คู่มือจัดการความรู้ surathani RDU province

240

3.6 บทสรปุ /ข้อเสนอแนะ เพื่อการพัฒนา/ต่อยอด

ระดับโรงพยาบาล

ปัญหา อปุ สรรค ขอ้ เสนอแนะ/แนวทางแก้ไข

1.ความตระหนกั ของบคุ ลากร 1.ควรมีการจดั อบรมสรา้ งความตระหนักในการสั่งใชย้ าของบุคลากรทาง

ทางการแพทยผ์ ู้ใช้ยา การแพทย์

2.การสนบั สนนุ ทรัพยากรใน 2. ควรมีการสนับสนนุ งบประมาณ เพื่ออำนวยตอ่ การดำเนินตามนโยบาย

การดำเนนิ การ RDU โรงพยาบาลส่งเสรมิ การใช้อย่างสมเหตุผล

ระดบั ชุมชน

ขอ้ จำกดั แนวทางพัฒนากลไก

1 ร้านชำ: จำหน่วยยาเกนิ 1 การอบรมผู้ประกอบการ ตรวจสอบเฝ้าระวัง ควบคุมการกระจายยาและ
ขอบเขตของกฎหมาย ผลติ ภณั ฑส์ ุขภาพท่ีไมป่ ลอดภยั
2 เครอื ข่ายชุมชนมกี ารสำรวจยาที่หา้ มจำหน่าย
3 จัดทำโครงการร้านชำสขี าว

4. ปจั จยั แห่งความสำเร็จ
1. คณะกรรมการพฒั นาคุณภาพชีวิตระดับตำบล (พชต.)
2. รพ.สต.เปน็ พเ่ี ล้ียง
3. อสม. มีความเข้มแข็ง
4. องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เทศบาลตำบลพรุพี และกำนัน ผู้ใหญ่บา้ นใหค้ วามรว่ มมือและ
สนบั สนนุ งบประมาณในการดำเนนิ งานคมุ้ ครองผ้บู ริโภค
5. ภาคีเครอื ข่ายมสี ว่ นรว่ มและใหก้ ารสนบั สนุน

5. ส่ิงที่ได้เรยี นรจู้ ากการดำเนินงาน
การจัดตงั้ ศูนย์แจ้งเตือนภัย รพ.สต.พรุพี ในปี 2565 มีการดำเนินงานมาอย่างต่อเน่ืองมีบทบาทสำคัญ

ดังน้ี
เป็นหเู ป็นตา เฝ้าระวังการกระทำท่ีเป็นความเสย่ี งชุมชน เชน่ ขอตัวอย่าง ผลติ ภณั ฑท์ เี่ ช่ือวา่ ไม่
ปลอดภยั ตรวจสอบฉลากและแหล่งท่ีมี หากพบสิง่ ผิดปกติ จะรีบรายงานเจา้ หนา้ ที่ รพสต.ทนั ที
เป็นปากเป็นเสียง จดั ต้ังศูนย์เตือนภยั เฝ้าระวังและรับข้อร้องเรยี นผลิตภัณฑส์ ุขภาพ
เตือนภัยในชมุ ชนหากพบผลิตภัณฑ์สขุ ภาพที่ไม่ปลอดภยั บอกเรอ่ื งดีดี มปี ระโยชน์ใหก้ บั ชุมชน
เป็นแขนเปน็ ขา ใช้เครอ่ื งมือหรือชดุ ทดสอบอย่างง่าย ของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ตรวจสอบ
ผลิตภัณฑ์สุขภาพทน่ี า่ สงสยั และส่งตรวจยืนยนั ท่ีศนู ย์วทิ ยาศาสตร์การแพทย์

6. บทสรุป/ข้อเสนอแนะ เพ่ือการพัฒนา/ต่อยอด
ความมนั่ คงของระบบงานค้มุ ครองผบู้ รโิ ภค คือ พรบ.และกฎระเบียบที่เก่ียวข้อง โดยใหห้ น่วยงาน

ราชการทต่ี รวจพบสินค้าไมป่ ลอดภยั ต้องแจ้งข้อมูลให้ประชาชนทราบโดยเรว็ ท่ีสดุ เช่น กรมวทิ ย์ with you
ของ กรมวทิ ยาศาสตร์การแพทย์

ภาคผนวก
แผนการดำเนนิ งานค้มุ ครองผ้บู รโิ ภค รพ.สต.พรพุ ี ปงี บประมาณ 2565

ที่ กิจกรรม เปา้ หมาย ไตรมาศ 1

1 เกบ็ ตวั อยา่ งอาหารสดตรวจ ต.ค พ.ย ธ.ค ม.ค
สารปนเปอื้ น (mobile
unit/test kit) 1
สารเรง่ เน้อื แดง 2
สารบอแรกซ์ 1
สารฟอกขาว -
สารกันรา 2
ฟอร์มาลิน 2
ยาฆ่าแมลง 1
สารโพลา่ รใ์ นนำ้ มนั ทอดซำ้ -
ไอโอเดีนในเกลือบรโิ ภค1 2
Coliform ในน้ำและน้ำแขง็

2 การตรวจฉลากในสถานที่
จำหน่ายผลิตภณั ฑส์ ุขภาพ
จำนวนรา้ นค้า/รา้ นชำ/มิน

แผนการดำเนนิ งานคมุ้ ครองผูบ้ รโิ ภค รพ.สต.พรพุ ี ปีงบประมาณ 2565

241

ระยะเวลาดำเนนิ การ หมาย
เหตุ
ไตรมาศ 2 ไตรมาศ 3 ไตรมาศ 4

ค ก.พ ม.ี ค เม.ย พ.ค ม.ิ ย ก.ค ส.ค ก.ย

1 ผา่ น
2 ผา่ น
1 ผ่าน
-
2 ผ่าน
2 ผา่ น
1 ผา่ น
-
11 ผา่ น 1

ที่ กิจกรรม เปา้ หมาย ไตรมาศ 1
ต.ค พ.ย ธ.ค
ม.

2 การตรวจฉลากในสถานที่
จำหน่ายผลติ ภณั ฑ์สขุ ภาพ

จำนวนร้านคา้ /ร้านชำ/มนิ ิ 12
มาร์ท/ซูเปอรส์ โตร์/ตลาดสด/
ถนนคนเดิน/ร้านค้าแผงลอย/
รถเร่ท่ีตรวจสอบ

จำนวนฉลากอาหาร

จำนวนฉลากยาทต่ี รวจในรา้ น
จำนวนฉลากเคร่ืองสำอางท่ี
ตรวจสอบในร้าน

อื่นๆ

3 ศนู ย์แจง้ เตือนภยั รพ.สต.พรุพี/ 1
การจัดการเรื่องรอ้ งเรียน

4 อย.นอ้ ย
- จำนวนโรงเรียนทเ่ี ขา้ ร่วม 20
กจิ กรรม

- กิจกรรมอน่ื ๆทีด่ ำเนินการ

5 อสม.ตำบลพรุพี 30

- จำนวนอสม.ที่เขา้ รว่ ม
กจิ กรรม

242

ระยะเวลาดำเนนิ การ หมาย
เหตุ
ไตรมาศ 2 ไตรมาศ 3 ไตรมาศ 4

.ค ก.พ มี.ค เม.ย พ.ค ม.ิ ย ก.ค ส.ค ก.ย

85 ผา่ น 12

1
10

10

- กิจกรรมอืน่ ๆทีด่ ำเนนิ การ

6 การเผยแพรป่ ระชาสมั พนั ธ์ Facbook

ความรู้ คบส. Line

เอกสาร/สงิ่ พมิ พเ์ ผยแพร่

จัดกิจกรรมรณรงค์/จัดนเิ ทศ

การ

จดั อบรมความรู้

แผนการดำเนนิ งานคมุ้ ครองผ้บู รโิ ภค รพ.สต.พรุพี ปงี บประมาณ 2565

ที่ กิจกรรม เปา้ หมาย ไตรมาศ 1
ต.ค พ.ย ธ.ค
ม.

