1
คำนำ
นาฏศิลป์ ไทย 2 เป็ นรายวชิ าพ้ืนฐานทางการแสดงนาฏศิลป์ ไทยตามหลกั สูตรสถานศึกษา
ของมหาวิทยาลยั ราชภฏั นครศรีธรรมราช ท่ีมุ่งหวงั จะให้นกั ศึกษาท่ีเรียนวชิ าเอกนาฏศิลป์ และการ
แสดงทาความเขา้ ใจเป็ นเบ้ืองตน้ ท้งั ทางทฤษฎีและปฏิบตั ิสาหรับนาไปประยุกต์ใชก้ บั การเรียนใน
รายวชิ าท่ียากข้ึนต่อไปตามลาดบั
สาระสาคญั ของเอกสารคาสอนในรายวิชานาฏศิลป์ ไทย 2 ที่ไดร้ วบรวมน้ีพฒั นาข้ึนตาม
คาอธิบายรายวิชาที่ส่งเสริมให้นักศึกษารู้และเขา้ ใจความหมาย รูปแบบ หน้าที่ และประวตั ิระบา
มาตรฐานที่มีท่าและกระบวนรามาก ซ่ึงส่วนใหญ่เน้ือหามุ่งการเรียนในชุดระบามาตรฐานท่ีมี
คุณภาพของการเรียนนาฏศิลป์ ไทย ดงั น้นั ในแต่ละบทของเอกสารคาสอนจึงประกอบดว้ ย บทที่ 1
บทนาบทที่ 2 ระบากฤดาภินิหาร บทที่ 3 ระบาเทพบนั เทิง บทท่ี 4 ระบาย่องหงิด บทท่ี 5 ระบา
พรหมมาสตร์ และบทท่ี 6 ระบาดาวดึงส์ ทุกบทประกอบดว้ ย ประวตั ิชุดการแสดง บทร้อง อธิบาย
ท่ารา ความมีคุณภาพของเน้ือหาสาระมีการอา้ งอิงและตรวจสอบกบั นกั วชิ าที่น่าเช่ือโดยตลอด
ผูเ้ ขียนขอกราบขอบพระคุณ รศ.เปรมจิต ชนะวงศ์ ที่อนุเคราะห์ตรวจสอบตน้ ฉบบั ของ
เอกสาร อาจารยเ์ รวดี สายาคม อาจารยส์ มพิศ สุขวพิ ฒั น์ อาจารยศ์ รีจนั ทรา ทิพยโ์ กมุท ผเู้ ช่ียวชาญ
วิทยาลยั นาฏศิลป สถาบนั บณั ฑิตพฒั นศิลป์ กระทรวงวฒั นธรรม ที่เสียสละเวลาตรวจสอบท่ารา
และอนุเคราะห์เอกสารสาคญั และขอ้ มูลการสัมภาษณ์ท่ีมีคุณภาพพร้อมกนั น้ีขอขอบคุณ นกั ศึกษา
วชิ าเอกทุกคน ที่เสียสละเวลาที่สาคญั อานวยความสะดวกในการแต่งกายถ่ายภาพ หวงั ว่าเอกสาร
ฉบบั น้ีจะเป็นประโยชนส์ าหรับวงการนาฏศิลป์ และผสู้ นใจทว่ั ไป
ธีรวฒั น์ ช่างสาน
25 พฤศจิกายน 2558
คณะมนุษยศาสตร์และสงั คมศาสตร์
มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั นครศรีธรรมราช
2
สำรบัญ
หน้ำ
คานา...................................................................................................................................... ก
สารบญั .................................................................................................................................. ข-จ
สารบญั ภาพ........................................................................................................................... ฉ-ต
รายละเอียดของรายวชิ า......................................................................................................... ถ-ม
แผนบริหารการสอนประจาบทที่ 1 บทนา ......................................................................... 1
หวั ขอ้ เน้ือหาประจาบท................................................................................. 1
จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม............................................................................. 1
วธิ ีสอนและกิจกรรมการเรียนการสอน........................................................ 1
ส่ือการเรียนการสอน..................................................................................... 2
งานท่ีมอบหมาย............................................................................................ 2
การวดั ผลและประเมินผล............................................................................. 3
บทท่ี 1 บทนา........................................................................................................................ 5
ความรู้เบ้ืองตน้ ของระบามาตรฐาน............................................................... 5
การคดั เลือกผแู้ สดงตวั พระและตวั นาง.......................................................... 14
การเตรียมความพร้อมของผเู้ รียน.................................................................. 16
สรุป.............................................................................................................. 30
คาถามทบทวน............................................................................................... 32
เอกสารอา้ งอิง................................................................................................ 33
แผนบริหารการประจาบทที่ 2 ระบากฤดาภินิหาร............................................................... 35
หวั ขอ้ เน้ือหาประจาบท.................................................................................. 35
จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม.............................................................................. 35
วธิ ีสอนและกิจกรรมการเรียนการสอน......................................................... 35
ส่ือการสอน................................................................................................... 36
งานที่มอบหมาย............................................................................................ 37
การวดั ผลประเมินผล..................................................................................... 37
บทที่ 2 ระบากฤดาภินิหาร................................................................................................... 39
ประวตั ิชุดการแสดง...................................................................................... 39
3
สำรบญั (ต่อ)
บทร้อง.......................................................................................................... หน้ำ
อธิบายท่าราเพลงระบากฤดาภินิหาร............................................................ 40
ประวตั ิชุดการแสดง...................................................................................... 41
สรุป............................................................................................................... 37
คาถามทบทวน............................................................................................... 69
เอกสารอา้ งอิง................................................................................................ 70
แผนบริหารการประจาบทท่ี 3 ระบาเทพบนั เทิง.................................................................. 71
หวั ขอ้ เน้ือหาประจาบท.................................................................................. 71
จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม.............................................................................. 71
วธิ ีสอนและกิจกรรมการเรียนการสอน......................................................... 71
สื่อการสอน................................................................................................... 71
งานท่ีมอบหมาย............................................................................................ 72
การวดั ผลประเมินผล..................................................................................... 73
บทที่ 3 ระบาเทพบนั เทิง...................................................................................................... 73
ประวตั ิชุดการแสดง...................................................................................... 74
บทร้อง.......................................................................................................... 74
อธิบายทา่ ราระบาเทพบนั เทิง........................................................................ 74
สรุป............................................................................................................... 77
คาถามทบทวน............................................................................................... 108
เอกสารอา้ งอิง................................................................................................ 110
แผนบริหารการประจาบทท่ี 4 ระบายอ่ งหงิด..................................................................... 111
หวั ขอ้ เน้ือหาประจาบท.................................................................................. 112
จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม.............................................................................. 112
วธิ ีสอนและกิจกรรมการเรียนการสอน......................................................... 112
สื่อการสอน................................................................................................... 112
งานที่มอบหมาย............................................................................................ 113
114
4
สำรบัญ (ต่อ)
การวดั ผลประเมินผล..................................................................................... หน้ำ
บทที่ 4 ระบายอ่ งหงิด.......................................................................................................... 114
115
ประวตั ิชุดการแสดง...................................................................................... 115
บทร้อง.......................................................................................................... 116
อธิบายท่าราระบาเทพบนั เทิง........................................................................ 118
สรุป............................................................................................................... 166
คาถามทบทวน............................................................................................... 168
เอกสารอา้ งอิง................................................................................................ 169
แผนบริหารการประจาบทที่ 5 ระบาพรหมมาสตร์............................................................ 170
หวั ขอ้ เน้ือหาประจาบท.................................................................................. 170
จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม.............................................................................. 170
วธิ ีสอนและกิจกรรมการเรียนการสอน......................................................... 170
สื่อการสอน................................................................................................... 171
งานท่ีมอบหมาย............................................................................................ 172
การวดั ผลประเมินผล..................................................................................... 172
บทท่ี 5 ระบาพรหมมาสตร์................................................................................................. 173
ประวตั ิชุดการแสดง...................................................................................... 173
บทร้อง.......................................................................................................... 174
อธิบายทา่ ราระบาพรหมมาสตร์.................................................................... 175
สรุป............................................................................................................... 223
คาถามทบทวน............................................................................................... 225
เอกสารอา้ งอิง................................................................................................ 226
แผนบริหารการประจาบทท่ี 6 ระบาดาวดึงส์..................................................................... 227
หวั ขอ้ เน้ือหาประจาบท.................................................................................. 227
จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม.............................................................................. 227
วธิ ีสอนและกิจกรรมการเรียนการสอน......................................................... 227
สื่อการสอน................................................................................................... 228
5
สำรบญั (ต่อ)
งานที่มอบหมาย............................................................................................ หน้ำ
การวดั ผลประเมินผล..................................................................................... 229
บทท่ี 6 ระบาดาวดึงส์.......................................................................................................... 229
ประวตั ิชุดการแสดง...................................................................................... 230
บทร้อง.......................................................................................................... 231
อธิบายท่าราระบาดาวดึงส์............................................................................. 232
สรุป............................................................................................................... 234
คาถามทบทวน............................................................................................... 282
เอกสารอา้ งอิง................................................................................................ 284
ภาคผนวก............................................................................................................................. 285
ภาคผนวก ก บทละครเรื่องอุณรุท............................................................... 288
ภาคผนวก ข บทละครเร่ืองอิเหนา ตอนลมหอบ........................................ 289
ภาคผนวก ค บทละครเร่ืองสงั ขท์ อง ตอนตีคลี........................................... 290
ประวตั ิ........................................................................................................... 291
292
6
ภาพท่ี 1 สำรบญั ภำพ หน้ำ
ภาพท่ี 2
ภาพท่ี 3 การแตง่ กายยนื เครื่องพระ-นาง.................................................. 7
ภาพท่ี 4 องคป์ ระกอบของการแตง่ กายยนื เคร่ืองตวั พระ......................... 8
ภาพท่ี 5 ลกั ษณะการแตง่ กายยนื เครื่องตวั นาง......................................... 11
ภาพท่ี 6 วงป่ี พาทยเ์ คร่ืองหา้ .................................................................... 13
ภาพท่ี 7 ลกั ษณะของตวั พระ................................................................... 14
ภาพท่ี 8 ลกั ษณะของตวั นาง.................................................................... 15
ภาพท่ี 9 การดดั มือ................................................................................... 16
ภาพที่ 10 การดดั หลงั ................................................................................. 17
ภาพที่ 11 การดดั แขน(ทา่ ท่ี1)..................................................................... 17
ภาพที่ 12 การดดั แขน(ทา่ ท่ี2)..................................................................... 18
ภาพที่ 13 การดดั สะเอว............................................................................. 18
ภาพที่ 14 สอดสร้อยมาลา.......................................................................... 20
ภาพที่ 15 ซอยเทา้ ....................................................................................... 20
ภาพที่ 16 ป้องหนา้ ..................................................................................... 21
ภาพท่ี 17 สอดสูง........................................................................................ 21
ภาพท่ี 18 ผาลา............................................................................................ 22
ภาพที่ 19 ภมรเคลา้ ...................................................................................... 22
ภาพที่ 20 เรียงหมอน................................................................................... 23
ภาพที่ 21 กระหวดั เกลา้ ................................................................................ 24
ภาพที่ 22 เลื่อนเทา้ ........................................................................................ 24
โบกข้ึนเตียง.................................................................................. 25
เดินเขยบิ เทา้ .................................................................................. 26
7
ภาพท่ี 23 สำรบัญภำพ (ต่อ) หน้ำ
ภาพท่ี 24
ภาพท่ี 25 วงิ่ ส่ีทิศ.................................................................................... 27
ภาพท่ี 26 วง่ิ สวน.................................................................................... 27
ภาพที่ 27 เดินวนเป็ นวงกลม................................................................... 28
ภาพที่ 28 โลม........................................................................................ 29
ภาพท่ี 29 จบั ........................................................................................... 30
ภาพที่ 30 ทา่ เตรียม.................................................................................. 41
ภาพท่ี 31 ท่าออก………......................................................................... 41
ภาพที่ 32 ท่าสอดสร้อย........................................................................... 42
ภาพที่ 33 ทา่ ป้องหนา้ ….......................................................................... 43
ภาพที่ 34 ทา่ เอ้ือน 1................................................................................. 43
ภาพที่ 35 ท่าเอ้ือน 2…………................................................................. 44
ภาพที่ 36 ท่าปราโมทยแ์ สน..................................................................... 45
ภาพที่ 37 ทา่ องคอ์ ปั สรอมรแมน............................................................. 45
ภาพที่ 38 ทา่ แดนสวรรค.์ ......................................................................... 46
ภาพที่ 39 ทา่ ยนิ กฤดาภินิหาร…………................................................... 46
ภาพท่ี 40 ท่ามหศั จรรย…์ …………......................................................... 47
ภาพท่ี 41 ท่าเชื่อมภมรเคลา้ ……….......................................................... 48
ภาพท่ี 42 ท่าเรืองรูจี.................................................................................. 48
ภาพที่ 43 ทา่ โสมนสั ................................................................................. 49
ภาพท่ี 44 ทา่ โอษฐ์เอ้ือนอรรถ................................................................... 50
ภาพท่ี 45 ทา่ อวยพร……………….......................................................... 50
ภาพท่ี 46 ทา่ สุนทรศรี…………................................................................ 51
