แผนการจัดการเรียนการสอน วิชาเขียนแบบเทคนิคเบื้องต้น

29

เนอ้ื หาสาระ หน่วยที่ 2

ช่อื วิชา เขียนแบบเทคนคิ เบือ้ งต้น สอนคร้งั ที่ 2

ช่อื หน่วย เครอื่ งมอื และอปุ กรณ์ในงานเขยี นแบบ คาบรวม 72ชั่วโมง

ช่ือเร่อื ง เคร่ืองมอื และอุปกรณ์ในงานเขียนแบบ จานวน 4 ช่วั โมง

ตารางรายการ เปน็ ตารางบอกรายละเอยี ดของชนิ้ งานแตล่ ะชิ้นทีป่ ระกอบกันหลายชิ้น เช่น จานวนทใี่ ช้ ช่ือ

ชิน้ งาน ขนาดวัสดุ ประเภทของวัสดุท่ีใช้ หมายเลขแบบ ผเู้ ขียน และผตู้ รวจ สามารถจาแนกได้ตามลักษณะ

การใช้งานในสถานศกึ ษา หรอื สถานประกอบการ (ดังรูป 2.10)

ชื่อสถาบนั

รูปที่ 2.10 แสดงตารางประกอบแบบ
5.) ดนิ สอเขียนแบบ

เป็นเครอื่ งมือท่ใี ชข้ ีดเสน้ บนกระดาษเขยี นแบบ เพ่อื แสดงรปู รา่ งตา่ งๆ ให้เป็นแบบที่ใช้งาน ดินสอ
เขยี นแบบสามารถแบ่งได้เปน็ หลายชนดิ คอื

5.1) ดนิ สอชนดิ เปลอื กไม้ (ดงั รปู 2.11)

รปู ที่ 2.11 ดนิ สอชนดิ เปลอื กไม้

30

เนื้อหาสาระ หนว่ ยท่ี 2

ชื่อวิชา เขยี นแบบเทคนิคเบ้อื งต้น สอนครง้ั ที่ 2

ชื่อหน่วย เครือ่ งมือและอปุ กรณใ์ นงานเขียนแบบ คาบรวม 72ชั่วโมง

ช่อื เรื่อง เครื่องมอื และอปุ กรณใ์ นงานเขียนแบบ จานวน 4 ช่ัวโมง

5.2) ดินสอชนิดเปล่ียนไสไ้ ด้ จะเปน็ ดินสอทม่ี ีโครงด้ามเปน็ โลหะ หรือพลาสติก และใสไ่ สด้ นิ สออยู่ข้างใน

ดนิ สอชนิดนจ้ี ะมกี ารออกแบบมาใชง้ านไว้มากมายหลายชนดิ (ดงั รปู 2.12 และ 2.13)

รูปที่ 2.12 ดนิ สอชนดิ เปลย่ี นไส้

รปู ท่ี 2.13 ดนิ สอชนดิ เปล่ียนไสแ้ บบไส้เขม็ และขนาดของไสด้ ินสอ
เกรดไสด้ นิ สอ แบง่ ออกเป็นกลุม่ ใหญๆ่ 3 เกรด คือ

- ดนิ สอทีม่ ีไส้แข็งมาก (Hard)
- ดนิ สอที่มีไส้แขง็ ปานกลาง (Medium)
- ดนิ สอแบบไสอ้ ่อน (Soft)
แลว้ จงึ แบ่งยอ่ ยตามลาดับความแขง็ อ่อนของแต่ละกลุ่ม โดยใช้วธิ ใี ห้ตัวเลขเปน็ ตวั กาหนดรว่ มกับตัวอักษร
ดังน้ี
1.) ดินสอทม่ี ีไส้แขง็ มาก (Hard) มีต้งั แต่ เบอร์ 9H-4H ใชส้ าหรบั ขดี เสน้ รา่ งรปู เสน้ ท่ีใชเ้ ขยี นต้อง
เป็นเสน้ บาง เชน่ รา่ งรูป เสน้ บอกขนาด และเสน้ ช่วยบอกขนาด (ดงั รูป 2.14)

รปู ท่ี 2.14 ดนิ สอไสแ้ ขง็

31

เน้อื หาสาระ หน่วยท่ี 2

ช่ือวชิ า เขยี นแบบเทคนิคเบ้อื งต้น สอนครง้ั ที่ 2

ชื่อหน่วย เครอ่ื งมือและอปุ กรณ์ในงานเขยี นแบบ คาบรวม 72ช่ัวโมง

ชอ่ื เรือ่ ง เครือ่ งมือและอปุ กรณใ์ นงานเขยี นแบบ จานวน 4 ช่ัวโมง

2.) ดินสอทมี่ ไี ส้แขง็ ปานกลาง (Medium) มตี งั้ แต่ เบอร์ 3H-B ใช้สาหรบั ใช้สาหรับงานเขยี นแบบ

งานสาเรจ็ รูป เชน่ เส้นขอบช้ินงาน เส้นแสดงแนวตัด และสัญลกั ษณ์แนวเชอ่ื ม (ดังรปู 2.15)

รูปที่ 2.15 ดนิ สอไส้แข็งปานกลาง

3. ดนิ สอแบบไส้ออ่ น (Soft) มตี ัง้ แต่ เบอร์ 2B-7B ใช้ในงายศลิ ปะ วาดภาพ แรเงา ไม่เหมาะที่จะ
นามาใช้ในการเขยี นแบบ (ดังรูป 2.15)

