TREND-2021-V.2-single-page

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

ธรุ กิจที่เก่ียวกับอาหารและเครอ่ื งด่ืมอ่ืนๆ ก็มคี วามพยายามในการสรา้ งประสบการณ์ใหมๆ่
อย่างเชน่ การน�ำบารม์ าไวท้ ี่บ้าน ในปกั กิ่ง เฉิงตู หรอื เซย่ี งไฮ้ มีบรกิ ารส่งเมนูค็อกเทลและ
ของกินเลน่ แบบเดลเิ วอรถ่ี ึงบา้ น เพ่อื ชว่ ยพยงุ ให้ธรุ กิจบารส์ ามารถด�ำเนินต่อไปได้

· ผผู้ ลติ คอื ผเู้ ลน่ คนสำ� คญั ตงั้ แตว่ ตั ถดุ บิ เครอ่ื งใชใ้ นครวั สตู รอาหารออนไลน์ ใชก้ ลยทุ ธ์
การส่อื สารผา่ นโซเชยี ลมเี ดียในการให้ค�ำแนะน�ำเมนตู ่างๆ
· สรา้ งการเช่อื มต่อระหวา่ งกัน ชวนให้คนมาแชรภ์ าพและสตู รอาหาร
· คดิ ถงึ การสรา้ งรายไดใ้ นระยะยาว รา้ นอาหารและบารจ์ ะตอ้ งปรบั ตวั ดว้ ยการใหบ้ รกิ าร
ลกู ค้าถึงบา้ น เมนอู าหารต้องได้รบั การออกแบบใหมเ่ พ่อื ตอบรบั กับการขนสง่

การเฉลมิ ฉลอง
การต้องรกั ษาระยะห่างเป็นเวลานานนับ
เดอื น ทำ� ใหผ้ คู้ นเรมิ่ มองหาวธิ ใี หมๆ่ ในการ
ตดิ ตอ่ กนั เพ่อื ตอบโจทยท์ างอารมณแ์ มจ้ ะ
ไม่ได้ปฏิสัมพันธก์ ันในชวี ติ จรงิ ไม่เฉพาะ
การเรยี นในห้องเรยี นหรอื การประชุมที่
ยา้ ยไปใชแ้ พลตฟอรม์ ออนไลน์เท่าน้ัน แต่
ส�ำหรบั การเฉลิมฉลองในวนั พิเศษก็ต้อง
เป็นแบบเสมือนจรงิ ผ่านหน้าจอด้วยเช่น
กนั เชน่ แพลตฟอรม์ Houseparty ทส่ี รา้ ง
ชว่ั โมงความสขุ แบบดิจิทัลให้เราได้ฉลอง
กับเพ่อื นๆ ผา่ นแอพพลเิ คชน่ั ไมว่ า่ จะเปน็
วนั เกิด วนั แต่งงาน หรอื วนั เรยี นจบ

· ค้นหาวธิ กี ารเช่อื มต่อความสัมพันธแ์ ม้จะเป็นการเช่อื มต่อผ่านโลกออนไลน์ เพราะมีบรกิ าร
มากมายที่รองรบั ความต้องการน้ี เชน่ แพลตฟอรม์ การเดลเิ วอรเี่ ครอ่ื งด่ืมหรอื ของกินเลน่ ไป
ยงั หลายๆ สถานที่ ท�ำให้ผคู้ นได้กิน ด่ืม และฉลองรว่ มกันได้แมจ้ ะไมอ่ ยใู่ นพ้นื ท่ีเดียวกัน
· ชว่ ยให้ผู้บรโิ ภคได้รบั ของขวญั ท่ีดีที่สดุ ในชว่ งเวลาส�ำคัญของชวี ติ ที่มีความหมาย ท่ามกลาง
สถานการณ์ท่ีเต็มไปด้วยขอ้ จำ� กัดโดยท่ียงั เคารพกฎและขอ้ จำ� กัดต่างๆ โอกาสพเิ ศษในแต่ละ
ครง้ั จงึ มคี วามหมายมากกวา่ ที่เคย
· อ�ำนวยความสะดวกในการเฉลมิ ฉลองได้ที่บา้ น สมาชกิ ในครอบครวั ที่มเี วลามากข้นึ สามารถ
ใชเ้ วลารว่ มกันเพ่อื สรา้ งบรรยากาศที่ดีในบา้ นได้

101

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

สขุ ภาพและความเปน็ อยู่
การใช้ชีวติ ในบ้านเป็นส่วนใหญ่ ท�ำให้ผู้คนท่ีนิยมการออกก�ำลังกายเรมิ่ กลับมาให้
ความส�ำคัญกับกีฬาหรอื กิจกรรมออกก�ำลงั กายท่ีท�ำได้เองที่บ้าน และใส่ใจสขุ ภาพ
มากข้นึ เกดิ บรกิ ารใหมๆ่ จากผใู้ หบ้ รกิ ารฟติ เนส ทง้ั เพ่อื รกั ษาความสมั พนั ธก์ บั ลกู คา้
ที่เปน็ สมาชกิ และเพ่อื รกั ษาธรุ กจิ ใหอ้ ยรู่ อด ฟติ เนสหลายแหง่ อยา่ งเชน่ Bootcamp
เปิดคลาสสอนผ่านแพลตฟอรม์ Instagram Live เพ่ือให้สมาชิกท�ำตาม และมี
รา่ งกายท่ีแขง็ แรงได้งา่ ยๆ ที่บา้ น หรอื Virgin Active ประเทศไทย ท่ีน�ำคลาสเรยี น
โยคะออนไลน์มาไวใ้ นแอพฯ เพ่ือให้สมาชกิ สามารถเปิดดแู ละท�ำตามเองท่ีบ้านได้
เชน่ กัน
· ในชว่ งเวลาวกิ ฤตท่ีผา่ นธรุ กิจเก่ียวกับสขุ ภาพต้องหมนุ เวยี นและจดั การ
ทรพั ยากรเพ่ือปรบั เข้าสู่การไลฟส์ ตรมี โดยให้บรกิ ารท่ีลูกค้าต้องช�ำระ
คา่ บรกิ ารในการเขา้ ถงึ เนอ้ื หาวดิ โี อเพอ่ื สรา้ งรายไดใ้ หแ้ กธ่ รุ กจิ ในอกี ชอ่ งทาง
หน่งึ รวมถงึ สอ่ื สารเน้อื หาทางโซเชยี ลมเี ดยี เพอ่ื เปน็ การรกั ษาความสมั พนั ธ์
อันต่อเน่ืองกับลกู ค้าสมาชกิ
· การอยบู่ า้ นอาจทำ� ใหเ้ ราไมไ่ ดข้ ยบั ตวั หรอื เคลอ่ื นไหวมากนกั เหลา่ เทรนเนอร์
และเจา้ ของธรุ กจิ จงึ ตอ้ งมองใหไ้ กลกวา่ กลมุ่ ผทู้ อี่ อกกำ� ลงั กายเปน็ ประจำ� แต่
ตอ้ งนึกถงึ คนทว่ั ไปวา่ ทำ� อยา่ งไรจงึ จะกระตนุ้ ใหพ้ วกเขาสนใจเรม่ิ ตน้ ออก
ก�ำลังกายด้วย เรมิ่ จากการสรา้ งมุมมองเชงิ บวกต่อการออกก�ำลังกาย
เพราะในชว่ งนี้ ผคู้ นอาจกงั วลเรอ่ื งสขุ ภาพมากข้นึ อยา่ งแนน่ อนซ่งึ เจา้ ของ
ธรุ กิจสามารถสรา้ งคอมมนู ิต้ีสำ� หรบั ออกก�ำลงั กายแบบเสมอื นจรงิ ได้

102

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

ปรบั ปรงุ และตกแตง่ บา้ น
การอยบู่ า้ นมากข้นึ น�ำไปสกู่ ารทดลองปรบั มมุ ตา่ งๆ ภายในบา้ น เรม่ิ มกี ารซ้อื ของเพ่อื
ตกแต่งหรอื DIY, การท�ำสวน หรอื งานอดิเรกใหมๆ่ เพ่อื สรา้ งบรรยากาศและสภาพ
แวดลอ้ มในบ้านให้เปน็ ตามที่ต้องการผคู้ นมองหาวธิ กี าร, ค�ำแนะน�ำต่างๆ, เน้ือหา
ตลอดจนความรทู้ ช่ี ว่ ยพฒั นาทกั ษะและสรา้ งผลงานเฉพาะทาง มองหาโอกาสในการ
พ่งึ พาตัวเอง อยา่ งเชน่ การปลกู ผกั หรอื ผลไม้
ผู้บรโิ ภคตัดสินใจลงทุนในอุปกรณ์และเทคโนโลยีภายในบ้าน เช่น การอัปเกรด
โทรทศั นห์ รอื ระบบสเตอรโี อ หรอื การใชเ้ วลาไปกบั การประชมุ ออนไลน์ จงึ มกี ารจดั การ
พ้นื ที่ท�ำงานและสรา้ งมมุ ที่ดสู วยงามต่อการประชมุ
· รเิ รม่ิ การทำ� โปรเจก็ ตท์ ช่ี ว่ ยปรบั ปรงุ บา้ นใหด้ ขี ้นึ ดว้ ยขอ้ มลู และความรตู้ า่ งๆ
ทจี่ ะแนะนำ� ใหผ้ อู้ น่ื สามารถตกแตง่ บา้ นไดด้ ว้ ยตวั เองโดยเนอ้ื หานนั้ ตอ้ งเขา้ ใจ
งา่ ยและท�ำตามได้จรงิ
· พฒั นาสง่ิ ของที่ไมไ่ ด้ใชง้ าน แก้ไขหรอื ปรบั ปรงุ ให้กลบั มาใชง้ านได้อีกครงั้
· หาทางออกใหม่ๆ ท่ีชว่ ยให้ผู้เชา่ สามารถพัฒนาพ้ืนที่ได้ด้วยการตกแต่ง
และยงั งา่ ยต่อการรอ้ื ถอนเม่อื ต้องยา้ ยออก
· สอนให้ผู้คนเข้าใจการพ่ึงพาตัวเองมากข้ึน เช่น การปลูกผักหรอื ผลไม้
ไวร้ บั ประทานเอง การจดั สวน

103

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

ปรชั ญาการอยบู่ า้ น

Niksen
น้อมรบั “ความน่าเบ่อื ” เขา้ มาเปน็ ความสขุ ของชวี ติ ในทกุ ชว่ งเวลา

วถิ ีปฏบิ ตั ิเพ่อื ลดความเครยี ดจากเนเธอรแ์ ลนด์ ท่ีให้ผคู้ นได้ใชเ้ วลาไปกับการไมท่ �ำ
อะไรเลย เปน็ มมุ กลบั ของวฒั นธรรมแหง่ การไลล่ า่ ความสำ� เรจ็ ทผ่ี คู้ นตอ้ งการพกั จาก
การท�ำทกุ อยา่ งอยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพ ความสงบของจติ ใจ ชว่ งเวลาแห่งการพกั ผอ่ น
และการหยดุ เช่อื มต่อกับโลกภายนอก กลายเปน็ สัญญะแห่งสถานะใหม่ในยคุ ของ
Burnout นับเปน็ อีกหน่ึงวธิ ที ่ีชว่ ยให้สมองและจติ ใจได้ผอ่ นคลาย ลดความเครยี ด
ทั้งยงั เพมิ่ ความคิดสรา้ งสรรค์และทักษะการคิดเพ่อื แก้ปญั หา

Hygge
มคี วามสขุ ได้ในทกุ ๆ วนั

ค�ำภาษาเดนิช ‘Hygge’ หรอื ‘ฮกุ กะ’ มปี รากฏในชว่ งต้นศตวรรษที่ 19 โดยมรี ากฐาน
มาจากภาษานอรเ์ วยท์ ใ่ี หค้ วามหมายวา่ ‘อยดู่ มี สี ขุ ’ คำ� สน้ั ๆ ทหี่ มายถงึ มวลบรรยากาศ
ที่อยรู่ ายลอ้ ม ท้ังแสงที่สอ่ งวบิ ไหวจากปลายเทียน เครอ่ื งด่ืมอ่นุ รอ้ นในมอื ท่ีคอยท�ำ
หน้าทใ่ี หค้ วามอบอนุ่ แกร่ า่ งกาย และความสบายใจจากบทสนทนาระหวา่ งเพ่อื นหรอื
คนในครอบครวั

ไมก์ วกิ ิง (Meik Wiking) ซอี ีโอของสถาบนั วจิ ยั ความสขุ แห่งเดนมารก์ (Denmark’s
Happiness Research Institute) ผเู้ ขยี นหนังสอื The Little Book of Hygge: The
Danish Way to Live Well (แปลเปน็ ภาษาไทยในช่อื ฮกุ กะ ปรชั ญาความสขุ ฉบบั
เดนมารก์ สำ� นักพมิ พ์ openworlds) สรปุ ไวว้ า่ Hygge คือ ‘การได้มคี วามสขุ ในทกุ
วนั ’ ซ่งึ ครอบคลมุ ถึงความรสู้ กึ ปลอดภัย สบายใจ และพงึ พอใจ

104

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

...

บา้ นในวนั น้ีไมไ่ ด้เปน็ เพยี งท่ีอยอู่ าศยั แต่อาจเปน็ โลกท้ังใบของผอู้ ยู่
ท่ีครอบคลมุ ท้ังเรอ่ื งงานและการใชช้ วี ติ แบรนด์จงึ มโี อกาสสรา้ งความเปน็ ไปได้ใหมๆ่
ทางธรุ กิจ ด้วยการสรา้ งความรสู้ กึ ของความสขุ สบาย ความมนั่ คงปลอดภัยท่ามกลาง

ความท้าทายท่ีน่ากลวั การมอบสงิ่ ปลอบประโลมและเยยี วยาจติ ใจ
รวมท้ังการใสใ่ จดแู ลตัวเองมากข้นึ จากการใชเ้ วลาในบา้ นมากข้นึ จากท่ีเม่อื ก่อน

เรามกั ท�ำกิจกรรมต่างๆ จากการใชพ้ ้นื ที่ภายนอกเปน็ สว่ นใหญ่

สำ� หรบั “ชวี ติ ” ในวนั น้ี นับวา่ การเคล่อื นไหวและเปลยี่ นแปลงอยใู่ นพ้นื ท่ีในบา้ น
คือการสรา้ งประสบการณ์พเิ ศษให้กับทกุ คน

...

ที่มา: บทความ “I <3 You: Meet the NYU บทความ “25 Modern Love Essays to Read
บทความ “Angry? Want to Let Off Steam? Professor Whose Love Course Is if You Want to Laugh, Cringe and Cry” โดย
Try a Rage Club” โดย Jane Dunford จาก Becoming a Phenomenon” โดย Paul Willis Daniel Jones จาก nytimes.com
theguardian.com จาก theguardian.com

105

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

BHEOALUISTTYIC

งามทง้ั กายและสขุ ภาพใจ
อนาคตใหมข่ องการดูแลตวั เอง

106

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

ความสวยงามในปนี ้ีจะไมใ่ ชเ่ พยี งนิยามความผวิ เผนิ เทา่ น้ัน แตเ่ ปน็ เรอ่ื ง
กระเเสความเคล่ือนไหวการดูเเลตัวเอง (self-care movement)
ในองค์รวม การใส่ใจในสขุ ภาพ และการมีชวี ติ อย่ดู ้วยทัศนคติแห่งการ
มองโลกในเชงิ บวก รายงานจาก Orbis Research ระบุวา่ มูลค่าตลาด
เครอ่ื งส�ำอางในระดับโลกจะเติบโตเพิ่มข้ึน 7% มีมูลค่ามากถึง 806
พันล้านดอลลารส์ หรฐั ฯ ในปี 2023 ธรุ กิจด้านความสวยความงามในปี
2021 จงึ ตอ้ งวางตวั เปน็ คอมมนู ิตท้ี เี่ ปน็ แพลตฟอรม์ ในการสง่ ตอ่ ความรู้
อำ� นวยความสะดวก สรา้ งความพงึ พอใจใหก้ บั ลกู ค้า สรา้ งประสบการณ์
อนั น่าจดจำ� ท่ีเขา้ กบั ความต้องการ ทัศนคติ และตอบโจทยใ์ นเชงิ คณุ ค่า

การออกแบบส�ำหรบั เศรษฐกิจเสมือนจรงิ ด้วยการใช้ AR เข้ามาพรา่ เลือนเส้นแบ่งระหวา่ งโลกจรงิ
และโลกเสมือน เพ่ือให้เป็นเครอ่ื งมือในการทดลองสินค้า โดยปรบั เข้าเปน็ กลยทุ ธห์ น่ึงส�ำหรบั ธรุ กิจ
ต่างๆ ผสมผสานสองโลกไวด้ ้วยความสามารถของเทคโนโลยอี ยา่ ง AI และ AR เพ่อื ชว่ ยบรรทึกขอ้ มลู
ระหวา่ งการเปล่ียนแปลง

