อัญมณีของมหานคร นิทรรศน์รัตนโกสินทร์

54-07-034_pano_Y.indd 6 2/27/12 1:30:53 PM

54-07-034_pano_Y.indd 7 2/27/12 1:30:57 PM

54-07-034_pano_Y.indd 8 2/27/12 1:31:00 PM

54-07-034_pano_Y.indd 9 2/27/12 1:31:04 PM

54-07-034_pano_Y.indd 4 2/27/12 1:30:25 PM

ร้านจำหน่ายสินค้าที่ระลึก ถนนราชดำเนินกลาง วัดราชนัดดาราม ชั้นที่ ๑ ห้องควบคุมระบบไฟฟ้า ระบบปรับอากาศ และระบบโทรศัพท์ เ พื่ อ ใ ห้ สา มา ร ถ ใ ช้ พื้ น ที่ ทุ ก ตารางเมตรของอาคารนิทรรศน์รัตน โกสินทร์ที่มีอยู่อย่างจำกัดในส่วนของ การจัดแสดง จึงมีความจำเป็นที่จะต้อง จัดส ร รพื้นที่ให้สามา รถ รอ ง รับ ร ะบบ สาธารณูปโภคต่างๆ ได้อย่างเหมาะสม แล ะเนื่อ ง จากบ ริเ วณด้านหลั งอาคา ร เป็นพื้นที่ว่าง จึงได้ก่อสร้างอาคารในพื้นที่ ดั ง ก ล่า ว เพิ่ ม เ ติ มใ ห้ เ ป็ นพื้ น ที่ ร อ ง รั บ สาธารณูปโภคต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นระบบ สุขาภิบาล ระบบปรับอากาศ ระบบไฟฟ้า และระบบอิเล็กทรอนิกส์สำหรับควบคุม การจัดแสดง นอกจากนี้พื้นที่ส่วนต่อเติม ยังสามารถใช้เป็นสำนักงานบริหารดูแล อาคารและเป็นห้องสมุดได้อีกด้วย แผนผังพื้นที่ส่วนต่อเติมด้านหลังอาคารนิทรรศน์รัตนโกสินทร์ ห้องสุขา สร้างเสริมเติมต่อ ก่อประโยชน์สูงสุด 54-07-034_pano_Y.indd 5 2/27/12 1:30:40 PM

ฝ่ายประชาสัมพันธ์ สำนักงานนิทรรศน์รัตนโกสินทร์ สำนักงานนิทรรศน์รัตนโกสินทร์ ตั้งอยู่บริเวณชั้น ๒ ทางเชื่อมระหว่างสำนักงาน ห้องประชุมใหญ่ และห้องสมุดด้านหลัง ห้องประชุมใหญ่ ที่สามารถรองรับผู้เข้าประชุม ได้ ๒๑ คน ห้องควบคุมระบบการจัดแสดง ห้องสมุดด้านหลัง ชั้นที่ ๒ 345 54-07-034_340-360_W.indd 345 2/27/12 11:52:23 AM

นิทรรศน์รัตนโกสินทร์ ได้เนรมิตเรื่องราว ในอดีตของกรุงรัตนโกสินทร์ให้กลับมามีชีวิตอีกครั้ง ด้วยการจำลองบรรยากาศและกลิ่นอายของอดีต เปิดโอกาสให้ผู้เข้าชมได้มีส่วนร่วมและมีประสบการณ์ อันน่าประทับใจในทุกส่วนของการจัดแสดง สร้างความ ตื่นตาตื่นใจให้ผู้เข้าชมเกิดความต้องการที่จะเรียนรู้ เพิ่มเติม การสร้างบรรยากาศด้วยการตกแต่งห้องจัดแสดง ให้มีความคล้ายคลึงกับสถานที่จริง ไม่ว่าจะเป็นการจำลอง สิ่งก่อสร้าง ดังปรากฏในห้องที่ ๕ สง่าศรีสถาปัตยกรรม พื้นห้องในส่วนจัดแสดงเรื่องราวเกี่ยวกับพระอารามหลวง ประจำรัชกาล ได้ออกแบบให้เหมือนปูด้วยอิฐมอญ ขนาดใหญ่วางตะแคงซ้อนกันเป็นก้างปลา อันเป็น การจำลองมาจากพื้นภายในวัดเมื่อสมัยอดีต และยังมี การจำลองเรือนไทยทั้งเรือนเครื่องสับและเรือนเครื่องผูก ห้องที่ ๘ เรืองรุ่งวิถีไทย มีการจำลองร้านค้าริมถนน บำรุงเมืองเมื่อแรกสร้างสมัยรัชกาลที่ ๔ หรือห้องที่ ๙ ดวงใจปวงประชา มีการจำลองกำแพงเมืองสมัยรัตนโกสินทร์ ตอนต้น สถานที่ทรงงานของรัชกาลที่ ๒ ตลอดจน เรือสำเภาขนาดใหญ่ที่เคยใช้เป็นพาหนะบรรทุกสินค้า ไปขายยังต่างประเทศ เป็นต้น นอกจากนี้ ยังมีการจำลองเหตุการณ์ต่างๆ ในอดีต ให้ผู้เข้าชมได้สัมผัสด้วยตนเอง ดังปรากฏในห้องที่ ๓ เรืองนามมหรสพศิลป์ ที่มีการฉายภาพมหรสพ ๓๖๐ องศา เพื่อให้ผู้เข้าชมรู้สึกเสมือนอยู่ท่ามกลางเหตุการณ์ การจัดงานมหรสพสมโภชที่ท้องสนามหลวง ซึ่งเมื่อมอง ไปในทิศทางใดจะได้เห็นการแสดงตลอดจนการละเล่น ในอดีต หรือห้องที่ ๔ ลือระบิลพระราชพิธี ที่มีการจัดแสดง พระราชพิธีสิบสองเดือน โดยนำภาพจิตรกรรมฝาผนัง ที่วัดราชประดิษฐสถิตมหาสีมาราม มาดัดแปลง ในรูปแบบอะนิเมชั่น ซึ่งทำให้ภาพคนสามารถเคลื่อนไหวได้ ซุ้มพระบัญชรจำลอง จัดแสดงอยู่ในห้องที่ ๒ เกียรติยศแผ่นดินสยาม หรือห้องที่ ๘ เรืองรุ่งวิถีไทย ที่มีการจำลองเสียง “หวอ” หรือสัญญาณเตือนภัยในช่วงสงครามโลกครั้งที่ ๒ เป็นต้น การสร้างบรรยากาศเสมือนจริงทั้งการจำลอง สถานที่ ตลอดจนเหตุการณ์ต่างๆ ในนิทรรศน์รัตนโกสินทร์ นอกจากเป็นการเร้าความรู้สึกของผู้เข้าชมให้ต้องการ ติดตามเรื่องราวการจัดแสดงต่างๆ ช่วยเสริมสร้าง จินตนาการ ยังทำให้ภาพและเรื่องราวในอดีตกลับมีชีวิต ขึ้นมาอีกครั้งหนึ่งโดยอาศัยเทคโนโลยีอันทันสมัย เป็นเครื่องมือ เพื่อให้การจัดแสดงมีความสมจริงและ น่าสนใจ 346 บรรยากาศย้อนอดีต เพลินพินิจรัตนโกสินทร์ 54-07-034_340-360_W.indd 346 2/27/12 11:52:26 AM