รปู ที่ 2.16 ดินสอไสอ้ อ่ น

รปู ท่ี 2.17 ลักษณะปลายดินสอท่ีใช้ในงานเขียนแบบ

32

เนอ้ื หาสาระ หน่วยที่ 2

ชอ่ื วชิ า เขยี นแบบเทคนคิ เบ้อื งต้น สอนครัง้ ท่ี 2

ชอ่ื หนว่ ย เคร่ืองมือและอปุ กรณใ์ นงานเขยี นแบบ คาบรวม 72ชว่ั โมง

ช่ือเร่ือง เครอ่ื งมือและอปุ กรณ์ในงานเขียนแบบ จานวน 4 ชัว่ โมง

6.) ปากกาเขียนแบบ

ปากกาเขียนแบบในปัจจุบนั นิยมใช้ปากกาเขียนแบบหมึกซมึ ขนาดความโตของปากกาเขยี นแบบจะมี

ขนาดเทา่ ขนาดของเส้นมาตรฐานสากลทีใ่ ชใ้ นงานเขยี นแบบ (ดังรปู 2.17)

รปู ที่ 2.18 ปากกาเขียนแบบ
7.) อปุ กรณท์ าความสะอาด

แบบงานทมี่ ีคณุ ภาพนน้ั นอกจากเขยี นได้ถูกต้อง สมบูรณ์ ได้มาตรฐานแลว้ น้ัน แบบงานจะต้อง
สะอาด ดังน้ันอปุ กรณท์ าความสะอาดจึงมคี วามจาเปน็ มาก เช่น

7.1) แปรงปดั เปน็ แปรงขนอ่อนใช้สาหรบั ปัดฝนุ่ บนกระดาษเขยี นแบบ และปดั เศษยางลบ (ดังรูป
2.18)

รูปท่ี 2.19 แปรงปัดฝ่นุ ทาความสะอาดงานเขียนแบบ
7.2) ยางลบ ใช้สาหรับลบงาน มลี กั ษณะเป็นยางอ่อนซง่ึ จะไม่ทาให้กระดาษเปน็ ขุยหรือเปน็ รอย (ดังรูป
2.20)

รปู ที่ 2.20 ยางลบดนิ สอ

33

เน้ือหาสาระ หนว่ ยท่ี 2

ชอื่ วิชา เขยี นแบบเทคนคิ เบอื้ งตน้ สอนครงั้ ท่ี 2

ชือ่ หนว่ ย เคร่ืองมือและอปุ กรณใ์ นงานเขียนแบบ คาบรวม 72ชวั่ โมง

ชอ่ื เร่อื ง เครื่องมือและอุปกรณ์ในงานเขียนแบบ จานวน 4 ชัว่ โมง

7.3) แผน่ กนั ลบ ทาจากโลหะบางเบา เจาะรูไวห้ ลายลักษณะ ใช้กนั ลบตรงบริเวณทีข่ ดี เสน้ ผิดพลาด (ดังรูป

2.21)

รปู ที่ 2.21 แผน่ กันลบ
2.2 การใชเ้ ครอ่ื งมอื และอปุ กรณเ์ ขียนแบบ

1.) การตดิ กระดาษเขยี นแบบ
การตดิ กระดาษเขยี นแบบควรตดิ ด้วยเทปสาหรบั ติดกระดาษโดยเฉพาะ เพ่อื ความสะดวกในการ

แกะแบบ และปอ้ งกันมมุ ของกระดาษเสียหายเนอ่ื งจากการแกะแบบ การตดิ กระดาษควรจดั กระดาษให้ขนาน
กบั โตะ๊ เขียนแบบ โดยใช้ ไม้ที เป็นเครื่องตรวจสอบความขนานของกระดาษ จากนัน้ ใชเ้ ทปติดกระดาษท่ีมุม
บนท้ังสองขา้ ง แล้วเล่ือนไม้ทลี งไปข้างลา่ ง ซงึ่ ไม้ทีจะช่วยกดกระดาษใหเ้ รยี บกับพ้ืนโต๊ะ จากนั้นจงึ ใชเ้ ทปตดิ
มมุ กระดาษขา้ งลา่ งทั้งสองข้าง (ดงั รูป 2.21)

รูปที่ 2.22 จดั กระดาษใหข้ นานกบั ไม้ที ติดเทปยดึ กระดาษเขยี นแบบ

34

เนอื้ หาสาระ หน่วยท่ี 2

ชื่อวชิ า เขยี นแบบเทคนคิ เบื้องต้น สอนคร้งั ที่ 2

ช่อื หนว่ ย เครื่องมอื และอุปกรณ์ในงานเขียนแบบ คาบรวม 72ชั่วโมง

ชือ่ เร่ือง เครื่องมือและอปุ กรณใ์ นงานเขยี นแบบ จานวน 4 ชว่ั โมง

2.) การใช้ไม้ที ประกอบการขีดเสน้ ดว้ ยบรรทดั สามเหลีย่ ม

การขีดเส้นตรงในแนวนอนจะใช้ไมท้ ีแนบกับขอบโต๊ะเขียนแบบ พรอ้ มทัง้ หมุนดนิ สอช้าๆ ขณะ

ลาดเสน้ ดนิ สอจะเอยี งทามุม 60 องศา กับกระดาษเขียนแบบ(ดังรปู 2.22, 2.23 และ 2.24)