ตัวอย่างเชน่ Perfect Corp บรษิ ัทเทคโนโลยีด้านความสวยความงามออกแบบแอพฯ YouCam
เพ่อื ลองแต่งหน้าแบบเสมอื นจรงิ ยกระดับการมปี ฏสิ มั พนั ธ์ กระต้นุ ประสบการณ์การซ้อื สนิ ค้า หรอื
รา้ นค้าในจนี เองก็สรา้ งเสรมิ ประสบการณ์การชอ้ ปให้พเิ ศษกวา่ เดิม แบรนด์ Innisfree ในเมอื งหาง
โจวใช้เทคโนโลยีท่ีช่ือวา่ Magic Mirrors ส�ำหรบั การแต่งหน้าเสมือนจรงิ และการวเิ คราะห์จาก
Smart Skin Analysers สำ� หรบั ผลติ รายงานวเิ คราะหผ์ วิ และแนะน�ำผลติ ภณั ฑท์ เี่ หมาะสมกบั ผวิ หน้า
การใชเ้ ทคโนโลยีอย่าง AI และ AR เข้ามาเพ่ือส่งเสรมิ การขายชว่ ยแนะน�ำสินค้าได้อย่างเหมาะสม
หรอื ใช้ AR ในพ้ืนท่ีรา้ นค้าจรงิ เพ่ือเป็นอีกหน่ึงช่องทางในการเก็บข้อมูล ลูกค้าเจนเนอเรชันใหม่
ที่สนใจการมีปฏิสัมพันธแ์ ละได้รบั ประสบการณ์การชอ้ ปสินค้าท่ีน่าพึงพอใจ

ยังมีในส่วนของการมี AI เป็นผู้ช่วย ส�ำหรบั กลุ่มเจนซีที่มีพฤติกรรมเก็บตัวมากข้ึน ชีวติ ข้ึนอยู่กับ
อปุ กรณ์ดิจทิ ัล ตัดสินใจได้อย่างรวดเรว็ อ่านรวี วิ ก่อนซ้อื หลกี เลยี่ งการซ้อื สินค้าในหน้ารา้ น ดังนั้น
รา้ นค้าอัจฉรยิ ะจงึ ต้องมี Virtual Beauty Assistants ในการเปน็ ผชู้ ว่ ยเช่อื มชอ่ งวา่ งระหวา่ งผบู้ รโิ ภค
ที่ต้องการบรกิ ารอันเปน็ เลศิ แต่ไม่อยากมีปฏิสัมพันธก์ ับพนักงานขาย สรา้ งประสบการณ์ใหม่ท่ีขับ
เคล่อื นด้วยขอ้ มลู ค�ำแนะน�ำสนิ ค้า และการจดั สรรตัวเลอื กสนิ ค้า

107

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

ตัวอยา่ ง บรษิ ัทสตารท์ อัพด้านความงาม Lululab มนี วตั กรรมที่ช่อื วา่ LUMINI Home ท�ำหน้าที่เปน็
AI ผชู้ ว่ ยเรอ่ื งผวิ สวย น�ำเสนอทางแกป้ ญั หาผวิ ดว้ ยสนิ คา้ ทคี่ ดั สรรมาโดยเฉพาะ เปน็ ผชู้ ว่ ย AI Beauty
& Lifestyle Assistant ทนี่ �ำขอ้ มลู ผวิ พรรณของผใู้ ชส้ รา้ งทางแกไ้ ขทเ่ี ฉพาะบคุ คล เปน็ การดแู ลตวั เอง
ท่ีบา้ นได้ด้วย AI ท่ีมปี ฏสิ มั พนั ธเ์ พยี งแค่มองกระจกและใสข่ อ้ มลู การดแู ลผวิ ในแต่ละวนั ของเราด้วย
อปุ กรณ์ที่ใช้เทคโนโลยี AR เช่ือมต่อกับกระจก ผู้ใช้สามารถดแู ลสขุ ภาพผิวได้อย่างเป็นธรรมชาติ
โดยที่ไมต่ ้องเปลยี่ นพฤติกรรม ในอนาคต LUMINI Home วางแผนจะท�ำให้ตัวเองเปน็ แพลตฟอรม์
ท่ีรวมตลาดสนิ ค้าความงามทั้งหมดพรอ้ มสง่ ตรงถึงคณุ ท่ีอยใู่ นบา้ นได้ในคลกิ เดียว
การให้บรกิ ารของแบรนด์ การเปลยี่ นแปลงที่เกิดข้นึ ในชว่ งลอ็ คดาวน์เม่อื ปที ่ีผา่ นมา ผใู้ ชล้ ะเวน้ เขา้ ใช้
บรกิ ารด้านความสวยความงาม ท�ำให้แบรนด์สินค้าและผลิตภัณฑ์บ�ำรุงผิวต้องปรบั ตัวผ่านการ
สรา้ งโอกาสทางธรุ กจิ ใหมๆ่ ในรปู แบบออนไลน์ ทั้งการใหค้ ำ� ปรกึ ษารอบดา้ นผา่ นการสง่ ขอ้ ความแชท
เพ่ือสรา้ งประสบการณ์เฉพาะตัวผ้ใู ชง้ านท่ีแบรนด์เองก็สามารถเข้าถึงไม่วา่ จะอยู่ที่ไหนในโลก หรอื
การน�ำผู้เชย่ี วชาญมาให้ค�ำแนะน�ำในการเลือกสินค้าท่ีเหมาะสมผ่านทางแอพพลิเคชนั เป็นบรกิ าร
ท่ีผสมผสานไปไกลมากกวา่ การซ้อื สนิ ค้า
Texter ทกั แชทจากเหลา่ นกั ชอ้ ป
การส่งข้อความโดยตรงถึงแบรนด์เป็นเคร่อื งมือหลักในการส่ือสารเพ่ือความใกล้ชิดกับลูกค้า
พฤติกรรมของเหลา่ นักชอ้ ปในปี 2020 ท่ีผา่ นมาก็คือการแชท การสง่ ขอ้ ความผา่ นทางชอ่ งทางต่างๆ
ถึงแบรนด์หรอื หน้ารา้ นโดยตรง ไมว่ า่ จะเปน็ SMS หรอื แพลตฟอรม์ แชทต่างๆ ท่ีท�ำให้ลกู ค้าสามารถ

108

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

เช่อื มต่อกับแบรนด์และน�ำไปส่กู ารซ้อื ขายได้ในเวลาอันรวดเรว็ การส่งข้อความนี้เองท่ีจะขับเคล่อื น
ความสมั พนั ธแ์ ละสรา้ งคณุ ค่าระหวา่ งเหลา่ นักชอ้ ปและแบรนด์ในดวงใจ

รายงานจาก Salesforce ระบวุ า่ 64% ของลกู คา้ ชอบทจี่ ะส่อื สารกบั ฝา่ ยบรกิ ารลกู คา้ ของแบรนดน์ ั้นๆ
ดว้ ยขอ้ ความมากกวา่ การใชเ้ ทคโนโลยผี ชู้ ว่ ยเสยี งหรอื กระทอู้ อนไลน์ 83% ของมลิ เลเนียลบอกวา่ ชอบ
ท่ีจะทักแชทพดู คยุ กับแบรนด์มากกวา่ วธิ กี ารอ่ืน

แบรนด์สนิ ค้าดแู ลผวิ The Inkey List เปดิ ตัวบรกิ ารใหมท่ ่ีช่อื วา่ #askINKEY สรา้ งพ้นื ท่ีให้ลกู ค้าได้
เขา้ มาถามคำ� ถามเกย่ี วกบั ผลติ ภณั ฑห์ รอื วา่ วตั ถดุ บิ ทแี่ บรนดเ์ ลอื กใช้ ในรปู แบบแพลตฟอรม์ ไลฟแ์ ชท
ลกู ค้าสามารถถามขอ้ สงสยั ต่างๆ เกี่ยวกับผลติ ภัณฑ์ได้ทาง WhatsApp หรอื วา่ เฟซบคุ้ เมสเซนเจอร์
อินสตาแกรม ทวติ เตอร์ ช่องทางใดก็ตามท่ีสะดวก บรกิ ารพรอ้ มตอบ 24 ชั่วโมงทุกวนั ในส่วน
หนา้ เวบ็ ไซตข์ องแบรนดเ์ องกม็ ฟี เี จอร์ “recipe builder” ทเ่ี ปดิ โอกาสใหผ้ ใู้ ชง้ านเขา้ มาถามคำ� ถามเพ่อื
รบั ค�ำแนะน�ำแบบเฉพาะบคุ คล ซ่งึ จะสง่ ให้ในรปู แบบของขอ้ ความ นับตั้งแต่เปดิ ตัวบรกิ ารนี้ในเดือน
เมษายน 2020 ที่ผา่ นมา มผี ใู้ ชเ้ ขา้ มาเลน่ ควซิ กวา่ 83,000 คน มคี �ำถามเก่ียวกับสนิ ค้าถึง 50,000
ค�ำถาม เป็นชอ่ งทางการสรา้ งแรงบันดาลใจให้ลกู ค้าประจ�ำและ (วา่ ท่ี) ลกู ค้าใหม่ได้มีสตู รดแู ลผิว
ของตัวเองและได้รจู้ กั แบรนด์มากข้นึ ไปในเวลาเดียวกัน

เชน่ เดียวกับแบรนด์ผลติ ภัณฑ์บำ� รงุ ผวิ Deciem ท่ีเปดิ ตัว Deciem
at Home บรกิ ารไลฟอ์ อนไลน์ที่เช่ือมต่อผู้ใช้เข้ากับตัวแทนของ
แบรนด์ท่ีพรอ้ มให้ค�ำปรกึ ษาเก่ียวกับเรอ่ื งผิวพรรณผ่านข้อความ
รูป หรอื วิดีโอคอล โดยผู้เชี่ยวชาญสามารถส่ือสารกับลูกค้าได้
โดยตรงเพ่ือไขข้อข้องใจเกี่ยวกับปัญหาผิวและวธิ กี ารใชง้ านสินค้า
เช่นเดียวกับกลยุทธ์การกระจายความรูเ้ ร่อื งผิวพรรณและความ
สวยงามขับเคล่ือนผ่านนวัตกรรมของแบรนด์ Estée Lauder
เปิดตัวประสบการณ์ผลิตภัณฑ์บ�ำรุงผิวผ่านแอพ WhatsApp
ชอ่ งทางการส่ือสารที่เปน็ เหมอื นแพลตฟอรม์ กลางในการที่แบรนด์
เองก็เรยี นรูจ้ ากลูกค้าเช่นกัน ท�ำงานรว่ มกับเอเจนซีเทคโนโลยี
Rehab ที่ท�ำให้คนสามารถพูดกับ Liv หรอื AI แชทบอทได้ผ่าน
วอทส์แอป ช่วยให้ลูกค้าได้ใช้ผลิตภัณฑ์บ�ำรุงผิวในแต่ละวัน
โดย Liv มีเป้าหมายเพ่ือให้ความรูแ้ ละสนับสนุนลูกค้าในเวลาท่ี
เคานท์เตอรแ์ บรนด์ไม่สามารถให้บรกิ ารได้

109

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

พฤติกรรมผู้บรโิ ภคท่ีเรยี กวา่ Skintelligent หรอื ลูกค้าท่ีชอบค้นควา้ ข้อมูล ขยันอ่านรวี วิ
ศึกษาที่มาของวตั ถดุ ิบท่ีเปน็ ส่วนผสมในสตู รผลิตภัณฑ์ต่างๆ เปน็ ปัจจยั ส�ำคัญท่ีขับเคล่ือน
ให้เกิดความต้องการสินค้าท่ีเป็น “ตัวจรงิ ” และ “โปรง่ ใส” ตรวจสอบท่ีมาในต้ังแต่ต้นน้�ำ
จนถงึ การใชง้ านบนใบหนา้ เวบ็ เสริ ช์ เอนจน้ิ ของจนี อยา่ ง Baidu เปดิ เผยคำ� ทถ่ี กู คน้ หาเกย่ี วกบั
สว่ นผสมในผลติ ภัณฑ์บำ� รงุ ผวิ และเวชสำ� อางเพมิ่ มากข้นึ ถึง 331% (ในระหวา่ งเดือนตลุ าคม
2018-เดือนมกราคม 2019) แสดงให้เห็นวา่ กลุ่มผู้บรโิ ภครุน่ ใหม่น้ันต้องการข้อมูลและ
เลอื กซ้อื สนิ ค้าอยา่ งมสี ติ ตัดสนิ ใจจากขอ้ มลู หรอื สถิติเชงิ วทิ ยาศาสตร์

แบรนด์ผลติ ภัณฑ์เกาหลอี ยา่ ง Dr.Jart+ เปดิ ตัวหน้ารา้ น Filter Space เพ่อื เน้นย้ำ� ถึงปรชั ญา
ของแบรนดใ์ นการใชส้ ว่ นผสมทช่ี ว่ ยเสรมิ คณุ สมบตั ใิ นการรกั ษาผวิ ทเี่ กดิ อาการแพแ้ ละความ
เช่อื ท่ีวา่ ทกุ คนสวยในรปู แบบของตัวเอง แบรนด์ Dr.Jart นิยาม 3 องค์ประกอบของการสวย
อยา่ งสขุ ภาพดีคือ น้�ำ อากาศ และแสง ดังนั้นพ้นื ที่รา้ น Filter Space จงึ เปดิ โอกาสให้ผมู้ า
เยอื นได้ลองสมั ผสั ประสบการณ์ความรสู้ กึ ที่มตี ่อองค์ประกอบเหลา่ นี้ด้วยตัวเอง ทั้งสว่ นบทู้
ท่ีสามารถอาบอากาศบรสิ ทุ ธิ์ หรอื วา่ สมั ผสั กับน้�ำท่ีสะอาดท่ีสดุ ควบค่ไู ปกับการวเิ คราะห์ผวิ
เฉพาะบคุ คลและการแนะน�ำสนิ ค้าให้ตรงตามความเหมาะสม
แบรนด์ต่างๆ จงึ ควรไปให้ไกลกวา่ เรอ่ื งของความสวยงามหรอื การใชง้ านที่ตอบโจทยเ์ ท่าน้ัน
แตเ่ ขา้ ถงึ ความตอ้ งการของผบู้ รโิ ภคแหง่ ปี 2021 คอื การเลา่ เรอ่ื งผา่ นประสบการณ์ทร่ี บั รผู้ า่ น
ผสั สะ รวมถึงการให้ความรกู้ ับผบู้ รโิ ภคไปในเวลาเดียวกัน

110

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

ปรบั รา้ นใหเ้ หมอื นบา้ น
ตอบโจทยค์ วามงามใหค้ รบวงจร
ในช่วงเวลาของความวิตกกังวลและความไม่สบายใจ มีคนจ�ำนวนมากท่ีเปลี่ยน
พฤติกรรมมาอย่ตู ิดบ้าน และเปลย่ี นบ้านให้เปน็ พ้ืนท่ีแห่งความสบาย เฉลมิ ฉลอง
ให้กับภาวะ JOMO หรอื Joy Of Missing Out สนกุ ไปกับการพลาดขา่ วสารในหน้า
ฟดี โซเชียลไปบ้างก็ไม่ใช่เรอ่ื งใหญ่ ความสบายเม่ืออยู่บ้านนั้นก็มาพรอ้ มกับความ
ต้องการแอปพลิเคชนั ด้านความสวยความงามและสินค้าเพ่ือการดแู ลตัวเองมาก
ข้นึ ท�ำให้การปรนนิบตั ิตัวเองนั้นเปน็ เรอ่ื งงา่ ย-ท�ำได้ที่บา้ น

แบรนด์และธุรกิจท่ีเก่ียวข้องกับความสวยความงามจึงปรบั ตัวให้เข้ากับความ
ต้องการน้ี ด้วยการออกแบบพ้นื ที่รา้ นให้เหมอื นบา้ นเพ่อื ดึงดดู ลกู ค้าที่มองหาความ
สบายมาเปน็ อันดับหน่ึง อยา่ งแบรนด์ Tamburins จากเกาหลี ที่เปลยี่ นหน้ารา้ นใน
เมอื งโซลใหค้ วามรสู้ กึ เหมอื นแกลเลอรแี ละพ้นื ทใี่ นบา้ นในเวลาเดยี วกนั ชนั้ 2 จดั สรร
พ้นื ทพ่ี รอ้ มจดั แสดงสนิ คา้ ภายในหอ้ งนั่งเลน่ และหอ้ งน้�ำ ทม่ี ตี กแตง่ ดว้ ยงานดไี ซน์ที่
เช่อื มโยงกับสนิ ค้าและต้นไมใ้ นบา้ นนานาชนิด