ภาพท่ี 47 ทา่ แจว้ จาเรียงเสียงเพลง สดุดี..................................................... 52
ภาพท่ี 48 ท่าประโลมลาน……….............................................................. 53
ท่าแลว้ ลีลาศ เริงรา...................................................................... 53
ท่าระบาร่าย………..................................................................... 54
8
ภาพที่ 49 สำรบัญภำพ(ต่อ) หน้ำ
ภาพท่ี 50
ภาพท่ี 51 ท่ากรกรีดกราย.............................................................................. 55
ภาพท่ี 52 ทา่ โปรยมาลี.................................................................................. 55
ภาพท่ี 53 ทา่ สีประสาน................................................................................. 56
ภาพที่ 54 ท่าพรมน้าทิพยป์ รุงปน................................................................. 56
ภาพท่ี 55 ทา่ สุคนธาร……………............................................................... 57
ภาพที่ 56 ทา่ รื่นรมยค์ รัน.............................................................................. 58
ภาพท่ี 57 ท่าเพลงจีนรัว ทา่ ที่ 1..................................................................... 59
ภาพท่ี 58 ท่าเพลงจีนรัว ทา่ ท่ี 2..................................................................... 59
ภาพที่ 59 ทา่ เพลงจีนรัว ทา่ ท่ี 3..................................................................... 60
ภาพที่ 60 ท่าเพลงจีนรัว ทา่ ท่ี 4..................................................................... 61
ภาพที่ 61 ทา่ เพลงจีนรัว ท่าท่ี 5……………................................................ 62
ภาพที่ 62 ทา่ เพลงจีนรัว ทา่ ท่ี 6……............................................................ 63
ภาพที่ 63 ท่าเพลงจีนรัว ทา่ ท่ี 7.................................................................... 65
ภาพที่ 64 ทา่ เพลงจีนรัว ทา่ ที่ 8……………................................................ 65
ภาพท่ี 65 ท่าเพลงจีนรัว ท่าที่ 9……………………………………............ 66
ภาพท่ี 66 ท่าเพลงจีนรัว ทา่ ท่ี 10.................................................................. 67
ภาพท่ี 67 ท่าเตรียม....................................................................................... 78
ภาพท่ี 68 ท่าออก......................................................................................... 79
ภาพท่ี 69 ท่าโบก………………................................................................. 79
ภาพท่ี 70 ทา่ เชื่อม 1…………….................................................................. 80
ภาพที่ 71 ทา่ เหล่าขา้ พระบาท...................................................................... 80
ภาพที่ 72 ท่าขอวโรกาส............................................................................... 81
ภาพที่ 73 ท่าเทวฤทธ์ิอดิศร.......................................................................... 81
ท่าขอฟ้อนกราย ราร่าย................................................................. 82
ท่าถวายกร.................................................................................... 83
9
สำรบญั ภำพ(ต่อ)
หน้ำ
ภาพที่ 74 ท่าบาเรอป่ิ นอมรปะตาระกาหลา......................................................... 83
ภาพท่ี 75 ทา่ ผทู้ รงพระคุณ.................................................................................. 84
ภาพท่ี 76 ทา่ ยง่ิ บุญบารมี..................................................................................... 85
ภาพท่ี 77 ท่าสุขสมรมยา..................................................................................... 86
ภาพท่ี 78 ทา่ สาราญฤทยั ..................................................................................... 86
ภาพที่ 79 ทา่ สุรศกั ด์ิประสิทธ์ิ............................................................................. 87
ภาพท่ี 80 ท่าสุรฤทธ์ิกาจาย………………………………………………….…. 88
ภาพที่ 81 ทา่ ทรงสราญพระกาย ทรงสบายพระทยั ……..………………….….. 88
ภาพท่ี 82 ท่าเช่ือมทานองเพลง 1……… ………………………………………. 89
ภาพท่ี 83 ท่าถวายอินทรีย…์ …………………………………………………… 89
ภาพที่ 84 ทา่ ต่างมาลีบูชา…………………………………………….………… 90
ภาพที่ 85 ท่าถวายดวงตา……………………………………………………..… 90
ภาพที่ 86 ท่าตา่ งประทีปจารัสไข…………………………………………….… 91
ภาพที่ 87 ทา่ ถอ้ ยคาอาไพ…………………………………………………….… 91
ภาพที่ 88 ทา่ ตา่ งธูปหอมจูณจนั ทร์…………………………………………….. 92
ภาพที่ 89 ทา่ ถวายดวงจิต…………………………………………….………… 92
ภาพท่ี 90 ท่าอญั ชลิตวรคุณ................................................................................. 93
ภาพท่ี 91 ท่าท่ีทรงการุณย.์ .................................................................................. 93
ภาพท่ี 92 ทา่ ผองขา้ มาแต่บรรพ.์ ......................................................................... 94
ภาพที่ 93 ท่าถวายชีวนั ........................................................................................ 94
ภาพท่ี 94 ทา่ รองบาทจนบรรลยั .......................................................................... 95
ภาพท่ี 95 ท่าสุรศกั ด์ิประสิทธ์ิ............................................................................. 96
ภาพท่ี 96 ท่าสุรฤทธ์ิกาจาย………………………………………………….…. 96
ภาพท่ี 97 ท่าทรงสราญพระกาย ทรงสบายพระทยั .............................................. 97
ภาพที่ 98 ทา่ ทานองเชื่อง 4.................................................................................. 97
10
สำรบญั ภำพ(ต่อ)
หน้ำ
ภาพท่ี 99 ทา่ ร่วมกนั ร้อง ทานองลานา................................................................. 98
ภาพที่ 100 ท่ามาฟ้อนมาราใหร้ ื่นเริงใจ.................................................................. 99
ภาพที่ 101 ทา่ เปล่ียนสับ......................................................................................... 100
ภาพท่ี 102 ท่าทว่ งทีหนีไล่เวยี นไปไดจ้ งั หวะกนั .................................................... 101
ภาพท่ี 103 ทา่ อปั สรฟ้อนส่าย กรีดกรายออกมา ฝ่ ายฝงู เทวา….............................. 101
ภาพท่ี 104 ท่ากางก้นั .............................................................................................. 102
ภาพท่ี 105 ทา่ เขา้ ทอดสนิท ไม่บิดไม่ผนั ................................................................ 103
ภาพท่ี 106 ทา่ ผกู พนั (ซ้า)………………………………....................................... 103
ภาพท่ี 107 ท่าสุขเกษม........................................................................................... 104
ภาพที่ 108 ท่าปล้ืมเปรม (ซ้า) ปรีดา…................................................................... 104
ภาพที่ 109 ทา่ ทานองยะวาเร็ว (ทา่ ท่ี 1).................................................................. 105
ภาพท่ี 110 ท่าทานองยะวาเร็ว (ท่าท่ี 2)…………….............................................. 106
ภาพที่ 111 ท่าทานองยะวาเร็ว (ทา่ ท่ี 3).................................................................. 106
ภาพที่ 112 ท่าทานองยะวาเร็ว (ท่าที่ 4)………...................................................... 107
ภาพท่ี 113 ท่าทานองยะวาเร็ว (ทา่ ท่ี 5)…………….............................................. 108
ภาพที่ 114 ทา่ เตรียม............................................................................................... 119
ภาพที่ 115 ทา่ ออก.................................................................................................. 120
ภาพท่ี 116 ทา่ ป้องหนา้ ........................................................................................... 121
ภาพที่ 117 ท่าเช่ือม 1……….................................................................................. 122
ภาพที่ 118 ท่าเชื่อม 2.............................................................................................. 122
ภาพท่ี 119 ทา่ เมื่อเอยเม่ือน้นั ................................................................................... 123
ภาพที่ 120 ท่าฝ่ ายฝงู เทพไท.................................................................................... 124
ภาพท่ี 121 ท่าถว้ นหนา้ ........................................................................................... 124
ภาพที่ 122 ท่าขยบั ยา่ ง…….................................................................................... 125
ภาพที่ 123 ทา่ นวยนาฏ............................................................................................ 125
11
สำรบัญภำพ(ต่อ)
หน้ำ
ภาพท่ี 124 ทา่ เอ้ือน 1……...................................................................................... 126
ภาพที่ 125 ทา่ เขา้ มา................................................................................................ 126
ภาพที่ 126 ทา่ เอ้ือน 2.............................................................................................. 127
ภาพที่ 127 ทา่ ใกลฝ้ งู นางฟ้า................................................................................... 128
ภาพที่ 128 ท่ายพุ าพาล............................................................................................ 128
ภาพท่ี 129 ท่าแลว้ ซดั สองกร.................................................................................. 129
ภาพท่ี 130 ท่าอ่อนชด............................................................................................. 130
ภาพท่ี 131 ท่าราทา่ ................................................................................................. 130
ภาพท่ี 132 ทา่ พระรถ.............................................................................................. 131
ภาพที่ 133 ทา่ เอ้ือน 3.............................................................................................. 131
ภาพที่ 134 ทา่ โยนสาร............................................................................................ 132
ภาพที่ 135 ทา่ เรียงรอ คลอเคลา้ .............................................................................. 132
ภาพที่ 136 ทา่ เยาวมาลย.์ ......................................................................................... 133
ภาพที่ 137 ท่าเอ้ือน 4.............................................................................................. 133
ภาพท่ี 138 ท่าประโลมลาน..................................................................................... 134
ภาพท่ี 139 ทา่ ทอดสนิท.......................................................................................... 134
ภาพท่ี 140 ทา่ เอ้ือน 5.............................................................................................. 135
ภาพท่ี 141 ทา่ ไปในทีเอย........................................................................................ 135
ภาพท่ี 142 ท่านางสวรรค.์ ....................................................................................... 136
ภาพท่ี 143 ท่ากนั กร................................................................................................ 137
ภาพที่ 144 ทา่ เอ้ือน 6.............................................................................................. 137
ภาพท่ี 145 ท่าป้องปัด............................................................................................. 138
ภาพท่ี 146 ทา่ บิดสะบดั ........................................................................................... 138
ภาพที่ 147 ทา่ เบี่ยงบ่าย........................................................................................... 139
ภาพท่ี 148 ทา่ ชายหนี.............................................................................................. 140
12
สำรบัญภำพ(ต่อ)
หน้ำ
ภาพที่ 149 ทา่ เทพบุตร............................................................................................ 140
ภาพที่ 150 ท่าทาทา่ ................................................................................................. 141
ภาพท่ี 151 ท่าเอ้ือน 7.............................................................................................. 142
ภาพท่ี 152 ท่ามา้ ตีกลี.............................................................................................. 142
ภาพท่ี 153 ทา่ เอ้ือน 8.............................................................................................. 143
ภาพที่ 154 ท่าทว่ งที................................................................................................ 143
ภาพท่ี 155 ทา่ เวยี นตาม........................................................................................... 144
ภาพท่ี 156 ทา่ อนั ดบั กนั .......................................................................................... 145
ภาพท่ี 157 ท่าเพลงตะเขิ่ง ทา่ ที่ 1(ทา่ แตะไหล่)...................................................... 145
ภาพที่ 158 ทา่ เพลงตะเข่ิง ท่าที่ 2(ท่านางนอน)....................................................... 146
ภาพที่ 159 ท่าเพลงตะเขิ่ง ทา่ ที่ 3(ทา่ สอดสร้อยมาลา)............................................ 146
ภาพที่ 160 ทา่ เพลงตะเขิ่ง ทา่ ที่ 4(ท่ารากระบ่ีสี่ท่า)................................................. 147
ภาพที่ 161 ท่าเพลงตะเข่ิง ท่าที่ 5(ทา่ แผลงศร)........................................................ 147
ภาพที่ 162 ท่าเพลงตะเข่ิง ทา่ ที่ 6 (ท่ากลางอาพร)................................................... 148
ภาพท่ี 163 ทา่ เพลงตะเข่ิง ท่าท่ี 7(ทา่ แตะไหล่บ).................................................... 148
ภาพท่ี 164 ทา่ เพลงตะเขิ่ง ทา่ ที่ 8(ทา่ ชูรังไก่).......................................................... 150
ภาพท่ี 165 ทา่ เพลงตะเข่ิง ทา่ ที่ 9 (ทา่ กลางอมั พร).................................................. 151
ภาพท่ี 166 ทา่ เพลงตะเขิ่ง ท่าที่ 10 (ทา่ ตบอกมือขวา)............................................. 151
ภาพที่ 167 ท่าเพลงตะเข่ิง ท่าท่ี 11 (ท่าแตะไหล่มือซา้ ย)......................................... 152
ภาพที่ 168 ทา่ เพลงตะเขิ่ง ท่าที่ 12 (ท่าตบอกมือซา้ ย)............................................. 152
ภาพที่ 169 ท่าเพลงตะเขิ่ง ท่าท่ี 13 (ทา่ ชา้ งประสานงา).......................................... 153
ภาพที่ 170 ทา่ เพลงเจา้ เซ็น ทา่ ที่ 1........................................................................... 154
ภาพที่ 171 ท่าเพลงเจา้ เซ็น ท่าท่ี 2........................................................................... 154
ภาพท่ี 172 ทา่ เพลงเจา้ เซ็น ท่าที่ 3........................................................................... 155
ภาพที่ 173 ทา่ เพลงเจา้ เซ็น ท่าที่ 4........................................................................... 155
13
สำรบัญภำพ(ต่อ)
หน้ำ
ภาพที่ 174 ทา่ เพลงเจา้ เซ็น ท่าท่ี 5........................................................................... 156
ภาพที่ 175 ทา่ เพลงเจา้ เซ็น ทา่ ที่ 6........................................................................... 156
ภาพที่ 176 ทา่ เพลงเจา้ เซ็น ทา่ ท่ี 7........................................................................... 157
ภาพท่ี 177 ท่าเพลงเจา้ เซ็น ทา่ ที่ 8........................................................................... 157
ภาพท่ี 178 ท่าเพลงเจา้ เซ็น ท่าที่ 9........................................................................... 158
ภาพท่ี 179 ทา่ เพลงเจา้ เซ็น ท่าท่ี 10......................................................................... 158
ภาพท่ี 180 ท่าเพลงเจา้ เซ็น ทา่ ที่ 11......................................................................... 159
ภาพท่ี 181 ท่าเพลงเจา้ เซ็น ทา่ ท่ี 12......................................................................... 160
ภาพท่ี 182 ท่าเพลงเจา้ เซ็น ท่าที่ 13......................................................................... 160
ภาพที่ 183 ทา่ เพลงเจา้ เซ็น ท่าท่ี 14......................................................................... 161
ภาพที่ 184 ท่าเพลงเจา้ เซ็น ทา่ ที่ 15......................................................................... 161
ภาพที่ 185 ทา่ เพลงเจา้ เซ็น ท่าท่ี 16......................................................................... 162
ภาพที่ 186 ทา่ เพลงเจา้ เซ็น ท่าท่ี 17......................................................................... 162
ภาพที่ 187 ทา่ เพลงเจา้ เซ็น ท่าท่ี 18......................................................................... 163
ภาพที่ 188 ท่าเพลงเจา้ เซ็น ท่าท่ี 19......................................................................... 164
ภาพท่ี 189 ท่าเพลงเจา้ เซ็น ทา่ ท่ี 20......................................................................... 165
ภาพท่ี 190 ท่าเพลงเจา้ เซ็น ทา่ ท่ี 21......................................................................... 165
ภาพท่ี 191 ทา่ เพลงเจา้ เซ็น ท่าที่ 22......................................................................... 166
ภาพท่ี 192 ทา่ เตรียม................................................................................................ 177
ภาพท่ี 193 ท่าเดินออก............................................................................................ 178
ภาพที่ 194 ทา่ กลางอมั พร (ทา่ สอดสูงมือซา้ ย)........................................................ 179
ภาพท่ี 195 ทา่ กลางอมั พร(ท่าสอดสูงมือขวา)......................................................... 180
ภาพท่ี 196 ท่าผาลา(ดา้ นขวา)................................................................................. 182
ภาพท่ี 197 ทา่ ผาลา(ดา้ นซา้ ย)................................................................................ 183
ภาพท่ี 198 ท่าจีบยาว(ดา้ นขวา)……….................................................................. 184
14
สำรบญั ภำพ(ต่อ)
ภาพที่ 199 ทา่ จีบยาว(ดา้ นซา้ ย)............................................................................ หน้ำ
ภาพที่ 200 ท่าบวั ชูฝัก(ดา้ นขวา)……...................................................................