รปู ท่ี 2.23 การขดี เส้นตรงในแนวนอน

รปู ท่ี 2.24 การขดี เส้นตรงในแนวด่งิ

35

เนอื้ หาสาระ หน่วยท่ี 2
สอนครั้งท่ี 2
ชือ่ วชิ า เขยี นแบบเทคนิคเบือ้ งต้น คาบรวม 72ชวั่ โมง
ชือ่ หน่วย เครอ่ื งมอื และอปุ กรณ์ในงานเขยี นแบบ จานวน 4 ช่วั โมง
ชือ่ เร่อื ง เคร่ืองมอื และอุปกรณใ์ นงานเขียนแบบ

รปู ท่ี 2.25 ลกั ษณะ วิธกี ารใชไ้ มท้ ีและบรรทดั สามเหลี่ยมประกอบการขดี เส้น

3.) การใชว้ งเวียน เขยี นวงกลมหรอื ส่วนโค้ง
วิธีการเขยี นวงกลมหรอื สว่ นโค้ง ใหป้ รับขาวงเวียนขา้ งท่เี ปน็ เหล็กแหลมยาวกว่าข้างที่เปน็ ไส้

เลก็ นอ้ ย เพราะปลายแหลมต้องปรบั จมลงในกระดาษ เมือ่ ปรับได้รัศมีที่ต้องการแล้ว ใหจ้ ับด้านวงเวียนด้วย
นว้ิ หัวแม่มอื กับนิ้วชี้ หมุนวงเวยี นตามเข็มนาฬิกา และใหเ้ อนวงเวยี นไปในทศิ ทางของการลากเส้นเล็กน้อย
พยายามหมนุ วงเวียนเพียงครง้ั เดียว เพ่ือใหไ้ ดเ้ ส้นที่คมและสมบรู ณ์ (ดังรูป 2.26)

36

เน้ือหาสาระ หน่วยที่ 2
สอนคร้งั ท่ี 2
ชอื่ วชิ า เขยี นแบบเทคนคิ เบือ้ งตน้ คาบรวม 72ชั่วโมง
ชื่อหนว่ ย เคร่ืองมือและอุปกรณใ์ นงานเขยี นแบบ จานวน 4 ชวั่ โมง
ชือ่ เร่อื ง เครอื่ งมือและอปุ กรณ์ในงานเขยี นแบบ

รูปที่ 2.26 การใชว้ งเวียนเขยี นส่วนโคง้
การใช้วงเวยี นวัดระยะหรือดไิ วเดอร์ ต้องระวงั อยา่ กดแรงเกินไป เพราะจะทาใหเ้ กดิ รูท่ไี ม่เรยี บรอ้ ย
บนกระดาษ และจะทาให้วงเวยี นถา่ งออกเสียระยะอีกดว้ ย
การหมนุ ดไิ วเดอร์ควรหมนุ สลับขา้ งซ้ายขวาของเสน้ ตรง เพือ่ หกั ล้างความคลาดเคล่อื นสะสมใดๆ ที่
อาจจะเกิดข้ึน (ดังรูป 2.27)

รปู ท่ี 2.27 การใชง้ านของวงเวียนถา่ ยขนาดวดั ระยะ

37

เนอื้ หาสาระ หนว่ ยท่ี 2
สอนครง้ั ท่ี 2
ชอ่ื วิชา เขียนแบบเทคนิคเบือ้ งต้น คาบรวม 72ช่วั โมง
ชื่อหน่วย เครอื่ งมือและอปุ กรณใ์ นงานเขียนแบบ จานวน 4 ช่วั โมง
ชอื่ เร่ือง เครอ่ื งมือและอุปกรณ์ในงานเขยี นแบบ

สรุป
ในการสร้างเครอ่ื งมอื อุปกรณอ์ ย่างหนงึ่ อาจจะต้องใชช้ ่างเทคนิคหลายคนทาการผลิตขึน้ มา
ชนิ้ ส่วนแตล่ ะชน้ิ ทผ่ี ลิตข้นึ มาแตล่ ่ะโรงงานสามารถนามาประกอบกนั หรอื นามาใช้ทดแทนสับเปลยี่ นแทนกนั
ได้ เพรามกี ารเขียนแบบชน้ิ สว่ นตา่ งๆ โดยกาหนดขนาด รูปร่าง และรายละเอยี ดตา่ งๆ ไวใ้ นแบบงานอยา่ ง
ครบถ้วน งานช่างอุตสาหกรรมทุกสาขาทีเ่ กยี่ วขอ้ งกบั กรรมวิธกี ารผลติ ถงึ แม้ว่าจะใช้เครอื่ งจักรกล และวิธีที่
ทนั สมัย และมปี ระสิทธิภาพเพียงใด

38

กจิ กรรมการเรียนการสอน หน่วยท่ี 2

ช่อื วชิ า เขยี นแบบเทคนิคเบ้อื งต้น สอนครั้งที่ 2

ชอื่ หน่วย เครอ่ื งมอื และอุปกรณใ์ นงานเขียนแบบ คาบรวม 72ชวั่ โมง

ชอื่ เร่อื ง เครื่องมือและอุปกรณใ์ นงานเขียนแบบ จานวน 4 ช่วั โมง

กิจกรรมครู

ข้ันนาเข้าสบู่ ทเรยี น กิจกรรมนักเรียน

-เชค็ ช่ือนกั ศึกษาท่เี ข้าชน้ั เรียน -ให้ความรว่ มมอื

-สอบถามปญั หาส่วนตวั และตรวจระเบียบ -ให้ความร่วมมอื และยอมรบั การตรวจ

การแตง่ กาย ระเบียบการแตง่ กาย

-ถามนาเข้าสู่บทเรียน “การปฐมนเิ ทศวิชา -ฟงั และตอบคาถามครู

เขยี นแบบ”