7 RDU Communnity

การเฝ้าระวังความปลอดภยั 3
ด้านยาเชงิ รกุ ในชมุ ชน

การสรา้ งกระบวนการมีสว่ น
รว่ มจากทกุ ภาคส่วนเพื่อการใช้
ยาอยา่ งสมเหตสุ มผล

การสง่ เสริมการใช้ยาอย่าง 1
สมเหตสุ มผลในภาคเอกชน

8 การดำเนินงานคุม้ ครอง
ผบู้ ริโภคในรพ.สต.

ประเมินงานคบส.ตามเกณฑ์ 17 คะแนน
รพ.สต.ติดดาว เตมิ 17 คะแนน

243
//

ระยะเวลาดำเนินการ

ไตรมาศ 2 ไตรมาศ 3 ไตรมาศ 4 หมายเหตุ
ก.ค ส.ค ก.ย
.ค ก.พ ม.ี ค เม.ย พ.ค ม.ิ ย

//

78
คะแนน

244

ปจั จัยแหง่ ความสำเร็จ
1. ผู้บรหิ ารใหค้ วามสำคัญและสนับสนุนการดำเนนิ งาน

2. ความสำเร็จและความภาคภมู ใิ จ เครือข่าย อย.น้อย และอสม.ตำบลพรุพี

2.1 โครงการมาตรฐานสถานประกอบการ สะอาด ปลอดภัย ป้องกนั โรคโควิด-19 ตำบลพรุพี อำเภอ
บ้านนาสาร จังหวดั สรุ าษฎร์ธานี มีผ้ปู ระกอบการรา้ นอาหารท่ีเข้าร่วมโครงการท้ังหมด 5 ร้าน ผา่ นเกณฑ์
ทัง้ หมด 5 ร้าน คดิ เปน็ ร้อยละ 100

245

ร้านอาหารทจ่ี ำหน่ายอาหารท่ีเปดิ ใหบ้ รกิ ารแก่ผู้เลอื กอาหารสำหรับนำไปบริโภคท่บี ้านหรือน่งั รบั ประทาน
ภายในรา้ น จงึ มีความเสี่ยงจากการสมั ผสั สถานที่ อปุ กรณ์ร่วมกนั และขณะพูดคยุ ระหวา่ งใช้บรกิ าร จึงมี
แนวทางปฏบิ ตั ิสำหรบั ผูป้ ระกอบการผู้สัมผัสอาหาร หรือผใู้ ห้บรกิ าร และผู้ซื้อ/ผู้บริโรค/ผู้ใช้บรกิ ารตรม
แนวทางปฏิบัตดิ ้านสาธารณสุขกรมอนามัย เพื่อป้องกนั การแพร่ระบาดของเช้ือไวรัสโคโรนา 2019 สำหรับ
รา้ นอาหาร
2.2 กจิ กรรมตรวจคัดกรองโรคโควดิ -19 ตลาดนัดพรุพี ในช่วงสถานการณ์ โควดิ -19

2.3 กจิ กรรมเกบ็ ตัวอย่างอาหารตลาดพรุพเี พื่อสง่ ตรวจวิเคราะหส์ ารปนเป้ือนในอาหาร Mobile Unit For
Food Safety

246
2.3 กิจกรรมเก็บตวั อย่างอาหารตลาดพรุพีเพ่ือส่งตรวจวิเคราะห์สารปนเป้อื นในอาหาร Mobile Unit For
Food Safety

โรงพยาบส่งเสริมสขุ ภาพตำบลพรพุ ี ร่วมกบั อสม.ตำบลพรุพี เก็บตวั อยา่ งอาหารสง่ ตรวจ ท้ังหมด 7
ตวั อยา่ ง ประกอบดว้ ย 1.ผกั และผลไม้ 1 ตวั อย่าง ผลการตรวจไมพ่ บยาฆ่าแมลง 2.ถ่วั งอก และหน่อไมด้ อง
จำนวน 2 ตวั อย่าง ผลการตรวจไม่พบสารฟอกขาว 3.หมูเนื้อแดง จำนวน 1 ตวั อยา่ ง ผลการตรวจไม่พบสารเรง่
เน้อื แดง 4.หมึกและปลาททู ะเล จำนวน 2 ตวั อยา่ ง ผลการตรวจไม่พบสารฟอร์มลิน ซึ่งการเก็บตัวอย่างอาหาร
ส่งตรวจทางโรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพตำบลพรพุ ี ร่วมกับอสม.ตำบลพรุพีได้ดำเนนิ การตรวจทกุ ปี เพื่อความ
ปลอดภัยสำหรับผู้มาจ่ายตลาด
2.4 โครงการคุ้มครองผบู้ ริโภค ใสใจผู้ประกอบ ปีงบประมาณ 2564-2565

กิจกรรมลงพื้นทต่ี รวจร้านอาหารและแผงลอยในเขตพื้นที่รับผิดชอบ จำนวน 15 ร้าน ผลการลงพ้นื ท่ี
ตรวจจำนวน 2 ครัง้ พบร้านอาหารและแผงลอยท่ีผา่ นมาตรฐานจำนวน 8 ร้าน ไดด้ ำเนินการมอบปา้ ย
รา้ นอาหารสะอาด รสชาติอร่อย Clean Food Good Taste สว่ นรา้ นอาหารและแผงลอยท่ีไมผ่ า่ นเกณฑ์การ
ประเมนิ ทมี งานคุ้มครองผบู้ ริโภคได้ใหค้ ำแนะนำและประเมินใหมใ่ นรอบต่อไป

- กิจกรรมลงพน้ื ท่ตี รวจรา้ นชำ พบมีรา้ นชำท้ังหมด 10 รา้ น โรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพตำบลพรุพี
รา่ มกบั อสม.ตำบลพรุพี ลงพนื้ ทคี่ รงั้ ท่ี 1 พบรา้ นชำที่ขายยาปฏิชีวนะ 2 ร้าน คิดเปน็ ร้อยละ 20 ไดด้ ำเนนิ การ
ให้คำแนะนำเก่ยี วกับการขายยาสามญั ประจำบ้าน แทนการขายยาปฏิชวี นะ ยาอันตราย และยาต้องห้าม และ
ไดม้ อบสตกิ เกอรย์ าสามญั ประจำบา้ นทสี่ ามารถขายไดใ้ นร้านชำ และมอบเกียรติให้ร้านชำท่ีผา่ นเกณฑ์ประเมนิ
รา้ นชำสขี าว จำนวน 8 รา้ น

247

2.5 กิจกรรมการเยีย่ มบ้าน มีติดตามเยยี่ มบ้านโดยทมี สหสาขาวชิ าชีพโรงพยาบาลบา้ นนาสาร ประกอบด้วย
แพทย์ เภสัชกร พยาบาล แพทยแ์ ผนไทย กายภาพ และนกั โภชนาการ โดยมแี นวทางการเยย่ี มบา้ นเพื่อคน้ หา
ปญั หาทเ่ี กีย่ วกบั ยา (drug related problems, DRPs) และแนวทางการแกไ้ ขปญั หา และสง่ ตอ่ ข้อมลู กรณีที่
พบปัญหาจาการใช้ยาเพื่อตดิ ตามอาการของผู้ป่วย โดยมีแนวทางปฏิบัตใิ นการเลือกกลุ่มผู้ปว่ ยทอ่ี อกเย่ยี มบ้าน
เพ่อื ให้ผูป้ ่วยได้รับการดูแลต่ออย่างเนื่องแบบองค์รวมท่ีตรงตามปญั หา และความต้องการของผปู้ ่วยและผู้ดูแล
โดยทีมสหวชิ าชีพของโรงพยาบาลบ้านนาสาร รพ.สต.พรุพี และเครือข่ายในชุมชน