ห้องที่ ๒ เกียรติยศแผ่นดินสยาม มีการปูพื้นห้องโดยจำลองแผ่นหินให้มีลักษณะคล้ายคลึงกับพื้นภายในบริเวณพระบรมมหาราชวัง จอภาพ ๓๖๐ องศา เพื่อให้ผู้เข้าชมรู้สึกเสมือนอยู่ท่ามกลางเหตุการณ์การจัดงานมหรสพสมโภชที่ท้องสนามหลวง 347 การจำลองแผ่นหินที่ใช้ปูพื้นภายใน บริเวณพระบรมมหาราชวัง การจำลองการจัดแสดงมหรสพ โดยรอบอาณาบริเวณท้องสนามหลวง (ภาพจิตรกรรมฝาผนังพระระเบียง วัดพระศรีรัตนศาสดาราม) 54-07-034_340-360_W.indd 347 2/27/12 11:52:29 AM

เพื่อให้นิทรรศน์รัตนโกสินทร์ เป็นศูนย์การเรียนรู้อันมีเอกลักษณ์ และเป็นที่น่าจดจำ จึงให้ความสำคัญ กับการรังสรรค์นิทรรศน์รัตนโกสินทร์ ทุกรายละเอียด ไม่ว่าจะเป็นมิติของ สีและแสง ความคงทนของอุปกรณ์ Interactive Self-Learning ตลอดจน ความละเอียดประณีตของงาน ศิลปกรรม โดยคำนึงถึงหลักการเลือกใช้ เทคโนโลยีการจัดแสดงที่เหมาะสม สอดคล้องกับเรื่องราวที่ต้องการ นำเสนอ และเพิ่มมูลค่าให้กับการ ออกแบบนิทรรศการ ด้วยระบบ ควบคุมการจัดแสดงระดับโลกแบบ World-Class Museum มิติของสีและแสง - มีการ จัดแสงที่เป็นเอกลักษณ์ของห้อง จัดแสดงให้สอดคล้องกับสีของ อัญมณีต่างๆ ทั้ง ๙ ในสำรับนพรัตน์ ซึ่งนำมาเป็นสัญลักษณ์ของนิทรรศน์ รัตนโกสินทร์ เช่น ห้องที่ ๒ เกียรติยศ แผ่นดินสยาม ซึ่งเป็นห้องที่เป็น ตัวแทนของอัญมณีบุษราคัม จึงเน้น การจัดแสงสีเหลืองทองที่เรืองรอง เพื่อสะท้อนคุณค่าอันสูงส่งของ พระบรมมหาราชวัง อัครสถานอันเป็น แต่ละห้องจัดแสดง มีการจัดแสงให้สอดคล้องกับสีของอัญมณีในตำรานพรัตน์ 348 บรรจงรังสรรค์ เนรมิตอดีตอันรุ่งโรจน์ 54-07-034_340-360_W.indd 348 2/27/12 11:52:35 AM

เกียรติยศของแผ่นดิน หรือห้องที่ ๓ เรืองนามมหรสพศิลป์ ที่เน้นการจัดแสงให้สอดคล้องกับสีของโกเมน อัญมณีสีแดง ซึ่งเชื่อกันว่ามีพลังในการกระตุ้นความรู้สึกและอารมณ์ ด้วยเป็นห้องที่รวบรวมศิลปวิทยาการด้านการแสดง ที่สวยงาม ตื่นเต้น เร้าใจ กระตุ้นให้เกิดความสนุกสนาน จึงใช้โกเมนเป็นตัวแทน อีกทั้งสีแดงเป็นสีที่สื่อถึง การแสดงในยุคปัจจุบันที่มักใช้ม่าน เก้าอี้ หรือพรมสีแดง ตกแต่งสถานที่ที่มีการแสดงมหรสพ ความคงทนของอุปกรณ์ - ปกติสื่ออินเทอร์ แอ็กทีฟในนิทรรศการทั่วไปมักชำรุดและได้รับความเสียหาย จากการใช้งานอย่างรวดเร็ว นิทรรศน์รัตนโกสินทร์คำนึงถึง ปัญหาดังกล่าว จึงได้หาแนวทางแก้ไขจนได้ผลเป็นที่น่าพอใจ ด้วยการออกแบบไม่ให้ผู้เข้าชมสัมผัสกับสื่ออินเทอร์แอ็กทีฟ โดยตรง เช่น ลดทอนความซับซ้อนของปุ่มกดด้วยการใช้ ปุ่มสัมผัสที่เป็นแผ่นทองเหลืองที่ใช้ค่าความต่างศักย์ของ ไฟฟ้าเป็นสื่อควบคุม เช่นเดียวกับห้องที่ ๖ ดื่มด่ำย่านชุมชน มีการ ออกแบบการจัดแสดงด้วยระบบเซ็นเซอร์ที่ทำงานสัมพันธ์ กับเครื่องฉายภาพ เมื่อผู้เข้าชมใช้เท้าสัมผัสที่พื้นห้องที่มี เซ็นเซอร์รับสัญญาณ เครื่องฉายภาพจะฉายลวดลาย อันสวยงามไปที่พื้นห้องโดยอัตโนมัติ ที่กล่าวมาทั้งหมดนี้ ทำให้นิทรรศน์รัตนโกสินทร์ สามารถนำเสนอเรื่องราวในอดีตได้อย่างน่าสนใจและช่วย “เนรมิตอดีต” ให้กลับมามีชีวิตชีวา ผู้เข้าชมสามารถสัมผัส และซาบซึ้งไปกับประวัติศาสตร์ ศิลปะ ตลอดจนวัฒนธรรม ด้านต่างๆ ของกรุงรัตนโกสินทร์ที่ยังคงรุ่งโรจน์เรืองรอง จนถึงปัจจุบันด้วยการผสมผสานและการประยุกต์สื่อ ตลอดจนเทคโนโลยีที่ทันสมัยและมีความหลากหลายเข้าไว้ ด้วยกันเพื่อให้มีความเหมาะสมกับทุกเรื่องราวที่นำเสนอ ห้องที่ ๖ ดื่มด่ำย่านชุมชน เมื่อผู้เข้าชมใช้เท้าสัมผัสตรงจุด ที่มีเซ็นเซอร์รับสัญญาณ จะค่อยๆ ปรากฏภาพลวดลายอันสวยงาม บนพื้นห้อง ซึ่งฉายจากเครื่องฉายภาพที่ซ่อนอยู่ด้านบน ระบบจอสัมผัสหรือทัชสกรีนที่นำมาใช้เป็นสื่อให้ผู้เข้าชม ได้ร่วมสนุกกับการเล่นเกม ได้รับการออกแบบ ให้มีความคงทนเพื่อรองรับการใช้งานจากผู้เข้าชมจำนวนมาก 349 บรรจงรังสรรค์ เนรมิตอดีตอันรุ่งโรจน์ 54-07-034_340-360_W.indd 349 2/27/12 11:52:37 AM