ขัน้ สอน

-บรรยาย เรอื่ งทจี่ ะสอน เวลาเรยี น -การฟังการบรรยายและจดบนั ทกึ สาระสาคัญ

วดั ผลการเรยี น การวดั ผลปลายภาค และถามเมือ่ มขี ้อสงสยั

เกณฑก์ ารตัดเกรด -ดูสไลด์ดว้ ยความต้ังใจ

-บรรยายวิวฒั นาการการเขยี นแบบ -ฟงั การบรรยายและจดบนั ทกึ สาระสาคญั

-บรรยายลกั ษณะต่างๆ ของการเขยี นแบบ และถามเมอื่ มขี อ้ สงสยั

พรอ้ มใหด้ รู ูปตวั อยา่ งบนสไลด์ -ฟังการบรรยายและดกู ารสาธติ ดว้ ยความต้งั ใจ

-ใหน้ ักศึกษาทาแบบฝึกหดั

ขั้นสรปุ

-สรุปเนอ้ื หาจากการจดั กจิ กรรมการเรยี น -ทาแบบฝกึ หัดดว้ ยความตั้งใจ

การสอนให้กบั นักศึกษาโดยวิธกี ารถาม-ตอบ -ฟงั และตอบคาถามครู เพอ่ื รว่ มกัน

สรุปเนอ้ื หาทไี ดร้ ับ

ขั้นประเมินผล

-ประเมินผลการเรียนจากผลการทา -ทาแบบทดสอบวดั ผลสมั ฤทธิท์ างการเรียน

แบบทดสอบวัดผลสมั ฤทธิ์ทางการเรียน

39

งานที่มอบหมายหรือกิจกรรม หนว่ ยที่ 2

ชือ่ วชิ า เขียนแบบเทคนิคเบือ้ งต้น สอนคร้งั ท่ี 2

ช่อื หน่วย เครื่องมือและอุปกรณใ์ นงานเขยี นแบบ คาบรวม 72ชว่ั โมง

ช่ือเรอื่ ง เครือ่ งมอื และอปุ กรณใ์ นงานเขยี นแบบ จานวน 4 ชัว่ โมง

ก่อนเรยี น

เพอ่ื ให้การทากิจกรรมการเรียนการสอนเปน็ ไปดว้ ยความเรียบรอ้ ย ใหน้ ักศึกษาเตรียมอปุ กรณ์ที่ใช้ในการ

เขียนแบบและหนังสอื แบบเรียนมาด้วย

ขณะเรียน
อาจารย์ผู้สอนใหน้ กั ศกึ ษาตอบปญั หาและทาแบบฝึกหัดเพื่อทดสอบความเข้าใจ

หลงั เรยี น
มอบหมายให้นกั ศึกษาไปศกึ ษาค้นคว้าเรอื่ งการเขียนตัวเลขและตัวอักษร เพื่อเตรียมพรอ้ มในการเรียนครง้ั
ตอ่ ไป

40

แบบทดสอบ หน่วยที่ 2

ช่อื วิชา เขียนแบบเทคนิคเบื้องตน้ สอนครั้งที่ 2

ช่ือหนว่ ย การปฐมนเิ ทศและวิวัฒนาการเขยี นแบบ คาบรวม 72ช่ัวโมง

ชื่อเร่ือง การปฐมนเิ ทศและววิ ัฒนาการเขียนแบบ จานวน 4 ชัว่ โมง

จงเลือกคาตอบทถ่ี ูกตอ้ งทสี่ ดุ เพียงขอ้ เดียว 5. ชนิดของกระดาษ A4 มหี น่วยเปน็ มิลลเิ มตรเท่าใด

1. Technical Drawing มคี วามหมายตรงกบั ขอ้ ใด ก. 297  420 ข. 210  297

ก. การเขยี นแบบในสมัยก่อน ค. 148  210 ง. 105  148

ข. การเขยี นแบบเทคนคิ 6. ฉากสามเหลี่ยม มีความหมายตรงกับขอ้ ใด

ค. ววิ ัฒนาการเขียนแบบ ก. Set Square ข. Parallel Slide

ง. การเขยี นแบบเครอื่ งมอื ค. Irregular Curves ง. Scales

2. การเขียนแบบของไหล มลี กั ษณะเก่ียวขอ้ งกับขอ้ ใด 7. ข้อใดไม่ใชล่ กั ษณะของ วงเวยี นขาสปรงิ

มากท่สี ุด ก. สว่ นขาตรงส่วนปลายมลี กั ษณะแหลมคมให้สกรปู รบั

ก. เปน็ งานเขียนแบบเครอื่ งมอื และอปุ กรณ์ทุกชนิดที่ ขึน้ ลง

ใช้ในงานอตุ สาหกรรม ข. ส่วนแขนหรอื รัศมีมที ่ีปลายประกอบเขา้ กบั ดนิ สอหรอื

ข. เป็นการเขียนแบบแผ่นคล่ีโลหะแผน่ เพ่อื นาไปข้ึน ปากกายดึ ตัวสกรู

รูปเป็นชน้ิ งานในลกั ษณะต่างๆ ค. ปรับขนาดเป็นสกรใู ช้ในการปรบั ระยะหา่ งระหวา่ งขา