ภาพที่ 201 ท่าบวั ชูฝัก(ดา้ นซา้ ย)........................................................................... 186
ภาพท่ี 202 ท่าสอดจีบ……………….................................................................. 187
ภาพท่ี 203 ท่าเหาะ………………….................................................................. 188
ภาพที่ 204 ท่าชกั แป้งผดั หนา้ …………….......................................................... 189
ภาพท่ี 205 ทา่ ต้งั ร่าย............................................................................................ 190
ภาพท่ี 206 ทา่ ป้องหนา้ ........................................................................................ 191
ภาพที่ 207 ทา่ ยนื พกั ............................................................................................. 191
ภาพที่ 208 ท่าต่างจบั ............................................................................................ 192
ภาพที่ 209 ทา่ ระบา.............................................................................................. 192
ภาพที่ 210 ท่าราฟ้อน........................................................................................... 193
ภาพที่ 211 ทา่ ทอดกร........................................................................................... 193
ภาพที่ 212 ทา่ กรีดกราย........................................................................................ 194
ภาพท่ี 213 ท่าซา้ ยขวา........................................................................................... 194
ภาพท่ี 214 ท่าร่ายเรียง.......................................................................................... 195
ภาพที่ 215 ท่าเคียงคม.......................................................................................... 196
ภาพท่ี 216 ท่าประสมตา...................................................................................... 196
ภาพที่ 217 ทา่ ดนตรีเอ้ือน 1................................................................................. 197
ภาพที่ 218 ทา่ เล้ียวไล่........................................................................................... 197
ภาพที่ 219 ท่าไขวค่ วา้ .......................................................................................... 198
ภาพท่ี 220 ทา่ เป็นท่าทาง...................................................................................... 199
ภาพที่ 221 ทา่ ดนตรีเอ้ือน 2.................................................................................. 200
ภาพที่ 222 ท่าซอ้ นจงั หวะ.………........................................................................ 200
. 201
202
15
สำรบญั ภำพ(ต่อ)
ภาพที่ 223 ทา่ ประเทา้ .......................................................................................... หน้ำ
ภาพที่ 224 ทา่ ดนตรีเอ้ือน3.……..........................................................................
ภาพที่ 225 ทา่ แคล่วคล่อง…................................................................................. 202
ภาพท่ี 226 ทา่ เล้ียวลอด…………......................................................................... 203
ภาพท่ี 227 ทา่ สอดคลอ้ ง..………........................................................................ 203
ภาพท่ี 228 ทา่ ไปตามหวา่ ง……………............................................................... 204
ภาพท่ี 229 ท่าวนเวยี น.......................................................................................... 204
ภาพท่ี 230 ท่าเหียนหนั ........................................................................................ 205
ภาพท่ี 231 ทา่ ก้นั กาง........................................................................................... 205
ภาพที่ 232 ทา่ เอ้ือน 4.......................................................................................... 206
ภาพที่ 233 ทา่ เป็นคู่คู.่ .......................................................................................... 207
ภาพที่ 234 ทา่ อยกู่ ลาง.......................................................................................... 207
ภาพที่ 235 ท่าทานองเอ้ือน 5................................................................................. 208
ภาพที่ 236 ท่าอมั พร.............................................................................................. 209
ภาพท่ี 237 ท่าเพลงเร็ว (ทา่ ท่ี 1)............................................................................. 209
ภาพที่ 238 ท่าเพลงเร็ว (ทา่ ที่ 2)............................................................................. 210
ภาพท่ี 239 ท่าเพลงเร็ว (ทา่ ที่ 3)............................................................................ 211
ภาพท่ี 240 ท่าเพลงเร็ว (ท่าที่ 4)............................................................................ 212
ภาพที่ 241 ท่าเพลงเร็ว (ทา่ ท่ี 5)............................................................................ 213
ภาพที่ 242 ท่าเพลงเร็ว (ท่าที่ 6)............................................................................ 214
ภาพที่ 243 ท่าเพลงเร็ว (ท่าท่ี 7)........................................................................... 215
ภาพท่ี 244 ท่าเพลงเร็ว (ท่าที่ 8)............................................................................ 215
ภาพที่ 245 เพลงลาท่าเพลงเร็ว (ท่าที่ 8)................................................................ 216
ภาพท่ี 246 ทา่ ลา (ลาไม1้ )…………..................................................................... 217
218
219
16
สำรบัญภำพ(ต่อ)
ภาพท่ี 247 ทา่ ลา (ลาไม2้ )...................................................................................... หน้ำ
ภาพที่ 248 ทา่ ลา (ลาไม3้ )….…….........................................................................
ภาพท่ี 249 ท่าลา (ลาไม4้ ).…................................................................................. 219
ภาพที่ 250 ท่าลา (ลาไม5้ )..………........................................................................ 220
ภาพที่ 251 ทา่ ลา (ลาไม6้ )..………........................................................................ 220
ภาพที่ 252 ท่าสอดเขา้ โรง (กลางอมั พร)................................................................ 221
ภาพที่ 253 ท่าเตรียม.............................................................................................. 222
ภาพท่ี 254 ทา่ เดินออก........................................................................................... 223
ภาพท่ี 255 ทา่ สอดสูง(ดา้ นขวา)............................................................................ 235
ภาพที่ 256 ท่าสอดสูง(ดา้ นซา้ ย)............................................................................ 236
ภาพที่ 257 ท่าผาลา(ทางขวา)................................................................................ 237
ภาพที่ 258 ท่าผาลา(ทางซา้ ย)................................................................................ 238
ภาพที่ 259 ท่าจีบยาว(ทางขวา).............................................................................. 239
ภาพที่ 260 ท่าจีบยาว(ทางซา้ ย).............................................................................. 241
ภาพที่ 261 ทา่ สอดสร้อย....................................................................................... 242
ภาพท่ี 262 ทา่ สอดสูง(ดา้ นขา้ ง)............................................................................ 243
ภาพท่ี 263 ทา่ สอดสูง(ดา้ นหนา้ )........................................................................... 244
ภาพท่ี 264 ทา่ ชกั แป้งผดั หนา้ ............................................................................... 245
ภาพท่ี 265 ท่านงั่ คุกเข่าไหว.้ ................................................................................ 245
ภาพท่ี 266 ท่าวางมือบนตกั .................................................................................. 246
ภาพท่ี 267 ทา่ ดาวดึงส์เทวะโลก........................................................................... 247
ภาพที่ 268 ทา่ ทานองเอ้ือน................................................................................... 247
ภาพที่ 269 ท่ามโหฬาร......................................................................................... 248
ภาพที่ 270 ท่าเอ้ือน1............................................................................................. 248
ภาพท่ี 271 ท่าเป็นท่ีอยสู่ าราญ............................................................................... 249
ภาพท่ี272 ทา่ เอ้ือน2 ............................................................................................. 249
250
250
17
สำรบญั ภำพ(ต่อ)
ภาพที่ 273 ทา่ ฤทยั หรรษ.์ ....................................................................................... หน้ำ
ภาพท่ี 274 ทา่ สารพดั งามจริง................................................................................ 251
ภาพที่ 275 ท่าทุกส่ิงอนั ......................................................................................... 252
ภาพที่ 276 ท่าสารพนั อุดม..................................................................................... 252
ภาพท่ี 277 ทา่ สมใจปอง......................................................................................... 253
ภาพที่ 278 ทา่ เทพบุตรพุดพรรณ............................................................................ 254
ภาพที่ 279 ท่าโฉมยง.............................................................................................. 254
ภาพท่ี 280 ทา่ ร้องเอ้ือน........................................................................................... 255
ภาพท่ี 281 ท่าไม่มีหมอง......................................................................................... 256
ภาพท่ี 282 ท่าอปั สรงอนสงวน............................................................................... 256
ภาพท่ี 283 ทา่ นวลละออง...................................................................................... 257
ภาพท่ี 284 ทา่ งามทรงเคร่ืองทอง........................................................................... 257
ภาพที่ 285 ทา่ แลเพชรนิล...................................................................................... 258
ภาพที่ 286 ท่าสมเด็จพระอมรินทร์........................................................................ 259
ภาพที่ 287 ท่าป่ิ นมงกุฎ......................................................................................... 259
ภาพที่ 288 ท่าทรงวชิราวธุ .................................................................................... 260
ภาพที่ 289 ทา่ ธนูศิลป์ ........................................................................................... 261
ภาพที่ 290 ทา่ รักษาเทวสีมา.................................................................................. 261
ภาพท่ี 291 ท่าเป็ นอาจิณ........................................................................................ 262
ภาพท่ี 292 ทา่ อสุรินทร์อริไมบ่ ีฑา......................................................................... 263
ภาพที่ 293 ท่าอสุรินทร์อริไมบ่ ีฑา(ร้องซ้า) ........................................................... 263
ภาพที่ 294 ทา่ อนั อินทรปราสาท............................................................................ 264
ภาพท่ี 295 ท่าท้งั สาม............................................................................................. 264
ภาพที่ 296 ทา่ ทรงงามสูงเง้ือม................................................................................ 265
ภาพท่ี 297 ท่ากลางเวหา......................................................................................... 266
ภาพท่ี 298 ท่าส่ีมุมหุม้ มาศสะอาดตา...................................................................... 266
ภาพท่ี 299 ท่าใบระกาแกมแกว้ ประกอบกนั ........................................................... 267
268
18
ภาพท่ี 300 สำรบญั ภำพ(ต่อ) หน้ำ
ภาพท่ี 301 268
ภาพท่ี 302 ทา่ ช่อฟ้าชอ้ ยเฟ้ื อย............................................................................... 269
ภาพท่ี 303 ท่าเฉื่อยชด........................................................................................... 269
ภาพท่ี 304 ทา่ บราลีท่ีลด....................................................................................... 270
ภาพท่ี 305 ท่ามุขกระสัน...................................................................................... 271
ภาพท่ี 306 ทา่ มุขเด็จทองดาดกรนกพรรณ........................................................... 271
ภาพท่ี 307 ทา่ ชามพูนุช......................................................................................... 272
ภาพที่ 308 ท่าราชยานเวชยนั ตร์ ถแกว้ ................................................................... 273
ภาพที่ 309 ท่าเพริศแพร้วกากงอลกต.................................................................... 274
ภาพที่ 310 ทา่ แอกงอนอ่อนสลวยเฉื่อยชด............................................................ 275
ภาพที่ 311 ท่าเครือขดช่อต้งั บลั ลงั กล์ อย............................................................... 275
ภาพที่ 312 ท่าหิ้วเศียรหอ้ ย.................................................................................... 276
ภาพที่ 313 ท่ารายรูปสิงห์อดั ................................................................................ 277
ภาพท่ี 314 ท่าหยดั ยนั สุบรรณจบั นาค................................................................... 277
ภาพท่ี 315 ท่าหิ้วเศียรหอ้ ย.................................................................................... 278
ภาพท่ี 316 ท่าดุมพราว วาววบั .............................................................................. 279
ภาพที่ 317 ทา่ มาตรีอาจจะขี่.................................................................................. 279
ภาพที่ 318 ท่าขบั ประดงั ........................................................................................ 280
ภาพที่319 ท่าใหร้ ีบรุดสุดกาลงั ............................................................................. 280
ภาพที่ 320 ทา่ ดงั ลมพา........................................................................................... 281
ท่าสอดเชิด............................................................................................ 282
ท่าเชิด....................................................................................................