เช่นเดียวกับแบรนด์จากซานฟรานซิสโก Ayla
Beauty ที่ตกแต่งพ้นื ที่รา้ นใหม่ โดยเน้นความรสู้ กึ
เหมือนรา้ นขายยาที่ให้ความอบอ่นุ เหมือนอยู่บ้าน
เชิญชวนให้ผู้คนเข้ามา “ค่อยๆ ใช้เวลาและสรา้ ง
ความเช่อื มโยงกบั สนิ คา้ ทล่ี กึ ซ้งึ มากข้นึ ” หรอื อยา่ ง
แบรนด์ท่ีขายสินค้าเพ่อื ความสขุ ทางเพศ Maude
ที่เคยเปิดตัวป๊อปอัพในวลิ เลียมส์เบิรก์ นิวยอรก์
ช่อื วา่ Staycation เม่อื ปี 2019 แต่ในปี 2020 ได้
เปลี่ยนรูปแบบมาจดั กิจกรรมที่สามารถท�ำได้จาก
อพารท์ เมนท์หรอื เวิรก์ ช้อปท่ีบ้าน ใช้ศิลปะเป็น
เครอ่ื งมือช่วยลดความเครยี ดที่ท�ำได้ด้วยตัวเอง
โดยรว่ มมือกับแบรนด์อ่ืนๆ กว่า 25 แบรนด์ใน
การน�ำเสนอเน้ือหาผ่านทางเวบ็ ไซต์ ท่ีครอบคลมุ
ต้ังแต่เรอ่ื งอาหาร เครอ่ื งด่ืม งานออกแบบ การ
จดั การบา้ นจนถึงประวตั ิศาสตรป์ ระเทศ

111

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

จะเห็นได้ว่าเป็นผลต่อเน่ืองมาจากการเพิ่มข้ึนของเศรษฐกิจจากบ้าน (Home economy) ท่ี
ขยายมายังธุรกิจการดูแลตัวเอง การนอนหลับ และสินค้าเคร่อื งใช้ในบ้าน ด้วยการเพิ่มพ้ืนที่
ท่ีพันธมิตรหรอื อินฟลูเอนเซอรต์ ่างๆ สามารถจัดกิจกรรมบรรยายหรอื เวริ ก์ ช้อปต่างๆ ได้ สรา้ ง
ประสบการณ์รา้ นค้าด้านความสวยความงามและการดแู ลตัวเองให้มีความรูส้ ึกเหมือนบ้านมากข้ึน
เลือกคู่สีพาสเทลหรอื สีอ่อน วสั ดุที่สัมผัสได้ถึงความรูส้ ึก “โฮมมี่”

ไมใ่ ชแ่ คค่ วามสวยงามเทา่ นน้ั แตย่ งั รวมถงึ
สขุ ภาพความเปน็ อยู่ เพราะไมว่ า่ คนๆ นั้น
จะ WFH ตลอดทงั้ วนั หรอื เพงิ่ กลบั มาจาก
ออฟฟศิ ที่ผ่านมาหลายประชุมต้ังแต่เช้า
การกลับบ้านก็ให้ความหมายท่ีไม่เหมือน
เดิมอีกต่อไป แบรนด์ต่างๆ จึงย่ิงต้อง
พฒั นาสนิ ค้า บรกิ าร และประสบการณ์ที่
ตอบรบั กบั โจทยค์ วามตอ้ งการใหม่ เหมอื น
อย่างท่ีแบรนด์ Casper เปิดตัวโคมไฟ
บ�ำบัดจติ ใจ Glow Light ท�ำให้ผ้ใู ชเ้ ข้าสู่
ภาวะสงบ แต่ก็สามารถปรบั ระดับแสงให้
ตรงกับความต้องการอ่ืนๆ ได้ เช่น อ่าน
หนงั สอื หรอื เพ่อื มองใหเ้ หน็ ทางเดนิ ในหอ้ ง
หรอื Clean Market ศนู ย์กลางด้านการ
ดูแลความเป็นอยู่ครบวงจร ท่ีมีทั้งคาเฟ่
ออรแ์ กนิก เคานท์เตอรส์ ินค้าผิวพรรณ
และบรกิ ารบ�ำบัดด้วยความเย็น เปิดเวบ็
บล็อกที่เผยแพรเ่ น้ือหาเกี่ยวกับสุขภาพ
กายและใจทด่ี ี มที งั้ ขอ้ มลู ขา่ วสาร เคลด็ ลบั
ตา่ งๆ ภายใตแ้ นวคดิ Homebody Health

112

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

การสรา้ งเทรนด์ความตระหนักรูใ้ นเร่อื งการดูแลตัวเองและสุขภาพจิตเป็นกระแสอย่างมากใน
โซเชยี ลมีเดีย มีการใชง้ านพ้ืนท่ีในฐานะเครอ่ื งมือส่งต่อความรูแ้ ละเคล็ดลับในการดแู ลตัวเอง เป็น
หน่ึงในผ้ขู ับเคล่อื นแนวคิดในการสวนกระแสเศรษฐกิจแห่งการเปน็ ท่ีสนใจ (Attention Economy)
ด้วยการสนับสนุนให้หันมาใส่ใจตัวเอง มีแบรนด์ต่างๆ มากมายที่ใชอ้ ินสตาแกรมเป็นส่ือกลาง เชน่
Stacieswift แอ็คเคานท์อินสตาแกรมท่ีก่อตั้งโดยนักวาดภาพประกอบท่ีใชล้ ายเสน้ ชว่ ยสรา้ งเน้ือหา
ในเชงิ บวกใหก้ ำ� ลงั ใจสำ� หรบั คนทต่ี อ้ งการโดยเม่อื กรกฎาคมปี2020ผลงานของสเตซย่ี ไดร้ บั การตพี มิ
พ์เป็นหนังสือช่อื You Are Positively Awesome และติดอันดับ #1 Amazon Bestseller ขายดี
ในแอมะซอน
ชารล์ ลิ โฮวารด์ (Charli Howard) นางแบบและนักกิจกรรมเรอ่ื งรา่ งกาย เปิดตัวแบรนด์ผลิตภัณฑ์
ดเู เลผิวท่ีช่อื Squish ในปี 2019 โดยน�ำประสบการณ์ของตัวเองที่มีผิวบอบบางและผิวท่ีถกู ท�ำรา้ ย
จากการท�ำงานกลางแจ้งเป็นเวลานาน ความน่าสนใจของแบรนด์นี้ไม่ใช่เเค่เพียงคุณภาพของ
ผลติ ภัณฑ์เท่านั้น แต่ยงั รวมถึงปรชั ญาของแบรนด์ที่มคี วามรบั ผดิ ชอบเชงิ จรยิ ธรรมและตระหนักถึง
ผลทางสงั คม ส่อื สารผา่ นเเคมเปญท่ีถ่ายนางแบบโดยไมใ่ ชฟ่ ลิ เตอร์ งานโฆษณาไมม่ กี ารรที ัชตกแต่ง
ภาพ แสดงให้เห็นถึงสภาพตามจรงิ ทั้งรอยแตกลายหรอื สิว เลือกใชน้ างแบบที่มีความหลากหลาย
ในเชงิ ทางรูปรา่ งและทางเพศ

ที่มาภาพ :
www.theinkeylist.com
betwin.kr
medium.com
staycation.space
ww.stacieswift.com

113

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

POST-ROMANCE

ความรักเอย ไมเ่ หมือนท่เี คยคนุ้

114

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

ในชว่ งเวลาแห่งความเปล่ียนแปลงและความไม่แน่นอน รูปแบบความ
สัมพันธ์ตามขนบเดิมได้รบั การทบทวนใหม่อีกครงั้ ในขณะท่ีวถิ ีใหม่ๆ
ท่ีผคู้ นใชเ้ ช่อื มต่อกัน ลว้ นมสี ่วนเปลย่ี นแปลงรปู แบบความสัมพนั ธข์ อง
ผคู้ นให้หลากหลาย แตกต่าง และยากที่จะจนิ ตนาการถึง

#Relationshipgoals
เรมิ่ ตน้ ทค่ี ำ� ในฝนั วนั ทท่ี างเลอื กของคชู่ วี ติ และคณุ ภาพโดยรวมของความ
สัมพันธ์ กลายเป็นเครอ่ื งมือวดั ความส�ำเรจ็ ของบุคคลในโซเชยี ลมีเดีย
ได้ เกิด “ค่รู กั ต้นแบบ” มากมาย ที่กลายเปน็ เหมือนหมดุ หมายให้ค่รู กั
อ่ืนๆ เดินตาม

#Relationshipgoals เปน็ ประโยคทเ่ี คยใชเ้ พ่อื พสิ จู นแ์ ละใหค้ ำ� นยิ ามครู่ กั
บนโซเชยี ลมเี ดยี แฮชเเท็กน้ีถกู ใชใ้ นอนิ สตาแกรมกวา่ 16.4 ลา้ นครงั้ ทกุ
วนั น้ีกลยทุ ธข์ องการเพมิ่ คณุ ค่าใหก้ บั ความสมั พนั ธท์ ่ีประสบความสำ� เรจ็
และการตามหารกั แท้นั้น ยิ่งทวคี วามซบั ซอ้ นมากข้ึนและเปน็ ไปได้ยาก
เน่ืองจากเศรษฐศาสตรม์ หภาค (Macroeconomics) ท่ีไมเ่ สถียร ความ
หลากหลายทางวฒั นธรรม การยกระดับทางสังคม และความต้องการ
เฉพาะของปจั เจกบคุ คล

การเลอื กคคู่ รองเปน็ การตดั สนิ ใจในชวี ติ ทยี่ ง่ิ ใหญเ่ สมอมา และเปน็ หวั ใจ
สำ� คัญท่ีขบั เคล่อื นคณุ ภาพของความสมั พนั ธใ์ นอนาคต ทนุ ทางสงั คมที่
เพมิ่ ข้นึ ยงิ่ มคี วามสำ� คัญ ตัวอยา่ งเชน่ อินสตาแกรมของอินฟลเู อนเซอร์
ดา้ นแฟชนั่ ชาวฝรงั่ เศสอลซิ บารบ์ เิ ยร์ (Alice Barbier) และเจเอส โรก (JS
Roques) ท่ีมักเผยแพรร่ ปู ค่แู ละเน้ือหาที่เก่ียวกับการใชช้ วี ติ และความ
สัมพันธท์ ี่มีรว่ มกัน ผ่านการน�ำเสนอภาพถ่ายแฟช่ันที่ดูเข้าคู่กัน หรอื
กิจกรรมการรว่ มชมแฟชนั่ โชวต์ ่างๆ ด้วยกันเสมอ เม่อื เฉลย่ี จำ� นวนไลค์
แลว้ พบวา่ รปู ค่ขู องท้ัง 2 คนมกั ได้จำ� นวนไลค์มากกวา่ รปู ท่ัวไป เเสดงให้
เหน็ ถงึ อทิ ธพิ ลของความสมั พนั ธแ์ บบครู่ กั ความสนใจ และการใหค้ ณุ คา่
ของกลมุ่ ผตู้ ิดตามความเคล่อื นไหวของท้ังคู่

115

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

แต่ถึงอย่างนั้น เป้าหมาย #Relationshipgoals ของบางคน อาจเป็นการมีความสุขกับ
การอย่คู นเดียวกเปน็ ได้ อย่างท่ีนักแสดงหญิงเอ็มม่า วตั สัน เปดิ ใจกับนิตยสารโวก้ วา่ เธอ
ตัดสินใจนิยามสถานะในปัจจุบันของตนเองวา่ “มีตัวเองเปน็ ค่ใู จ” (Self-Partnered) หรอื
การที่ผคู้ นจำ� นวนมากเลอื กที่จะอยเู่ ปน็ โสดและไมล่ งเอยกับความสมั พนั ธใ์ ดๆ รายงานจาก
แอพพลเิ คชน่ั หาค่ชู ่อื ดังอยา่ ง Tinder ท่ีสำ� รวจคนโสดอายรุ ะหวา่ ง 18-25 ปี กวา่ 1,000 คน
พบวา่ 72% ตัดสนิ ใจที่จะเปน็ โสดระยะยาว ในขณะท่ีรายงานจาก Morgan Stanley ระบวุ า่
ปี 2030 45% ของผู้หญิงวยั ท�ำงานในสหรฐั อเมรกิ าท่ีมีอายุระหวา่ ง 25-44 ปีจะเป็นโสด
(เพมิ่ ข้นึ จากปี 2018 ท่ีมเี พยี ง 41% เท่าน้ัน)
116

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

เหตผุ ลเบ้อื งหลงั ความโสดคอื ประโยชน์จากการใชช้ วี ติ คนเดยี ว Photo by Cozies Tone on Unsplash
แบบท่ีคนมีค่กู ็ไม่อาจให้ได้ รายงานจาก Tinder ระบวุ า่ 81%
ของคนโสดคิดวา่ ประโยชน์ของความโสดมีมากมาย ท้ังการมี
เพ่อื นใหม่ การได้อทุ ิศตัวเองให้แก่การท�ำงานอยา่ งเต็มท่ี และ
การมเี วลาดแู ลสขุ ภาพของตวั เองมากข้นึ ศาสตราจารยพ์ อล โด
แลน (Paul Dolan) แห่งวทิ ยาลยั เศรษฐศาสตรแ์ ละรฐั ศาสตร์
แห่งลอนดอน ผเู้ ขยี นหนังสอื ช่อื Happily Ever After กลา่ ววา่
ข้อดีของผหู้ ญิงท่ีเปน็ โสดและไม่มีลกู คือการมีสขุ ภาพท่ีดีกวา่
อายยุ นื กวา่ และมรี ะดับความสขุ ที่มากกวา่ บางค่ทู ี่เลอื กลงเอย
ดว้ ยการแตง่ งานหรอื เปน็ ครู่ กั สดุ โรแมนตกิ การจดั การชวี ติ เพ่อื
อยรู่ ว่ มกนั มกั เปลยี่ นไป บางค่อู าจต้องใชช้ วี ติ ในบา้ นท่ีมสี มาชกิ
จากหลายเจเนอเรชนั่ หรอื จา่ ยค่าเชา่ ส�ำหรบั ท่ีอยอู่ าศยั ในเมอื ง
สำ� หรบั 2 คนเพมิ่ ข้นึ

ดงั นนั้ ความโสดจงึ เปน็ ตวั เลอื กทหี่ ลายคนเตม็ ใจใสเ่ ครอ่ื งหมาย
ถกู ลงในชอ่ งวา่ ง

จากวทิ ยาศาสตรก์ ารเลอื กคู่ สกู่ ารเดทแลว้ ทงิ้
รปู แบบเดิมของการก่อรา่ งสรา้ งความสัมพันธค์ ือการถกู ระบสุ ถานะความสัมพันธ์ เรยี นรกู้ ันและกัน
จำ� กดั เวลาและจดั ลำ� ดบั ความสำ� คัญท่ีมตี ่อคนอ่ืนๆ รวมทั้งเรยี นรศู้ กั ยภาพในตัวของอีกฝา่ ยกอ่ นท่ีจะ
“ตกลงเดทอยา่ งจรงิ จงั ” ผลก็คือวงจรใหมข่ องบรกิ ารหาค่เู ดทที่มคี วามแมน่ ยำ� มากข้นึ

ในเม่อื ความรกั เปน็ ความรสู้ ึกท่ีมบี ทบาทส�ำคัญในชวี ติ แต่ละคนจงึ ยิง่ ใส่ใจในการเลอื กเครอ่ื งมอื เขา้
มารองรบั และจดั การค้นหาคนรกั ในระดับท่ีตรงใจมากข้นึ

ดร.เฮเลน ฟชิ เชอร์ (Dr.Helen Fisher) นักมานษุ ยวทิ ยา เปน็ ผแู้ นะน�ำใหร้ จู้ กั กบั แนวคิด “Slow Love”
ทศั นคตทิ างพฤตกิ รรมทเี่ กดิ ข้นึ เปน็ ปรากฏการณ์ในเจเนอเรชน่ั มลิ เลนเนียล หมายถงึ บคุ คลทตี่ อ้ งการ
รขู้ อ้ มลู ของอกี ฝา่ ยใหม้ ากที่สดุ เท่าที่จะท�ำได้ กอ่ นตัดสนิ ใจลงทนุ เวลาหรอื ใหค้ �ำมน่ั สญั ญากบั คนๆ นั้น
ภายใต้สถานการณ์น้ี ฟชิ เชอรแ์ สดงความเหน็ วา่ คนเจนน้ีใชร้ ะยะเวลาในการสรา้ งความสมั พนั ธอ์ ยา่ ง
เห็นได้ชัด การจะเดทอย่างเป็นทางการได้จึงเต็มไปด้วยข้อมูลมากมายท่ีต้องศึกษา และได้รบั การ
จดั การก่อนที่จะ “เปดิ ตัว”