ค. เปน็ การแสดงแผนภาพวงจรในระบบไฮดรอลกิ - กับแขนวงเวยี น

นวิ แมติกส์ ง. ส่วนทเ่ี ป็นขาตรงสว่ นปลายเป็นโลหะแหลมคม

ง. เป็นการเขียนแบบที่ใช้สัญลกั ษณง์ านเชอื่ มลงใน 8. เสน้ ในการเขยี นแบบ หมายถึง

แบบ ก. การใชเ้ ทคนิคนาเสน้ ตั้งแต่หนงึ่ เสน้ ข้ึนไปมาประกอบ

3. การเขยี นแบบเกี่ยวกับงานส่งิ ประดษิ ฐท์ ่ีคดิ ค้นได้เป็น กันกลายเปน็ รปู ร่าง

การเขียนแบบลักษณะใด ข. จุดหลายๆ จุดมาติดตอ่ กนั มที ิศทางได้หลายทิศทางมี

ก. การเขยี นแบบสถาปัตยกรรม ลกั ษณะเป็นเส้นตา่ งๆ

ข. การเขียนแบบงานผลติ ภณั ฑ์ ค. การใช้จดุ หลายๆจดุ มารวมกนั ให้ได้รูปร่างของเสน้

ค. การเขยี นแบบโครงสร้าง ขึน้ มา

ง. การเขยี นแบบสิทธิบตั ร ง. การนาเส้นมารวมกันทาใหเ้ กดิ รูปรา่ งขึ้น

4. ข้อใด ไม่ใช่ การเกบ็ รักษาโต๊ะเขียนแบบ 9. Light Continuous Line มีความหมายตรงกับข้อใด

ก. อย่าให้ของมคี มถกู พน้ื ผิวของกระดาน เพราะจะทา ก. เส้นประ ข. เส้นลกู โซ่

ให้เปน็ รอย ค. เสน้ เต็มบาง ง. เสน้ มอื เปล่า

ข. หลังเลิกใชง้ านทุกครั้งใหใ้ ชผ้ า้ ทาความสะอาด 10. ตวั อกั ษรพมิ พ์ใหญท่ ี่นิยมใช้เขยี นแบบมี 2 ชนิด คอื

ค. ใช้มือคลายลอ็ กพบั กระดานลงมาติดกบั ขาโต๊ะ ก. ตัวอักษรพมิ พใ์ หญต่ ัวตรงและตัวเอียง

ง. ถา้ เป็นกระดานไม้อัดอย่าใหเ้ ปยี กน้า จะทาใหเ้ กดิ ข. ตัวอักษรพิมพ์ใหญ่ตวั เอียงและตัวหนา

การบวม ค. ตวั อักษรพิมพ์ใหญ่ตัวหนาและตวั ตรง

ง. ตวั อักษรพิมพ์ใหญ่ตวั เอนและตัวตรง

41

เฉลยแบบทดสอบ หน่วยที่ 2

ชื่อวชิ า เขียนแบบเทคนิคเบือ้ งต้น สอนคร้ังท่ี 2
ชื่อหน่วย การปฐมนิเทศและววิ ัฒนาการเขียนแบบ คาบรวม 72ช่วั โมง
ชือ่ เร่อื ง การปฐมนิเทศและววิ ฒั นาการเขยี นแบบ จานวน 4 ชั่วโมง

เฉลยแบบทดสอบ

1) ข 2) ค 3) ง 4) ง 5) ข
6) ก 7) ง 8) ก 9) ค 10) ก

42

การประเมินผล หน่วยท่ี 2

ช่อื วิชา เขียนแบบเทคนคิ เบื้องต้น สอนครั้งที่ 2

ชื่อหนว่ ย เครอ่ื งมอื และอุปกรณ์ในงานเขียนแบบ คาบรวม 72ชว่ั โมง

ช่อื เรื่อง เคร่ืองมอื และอุปกรณ์ในงานเขียนแบบ จานวน 4 ชวั่ โมง

กอ่ นเรยี น

สมรรถนะ สารวจพ้ืนฐานความรูแ้ ละความสนใจว่ามมี ากน้อยเพยี งไร

วิธีวัด การสงั เกตการตอบคาถาม

เคร่ืองมอื วัด ข้อคาถาม

เกณฑ์การตัดสนิ ไมม่ กี ารตัดสนิ แต่เปน็ ส่วนหน่งึ ของกจิ กรรมการเรยี นการสอนเพอ่ื เนน้ ใหผ้ ้เู รียน

ต่นื ตวั และเกดิ ความกระตอื รอื รน้ ในการเรียน

ขณะเรยี น ให้นักเรยี นมีความร้คู วามเขา้ ใจในเนือ้ หาบทเรยี นที่กาลงั ศกึ ษา
สมรรถนะ ใชค้ าถามในขณะทาการบรรยาย
วธิ ีวดั ข้อคาถาม
เครอื่ งมอื วดั ไมม่ กี ารตดั สนิ แต่จะสังเกตความสนใจและความเข้าใจในเน้อื หาทีน่ กั ศึกษาได้รับ
เกณฑ์การตัดสิน จากการตอบคาถาม

หลังเรียน ใหน้ กั ศกึ ษามคี วามรู้ความเขา้ ใจในบทเรยี นได้อยา่ งถกู ต้อง
สมรรถนะ คะแนนจากการทาแบบทดสอบ
วิธีวดั แบบทดสอบ จานวน 10 ขอ้
เครอื่ งมอื วดั ทาคะแนนได้
เกณฑ์การตัดสิน
8 คะแนน อยู่ในเกณฑ์ ดมี าก
7 คะแนน อยู่ในเกณฑ์ ดี
6 คะแนน อยใู่ นเกณฑ์ พอใช้
5 คะแนน อยใู่ นเกณฑ์ ผา่ น
ตา่ กวา่ 4 คะแนน ควรมีการเรียนซอ่ มเสริม