19
รำยละเอยี ดของรำยวชิ ำ
คณะมนุษยศำสตร์และสังคมศำสตร์ มหำวทิ ยำลยั รำชภฏั นครศรีธรรมรำช
หมวดท่ี 1 ข้อมูลทว่ั ไป
1. รหัสและช่ือรำยวชิ ำ
2051703 นาฏศิลป์ ไทย 2
Thai Dramatic Arts 2
1. จำนวนหน่วยกติ
3 (2-5-5)
2. หลกั สูตรประเภทของรำยวชิ ำ
ศิลปศาสตรบณั ฑิต (นาฏศิลป์ และการศิลปะการแสดง)
3. อำจำรย์ผ้รู ับผดิ ชอบรำยวชิ ำและผ้สู อน
1) ผศ.ธีรวฒั น์ ช่างสาน
2) อาจารยส์ มพิศ สุขวพิ ฒั น์
4. ภำคกำรศึกษำ/ช้ันปี ทเี่ รียน
ภาคการศึกษาท่ี 2 ช้นั ปี ที่ 1
5. รำยวชิ ำทต่ี ้องเรียนมำก่อน
นาฏศิลป์ ไทย 2
6. รำยวชิ ำทตี่ ้องเรียนพร้อมกนั
ไม่มี
20
7. สถำนทเี่ รียน
หลกั สูตรวชิ านาฏศิลป์ และการละคร คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั
นครศรีธรรมราช
8. คร้ังทจี่ ัดทำหรือปรับปรุงรำยละเอยี ดของรำยวชิ ำคร้ังล่ำสุด
1 พฤศจิกายน 2555
หมวดท่ี 2 จุดม่งุ หมำยและวตั ถุประสงค์
1. จุดมุ่งหมำยของรำยวชิ ำ
เพ่ือปลุกจิตสานึกรักศิลปวฒั นธรรมไทย สามารถอนุรักษ์และเผยแพร่องค์ความรู้ทางการ
แสดงนาฏศิลป์ มาตรฐานของไทยสู่สังคม อีกท้งั สามารถนาไปประยุกตใ์ ชก้ บั การเรียนนาฏศิลป์
ไทยรายวชิ าอ่ืน ๆ เพราะมีความเกี่ยวเน่ืองและเชื่อมโยงกนั และอาจไปปรับใชไ้ ดใ้ นชีวติ ประจาวนั
ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ งและมีความสุข
วตั ถุประสงค์
หลงั เรียนจบรายวชิ าน้ีแลว้ ผเู้ รียนมีความสามารถดงั น้ี
1. มีความรู้ความเขา้ ใจเร่ืองความหมาย ประวตั ิท่ีมา องคป์ ระกอบของชุดการแสดงระบา
กฤดาภินิหาร ระบาเทพบนั เทิง ระบายอ่ งหงิด ระบาพรหมมาสตร์ ระบาดาวดึงส์ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2. มีความสามารถทางทกั ษะปฏิบตั ิทางการร้องเพลงระบากฤดาภินิหาร ระบาเทพบนั เทิง
ระบายอ่ งหงิด ระบาพรหมมาสตร์ ระบาดาวดึงส์ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ งตามทานองและจงั หวะ
3. มีความสามารถทางทักษะปฏิบัติท่ารา ระบากฤดาภินิหาร ระบาเทพบนั เทิง ระบา
ยอ่ งหงิดระบาพรหมมาสตร์ ระบาดาวดึงส์ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ งสวยงาม
4. มีความสามารถในการนาชุดระบาท่ีศึกษาไปใช้ได้ถูกตอ้ งตามโอกาสและเวลาอนั
สมควร
5. มีทกั ษะในกระบวนการทางานเป็นทีมเพอ่ื ความอยรู่ ่วมกนั ในสงั คมอยา่ งมีความสุข
ของนกั ศึกษา
21
หมวดที่ 3 ลกั ษณะและกำรดำเนินกำร
1. คำอธิบำยรำยวชิ ำ
ความหมาย รูปแบบ หนา้ ที่ และประวตั ิระบามาตรฐาน ที่มีท่าและกระบวนรามาก เช่น ระบา
กฤดาภินิหาร ระบาเทพบนั เทิง ระบายอ่ งหงิด ระบาพรหมาสตร์ และระบาดาวดึงส์
2. จำนวนช่ัวโมงทใี่ ช้ต่อภำคกำรศึกษำ
บรรยำย ฝึ กปฏิบตั ิ ศึกษำด้วยตนเอง สอนเสริม
(คาบ) (คาบ) (คาบ)
35 12 ตามความตอ้ งการของ
6 นกั ศึกษาเฉพาะราย
3. จำนวนช่ัวโมงต่อสัปดำห์ทอ่ี ำจำรย์ให้คำปรึกษำและแนะนำทำงวชิ ำกำรแก่นักศึกษำเป็ น
รำยบุคคล
- อาจารยป์ ระจารายวชิ าประกาศเวลาใหค้ าปรึกษาหนา้ หอ้ งทางาน
- นกั ศึกษาจองวนั เวลาล่วงหนา้ หรือมาพบตามเวลา
- ทุกวนั พุธเวลา 13.00-16.00 น. เป็ นชัว่ โมงกิจกรรม นักศึกษาสามารถเขา้ ปรึกษาได้
(เฉพาะกรณีเฉพาะรายที่ตอ้ งการ)
หมวดที่ 4 กำรพฒั นำผลกำรเรียนรู้ของนักศึกษำ
การพฒั นาผลการเรียนในกลุ่มมาตรฐานผลการเรียนรู้ท่ีมุง่ หวงั
1. คุณธรรม จริยธรรม
1.1 คุณธรรม จริยธรรมทตี่ ้องพฒั นำกำร
พฒั นาผเู้ รียนใหม้ ีความรับผดิ ชอบท้งั ต่อตนเองและบุคคลอ่ืนในสงั คม ซื่อสัตย์ มีวนิ ยั
ตรงตอ่ เวลา มีจิตสาธารณะต่อชุมชน
1.2 วธิ ีกำรสอน
- การบรรยายยกตวั อยา่ งคุณธรรมจริยธรรมของคนในสังคม
- การอภิปรายคุณธรรมจริยธรรมของศิลปิ น
1.3 วธิ ีกำรประเมินผล
- พฤติกรรมการเขา้ เรียน และส่งงานที่ไดร้ ับมอบหมายตรงเวลา
22
- การทดสอบภาคปฏิบตั ิการขบั ร้องเพลงระบากฤดาภินิหาร ระบาเทพบนั เทิง ระบา
ยอ่ งหงิด ระบาพรหมมาสตร์ ระบาดาวดึงส์
- การทดสอบภาคปฏิบตั ิท่าราเพลงระบากฤดาภินิหาร ระบาเทพบนั เทิง ระบายอ่ งหงิด
ระบาพรหมมาสตร์ ระบาดาวดึงส์
- แบบทดสอบกลางภาค ปลายภาค
2. ควำมรู้ทตี่ ้องได้รับ
2.1 ควำมรู้ทต่ี ้องได้รับ
มีความรู้ความเขา้ ใจเกี่ยวกบั ความหมาย ประวตั ิท่ีมา องค์ประกอบของชุดการแสดง
สามารถขบั ร้องเพลง และปฏิบตั ิท่าราเพลงระบากฤดาภินิหาร ระบาเทพบนั เทิง ระบายอ่ งหงิด ระบา
พรหมมาสตร์ ระบาดาวดึงส์และสามารถนาเพลงท่ีไดศ้ ึกษาไปประยุกตใ์ ช้ในสถานการณ์จริงใน
ชีวติ ประจาวนั ไดอ้ ยา่ งมีความสุข และถูกตอ้ ง
2.2 วธิ ีกำรสอน
- บรรยายร่วมกบั อภิปราย การสาธิต การทางานเด่ียว การทางานกลุ่ม การวเิ คราะห์
กรณีศึกษาและมอบหมายให้ฝึกปฏิบตั ิและการคน้ ควา้ เพม่ิ เติม ในรูปแบบการนาชุดการแสดงไปใช้
ในวาระและโอกาส อีกท้งั สามารถประยกุ ตใ์ ชก้ บั กิจกรรมอ่ืน ๆ ในสงั คมไดถ้ ูกตอ้ ง
2.3 วธิ ีกำรประเมินผล
- สอบกลางภาคและปลายภาคเรียน
- สอบปฏิบตั ิการขบั ร้องเพลงระบากฤดาภินิหาร ระบาเทพบันเทิง ระบาย่องหงิด
ระบาพรหมมาสตร์ ระบาดาวดึงส์
- สอบปฏิบตั ิท่าราเพลงระบากฤดาภินิหาร ระบาเทพบนั เทิง ระบาย่องหงิด ระบา
พรหมมาสตร์ ระบาดาวดึงส์
- การส่งงานตามกรณีที่สง่ั ในหอ้ งเรียน
3. ทกั ษะทำงปัญญำ
3.1 ทกั ษะทำงปัญญำทตี่ ้องพัฒนำ
พฒั นาความสามารถในการคิดอยา่ งเป็ นระบบ คิดเชื่อมโยง สมเหตุสมผล เพ่ือนาไปใช้
ในรูปแบบการบูรณาการท้ังองค์ประกอบของชุดการแสดง การขบั ร้องและการปฏิบตั ิจริง ให้
นกั ศึกษาทางานอยา่ งเป็ นระบบ มองเห็นความสัมพนั ธ์เชื่อมโยงระหว่างองคป์ ระกอบต่างๆ ของ
รายวชิ าจนสามารถสร้างงานและนาเสนอผลงานไดเ้ ป็นอยา่ งดี
23
3.2 วธิ ีสอน
- ศึกษากรณีตวั อยา่ งนาฏศิลป์ ในบริบทที่หลากหลาย
- ฝึกปฏิบตั ิในการสืบคน้ ขอ้ มูล
- อภิปรายกลุ่ม โดยเนน้ ใหอ้ ธิบายหลกั การ เหตุผล แนวคิด เช่น การยกตวั อยา่ ง
รูปแบบของการแสดงระบาท่ีมีในปัจจุบนั เพอื่ เชื่อมโยงสถานการณ์
3.3 วธิ ีกำรประเมินผล
- สังเกตพฤติกรรมการฝึกปฏิบตั ิและการแกป้ ัญหา
- สงั เกตการร่วมอภิปราย
- ตรวจผลงาน ความเชื่อมโยงสัมพนั ธ์ระหวา่ งบริบทและองคป์ ระกอบของการศึกษา
รายวชิ านาฏศิลป์ ไทย 2
4. ทกั ษะควำมสัมพนั ธ์ระหว่ำงบุคคลและควำมรับผดิ ชอบ
4.1 ทกั ษะควำมสัมพนั ธ์ระหว่ำงบุคคลและควำมสำมำรถในกำรรับผดิ ชอบทต่ี ้องพฒั นำ
- มีทกั ษะในการสร้างสัมพนั ธภาพระหวา่ ผเู้ รียนดว้ ยกนั
- แสดงความเป็ นผนู้ าและผตู้ ามในการทางานเป็ นทีม
- รับผดิ ชอบในการเรียนรู้ดว้ ยตนเอง และทางานท่ีมอบหมายใหแ้ ลว้ เสร็จตรงตาม
เวลาท่ีกาหนด
4.2 วธิ ีกำรสอน
- จดั กิจกรรมกลุ่มในการวเิ คราะห์กรณีศึกษา
- มอบหมายงานให้ค้นคว้าและศึกษาด้วยตนเอง เช่น ให้สื บค้นประวัติท่ีมา
ความหมาย วตั ถุประสงค์ของชุดการแสดง ลกั ษณะการแต่งกาย พฒั นาเทคนิคการเสริมต่างๆ เพ่ือ
ช่วยในการฝึ กร้องเพลงประกอบชุดการแสดงจากสื่อที่สมควรพฒั นา เช่น วีดิทัศน์แล้วนามา
วเิ คราะห์ สู่การวพิ ากยอ์ ยา่ งเป็นระบบ
4.3 วธิ ีกำรประเมินผล
- ประเมินตนเองและเพ่ือนประเมินเพ่ือน ดว้ ยแบบฟอร์มท่ีกาหนด
- รายงาน/พฤติกรรมการทางานเป็ นทีม
- รายงานการศึกษาดว้ นตนเอง (รายงานสรุปรวบยอดความรู้)
24
5. ทกั ษะวเิ ครำะห์เชิงตัวเลข กำรสื่อสำร และกำรใช้เทคโนโลยสี ำรสนเทศ
5.1 ทกั ษะกำรวเิ ครำะห์ในเชิงตัวเลข กำรสื่อสำรและกำรใช้เทคโนโลยที ต่ี ้องพฒั นำ
- ทกั ษะในการสื่อสารท้งั การพดู การฟัง การเขียน โดยการทารายงานและเสนอใน
ช้นั เรียน
- ทกั ษะในการวเิ คราะห์และแปรความหมายขอ้ มูลจากสถานการณ์จาลอง
- ทกั ษะในการสืบคน้ ขอ้ มูลทางอินเตอร์เนตเพ่อื ทารายงาน
- ทกั ษะในการนาเสนอรายงานโดยใชเ้ ทคโนโลยที ี่เหมาะสม
5.2 วธิ ีกำรสอน
- อภิปราย
- มอบหมายงานใหศ้ ึกษาคน้ ควา้ ดว้ ยตนเองจาก web site, e-leaming และทารายงาน
- มอบหมายงานให้เตรียมและนาเสนอโดยใชเ้ ทคโนโลยที ่ีเหมาะสม
5.3 วธิ ีกำรประเมินผล
- การมีส่วนร่วมในการอภิปราบและคุณภาพการอภิปราย
- รายงาน
- การนาเสนอดว้ ยส่ือเทคโนโลยสี ารสนเทศ
หมวดที่ 5 แผนกำรสอนและกำรประเมนิ ผล
1. แผนกำรสอน
คร้ังท่ี ผลกำร สำระกำรเรียนรู้ กจิ กรรม ชิ้นงำน
จำนวนคำบ เรียนรู้
- บรรยาย สรุปองค์
1 เขา้ ใจ - แนะนารายวชิ า - ซกั ถาม ความรู้
กระบวนการ - อธิบายความหมายเบ้ืองตน้ ของ
เรียนรู้ได้ ชุดระบามาตรฐานที่ตอ้ งเรียน
ถูกตอ้ ง
25
คร้ังที่ ผลกำร สำระกำรเรียนรู้ กจิ กรรม ชิ้นงำน
จำนวนคำบ เรียนรู้ - บนั ทึกท่ารา
- ถ่ายภาพท่า
2 มีความรู้และ - ประวตั ิความเป็ นมาของชุดระบา - บรรยาย ราพร้อม
บรรยาย
เขา้ ใจทกั ษะ กฤดาภินิหาร องคป์ ระกอบของชุด - ซกั ถาม - จดั บอร์ด
การเรียน การแสดง วธิ ีการขบั ร้องเพลง - สาธิต - สรุปองค์
ความรู้
ระบา กฤดาภินิหาร การปฏิบตั ิทา่ รา
- บนั ทึกทา่ รา
กฤดาภินิหาร เพลงกฤดาภินิหาร - ถ่ายภาพท่า
ราพร้อม
3 มีความรู้และ - ปฏิบตั ิท่าราเพลงกฤดาภินิหาร - บรรยาย บรรยาย
- จดั บอร์ด
เขา้ ใจทกั ษะ (ต่อ) - ซกั ถาม
การเรียน - สาธิต
ระบา
กฤดาภินิหาร
4 มีความรู้ - ประวตั ิความเป็นมาของชุดระบา - บรรยาย
และเขา้ ใจ เทพบนั เทิง องคป์ ระกอบของชุด - ซกั ถาม
ทกั ษะการ การ วธิ ีการขบั ร้องเพลงเทพบนั เทิง - สาธิต
เรียนระบา กฤดาภินิหาร การปฏิบตั ิท่าราเพลง
เทพบนั เทิง เทพบนั เทิง
5 มีความรู้ - ปฏิบัติท่าราเพลงกฤดาภินิหาร - บรรยาย - สรุปองค์
ความรู้
และเขา้ ใจ (ตอ่ ) - ซกั ถาม
ทกั ษะการ - สาธิต
เรียนระบา
เทพบนั เทิง
26
คร้ังท่ี ผลกำร สำระกำรเรียนรู้ กจิ กรรม ชิ้นงำน
จำนวนคำบ เรียนรู้ - ประวตั ิความเป็นมาของชุดระบา - บรรยาย - บนั ทึกท่ารา
6 มีความรู้ เทพบนั เทิง องคป์ ระกอบของชุด - ซกั ถาม - ถ่ายภาพท่า
และเขา้ ใจ การ วธิ ีการขบั ร้องเพลงเทพบนั เทิง - สาธิต ราพร้อม
ทกั ษะการ กฤดาภินิหาร การปฏิบตั ิท่าราเพลง บรรยาย
เรียนระบา ยอ่ งหงิด - จดั บอร์ด
ยอ่ งหงิด
7 มีความรู้ - ปฏิบตั ิทา่ ราเพลงยอ่ งหงิด (ตอ่ ) - บรรยาย สรุปองค์
ความรู้
และเขา้ ใจ - ซกั ถาม
ทกั ษะการ - สาธิต
เรียนระบา
ยอ่ งหงิด
8 วดั ผลการ สอบกลางภาค - สอบทฤษฎี สรุปองค์
เรียนในคร่ึง - สอบปฏิบตั ิทา่ รา ความรู้
แรกเพ่ือ เป็ นกลุ่ม
ทราบ
พฒั นาการ
ของการ
เรียน
9 มีความรู้ - ประวตั ิความเป็นมาของชุดระบา - บรรยาย - บนั ทึกทา่ รา
และเขา้ ใจ เทพบนั เทิง องคป์ ระกอบของชุด - ซกั ถาม - ถ่ายภาพท่า
ทกั ษะการ การ วธิ ีการขบั ร้องเพลงเทพบนั เทิง - สาธิต ราพร้อม
เรียนระบา กฤดาภินิหาร การปฏิบตั ิทา่ ราเพลง บรรยาย
พรหมมา พรหมมาสตร์ - จดั บอร์ด
