เรมิ่ ต้นด้วยการด้วยนวตั กรรม AI และ
เทคโนโลยีบล็อกเชนมาใช้ โดยตั้งแต่
ปี 2017 มีการจดสิทธิบัตรท่ีเก่ียวข้อง
กับ AI เพิ่มข้ึน 4 เท่า และสิทธบิ ัตรเก่ียว
กับบล็อกเชนเพ่ิมข้ึน 3 เท่า เพ่ือใช้เป็น
หัวใจของการวิเคราะห์ข้อมูลมหาศาล
ในการเพิ่มศักยภาพของ AI ทรพั ยากร
ม นุ ษ ย์ ข อ ง จี น นั บ ว่ า เ ป็ น ท รัพ ย า ก ร ช้ั น
น�ำของโลก เพราะมีนักศึกษาจบจาก
มหาวิทยาลัยในสาขา STEM ซ่ึงเป็น
ศาสตร์ 4 สาขาวชิ า ได้แก่ วทิ ยาศาสตร์
(Science) เทคโนโลยี (Technology)
วิศวกรรมศาสตร์ (Engineering) และ
คณิตศาสตร์ (Mathematics) เปน็ จำ� นวน
มาก และพวกเขาพร้อมเดินหน้าเพ่ือ
พัฒนาประเทศให้เติบโตอย่างยิ่งใหญ่

Photo by Franck V. on Unsplash

แบรนด์สัญชาติจนี ก�ำลังได้รบั ความนิยมเชน่ กัน โดยกล่มุ ลกู ค้าชาวจนี ซ้อื สินค้าทั้งแบรนด์
สัญชาติจีนและแบรนด์อินเตอร์ ข้อมูลจากตลาดสินค้าอุปโภค-บรโิ ภค (Fast Moving
Consumer Goods: FMCG) ในปี 2017 พบวา่ แบรนด์สัญชาติจีนเติบโตที่ 7.7% มีส่วน
แบ่งการตลาดที่ 98% ในขณะท่ีแบรนด์ต่างชาติมีมูลค่าการเติบโตเพ่ิมข้ึนท่ี 0.4% เท่านั้น
รายงานจากปี 2018 ยังระบุอีกวา่ นักชอ้ ปชาวจีนพอใจกับสินค้าหลากหลายประเภทสินค้า
จากแบรนด์ท้องถิ่น โดยเฉพาะสินค้าอย่างอาหาร เครอ่ื งด่ืม ของใชใ้ นบ้าน การดแู ลตัวเอง
และเครอ่ื งใชไ้ ฟฟา้ ท่ีได้รบั ความนิยมมากข้ึน

191

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

จีนก�ำลังจะกลายเป็นตลาดเดี่ยวท่ีใหญ่ที่สุดในโลก Regional Comprehensive
Economic Partnership (RCEP) ได้มีข้อตกลงการค้าเสรรี ะหวา่ ง 16 ประเทศในภมู ิภาค
เอเชยี -แปซฟิ กิ (APAC) โดยลงนามเม่ือพฤศจิกายน ปี 2018 เพ่ือรว่ มกันสรา้ งสหภาพ
ศลุ กากร (Customs Union) ระหวา่ งประเทศในอาเซยี น ซ่งึ มตี ลาดที่กำ� ลงั เติบโตอยา่ งไทย
ฟลิ ิปปินส์ กัมพูชา เวยี ดนาม อินโดนีเซยี และมาเลเซยี จนี จะย่ิงได้ผลประโยชน์จากการ
ค้าที่ลงรอยกันด้านสินค้าและบรกิ าร เน้นการส่งออกท่ีส่งเสรมิ ระบบนิเวศการค้าให้กับจนี
จำ� เปน็ ต้องมแี ผนรองรบั การลงทนุ ในตลาดพ้นื ท่ี พฒั นาสิง่ อ�ำนวยความสะดวกเพ่อื รองรบั
ผลิตภัณฑ์ใหม่ และสรา้ งความสามารถในการทดสอบและเรยี นรู้ ตัวอย่างเชน่ Tmall จาก
กลมุ่ อาลบี าบา ที่ได้รว่ มมือกับบรษิ ัทลอรอี ัล ในการยกระดับลกู ค้าด้วยการวเิ คราะห์ข้อมลู
เพ่ือพัฒนาสินค้าที่ตอบโจทย์กล่มุ ลกู ค้าในพ้ืนที่และก�ำหนดกลยุทธไ์ ปท่ัวประเทศจนี