43

บนั ทึกหลังการสอน หนว่ ยท่ี 2

ช่ือวิชา เขียนแบบเทคนิคเบอื้ งต้น สอนครงั้ ที่ 2

ชื่อหน่วย เคร่ืองมอื และอุปกรณ์ในงานเขยี นแบบ คาบรวม 72ชว่ั โมง

ช่ือเร่อื ง เครื่องมือและอุปกรณ์ในงานเขียนแบบ จานวน 4 ช่วั โมง

บนั ทึกหลังการสอน

สปั ดาหท์ ี่………………….

วนั ที่………….เดือน……………………………….….พ.ศ..................

รหัสวิชา...............................ชอ่ื วชิ า.....................................................

สาขาวิชา...............................................หอ้ ง...................กลุ่ม.............

ผลการใชแ้ ผนการจัดการเรยี นรู้

...…………………จดุ ประสงค์/เนอื้ หา/เวลา/กิจกรรม/ส่อื …………………………………………………………………………....

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

ผลการสอนของครู

...…………………เน้ือหา/เวลา/การจัดการ/ทดแทนกนั ได.้ ..………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

ผลการเรยี นของนักเรยี น

...…………………คะแนน/ความสนใจ/ผลการทางาน.......…………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

ปัญหาข้อเสนอแนะ

...……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

ลงช่ือ ................................................. ลงชอ่ื .................................................

(………………………………….) (………………………………….)

ครผู ู้สอน ครูนเิ ทศ

สอนสปั ดาห์ที่ 3
หน่วยที่ 3

เสน้ มาตราสว่ นและตวั อกั ษรทใี่ ช้ในการเขียนแบบ

45

แผนบทเรยี น

วิชา เขยี นแบบเทคนคิ เบ้อื งต้น เร่ือง มาตรฐานงานเขียนแบบ

ช้นั ปวช.1 ห้อง 1 วันท่ี เวลา : 240 นาที

อาจารยผ์ สู้ อน นายจกั กฤช หรอ่ ยดา อาจารยน์ เิ ทศ

1. วัตถุประสงค์ X = ดี I = พอใช้ O = ตอ้ งแก้ไข

ก.ความสามารถ : นักศกึ ษาจะสามารถ……… ความสาคัญ ข. รายละเอยี ด : ตามที่ระบไุ ว้

1.1 บอกชนดิ ของเส้นในงานเขียนแบบได้ X ใบเนือ้ หาหน้าที่

1.2 บอกลกั ษณะต่างๆ ของเสน้ ได้ X ใบเนอ้ื หาหนา้ ที่

1.3 เลือกใชเ้ ส้นในงานเขยี นแบบไดถ้ กู ต้อง X ใบเนอ้ื หาหน้าท่ี

1.4 ใช้มาตราส่วนยอ่ และขยายในงานเขียนแบบได้ X ใบเน้อื หาหนา้ ท่ี

2. การนาเข้าสบู่ ทเรียน :ก.อปุ กรณ์ชว่ ยสอน.......

ครู : สวัสดีครบั นักเรียน นักเรียนทราบหรอื ไมค่ รับว่าเราใชเ้ ส้นอะไรบา้ งในการเขียนแบบ

นกั เรียน : ใชเ้ สน้ ประ เสน้ เตม็ หนา เส้นเตม็ บางครบั
ครู : ใช่แลว้ ครบั นนั้ คือเส้นบางสว่ นท่ใี ชใ้ นการเขยี นแบบ

เวลา - นาที 10 60 120 180 240 การบ้าน
1.4
จดุ ประสงค์ 1.1 1.2 1.3

ขน้ั นาเขา้ สูบ่ ทเรยี น
ข้ันบอกกล่าว บรรยาย

ถาม-ตอบ
ศกึ ษาด้วยตนเอง
สรุป
ข้นั บรรยาย แบบสาธติ
แบบฝึกหัด

ขั้นสาเร็จ สูง
ปานกลาง
ระดับกจิ กรรมของ ตา่
นกั เรยี นนกั ศึกษา กระดาน
โปรเจคเตอร์
ใบบอกกล่าว

อปุ กรณช์ ่วยสอน ใบงาน
ใบทดสอบ
ตารา
ของจรงิ ,ตวั อยา่ ง
อุปกรณ์การทดลอง
เคร่อื งมอื เครือ่ งจักร
วัสดฝุ ึก

46

แผนการสอน หน่วยท่ี 3

ชือ่ วิชา เขียนแบบเทคนิคเบอื้ งต้น สอนครั้งท่ี 3

ชอื่ หนว่ ย มาตรฐานงานเขยี นแบบ คาบรวม 72ช่วั โมง

ชือ่ เรือ่ ง เส้น มาตราส่วนและตวั อักษรทใี่ ชใ้ นการเขียนแบบ จานวน 4 ชั่วโมง

จุดประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม

1.1 บอกชนิดของเส้นในงานเขียนแบบได้

1.2 บอกลกั ษณะต่างๆ ของเส้นได้

1.3 เลือกใช้เสน้ ในงานเขยี นแบบได้ถกู ต้อง

1.4 ใช้มาตราสว่ นย่อและขยายในงานเขียนแบบได้

ระดับพฤตกิ รรมท่ีคาดหวงั

เนอื้ หา พุทธิพิสัย (พ) จติ พสิ ัย (จ) ทักษะพิสัย(ท)