สตร์
27
คร้ังท่ี ผลกำร สำระกำรเรียนรู้ กจิ กรรม ชิ้นงำน
สรุปองค์
จำนวนคำบ เรียนรู้ - ปฏิบตั ิท่าราเพลงพรหมมาสตร์ - บรรยาย
10 มีความรู้ (ตอ่ ) - ซกั ถาม ความรู้
และเขา้ ใจ - สาธิต
ทกั ษะการ สรุปองค์
เรียนระบา ความรู้
พรหมมา
สตร์
11 มีความรู้ - ประวตั ิความเป็นมาของชุดระบา - บรรยาย
และเขา้ ใจ เทพบนั เทิง องคป์ ระกอบของชุด - ซกั ถาม
ทกั ษะการ การ วธิ ีการขบั ร้องเพลงเทพบนั เทิง - สาธิต
เรียนระบา กฤดาภินิหาร การปฏิบตั ิท่าราเพลง
ดาวดึงส์ ดาวดึงส์
12 มีความรู้ ปฏิบตั ิท่าราเพลงดาวดึงส์ (ต่อ) - บรรยาย สรุปองค์
ความรู้
และเขา้ ใจ - ซกั ถาม
ทกั ษะการ - สาธิต
เรียนระบา
ดาวดึงส์
13 ประมวล - ทบทวนท่ารา เพลงระบา - บรรยาย สรุปองค์
ความรู้
ความรู้ที่ได้ กฤดาภินิหาร ระบาเทพบนั เทิง - ซกั ถาม
ศึกษา ระบายอ่ งหงิด ระบาพรหมมาสตร์ - สาธิต
นาเสนอ ระบาดาวดึงส์
ผลงานได้
ถูกตอ้ ง
28
คร้ังที่ ผลกำร สำระกำรเรียนรู้ กจิ กรรม ชิ้นงำน
จำนวนคำบ
เรียนรู้ - ทดสอบท่ารา เพลง ระบาพรหม - สอบภาคทฤษฎี สรุปองค์
14 ประมวล มาสตร์ ระบาดาวดึงส์ - สอบภาคปฏิบตั ิ ความรู้
ความรู้ท่ีได้
ศึกษา
นาเสนอ
ผลงานได้
ถูกตอ้ ง
ประมวล - สรุปองคค์ วามรู้ท้งั หมด - จดั กิจกรรมการ สรุปองค์
15 ความรู้ที่ได้ - อภิปรายและนาเสนอผลงาน แสดง ความรู้
ศึกษา
นาเสนอ
ผลงานได้
ถูกตอ้ ง
16 สอบปลายภาค
2. แผนกำรประเมินผลกำรเรียนรู้
งาน/กิจกรรมท่ีใชใ้ นการประเมิน สัปดาห์ที่ สัดส่วนของคะแนน
1. พฤติกรรมการเรียนรู้/เวลาเรียน ตลอดภาคการศึกษา 15
2. การปฏิบตั ิงานเด่ียว 30
ตลอดภาคการศึกษา
2.1 สรุปองคค์ วามรู้ 4, 6, 9, 11-13 15
2.2 แบบฝึกหดั
2.3 รายงาน ตลอดภาคการศึกษา
3. การปฏิบตั ิงานกลุ่ม 2
3.1 ปฏิบตั ิการอภิปรายร่วมกนั
3.2 รายงาน
29
4. การทดสอบกลางภาค 8 20
5. การทดสอบปลายภาค 16 20
หมวดที่ 6 ทรัพยำกรประกอบกำรเรียนกำรสอน
1. ตำรำและเอกสำรหลกั
แผน่ ปลิวเอกสารประกอบการสอนนาฏศิลป์ ไทย 2
2. เอกสำรและข้อมูลสำคัญ
ธีรวฒั น์ ช่างสาน. (2552). นำฏยประดษิ ฐ์. นครศรีธรรมราช : มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั
นครศรีธรรมราช
3. เอกสำรและข้อมูลแนะนำ
3.1 หนังสือ ไดแ้ ก่
3.2 แหล่งเรียนรู้
- วทิ ยาลยั นาฏศิลปนครศรีธรรมราช,
- เว็บ ไซ ด์ที่ เกี่ ย วกับ หั วข้อ ใน ป ระ ม วล รายวิช า เช่ น WWW.Google ห รื อ
WWW.Wikipedia คาอธิบายศพั ท์
หมวดที่ 7 กำรประเมนิ และปรับปรุงกำรดำเนินกำรของรำยวชิ ำ
1. กลยุทธ์กำรประเมินประสิทธิผลของรำยวชิ ำโดยนักศึกษำ
- การสนทนากลุ่มระหวา่ งผูส้ อนกบั ผเู้ รียน
- การสะทอ้ นความคิดของผเู้ รียน (reflective journal) ของผเู้ รียน
- แบบประเมินผสู้ อน และแบบประเมินรายวชิ า
2. กลยุทธ์กำรประเมินกำรสอน
- การสงั เกตการณ์สอนของผูร้ ่วมทีมการสอน
- ผลการสอบ/การเรียนรู้
- การทวนสอบผลการประเมินการเรียนรู้
30
3. กำรปรับปรุงกำรสอน
- สัมมนาการจดั การเรียนการสอน เพื่อร่วมกนั หาแนวทางหรือวางแผนการปรับปรุงพฒั นา
รายวชิ า
- การวจิ ยั ในช้นั เรียน
4. กำรทวนสอบมำตรฐำนผลสัมฤทธ์ิของนักศึกษำในรำยวชิ ำ
มีคณะกรรมการในสาขาวชิ าตรวจสอบผลการประเมินการเรียนรู้ของนกั ศึกษา (คะแนน/
เกรด) กบั ขอ้ สอบ รายงาน โครงการ และการใหค้ ะแนนพฤติกรรมของนกั ศึกษา
5. กำรดำเนินกำรทบทวน และกำรวำงแผนปรับปรุงประสิทธิผลของรำยวชิ ำ
- ปรับปรุงประมวลรายวชิ าทุกปี ตามผลการสมั มนาการจดั การเรียนการสอน
31
สำรบัญ
หน้ำ
คานา...................................................................................................................................... ก
สารบญั .................................................................................................................................. ค-ฉ
สารบญั ภาพ........................................................................................................................... ช-ถ
รายละเอียดของรายวชิ า......................................................................................................... ท-ม
แผนบริหารการสอนประจาบทที่ 1 บทนา ......................................................................... 1
หวั ขอ้ เน้ือหาประจาบท................................................................................. 1
จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม............................................................................. 1
วธิ ีสอนและกิจกรรมการเรียนการสอน........................................................ 1
สื่อการเรียนการสอน..................................................................................... 2
งานที่มอบหมาย............................................................................................ 2
การวดั ผลและประเมินผล............................................................................. 3
บทที่ 1 บทนา........................................................................................................................ 5
ความรู้เบ้ืองตน้ ของระบามาตรฐาน............................................................... 5
การคดั เลือกผแู้ สดงตวั พระและตวั นาง.......................................................... 14
การเตรียมความพร้อมของผเู้ รียน.................................................................. 16
สรุป.............................................................................................................. 30
คาถามทบทวน............................................................................................... 32
เอกสารอา้ งอิง................................................................................................ 33
แผนบริหารการประจาบทท่ี 2 ระบากฤดาภินิหาร............................................................... 35
หวั ขอ้ เน้ือหาประจาบท.................................................................................. 35
จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม.............................................................................. 35
วธิ ีสอนและกิจกรรมการเรียนการสอน......................................................... 35
ส่ือการสอน................................................................................................... 36
งานท่ีมอบหมาย............................................................................................ 37
การวดั ผลประเมินผล..................................................................................... 37
32
สำรบัญ (ต่อ)
บทที่ 2 ระบากฤดาภินิหาร................................................................................................... หน้ำ
ประวตั ิชุดการแสดง...................................................................................... 39
บทร้อง.......................................................................................................... 39
อธิบายท่าราเพลงระบากฤดาภินิหาร............................................................ 40
สรุป............................................................................................................... 41
คาถามทบทวน............................................................................................... 69
เอกสารอา้ งอิง................................................................................................ 70
71
แผนบริหารการประจาบทท่ี 3 ระบาเทพบนั เทิง.................................................................. 73
หวั ขอ้ เน้ือหาประจาบท.................................................................................. 73
จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม.............................................................................. 73
วธิ ีสอนและกิจกรรมการเรียนการสอน......................................................... 73
ส่ือการสอน................................................................................................... 74
งานที่มอบหมาย............................................................................................ 75
การวดั ผลประเมินผล..................................................................................... 75
77
บทท่ี 3 ระบาเทพบนั เทิง...................................................................................................... 77
ประวตั ิชุดการแสดง...................................................................................... 77
บทร้อง.......................................................................................................... 80
อธิบายท่าราระบาเทพบนั เทิง........................................................................ 109
สรุป............................................................................................................... 111
คาถามทบทวน............................................................................................... 112
เอกสารอา้ งอิง................................................................................................ 113
113
แผนบริหารการประจาบทที่ 4 ระบายอ่ งหงิด..................................................................... 113
หวั ขอ้ เน้ือหาประจาบท.................................................................................. 113
จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม..............................................................................
วธิ ีสอนและกิจกรรมการเรียนการสอน.........................................................