ปญั หาและอุปสรรคในการดำเนนิ งาน : เนือ่ งดว้ ยสถานการณ์ โรคโควดิ -19 ทำให้การดำเนินงานคมุ้ ครอง
ผบู้ ริโภคชะลอไปเกือบ 2 ปี และได้กลบั มาดำเนินการใหม่ในชว่ งกลางปี 2565 ทำให้ผลงานอยใู่ นช่วง พ.ศ.
2561-พ.ศ.2565

248

ผลการดำเนนิ งานศูนย์แจ้งเตือนภัยสุขภาพในชุมชน
รพ.สต. พนม อำเภอ พนม

ขอ้ มูลท่ัวไป
โรงพยาบาลสง่ เสรมิ สุขภาพตำบลพนม เปิดใหบ้ ริการประชาชนคร้ังแรก เมือ่ วันที่ 2 สงิ หาคม 2514

โดยใช้ชื่อว่า “สถานีอนามัยอำเภอพนม”และได้ให้บริการประชาชนมาจนกระทั้ง ปี พ.ศ. 2552 จึงได้รับ
การงบประมาณสนับสนุนในการต่อเติมตัวอาคารชั้นล่าง และยกฐานะเป็นโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล
เมื่อปีงบประมาณ 2554

ตำบลพนม ตั้งอยู่ตอนกลางของอำเภอพนม เป็นที่ตั้งของที่ว่าการอำเภอพนม อยู่ห่างจากตัว
จังหวัดสุราษฎร์ธานี 80 กิโลเมตร มีพื้นที่ประมาณ 1,160 ตารางกิโลเมตร ประกอบด้วย 13 หมู่บ้าน สามารถ
แบ่งพนื้ ทีต่ ามลักษณะการปกครองสว่ นท้องถิ่นได้เปน็ 2 เขต คอื เขตรับผิดชอบของเทศบาลตำบลพนม ในพ้ืนท่ี
หมู่ที่ 1, 2, 3, 13 และเขตรับผิดชอบขององค์การบริหารส่วนตำบลพนมในพื้นที่ หมู่ที่ 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10,
11, 12 โดยเขตรับผดิ ชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลพนม จำนวน 7 หมูบ่ ้าน คอื หมูท่ ่ี 1, 6, 7, 8,
9, 10, 12 มีจำนวนหลงั คาเรือนในพื้นท่ีรับผิดชอบ จำนวน 1,125 หลังคาเรือน ประชากร 4,563 คน มี อสม.
ในเขตรับผิดชอบ จำนวน 84 คน และมี อสม. ผ่านการอบรม อสม.นักวิทย์ เม่ือปี 2564 จำนวน 64 คน

หมู่ที่ ช่ือหมบู่ า้ น เขตปกครองทอ้ งถิน่ หลงั คาเรอื น

1 บ้านพทิ ักษ์พัฒนา เทศบาลตำบล อบต. 420
6 บา้ นลกู เดอื น 75
7 บา้ นแสนสขุ ประชารักษ์ / 154
8 บา้ นเชีย่ วหมอน 144
9 บา้ นใหญ่ / 108
10 บ้านสาคล่ี 133
12 บา้ นบางนิล / 39
1,125
รวม /
จำนวน
สถานประกอบการณ์ในเขตพ้ืนทีร่ บั ผิดชอบ / 1
21
ประเภท / 32
ร้านอาหาร (รา้ น) 2
แผงลอยจำหนา่ ยอาหาร / 1
รา้ นขายของชำ 2
โรงผลติ นำ้ ดม่ื 16 2
ตลาดสด 3
รา้ นขายยา
ปม้ั นำ้ มนั
คลนิ ิกทางการแพทย์และการพยาบาล

249
การจดั ตัง้ ศนู ยแ์ จ้งเตอื นภยั เฝ้าระวังและรับร้องเรยี นผลิตภณั ฑ์สขุ ภาพโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล
พนม
ผลการประเมินตนเอง

แนวทางการดำเนนิ งานของศูนยแ์ จ้งเตือนภยั แบง่ เปน็ 2 ประเภท
1. การให้บริการเชิงรับ จัดตั้งศูนย์แจ้งเตือนภัยเฝ้าระวังและรับร้องเรียนผลิตภัณฑ์สุขภาพ ณ

โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลพนมโดย มีห้องปฏิบัติการ มีอุปกรณ์ชุดทดสอบ พร้อมใช้งาน มีเจ้าหน้าท่ี
ให้บริการประจำศูนย์ (เปิดให้บริการทุกวันจันทร์-ศุกร์) บริการตรวจสอบผลติ ภัณฑ์ที่ประชาชนให้ความสนใจ
นำมาตรวจสอบโดยใช้ชุดทดสอบอย่างง่าย พร้อมทั้งแนะนำการตรวจสอบความปลอดภัยเบื้องต้นของ
ผลติ ภณั ฑ์ ได้แกก่ ารตรวจสอบฉลากและเลขสารระบบอาหาร

250
2. การให้บริการเชิงรุก การลงพื้นที่เพื่อสำรวจสถานประกอบการ ร้านอาหาร/แผงลอยจำหน่าย
อาหาร/ร้านขายของชำ/ตลาดสด เพื่อจัดทำฐานข้อมูลที่เป็นปัจจุบัน มีการประชาสัมพันธ์ให้ความรู้ด้านการ
คุ้มครองผู้บริโภคโดยใช้สื่อ แผ่นพับ โปสเตอร์ การเยี่ยมบ้านผู้สูงอายุ การถ่ายทอดความรู้สู่กลุ่ม อย.น้อย ใน
โรงเรียน และการเดินรณรงค์ประชาสัมพันธ์ในพื้นที่ เพื่อให้ผู้ประกอบการและประชาชนมีความรู้ และเข้าใจ
กระบวนการทำงานของศูนย์แจ้งเตือนภัยฯ ตลอดจนให้ประชนชนสามารถนำความรู้ไปแนะนำผู้อื่นได้ โดย
กิจกรรมดังกล่าวจะได้รับการสนับสนุนงบประมาณจาก องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และได้รับความร่วมมือ
จากแกนนำชมุ ชนในทกุ หม่บู ้าน

ช่อื โครงการ จำนวนเงิน หนว่ ยงานท่ี 251
11,800 บาท สนบั สนุน หมายเหตุ
โครงการร้านชำมาตรฐานผู้ประกอบการมี ดำเนนิ การเสรจ็ ส้นิ
ความรู้สกู่ ารบรโิ ภคอยา่ งปลอดภยั ปี 2565 อบต.พนม
โครงการพฒั นาศกั ยภาพ อสม.นกั วิทย์ จติ
อาสาคุ้มครองผูบ้ ริโภค ปี 2565 50,200 บาท เทศบาล ต.พนม อยู่ระหวา่ ง
กำลงั ดำเนินการ

ผู้นำชุมชนและภาคีเครือข่ายมีส่วนร่วมในการ เฝ้าระวัง และร่วมดำเนินงานในการลงพื้นที่สำรวจ
รา้ นขายของชำในพน้ื ท่ตี นเอง มีการประชาสมั พนั ธผ์ า่ นเสยี งตามสาย “หากประชาชนพบผลิตภัณฑ์สขุ ภาพ ยา
สมุนไพร ยาลูกกลอน ยาชุด จำหน่ายทีไ่ ม่ทราบวา่ มีความปลอดภัยหรือไม่จำหน่ายอยู่ในพื้นท่ี ให้แจ้งผ่าน อส
ม.ในเขตรับผิดชอบ เพื่อทำการตรวจตรวจสอบผลิตภัณฑ์นั้นๆ ทั้งนี้ให้นำผลิตภัณฑ์ทีต่ ้องการตรวจสอบมารบั
การตรวจสอบที่ศนู ยฯ์ ประจำ รพ.สต.พนม หรือ นำมาตรวจสอบเมือ่ ทีม อสม.นักวิทยอ์ อกหน่วยบริการเชิงรกุ
ในที่ประชุมหมู่บ้าน โดยการออกหน่วยแต่ละครั้งจะมีการประชาสัมพันธ์ผ่านผนู้ ำชุมชน ซงึ่ ส่วนใหญ่จะตรงกับ
วนั ประชุมประจำเดือนของหมู่บา้ น หากตรวจผลติ ภณั ฑ์แล้วพบว่าไม่ปลอดภยั จะมีการสง่ ต่อผลิตภณั ฑ์น้ัน ไป
ตรวจสอบอกี คร้ังเพื่อยนื ยันผล ณ ศูนยว์ ิทยาศาสตร์การแพทย์ท่ี 11 สรุ าษฎร์ธานี และมกี ารแจ้งเตือนในระบบ
สารสนเทศ กรมวทิ ย์ With You