117

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

แอพฯ หาคู่ต้องตอบโจทย์เร่อื งความแม่นย�ำ ทั้งการใช้แบบทดสอบบุคลิก อัลกอรทิ ่ึม
อันชาญฉลาด ตลอดจนเครอ่ื งมอื ทางวทิ ยาศาสตรม์ ากมาย เพ่อื บรรลเุ ปา้ หมายการเลอื กคู่
ให้ตรงใจ จอรจ์ เชริ ช์ (George Church) ศาสตราจารยแ์ ละนักพนั ธกุ รรมจากมหาวทิ ยาลยั
ฮารว์ ารด์ ได้พฒั นาการทดลองพนั ธกุ รรมในรปู แบบของแอพฯ หาค่ทู ี่ช่อื Digid8 บรกิ ารท่ี
ออกแบบเพ่ือลดความเสี่ยงการส่งต่อโรคทางพันธกุ รรมผ่านการเปรยี บเทียบดีเอ็นเอ ท่ีจะ
คัดกรองการจบั ค่รู ะหวา่ งผใู้ ชท้ ่ีอาจเปน็ พาหะทางพนั ธกุ รรม
แต่สำ� หรบั เดก็ วยั รนุ่ หรอื เจนซี พวกเขามพี ฤติกรรมการออกเดทที่ต่างออกไป WGSN ทำ� การ
วจิ ยั เชงิ คณุ ภาพในเดอื นพฤษภาคม ปี 2019 จากกลมุ่ ตวั อยา่ งทมี่ อี ายรุ ะหวา่ ง 19-31 ปี จำ� นวน
1,516 คน ด้วยการท�ำแบบสอบถามทางอินสตาแกรม รวมทั้งสมั ภาษณ์กลมุ่ ตัวอยา่ งจำ� นวน
20 คนในสหรฐั อเมรกิ าและสหราชอาณาจกั ร
ผลการสำ� รวจพบวา่ เดก็ วยั รนุ่ รสู้ กึ ฝนื ใจทต่ี อ้ งระบสุ ถานะความสมั พนั ธ์ หรอื ตกลงปลงใจอยา่ ง
ชดั เจน น�ำมาซ่งึ ปรากฏการณ์การเดทแบบเลน่ ๆ ในกลมุ่ วยั รนุ่ ที่อาศยั ในเมอื ง วยั รนุ่ ในทกุ วนั
น้ีมคี นท่ีเขา้ ขา่ ยเปน็ “วา่ ท่ีแฟน” ให้เลอื กมากมาย เพยี งแค่ปดั ขวาในแอพฯ ไมก่ ่ีครงั้ “ผคู้ น
มีตัวเลือกเยอะเกินไป และรูส้ ึกกลัวว่าตัวเองอาจพลาดโอกาสอะไรบางอย่าง (Fear of
Missing Out: FOMO) โดยมีความคิดวา่ จะเกิดอะไรข้ึนถ้ามีคนที่ดีกวา่ น้ี?” เจค หน่ึงในผู้
ถกู สำ� รวจความคิดเห็นกลา่ ว

118

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

เม่อื WGSN ถามถงึ ความทา้ ทายในการออกเดทในปจั จุบนั กบั คเู่ ดท ค�ำตอบสว่ นใหญค่ อื ความ
สามารถในการรกั ษาความนา่ สนใจในตวั อกี ฝา่ ย วยั รนุ่ ตอ้ งเผชญิ กบั การมคี วามสนใจอนั จำ� กดั
และการมตี ัวเลอื กไมส่ นิ้ สดุ น�ำมาซ่งึ ความน่าหงดุ หงดิ ใจและความรสู้ กึ เบ่อื งา่ ย

การเดทสำ� หรบั วยั รนุ่ จงึ เหมอื นกบั การเลน่ เกม มองเหน็ วา่ เปน็ โอกาสหน่ึงในการทำ� ความรจู้ กั
คนใหมๆ่ และมปี ระสบการณ์ใหม่ “เพราะเม่อื ปดั ขวาในแอพฯ บางครงั้ ก็ให้ความรสู้ กึ เหมอื น
เลน่ เกม จนบางทีก็อาจลมื ไปวา่ คนท่ีเห็นน้ัน เปน็ มนษุ ยท์ ่ีมคี วามรสู้ กึ อยจู่ รงิ ๆ” วติ นียก์ ลา่ ว

รเู้ ทา่ ทนั ความรสู้ กึ (Emotional Literacy)
ส�ำหรบั การเรยี นรูท้ ี่จะมีความสัมพันธท์ ี่ดีน้ัน การก�ำหนดขอบเขตและความต้องการท่ีจะ
ส่อื สารอารมณ์ กลายเปน็ เรอ่ื งทตี่ อ้ งใหค้ วามสำ� คญั มากข้นึ ผคู้ นมองเหน็ เเตท่ ศิ ทางอนั มดื มวั
และโฟกัสไปท่ีโลกแห่งความสมั พนั ธท์ ันสมยั นาตาชา ลนุ น์ (Natasha Lunn) ผกู้ ่อตั้ง Con-
versations on Love บรษิ ัทสง่ จดหมายขา่ วทางอีเมล อธบิ ายกับเอเจนซี่ Sonder & Tell ไว้
วา่ “เราไมไ่ ด้ศกึ ษาความรกั เราไมไ่ ด้เรยี นรวู้ า่ ความรกั น้ันเหมอื นกับอะไรและท�ำงานอยา่ งไร
ฉันก�ำลงั โน้มน้าวพวกคณุ อยู่ วา่ ความรกั น้ันจะกลายเปน็ รปู แบบใหมข่ องความเปน็ อยทู่ ี่ดี”

การเรยี นรทู้ ่ีจะรกั และการยอมรบั ในตัวเอง เปน็ สง่ิ ท่ีต้องมากอ่ นการมองหาความรกั รายงาน
ของเวบ็ ไซต์ Match.com ระบวุ า่ 40% ของเจนซแี ละมลิ เลนเนียลท่ีโสดน้ัน รสู้ กึ วา่ พวกเขา
ต้องการการยอมรบั ตัวเองให้ได้ก่อนท่ีจะเรมิ่ มคี วามรกั

เม่อื เปน็ เรอ่ื งของความมนั่ คงทางกายภาพและจติ ใจ โรงเรยี นมบี ทบาทอยา่ งมากที่จะแนะน�ำ
แนวทางแก่เด็กและวยั รุน่ ให้เข้าใจเรอ่ื งความสัมพันธท์ ่ีปลอดภัย การแสดงความยินยอมที่
ครอบคลมุ ถึงการมีเซก็ ซ์ การมีคลาสสอนเรอ่ื งความรกั และการมีส่วนรว่ มในความสัมพันธ์
ต่างๆ อยา่ งเชน่ วชิ า Love Actually ของมหาวทิ ยาลยั นิวยอรก์ ท่ีได้รบั ความนิยมเปน็ อยา่ ง
มาก หลกั สตู รน้ีได้รบั การสรา้ งสรรค์โดยจติ แพทย์ ดร.เมแกน โพ (Dr.Megan Poe) ซ่งึ ไมไ่ ด้
สอนเพียงเรอ่ื งความรกั โรแมนติก แต่ยังรวมถึงความรกั ของครอบครวั ความรกั ของเพ่ือน
ความรกั ตัวเอง ความรกั ในสง่ิ ของ ความรกั ระหวา่ งที่ปรกึ ษาและเด็กนักเรยี น หรอื ความรกั
ท่ีเกิดข้ึนในชว่ งเวลาของการบำ� บัด วชิ าน้ีพาเราไปค้นหาประสาทชวี วทิ ยาและจติ วทิ ยาแห่ง
ความรกั พรอ้ มๆ กับความคิดสรา้ งสรรค์และวฒั นธรรมในความสมั พนั ธ์ โดยน�ำเสนอขอ้ มลู
จากหลากหลายแหล่งที่มา ไม่ใช่จากในหนังสือเรยี นเท่านั้น แต่ยังรวมถึงบทกวี ปรชั ญา

119

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

ภาพยนตร์ และผลงานศลิ ปะ ในขณะที่ลอนดอน สกลู ออฟ ไลฟ์ (London School of Life) น�ำเสนอ
หลกั สตู รที่วา่ ด้วยการค้นหาความรกั และท�ำให้ความรกั น้ันย่ังยืน ผา่ นหนังสือและเกมไพ่ที่ออกแบบ
มาเพ่อื การเรยี นรโู้ ดยเฉพาะ

นยิ ามความสมั พนั ธใ์ หมด่ ว้ ยความใกลช้ ดิ
เม่อื ความเดียวดายมมี ากข้นึ ผคู้ นจงึ เรม่ิ ต้ังค�ำถามเกี่ยวกับค่านิยมของความสัมพนั ธใ์ นรปู แบบเดิม
รวมทั้งมาพรอ้ มกับทัศนคติใหม่เกี่ยวกับการแต่งงาน หรอื การมีคู่ครองหลายคนในเวลาเดียวกัน
(Polygamy)

ปจั จุบนั ทัศนคติเก่ียวกับความสมั พนั ธเ์ รมิ่ เปลย่ี นแปลงไป เชน่ หลายค่รู กั แต่งงานชา้ ลง ระดับความ
เหงาและความเดียวดายของผคู้ นเพมิ่ ข้นึ และค�ำถามท่ีเก่ียวกับการรกั เดียวใจเดียว อันเปน็ ค่านิยม
แบบเดมิ เรมิ่ มมี ากข้นึ เชน่ กนั ผคู้ นจงึ เรมิ่ มองหาวธิ คี ลายความเหงา ลดความคาดหวงั ตอ่ ความสมั พนั ธ์
ในรปู แบบเกา่ โดยเฉพาะเจนซแี ละมลิ เลนเนียล ท่ีพยายามสรา้ งเรอ่ื งเลา่ และความสมั พนั ธใ์ นรปู แบบ
ใหม่ ที่เน้นความสขุ และความพอใจเปน็ สงิ่ สำ� คัญ

เม่ือผ้คู นมองหาวธิ กี ารเรยี นรูท้ ี่จะสรา้ งความสัมพันธ์
และความใกลช้ ดิ แต่ความสัมพนั ธน์ ั้นกลบั กลายเปน็
ไมม่ นั่ คง จงึ อาจไมใ่ ชเ่ รอ่ื งแปลกหากเขาจะทดลองเปดิ
ใจยอมรบั ความสมั พนั ธแ์ บบมคี ่คู รองหลายคน หรอื มี
สามแี ละภรรยาหลายคนในเวลาเดียวกัน

เพราะเม่ือรูว้ า่ “มีความสขุ ด้วยกันไปตลอดกาล” น้ัน
ไม่มีจรงิ อีกต่อไป และการแต่งงานจึงไม่ใช่ส่ิงที่ช่วย
รกั ษาความสำ� เรจ็ ของความสมั พนั ธไ์ วไ้ ด้

สังคมตะวันตกก�ำลังก้าวไปสู่จุดล่มสลายของความ
สัมพันธแ์ บบใกล้ชิด ชาวอเมรกิ ันกวา่ 46% บอกวา่
บางครง้ั พวกเขารูส้ ึกโดดเด่ียว รายงานระบุวา่ 47%
รูส้ ึกเหมือนถูกทิ้งไวต้ ามล�ำพัง รายงานของ Cigna
ในปี 2018 พบวา่ ค่รู กั ระบวุ า่ 43% ของความสมั พนั ธ์
น้ันไมม่ คี วามหมาย พวกเขารสู้ กึ แปลกแยกจากค่ขู อง
ตัวเอง สถติ ิเหลา่ นี้ปรากฏในกลมุ่ เจนซที ่ีเปน็ เจเนอเรชั่
นท่ีเหงาที่สดุ

120

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

ในสหราชอาณาจกั ร ขอ้ มลู จาก Office for National Statistics (ONS) ระบวุ า่ 9.8% ของ
วยั รนุ่ อายรุ ะหวา่ ง 16-24 ปี มกั รสู้ กึ เหงาอยบู่ อ่ ยๆ และกวา่ ครง่ึ ของกลมุ่ วยั รนุ่ ชาย ระบวุ า่
พวกเขา “แทบจะไมเ่ คย” รสู้ กึ เหงาเลย เม่อื เปรยี บเทียบกับผหู้ ญงิ 32.4% ท่ีระบวุ า่ ตัวเอง
มคี วามรสู้ กึ เหงาบอ่ ยครงั้

ในอเมรกิ า ขอ้ มลู จาก General Social Survey (GSS) ในปี 2019 ระบวุ า่ ผคู้ น 23% ไมม่ เี ซก็ ซ์
เลยในปที ่ีผา่ นมา และเพม่ิ เปน็ 2 เท่าใน 10 ปี ขอ้ มลู ท่ีน่าสนใจคือสว่ นใหญม่ กั เปน็ ผชู้ าย ผล
การสำ� รวจยงั พบวา่ ผชู้ ายอายตุ ่ำ� กวา่ 30 ปี ไมไ่ ดม้ เี พศสมั พนั ธเ์ ลยในปที ผ่ี า่ นมา อตั ราสว่ นน้ี
เพม่ิ ข้นึ เปน็ 3 เท่าจากผลสำ� รวจเม่อื ปี 2008 และมากกวา่ ผหู้ ญงิ ในชว่ งอายเุ ดียวกันถึง 8%

ในประเทศพฒั นาแลว้ สว่ นใหญ่ กลมุ่ วยั รนุ่ หรอื กลมุ่ มลิ เลนเนียล มเี ซก็ ซน์ ้อยกวา่ หากเทียบ
กับเจเนอเรชั่นก่อนหน้า เหตุการณ์น้ีน�ำไปสู่การศึกษาถึงสาเหตุต่างๆ ไม่วา่ จะเป็นการ
ใช้เวลาส่วนใหญ่ไปกับโลกดิจิทัล หรอื การเติบโตมาในครอบครวั ที่พ่อแม่คอยตามติด
ใกลช้ ดิ และดแู ลลกู ตลอดเวลา (Helicopter Parenting) กลมุ่ วยั รนุ่ ทก่ี งั วลกบั การใชห้ น้ีทาง
การศกึ ษาและความเปน็ อยู่ รวมถึงความรสู้ กึ ท่ีไมช่ อบความเสยี่ งหรอื ความไมแ่ น่นอนเปน็
พ้นื ฐาน เม่อื ปจั จยั ขบั เคลอ่ื นนน้ั เตม็ ไปดว้ ยความซบั ซอ้ น จงึ ผลกระทบในเชงิ ลบทงั้ ตอ่ สขุ ภาพ
และความรูส้ ึก เชน่ ความเหงา ความอ้วน การสบู บหุ ร่ี ความเส่ียงโรคเส้นเลอื ดในสมอง
แตกหรอื หัวใจลม้ เหลว ฯลฯ

กจิ กรรมสง่ เสรมิ ความใกลช้ ดิ
ความเหงาและเปลา่ เปลยี่ วน�ำไปสกู่ ารจดั กจิ กรรมตา่ งๆ เพ่อื เปน็ พ้นื ที่ใหผ้ คู้ นมารวม
ตัวกันเปน็ กลมุ่ หรอื คอมมนู ิตี้ สรา้ งความเขา้ ใจผา่ นการท�ำความรจู้ กั การศกึ ษา การ
สมั ผสั หรอื เทศกาลที่สนับสนนุ การมเี ซก็ ซใ์ นเชงิ บวก

House of Togetherness กิจกรรมและเทศกาลท่ีจัดข้ึนในลอนดอน ออกแบบ
เพ่ือสรา้ งความสัมพันธร์ ะหวา่ งผ้คู น ผ่านเวริ ก์ ชอ็ ปและการแสดงชบิ าริ (Shibari)
หรอื ศาสตรก์ ารมดั เชอื กบนรา่ งกายตามวถิ ีญป่ี นุ่ , เรจคลบั (คลบั ระบายความโกรธ)
ตลอดจนเวริ ก์ ชอ็ ปท่ีชว่ ยสรา้ งเสรมิ ความใกลช้ ดิ อดัม ไวลเ์ ดอร์ (Adam Wilder) ผู้
กอ่ ตงั้ เช่อื วา่ กจิ กรรมเหลา่ น้ีจะชว่ ยใหผ้ คู้ นไดม้ พี ้นื ทใ่ี นการแสดงความรสู้ กึ อยา่ งเตม็
ทดี่ ว้ ยวธิ ที เ่ี หมาะสม แมจ้ ะเปน็ ความรสู้ กึ ในเชงิ ลบกต็ าม ทงั้ นี้เพ่อื ใหพ้ วกเขาสามารถ
กลบั ไปเช่อื มโยงความสมั พนั ธก์ ับคนอ่ืนๆ ได้ดียงิ่ ข้นึ

121

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION
ผ้ทู ี่มองหาความใกลช้ ดิ เลอื กไปรว่ มเทศกาลอย่าง SoulPlay เทศกาลประจำ� ปี
ท่ีจดั ข้นึ ในแคลฟิ อรเ์ นีย น�ำเสนอ “การรวมกันของสติ จติ รสู้ ำ� นึก เน้นการเปดิ ใจ
เพ่อื เช่อื มโยงกนั การขยายขอบเขตความเปน็ ตวั เอง และการเตน้ เพ่อื ความสงบ”
ความปรารถนาและความตอ้ งการของแตล่ ะคนจะไดร้ บั การยอมรบั ทกุ คนมอี สิ ระ
ในการเปน็ ตัวเอง ได้แสดงออกโดยปราศจากความกลวั วา่ จะถกู ตัดสนิ หรอื รสู้ กึ
อบั อาย เทศกาลนเ้ี นน้ ย้ำ� ถงึ คณุ คา่ ของความยนิ ยอม (Consent) ความสนกุ สนาน
(Playfulness) ความชา่ งสงสยั (Curiosity) และความจรงิ แท้ (Authenticity)