33
สำรบัญ (ต่อ)
ส่ือการสอน................................................................................................... หน้ำ
งานท่ีมอบหมาย............................................................................................ 114
การวดั ผลประเมินผล..................................................................................... 115
บทท่ี 4 ระบายอ่ งหงิด.......................................................................................................... 115
ประวตั ิชุดการแสดง...................................................................................... 117
บทร้อง.......................................................................................................... 117
อธิบายทา่ ราระบาเทพบนั เทิง........................................................................ 118
สรุป............................................................................................................... 120
คาถามทบทวน............................................................................................... 166
เอกสารอา้ งอิง................................................................................................ 168
แผนบริหารการประจาบทที่ 5 ระบาพรหมมาสตร์............................................................ 169
หวั ขอ้ เน้ือหาประจาบท.................................................................................. 171
จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม.............................................................................. 171
วธิ ีสอนและกิจกรรมการเรียนการสอน......................................................... 171
ส่ือการสอน................................................................................................... 171
งานที่มอบหมาย............................................................................................ 172
การวดั ผลประเมินผล..................................................................................... 173
บทที่ 5 ระบาพรหมมาสตร์................................................................................................. 173
ประวตั ิชุดการแสดง...................................................................................... 175
บทร้อง.......................................................................................................... 175
อธิบายท่าราระบาพรหมมาสตร์.................................................................... 176
สรุป............................................................................................................... 177
คาถามทบทวน............................................................................................... 221
เอกสารอา้ งอิง................................................................................................ 223
224
34
สำรบญั (ต่อ)
แผนบริหารการประจาบทท่ี 6 ระบาดาวดึงส์..................................................................... หน้ำ
หวั ขอ้ เน้ือหาประจาบท.................................................................................. 225
จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม.............................................................................. 225
วธิ ีสอนและกิจกรรมการเรียนการสอน......................................................... 225
สื่อการสอน................................................................................................... 225
งานท่ีมอบหมาย............................................................................................ 226
การวดั ผลประเมินผล..................................................................................... 227
227
บทที่ 6 ระบาดาวดึงส์.......................................................................................................... 229
ประวตั ิชุดการแสดง...................................................................................... 229
บทร้อง.......................................................................................................... 230
อธิบายทา่ ราระบาดาวดึงส์............................................................................. 233
สรุป............................................................................................................... 279
คาถามทบทวน............................................................................................... 281
เอกสารอา้ งอิง................................................................................................ 282
283
บรรณานุกรม.........................................................................................................................
35
ภาพที่ 1 สำรบญั ภำพ หน้ำ
ภาพที่ 2
ภาพที่ 3 การแต่งกายยนื เครื่องพระ-นาง.................................................. 7
ภาพที่ 4 องคป์ ระกอบของการแตง่ กายยนื เคร่ืองตวั พระ......................... 8
ภาพท่ี 5 ลกั ษณะการแต่งกายยนื เครื่องตวั นาง......................................... 11
ภาพท่ี 6 วงป่ี พาทยเ์ คร่ืองหา้ .................................................................... 13
ภาพท่ี 7 ลกั ษณะของตวั พระ................................................................... 14
ภาพที่ 8 ลกั ษณะของตวั นาง.................................................................... 15
ภาพท่ี 9 การดดั มือ................................................................................... 16
ภาพที่ 10 การดดั หลงั ................................................................................. 17
ภาพที่ 11 การดดั แขน(ท่าท่ี1)..................................................................... 17
ภาพที่ 12 การดดั แขน(ท่าที่2)..................................................................... 18
ภาพที่ 13 การดดั สะเอว............................................................................. 18
ภาพที่ 14 สอดสร้อยมาลา.......................................................................... 20
ภาพที่ 15 ซอยเทา้ ....................................................................................... 20
ภาพที่ 16 ป้องหนา้ ..................................................................................... 21
ภาพท่ี 17 สอดสูง........................................................................................ 21
ภาพที่ 18 ผาลา............................................................................................ 22
ภาพที่ 19 ภมรเคลา้ ...................................................................................... 22
ภาพที่ 20 เรียงหมอน................................................................................... 23
ภาพที่ 21 กระหวดั เกลา้ ................................................................................ 24
ภาพที่ 22 เล่ือนเทา้ ........................................................................................ 24
โบกข้ึนเตียง.................................................................................. 25
เดินเขยบิ เทา้ .................................................................................. 26
36
ภาพที่ 23 สำรบัญภำพ (ต่อ) หน้ำ
ภาพที่ 24
ภาพที่ 25 วงิ่ ส่ีทิศ.................................................................................... 27
ภาพที่ 26 วงิ่ สวน.................................................................................... 27
ภาพท่ี 27 เดินวนเป็ นวงกลม................................................................... 28
ภาพท่ี 28 โลม........................................................................................ 29
ภาพท่ี 29 จบั ........................................................................................... 30
ภาพท่ี 30 ทา่ เตรียม.................................................................................. 41
ภาพท่ี 31 ทา่ ออก………......................................................................... 41
ภาพท่ี 32 ทา่ สอดสร้อย........................................................................... 42
ภาพที่ 33 ท่าป้องหนา้ ….......................................................................... 43
ภาพที่ 34 ทา่ เอ้ือน 1................................................................................. 43
ภาพที่ 35 ทา่ เอ้ือน 2…………................................................................. 44
ภาพที่ 36 ทา่ ปราโมทยแ์ สน..................................................................... 45
ภาพที่ 37 ทา่ องคอ์ ปั สรอมรแมน............................................................. 45
ภาพที่ 38 ท่าแดนสวรรค.์ ......................................................................... 46
ภาพที่ 39 ท่ายนิ กฤดาภินิหาร…………................................................... 46
ภาพท่ี 40 ทา่ มหศั จรรย…์ …………......................................................... 47
ภาพท่ี 41 ทา่ เช่ือมภมรเคลา้ ……….......................................................... 48
ภาพท่ี 42 ทา่ เรืองรูจี.................................................................................. 48
ภาพที่ 43 ท่าโสมนสั ................................................................................. 49
ภาพท่ี 44 ท่าโอษฐเ์ อ้ือนอรรถ................................................................... 50
ภาพท่ี 45 ท่าอวยพร……………….......................................................... 50
ภาพที่ 46 ท่าสุนทรศรี…………................................................................ 51
ภาพท่ี 47 ท่าแจว้ จาเรียงเสียงเพลง สดุดี..................................................... 52
ภาพท่ี 48 ท่าประโลมลาน……….............................................................. 53
ทา่ แลว้ ลีลาศ เริงรา...................................................................... 53
ทา่ ระบาร่าย………..................................................................... 54
37
ภาพท่ี 49 สำรบัญภำพ(ต่อ) หน้ำ
ภาพท่ี 50
ภาพท่ี 51 ทา่ กรกรีดกราย.............................................................................. 55
ภาพท่ี 52 ทา่ โปรยมาลี.................................................................................. 55
ภาพที่ 53 ท่าสีประสาน................................................................................. 56
ภาพที่ 54 ทา่ พรมน้าทิพยป์ รุงปน................................................................. 56
ภาพที่ 55 ท่าสุคนธาร……………............................................................... 57
ภาพท่ี 56 ท่ารื่นรมยค์ รัน.............................................................................. 58
ภาพท่ี 57 ท่าเพลงจีนรัว ทา่ ที่ 1..................................................................... 59
ภาพท่ี 58 ท่าเพลงจีนรัว ท่าท่ี 2..................................................................... 59
ภาพที่ 59 ท่าเพลงจีนรัว ทา่ ท่ี 3..................................................................... 60
ภาพที่ 60 ท่าเพลงจีนรัว ทา่ ที่ 4..................................................................... 61
ภาพที่ 61 ทา่ เพลงจีนรัว ท่าท่ี 5……………................................................ 62
ภาพที่ 62 ท่าเพลงจีนรัว ทา่ ท่ี 6……............................................................ 63
ภาพที่ 63 ทา่ เพลงจีนรัว ทา่ ท่ี 7.................................................................... 65
ภาพที่ 64 ท่าเพลงจีนรัว ทา่ ที่ 8……………................................................ 65
ภาพท่ี 65 ทา่ เพลงจีนรัว ทา่ ที่ 9……………………………………............ 66
ภาพท่ี 66 ท่าเพลงจีนรัว ทา่ ท่ี 10.................................................................. 67
ภาพที่ 67 ท่าเตรียม....................................................................................... 78
ภาพที่ 68 ทา่ ออก......................................................................................... 79
ภาพท่ี 69 ท่าโบก………………................................................................. 79
ภาพที่ 70 ทา่ เชื่อม 1…………….................................................................. 80
ภาพที่ 71 ท่าเหล่าขา้ พระบาท...................................................................... 80
ภาพที่ 72 ทา่ ขอวโรกาส............................................................................... 81
ภาพที่ 73 ทา่ เทวฤทธ์ิอดิศร.......................................................................... 81
ท่าขอฟ้อนกราย ราร่าย................................................................. 82
ทา่ ถวายกร.................................................................................... 83
38
สำรบัญภำพ(ต่อ)
หน้ำ
ภาพท่ี 74 ท่าบาเรอปิ่ นอมรปะตาระกาหลา......................................................... 83
ภาพท่ี 75 ทา่ ผทู้ รงพระคุณ.................................................................................. 84
ภาพท่ี 76 ทา่ ยง่ิ บุญบารมี..................................................................................... 85
ภาพท่ี 77 ทา่ สุขสมรมยา..................................................................................... 86
ภาพที่ 78 ทา่ สาราญฤทยั ..................................................................................... 86
ภาพที่ 79 ท่าสุรศกั ด์ิประสิทธ์ิ............................................................................. 87
ภาพที่ 80 ท่าสุรฤทธ์ิกาจาย………………………………………………….…. 88
ภาพท่ี 81 ท่าทรงสราญพระกาย ทรงสบายพระทยั ……..………………….….. 88
ภาพท่ี 82 ท่าเชื่อมทานองเพลง 1……… ………………………………………. 89
ภาพท่ี 83 ท่าถวายอินทรีย…์ …………………………………………………… 89
ภาพที่ 84 ทา่ ต่างมาลีบูชา…………………………………………….………… 90
ภาพที่ 85 ทา่ ถวายดวงตา……………………………………………………..… 90
ภาพที่ 86 ทา่ ต่างประทีปจารัสไข…………………………………………….… 91
ภาพที่ 87 ทา่ ถอ้ ยคาอาไพ…………………………………………………….… 91
ภาพที่ 88 ทา่ ตา่ งธูปหอมจูณจนั ทร์…………………………………………….. 92
ภาพที่ 89 ทา่ ถวายดวงจิต…………………………………………….………… 92
ภาพท่ี 90 ท่าอญั ชลิตวรคุณ................................................................................. 93
ภาพท่ี 91 ท่าท่ีทรงการุณย.์ .................................................................................. 93
ภาพท่ี 92 ท่าผองขา้ มาแต่บรรพ.์ ......................................................................... 94
ภาพท่ี 93 ท่าถวายชีวนั ........................................................................................ 94
ภาพท่ี 94 ท่ารองบาทจนบรรลยั .......................................................................... 95
ภาพที่ 95 ท่าสุรศกั ด์ิประสิทธ์ิ............................................................................. 96
ภาพที่ 96 ท่าสุรฤทธ์ิกาจาย………………………………………………….…. 96
ภาพที่ 97 ท่าทรงสราญพระกาย ทรงสบายพระทยั .............................................. 97
ภาพที่ 98 ทา่ ทานองเช่ือง 4.................................................................................. 97
39
สำรบญั ภำพ(ต่อ)
หน้ำ
ภาพท่ี 99 ท่าร่วมกนั ร้อง ทานองลานา................................................................. 98
ภาพที่ 100 ท่ามาฟ้อนมาราใหร้ ื่นเริงใจ.................................................................. 99
ภาพที่ 101 ทา่ เปล่ียนสับ......................................................................................... 100
ภาพท่ี 102 ท่าทว่ งทีหนีไล่เวยี นไปไดจ้ งั หวะกนั .................................................... 101
ภาพท่ี 103 ทา่ อปั สรฟ้อนส่าย กรีดกรายออกมา ฝ่ ายฝงู เทวา….............................. 101
ภาพท่ี 104 ท่ากางก้นั .............................................................................................. 102
ภาพท่ี 105 ท่าเขา้ ทอดสนิท ไม่บิดไม่ผนั ................................................................ 103
ภาพท่ี 106 ท่าผกู พนั (ซ้า)………………………………....................................... 103
ภาพท่ี 107 ท่าสุขเกษม........................................................................................... 104
ภาพที่ 108 ทา่ ปล้ืมเปรม (ซ้า) ปรีดา…................................................................... 104
ภาพที่ 109 ทา่ ทานองยะวาเร็ว (ทา่ ท่ี 1).................................................................. 105
ภาพที่ 110 ท่าทานองยะวาเร็ว (ท่าท่ี 2)…………….............................................. 106
ภาพที่ 111 ท่าทานองยะวาเร็ว (ทา่ ท่ี 3).................................................................. 106
ภาพที่ 112 ท่าทานองยะวาเร็ว (ท่าที่ 4)………...................................................... 107
ภาพที่ 113 ท่าทานองยะวาเร็ว (ทา่ ท่ี 5)…………….............................................. 108