252

ผลลัพธก์ ารดำเนินงานตรวจสารปนเปอื้ นใน อาหาร ยา เครื่องสำอาง ในพืน้ ท่ี ปี 2565

ลำดับ สารปนเปอ้ื นในอาหาร จำนวนทสี่ ำรวจ ผลการตรวจสอบ

ปลอดภยั

ตวั อย่าง ร้อยละ

1. บอแรกซ์ 5 5 100
2. ฟอร์มาลีน 5
3. สารฟอกขาว 5 5 100
4. สารกนั รา 5
5. ไอโอดีน 58 5 100
78
รวม 5 100

58 58

78 100

ลำดับ ยา จำนวนท่ีสำรวจ ผลการตรวจสอบ

ปลอดภยั

ตวั อยา่ ง รอ้ ยละ

1. สเตยี รอยดใ์ นยาแผนโบราณ 20 19 95

ลำดบั เคร่ืองสำอาง จำนวนที่สำรวจ ผลการตรวจสอบ

1. ไฮโดรควิโนน 10 ปลอดภยั
2. กรดเรทิโนอิก 10
3. ปรอท 10 ตัวอย่าง รอ้ ยละ
30
รวม 10 100

10 100

10 100

30 100

มีการส่งต่อเพื่อตรวจยืนยัน การพบสารสเตียรอยด์ในยาสมุนไพร จำนวน 1 รายการ “เครื่องดื่ม
สมุนไพรเถาวัลย์เปรียงผสมเห็ดหลินจือ”ตราช้างทอง ตรวจพบโดย อสม หมู่ที่ 1 ต.พนม อสม.ให้ข้อมูลว่ามี
ตัวแทนจำหน่ายนำมาขายในพื้นที่ ในราคาขวดละ 300 บาท อวดอ้างสรรพคุณว่า ทานแล้วหายปวดเมื่อย
ชาวบ้านในละแวกนั้นซ้ือทานการหลายคน สอบถามจากชาวบา้ นพบวา่ อาการปวดหายจรงิ ๆ จึงมีการส่ังซ้ือมา
ใช้ในปริมาณมาก อสม.จึงขอเอามาตรวจด้วยชุดทดสอบที่ รพ.สต.เมื่อตรวจแล้วพบผลบวก จึงประสาน รพ.
พนม และ สสอ.พนม เพือ่ ขอส่งตรวจยืนยันท่ี ศนู ยว์ ิทยาศาสตร์การแพทย์ที่ 11 สรุ าษฎร์ธานี ในสัปดาห์ต่อมา
ได้รับหนังสือยืนยันจากศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ที่ 11 สุราษฎร์ธานี ว่าผลิตภัณฑ์ดังกล่าวมีการปนเปื้อน
ของสารสเตียรอยด์จริง จึงได้แจ้งเตือนผ่านผู้นำชุมชนและ อสม.ในพื้นที่ เพื่อหาวิธีการ ไม่ให้มีการลักลอบ
จำหน่ายผลติ ภณั ฑท์ ่ไี มป่ ลอดภัยในชมุ ชนต่อไป

253

นอกจากนี้ รพ.สต.พนม ยังมี นวัตกรรม ร้านชำสีขาว จัดทำขึ้นในรูปแบบของ คิว อาร์ โค๊ด ขนาด
เทา่ กระดาษ A4 ติดไว้ท่ีหน้าร้านขายของชำทกุ ร้านเพ่ือให้ อสม.ใช้ในการสแกนส่งข้อมูลผลการสำรวจสินค้าท่ี
จำหน่ายในร้านขายของชำอีกทั้งยังเป็นการเก็บบันทึกข้อมูลการดำเนินงานของ อสม.เพื่อความสะดวกในการ
นำข้อมูลมาวิเคราะห์ ปรับปรงุ และติดตามผลการดำเนนิ งาน

254

ผลการดำเนินงานศนู ยแ์ จ้งเตือนภัยสขุ ภาพในชุมชน
รพ.สต. พระแสง อำเภอ พระแสง

1. การบริหารองค์กรเพอื่ ขับเคลือ่ นศูนยแ์ จ้งเตอื นภัยสุขภาพในชมุ ชน
1.1 การนำองคก์ ร
มีการจัดตั้งคณะกรรมการดำเนินงาน RDU community ของอำเภอพระแสงกำหนด

ผู้รับผิดชอบโดยมี ผอ.รพ.พระแสง สำนักงานสาธารณสุขอำเภอ ผอ.รพ.สต./ผู้รับผิดชอบงาน RDU
community ในแต่ละรพ.สต. ผู้รับผิดชอบงาน RDU community ของรพ.พระแสงกำหนดให้คณะกรรมการ
ประกอบด้วย ผอ.รพ.พระแสง สำนักงานสาธารณสุขอำเภอ ผอ.รพ.สต./ผู้รับผิดชอบงาน RDU community
ในแต่ละรพ.สต. และผู้รับผิดชอบงาน RDU community ของรพ.พระแสงมีการจัดตั้งคณะกรรมการ
ดำเนินงาน RDU community ของอำเภอพระแสงกำหนดผู้รับผิดชอบโดยมี ผอ.รพ.พระแสง สำนักงาน
สาธารณสุขอำเภอ ผอ.รพ.สต./ผู้รับผิดชอบงาน RDU community ในแต่ละรพ.สต. ผู้รับผิดชอบงาน RDU
community ของรพ.พระแสงกำหนดให้คณะกรรมการประกอบด้วย ผอ.รพ.พระแสง สำนักงานสาธารณสุข
อำเภอ ผอ.รพ.สต./ผู้รับผิดชอบงาน RDU community ในแต่ละรพ.สต. และผู้รับผิดชอบงาน RDU
community ของรพ.พระแสง

กำหนดหน้าที่รับผิดชอบหลักของคณะกรรมการ จัดทำคู่มือแนวทางการดำเนินงานและ
แผนปฏิบัติการ RDU community ในเครือข่ายอำเภอพระแสง เสนอรายชื่อคณะกรรมการในที่ประชุม
คณะกรรมการบริหารเครือข่ายบริการสุขภาพอำเภอ (คบสอ.) และเสนอแนวทางการปฏิบัติงานและแผนการ
ดำเนนิ งาน RDU community เขา้ สู่ท่ีประชุมคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชวี ิตระดบั อำเภอ (พชอ.)