122

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

ความสมั พนั ธแ์ บบหลายคน
คือทัศนคติของการมสี ามหี รอื ภรรยาหลายคนในเวลาเดียวกัน รวมถึงการยอมรบั ในความไม่
รกั เดียวใจเดียว
ในสหรฐั อเมรกิ า 17% ของวยั รนุ่ อายรุ ะหวา่ ง 18-29 ปี มคี วามสมั พนั ธท์ างเพศกบั คนอ่นื ทไี่ มใ่ ช่
ค่รู กั ของตัวเอง โดยได้รบั ความยนิ ยอมจากอีกฝา่ ย เม่อื เปรยี บเทียบกับอัตรา 9% เท่านั้นเม่อื
เปน็ กลมุ่ คนอายุ 45-64 ปี
คนดงั ฮอลลวี ดู หลายคน เชน่ เบลลา่ ธอรน์ (Bella Thonre) และวลิ โลว์ สมธิ (Willow Smith)
มมี มุ มองวา่ การใชช้ วี ติ แบบ Polyamory เปน็ เรอ่ื งปกติส�ำหรบั คนรนุ่ ใหม่ โดยทั้งค่ไู ด้แสดง
ความคิดเห็นผา่ นบทสมั ภาษณ์และโซเชยี ลมเี ดีย วา่ Polyamory หรอื Consensual Non-
Monogamy (ความสมั พนั ธแ์ บบไมใ่ ชค่ ่รู กั เดียว ท่ีต้องได้รบั การยนิ ยอมจากทกุ คนในความ
สมั พนั ธ)์ เปน็ รปู แบบความสมั พนั ธห์ รอื การมเี พศสมั พนั ธแ์ บบเปดิ กบั ค่มู ากกวา่ 1 คน ภายใต้

123

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

นารเ์ จซี ทราจกิ (Narjesi Tragic) (คนขวา) “การมคี วามสมั พนั ธแ์ บบ Polyamory เหมอื นบนั ไดเล่อื นทางความสมั พนั ธ:์
นารเ์ จซอี อกเดทกับเทียน่า นอรธ์ (Tiana North), เทียน่าเดทกับโอรอี อน สตารบ์ รซี (Orion Starbreeze)
ผทู้ ่ีก�ำลงั คบอยกู่ ับแบรต เจมส์ (Brat James) ท้ัง 4 คนเปน็ เพ่อื นกันท้ังหมด
ที่มาภาพ ถ่ายโดย Yael Malka จาก The New York Times

124

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

กรอบทวี่ า่ ครู่ กั (คหู่ ลกั ) มคี วามสมั พนั ธร์ ะยะสนั้ หรอื ยาวกบั คนอน่ื ที่มา:
(คู่รอง) หรอื ความสัมพันธ์ท่ีพัฒนาไปมากกว่า 2 คนโดยมี บทความ “Angry? Want to Let Off
หลกั พ้นื ฐานเดยี วกนั กลา่ วคอื ความสมั พนั ธแ์ บบมคี วามซอ่ื สตั ย์ Steam? Try a Rage Club” โดย
ต่อหลายคน (Polyfidelity) และจ�ำกัดกิจกรรมทางเพศกับ Jane Dunford จาก theguardian.com
กลุ่มคนบางกลุ่มนั้น เป็นไปได้เช่นกัน บทความ “I <3 You: Meet the NYU
Professor Whose Love Course Is
สงิ่ ทมี่ เี หมอื นกนั ของความสมั พนั ธใ์ นลกั ษณะนี้ คอื ความจำ� เปน็ Becoming a Phenomenon” โดย
ในการส่อื สารอารมณ์และรบั ผดิ ชอบต่อความสขุ ของตัวเอง Paul Willis จาก theguardian.com
บทความ “25 Modern Love Essays to
“ฉนั ไมไ่ ดค้ ดิ วา่ Polyamory เปน็ สง่ิ ทพ่ี ฒั นามาจาก Monogamy Read if You Want to Laugh, Cringe
(การรกั เดยี วใจเดยี ว)” ซาหน์ า วรางกาโลวา (Zhana Vrangalova) and Cry” โดย Daniel Jones จาก
นักวจิ ัยด้านเพศกล่าว เธอสอนหลักสตู รออนไลน์ส�ำหรบั ค่รู กั nytimes.com
หรอื คนท่ัวไป ที่ก�ำลังมองหารูปแบบความสัมพันธ์แบบเปิด
“มนั ควรเปน็ ทางเลอื ก ผคู้ นควรมที างเลอื กมากกวา่ น้ี”

ไม่วา่ รูปแบบความสัมพันธจ์ ะมีหน้าตาเป็นอย่างไรก็ตาม ก็ไม่
ควรถกู ตดั สนิ จากความตอ้ งการสว่ นตวั ความรสู้ กึ หรอื ความไม่
ค้นุ เคยตามขนบเกา่ เพราะเราทกุ คนควรยอมรบั ผอู้ ่นื ในแบบท่ี
พวกเขาเปน็ อยา่ งแท้จรงิ

125

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

WFLOERXKIBCLEULTURE

ยืนหยัดด้วยความยืดหยนุ่

126 หมวดหมู่ สุขภาพและความเปน็ อยู่, ส่อื และความบนั เทงิ

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

ชว่ งทศวรรษที่ผ่านมารูปแบบการท�ำงานและบรบิ ทแวดลอ้ มเปลยี่ นแปลงไป ธรรมเนียมการ
ท�ำงานจาก 9 โมงเชา้ ถึง 5 โมงเย็นต่อสัปดาห์ถกู ท้าทายมากข้ึน ขณะท่ีเทคโนโลยีก็ชว่ ยลด
ข้อจำ� กัดในการท�ำงาน ท�ำให้พนักงานสามารถเติมเต็มบทบาทของตนเองได้โดยไม่มีก�ำแพง
เรอ่ื งเวลาและสถานที่ ระบบนิเวศใหม่ของการท�ำงานให้ความหมายเรอ่ื งความเช่อื ใจ (Trust)
ความเท่าเทียม (Equality) และการเน้นย้�ำเร่อื งสิทธิมนุษยชน (Humanity) มากกว่า
องคป์ ระกอบคงทอี่ ยา่ งสถานทแี่ ละเวลา ซ่งึ ทง้ั หมดน้ีกำ� ลงั เปน็ ขอ้ ไดเ้ ปรยี บและผลลพั ธท์ ดี่ กี วา่
ทางธรุ กิจ
ในฟนิ แลนด์ มีกฎระเบียบเรอ่ื งชว่ั โมงการท�ำงานที่อนุญาตให้พนักงานสามารถต่อรองตาราง
การท�ำงานนับตั้งแต่ปี 1996 ชาวฟินแลนด์ได้รบั สิทธิในการเรม่ิ งานหรอื เลิกงานเรว็ หรอื
ชา้ กวา่ ก�ำหนดได้ 3 ชวั่ โมงตามการตกลงกับนายจา้ ง ล่าสดุ ซานนา มารนิ (Sanna Marin)
นายกรฐั มนตรหี ญิงคนใหม่ ยังเรม่ิ ต้นทดลองตารางการท�ำงานรูปแบบใหม่ที่มีความยืดหย่นุ
และก�ำหนดให้มวี นั ท�ำงานเพยี ง 4 วนั / สปั ดาห์ และท�ำงานไมเ่ กินวนั ละ 6 ชวั่ โมง/ วนั
ในสหราชอาณาจกั ร มกี ารอนญุ าตให้พนักงานท่ีท�ำงานในหน่วยงานหรอื องค์กรเดิมมกวา่ 26
สัปดาห์ สามารถย่นื เรอ่ื งการท�ำงานที่ยดื หยนุ่ ผา่ นระเบยี บของบรษิ ัทเพ่อื ให้พนักงานสามารถ
จดั สรรตารางชวี ติ ได้ดียงิ่ ข้นึ

127

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

ในนิวซแี ลนด์ นายกรฐั มนตรหี ญงิ จาซนิ ดา อารเ์ ดริ น์ (Jacinda Ardern) เสนอวา่ การท�ำงาน4
วนั / สปั ดาห์ สามารถชว่ ยกระตนุ้ เศรษฐกจิ และจดั การความสมดลุ ระหวา่ งชวี ติ และการทำ� งาน
นอกจากน้ี ยงั มสี ว่ นกระต้นุ การท่องเท่ียวในประเทศ

เกาหลีใต้เปน็ หน่ึงในประเทศที่มีชวั่ โมงการท�ำงานต่อสัปดาห์มากท่ีสดุ ในเอเชยี มากจนถกู
กลา่ วหาวา่ “ยาวนานในระดบั ไรม้ นษุ ยธรรม” และเปน็ ปจั จยั หน่ึงที่ท�ำใหเ้ กาหลใี ต้กา้ วสสู่ งั คม
ผ้สู งู อายอุ ย่างรวดเรว็ ส�ำนักข่าว The Guardian ระบวุ า่ นับตั้งแต่เศรษฐกิจของเกาหลีใต้
เฟ่ อื งฟูในชว่ งทศวรรษ 80 และ 90 น่ันเป็นจุดเรม่ิ ต้นของวฒั นธรรม “บ้างาน” จนล่าสดุ
รฐั สภาเกาหลใี ต้ได้ผา่ นรา่ งกฎหมายให้ลดชวั่ โมงท�ำงานลงจาก 68 ชวั่ โมง/ สปั ดาห์ เปน็ 52
ชวั่ โมง/ สปั ดาห์ ซ่งึ มผี ลบงั คบั ใชใ้ นเดอื นกรกฎาคม ปี 2018 แมก้ ฎหมายลดชวั่ โมงการท�ำงาน
นี้จะมแี รงตา้ นจากกลมุ่ ธรุ กจิ แตร่ ฐั บาลระบวุ า่ การลดชวั่ โมงท�ำงานมคี วามสำ� คัญในการเพมิ่
คณุ ภาพชวี ติ การสรา้ งงาน และการเพมิ่ ก�ำลงั การผลติ นอกจากน้ี รฐั บาลยงั มเี ปา้ หมายเพมิ่
อตั ราการเกดิ ของประชากรหลงั จากทปี่ ี 2017 เปน็ ปที เ่ี กาหลใี ตม้ อี ตั ราการเกดิ ลดลงมากทสี่ ดุ
ขอ้ มลู ขององค์การเพ่อื ความรว่ มมอื และการพฒั นาทางเศรษฐกิจ (OECD) ระบวุ า่ เกาหลใี ต้
เปน็ ประเทศทมี่ ชี วั่ โมงทำ� งานสงู ทสี่ ดุ ในกลมุ่ ประเทศพฒั นาแลว้ ทางเศรษฐกจิ แมว้ า่ เม่อื เทยี บ
รายได้แล้ว จะมีรายได้โดยเฉล่ียเทียบเท่ากับประเทศอ่ืนๆ ที่มีชวั่ โมงท�ำงานน้อยกวา่ เพ่ือ
ยนื ยนั วา่ กฎหมายลดชว่ั โมงการทำ� งานคือความจรงิ ในภาคปฏบิ ตั ิ ประธานาธบิ ดเี กาหลใี ตจ้ งึ
ให้ค�ำมน่ั สญั ญาแก่พนักงานถึงสทิ ธทิ ี่พงึ มใี นการพกั (The Right to Rest) อีกด้วย

ในญป่ี นุ่ การทำ� งานหนกั ไมใ่ ชเ่ รอ่ื งธรรมดา แตอ่ าจหนกั ถงึ ขน้ั ทำ� ใหเ้ สยี ชวี ติ ได้ โดยมคี ำ� เรยี กวา่
คาโรชิ (Karoshi) หรอื การทำ� งานหนกั จนตายของพนกั งานทเ่ี กดิ ได้ 2 แบบ คอื ปว่ ยตายและฆา่
ตวั ตาย ซ่งึ ลว้ นมสี าเหตมุ าจากความเครยี ดและความกดดนั ทเี่ กดิ จากการพยายามตง้ั คณุ คา่
ในการท�ำงานให้ตัวเองมากเกินไป ค�ำวา่ Work-Life Balance ในองค์กรธรุ กิจญปี่ นุ่ จงึ ไมใ่ ช่
เรอ่ื งงา่ ย แต่หลายองค์กรก็พยายามปรบั ตัว เชน่ รฐั บาลญป่ี นุ่ มกี ารออกนโยบาย Premium
Friday หรอื การใหเ้ ลกิ งานวนั ศกุ รส์ ดุ ทา้ ยของเดอื นไดต้ ง้ั แตบ่ า่ ย 3 โมง หรอื การสรา้ งแนวคดิ
ใหม่เรอ่ื งการเกลียดกลัววนั จันทรซ์ ่ึงเป็นวนั เรมิ่ ต้นการท�ำงาน โดยสรา้ งตารางวนั หยุดใน
วนั จนั ทรเ์ พ่อื ให้พนักงานได้เวน้ วรรคจากการท�ำงานในแต่ละสปั ดาห์

128

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

เห็นได้ชัดวา่ การออกกฎหมายใหม่ในแต่ละประเทศ ถูกออกแบบมาเพ่ือส่งเสรมิ
คณุ ภาพชวี ติ ที่ดีในการท�ำงานและการมีความเปน็ อย่ทู ี่ดีในสังคม หากพิจารณาใน
แงข่ องตลาดแรงงาน แบบสำ� รวจ Global Workspace Survey โดย International
Workplace Group (IWG) พบวา่ หากมตี �ำแหน่งงาน 2 ตัวเลอื กที่ไมต่ ่างกันมากนัก
มาน�ำเสนอ พนักงานกวา่ 75% พงึ พอใจกับตัวเลอื กท่ีให้ขอ้ เสนอเรอ่ื งความยดื หยนุ่
มากกวา่ สว่ นฝ่ งั นายจา้ งเนน้ การออกแบบตารางงานทสี่ ามารถลดตน้ ทนุ ใหน้ อ้ ยทสี่ ดุ
สำ� หรบั พนักงาน ในขณะที่ประสทิ ธผิ ลของงานต้องยอดเยยี่ มที่สดุ นี่คือผลลพั ธท์ ี่ไม่
สมดลุ กนั ในวฒั นธรรมการท�ำงาน เม่อื ผลประโยชน์ถกู วางอยบู่ นยอดพรี ะมดิ ในขณะ
ที่ความไมม่ น่ั คงปลอดภัยของพนักงานถกู ใชเ้ ปน็ ฐาน

เจเนอเรชนั่ ใหมแ่ ละคณุ ภาพชวี ติ ทตี่ อ้ งดกี วา่ ในการทำ� งาน
ทกุ วนั น้ีแรงงานรนุ่ ใหมม่ าพรอ้ มทศั นคตแิ ละความคาดหวงั ทเ่ี ปลย่ี นไป ทงั้
ยงั เปน็ ตัวเรง่ ที่สำ� คัญ น่ันคือ กลมุ่ มลิ เลนเนียลและเจนซที ่ีเพงิ่ เขา้ สตู่ ลาด
แรงงาน ท�ำให้กระบวนทัศน์ของการท�ำงานในรปู แบบเดิม ถกู แทนท่ีด้วย
พลงั และความคดิ สรา้ งสรรคม์ ากข้นึ รวมถงึ โมเดลทใี่ หค้ วามสำ� คญั กบั คน
ท�ำงานมากกวา่ เก่า โดย 92% ของกลมุ่ มลิ เลนเนียล ระบวุ า่ ความยดื หยนุ่
เปน็ สงิ่ สำ� คัญท่ีสดุ เม่อื ค้นหางาน 70% ของพนักงานในสหราชอาณาจกั ร
รสู้ กึ วา่ การทำ� งานทยี่ ดื หยนุ่ ทำ� ใหง้ านน่าดงึ ดดู ใจยง่ิ ข้นึ และ 30% ตอ้ งการ
ท�ำงานที่ยืดหยุ่นเพ่ือรบั เงนิ ท่ีสูงข้ึน แม้กระท่ังกลุ่มคนอายุ 50 ปีข้ึนไป
สว่ นใหญต่ ้องการลดชวั่ โมงการท�ำงานให้น้อยลง และมตี ารางการท�ำงาน
ที่ยดื หยนุ่ ก่อนเกษียณอายุ

ความยดื หยนุ่ จงึ ไมต่ า่ งจากเครอ่ื งมอื ทใี่ หอ้ ำ� นาจแกพ่ นกั งานเพม่ิ โอกาส
ในการปรบั ปรงุ คณุ ภาพชวี ติ ซง่ึ เปน็ สว่ นสำ� คญั ตอ่ การเพม่ิ ระดบั ความพงึ
พอใจในการทำ� งาน ตลอดจนสง่ ผลตอ่ การปฏบิ ตั งิ านและผลตอบแทน
ของบรษิ ัท

129

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

ระหวา่ งเดือนมนี าคม-เมษายน ปี 2018 บรษิ ัท Perpetual Guardian ในนิวซแี ลนด์ ทดลอง
เปลย่ี นวนั ทำ� งานเปน็ 4 วนั / สปั ดาหก์ บั พนกั งาน 250 คน พรอ้ มมที มี งานฝา่ ยวชิ าการรบั ผดิ ชอบ
การศึกษาข้อมลู เชงิ ผลกระทบกับระบบใหม่ ผลลพั ธท์ ี่ได้ยืนยันความส�ำเรจ็ ของการทดลอง
โดย 78% ของพนักงานสามารถจัดการ Work-Life Balance ได้อย่างมีคุณภาพ หาก
เปรยี บเทยี บกับปกี ่อน พบวา่ มคี ณุ ภาพเพมิ่ ถึงมากกวา่ 24% ระบบใหมม่ สี ว่ นลดระดับความ
ตึงเครยี ดและเพ่ิมศักยภาพในการปฏิบัติงาน เช่นเดียวกับบรษิ ัทยักษ์ใหญ่ด้านไอทีอย่าง
ไมโครซอฟต์ (Microsoft) ปี 2019 บรษิ ัทเรมิ่ ทดลองระบบการท�ำงานแบบ 4 วนั / สปั ดาห์
ในญ่ีปนุ่ พบวา่ ประสบความส�ำเรจ็ โดยวดั จากเสียงสะท้อนของพนักงานและประสิทธภิ าพ
การทำ� งานทด่ี ขี ้นึ ทางบรษิ ทั กลา่ ววา่ ”กลยทุ ธก์ ารทำ� งานแบบผสมผสานนเ้ี ปน็ การเรม่ิ ตน้ อยา่ ง
ค่อยเปน็ ค่อยไปในชว่ งแรก”