ศิลปวัตถุจำลองที่จัดแสดงในนิทรรศน์รัตนโกสินทร์ ล้วนได้รับการเอาใจใส่ในทุกรายละเอียด ของขั้นตอนการประดิษฐ์ที่ต้องอาศัย ความประณีตละเอียดอ่อน เพื่อให้มีความสวยงามใกล้เคียง กับต้นแบบมากที่สุด 350 54-07-034_340-360_W.indd 350 2/27/12 11:52:41 AM

ความละเอียดประณีตของงานศิลปกรรม - นิทรรศน์รัตนโกสินทร์ให้ความสำคัญกับความละเอียด ประณีตของฉาก ตลอดจนสิ่งของที่จำลองมาจัดแสดง ไม่ว่าจะเป็นสิ่งของขนาดใหญ่ เช่น บุษบกประดิษฐาน พระแก้วมรกตไปจนถึงสิ่งของขนาดเล็ก เช่น กระโถน ปากแตร ผักและผลไม้แกะสลัก ที่จัดแสดงอยู่ในห้องที่ ๒ เกียรติยศแผ่นดินสยาม ซุ้มหน้าต่าง ซุ้มประตู และหน้าบัน พระที่นั่งองค์สำคัญในเขตพระราชฐานที่ได้รับการจำลอง ด้วยฝีมืออันประณีตของช่างสิบหมู่ ซึ่งโดยปกติต้องใช้เวลา ในการรังสรรค์ยาวนานกว่าจะสำเร็จออกมาเป็นผลงาน ที่ทรงคุณค่า แต่นิทรรศน์รัตนโกสินทร์ได้ลดทอนขั้นตอน บางอย่าง จึงร่นเวลาให้สำเร็จได้อย่างรวดเร็ว แต่ยังคง ความงดงามและทรงคุณค่า ขั้นตอนการรังสรรค์เครื่องมุก ผลงานศิลปกรรมที่จำลองมาจาก บานประตูประดับมุก ปราสาทพระเทพบิดร จัดแสดงอยู่ภายในห้องที่ ๒ เกียรติยศแผ่นดินสยาม การประดิษฐ์หุ่นยักษ์ เป็นการจำลองจากต้นแบบจริง ซึ่งตั้งอยู่ที่วัดพระศรีรัตนศาสดาราม แบบร่างบุษบกประดิษฐานพระแก้วมรกต เพื่อจัดแสดงในห้องที่ ๒ เกียรติยศแผ่นดินสยาม แสดงให้เห็นถึงการให้ความสำคัญกับสัดส่วน และความประณีตของงานศิลปกรรมไทย 351 54-07-034_340-360_W.indd 351 2/27/12 11:52:43 AM

สื่อและเทคโนโลยีที่นำมาใช้ในการจัดแสดงภายในนิทรรศน์รัตนโกสินทร์ แม้จะเป็นเทคโนโลยีที่ปรากฏโดยทั่วไป แต่นิทรรศน์รัตนโกสินทร์ได้นำมา ผสมผสานให้เกิดเป็นสื่อผสมและเทคนิคการนำเสนอที่น่าสนใจ ไม่ว่าจะเป็น ห้องที่ ๑ รัตนโกสินทร์เรืองโรจน์ ห้องจัดแสดงที่มีระบบไฮโดรลิกที่จะยก พื้นห้องให้เลื่อนขึ้นจากชั้น ๒ ไปสู่ชั้น ๓ พร้อมกับฉายวีดิทัศน์ถ่ายทอดประวัติ การสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ ห้องที่ ๓ เรืองนามมหรสพศิลป์ มีการใช้เครื่องฉายภาพ จำนวนมากถึง ๙ เครื่อง ฉายภาพซึ่งผู้เข้าชมสามารถมองเห็นได้ ๓๖๐ องศา เพื่อจำลอง บรรยากาศการสมโภชที่จัดขึ้น ณ ท้องสนามหลวงซึ่งจะมีการแสดงมหรสพ รอบตัวผู้ชม ห้องที่ ๓ เรืองนามมหรสพศิลป์ มีการฉายภาพ ๓๖๐ องศา จากเครื่องฉายภาพ ทั้งหมด ๙ เครื่อง ไปที่จอขนาดใหญ่ ซึ่งติดตั้งบนผนังของห้องที่มีลักษณะเป็นวงกลม ช่วยสร้างบรรยากาศให้ผู้เข้าชมรู้สึกเสมือนอยู่ท่ามกลางงานแสดงมหรสพในอดีต ทางเข้าสู่ห้องที่ ๑ รัตนโกสินทร์เรืองโรจน์ มีการยกระดับให้สูงขึ้นจากพื้นอาคาร เพื่อรองรับการจัดแสดงด้วยระบบไฮโดรลิก 352 ผสมสื่อสร้างสรรค์ บันดาลความเพลิดเพลิน 54-07-034_340-360_W.indd 352 2/27/12 11:52:46 AM