192

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

การเติบโตของอัตราการบรโิ ภคในจีนในทศวรรษต่อไปนั้นเรยี กได้วา่ ทรงพลัง ด้วยความ
สามารถของเครอื ขา่ ยกลมุ่ เมอื งรฐั บาลไดก้ ำ� หนดใหก้ ลมุ่ เมอื ง19แหง่ กลมุ่ ทางภมู ศิ าสตรข์ อง
เมืองเครอื ข่ายที่รว่ มกันพัฒนาอย่างรวดเรว็ ก่อรา่ งภมู ิภาคที่สามารถประสบความส�ำเรจ็
รว่ มกนั ในปี 2020 จะมรี างรถไฟเชอ่ื มระหวา่ งเมอื ง 12 สาย เพ่อื เชอ่ื มกลมุ่ เมอื งเขา้ ไวด้ ว้ ยกนั
และอีก 9 สายท่ีวางแผนจะสรา้ งให้เสรจ็ ภายในปี 2030
สมารถภาพของ AI ชว่ ยเปิดโอกาสส�ำหรบั ตลาดใหม่ด้านไลฟส์ ไตล์ พ้ืนที่การลงทนุ หลัก
ส�ำหรบั AI ในจนี คือธรุ กิจสขุ ภาพและความเปน็ อยู่ เพ่ือใชน้ วตั กรรมในการวนิ ิจฉัยโรค จนี
ขาดแคลนหมอ และกลมุ่ ประชากรยงั เปน็ กลมุ่ ผสู้ งู วยั เปน็ จำ� นวนมาก ทางออกจงึ เปน็ ความ
ต้องการระบบการดแู ลสขุ ภาพท่ีมีประสิทธภิ าพ และการเฝา้ ระวงั เรอ่ื งคณุ ภาพความเปน็
อยู่ บรษิ ัทดา้ นเทคโนโลยยี กั ษ์ใหญข่ องจนี ไดเ้ ขา้ ถงึ ขอ้ มลู สว่ นบคุ คลเปน็ จำ� นวนมาก ซ่งึ ชว่ ย
เปดิ โอกาสให้มีการน�ำนวตั กรรมมาสรา้ งธรุ กิจ เพ่ือเจาะตลาดใหม่ผ่านความรว่ มมือต่างๆ

193

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : TECHNOLOGY
194

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : TECHNOLOGY
195

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : TECHNOLOGY

เป็นเวลากวา่ หลายทศวรรษท่ีอินเทอรเ์ น็ตเข้ามามีอิทธพิ ล
ต่อชวี ติ ของผคู้ นจนถึงรฐั

จากยคุ Internet of Information ที่เครอื ขา่ ยคอมพวิ เตอร์
เช่ือมต่อกันผ่านระบบอินเทอรเ์ น็ต ช่วยท�ำให้ผู้คนจากท่ัว
ทกุ มุมโลกสามารถส่ือสารและส่งต่อข้อมูลถึงกันได้ ทกุ วนั
น้ีเราก�ำลงั เขา้ สยู่ คุ Internet of Things หรอื อินเทอรเ์ น็ต
ของสรรพสงิ่ ซ่งึ หมายถงึ ระบบเครอื ขา่ ยอปุ กรณ์แบบสมารท์
มี ร ะ บ บ เ ซ็ น เ ซ อ ร์ที่ ช่ ว ย เ ติ ม ข้ อ มู ล ใ ห้ กั บ อุ ป ก ร ณ์ ต่ า ง ๆ
ท�ำให้อุปกรณ์สามารถรบั ส่งข้อมูลถึงกันได้ (M2M) ผู้ใช้
จึงสามารถส่ังการและควบคุมการใช้งานอุปกรณ์ต่างๆ
ผ่านทางเครอื ข่ายอินเทอรเ์ น็ต ต้ังแต่การเปิด-ปิดอปุ กรณ์
เครอ่ื งใชไ้ ฟฟา้ ตลอดจนการควบคมุ อปุ กรณ์ในโรงงาน หรอื
ฟารม์ เกษตรขนาดใหญ่