1.2 การวางแผนเชิงยุทธศาสตร์
มีการวางแผนการดำเนนิ งานเพื่อส่งเสรมิ การใช้ยาอย่างสมเหตุผลในชุมชนของอำเภอพระแสง

ให้ครอบคลุม 3 กิจกรรมหลัก คือ การเฝ้าระวังความปลอดภัยด้านยาในหน่วยบริการสุขภาพ (Proactive
Hospital based Surveillance) การเฝ้าระวังความปลอดภัยด้านยาเชิงรุกในชุมชน (Active Community
based Surveillance) และการสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วนเพื่อการใช้ยาอย่างสมเหตุผล
(Community Participation) โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อให้เครือข่ายโรงพยาบาลพระแสงและชุมชนมีระบบเฝ้า
ระวังความปลอดภัยด้านยาที่สามารถนำมาใช้ได้จริง สามารถตรวจพบปัญหาการใช้ยาและสามารถนำมา
แก้ปญั หาไดท้ ันถว่ งที และทุกภาคส่วนมีสว่ นรว่ มในการพฒั นาการใชย้ าอยา่ งสมเหตผุ ล

1.3 ระบบข้อมลู สารสนเทศ
มกี ารตดิ ตอ่ สื่อสารกระจายขา่ วรวมทัง่ แลกเปลีย่ นข้อมลู ตา่ งๆ ผา่ นทาง Group line

2. แนวทางการดำเนินงานและผลงานภาพรวม
2.1 ปจั จยั พื้นฐานในการบรหิ ารงานหรือโครงการ
- ผู้ปฏิบตั งิ านมคี วามพร้อมและมีความเขา้ ใจในกระบวนการการดำเนนิ งานท่ีถูกตอ้ ง
- อสม.มคี วามรอบรู้และเข้าใจในกระบวนการเฝา้ ระวังผลติ ภัณฑต์ า่ งๆทางสุขภาพในชุมชน
- การมสี ว่ นร่วมของภาคเี ครือข่ายในชมุ ชน
2.2 ผลงานทแี่ สดงถึงความสำเร็จของการดำเนินงาน

255

- ประชาชนมีความเข้าใจและรับรู้ถึงผลข้างเคยี งของการใชผ้ ลิตภณั ฑท์ างสุขภาพที่ไม่ได้
มาตรฐาน

- กลมุ่ ผนู้ ำชุมชนและกลมุ่ ตวั แทนร้านชำมีความตนื่ ตัวในอันตรายของผลิตภณั ฑท์ ่ีไมไ่ ด้
มาตรฐาน

2.3 ความยงั่ ยืนของการดำเนินงาน
- การสร้างเครือข่ายเฝา้ ระวังในชุมชน
- มกี ารตดิ ตามการดำเนินงานอย่างต่อเน่ือง
- มีการกำหนดขอ้ ตกลงร่วมกันโดยชุมชนในการเฝา้ ระวังผลิตภัณฑท์ างสขภาพต่างๆ

3. ผลงานเดน่ ทเ่ี ปน็ แบบอยา่ ง
3.1 การวางแผนการดำเนนิ งาน การคน้ หาปญั หา
- จดั ทำแบบฟอรม์ สำรวจปญั หาการขายยาไม่เหมาะสมในร้านขายของชำ
- เจ้าหน้าท่รี พ.สต. /อสม.สำรวจและบนั ทึกการขายยาไมเ่ หมาะสมในร้านขายของชำ
- ประชาสัมพนั ธก์ ารเฝ้าระวังผลิตภัณฑ์ทางสุขภาพต่างๆในเวทีประชุมหมู่บา้ น รวมทั้ง

แลกเปลี่ยนรบั ฟังปัญหาท่ีพบในชุมชน
- รวบรวมข้อมลู ปญั หาการจำหน่ายยาและผลติ ภัณฑ์สขุ ภาพในรา้ นขายของชำไม่เหมาะสม
- วิเคราะหแ์ ละสรุปประเด็นปัญหาการจำหนา่ ยยาและผลิตภณั ฑ์สุขภาพในร้านขายของชำไม่

เหมาะสม
3.2 แนวทางการดำเนินงานและผลลัพธ์ท่เี กดิ ข้ึน
- รพ.สต. มกี ารจดั ตั้งศนู ยแ์ จง้ เตอื นภัย
- เจ้าหนา้ ทีร่ ่วมกับอสม. ผนู้ ำชมุ ชน ลงสุม่ ตรวจร้านชำตา่ งๆในชุมชน
3.3 ประโยชน์ที่ไดร้ บั (impact) ต่อหน่วยบรกิ าร/ชุมชน
- ประชาชนมีความตนื่ ตัวในเรื่องของผลติ ภัณฑ์ทางสขุ ภาพต่างๆท่ีไม่ผ่านมาตรฐาน
3.4 ปัจจัยแห่งความสำเรจ็
- การมีส่วนรว่ มของผู้นำชุมชน อสม. ประชาชนและกลมุ่ ตัวแทนร้านชำในชุมชน
3.5 ส่ิงทไี่ ด้เรียนรจู้ ากการดำเนินงาน
- ได้เรยี นรู้ถงึ การมีส่วนร่วมของชมุ ชน
- ไดร้ คู้ วามสนใจในกลมุ่ ผลิตภณั ฑท์ างสุขภาพตา่ งๆ ของคนในชมุ ชน
3.6 บทสรปุ /ข้อเสนอแนะ เพื่อการพัฒนา/ต่อยอด

4. ผลการประเมินตนเองตามเกณฑศ์ นู ย์แจง้ เตือนภัย

256

257

ผลการดำเนนิ งานศนู ยแ์ จง้ เตือนภัยสขุ ภาพในชุมชน
รพ.สต. เวียงสระ อำเภอ เวียงสระ

1. การบริหารองค์กรเพื่อขับเคลื่อนศูนยแ์ จง้ เตอื นภยั สขุ ภาพในชุมชน

1.1 การนำองคก์ ร

โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเวียงสระ เป็นหน่วยบริการปฐมภูมิ มีหน่วยบริการ ส่งต่อ

จำนวน 1 แห่ง คือ โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชเวียงสระ เป็นหน่วยงานภายใต้สังกัดกระทรวงสาธารณสุข

ทำหนา้ ทป่ี ระสาน รับสนองนโยบายสุขภาพในระดบั ชุมชนให้สอดคล้องกับนโยบายระดับจังหวัด เชื่อมโยงการ

ปฏิบัติงานบริการสุขภาพในพื้นที่ตำบลและองค์กรปกครองท้องถิ่น ให้บริการทางด้านวิชาการ การบังคับใช้

กฎหมายสาธารณสุขและกฎหมายอื่น ๆที่เกี่ยวข้อง เพื่อคุ้มครองผู้บริโภคและผลิตภัณฑ์ด้านสุขภาพ ส่งเสริม

พัฒนาความเข้มแข็งของชุมชน ปฏิบัติงานร่วมกับประชาคมท้องถิ่นในการพัฒนาสุขภาพ ทำหน้าที่ส่งเสริม

ควบคมุ ป้องกันโรค การให้บรกิ ารรักษาพยาบาลและการฟื้นฟสู ุขภาพให้แกป่ ระชาชน เสรมิ สร้างการพ่ึงตนเอง

ประชาชนมสี ว่ นร่วม คำนงึ ถึงคุณลักษณะคุณภาพของบริการปฐมภมู ิทเ่ี ขา้ ถงึ งา่ ย ผสมผสาน องคร์ วม ต่อเน่ือง

ตอบสนองปัญหาสุขภาพของพ้ืนท่ี มีการปรบั วิธกี ารทำงานตามหลักการเพื่อให้เหมาะกบั บุคคลและบริบทของ

พื้นที่โดยดำเนินการอย่างมีวิสัยทัศน์ ให้ความสำคัญกับเครือข่าย มุ่งเน้นที่ผู้รับบริการ เกิดองค์กรแห่งการ

เรียนรู้ เน้นการพัฒนานวัตกรรม สร้างผลลัพธ์ สร้างคุณค่า มองการพัฒนาทุกด้านเชิงระบบ อย่างมีคุณภาพ

เพื่อตอบสนองความต้องการและความคาดหวังของผู้รับ โดยเฉพาะผู้รับบริการ ที่จะได้รับ มอบสิ่งดี ๆ ได้รับ

ข้อมูลข่าวสารด้านสุขภาพที่ถูกต้อง โดยมองปัญหาอย่างเป็นระบบและองค์รวม ให้บริการแบบผสมผสาน