123412341234

1. บอกชนดิ ของเสน้ ในงานเขียนแบบได้   
  
2. บอกลักษณะต่างๆ ของเส้นได้
3. เลอื กใช้เสน้ ในงานเขยี นแบบไดถ้ กู ต้อ  

4. ใช้มาตราส่วนย่อและขยายในงานเขยี น  
แบบได้

หมายเหตุ พุทธพิ ิสัย จิตพิสัย ทกั ษะพิสยั
พ1 ความรู้ความจา จ1 การรับรู้ ท1 การรบั รู้
พ2 ความเขา้ ใจ จ2 ตอบสนอง ท2 ทาตามแบบ

พ3 วเิ คราะห์ จ3 เกดิ กจิ พิสัย ท3 ทาตามแนะนา
พ4 สังเคราะห์ ท4 ทาได้เอง

47

เน้ือหาสาระ หนว่ ยท่ี 3

ชอ่ื วชิ า เขียนแบบเทคนิคเบ้ืองต้น สอนครั้งท่ี 3

ชอ่ื หน่วย มาตรฐานงานเขยี นแบบ คาบรวม 72 ชว่ั โมง

ชื่อเรอื่ ง เส้น มาตราส่วนและตวั อกั ษรท่ีใชใ้ นการเขยี นแบบ จานวน 4 ช่วั โมง

เสน้ มาตราสว่ นและตวั อักษรที่ใช้ในการเขยี นแบบ

3.1 เสน้

ลกั ษณะของเส้นในงานเขียนแบบไมว่ า่ จะเป็นเสน้ ทีเ่ ขยี นด้วยดนิ สอหรือใช้เขียนด้วยปากกาเขียนแบบ

ขนาดของเส้นจะต้องคงทส่ี มา่ เสมอและเลือกใช้ให้ถกู กับลกั ษณะของเสน้ นนั้ ๆ เสน้ จะเป็นตวั กาหนด ขนาด

และลกั ษณะรปู ร่างของวตั ถุ ซ่งึ การเขียนรปู ร่างของวตั ถนุ ้นั ตอ้ งใชเ้ สน้ ชนิดตา่ งๆ หลายชนดิ ด้วยกัน เช่น เสน้

ขอบรูป เสน้ ประ เสน้ เลก็ ศูนยก์ ลาง ฯลฯ เสน้ ที่ใช้ในการเขียนแบบกาหนดความหนาของเส้นตามระบบ ISO

ซึ่งกาหนดเปน็ มาตรฐานสากล ดงั แสดงในตารางท่ี 2

ตารางท่ี 3.1 ชนิดของเส้นท่ใี ช้ในการเขยี นแบบ

ชนิดของเสน้ ลักษณะของเสน้ ปากกา ดนิ การใช้งาน
(ม.ม.) (ม.ม.) สอ

เสน้ เตม็ หนา 0.5 HB ใชเ้ ปน็ เส้นขอบรูปทม่ี องเห็น
ชดั เจน

เส้นเต็มบาง 0.25 2H ใช้เปน็ เส้นรา่ งแบบ, เสน้ บอก
ขนาด,

เสน้ ช่วยบอกขนาด, เสน้ แสดง
รอยตดั

เสน้ ประ 0.35 H ใชเ้ ป็นเส้นขอบงานท่ถี กู บังไว้
เส้นศูนย์กลางหนา
เส้นศูนย์กลางบาง 0 5 HB เส้นแสดงแนวตัด

เสน้ มอื เปล่า 0.25 2H เสน้ ผ่าศูนย์กลางของชิน้ งานกลม

0.25 2H เสน้ แสดงรอยตัดย่อสว่ น
เสน้ แสดงรอยตดั แตกตัว

48

เน้ือหาสาระ หนว่ ยท่ี 3

ชอ่ื วชิ า เขยี นแบบเทคนิคเบื้องตน้ สอนครั้งท่ี 3

ชอ่ื หนว่ ย มาตรฐานงานเขียนแบบ คาบรวม 72 ชั่วโมง

ชือ่ เรอื่ ง เสน้ มาตราส่วนและตวั อักษรที่ใชใ้ นการเขยี นแบบ จานวน 4 ชว่ั โมง

การเลอื กใช้เส้นจะตอ้ งใช้ใหถ้ ูกกบั ชนิดของเสน้ ให้คานงึ ถงึ ขนาดและความหนาของเส้นท่กี าหนดไว้ โดยทัว่ ไป

จะใช้ในลักษณะของค่าประมาณ ลกั ษณะของเส้น ไมว่ ่าจะเขยี นด้วยดนิ สอหรอื ใช้ปากกาเขียนดว้ ยนา้ หมึกนัน้

ขนาดของเส้นจะตอ้ งคงท่สี ม่าเสมอและเลอื กใช้ให้ถกู กบั ลักษณะของเสน้ นน้ั ๆ ขนาดของเสน้ ท่ใี ชป้ ากกาจะทา

ใหไ้ ดเ้ ส้นคงที่สม่าเสมอกัน ส่วนขนาดของเส้นที่ใช้ดินสอจะขนึ้ อยู่กับขนาดของไสด้ ินสอและการเอียงดนิ สอ ดัง