ห้องที่ ๕ สง่าศรีสถาปัตยกรรม มีการนำเทคโนโลยี Multi-touch มานำเสนอในรูปแบบเกมที่ให้ผู้เล่นสัมผัส หน้าจอเพื่อจัดวางสิ่งก่อสร้างต่างๆ ภายในวัดให้ถูกต้อง ตรงตามแผนผัง หรือการนำอุปกรณ์ Interactive Multimedia มาใช้ในส่วนการนำชมบรรยากาศบ้านเรือน แต่ละสมัย โดยออกแบบอุปกรณ์ควบคุมที่ช่วยให้ผู้เข้าชม ได้รับความเพลิดเพลิน ทั้งการสะบัดสายบังเหียนม้า การพายเรือ และการเหยียบคันเร่งของรถที่สัมพันธ์กับ การเคลื่อนไหวของภาพบนจอที่ติดตั้งอยู่ในกรอบหน้าต่าง จำลอง ห้องที่ ๗ เยี่ยมยลถิ่นกรุง ที่มีการนำเทคโนโลยี การตัดต่อภาพถ่ายผสมกับภาพอะนิเมชั่น โดยพัฒนา ซอฟต์แวร์ให้สามารถแสดงผลได้อย่างรวดเร็ว เพื่อนำเสนอภาพถ่ายใบหน้าของผู้เข้าชมไปเป็นตัวละคร ของการ์ตูนบนจอขนาดใหญ่ ที่กล่าวมาข้างต้นเป็นเพียงตัวอย่างของ การออกแบบการจัดแสดงที่ทางนิทรรศน์รัตนโกสินทร์ ตั้งใจและภูมิใจที่ได้นำเสนอและเผยแพร่แก่ประชาชน ด้วยความมุ่งหมายที่จะสร้างสรรค์ให้การจัดแสดงน่าสนใจ มีความสนุกสนาน และน่าประทับใจ ห้องที่ ๘ เรืองรุ่งวิถีไทย มีการจัดแสดงที่ใช้โปรแกรมพิเศษ เพื่อให้สามารถฉายภาพลงบนจอที่มีลักษณะเป็นเหลี่ยมมุม ได้หลายภาพในเวลาเดียวกัน 353 Interactive Multimedia ในรูปแบบสายบังเหียน ในห้องที่ ๕ สง่าศรีสถาปัตยกรรม ได้รับการออกแบบ ให้เป็นอุปกรณ์ควบคุมการเคลื่อนไหวของภาพที่ปรากฏบนจอ เทคโนโลยีการตัดต่อภาพถ่ายผสมกับภาพอะนิเมชั่น จัดแสดงภายในห้องที่ ๗ เยี่ยมยลถิ่นกรุง 54-07-034_340-360_W.indd 353 2/27/12 11:52:50 AM

354 ระดมผู้เชี่ยวชาญ สืบสานรัตนโกสินทร์ สิ่งสำคัญอีกประการหนึ่งคือการผสานการเรียนรู้ในมิติทางวัฒนธรรมเข้ากับความต้องการของคน ในปัจจุบันอย่างเหมาะสมและสอดคล้องกับยุคสมัย ดังที่อดีตอธิบดีกรมศิลปากร อาจารย์เกรียงไกร สัมปัชชลิต ได้กล่าวไว้ว่า “...พิพิธภัณฑ์หรือการจัดแสดงนิทรรศการไม่สามารถอยู่ได้อย่างโดดเดี่ยว ต้องมีองค์ประกอบในด้านอื่นๆ ที่สอดคล้องกับความต้องการของผู้คนและยุคสมัย...” องค์ประกอบที่สำคัญประการหนึ่งคือการมีปฏิสัมพันธ์กับผู้คนและชุมชนโดยรอบอันจะส่งผลให้เกิด ความยั่งยืนดังที่ พลอากาศตรี อาวุธ เงินชูกลิ่น อดีตอธิบดีกรมศิลปากรและศิลปินแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๑ ได้กล่าวไว้ว่า “...นิทรรศน์รัตนโกสินทร์ต้องอยู่ร่วมกับชุมชนอย่างเกื้อกูลกัน แล้วจะทำให้ อาคารนิทรรศการยั่งยืนได้...” ด้วยเหตุนี้ จึงทำให้นิทรรศน์รัตนโกสินทร์เป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ที่ครบวงจรที่สุดใน เกาะรัตนโกสินทร์ดังที่ ดร. ทัศนัย วงศ์พิเศษกุล ผู้อำนวยการอุทยานการเรียนรู้ได้กล่าวว่า “...นิทรรศน์ รัตนโกสินทร์ มีร้านค้า มีร้านกาแฟ มีร้านขายของที่ระลึก มีรูปแบบเหมือนพิพิธภัณฑ์ในต่างประเทศ และที่เพิ่มเติมมาคือ ห้องสมุด ซึ่งเป็นประโยชน์มากสำหรับผู้ที่จะมาใช้บริการค้นคว้าข้อมูลเพิ่มเติม...” ความละเอียดถี่ถ้วนในขั้นตอนต่างๆ ที่ได้กลั่นกรองจากคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิทุกท่านได้ทำให้ นิทรรศน์รัตนโกสินทร์พร้อมที่จะทำหน้าที่ถ่ายทอดเรื่องราวอันเป็นความภาคภูมิใจของคนไทย ดังที่ อดีตเลขาธิการคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ นางฉวีรัตน์ เกษตรสุนทร ได้กล่าวไว้ว่า “...นิทรรศน์ รัตนโกสินทร์ได้แสดงให้เห็นตัวตนของบรรพบุรุษ ผ่านนิทรรศการเคลื่อนไหว สร้างความอิ่มเอมเปรมใจ แก่คนทุกเพศทุกวัย เก็บเกี่ยวเติมเต็มให้แก่ตนเอง และสะท้อนให้เห็นตัวตนของเราในปัจจุบัน...” ดร. ทัศนัย วงศ์พิเศษกุล ผู้อำนวยการอุทยานการเรียนรู้ (TK Park) พลอากาศตรี อาวุธ เงินชูกลิ่น ศิลปินแห่งชาติสาขาทัศนศิลป์ (ประยุกต์ศิลป์) และอดีตอธิบดีกรมศิลปากร ดร. สิริชัยชาญ ฟักจำรูญ อดีตอธิบดีกรมศิลปากรและผู้เชี่ยวชาญด้านดนตรีไทย ความถูกต้องก็เป็นส่วนสำคัญด้วยเช่นกัน เช่น ดนตรีประกอบการจัดแสดง ดร. สิริชัยชาญ ฟักจำรูญ อดีตอธิบดีกรมศิลปากร ได้กล่าวถึงความเหมาะสมของดนตรีประกอบว่า “...เราไม่ได้ปิดกั้นดนตรี ตะวันตก แต่คำนึงถึงความถูกต้องเหมาะสม เช่น นำดนตรีฝรั่งมาใช้ในเรื่องที่เกี่ยวกับ การรับวัฒนธรรมตะวันตก แต่ในพระราชพิธี รัฐพิธี หรือในพิธีกรรมใช้เพลงไทย...” นายเกรียงไกร สัมปัชชลิต อดีตอธิบดีกรมศิลปากรและผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดการพิพิธภัณฑ์ นางฉวีรัตน์ เกษตรสุนทร อดีตเลขาธิการคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ 54-07-034_340-360_W.indd 354 2/27/12 11:52:58 AM