ต่อเน่อื งและครอบคลมุ

แนวทางการดำเนนิ งาน

มีการทำงานร่วมกันของคณะกรรมการสุขภาพอำเภอ(DHS) / คณะกรรมการพัฒนาคุณภาพ

ชวี ิตสขุ ระดบั ตำบล

การบริหารจดั การ การบรกิ าร

• มกี ารจัดทีมสขุ ภาพทีม่ คี ุณภาพ • -บรกิ ารองค์รวม ผสมผสานรายบุคคลและ

• สรา้ งการเรยี นรู้และแรงจูงใจของทมี ครอบครัว ดแู ลกลุ่มประชากร การประสาน
สขุ ภาพ เชื่อมโยงบรกิ าร

• มกี ารบรหิ ารงานอยา่ งเป็นระบบ • -ตรวจแนะนำร้านคา้ / ร้านชำ /ร้านจำหน่าย
เครอื่ งสำอาง และแจกเอกสารแผ่นพับ ยา อาหาร
• มกี ารจัดระบบเพ่ือสนับสนุนบรกิ ารดา้ น เสรมิ เครือ่ งสำอางอันตราย และรายชอื่
ต่าง ๆ เครอื่ งสำอางทป่ี ระกาศห้ามผลติ นำเข้าหรือขาย

วิชาการ การประเมนิ ผล

มีการพัฒนาด้านวิชาการและการพัฒนาบุคคลากร มีการประเมินตนเองของหน่วยบริการปฐมภูมิและ

สาธารณสุขอย่างต่อเนอ่ื ง ประเมนิ ผลการดำเนนิ งาน

1.3 การวางแผนเชงิ ยุทธศาสตร์

258
โรงพยาบาลสง่ เสริมสขุ ภาพตำบลเวียงสระกำหนดแผนยุทธศาสตร์ ซ่ึงประกอบด้วยเป้าประสงคเ์ ชงิ
ยุทธศาสตร์ (objectives) ตวั ชี้วดั ( Key Performance Indicators ) เป้าหมาย ( Target ) ระยะเวลาทจ่ี ะ
บรรลุเป้าประสงค์ และกลวธิ ี (initiatives) เพือ่ ใหบ้ รรลผุ ล ของแต่ละประเดน็ ยุทธศาสตร์ทีม่ ีความชดั เจนเป็น
รูปธรรม ทง้ั ในเชงิ ปรมิ าณและเชงิ คุณภาพ

ยทุ ธศาสตร์ของโรงพยาบาลส่งเสรมิ สุขภาพตำบลเวยี งสระ

เป้าประสงค์ ประเดน็ ยุทธศาสตร์ เป้าประสงคผ์ ลสัมฤทธิห์ ลกั

1. ดา้ น ยุทธศาสตรท์ ่ี 1 1. ผู้รบั บริการเขา้ ถึงบริการและได้รับการ
ผูร้ ับบริการ
พัฒนาระบบบริการรักษาพยาบาลให้มี บริการทแ่ี ละยารกั ษาโรคมีคุณภาพ
2. ดา้ นผู้
ให้บรกิ าร ความปลอดภยั และมคี ุณภาพอย่างต่อเนื่อง ปลอดภยั และพึงพอใจ
3. ด้านชมุ ชน
4. ด้านองค์กร 2. บรกิ ารเหมาะสม รวดเร็ว ปลอดภยั

ผู้รับบรกิ ารพึงพอใจ

3. โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเวยี งสระมี

ระบบบริการสขุ ภาพได้มาตรฐาน

ยุทธศาสตรท์ ่ี 2 1. ปัญหาและภัยสขุ ภาพคนไทยและต่างดา้ ว

พัฒนาการส่งเสรมิ สุขภาพ ป้องกนั โรค ลดลง

รักษาและฟน้ื ฟูสภาพ ตามกลุ่มวยั โดยการมี 2. ประชาชนเขา้ ถึงหลักประกันสขุ ภาพ

สว่ นรว่ มของภาคเี ครือข่าย 3. ประชาชนเข้าถึงข้อมูลขา่ วสารรวมทั้งคำ

บรรยายคณุ ภาพทถี่ ูกตอ้ งและเพยี งพอ

เกย่ี วกับสินค้าหรือบรกิ าร

ยุทธศาสตรท์ ี่ 3 1. ผลติ ภณั ฑส์ ขุ ภาพท่ไี ด้รบั การตรวจสอบได้

มีระบบการเฝ้าระวงั โรคและภัยสขุ ภาพแก่ มาตรฐานตามเกณฑ์ทีก่ ำหนด

ประชาชน 2. ครัวเรอื นมกี ารใชย้ าปลอดภยั

3. การโฆษณาผลิตภณั ฑ์สุขภาพทผี่ ดิ

กฎหมายไดร้ บั การจดั การ

4. ขอ้ รอ้ งเรียนของผบู้ ริโภคไดร้ บั การแก้ไข

ภายในระยะ เวลาที่กำหนด

5. ร้านชำคณุ ภาพ 5 รา้ น

ยุทธศาสตรท์ ี่ 4 1. บคุ ลากรมสี มรรถนะ สุขภาพดแี ละมี

พัฒนาองค์กรเป็นแหล่งการเรียนรู้ ความสุข

2. เปน็ องคก์ รแหง่ การเรยี นรู้

ยทุ ธศาสตร์ที่ 5 1. ภาคีเครือข่ายสุขภาพ มีส่วนรว่ มในการ

การสร้างเครือขา่ ยสุขภาพ องคก์ รเอกชน สนับสนนุ ดา้ นสาธารณสขุ

องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินและประชาชน 2. ภาคเี ครือขา่ ยมศี ักยภาพและเข้มแขง็

ยทุ ธศาสตร์ท่ี 6 1. ระบบบรหิ ารจัดการเคร่ืองมือ-แพทย์ มี

พฒั นาระบบบริหารจดั การให้มี ประสทิ ธภิ าพตามมาตรฐานของเกณฑ์

ประสิทธิภาพ คุณภาพ

259

2. ระบบบริหารการเงินการคลงั มปี ระสิทธิภาพ

ยทุ ธศาสตรท์ ่ี 7 1. ประชาชนได้รับขอ้ มูลข่าวสารดา้ น

การพัฒนาคุณภาพระบบเทคโนโลยี สาธารณสุขอย่างมปี ระสิทธภิ าพ

สารสนเทศดา้ นสาธารณสขุ 2. ระบบสารสนเทศมีประสทิ ธภิ าพ

3. มชี อ่ งทางการเข้าถงึ ข้อมลู ดา้ นสุขภาพ

ตรวจสอบคุณภาพอาหาร และสลากอาหาร

ได้

1.4 ระบบข้อมลู สารสนเทศ

โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเวยี งสระ ดำเนนิ การบริหาร/จดั การข้อมลู ทีส่ ำคัญของหน่วยงาน มี

การเลอื ก รวบรวม วเิ คราะหแ์ ละจดั การข้อมูลสารสนเทศ จัดการความรู้ที่สำคญั มกี ารประเมนิ ผล ทบทวนผล

การดำเนนิ งาน เพอ่ื นำมาวางแผน พัฒนางานขององค์กรให้มีประสทิ ธิภาพ เปน็ ไปตามกลยทุ ธ์

กระบวนการดำเนินงาน (อาหาร ยา ผลิตภัณฑ์สุขภาพ ในรา้ นค้า/ร้านชำ)

- มีการจดั ทำคำสัง่ คณะกรรมการขบั เคล่ือนงานคุ้มครองผบู้ ริโภคระดับตำบล

- มีการจัดทำระบบฐานข้อมลู มกี ารสำรวจสมุ่ ตรวจอาหาร

และขนมตามแบบบนั ทกึ การสุ่มตรวจ ร้านคา้ /รา้ นชำ/ร้านเสรมิ สวย/ตลาดนัด

/แผงลอย/ร้านอาหาร โดยทมี สขุ ภาพ (อสม./จนทสาธารณสขุ ) 1 คร้งั /ปี

และนำข้อมลู มาจัดทำทะเบยี นใหเ้ ป็นปัจจุบัน เพอ่ื สะดวกในการดูแลอย่าง

ครอบคลมุ และท่ัวถึง

- นำข้อมูลที่ได้จากการสำรวจลงตรวจรา้ นคา้ /ร้านชำ เช่น ยาอันตราย

องค์ความรู้ด้านฉลากยาและผลิตภัณฑ์สุขภาพ/ผลิตภัณฑ์สุขภาพผิดกฎหมาย/เครื่องสำอางที่พบสาร