อนาคตของเทคโนโลยีดิจิทัลในปี 2021 คือการเดินหน้า
สู่ยุค Internet of Actions ที่เทคโนโลยีและมนุษย์จะมี
ความกลมกลืนและเป็นหน่ึงเดียวกันมากข้ึน เทคโนโลยี
โลกเสมอื น (MR) เชอ่ื มตอ่ กบั ระบบอลั กอรทิ มึ ในทกุ มติ ิ รวมทง้ั
การตดั สนิ ใจเรอ่ื งตา่ งๆ ของมนษุ ย์ เรยี กไดว้ า่ ขอ้ มลู มหาศาล
ท่ีถูกจัดเก็บไวจ้ ะถูกใช้ประโยชน์อย่างเป็นรูปธรรมมากข้ึน
เช่นเดียวกับการเพ่ิมความส�ำคัญของสถาปัตยกรรมแบบ
การกระจายศนู ยบ์ นแพลตฟอรม์ ระบบจดั การเวบ็ ไซต์ดว้ ย
เครอื ข่ายแบบเพียรท์ เู พียร์ (Peer-to-Peer) แอพพลเิ คชน่ั
ทำ� งานบนระบบจดั เกบ็ ขอ้ มลู แบบกระจายมากกวา่ เซริ ฟ์ เวอร์
แบบรวมศนู ย์เพอ่ื นำ� ไปสคู่ อมพวิ เตอรโ์ ลก(WorldComputer)
อยา่ งแท้จรงิ

196

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : TECHNOLOGY

อปุ กรณจ์ ะเพม่ิ ความอจั ฉรยิ ะมากข้นึ สามารถคดิ และตดั สนิ ใจ
ได้โดยอาศยั ขอ้ มลู ท่ีเคยเก็บไว้ มาชว่ ยวเิ คราะห์ก่อนสง่ั การ
ด้วยตนเอง เช่น บรษิ ัท HapiFork ผลิตช้อนส�ำหรบั กลุ่ม
คนที่ต้องการควบคุมอาหาร โดยช้อนจะส่ันเม่ือผู้ใช้ก�ำลัง
รบั ประทานอาหารเรว็ เกินไป ไปจนถึงการประมวลผลขอ้ มลู
เพ่ือคาดการณ์พฤติกรรมในอนาคต เช่น บรษิ ัท Vitality
Glowcap ผลิตขวดยาอัจฉริยะที่ช่วยเตือนผู้ป่วยเม่ือ
ถงึ เวลา ชว่ ยตรวจวดั ดชั นีสขุ ภาพ และเกบ็ ขอ้ มลู สขุ ภาพของ
ผใู้ ชย้ ารว่ มด้วย