355 นิทรรศน์รัตนโกสินทร์ได้รับความอนุเคราะห์จากผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้มีชื่อเสียงเป็นที่ยอมรับ ในระดับประเทศ ในสาขาวิชาต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นประวัติศาสตร์ โบราณคดี อักษรศาสตร์ สถาปัตยกรรม นิเทศศาสตร์ ผู้ทรงคุณวุฒิเหล่านี้ได้ให้ข้อเสนอแนะอันมีประโยชน์เป็นอย่างมาก และได้ทำให้นิทรรศน์ รัตนโกสินทร์ เป็น “นิทรรศการที่มีชีวิต” สมดังเจตนารมณ์ ไม่เพียงเท่านั้น กิจกรรมและสื่อประเภทต่างๆ ก็มีส่วนสำคัญไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากัน ดังที่ รศ.ดร. ปาริชาต สถาปิตานนท์ ได้กล่าวไว้ว่า “...จำเป็นมากเลยที่จะต้องทำต่อเนื่องก็คือเรื่องของ กิจกรรมที่ช่วยให้เด็กรุ่นใหม่ได้สัมผัสถึงวัฒนธรรมอันดีงามของไทย...ด้วยกิจกรรมพิเศษ หรือสื่อง่ายๆ เช่น การระบายสี หรือสื่อมัลติมีเดีย ที่จะช่วยให้เขาคิดต่อ ฝันต่อ อยากเที่ยวต่อ อยากเรียนรู้ต่อ...” ศาสตราจารย์กิตติคุณ ม.ร.ว.แน่งน้อย ศักดิ์ศรี อาจารย์ผู้ทรงคุณวุฒิประจำคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ดร. สิริกร มณีรินทร์ อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุข ประธานกรรมการอุทยานการเรียนรู้ (TK Park) ไม่เพียงเท่านั้นทุกภาคส่วนจะต้องตระหนักถึงความรับผิดชอบต่อสังคมอันจะเกื้อหนุนให้เกิด ความยั่งยืนได้ สมดังที่ ดร. สิริกร มณีรินทร์ อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการและอดีต รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุข กล่าวว่า “...เป็นความรับผิดชอบของพวกเราทุกคน ที่ต้องร่วมมือกัน คืนสิ่งดีๆ ให้แก่สังคม...นิทรรศน์รัตนโกสินทร์เป็นของขวัญที่ล้ำค่าที่เราตั้งใจมอบให้แก่คนไทยทุกคน...” ในส่วนของการจัดแสดง นิทรรศน์รัตนโกสินทร์ใช้วิธีการนำเสนอด้วยเทคโนโลยีอันทันสมัย ทำให้เยาวชนและบุคคลทั่วไปศึกษาเรื่องราวต่างๆ ได้อย่างสนุกสนาน อาจารย์วัฒนะ บุญจับ ได้กล่าวถึง ประเด็นนี้ไว้ว่า “...เทคโนโลยีต่างๆ ที่มีอยู่ในปัจจุบันช่วยให้นิทรรศการเหล่านี้มีชีวิตขึ้นมาได้ ช่วยกระตุ้นให้ผู้ชมรู้สึกเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันกับนิทรรศการ อันนี้เป็นอันหนึ่งที่จะช่วยให้นิทรรศการ มีชีวิตขึ้นมา เป็นเรื่องค่อนข้างสมัยใหม่ที่เรามาใส่ไว้...” ดร. สิริชัยชาญ ฟักจำรูญ อดีตอธิบดีกรมศิลปากรและผู้เชี่ยวชาญด้านดนตรีไทย รศ.ดร. ปาริชาต สถาปิตานนท์ รองคณบดีบัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย การเปิดมิติทางการศึกษาและการเรียนรู้อย่างเป็นองค์รวม รศ.ดร. กรรณิการ์ สัจกุล อาจารย์ คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ผู้คร่ำหวอดในแวดวงการศึกษาไทยมาเป็นเวลานานได้กล่าวว่า “...นิทรรศน์รัตนโกสินทร์แสดงให้เห็นทั้งกระบวนการเรียนรู้ เพื่อที่ครูบาอาจารย์และเด็กจะได้เรียนรู้ และเข้าใจประวัติศาสตร์วัฒนธรรมได้ตามเหตุปัจจัยที่สัมพันธ์กัน...” นายเกรียงไกร สัมปัชชลิต อดีตอธิบดีกรมศิลปากรและผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดการพิพิธภัณฑ์ รศ.ดร. กรรณิการ์ สัจกุล อาจารย์คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย นายวัฒนะ บุญจับ นักอักษรศาสตร์ชำนาญการพิเศษ กรมศิลปากร 54-07-034_340-360_W.indd 355 2/27/12 11:53:02 AM

กัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์, สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้า. เจ้านายเล็กๆ - ยุวกษัตริย์. พิมพ์ครั้งที่ ๘. กรุงเทพฯ : บรรณกิจ, ๒๕๕๐. กัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์, สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้า. แม่เล่าให้ฟัง. พิมพ์ครั้งที่ ๑๓. กรุงเทพฯ : บรรณกิจ, ๒๕๕๐. การปกครอง, กรม. กระทรวงมหาดไทย. พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พระผู้อยู่ในหัวใจนักปกครอง. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์อาสา รักษาดินแดน, ๒๕๔๒. คณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ, สำนักงาน. ๙ แผ่นดินของการปฏิรูป ระบบราชการ. กรุงเทพฯ : บริษัทวิชั่นพริ้นแอนด์มีเดีย จำกัด, ๒๕๔๙. คณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ, สำนักงาน. อันเนื่องมาจากพระราชดำริ. พิมพ์ครั้งที่ ๒. กรุงเทพฯ : อรุณการพิมพ์, ๒๕๔๙. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. ใต้ร่มพระบารมีพระบรมธรรมิกราชา. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ๒๕๕๐. ทิพย์สุเนตร อนัมบุตร. วรรณกรรมพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว. พิมพ์ครั้งที่ ๓. กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยรามคำแหง, ๒๕๓๔. เทพชู ทับทอง. กรุงเทพฯ ในอดีต. พิมพ์ครั้งที่ ๓. กรุงเทพฯ : บรรณกิจ, ๒๕๒๕. นิยะดา เหล่าสุนทร. การฟื้นฟูอักษรศาสตร์ในรัชกาลพระบาทสมเด็จ พระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช. พิมพ์ครั้งที่ ๒. กรุงเทพฯ : แม่คำผาง, ๒๕๓๙. นิสิตเก่าจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์, สมาคม. ๑๐๐ ปี พระราชสมัญญานาม พระปิยมหาราชกับการศึกษาไทย. กรุงเทพฯ : บริษัท ที.เค.เอส. เทคโนโลยี จำกัด (มหาชน), ๒๕๕๑. บุษยา สนิทวงศ์ ณ อยุธยา, คุณหญิง [บรรณาธิการ]. พระมหากษัตริย์ ในพระบรมราชจักรีวงศ์ เล่ม ๑-๙. กรุงเทพฯ : บริษัท อมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน), ม.ป.ท. ผังเมือง, สำนัก. กรุงเทพมหานคร. สองศตวรรษวัดสุทัศนเทพวราราม.กรุงเทพฯ : บริษัท อมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน), ๒๕๔๙. พัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ, สำนักงาน. พระมหากษัตริย์ กับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีไทย. กรุงเทพฯ : สำนักงาน พัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ, ๒๕๓๙. ภัทรวดี ภูชฎาภิรมย์. วัฒนธรรมบันเทิงในชาติไทย. กรุงเทพฯ : มติชน, ๒๕๕๐. ภูมิพลอดุลยเดช, พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหา. ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว. กรุงเทพฯ : บริษัทเงินทุน หลักทรัพย์ทิสโก้, ๒๕๓๒. ยุพร แสงทักษิณ. วรรณคดีการเมืองเรื่องสามกรุง. กรุงเทพฯ : มติชน, ๒๕๓๘. ราชเลขาธิการ, สำนัก. มรดกสถาปัตยกรรมกรุงรัตนโกสินทร์ฯ. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์กรุงเทพ, ๒๕๓๗. . สถาปัตยกรรมพระบรมมหาราชวัง เล่ม ๑ และ ๒. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์กรุงเทพ, ๒๕๓๑. ราชเวที, พระ และคณะ [เรียบเรียง]. วิหารพระนอนวัดโพธิ์. กรุงเทพฯ : วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม, ๒๕๔๙. วิชาการ, กรม. กระทรวงศึกษาธิการ. แนวพระราชดำริเก้ารัชกาล. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว, ๒๕๒๗. วิไลเลขา บุรณศิริ และคณะ. ประวัติศาสตร์ไทย ๒. พิมพ์ครั้งที่ ๑๔. กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยรามคำแหง, ๒๕๓๙. ศิลปากร, กรม. เครื่องแต่งกายละคร และการพัฒนา : การแต่งกายยืนเครื่อง ละครในของกรมศิลปากร. กรุงเทพฯ : รุ่งศิลป์การพิมพ์, ๒๕๔๗. . สถาปัตยกรรมไทย. กรุงเทพฯ : บริษัท อมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน), ๒๕๓๘. . อนุสาวรีย์ในประเทศไทย เล่ม ๑. กรุงเทพฯ : บริษัท อมรินทร์ พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน), ๒๕๓๙. สลากกินแบ่งรัฐบาล, สำนักงาน. จิตรกรรมฝาผนังเรื่องรามเกียรติ์. พิมพ์ครั้งที่ ๓. กรุงเทพฯ : บริษัท รุ่งศิลป์การพิมพ์ (๑๙๗๗) จำกัด, ๒๕๓๘. สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน โดยพระราชประสงค์ในพระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัว, โครงการ. สารานุกรมไทย ฉบับกาญจนาภิเษก. พิมพ์ครั้งที่ ๔. กรุงเทพฯ : ด่านสุทธาการพิมพ์, ๒๕๔๗. อนุมานราชธน, พระยา. ชีวิตชาวไทยสมัยก่อน. พิมพ์ครั้งที่ ๒. กรุงเทพฯ : ราชบัณฑิตยสถาน, ๒๕๓๑. อมรดรุณารักษ์ (แจ่ม สุนทรเวช), จมื่น [เรียบเรียง]. ดุสิตธานี เมืองประชาธิปไตย ของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว. พระนคร : โรงพิมพ์ ไทยวัฒนาพานิช, ๒๕๑๓. อำนวยการจัดงานฉลอง ๑๐๐ ปี พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, คณะกรรมการ. การเสด็จประพาสยุโรปของพระบาทสมเด็จ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ร.ศ. ๑๑๖ เล่ม ๑. พิมพ์ครั้งที่ ๒. กรุงเทพฯ : บริษัท ศรีเมืองการพิมพ์ จำกัด, ๒๕๔๒. เอนก นาวิกมูล [รวบรวม]. สิ่งพิมพ์สยาม. กรุงเทพฯ : ริเวอร์ บุ๊คส์, ๒๕๔๒. Beek, Steve Van. Bangkok Then and Now. Bangkok: AB Publications, 2008. Chandavij, Natthapatra and Promporn Pramualratana. Thai Puppets & Khon Masks. Bangkok: River Book Ltd., 1998. Mcquail, Lisa. Treasures of Two Nations. Washington: Asian Cultural History Program Smithsonian Institution, 1997. Warren, William and Manit Sriwanichpoom. Treasured Homes of Thailand. Bangkok: Amarin Printing and Publishing (PCL) Co., Ltd., 2003. Wright, Arnold and Oliver T. Breakspear. Twentieth Century Impression of Siam: Its History, People, Commerce, Industries, and Resources. Bangkok: White Lotus Co., Ltd., 2003. 356 บรรณานุกรม 54-07-034_340-360_W.indd 356 2/27/12 11:53:04 AM