ห้ามใช้ ตามที่ อย. ประกาศ มาวิเคราะห์และนำผลที่ได้มาวางแผนหาแนวทางแก้ไข มีการคืนข้อมูล

ปญั หาท่ีพบสะท้อนให้ชุมชนได้รบั ทราบในเวทีประชุมหมูบ่ ้าน

กระบวนการดำเนินงาน (ยาในกลุ่มผูป้ ว่ ย)

- การเฝ้าระวงั การจา่ ยยาซ้ำซอ้ นในกลุม่ ผปู้ ว่ ยโรคเรอ้ื รงั

- การจัดทำ Pop UP ขอ้ มลู ในโปรแกรม JHCIS เพอ่ื การเกดิ ความคลาดเคลอื่ นทางยา

- ตดิ สติ๊กเกอร์ และบันทกึ การแพ้ยาทุกราย ลง FF

- จดั ทำทะเบยี นขอ้ มูลผู้ปว่ ยแพย้ า

- การเฝ้าระวงั การจา่ ยยาสมนุ ไพรในผปู้ ว่ ยโรคไต

- การคืนข้อมลู ปญั หาด้านยาจากการเย่ียมบ้าน ของ เภสชั กร จาก รพ.แมข่ ่าย

2. แนวทางการดำเนนิ งานและผลงานภาพรวม

2.1 ปจั จัยพ้ืนฐานในการบรหิ ารงานหรอื โครงการ

เครอื ขา่ ยชุมชนคมุ้ ครองผู้บรโิ ภค โรงพยาบาลสง่ เสริมสขุ ภาพตำบลเวียงสระ ได้ดำเนนิ การพัฒนา

เครือข่าย สู่ชุมชนคุ้มครองผู้บริโภค เพื่อให้ประชาชนในชุมชนปลอดภัยจากการบริโภคยา และ ผลิตภัณฑ์

สุขภาพต่าง ๆ ได้อย่างถูกต้อง ปลอดภัย และเหมาะสม ซึ่งเป็นการบูรณาการการทำงานร่วมกันระหว่าง รพ.

สต. และภาคเี ครือขา่ ยในชุมชน เฝา้ ระวงั เพอ่ื ใหค้ นในชุมชน ร้จู กั เลือกบริโภค ดงั คำกล่าว “ผู้บริโภคต้องรักษา

สิทธิ ผู้ประกอบธุรกิจต้องรักษาคุณธรรม” ส่งเสริมให้รู้จักปกป้องชุมชนด้วยพลังของคนในชุมชนเอง อันจะ

ส่งผลให้ชมุ ชนมีความเข้มแขง็ สามารถดูแลประชาชนในชมุ ชนให้มีสุขภาพดี เลือกบรโิ ภคไดอ้ ยา่ งเหมาะสม

260
2.2 ผลงานท่แี สดงถงึ ความสำเรจ็ ของการดำเนินงาน
- มรี ้านชำต้นแบบ 5 รา้ น เป็นรา้ นท่ไี ม่มีการจำหน่ายยาอันตราย
- เกดิ กระบวนการการจัดการความรู้ KM เรื่อง การจัดการความรู้เยย่ี มบ้านดา้ นยา มุ่งพฒั นาระบบยา
ผ้ปู ่วยโรคเรื้อรงั
3. ผลงานเด่นที่เป็นแบบอยา่ ง
กระบวนการในการดำเนินงานจัดการปัญหา รพ.สต.เวียงสระ และ รพ.สต.เขานิพันธ์ ใช้รูปแบบ
เดียวกนั คอื แบบขนั้ บันได 4 ขนั้

ข้นั ท1่ี ขน้ั ท2ี่ ข้นั ท3่ี ขั้นท4่ี

ปัญหา วิธีการ นวตั กรรม ผลลัพธท์ ่ี
แกป้ ัญหา เกิดข้ึน

เป้าหมาย

• เพอ่ื พฒั นาเครือขา่ ย สู่ ชมุ ชนต้นแบบด้านการคุม้ ครองผู้บริโภค ให้มีความเขม้ แข็งและย่งั ยืน

• เพื่อส่งเสริมให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการเฝ้าระวังปัญหาด้านผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ไม่ได้มาตรฐานใน
ชมุ ชน

• เพื่อลดปัญหาการใช้ยาไมส่ มเหตสุ มผลในชมุ ชน
3.1 การวางแผนการดำเนินงาน การคน้ หาปัญหา

นำข้อมลู ทไ่ี ด้จากการสำรวจมาวเิ คราะห์ คนื ข้อมลู ปญั หาท่พี บสะทอ้ นให้ชุมชนไดร้ ับทราบในเวที
ประชมุ หมบู่ า้ น ดำเนนิ การตามรูปแบบขน้ั บนั ได

ข้นั ท่ี 1 ปัญหา ➢ มกี ารจัดจำหนา่ ยยาอนั ตราย
รา้ นขายของชำ ➢ โชวบ์ ุหรี่
จำนวน 40 ร้าน ➢ ขนมบรรจหุ ่อพบเชื้อรา

ผ้ปู ่วยโรคเรอื้ รงั ➢ ผู้ป่วยสว่ นใหญท่ ี่เปน็ ผสู้ ูงอายไุ มม่ ผี ู้ดแู ลเรอ่ื งการใชย้ า
จำนวน 60 ร้าน ➢ ผ้ปู ่วยมักหยุดยา/ขาดยา/ไม่มาตามนดั /กินยาไม่ต่อเน่ือง
➢ ผู้ปว่ ยใช้ยาซำ้ ซอ้ น รับยาจากหลายท่ี

ผ้ปู ่วยทั่วไป ➢ ผปู้ ว่ ยสายตาไม่ดี อ่านหนงั สือไมอ่ อก
จำนวน 60 รา้ น
➢ เขา้ ใจวา่ ทุกอาการแกด้ ้วยยาแก้อักเสบ (ATB)
➢ ซอื้ ยากนิ เอง

3.2 แนวทางการดำเนนิ งานและผลลพั ธ์ทีเ่ กดิ ข้ึน

ขนั้ ที่ 2 วธิ กี ารแก้ไขปัญหา

- จัดประชุมภาคเี ครือขา่ ย ,อสม, ประชาชน และผปู้ ระกอบการร้านค้า

261
- จัดตงั้ คณะกรรมการพัฒนาศักยภาพเครือข่ายชุมชนในการดำเนนิ งานคุ้มครองผู้บริโภคระดับ

ตำบล
- จัดทีมลงติดตามตรวจสอบร้านคา้ พรอ้ มใหค้ ำแนะนำผปู้ ระกอบการในการจดั จำหน่ายสนิ คา้
โดยทมี เครอื ข่าย
- เยี่ยมบา้ นตามแผนและตดิ ตามขอ้ มลู เยย่ี มบา้ นดา้ นยาของทีมเภสัชกรเพื่อนำมาบนั ทึกใน
Jhcis ทำ Pop up ข้อมูลทัง้ ใน FF เพื่อง่ายต่อการติดตามและเฝา้ ระวงั
- สร้างความรอบรู้ ส่อื สารและแจง้ เตือนภยั ใหก้ บั ชมุ ชน RDU Literacy

ขน้ั ที่ 3 นวัตกรรม/ผลลัพธ์ทเี่ กิดข้นึ
“...ออกแบบกระบวนการพัฒนานวัตกรรม...”