ยคุ Internet of Actions ยงั เนน้ การออกแบบและเชอ่ื มโยง
กับการเรยี นรูข้ องเคร่อื งจักรแบบชาญฉลาด (Machine
Intelligence) ภายใต้แก่นส�ำคัญท่ีเรยี กวา่ ปัญญาสะสม
(Collective Intelligence) นั่นหมายความวา่ มนุษย์และ
การเรยี นรูข้ องเครอ่ื งจักรในส่วนปัญญาประดิษฐ์ สามารถ
บู ร ณ า ก า ร ร่ว ม กั น เพ่ื อ ส ร้า ง ส ร ร ค์ น วัต ก ร ร ม ท่ี ช่ ว ย
แก้ปญั หาอันซบั ซอ้ น ตั้งแต่การตัดสนิ ใจรว่ มกัน จนถึงการ
สรา้ งระบบใหม่ภายใต้ปญั หาท่ีท้าทาย อย่างเรอ่ื งประชากร
การเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศโลก จนถึงวิกฤต
COVID-19 ประสทิ ธภิ าพในการเขา้ ถงึ และความเรว็ ทมี่ ากข้นึ
ท�ำให้เครอื ขา่ ยเทคโนโลยแี ขง็ แรงข้นึ เรอ่ื ยๆ ตามที่ Centre
for Collective Intelligence Design ส่วนงานศนู ย์วจิ ยั
ด้านกลยุทธ์ทางนวัตกรรมของ Nesta ใช้ความสามารถ
ของปัญญาสะสม (CI) ผนวกกับเทคโนโลยีเครอื ข่ายแบบ
รวมศนู ย์และการกระจายชอ่ งทางบรกิ าร ชว่ ยส่งเสรมิ การ
มสี ว่ นรว่ ม ทง้ั ระหวา่ งมนษุ ยท์ มี่ คี วามเชย่ี วชาญในดา้ นตา่ งๆ
และมนษุ ยก์ ับอปุ กรณ์ ทางด้านสตารท์ อัพนาม BlueDot ใน

197

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : TECHNOLOGY

โทรอนโต โด่งดังจากการพฒั นาระบบแจง้ เตือนโรคระบาด
ดว้ ย Big Data โดยสแกนขา่ วสารตงั้ แตจ่ ากของหนว่ ยงาน
ราชการ จนถึงบลอ็ กในภาษาต่างประเทศ 65 ภาษา ผ่าน
อัลกอริทึมของบริษัท จากนั้นส่งต่อให้นักระบาดวิทยา
(Epidemiologist) เพ่อื ค้นหาสัญญาณเหตกุ ารณ์ผดิ ปกติ
และคาดการณ์การแพรร่ ะบาดซ่งึ ให้ข้อมูลอย่างแม่นย�ำ

ขอ้ มลู จำ� นวนมหาศาลยงั ท�ำให้I Internet of Actions รจู้ กั
เราในฐานะผใู้ ชม้ ากข้นึ เรอ่ื ยๆ ผา่ นขอ้ มลู และพฤตกิ รรมของ
ผคู้ นทางโซเชยี ลมเี ดีย สง่ ต่อสกู่ ระบวนการด้านขอ้ มลู การ
ตรวจสอบรปู แบบและความสมั พนั ธ์ การทดสอบสมมตฐิ าน
ตา่ งๆ จนสรปุ ผลลพั ธ์ ซ่งึ ทา้ ยทส่ี ดุ ขอ้ มลู เหลา่ นสี้ ง่ ผลตอ่ การ
สรา้ งสรรคผ์ ลติ ภณั ฑแ์ ละบรกิ ารทเี่ ราตอ้ งการ พลวตั เหลา่ น้ี
เรยี กไดว้ า่ เปน็ รปู แบบเศรษฐกจิ การคาดการณ์ (Predictive
Economy) ซ่ึงอยู่บนพ้ืนฐานด้านอารมณ์ ประสบการณ์
และองค์ความรู้ โดยเป็นผลลัพธข์ องความเช่ือใจระหวา่ ง
มนษุ ยแ์ ละเครอ่ื งจกั ร ตรงกบั งานเขยี นของโชชานา ซบู อฟฟ์
(Shoshana Zuboff) ศาสตราจารยจ์ าก Harvard Business
School ในหนงั สอื The Age of Surveillance Capitalism:
The Fight for a Human Future at the New Frontier
ท่ีกลา่ วถึงแบบแผนใหม่ทางเศรษฐกิจทนุ นิยมรูปแบบใหม่
หรอื ทุนนิยมแบบสอดแนม ท่ีวา่ ข้อมูลคือต้นทุนของการ
เขา้ ใจลกู คา้ และการคาดการณ์พฤตกิ รรม จนเกดิ ตลาดใหม่
ในช่อื ตลาดซอ้ื ขายพฤตกิ รรมลว่ งหน้า (Behavioral Future
Markets) เท่ากับวา่ ตัวแปรท่ีน่าสนใจอีกข้อท่ี นอกเหนือ