ภาพท่ี 114 ทา่ เตรียม............................................................................................... 119
ภาพที่ 115 ทา่ ออก.................................................................................................. 120
ภาพที่ 116 ทา่ ป้องหนา้ ........................................................................................... 121
ภาพท่ี 117 ท่าเช่ือม 1……….................................................................................. 122
ภาพที่ 118 ทา่ เชื่อม 2.............................................................................................. 122
ภาพที่ 119 ท่าเมื่อเอยเม่ือน้นั ................................................................................... 123
ภาพท่ี 120 ท่าฝ่ ายฝงู เทพไท.................................................................................... 124
ภาพที่ 121 ท่าถว้ นหนา้ ........................................................................................... 124
ภาพที่ 122 ทา่ ขยบั ยา่ ง…….................................................................................... 125
ภาพที่ 123 ทา่ นวยนาฏ............................................................................................ 125
40
สำรบัญภำพ(ต่อ)
หน้ำ
ภาพที่ 124 ทา่ เอ้ือน 1……...................................................................................... 126
ภาพท่ี 125 ทา่ เขา้ มา................................................................................................ 126
ภาพที่ 126 ทา่ เอ้ือน 2.............................................................................................. 127
ภาพที่ 127 ทา่ ใกลฝ้ งู นางฟ้า................................................................................... 128
ภาพท่ี 128 ท่ายพุ าพาล............................................................................................ 128
ภาพท่ี 129 ท่าแลว้ ซดั สองกร.................................................................................. 129
ภาพท่ี 130 ท่าอ่อนชด............................................................................................. 130
ภาพท่ี 131 ท่าราทา่ ................................................................................................. 130
ภาพท่ี 132 ทา่ พระรถ.............................................................................................. 131
ภาพที่ 133 ทา่ เอ้ือน 3.............................................................................................. 131
ภาพที่ 134 ทา่ โยนสาร............................................................................................ 132
ภาพที่ 135 ทา่ เรียงรอ คลอเคลา้ .............................................................................. 132
ภาพที่ 136 ทา่ เยาวมาลย.์ ......................................................................................... 133
ภาพที่ 137 ท่าเอ้ือน 4.............................................................................................. 133
ภาพท่ี 138 ท่าประโลมลาน..................................................................................... 134
ภาพท่ี 139 ทา่ ทอดสนิท.......................................................................................... 134
ภาพท่ี 140 ทา่ เอ้ือน 5.............................................................................................. 135
ภาพที่ 141 ทา่ ไปในทีเอย........................................................................................ 135
ภาพที่ 142 ท่านางสวรรค.์ ....................................................................................... 136
ภาพท่ี 143 ท่ากนั กร................................................................................................ 137
ภาพท่ี 144 ทา่ เอ้ือน 6.............................................................................................. 137
ภาพท่ี 145 ท่าป้องปัด............................................................................................. 138
ภาพที่ 146 ทา่ บิดสะบดั ........................................................................................... 138
ภาพที่ 147 ทา่ เบี่ยงบ่าย........................................................................................... 139
ภาพที่ 148 ทา่ ชายหนี.............................................................................................. 140
41
สำรบญั ภำพ(ต่อ)
หน้ำ
ภาพที่ 149 ทา่ เทพบุตร............................................................................................ 140
ภาพที่ 150 ท่าทาทา่ ................................................................................................. 141
ภาพท่ี 151 ท่าเอ้ือน 7.............................................................................................. 142
ภาพท่ี 152 ทา่ มา้ ตีกลี.............................................................................................. 142
ภาพท่ี 153 ท่าเอ้ือน 8.............................................................................................. 143
ภาพที่ 154 ท่าท่วงที................................................................................................ 143
ภาพท่ี 155 ทา่ เวยี นตาม........................................................................................... 144
ภาพท่ี 156 ทา่ อนั ดบั กนั .......................................................................................... 145
ภาพท่ี 157 ท่าเพลงตะเขิ่ง ท่าที่ 1(ทา่ แตะไหล่)...................................................... 145
ภาพที่ 158 ท่าเพลงตะเขิ่ง ทา่ ที่ 2(ทา่ นางนอน)....................................................... 146
ภาพที่ 159 ท่าเพลงตะเขิ่ง ท่าที่ 3(ทา่ สอดสร้อยมาลา)............................................ 146
ภาพที่ 160 ทา่ เพลงตะเขิ่ง ท่าที่ 4(ทา่ รากระบ่ีสี่ทา่ )................................................. 147
ภาพที่ 161 ท่าเพลงตะเข่ิง ท่าที่ 5(ท่าแผลงศร)........................................................ 147
ภาพที่ 162 ท่าเพลงตะเขิ่ง ท่าที่ 6 (ทา่ กลางอาพร)................................................... 148
ภาพท่ี 163 ทา่ เพลงตะเขิ่ง ท่าท่ี 7(ท่าแตะไหล่บ).................................................... 148
ภาพท่ี 164 ท่าเพลงตะเขิ่ง ท่าที่ 8(ท่าชูรังไก่).......................................................... 150
ภาพท่ี 165 ทา่ เพลงตะเข่ิง ทา่ ท่ี 9 (ท่ากลางอมั พร).................................................. 151
ภาพท่ี 166 ทา่ เพลงตะเขิ่ง ทา่ ที่ 10 (ท่าตบอกมือขวา)............................................. 151
ภาพที่ 167 ท่าเพลงตะเข่ิง ท่าท่ี 11 (ท่าแตะไหล่มือซา้ ย)......................................... 152
ภาพที่ 168 ทา่ เพลงตะเขิ่ง ท่าที่ 12 (ท่าตบอกมือซา้ ย)............................................. 152
ภาพที่ 169 ทา่ เพลงตะเขิ่ง ท่าที่ 13 (ท่าชา้ งประสานงา).......................................... 153
ภาพที่ 170 ท่าเพลงเจา้ เซ็น ท่าที่ 1........................................................................... 154
ภาพที่ 171 ท่าเพลงเจา้ เซ็น ท่าที่ 2........................................................................... 154
ภาพท่ี 172 ทา่ เพลงเจา้ เซ็น ทา่ ที่ 3........................................................................... 155
ภาพที่ 173 ทา่ เพลงเจา้ เซ็น ทา่ ที่ 4........................................................................... 155
42
สำรบญั ภำพ(ต่อ)
หน้ำ
ภาพท่ี 174 ทา่ เพลงเจา้ เซ็น ท่าท่ี 5........................................................................... 156
ภาพที่ 175 ทา่ เพลงเจา้ เซ็น ท่าที่ 6........................................................................... 156
ภาพที่ 176 ทา่ เพลงเจา้ เซ็น ท่าท่ี 7........................................................................... 157
ภาพที่ 177 ท่าเพลงเจา้ เซ็น ทา่ ท่ี 8........................................................................... 157
ภาพที่ 178 ทา่ เพลงเจา้ เซ็น ท่าที่ 9........................................................................... 158
ภาพท่ี 179 ทา่ เพลงเจา้ เซ็น ทา่ ท่ี 10......................................................................... 158
ภาพท่ี 180 ท่าเพลงเจา้ เซ็น ท่าท่ี 11......................................................................... 159
ภาพท่ี 181 ทา่ เพลงเจา้ เซ็น ท่าที่ 12......................................................................... 160
ภาพท่ี 182 ทา่ เพลงเจา้ เซ็น ท่าท่ี 13......................................................................... 160
ภาพที่ 183 ท่าเพลงเจา้ เซ็น ท่าท่ี 14......................................................................... 161
ภาพที่ 184 ท่าเพลงเจา้ เซ็น ท่าที่ 15......................................................................... 161
ภาพที่ 185 ทา่ เพลงเจา้ เซ็น ทา่ ท่ี 16......................................................................... 162
ภาพที่ 186 ทา่ เพลงเจา้ เซ็น ทา่ ท่ี 17......................................................................... 162
ภาพที่ 187 ทา่ เพลงเจา้ เซ็น ทา่ ที่ 18......................................................................... 163
ภาพท่ี 188 ท่าเพลงเจา้ เซ็น ท่าที่ 19......................................................................... 164
ภาพท่ี 189 ท่าเพลงเจา้ เซ็น ทา่ ท่ี 20......................................................................... 165
ภาพท่ี 190 ทา่ เพลงเจา้ เซ็น ทา่ ท่ี 21......................................................................... 165
ภาพท่ี 191 ทา่ เพลงเจา้ เซ็น ทา่ ที่ 22......................................................................... 166
ภาพท่ี 192 ทา่ เตรียม................................................................................................ 177
ภาพท่ี 193 ทา่ เดินออก............................................................................................ 178
ภาพที่ 194 ท่ากลางอมั พร (ท่าสอดสูงมือซา้ ย)........................................................ 179
ภาพท่ี 195 ท่ากลางอมั พร(ทา่ สอดสูงมือขวา)......................................................... 180
ภาพท่ี 196 ท่าผาลา(ดา้ นขวา)................................................................................. 182
ภาพที่ 197 ทา่ ผาลา(ดา้ นซา้ ย)................................................................................ 183
ภาพท่ี 198 ท่าจีบยาว(ดา้ นขวา)……….................................................................. 184
43
สำรบญั ภำพ(ต่อ)
ภาพท่ี 199 ทา่ จีบยาว(ดา้ นซา้ ย)............................................................................ หน้ำ
ภาพท่ี 200 ท่าบวั ชูฝัก(ดา้ นขวา)……...................................................................
ภาพท่ี 201 ท่าบวั ชูฝัก(ดา้ นซา้ ย)........................................................................... 186
ภาพท่ี 202 ทา่ สอดจีบ……………….................................................................. 187
ภาพที่ 203 ทา่ เหาะ………………….................................................................. 188
ภาพที่ 204 ทา่ ชกั แป้งผดั หนา้ …………….......................................................... 189
ภาพท่ี 205 ทา่ ต้งั ร่าย............................................................................................ 190
ภาพท่ี 206 ทา่ ป้องหนา้ ........................................................................................ 191
ภาพที่ 207 ทา่ ยนื พกั ............................................................................................. 191
ภาพที่ 208 ท่าต่างจบั ............................................................................................ 192
ภาพที่ 209 ทา่ ระบา.............................................................................................. 192
ภาพที่ 210 ท่าราฟ้อน........................................................................................... 193
ภาพที่ 211 ท่าทอดกร........................................................................................... 193
ภาพที่ 212 ท่ากรีดกราย........................................................................................ 194
ภาพท่ี 213 ทา่ ซา้ ยขวา........................................................................................... 194
ภาพที่ 214 ทา่ ร่ายเรียง.......................................................................................... 195
ภาพท่ี 215 ท่าเคียงคม.......................................................................................... 196
ภาพท่ี 216 ท่าประสมตา...................................................................................... 196
ภาพที่ 217 ท่าดนตรีเอ้ือน 1................................................................................. 197
ภาพท่ี 218 ท่าเล้ียวไล่........................................................................................... 197
ภาพที่ 219 ทา่ ไขวค่ วา้ .......................................................................................... 198
ภาพที่ 220 ทา่ เป็นท่าทาง...................................................................................... 199
ภาพท่ี 221 ทา่ ดนตรีเอ้ือน 2.................................................................................. 200
ภาพท่ี 222 ท่าซอ้ นจงั หวะ.………........................................................................ 200
. 201
202
44
สำรบญั ภำพ(ต่อ)
ภาพท่ี 223 ทา่ ประเทา้ .......................................................................................... หน้ำ
ภาพท่ี 224 ทา่ ดนตรีเอ้ือน3.……..........................................................................
ภาพท่ี 225 ทา่ แคล่วคล่อง…................................................................................. 202
ภาพท่ี 226 ทา่ เล้ียวลอด…………......................................................................... 203
ภาพที่ 227 ทา่ สอดคลอ้ ง..………........................................................................ 203
ภาพที่ 228 ทา่ ไปตามหวา่ ง……………............................................................... 204
ภาพท่ี 229 ท่าวนเวยี น.......................................................................................... 204
ภาพท่ี 230 ท่าเหียนหนั ........................................................................................ 205
ภาพที่ 231 ทา่ ก้นั กาง........................................................................................... 205
ภาพที่ 232 ทา่ เอ้ือน 4.......................................................................................... 206
ภาพที่ 233 ทา่ เป็นคู่คู.่ .......................................................................................... 207
ภาพที่ 234 ทา่ อยกู่ ลาง.......................................................................................... 207
ภาพที่ 235 ท่าทานองเอ้ือน 5................................................................................. 208
ภาพที่ 236 ท่าอมั พร.............................................................................................. 209
ภาพท่ี 237 ท่าเพลงเร็ว (ทา่ ที่ 1)............................................................................. 209
ภาพที่ 238 ท่าเพลงเร็ว (ท่าที่ 2)............................................................................. 210
ภาพท่ี 239 ท่าเพลงเร็ว (ท่าที่ 3)............................................................................ 211
ภาพท่ี 240 ท่าเพลงเร็ว (ท่าท่ี 4)............................................................................ 212
ภาพที่ 241 ท่าเพลงเร็ว (ทา่ ท่ี 5)............................................................................ 213
ภาพท่ี 242 ท่าเพลงเร็ว (ท่าท่ี 6)............................................................................ 214
ภาพที่ 243 ท่าเพลงเร็ว (ทา่ ที่ 7)........................................................................... 215
ภาพที่ 244 ท่าเพลงเร็ว (ท่าท่ี 8)............................................................................ 215
ภาพท่ี 245 เพลงลาท่าเพลงเร็ว (ท่าที่ 8)................................................................ 216
ภาพท่ี 246 ทา่ ลา (ลาไม1้ )…………..................................................................... 217
218
219
45
สำรบัญภำพ(ต่อ)
ภาพท่ี 247 ทา่ ลา (ลาไม2้ )...................................................................................... หน้ำ
ภาพที่ 248 ทา่ ลา (ลาไม3้ )….…….........................................................................