วันและเวลาทำการ เปิดให้บริการทุกวัน ยกเว้นวันจันทร์ อังคาร - ศุกร์ เวลา ๑๑.๐๐ - ๒๐.๐๐ น. เสาร์ - อาทิตย์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์ เวลา ๑๐.๐๐ - ๒๐.๐๐ น. เปิดให้เข้าชมเป็นรอบ ทุกๆ ๒๐ นาที *รอบเข้าชมสุดท้าย เวลา ๑๘.๐๐ น. อัตราค่าเข้าชม ผู้ใหญ่ ราคา ๑๐๐ บาท (ทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ) เข้าชมฟรี สำหรับ v เด็ก (สูงไม่เกิน ๑๒๐ เซนติเมตร) v นักเรียน นักศึกษา (ไม่เกินระดับปริญญาตรี) ในเครื่องแบบหรือแสดงบัตร v พระภิกษุ สามเณร และนักบวช v ผู้สูงอายุ (๖๐ ปีขึ้นไป) v ผู้พิการ การเดินทาง รถประจำทาง : สาย ๒, ๓, ๙, ๑๕, ๓๑, ๓๓, ๔๒, ๔๗, ๕๙, ๖๐, ๖๔, ๖๘, ๗๐, ๗๙ ๘๒, ๘๖, ๑๕๗, ๒๐๑, ๕๐๓, ๕๐๙ ข้อแนะนำในการเดินทาง * ควรใช้บริการรถสาธารณะจะสะดวกที่สุด * รถยนต์ส่วนตัว ให้ใช้บริการที่จอดรถของอาคารนิทรรศน์รัตนโกสินทร์ หรือใช้บริการที่จอดรถเอกชน และบริเวณวัดราชนัดดาราม (อัตราค่าบริการตามที่สถานที่นั้นกำหนด) *ท่านสามารถชมนิทรรศการแต่ละห้องได้ตามอัธยาศัย โดยไม่จำกัดเวลาภายในวันที่ระบุในบัตรเข้าชม ยกเว้น ห้องรัตนโกสินทร์เรืองโรจน์ ห้องเรืองรุ่งวิถีไทย และห้องดวงใจปวงประชา ซึ่งทางอาคารจำเป็นต้องขอสงวนสิทธิ์ในการเข้าชมเฉพาะรอบเวลาที่ระบุไว้ในบัตรเข้าชมเท่านั้น 357 ถ.บำรุงเมือง ถ.มหรรณพ วัดสุทัศนเทพวราราม ลานพลับพลา มหาเจษฎาบดินทร์ พิพิธภัณฑ์หอศิลป์ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พิพิธภัณฑ์พระบาท สมเด็จพระปกเกล้า เจ้าอยู่หัว เสาชิงช้า ถ.ดินสอ ถ.ตะนาว ไปสนามหลวง พระบรมมหาราชวัง วัดบวรนิเวศวิหาร อนุสาวรีย์ ประชาธิปไตย ถ.สำราญราษฎร์ ถ.มหาไชย วัดเทพธิดาราม โลหะปราสาท วัดสระเกศ ภูเขาทอง ถ.หลานหลวง ถ.ราชดำเนินนอก ถ.นครสวรรค์ ถ.ราชดำเนินกลาง ถ.ราชดำเนินกลาง ถ.พระสุเมรุ ป้อมมหากาฬ 54-07-034_340-360_W.indd 357 2/27/12 11:53:06 AM

358 คณะกรรมการ คณะกรรมการวิชาการ เพื่อการจัดตั้งอาคารนิทรรศน์รัตนโกสินทร์ คณะที่ปรึกษา ดร. สิริชัยชาญ ฟักจำรูญ ที่ปรึกษาคณะกรรมการ นายเกรียงไกร สัมปัชชลิต ที่ปรึกษาคณะกรรมการ นางฉวีรัตน์ เกษตรสุนทร ที่ปรึกษาคณะกรรมการ ดร. ทัศนัย วงศ์พิเศษกุล ที่ปรึกษาคณะกรรมการ ศาสตราจารย์กิตติคุณ ม.ร.ว.แน่งน้อย ศักดิ์ศรี ที่ปรึกษาคณะกรรมการ คณะกรรมการ พลอากาศตรี อาวุธ เงินชูกลิ่น ประธานกรรมการ ดร. สิริกร มณีรินทร์ กรรมการ ดร. ปาริชาติ สถาปิตานนท์ กรรมการ ดร. กรรณิการ์ สัจกุล กรรมการ นายวัฒนะ บุญจับ กรรมการ นางวีนา โปรานานนท์ กรรมการและเลขานุการ นายธนา คชาไพร กรรมการและผู้ช่วยเลขานุการ นางสาววรรณรัตน์ ชัยสงคราม กรรมการและผู้ช่วยเลขานุการ ผู้ออกแบบแนวความคิด บูรณะ และปรับปรุงอาคาร รวมทั้งจัดทำนิทรรศการ “อาคารนิทรรศน์รัตนโกสินทร์” บริษัท ไร้ท์แมน จำกัด คณะทำงานเพื่อให้ความเห็นและกำหนดแนวทางการบริหารจัดการ อาคารนิทรรศน์รัตนโกสินทร์ นายสมบูรณ์ ชัยเดชสุริยะ ประธานคณะทำงาน นางสาวสุภาภรณ์ ตรีแสน คณะทำงาน นางพัชรินทร์ วิจิตตนันท์ คณะทำงาน นางสาวผ่องศรี สันติพันธุ์ คณะทำงาน นางวีนา โปรานานนท์ คณะทำงาน นางกุลวดี สถิติรัต คณะทำงาน นางสาวชนกณัฐ สิมพะลิก คณะทำงาน นางสาวขนิษฐา ดนวาที คณะทำงาน นางจุฑามาศ ภิยโยทัย คณะทำงาน นางสุนีย์ สะเทือนวงษา คณะทำงาน นางสาวหทัยรัตน์ ยุภาศ คณะทำงาน นางสาวจิตรลดา พันธุ์เสือ คณะทำงาน นายธนา คชาไพร คณะทำงานและเลขานุการ นางศิริภร สัตยธรา คณะทำงานและผู้ช่วยเลขานุการ 54-07-034_340-360_W.indd 358 2/27/12 11:53:08 AM