198

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : TECHNOLOGY

จากคนและเครอ่ื งจักร คือแบรนด์และองค์กรท่ีเก่ียวข้อง
กับขอ้ มลู ส่วนบคุ คล ซ่งึ ต้องอยบู่ นพ้นื ฐานของความเช่อื ใจ
และโปรง่ ใสมากที่สดุ ตลอดห่วงโซ่

อกี เรอ่ื งทสี่ ำ� คญั คอื การปฏวิ ตั ดิ า้ นประสาทสมั ผสั ซ่งึ เปน็ ผล
มาจากความรดุ หน้าดา้ นปญั ญาประดษิ ฐแ์ ละวทิ ยาศาสตร-์
ข้อมูล ผนวกกับการพัฒนาและวจิ ัยรว่ มกับด้านจิตวทิ ยา
และประสาทวิทยา ช่วยสรา้ งการรบั รูแ้ ละประสบการณ์
เสมอื นใหม่ ซ่งึ ถอื อกี กา้ วสำ� คญั ของยคุ Internet of Actions
ทป่ี ระสบการณ์ ประสาทสมั ผสั ภาพ และเสยี ง จะถกู เตมิ เตม็
โดยระบบดิจทิ ัลจะจำ� ลองการสัมผัสหรอื กลิน่ จนท�ำให้เรา
สามารถรสู้ กึ (to Feel) กับสงิ่ ต่างๆ ได้โดยไมม่ เี งอ่ื นไข

เทคโนโลยเี หลา่ น้ีมสี ่วนท�ำให้ธรุ กิจเอนเตอรเ์ ทนเมนต์และ
การตลาดเตบิ โต โดยนำ� พลงั ของปญั ญาประดษิ ฐ์ เทคโนโลยี
เซ็นเซอร์ รวมถึงเทคโนโลยี VR และ AR มาสรา้ งสรรค์
ประสบการณ์ ผา่ นประสาทสัมผสั ท่ีหลากหลายและไปไกล
กว่าแค่อุปกรณ์แบบจอสัมผัส โดยสามารถเช่ือมโยงกับ
ความรสู้ กึ ของมนษุ ย์ และสง่ ต่ออารมณ์ท่ีลกึ ซ้งึ กับผใู้ ชง้ าน
ส�ำหรบั การใช้เทคโนโลยีเพ่ือการเรยี นรู้ ก็เป็นก้าวส�ำคัญ
ที่ผ้เู รยี นจะได้ผละออกจากแปน้ พิมพ์ส่รู ะบบสัมผัส แสดง
ท่าทาง หรอื เพง่ มอง เพ่อื ควบคมุ เทคโนโลยี ไปจนถงึ ไดร้ จู้ กั
ซอฟต์แวรท์ ่ีจะมปี ฏสิ มั พนั ธก์ ับสง่ิ แวดลอ้ มแบบเสมอื น ซ่งึ
จะชว่ ยกระต้นุ ให้เกิดการเรยี นรแู้ บบครบวงจร

199

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : TECHNOLOGY

DATANOMICS

โลกแหง่ เศรษฐกิจข้อมลู

200 หมวดหมู่ : อุตสาหกรรมค้าปลกี / สุขภาพและความเปน็ อยู่ / การขนสง่ และการเดินทาง / สื่อและความบันเทงิ