ภาพท่ี 249 ท่าลา (ลาไม4้ ).…................................................................................. 219
ภาพที่ 250 ท่าลา (ลาไม5้ )..………........................................................................ 220
ภาพที่ 251 ทา่ ลา (ลาไม6้ )..………........................................................................ 220
ภาพที่ 252 ท่าสอดเขา้ โรง (กลางอมั พร)................................................................ 221
ภาพที่ 253 ท่าเตรียม.............................................................................................. 222
ภาพท่ี 254 ทา่ เดินออก........................................................................................... 223
ภาพท่ี 255 ทา่ สอดสูง(ดา้ นขวา)............................................................................ 235
ภาพที่ 256 ท่าสอดสูง(ดา้ นซา้ ย)............................................................................ 236
ภาพที่ 257 ท่าผาลา(ทางขวา)................................................................................ 237
ภาพที่ 258 ท่าผาลา(ทางซา้ ย)................................................................................ 238
ภาพที่ 259 ท่าจีบยาว(ทางขวา).............................................................................. 239
ภาพที่ 260 ท่าจีบยาว(ทางซา้ ย).............................................................................. 241
ภาพที่ 261 ทา่ สอดสร้อย....................................................................................... 242
ภาพท่ี 262 ทา่ สอดสูง(ดา้ นขา้ ง)............................................................................ 243
ภาพท่ี 263 ทา่ สอดสูง(ดา้ นหนา้ )........................................................................... 244
ภาพท่ี 264 ทา่ ชกั แป้งผดั หนา้ ............................................................................... 245
ภาพท่ี 265 ท่านงั่ คุกเขา่ ไหว.้ ................................................................................ 245
ภาพท่ี 266 ท่าวางมือบนตกั .................................................................................. 246
ภาพท่ี 267 ทา่ ดาวดึงส์เทวะโลก........................................................................... 247
ภาพที่ 268 ทา่ ทานองเอ้ือน................................................................................... 247
ภาพที่ 269 ท่ามโหฬาร......................................................................................... 248
ภาพที่ 270 ท่าเอ้ือน1............................................................................................. 248
ภาพท่ี 271 ท่าเป็นท่ีอยสู่ าราญ............................................................................... 249
ภาพท่ี272 ทา่ เอ้ือน2 ............................................................................................. 249
250
250
46
สำรบญั ภำพ(ต่อ)
ภาพที่ 273 ทา่ ฤทยั หรรษ.์ ....................................................................................... หน้ำ
ภาพที่ 274 ท่าสารพดั งามจริง................................................................................ 251
ภาพที่ 275 ท่าทุกส่ิงอนั ......................................................................................... 252
ภาพท่ี 276 ท่าสารพนั อุดม..................................................................................... 252
ภาพท่ี 277 ทา่ สมใจปอง......................................................................................... 253
ภาพที่ 278 ทา่ เทพบุตรพุดพรรณ............................................................................ 254
ภาพที่ 279 ท่าโฉมยง.............................................................................................. 254
ภาพท่ี 280 ท่าร้องเอ้ือน........................................................................................... 255
ภาพที่ 281 ทา่ ไม่มีหมอง......................................................................................... 256
ภาพท่ี 282 ท่าอปั สรงอนสงวน............................................................................... 256
ภาพท่ี 283 ทา่ นวลละออง...................................................................................... 257
ภาพท่ี 284 ทา่ งามทรงเคร่ืองทอง........................................................................... 257
ภาพที่ 285 ท่าแลเพชรนิล...................................................................................... 258
ภาพที่ 286 ทา่ สมเด็จพระอมรินทร์........................................................................ 259
ภาพที่ 287 ท่าป่ิ นมงกุฎ......................................................................................... 259
ภาพที่ 288 ท่าทรงวชิราวธุ .................................................................................... 260
ภาพที่ 289 ทา่ ธนูศิลป์ ........................................................................................... 261
ภาพท่ี 290 ท่ารักษาเทวสีมา.................................................................................. 261
ภาพท่ี 291 ท่าเป็ นอาจิณ........................................................................................ 262
ภาพท่ี 292 ทา่ อสุรินทร์อริไม่บีฑา......................................................................... 263
ภาพท่ี 293 ท่าอสุรินทร์อริไมบ่ ีฑา(ร้องซ้า) ........................................................... 263
ภาพที่ 294 ท่าอนั อินทรปราสาท............................................................................ 264
ภาพที่ 295 ท่าท้งั สาม............................................................................................. 264
ภาพท่ี 296 ทา่ ทรงงามสูงเง้ือม................................................................................ 265
ภาพท่ี 297 ท่ากลางเวหา......................................................................................... 266
ภาพท่ี 298 ท่าสี่มุมหุม้ มาศสะอาดตา...................................................................... 266
ภาพที่ 299 ท่าใบระกาแกมแกว้ ประกอบกนั ........................................................... 267
268
47
ภาพท่ี 300 สำรบัญภำพ(ต่อ) หน้ำ
ภาพท่ี 301 268
ภาพท่ี 302 ทา่ ช่อฟ้าชอ้ ยเฟ้ื อย............................................................................... 269
ภาพท่ี 303 ท่าเฉื่อยชด........................................................................................... 269
ภาพท่ี 304 ทา่ บราลีท่ีลด....................................................................................... 270
ภาพท่ี 305 ท่ามุขกระสัน...................................................................................... 271
ภาพท่ี 306 ทา่ มุขเด็จทองดาดกรนกพรรณ........................................................... 271
ภาพท่ี 307 ทา่ ชามพูนุช......................................................................................... 272
ภาพที่ 308 ท่าราชยานเวชยนั ตร์ ถแกว้ ................................................................... 273
ภาพที่ 309 ท่าเพริศแพร้วกากงอลกต.................................................................... 274
ภาพที่ 310 ทา่ แอกงอนอ่อนสลวยเฉื่อยชด............................................................ 275
ภาพที่ 311 ท่าเครือขดช่อต้งั บลั ลงั กล์ อย............................................................... 275
ภาพที่ 312 ท่าหิ้วเศียรหอ้ ย.................................................................................... 276
ภาพที่ 313 ท่ารายรูปสิงห์อดั ................................................................................ 277
ภาพท่ี 314 ท่าหยดั ยนั สุบรรณจบั นาค................................................................... 277
ภาพท่ี 315 ท่าหิ้วเศียรห้อย.................................................................................... 278
ภาพท่ี 316 ท่าดุมพราว วาววบั .............................................................................. 279
ภาพที่ 317 ทา่ มาตรีอาจจะข่ี.................................................................................. 279
ภาพที่ 318 ท่าขบั ประดงั ........................................................................................ 280
ภาพที่319 ท่าใหร้ ีบรุดสุดกาลงั ............................................................................. 280
ภาพที่ 320 ทา่ ดงั ลมพา........................................................................................... 281
ท่าสอดเชิด............................................................................................ 282
ท่าเชิด....................................................................................................
48
รายละเอยี ดรายวชิ า
ชื่อสถาบันอุดมศกึ ษา มหาวทิ ยาลยั ราชภัฏนครศรธี รรมราช
วิทยาเขต/คณะ/ภาควิชา คณะมนุษยศาสตร์และสงั คมศาสตร/์ หลักสูตรนาฏศิลป์และการ
แสดง
หมวดท่ี 1 ข้อมูลทว่ั ไป
1. รหสั และชื่อรายวิชา
2052212 การแตง่ กายเพือ่ การแสดง
2. จานวนหนว่ ยกติ 3 (2-2-5)
3. หลักสตู รและประเภทของรายวชิ า
หลกั สตู รศิลปศาสตรบณั ฑิต สาขาวิชานาฏศิลปแ์ ละการแสดง
4. อาจารยผ์ ้รู บั ผิดชอบรายวิชาและอาจารย์ผู้สอน
ผ้ชู ว่ ยศาสตรา ดร.ธรี วัฒน์ ชา่ งสาน
5. ภาคการศกึ ษา/ช้ันปที ่ีเรียน
ภาคตน้ /นักศึกษาช้นั ปีที่ 2 สาขาวชิ านาฏศิลป์และการแสดง
6. รายวิชาท่ตี อ้ งเรยี นมาก่อน (Per-requiste) (ถา้ มี)
7. รายวิชาที่ต้องเรียนพร้อมกัน (Co-requiste) (ถ้าม)ี
8. สถานที่เรยี น
หลกั สูตรสาขาวชิ านาฏศลิ ป์และการแสดง อาคาร 7 ห้อง 711
9. วันท่จี ดั ทาหรือปรับปรุงรายละเอียดของรายวชิ าคร้ังล่าสดุ
20 มถิ ุนายน 2559
หมวดที่ 2 จุดมุ่งหมายและวัตถุประสงค์
1. จุดมงุ่ หมายของรายวชิ า
1.1 เพ่อื ใหผ้ ู้เรียนมคี วามรู้เกยี่ วประวัติความเปน็ มาของการแตง่ กายสมยั ต่าง ๆ ของไทย
1.2 เพ่ือใหผ้ ู้เรยี นรูเ้ ก่ียวกับองค์ประกอบเครื่องแต่งกายละครไทย
1.3 เพ่ือใหผ้ ูเ้ รยี นมที ักษะการปฏบิ ตั กิ ารแต่งกายยืนเครื่องละครไทยตัวพระและตัวนางได้อย่าง
ถกู ต้องและสวยงาม
1.4 เพื่อใหผ้ เู้ รียนจติ พิสัยทถี่ กู ต้องเก่ียวกับการแตง่ กายละครไทยและมคี วามรักความสามัคคี
สามารถทางานกลุ่มได้อย่างมีความสขุ
2. วัตถุประสงค์ในการพัฒนา/ปรบั ปรุงรายวิชา
49
การเพิ่มช่องทางในการคน้ คว้าจากระบบสารสนเทศท่ีมีความทันสมยั จากเวปไซต์ต่าง ๆ ที่เก่ยี วกับ
การแตง่ กายละครไทย
หมวดที่ 3 ลักษณะและการดาเนินการ
1. คาอธบิ ายรายวิชา
ประวัติความเป็นมาของการแต่งกายสมัยต่าง ๆ เช่น ทวาราวดี ศรีวิชัย ลพบุรี เชียงแสน สุโขทัย
อยุธยา รัตนโกสินทร์ ฝึกปฏิบัติการแต่งกายยืนเครื่องละครรา และระบาพื้นเมือง ฝึกการออกแบบ
เคร่อื งแต่งกาย การออกแบบศริ าภรณ์เครอ่ื งประดบั และอุปกรณป์ ระกอบการแสดง
2. จานวนชัว่ โมงทใี่ ช้ต่อภาคการศึกษา
บรรยายจานวน 32 ชวั่ โมง
ปฏิบัติจานวน 32 ชั่วโมง
ศึกษาดว้ ยตนเองจานวน 80 ช่วั โมง
3. จานวนชั่วโมงต่อสัปดาห์ที่อาจารย์ให้คาปรึกษาและแนะนาทางวิชาการแก่นักศึกษาเป็น
รายบุคคล
คนละ 1 ช่ัวโมง/สัปดาห์
หมวดที่ 4 การพฒั นาผลการเรยี นรูข้ องนักศึกษา
1. คุณธรรม จริยธรรม
1.1 คณุ ธรรม จรยิ ธรรมทต่ี ้องพัฒนา
1.1.1 ตระหนักในคณุ คา่ คุณธรรม จริยธรรม เสยี สละ และซ่ือสัตย์สุจรติ
1.1.2 มวี ินยั ตรงตอ่ เวลา และความรับผดิ ชอบต่อสงั คม
1.1.3 มีภาวะความเปน็ ผูน้ าและผตู้ าม สามารถทางานเปน็ ทมี และสามารแกไ้ ขข้อขดั แย้งและ
ลาดบั ความสาคัญ
1.1.4 เคารพสทิ ธแิ ละรบั ฟงั ความคดิ เห็นของผู้อื่น รวมทงั้ เคารพในคุณค่าและศักดิศ์ รคี วาม
เปน็ มนุษย์
1.1.5 เคารพและชื่นชมงานศิลปวัฒนธรรมทอ้ งถิ่นและสากล
1.2 วิธีการสอน
สอนดว้ ยวิธบี รรยาย การสาธติ การปฏิบัตจิ รงิ ของนกั ศึกษา
1.3 วธิ ีการประเมินผล
50
- ประเมินผลจากการปฏิบัติ และความรับผิดชอบ
- สงั เกตจากพฤติกรรมระหว่างการเรยี นการสอน
- ประเมนิ ผลจากการฝึกปฏบิ ัติ การออกแบบสร้างสรรคเ์ คร่อื งแต่งกายและอปุ กรณ์ประกอบการแสดง
- การสอบกลางภาค และปลายภาค
2. ความรู้
2.1 ความรทู้ ี่จะไดร้ ับ
2.1.1 มคี วามรู้เก่ยี วประวตั ิความเปน็ มาของการแต่งกายสมยั ตา่ ง ๆ ของไทย
2.1.2 มคี วามร้เู ก่ียวกบั องค์ประกอบเคร่ืองแตง่ กายละครไทย
2.1.3 มีทกั ษะการปฏิบัติการแต่งกายยืนเคร่ืองละครไทยตวั พระและตัวนางได้อย่างถูกต้อง
และสวยงาม
2.1.4 มีความรู้เกย่ี วกบั การออกแบบเคร่ืองแตง่ กายและอุปกรณป์ ระกอบการแสดง
2.2 วิธีการสอน
สอนด้วยวธิ บี รรยาย การสาธติ และการฝึกปฏบิ ตั ิ
2.3 วิธีการประเมินผล
- ประเมนิ ผลจากการปฏิบัติ และความรบั ผดิ ชอบ
- สังเกตจากพฤตกิ รรมระหวา่ งการเรียนการสอน
- ประเมินผลจากการปฏบิ ตั ิเครื่องแตง่ กาย ชิน้ งานที่ได้รับมอบหมาย การทางานเดี่ยว/กลมุ่ และการ
สอบปลายภาคเรียน
3. ทกั ษะทางปัญญา
3.1 ทกั ษะทางปญั ญาที่ตอ้ งพัฒนา
3.1.1 คิดอย่างมีวจิ ารณญาณ และอย่างเป็นระบบ
3.1.2 สามารถสบื คน้ ตีความ และการประเมินเพ่ือใช้ในการแกไ้ ขอย่างสร้างสรรค์
3.1.3 สามารถรวบรวม ศกึ ษา วิเคราะห์ และสรุปประเดน็ ปัญหาและความตอ้ งการ
3.1.4 สามารถประยกุ ตค์ วามรู้และทักษะการแต่งกายละครไทยมาแก้ไขปัญหาในการทางาน
และการอยรู่ ว่ มกนั ได้อยา่ งเหมาะสม
3.2 วิธีการสอน
การซักถาม การมอบหมายงานเพื่อคิดวเิ คราะห์
3.3 วิธกี ารประเมินผล
- ประเมนิ ผลจากการปฏิบตั ิ และความรับผดิ ชอบ
- สังเกตจากพฤตกิ รรมระหวา่ งการเรียนการสอน
- ประเมนิ ผลจากการตอบคาถามระหวา่ งการเรยี นการสอน