ประชาชน กล่องรบั แจ้งเบาะแส

นวัตกรรม ผู้ประกอบการ ร้านคา้ ติดดาว
๓ กลมุ่ ผู้ป่วย
-Pop up
-Code เยี่ยมบา้ น

กลุ่มประชาชน ทางชุมชนได้เสนอจัดทำกล่องร้องเรียน/แสดงความคิดเห็น/หรือแจ้งเบาะแสทุก
หมบู่ ้าน
สถานที่ตดิ กลอ่ ง บา้ นผนู้ ำชมุ ชน / ศนู ย์หมบู่ า้ น / บ้านประธาน อสม. และรา้ นค้า
กลุ่มผู้ประกอบการ รพ.สต.เวยี งสระ ร่วมกับ เทศบาลตำบลเมืองเวียง ทำเกียรติบัตรมอบให้รา้ นคา้ ที่
ได้รบั
การประเมินและคดั เลอื ดเลอื กจากกรรมการวา่ เป็นรา้ นค้าทไี่ ม่จดั จำหน่ายผลติ ภัณฑ์สขุ ภาพต้องหา้ มทุกชนิด
ผูป้ ่วย ทำ Pop Up ข้อมูลยาผู้ป่วยทุกราย พรอ้ มจดั ทมี อสม. ตดิ ตามการกินยาในกลุม่ ผูป้ ่วยโรค
เรอื้ รังใน

262
หมบู่ า้ นของตัวเอง เพือ่ เฝา้ ระวงั การกินยาซ้ำซ้อน กนิ ยาเกินขนาด โดยมีการตดิ ตามเยยี่ มจากทีมเยี่ยมบ้านรว่ ม
ด้วย

3.4 ประโยชนท์ ีไ่ ดร้ ับ (impact) ต่อหนว่ ยบรกิ าร / ชุมชน
➢ ประโยชน์ตอ่ ตนเอง
o ไดเ้ รียนรงู้ านทันตสาธารณสขุ หลากหลายมากขนึ้ ซงึ่ เปน็ การพฒั นาความร้ใู ห้กบั
ตนเอง
o รจู้ กั การตดิ ต่อประสานงานและการทำงานรว่ มกบั องคก์ รอน่ื มากข้ึน
o การวางแผนการปฏบิ ตั ิงานให้เปน็ ระบบมากขนึ้
➢ ประโยชน์ต่อหน่วยบริการ
o มีการPop Up บนั ทึกข้อมูลลงโปรแกรม JHCIS และ FF เฝ้าระวังความเสี่ยงต่าง ๆ
/ ข้อมลู แพ้ยา / ในผปู้ ว่ ยทว่ั ไปและกลมุ่ โรคเรื้อรงั ลดความคลาดเคลื่อนทางยา และ
อาการไม่พงึ ประสงคจ์ ากการใชย้ า
o ทีมเภสชั กร รพร.เวยี งสระ มีการคืนข้อมูลกลับ รพ.สต.จากการลงเย่ยี มบ้านด้าน
ปัญหาเรอ่ื งยาของผู้ปว่ ยโรคเรื้อรัง
o รพ.สต.เข้าถงึ ข้อมลู ดา้ นยา จากแม่ข่าย ผ่านระบบ Data Center ไดส้ ะดวก
ปัจจบุ นั ลดการรอคอย ลดการจ่ายยาซำ้ ซอ้ น
o ได้เรียนรกู้ ระบวนการทำงานเป็นทมี
o ไดม้ ีการประสานงานร่วมกบั รพร.เวยี งสระ และ สสอ.เวียงสระ ทำใหง้ า่ ยต่อการ
ดแู ลกลมุ่ เปา้ หมาย และผปู้ ่วยรว่ มกัน
➢ ประโยชน์ต่อชุมชน
o ชมุ ชนมีกลอ่ งรับแสดงความคิดเห็น / ร้องเรยี นเกย่ี วกับผลิตภัณฑ์สขุ ภาพ
o เผยแพรค่ วามรู้ ด้านผลิตภณั ฑส์ ขุ ภาพในสถานบริการ , โรงเรียน และ
ชุมชน
o ทีมเครือข่ายมีแผนปฏิบัตอิ อกสำรวจร้านคา้ เฝา้ ระวังการจำหนา่ ยสนิ ค้าท่ี
ไม่ได้มาตรฐาน เช่น ยาชุดเครื่องสำอาง และอาหาร และ ประกาศรา้ นค้า
ตดิ ดาวในชุมชน
o มกี ารประกาศใชเ้ ปน็ ข้อบงั คับ มาตรการทางสังคม

263

3.4 ปจั จัยแหง่ ความสำเร็จ
• มีทมี งานและเครือข่ายคุ้มครองผบู้ รโิ ภคในชมุ ชนในการตดิ ตามเฝา้ ระวงั งาน คบ.ได้รับ
ความร่วมมือท่ดี จี ากประชาชน ,ภาคีเครอื ข่าย และ อสม.
• มกี ารขับเคลอ่ื นงานของ ทีม พชต. และเครอื ขา่ ยคุ้มครองผู้บรโิ ภคทส่ี อดคล้องกบั DHB
• มีการวางแผนในการปฏบิ ัตงิ านการทำงานรว่ มกนั เป็นทีมที่ดี
• ไดร้ บั ความชว่ ยเหลือความรว่ มมือจากทีมเภสัชกร และมีการตดิ ตามเยย่ี มอยู่เสมอ
• ชุมชนใหค้ วามสำคญั พร้อมให้การสนับสนุนทุก ๆ ดา้ น

3.5 สง่ิ ที่ไดเ้ รียนรู้จากการดำเนินงาน
ต่อทมี งาน/กลุม่ เปา้ หมาย
• ได้เรยี นรู้กระบวนการทำงานเปน็ ทมี
• เข้าใจในบริบท/ความเปน็ อยู่ของกล่มุ เปา้ หมาย และปญั หาของประชาชนในชมุ ชนมาก
ข้ึน
• กลุ่มเป้าหมายต้องใหค้ วามรว่ มมือในการแก้ไขปญั หาต่าง ๆ รว่ มด้วย

264

3.6 บทสรุป/ข้อเสนอแนะ/เพ่อื การพัฒนา/ตอ่ ยอด
เครือข่ายชุมชนคุ้มครองผู้บริโภค โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเวียงสระ ได้ดำเนินการพัฒนา

เครอื ขา่ ย สู่ชุมชนคุ้มครองผู้บรโิ ภค เพ่อื ใหป้ ระชาชนในชมุ ชนปลอดภัยจากการบรโิ ภคยา และ ผลิตภัณฑ์
สุขภาพต่าง ๆ ได้อย่างถูกต้อง ปลอดภัย และเหมาะสม ซึ่งเป็นการบูรณาการการทำงานร่วมกันระหว่าง
รพ.สต. และภาคีเครือข่ายในชุมชน เฝ้าระวังเพื่อให้คนในชุมชน รู้จักเลือกบริโภค ดังคำกล่าว “ผู้บริโภค
ตอ้ งรกั ษาสิทธิ ผู้ประกอบธุรกจิ ต้องรกั ษาคุณธรรม” สง่ เสริมใหร้ จู้ กั ปกป้องชมุ ชนดว้ ยพลงั ของคนในชุมชน
เอง อันจะส่งผลให้ชุมชนมีความเข้มแข็ง สามารถดูแลประชาชนในชุมชนให้มีสุขภาพดี เลือกบริโภคได้
อยา่ งเหมาะสม

การพฒั นา/ตอ่ ยอด
- จัดตั้ง พฒั นาศนู ย์แจง้ เตือนภัยสขุ ภาพผ่านเกณฑ์คุณภาพ
(กำหนดการเปดิ ศูนย์แจง้ เตอื นภัย วนั จนั ทร์ ที่ 29 สงิ หาคม 2565)
- มีการอบรม อสม.นกั วทิ ย์ (กำหนดการอบรม 24 สงิ หาคม 2565 - 25 สงิ หาคม 2565)

265

- มกี ารถอดบทเรยี นแลกเปลีย่ นเรียนรรู้ ะหวา่ ง