359 คณะทำงานชุดย่อย เพื่อให้ความคิดเห็น เสนอแนะแนวทางและกำกับดูแลการดำเนินงาน ของผู้รับผิดชอบบริหารจัดการอาคารนิทรรศน์รัตนโกสินทร์ ด้านการประชาสัมพันธ์ นางสาวสุภาภรณ์ ตรีแสน ประธานคณะทำงาน นางวีนา โปรานานนท์ คณะทำงาน นางกุลวดี สถิติรัต คณะทำงาน นางสาวหทัยรัตน์ ยุภาส คณะทำงาน นางสาวชนกณัฐ สิมพะลิก คณะทำงาน นายธนา คชาไพร คณะทำงาน นางสาวจิตรลดา พันธุ์เสือ คณะทำงาน นายกำธร รัตนคำ คณะทำงาน นางสาววราภรณ์ ทับน้อย คณะทำงานและเลขานุการ นายสิทธิพงศ์ จตุพรยิ่งยง คณะทำงานและผู้ช่วยเลขานุการ ด้านบัญชีการเงิน นางสาวผ่องศรี สันติพันธุ์ ประธานคณะทำงาน นางสาวขนิษฐา ดนวาที คณะทำงาน นางสุนีย์ สะเทือนวงษา คณะทำงาน นางสาวชวิศา สุขวิลัย คณะทำงาน นางจันทร คุ้มขนาบ คณะทำงานและเลขานุการ นางณีรนุช พิภัทรอักษร คณะทำงานและผู้ช่วยเลขานุการ ด้านการคัดกรองข้อมูลและความคิดเห็น นางกุลวดี สถิติรัต ประธานคณะทำงาน นางจุฑามาศ ภิยโยทัย คณะทำงาน นายธนา คชาไพร คณะทำงาน นางสาวปภัสสร ชื่นอารมณ์ คณะทำงานและเลขานุการ นางสาวสุรีนาฐ ด่านพิธพร คณะทำงานและผู้ช่วยเลขานุการ ด้านการบริหารจัดการทั่วไป นางวีนา โปรานานนท์ ประธานคณะทำงาน นายปรเมศร์ ไกรฤกษ์ คณะทำงาน นายปัทมนิธิ เสนาณรงค์ คณะทำงาน นายธนา คชาไพร คณะทำงาน นางศิริภร สัตยธรา คณะทำงาน นายสิทธิพงศ์ จตุพรยิ่งยง คณะทำงาน นางสาวสุดามาศ ชื่นฤดี คณะทำงานและเลขานุการ นางสาววรรณนิภา วรวงศ์เธอ คณะทำงานและผู้ช่วยเลขานุการ 54-07-034_340-360_W.indd 359 2/27/12 11:53:09 AM

360 สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ 978-974-8259-51-2 พิมพ์ครั้งที่ ๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕ ปกแข็ง ๓,๐๐๐ เล่ม ปกอ่อน ๗,๐๐๐ เล่ม เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ เลิศลักษณา ยอดอาวุธ เทอดศักดิ์ ร่มจำปา สุวิชญ์ หาญดำรงค์รักษ์ เอนก มากอนันต์ แก้วขวัญ นวลไม้หอม อัญเรศ รอดศาสตรา โสรยา บุนนาค นันทวรรณ อิทธิโชติ นันทิยา พูลกระจ่าง นวัต ดุสิตชยางกูร จักร์กริต จาตุรนต์รัศมี บริษัท ไร้ท์แมน จำกัด RIGHT MAN CO.,LTD. บริษัท อมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน) บริษัท ดาวฤกษ์ คอมมูนิเคชั่นส์ จำกัด (หนึ่งในกลุ่มบริษัททีม) ๑๕๑ ถนนนวลจันทร์ แขวงนวลจันทร์ เขตบึงกุ่ม กรุงเทพฯ ๑๐๒๓๐ โทรศัพท์ ๐๒ ๕๐๙ ๙๐๙๑-๒ โทรสาร ๐๒ ๙๔๔ ๖๒๖๐ อำนวยการผลิต ISBN ปีที่พิมพ์ จำนวนพิมพ์ บทอาศิรวาท กองบรรณาธิการ ศิลปกรรม เอื้อเฟื้อข้อมูลและภาพประกอบ พิมพ์ที่ ดำเนินการผลิต 54-07-034_340-360_W.indd 360 2/27/12 11:53:11 AM

จะกล่าวตำนานแห่งกรุงกวี เจ้าพระยาธารานทีเลาะรอบขอบโค้งคูคลองสองฝั่ง ก่อเกิดเป็นเมืองรุ่งเรืองอลัง มีถนนกำแพงรั้ววังยอดปราสาทสูงอำไพ ปวงประชาร่มเย็นล้วนเป็นสุขสืบกันมายาวนาน ใต้บรมโพธิสมภารพระองค์มิ่งขวัญแห่งปวงไทย ทวยเทวาคุ้มครองซ้องแซ่ประสาทอำนวยพรชัย ประกาศกรุงไกรยิ่งยศวิไลเลิศฟ้า ดั่งสวรรค์วิมานแมนแสนพิลาสงามตา เป็นดังคำสวยงามสง่าดุจมณีล้ำค่าของโลกนี้ เอกลักษณ์ที่เป็นไทยมั่นในประเพณี สืบทอดกันมาชั่วนาตาปี ผ่านวิถีหนทางงามอย่างไทย รัตนโกสินทร์มณีบดินทร์สมัย ส่องแสงประกายสดใสยั่งยืนคู่กาลเวลา ��������.indd 7 2/22/12 10:10:00 PM

ตราสัญลักษณ์ นิทรรศน์รัตนโกสินทร์ ผสานรูปทรงที่แสดงออกถึงความเป็นรัตนโกสินทร์ เข้ากับ นพรัตน์แก้วสิริมงคลทั้ง ๙ ชนิด เพื่อสื่อถึงวัตถุประสงค์ของนิทรรศน์รัตนโกสินทร์ ที่ต้องการสะท้อนศิลปะ ประเพณีและวัฒนธรรมอันมีคุณค่า และการผสมผสานกันของยุคสมัย ที่หมุนเวียนเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา นพรัตน์ แก้วสิริมงคล ๙ ชนิด ตามคติความเชื่อมาแต่โบราณ ผ่านกาลสมัยครั้งสถาปนากรุงเทพมหานคร เมืองอมรรัตนโกสินทร์จวบจนปัจจุบัน โคลงนพรัตน์ เพชรดี มณีแดง ทับทิม เขียวใสแสง มรกต เหลืองใสสด บุษราคัม แดงแก่ก่ำ โกเมนเอก สีหมอกเมฆนิลกาฬ ไพลิน มุกดาหาร หมอกมัว แดงสลัว เพทาย สังวาลย์สาย ไพฑูรย์ ��������.indd 8 2/22/12 10:10:01 PM

��������.indd 9 2/22/12 10:10:02 PM

Untitled-1 2 2/22/12 10:29:01 PM