130

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

แมไ้ มใ่ ชเ่ รอ่ื งงา่ ยท่ีจะเรมิ่ ต้นท�ำเชน่ น้ี แต่เดิมพนั ครงั้ นี้มผี ลลพั ธช์ ว่ ยยนื ยนั ปี 2019
องค์กร International Workplace Group สำ� รวจพนักงานท่ัวโลกกวา่ 15,000 คน
ใน 80 ประเทศ พบวา่ 85% ของผเู้ ขา้ รว่ มระบวุ า่ มปี ระสทิ ธภิ าพในการท�ำงานมากข้นึ
หลังปรบั เปล่ียนตารางงาน รายงานไม่เพียงชี้ให้เห็นถึงประโยชน์ของวธิ ีการใหม่
เท่าน้ัน แต่ยังยืนยันผ่านตัวเลขราว 74% ถึงเรอ่ื งความยืดหยุ่นในการเข้าท�ำงาน
วา่ เปน็ ความปกติในรปู แบบใหม่ หรอื New Normal

บรษิ ัทต่างๆ เรม่ิ ปรบั ตัวรบั การเปลยี่ นแปลงน้ี โดยบรษิ ัทในสหรฐั อเมรกิ ากวา่ 83%
เรมิ่ น�ำนโยบายที่ให้ความยืดหยุ่นในการเข้าท�ำงานมาใช้มากข้ึน เพราะนอกจาก
พนกั งานจะไดร้ บั ผลประโยชนจ์ ากการทำ� งานทบี่ า้ น บรษิ ทั และสงั คมกไ็ ดร้ บั ประโยชน์
ในหลายๆ ด้านเชน่ กัน

ชว่ ง COVID-19 คือการทดสอบตลาดหลกั ในการ WFH
ในชว่ งการแพรร่ ะบาดของไวรสั โคโรนาการทำ� งานจากขา้ งนอกหรอื จากทบี่ า้ นกลายเปน็
ส่วนหน่ึงของวฒั นธรรมใหม่ เพราะตอบโจทย์และลดความกังวลเรอ่ื งการกลับไป
ท�ำงานท่ีบรษิ ัท ในขณะท่ีต้องคงมาตรการเวน้ ชอ่ งวา่ งระหวา่ งบุคคลไว้ โดยบรษิ ัท
บางแห่งยงั เพมิ่ ทางเลอื กให้พนักงาน วา่ ต้องการ Work From Home ในชว่ งระยะ
เวลาหน่ึง หรอื ท�ำงานจากสถานท่ีใดสถานที่หน่ึง หรอื แมก้ ระท่ังอนญุ าตให้พนักงาน
ท�ำงานผา่ นออนไลน์อยา่ งเดียว

มารก์ ซกั เคอรเ์ บิรก์ (Mark Zuckerberg) ผ้กู ่อต้ังเฟซบ๊กุ (Facebook) บอกกับ
เจา้ หน้าที่วา่ เปน็ “การเปดิ งานแบบทางไกล” ในเดือนกรกฎาคม เขาคาดวา่ ครง่ึ หน่ึง
ของพนักงานจะสามารถท�ำงานนอกส�ำนักงานเฟซบุ๊กในอีก 5-10 ปีข้างหน้า เช่น
เดียวกับบรษิ ัทเทคโนโลยอี ่ืนๆ ในซลิ คิ อนแวลลยี ์ รวมถึงทวติ เตอร์ (Twitter) ท่ีแจง้
พนักงานวา่ สามารถท�ำงานจากที่บา้ นได้ตลอดไป (forever) หากต้องการ

แอมะซอน (Amazon) ให้พนักงานมีตัวเลอื กในการท�ำงานจากที่บ้านจนถึงอย่าง
น้อยในเดือนตลุ าคม

บารเ์ คลยส์ (Barclays) ซ่งึ ปจั จุบนั มพี นักงานราว 70,000 คน อนญุ าตให้พนักงาน
ท�ำงานจากที่บ้านได้ โดยเจส สเตลีย์ (Jes Staley) ประธานกรรมการบรหิ าร
ของบารเ์ คลยส์ กลา่ ววา่ สำ� นักงานใหญใ่ นเมอื ง “อาจเปน็ เรอ่ื งอดีต”

131

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

กเู กิล (Google) ให้พนักงานท�ำงานจากที่บา้ นไปจนถึงชว่ งสนิ้ ปี 2020
มาสเตอรก์ ารด์ (Mastercard) กลา่ ววา่ พนักงานส่วนใหญ่สามารถท�ำงานจาก
ที่บา้ นได้ จนกวา่ พวกเขาจะ “พรอ้ ม” ท่ีจะกลบั มา นอกจากนี้ ยงั ก�ำลงั มองหา
สำ� นักงานใหญท่ ่ัวโลก
ธนาคาร Royal Bank of Scotland อนญุ าตใหพ้ นกั งานทำ� งานจากทบี่ า้ นไดอ้ ยา่ ง
น้อยจนถึงสนิ้ เดือนกันยายน
สปอติฟาย (Spotify) ให้พนักงานกวา่ 4,000 คนสามารถท�ำงานจากท่ีบา้ นได้
ตลอดท้ังปี 2020
ทวติ เตอร์ (Twitter) มอบขอ้ เสนอให้พนักงานท�ำงานท่ีบา้ นเปน็ การถาวร
เอเจนซโ่ี ฆษณารายใหญท่ ส่ี ดุ ของโลก WPP กลา่ ววา่ การกลบั มาทำ� งานในออฟฟศิ
คือความสมคั รใจและความยดื หยนุ่
เห็นได้ชดั วา่ รายช่อื ผ้นู �ำทางธรุ กิจก�ำลงั เพิ่มน้�ำหนักให้กับการท�ำงานจากท่ีบ้าน
และเตรยี มรปู แบบการท�ำงานท่ียดื หยนุ่ มากข้นึ ซ่งึ สว่ นหน่ึงเปน็ ผลมาจากความ
รุดหน้าของเทคโนโลยี และแพลตฟอรม์ การประชุมทางออนไลน์ ไม่วา่ จะเป็น
Zoom หรอื Google Meet วกิ ฤต COVID-19 ท�ำให้นายจา้ งต้องถอยห่างจาก
ความคิดด้ังเดิม ท่ีวา่ ผลผลติ ยอ่ มข้นึ อยกู่ ับชวั่ โมงการทำ� งานในสภาพแวดลอ้ ม
ของสำ� นักงานเทา่ น้ัน ผลสะทอ้ นจากฝ่ งั พนักงานจากรายงาน State of Remote
Work 2020 ระบวุ า่ 98% ของคนท�ำงาน ต้องการท�ำงานแบบรโี มทอยา่ งน้อย
ท่ีสุดคือในช่วงเวลาท่ีเหลือในชีวติ ท�ำงานของพวกเขา การท�ำงานในรูปแบบนี้
ยงั ชว่ ยประหยดั เวลา ท้ังยงั สง่ ผลดีด้านการเงนิ และสงิ่ แวดลอ้ ม

132

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

การท�ำงานนอกออฟฟิศมีส่วนช่วยให้พนักงานเกิดความรู้สึก
ผอ่ นคลาย และลดความเจบ็ ปว่ ยจากโรคออฟฟศิ ซนิ โดรม งานวจิ ยั
จากมหาวทิ ยาลยั สแตนฟอรด์ รว่ มกับมหาวทิ ยาลยั ปกั ก่งิ ท่ีศึกษา
พนักงาน 242 คนของบรษิ ัทท่องเที่ยวขนาดใหญ่ของจีน พบวา่
ผลงานของกลุ่มที่ได้รบั มอบหมายให้ท�ำงานแบบรโี มท สามารถ
เพ่ิมประสิทธผิ ลได้กวา่ 13.5% อย่างไรก็ตาม แม้การท�ำงานแบบ
รโี มทจะมขี อ้ ดมี ากมาย แตก่ ม็ าพรอ้ มกบั ความทา้ ทายรว่ มดว้ ย เชน่
พนกั งานตอ้ งมวี นิ ยั และความรบั ผดิ ชอบในงานสงู เพ่อื ใหง้ านเปน็ ไป
ตามแผน และการท�ำงานโดยปราศจากการพบเจอเพ่ือนรว่ มงาน
หรอื ต้องท�ำแบบเดิมซ้ำ� ๆ อาจท�ำให้เกิดความเบ่อื หน่ายได้งา่ ย เชน่
เดียวกับการขาดปฏสิ มั พนั ธร์ ะหวา่ งเพ่อื นรว่ มงาน ท่ีอาจสง่ ผลต่อ
ทัศนคติและการท�ำงานรว่ มกันได้

ส�ำหรบั ด้านส่ิงแวดล้อม การลดการเดินทางมีส่วนชว่ ยให้ปรมิ าณ
คารบ์ อนลดลงเปน็ อยา่ งมาก ปี 2019 ไมโครซอฟต์ในญป่ี นุ่ ทดลอง
ท�ำงาน 4 วนั / สปั ดาห์ ซ่งึ นี่เปน็ ตัวตั้งต้นสำ� คัญที่ชว่ ยลดค่าไฟฟา้
ให้น้อยลงกวา่ 23% เชน่ เดียวกับโปรเจก็ ต์ Home2025 โดยกลมุ่
The Climate Group ท่ีพบวา่ บรษิ ัทขนาดเฉลย่ี ทั่วไปในฝ่ งั ตะวนั
ตกของลอนดอน สามารถประหยดั เงนิ ไดร้ าว 393,294 ยโู ร และลด
คารบ์ อนไดออกไซด์ได้ราว 59.3 ตันในแต่ละปี ในกรณีท่ีพนักงาน
30% จากทั้งหมดท�ำงานจากที่บ้านทุกวัน ในขณะที่การส�ำรวจ
ของ American Community Survey (ACS) ปี 2016 เปดิ เผย
วา่ แรงงานกวา่ 150 ลา้ นคน ใชย้ านพาหนะอยา่ งน้อย 115 ลา้ นคัน
ในการเดินทางจากบ้านไปท่ีท�ำงานทุกวนั ในสหรฐั อเมรกิ า ดังนั้น
เพ่อื ลดปรมิ าณยานพาหนะจำ� นวนมากบนท้องถนน ชารล์ ี เบเคอร์
(Charlie Baker) ผวู้ า่ การรฐั แมสซาชเู ซตส์ น�ำเสนอให้ลงทนุ เรอ่ื ง
โครงสรา้ งพ้นื ฐานการคมนาคมขนส่งราว 18 ลา้ นดอลลารส์ หรฐั ฯ
หรอื กระตุ้นให้บรษิ ัทน�ำเสนอผลตอบแทนเพิ่มเติมในการท�ำงาน
จากท่ีบา้ น

133

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

อะไรกำ� ลงั จะกลายเปน็ เครอ่ื งมอื ใหม่
เรม่ิ ตน้ จากกลมุ่ สตารท์ อพั สบู่ รษิ ัทขนาดใหญ่ หลายธรุ กจิ ตอ้ งเรมิ่ ทบทวนบทบาท
ของออฟฟศิ ใหม่ และตั้งค�ำถามถึงคณุ ค่าของภมู ิทัศน์ใหม่หลงั การแพรร่ ะบาด
ของไวรสั การทำ� งานผา่ นโลกเสมอื นเปน็ อกี หน่งึ ทางออกทใี่ ชง้ านไดจ้ รงิ ปลอดภยั
และชว่ ยแก้ปญั หา
• ออฟฟศิ ในโลกเสมอื น
ในอนาคตการท�ำงานแบบรโี มทอาจเปน็ ความธรรมดา โลกเสมอื นกลายเปน็ ตัว
เลอื กส�ำหรบั ออฟฟศิ แบบเดิมที่สามารถเช่อื มโยงทางสังคม ความรว่ มมอื และ
การเปน็ หน่ึงเดียวของทีม
บรษิ ัท WeTransfer เปิดตัวเวอรช์ นั่ โลกเสมือน ณ ส�ำนักงานใหญ่ในนิวยอรก์
ลอสแอนเจลิส และอัมสเตอรด์ ัมชว่ งเดือนพฤษภาคม ปี 2020 โดยกอรด์ อน
วลิ โลบี (Gordon Willoughby) ประธานบรหิ ารของ WeTransfer กล่าววา่
แพลตฟอรม์ ดังกล่าวจะช่วยมอบประสบการณ์ทางสังคมในส�ำนักงาน แบบที่
การประชมุ ผา่ น Zoom และ Slack ได้เขา้ มาแทนท่ีการประชมุ ในชว่ งที่ผา่ นมาน้ี
แต่จะเหนือกว่าด้วยเคร่ืองมือใหม่ในระบบออฟฟิศแบบ 3D ที่ช่วยรักษา

134

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

การเช่อื มต่อและความสมั พนั ธท์ ่ีดีในออฟฟศิ ไว้
ผ่ า น ก า ร ป ร ะ ชุ ม ห รือ พ บ ป ะ ด้ ว ย ร่า ง เ ส มื อ น
(Avatar) ซ่งึ พนักงาน WeTransfer ส่วนใหญ่
ใช้โลกเสมือนส�ำหรบั การประชุมประจ�ำวนั และ
ช่วง Happy Hour ส่วนการประชุมทางธรุ กิจ
ยังคงใช้เครอ่ื งมืออย่าง Google Hangouts
เ ช่ น เ ดิ ม ท า ง ด้ า น บ ริษั ท S i n e Wa v e
Entertainment แบรนด์ ท่ี อยู่เบ้ืองหลัง
Sinespace แพลตฟอร์ม Unity 3D แบบ
ออนไลน์ ผู้เล่นสามารถสรา้ งตัวแทนเสมือน
โต้ตอบกับผเู้ ลน่ คนอ่ืนๆ ได้อยา่ งสมจรงิ ลา่ สดุ
เพิ่งเปิดตัว Breakroom แพลตฟอรม์ เสมือน
จรงิ ท่ีออกแบบส�ำหรบั การท�ำงานแบบรโี มท
ผใู้ ชง้ านสามารถออกแบบการใชง้ านพ้นื ทด่ี จิ ทิ ลั
ไดต้ ามความตอ้ งการ แตกตา่ งตามวตั ถปุ ระสงค์
เฉพาะ ไมว่ า่ จะเปน็ ไลฟอ์ ีเวนต์ หรอื การประชมุ
ของทีมงาน

• กระจายศนู ยไ์ ปยงั ชานเมอื งและสว่ นทอ้ งถนิ่
เม่อื นายจา้ งเรม่ิ ปรบั ใชก้ ารท�ำงานแบบยดื หยนุ่ มสี ่วนส่งเสรมิ การกระจายพ้นื ท่ีท�ำงานไปยงั
หลายๆ จุด เราจงึ เห็นพ้นื ที่ท�ำงานในโลเคชน่ั ใหมๆ่ มากข้นึ

ขอ้ มลู จากรจี สั (Regus) บรษิ ัทชน้ั น�ำด้านผใู้ ห้บรกิ ารสำ� นักงานระหวา่ งประเทศ พบวา่ ระบบ
งานท่ียืดหยุ่นเป็นตัวเรง่ ให้เกิดส�ำนักงานในระดับท้องถ่ินและพ้ืนที่ชานเมือง ผลของการ
ปรบั นโยบายยงั น�ำไปสคู่ วามต้องการพ้นื ท่ีท�ำงานแบบ Co-Working Space ซ่งึ ปรบั ตัวตาม
มาตรการทเ่ี นน้ แนวความสะอาดและเปน็ สว่ นบคุ คลมากข้นึ อยา่ ง Co-Separate Space เพ่อื
การท�ำงานนอกสำ� นักงาน นอกจากนี้ ยงั มแี นวโน้มวา่ สำ� นักงานใหญท่ ี่ประจำ� อยใู่ นมหานคร

135

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

หลกั จะกระจายศนู ยก์ ลางไปยงั พ้นื ที่ต่างๆ บรเิ วณ
ชานเมือง แนวทางน้ีมีส่วนชว่ ยส่งเสรมิ เศรษฐกิจ
ท้องถ่ินใหมๆ่ ท้ังน้ีการศึกษาของรจี สั ที่ครอบคลมุ
19 ประเทศ คาดการณ์วา่ การท�ำงานในรูปแบบท่ี
ยดื หยนุ่ ยง่ิ ข้นึ นี้ อาจสรา้ งมลู ค่าทางเศรษฐกิจกวา่
254 ลา้ นดอลลารส์ หรฐั ฯ สำ� หรบั เศรษฐกจิ ท้องถน่ิ
ท่ัวโลกจนถึงทศวรรษหน้า

• ความหลากหลายของเพอ่ื นรว่ มงาน
ความเทา่ เทยี ม ความหลากหลาย และการใหค้ วาม
ส�ำคัญกับคนทุกกลุ่ม (Inclusion) คือแก่นของ
ธุรกิจท่ีมีคุณภาพ ซ่ึงยังคงมีความส�ำคัญแม้โลก
จะเผชญิ วกิ ฤต

การวจิ ยั แสดงใหเ้ หน็ วา่ ความหลากหลายทางเช้อื ชาตแิ ละเพศ เปน็ ขอ้ ไดเ้ ปรยี บในการแขง่ ขนั
ทางธรุ กิจยามเผชญิ กับปญั หา บรษิ ัทที่มคี วามหลากหลายมกั เต็มไปด้วยมมุ มอง และความ
ท้าทายที่มีส่วนช่วยในการตัดสินใจ เพ่ือน�ำไปสู่นวัตกรรมและการเติบโตทางธุรกิจ การ
วเิ คราะห์การปฏบิ ตั ิงานของบรษิ ัทขนาดใหญก่ วา่ 1,000 แห่งใน 15 ประเทศในปี 2019 โดย
McKinsey & Cpmpany พบวา่ ความหลากหลายด้านเช้อื ชาติให้ผลลพั ธท์ ่ีดีกวา่ ความหลาก
หลายต่�ำถึง 36% แมค้ วามก้าวหน้าในด้านดังกลา่ วของแต่ละธรุ กิจอาจเปน็ ไปอยา่ งชา้ ๆ แต่
จะถกู เรง่ ให้เรว็ ข้นึ ด้วยเศรษฐกิจสงั คมที่แวดลอ้ ม อยา่ งกรณี Black Lives Matter ที่น�ำไปสู่
การเคล่อื นไหวครงั้ ใหญ่ท้ังเชงิ การเมืองและธรุ กิจ หลายบรษิ ัทแสดงจุดยืนชดั เจนเรอ่ื งการ
ต่อต้านการเหยยี ดสผี วิ และก้าวไปอีกขนั้ ด้วยการสรา้ งองค์กรท่ีมคี วามหลากหลาย จนเปน็
สว่ นหน่ึงในนโยบายขององค์กร เชน่ บรษิ ัท Awaken ศนู ยน์ วตั กรรมท่ีน�ำเสนอเวริ ก์ ชอ็ ปเพ่อื
เรยี นรคู้ วามหลากหลายของผคู้ นในกลมุ่ ธรุ กิจ น�ำไปสกู่ ารสรา้ งวธิ คี ิดใหมๆ่ และบรรยากาศ
การท�ำงานที่เท่าเทียม

136

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : POPULATION

ภายใต้ขอ้ ดีมากมายในระบบการท�ำงานท่ียดื หยนุ่ จนถึงการท�ำงานแบบ ที่มา:
รโี มท ยอ่ มตอ้ งมกี ารบรหิ ารจดั การทดี่ คี วบคกู่ นั ไป เพราะการทำ� งานแบบ บทความ “ถึงเวลาทิ้งออฟฟิศ
รโี มททม่ี าพรอ้ มการประชมุ บอ่ ยครงั้ ข้นึ อาจเปน็ สาเหตขุ องความเครยี ด แล้วหรือยัง?” จาก techsauce.co
และความกดดัน นี่ยังไม่รวมถึงการจมอยู่กับหน้าจอสกรนี มากเกินไป บทความ “Adapted Lifestyles:
จนท�ำให้เกิดอาการเม่อื ยลา้ ทางสายตา (Eye Strain) และภาวะอดนอน Work” จาก wgsn.com
หลกั ฐานจากนักวทิ ยาศาสตร์ ชว่ ยยนื ยนั ถงึ ระดบั ความเหน่ือยลา้ ท่ีเพม่ิ บทความ “Coronavirus: Flexible
ข้นึ จากการวดิ ีโอคอลล์ จนมบี ญั ญตั ิค�ำใหมว่ า่ Zoom Fatigue ที่เปน็ ผล Working Will Be a New Normal
มาจากการจดจ่อทางออนไลน์สูงกวา่ ปกติ ความเกรง็ ท่ีมากข้ึนเพราะ after Virus” โดย Justin Harper
รูส้ ึกถูกจับจ้องตลอดเวลา ตลอดจนความหงุดหงดิ ใจท่ีเกิดได้งา่ ยข้ึน จาก bbc.com
จากสิ่งแวดล้อม เช่น เสียงรบกวน สัญญาณอินเทอรเ์ น็ต นอกจากน้ี บทความ “Digital Conference
ผลสำ� รวจจาก MIT ยงั พบวา่ 10% ของพนักงานเสยี สมาธจิ ากสมาชกิ ใน Strategies: Toolkit”
ครอบครวั แมจ้ ะไมใ่ ชเ่ รอ่ื งใหญแ่ ตก่ เ็ ปน็ สง่ิ ทต่ี อ้ งคำ� นึงถงึ แมก้ ระทง่ั การ จาก wgsn.com
รอคำ� ตอบจากคสู่ นทนา งานวจิ ยั ระบวุ า่ ตวั เลขเพยี ง 1.2 วนิ าที กอ็ าจทำ� ให้ บทความ “Flexible Working:
คสู่ นทนาหงดุ หงดิ ใจได้ ทง้ั ทค่ี วามเปน็ จรงิ เปน็ เวลาเพยี งเสย้ี ววนิ าที และ The Way of the Future” โดย Joy
เร่อื งปกติธรรมดาของการสนทนาไปมาระหว่างกันในชีวิตจรงิ จาก Burnford จาก forbes.com
ผลกระทบท้ังหมด เช่ือแน่วา่ เราคงไม่อยากเป็นแบบซูซาน (Susan) บทความ “The Buzz: Conscious
ตวั ละครสมมตทิ ่ี DirectlyApply ผเู้ ชยี่ วชาญทางดา้ นการทำ� งาน รว่ มมอื Employees”
กับนักจติ วทิ ยาและผเู้ ชย่ี วชาญทางด้านฟติ เนส วเิ คราะห์ผลกระทบต่อ จาก wgsn.com
การใชช้ วี ติ และรา่ งกาย เม่อื ต้องทำ� งาน WFH ทกุ วนั ในอกี 25 ปขี า้ งหน้า บทความ “The Buzz: Flexible
ที่มาพรอ้ มปญั หารปู รา่ งและสขุ ภาพแบบนับไมถ่ ้วนจนต้องกมุ ขมบั Working Schedules” wgsn.com

ที่มาภาพ:
annualreviews.org
management.co.nz
wsj.com
venturebeat.com
visionawaken.com
designboom.com

137

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE
138

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE
139

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

เราก�ำลังเดินทางมาถึงจุดสนิ้ สดุ ของโลกกันแล้วหรอื ยัง

เช่ือวา่ นี่เป็นหน่ึงในค�ำถามท่ีหลายคนสงสัยตลอดช่วงปีที่ผ่านมา
การเผชิญกับเหตุการณ์และสถานการณ์เหนือความคาดหมาย
แบบรายเดือน น�ำมาซ่งึ รูปแบบการใชช้ วี ติ ท่ีเปล่ียนไปตลอดกาล

แม้สภาพสังคมในปีท่ีผ่านมาอาจเต็มไปด้วยความบอบช้�ำ ท้ัง
เหตกุ ารณ์ทางการเมือง ความวนุ่ วายในตลาด และการล่มสลาย
ทางเศรษฐกิจ แต่รฐั บาล บรษิ ัท และสังคม เรยี นรูแ้ ละปรบั ตัว
เพ่อื เพมิ่ ศกั ยภาพของตนเองในการรบั มอื กับชว่ งเวลาของการโดด
เด่ียวทางเศรษฐกิจ (Economic Isolation) ซ่งึ ก่อให้เกิดชอ่ งวา่ ง
แห่งความเหล่อื มล้ำ� ที่ขยายใหญ๋ข้ึน และเห็นได้ชดั ราวกับมีคนเอา
แวน่ ขยายไปส่อง โรบิน นิเบลตต์ (Robin Niblett) ผู้เชี่ยวชาญ
ด้านความสัมพันธร์ ะหวา่ งประเทศ ถึงกับเคยกล่าววา่ “น่ีอาจเป็น
จุดจบของโลกาภิวตั น์”

อยา่ งไรก็ตาม เราได้เห็นสงั คมท่ีมผี คู้ นนับพนั ออกมายนื หยดั ในสิง่
ที่ถกู ต้อง เรยี กรอ้ งสทิ ธิ และยอมรบั ความหลากหลาย ทั้งเรอ่ื งเพศ
ศาสนา วฒั นธรรม ความเคล่อื นไหวของคนรุน่ ใหม่ท่ีมีความหลาก
หลาย รวมถึงความกล้าหาญในการประกาศตัวตน

การจดั ระเบียบโลกใหม่ (New Global Order) จงึ เปน็ ความหมาย
ที่หลายรฐั ชาติต้องเผชญิ กับความท้าทายนี้และยอมรบั รว่ มกันอีก
ครง้ั วกิ ฤตโลกท่ีต้องทบทวนในระดับนานาชาติรว่ มกันเพ่อื จดั การ
กับภูมิทัศน์ทางการเมือง และน�ำเศรษฐกิจกลับสู่เสถียรภาพให้
ได้อย่างรวดเรว็ ซ่งึ เป้าหมายใหญ่ในระดับภาพรวมสามารถท�ำให้
บรรลผุ ลส�ำเรจ็ ได้ ด้วยการขับเคล่อื นจากระดับจุลภาคอย่างเครอื
ข่ายในชุมชน โลกจะหมุนไปข้างหน้าได้ด้วยพลวตั การขับเคล่ือน

140

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

ของความเปน็ ท้องถ่ิน (Localism) ในวนั ท่ีทกุ คนตระหนักอยา่ งชดั
เเจง้ เเล้ววา่ โลกท่ีกวา้ งใหญ่คือการปะทะกันของความเปน็ มนุษย์
สังคม วฒั นธรรม รวมถึงส่วนผสมที่เกิดข้ึนจากระดับย่อยภายใน
คอมมนู ิตี้

ตามมาด้วยการเกิดข้ึนของแนวคิดการเห็นแก่ผู้อ่ืนของมนุษย์
ความเห็นอกเห็นใจกลายเปน็ ค่านิยมใหม่ สังคมเต็มไปด้วยความ
เอ้ือเฟ้ อื ทางจิตวญิ ญาณและการสิ่งดีๆเพ่ือผู้อ่ืน การปรบั บรบิ ท
ใหม่ให้สังคมเเละวฒั นธรรม จงึ ต้องมาพรอ้ มกับฟลิ เตอรก์ ารมอง
โลกในแงด่ ีและการอยู่รว่ มกันทางสังคมเป็นกลุ่มอย่างเข้มเเข็ง
ต้ังแต่ระดับท้องถิ่น รฐั ชาติ และโลก

มี แ น ว คิ ด ใ ห ม่ ท่ี ต่ อ ย อ ด ม า จ า ก ก ร ะ บ ว น ก า ร คิ ด เ ชิ ง อ อ ก แ บ บ
(Design Thinking) ท่ีเปลย่ี นสกู่ ารออกแบบเชงิ ลงมอื ท�ำ (Design
Doing) สำ� หรบั ในปนี ้ี วธิ คี ดิ ทเี่ ปน็ เขม็ ทศิ หลกั คอื “การคดิ เชงิ ระบบ
(Systems Thinking)” คือความสามารถในการมีมุมมอง
ในภาพรวม มองเห็นปัญหาท่ีเกิดข้ึน และสร้างรูปแบบการมี
ปฏิสัมพันธท์ ่ีจะเก็บผลตอบรบั กลับมาได้อย่างต่อเน่ือง

ทั้งน้ีก็เพ่อื ให้ปี 2021 เปน็ ปที ี่ทกุ คนจะได้เห็นภาพสงั คมท่ีเท่าเทียม
สังคมท่ียอมรบั ผู้คนทุกกลุ่ม (Social Inclusion) เพ่ือให้คนที่
เคยถูกมองข้าม คนท่ีมีสุขภาพที่ไม่แข็งเเรง คนธรรมดาที่เผชิญ
กับภาวะความเหงาและเดียวดาย รวมถึงผู้พิการและผู้สูงวยั ได้
มีคณุ ภาพชวี ติ ที่ดีอย่างเท่าเทียม โดยคนในสังคมทกุ คนเป็นส่วน
หน่ึงในการสรา้ งความเปลี่ยนแปลง น�ำไปสู่โอกาสและการได้รบั
สิทธอ์ิ ย่างเปน็ ธรรม

141

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

WPOOSRTL-DNEOWRDER

ระเบียบโลกใหม่

142

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

“ในอดีตที่เพ่ิงผ่านพ้นมา ส�ำหรบั ผ้มู ีวสิ ัยทัศน์อาจเปน็ ยคุ แห่งการ
มที รพั ยากรท่ีไมม่ ใี ครเทียบได้และความล้ำ� หน้าของเทคโนโลยี แต่
สำ� หรบั ผคู้ นสว่ นใหญ่ นี่คือยคุ แหง่ ความไมม่ น่ั คง” Borge Brende
ประธานของ World Economic Forum

ระเบียบโลกใหม่ (New Global Order) หมายถึงโลกาภิวตั น์และ
พลวตั ระดบั นานาชาติท่ีเปลย่ี นขว้ั ไป อยา่ งเชน่ การยกระดบั อ�ำนาจ
ของจนี การท่ีสังคมก้าวเข้าส่รู ะบบใหม่ ทิ้งสถานะเก่าไวเ้ บ้ืองหลัง
ผคู้ นที่เต็มไปด้วยความกลวั ท่ีจะสญู เสียการควบคมุ ความขัดแย้ง
ทางเศรษฐกิจระหวา่ งประเทศมหาอ�ำนาจของโลกอย่างสงคราม
การค้าระหวา่ งจนี -อเมรกิ า

เม่ือมองจากกรอบปรชั ญา Slavoj Žižek นักปรชั ญาสายวพิ ากษ์
ชาวสโลวีเนียเคยเสนอว่า โลกก�ำลังเผชิญกับจตุรอาชาแห่ง
วนั ส้ินโลกใหม่ 4 ประการด้วยกันคือ
(1) วกิ ฤตการณ์ทางนิเวศวทิ ยา
(2) วกิ ฤตเศรษฐกิจและการเงนิ ของโลก
(3) ชวี วทิ ยาและการปฏิวตั ิด้านชวี พันธศุ าสตร์
(4) การแตกแยกทางสังคม

ย้อนกลับไปในอดีต ยุคหลังสงครามโลกครง้ั ท่ี 2 เราได้เห็นการ
เปลยี่ นแปลงโครงสรา้ งการปกครองทวั่ โลกโดยมสี ถาบนั ใหมๆ่ และ
พนั ธมติ รดา้ นความมนั่ คงเกดิ ข้นึ เพ่อื เปา้ หมายในการสรา้ งระเบยี บ
โลกใหม่ หลังจากการล่มสลายของสหภาพโซเวยี ต จีนก็ได้ก้าว
ข้ึนมาเป็นประเทศมหาอ�ำนาจของโลก พรอ้ มกับที่สหรฐั อเมรกิ า
ถือว่าจีนเป็นคู่แข่งทางการทหารและเศรษฐกิจทันที แทนท่ีจะ
เลือกทางเดินอย่างเสรมิ สรา้ งความรว่ มมือกัน

143

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

มาถึงปที ่ีผา่ นมา นอกเหนือจากสงครามการค้าและการสงครามท่ียังคกุ รนุ่ สหรฐั ฯ ยังเพิ่มข้อกลา่ ว
หาวา่ จีนเป็นต้นเหตุของวกิ ฤตสุขภาพโลก แม้จีนจะยังจับทางเพ่ือแก้ไขปัญหาและจัดการไม่ได้ใน
ชว่ งแรก แต่ในท้ายที่สดุ ก็ได้แสดงให้เห็นถึงความก้าวหน้าและศกั ยภาพในการรบั มอื อยา่ งดีเยย่ี ม ใน
ทางกลับกัน ทางฝ่ งั สหรฐั ฯ ก็พิสจู น์ให้เห็นได้ชดั เจนวา่ ไม่ประสบความสำ� เรจ็ ในการคาดการณ์และ
รบั มอื กับวกิ ฤตลว่ งหน้าได้เลยแมเ้ เต่น้อย ตลอดจนความลม้ เหลวในการสนับสนุนพนั ธมติ รในยโุ รป
และพนั ธมติ รของ NATO ในชว่ งวกิ ฤต กลบั เต็มไปด้วยค�ำถามถึงประสทิ ธภิ าพการท�ำงานท้ังทางการ
เมอื ง การบรหิ ารประเทศ และการทหารของประธานาธบิ ดี ทั้งหมดน้ี ทำ� ให้พลงั อ�ำนาจของประเทศ
สหรฐั อเมรกิ าเส่อื มถอยลงไปอยา่ งมาก และเปดิ โอกาสให้ประเทศอ่ืนๆ ท่ีสะสมก�ำลงั อยา่ งเงยี บๆ ใน
รอบ 10-20 ปใี ห้หลงั เรม่ิ จะแสดงบทบาทในเวทีมากข้นึ อยา่ งเห็นได้ชดั โดยเฉพาะประเทศกลมุ่ BRIC
(Brazil, Russia, India, China) ซ่งึ เปน็ กลมุ่ มหาอ�ำนาจใหม่ น�ำโดยประเทศจนี และรสั เซยี

144

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

แม้สังคมโลกจะยังมีสหรฐั อเมรกิ าเป็นผู้น�ำ แต่ก็
ไม่ได้น�ำเดี่ยวเพียงล�ำพังเหมือนระเบียบโลกใน
ช่วง 20 ปีท่ีผ่านมาอีกต่อไป หากแต่สังคมโลก
ยังมี “ขั้ว” อ่ืนๆ อีกหลายขั้วท่ีเข้ามาดึงอ�ำนาจ
การน�ำไปจากประเทศสหรัฐอเมริก เหตุการณ์
ต่างๆ ได้เป็นตัวเร่งกระบวนการเปล่ียนผ่าน
ของระเบียบโลกให้เป็นไปในทิศทางของ ‘ระบบ
สองขว้ั อำ� นาจ’ (bipolar world) อยา่ งสมบรู ณ์มาก
ข้นึ ในทศวรรษขา้ งหน้า

โลกก�ำลังเข้าสู่ระยะของการสรา้ งประวัติศาสตร์
ใหม่ ประกอบข้ึนด้วยความซับซ้อนและความ
ทา้ ทายทเ่ี ชอ่ื มโยงกนั ขบั เคล่อื นโดยการผสมผสาน
ระหวา่ งการเมอื ง สงั คม และระบบนิเวศน์แวดลอ้ ม
เกิดเป็นลมเปล่ียนทิศท่ีพัดด้วย 2 องค์ประกอบ
สว่ นสำ� คัญคือ

ความไมล่ งรอยของภมู ทิ ศั นก์ ารเมอื ง
การแบง่ แยกทางเศรษฐกจิ ครงั้ ใหญ่
ความลม้ เหลวของการเปลยี่ นขวั้ ทางสถาบนั รฐั บาลในหลายประเทศก�ำลงั ลม้ เหลวในการปรบั ตัวเขา้
สโู่ ลกท่ีประกอบด้วยหลายฝา่ ย บางสถาบนั ยงั คงระบบการรวมศนู ยก์ ลางและยดึ ถือแบบจำ� ลองของ
ชนชนั้ ทมี่ มี าตงั้ แตย่ คุ หลงั สงครามโลกครงั้ ทส่ี อง ทา่ มกลางการเปลย่ี นแปลทก่ี รอบวธิ คี ดิ แสนเชยของ
สถาบนั หรอื ระบบเก่าก�ำลงั ค่อยๆ ถกู รอ้ื ถอนออกทีละน้อย การเมอื งและผนู้ �ำสถาบนั ก�ำลงั ติดกับการ
ดงึ อำ� นาจในการควบคมุ กลบั มา ทง้ิ ใหส้ งั คมอยโู่ ดยไมม่ ที ศิ ทาง เปน็ วธิ กี ารปฏบิ ตั ทิ ที่ กุ ฝา่ ยกำ� ลงั เผชญิ

ภมู ิทัศน์ทางการเมืองที่องค์กรหรอื สถาบันต่างๆ ต้องคิดใหม่ในเรอ่ื งโครงสรา้ งพ้ืนฐาน เปล่ียนจาก
“ชนชนั้ เปน็ ศนู ยก์ ลาง” และกระจายอ�ำนาจให้เปน็ “เครอื ขา่ ย การรว่ มมอื และพนั ธมติ รแห่งรฐั บาล”
การแบง่ แยกทางภมู ทิ ศั น์การเมอื งทง้ั ทเ่ี กดิ ข้นึ ใหมแ่ ละทม่ี อี ยแู่ ลว้ เปดิ เผยใหเ้ หน็ ความเปราะบางของ
แนวรว่ มทางการเมอื งและน�ำไปสกู่ ารเพมิ่ ข้นึ ของความแตกแยกในเชงิ ภาพรวมของอ�ำนาจ

145

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

เม่อื มองดเู รอ่ื งความไมเ่ ท่าเทียมทางรายได้ท่ีก�ำลงั ขยายตัวอยา่ งต่อเน่ือง ชอ่ งวา่ งระหวา่ งคนร่ำ� รวย
และคนจนท่ีสดุ ยง่ิ ถ่างกวา้ ง ในภมู ภิ าคที่พฒั นาแลว้ อยา่ งสหรฐั อเมรกิ า ยโุ รป ญป่ี นุ่ เมอื งในจนี กลมุ่
ชนชนั้ กลางกำ� ลงั อยภู่ ายใตแ้ รงกดดนั ประชากรผสู้ งู อายแุ ละการเพมิ่ ข้นึ ของเทคโนโลยจี ะยง่ิ เปน็ ปจั จยั
ในการจำ� กัดก�ำลงั การซ้อื และจำ� กัดความมนั่ ใจ ผลท่ีเกิดข้นึ จงึ เปน็ การกำ� จดั ตลาดกลางด้วยการคิด
ใหมแ่ ละท�ำลายคณุ ค่าตลาดลง ขอ้ เรยี กรอ้ งคณุ ค่าท่ีหลากหลายมากข้นึ ซ่งึ คลอ่ งแคลว่ มากพอที่จะ
ตอบรบั กับความสำ� คัญของการใชจ้ า่ ยท่ีเจาะจงและเปลยี่ นแปลงได้งา่ ย ก็จะชนะในสภาพรวมน้ื

กระตนุ้ เศรษฐกจิ ใหม่ “รายไดพ้ ้นื ฐานถว้ นหน้า” (Universal Basic Income-UBI) อาจไมเ่ กดิ อะไรใหม่
ในตอนนี้ แต่รายงานจาก Future Labour 2030 ยอมรบั วา่ การสญู เสยี งานเน่ืองจากการเขา้ มาของ
ห่นุ ยนต์จะน�ำมาซ่งึ “ความต้องการเจรญิ เติบโตและการจำ� กัดการขยายตัวทางเศรษฐกิจ” บางจุดท่ี
รฐั บาลต้องเขา้ มาแทรกแซง ทั้งน้ี เม่อื ถึงชว่ งเวลาของวกิ ฤติครง้ั ยิง่ ใหญ่ การแทรกแซงของรฐั บาลนั้น
ก็สง่ ผลดีมากกวา่ เปน็ การรบกวนผลทางเศรษฐศาสตร์ ตัวอยา่ งเชน่ อินเดียมกี ารโอนเงนิ สดโดยตรง
ใหก้ บั พลเมอื งท่ีมคี วามจำ� เปน็ ต้องมรี ายได้ อนิ โดนีเซยี เพม่ิ ผลประโยชน์สว่ นสวสั ดกิ ารรฐั เปน็ เงนิ กวา่
1 รอ้ ยลา้ นดอลลา่ รส์ หรฐั เกาะองั กฤษและฝรง่ั เศสรบั รองคา่ แรงขน้ั ต่ำ� สำ� หรบั คนทำ� งานทไ่ี ดร้ บั ผลจาก
COVID-19 อติ าลเี องขยายเวลาการชดใชห้ นเี้ เละการจา่ ยคา่ เชา่ สว่ นบราซลิ ผอ่ นคลายกฎสำ� หรบั ชนชนั้
แรงงานและบรษิ ัทต่างๆ

ถงึ จุดหน่งึ รฐั บาลอาจตดั สนิ ใจเขา้ เปน็ สว่ นหน่งึ
ของธรุ กิจ วธิ กี ารที่ซบั ซอ้ นและมองเห็นความ
แตกต่าง เป็นเงนิ เท่าไหร่ ด้วยความเรว็ เพียง
ไหน และด้วยรปู แบบอะไรท่ีจะลดบทบาททาง
เศรษฐกิจ จะเป็นหน่ึงในค�ำถามท่ีส�ำคัญที่สุด
ของทศวรรษหน้า

โลกาภวิ ตั นย์ อ้ นกลบั
(Reverse globalization)
วกิ ฤติต่างๆ ได้เปิดเผยให้เห็นอีกด้านของฝ่ ัง
เหรยี ญแห่งโลกาภิวตั น์ เกิดกระแสท่ีประเทศ
ตา่ งๆ ปฏเิ สธการคา้ เสรีมงุ่ เนน้ การใชท้ รพั ยากร
ต่างๆ ที่มีในประเทศ เกิดศักยภาพของภูมิ
ทัศน์การเมืองระดับโลกใหม่และระเบียบทาง
เศรษฐกิจท่ีเรยี กวา่ “โลกาภิวตั น์ยอ้ นกลบั ”

146

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

นักเขียนด้านการเมืองและความสัมพันธ์ระหว่างประเทศอย่างโรเบิรต์ แคปแลน (Robert Ka-
plan) ได้นิยามให้ไวรสั โคโรน่าเป็น “ระยะการเปล่ียนผ่าน” ของตลาดระหวา่ งปัจจุบันและอนาคต
โลกาภิวตั น์ย้อนกลับจึงเป็นเหมือนช้ินส่วนของภาพรวมเศรษฐกิจโลก ที่ผันเปล่ียนมาสู่การค้าขาย
อย่างเป็นอิสระภายในและการพ่ึงพาตนเองในระดับชาติ ท่ีแต่ละประเทศยึดโยงอยู่กับสภาพ
เศรษฐกิจ แหล่งทรพั ยากร และห่วงโซ่การผลิตของตัวเองเท่าน้ัน โรเบิรต์ ตั้งประเด็นวา่ พลวตั ทาง
ประวตั ิศาสตรข์ องอ�ำนาจนั้นจะได้รบั การปรบั เปลี่ยน ส�ำหรบั ฝ่ ังตะวนั ตกจะไม่มีการผูกขาดอ�ำนาจ
หรอื อิทธพิ ลของภาวะความเป็นผ้นู �ำอีกต่อไป และประเทศอย่างจนี หรอื อินเดียจะก้าวข้ึนมามีความ
ส�ำคัญและทรงอ�ำนาจทางการเมืองและการค้าอย่างแน่นอน

แนวคิดใหม่ก�ำลังปรากฏข้ึน เปล่ียนจากการเป็นผู้บรโิ ภคไปเป็นลักษณะของพลเมืองใหม่ จอน อ
เล็กซานเดอร์ (Jon Alexander) ผู้ก่อตั้ง New Citizenship Project บรษิ ัทนวตั กรรมในสหราช
อาณาจกั ร ที่ม่งุ เน้นการสรา้ งอนาคตแห่งการมีส่วนรว่ ม อธบิ ายถึงการปรากฏของสังคมผบู้ รโิ ภคยคุ
ใหม่หลังจากสงครามโลกครง้ั ท่ี 2 บุคคลนั้นถูกรบั รูใ้ นฐานะ “พลเมือง” (ท่ีอยู่ภายใต้การปกครอง)
ได้รบั การศึกษาและยอมรบั เข้าเป็นส่วนหน่ึงของโลก แต่ความรุง่ เรอื งของเศรษฐกิจในช่วงยุคหลัง
สงคราม ได้ท�ำให้เกิดลักษณะของ “ผู้บรโิ ภค” ที่มีอิสระในการเลือกสินค้าในตลาด การตระหนักรู้
ถึงระบบที่เปล่ียนไป ได้ก่อสรา้ งพลเมืองผู้ท่ีได้รบั ข้อมูลและรบั ผิดชอบอย่างเป็นอิสระ ผู้ซ่ึงบรโิ ภค
โดยข้ึนอยู่กับจรยิ ธรรม ความสรา้ งสรรค์ และหลักการรวมกลุ่ม

การมองโลกในแง่ดีแบบสุดขั้ว (ได้อีกครง้ั )
ดูเหมือนวา่ ปีท่ีผ่านมานั้นจะเต็มไปด้วยความโกรธ ความหวาดระแวง ความไม่พึงพอใจ ตลอดจน
ความวติ กกังวล มากกวา่ ความรูส้ ึกเชิงบวกหรอื การได้เฉลิมฉลอง ถึงอย่างนั้น ค�ำวา่ “ความหวงั ”
ก็ยังเป็นความรูส้ ึกดีที่คนทั้งโลกต่างรอคอยเสมอ

การมองโลกในแงด่ ีเป็นส่ิงที่เท่ ฟงั ดูเหมือนรน้ั สวนกระแส
แต่ในช่วงเวลาของความไม่แน่นอน

การมองโลกเชิงบวกก็เป็นตัวเลือกที่กล้าหาญ

147

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

หนังสือ Enlightenment Now: The Case for Reason, Science, Humanism, and Progress
เขียนโดยนักจติ วทิ ยาการรูค้ ิด สตีเวน่ พิงเคอร์ (Steven Pinker) แสดงผลการศึกษาที่พบวา่ คนส่วน
ใหญ่ในออสเตรเลีย เดนมารก์ ฟนิ แลนด์ ฝรงั่ เศส เยอรมนี บรเิ ตนใหญ่ ฮ่องกง มาเลเซีย นอรเ์ วย์
สิงคโปร์ สวเี ดน ไทย สหรฐั อาหรบั เอมิเรตส์ และสหรฐั อเมรกิ า มีความเช่ือไปในทิศทางเดียวกันวา่
โลกก�ำลังแย่ลง แต่สตีเวน่ ก็ได้น�ำเสนอข้อมูลที่เช่อื ถือได้ ที่แสดงให้เห็นวา่ “ชวี ติ ” ของคนท้ังโลกน้ัน
ก�ำลังค่อยๆ ดีข้ึน ต้ังแต่เรอ่ื งการดูแลสุขภาพท่ีช่วยลดอัตราการเสียชีวติ ของทารกและมารดาลง
อย่างมาก ชนช้ันเเรงงานท�ำเงนิ ได้มากข้ึนและมีอัตราการได้รบั บาดเจ็บน้อยลง ในสหรฐั อเมรกิ า
มีพลเมืองท่ีมีระดับความยากจนน้อยลง
148

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

เออรเ์ นสท์ ชาคเคิลตัน (Ernest Shackleton) นักส�ำรวจ
ชาวอังกฤษในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 เคยกล่าวไวว้ า่ “การ
มองโลกในแงด่ ีคือความกลา้ หาญทางจรยิ ธรรมที่แท้จรงิ ”
ดังน้ันเเล้ว การมองโลกในแง่ดีและความกล้าหาญ คือ
คุณสมบัติท่ีจ�ำเป็นมากท่ีสุดในตอนนี้ เม่ือเทียบกับช่วง
เวลาที่เคยเป็นมาในอดีต

ไม่ว่าจะเป็นการเพิ่มจุดเเข็งให้กับระเบียบการด้านความ
ปลอดภัยหลังจากการโจมตีของผู้ก่อการรา้ ยในวันที่ 11
กันยายน การป้องกันภาวะซึมเศร้าระดับท่ัวโลกหลัง
จากวกิ ฤตการเงนิ ปี 2008 หรอื วกิ ฤติที่ผ่านมากับความ
พ ย า ย า ม จ า ก ห ล า ย ฝ่ า ย ที่ ช่ ว ย ท� ำ ห น้ า ท่ี พั ฒ น า ค ว า ม
ปลอดภัยและสรา้ งสังคมที่ยืดหยุ่นเเละเตรยี มพรอ้ มมาก
ข้ึนในการรบั มือทุกสถานการณ์

…

ในขณะท่ีโลกเช่อื มโยงกนั มากข้นึ การไหลเวยี นของขอ้ มลู ทนุ และผคู้ นจากพ้นื ที่ต่างๆ
ยงิ่ ตอ้ งพ่งึ พาซ่งึ กนั และกนั เพ่อื ผลลพั ธเ์ ชงิ บวกสำ� หรบั เราเองในเชงิ ปจั เจกบคุ คลและ
เพม่ิ ความเขม้ เเขง็ ให้ชุมชนโลก และในชว่ งเวลาน้ีท่ีพลวตั ของอ�ำนาจอยใู่ นสภาวะการ
เปลี่ยนแปลงอย่างต่อเน่ือง ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียยิ่งมีโอกาสตัดสินใจก�ำหนดรูปแบบ
ภมู ิรฐั ศาสตรใ์ นลักษณะของความรว่ มมือ - มากกวา่ แข่งขันกัน

ที่มา: รายงานเรื่อง The Global Risks รายงานเรื่อง Shaping a ที่มาภาพ:
รายงานเรื่อง The future is not Report 2020 จาก World Multiconceptual World 2020 World Economic Forum
what it used to be: Thoughts on Economic Forum จาก World Economic Forum
the shape of the next normal
จาก McKinsey Company

149

เจาะเทรนด์โลก 2021 โดย TCDC

CORE IDEA : SOCIAL & CULTURE

TSHYSINTKEIMNSG

ขอตอ้ นรับทุกคนเขา้ สู่ “ยคุ แห่งระบบ”

150 หมวดหมู่ การเมอื ง / สังคม / การออกแบบ