รูป

รูปที่ 3.1 ตัวอย่างของเสน้ ทใ่ี ช้ในงานเขียนแบบ
3.2มาตราส่วน

แบบงานสว่ นมากจะเขยี นแบบเท่ากับชิน้ งานจรงิ บางครง้ั ชน้ิ งานมขี นาดใหญ่ ไมส่ ามารถเขียนลงบน
กระดาษเขียนแบบได้ จาเปน็ ต้องยอ่ ขนาดลง ในขณะเดียวกันถ้าช้ินงานมขี นาดเล็กมาก ในการทจ่ี ะเขียนเท่า

ขนาดจรงิ นนั้ จะทาใหแ้ บบไม่ชัดเจน มีขนาดเลก็ การเขยี นหรอื การอ่านแบบจะทาได้ยาก จาเปน็ ต้องเขยี น
แบบขยายเพมิ่ ใหญ่ขนึ้ มาตราส่วนท่ีใชใ้ นการเขยี นแบบจึงมีสว่ นจาเป็นมาก โดยแบ่งมาตราส่วนที่ใชใ้ นการ
เขยี นแบบออกเป็น 3 ประเภท ดงั น้ี

1) มาตราสว่ นจริง ขนาดของชน้ิ งานทเ่ี ขียนแบบจะมีขนาดเทา่ ของจริง สญั ลักษณ์ 1 : 1 ซงึ่ มีขนาด
เท่ากบั ของจรงิ นั้นๆ

2) มาตรราสว่ นยอ่ ขนาดของแบบงานจะย่อเล็กลงตามความเหมาะสม ซงึ่ มีสดั สว่ นดังน้ี 1 : 2, 1 : 5,
1 : 10, 1 : 100, 1 : 1000 ฯลฯ เลข 1 หมายถึง ขนาดจรงิ และ เลข 2 หมายถึง ย่อขนาดลงหรอื ครง่ึ หนึ่ง
ของของจริง นนั่ คอื เป็นต้น มใี ชง้ านหลายขนาด ดงั แสดงในตารางท่ี 3.2

3) มาตราสว่ นขยาย ขนาดของแบบงานจะขยายใหญก่ ว่าแบบจรงิ ท่กี าหนด เขยี นเปน็ สัญลักษณ์ได้
เช่น 2 : 1 ซงึ่ เลข 1 หมายถงึ ขนาดจรงิ เลข 2 หมายถึงขยายขนาดข้ึนเปน็ 2 เทา่ นัน่ คือ เป็นตน้ มีใช้งาน

หลายขนาดดังแสดงในตารางที่ 3.2

49

เนือ้ หาสาระ หนว่ ยท่ี 3

ช่อื วิชา เขียนแบบเทคนคิ เบ้อื งตน้ สอนครั้งท่ี 3
คาบรวม 72 ชว่ั โมง
ชือ่ หนว่ ย มาตรฐานงานเขียนแบบ จานวน 4 ช่วั โมง

ช่อื เรือ่ ง เส้น มาตราส่วนและตวั อักษรท่ใี ชใ้ นการเขียนแบบ

ขนาดช้นิ งาน มาตราสว่ นท่ีนยิ มใช้

ขนาดจริง 1:1
ขนาดย่อ 1:2, 1:5, 1:10, 1:20, 1:50, 1:100, 1:200,1:500, 1:1000
ขนาดขยาย 2:1, 5:1, 10:1, 20:1, 50:1, 100:1, 200:1, 500:1, 1000:1

ตารางที่ 3.2 ขนาดมาตราส่วนท่ีใช้ในงานเขียนแบบ

การเปรียบเทียบขนาดสัดส่วน ตามมาตราส่วนจริง มาตราสว่ นย่อ และมาตราส่วนขยาย (ดังรูปที่ 3.2)

รปู ท่ี 3.2 การเปรยี บเทียบมาตราสว่ น
3.3 ความหมายของตัวอักษร

แบบตวั อกั ษรที่ใช้ในงานเขียนแบบ จะต้องเปน็ แบบตวั อักษรที่เขียนแล้วสามารถอ่านได้ง่ายและขนาด
เหมาะสมกบั แบบ ทีเ่ ขียน ซ่ึงถ้าไม่เหมาะสมแล้วจะทาใหแ้ บบท่ีเขยี นน้นั ดไู ม่สวยงามและไม่เปน็ ระเบยี บ ดงั นัน้ แบบ
ตัวอกั ษรจึงมีความสาคัญตอ่ งานเขียนแบบมาก การกาหนดมาตรฐานของตวั อักษรแบ่งออกเป็น 2 แบบ คอื ตัวอักษร

โรมนั และตัวอักษรภาษาไทย
3.3.1 ตัวอกั ษรโรมัน และตัวเลขอาระบิลท่ใี ช้ในงานเขียนแบบมี 2 ชนดิ คอื

ตวั อกั ษรแบบตรง ตามมาตรฐานสากล (มอก.210-2520)

เน้ือหาสาระ 50

ชื่อวิชา เขยี นแบบเทคนคิ เบื้องตน้ หน่วยท่ี 3
สอนครั้งที่ 3
ชือ่ หนว่ ย มาตรฐานงานเขยี นแบบ คาบรวม 72 ชวั่ โมง
จานวน 4 ช่วั โมง
ชือ่ เรือ่ ง เส้น มาตราส่วนและตวั อักษรท่ใี ชใ้ นการเขยี นแบบ

รูปท่ี 3.3 ตัวอักษรแบบตรง
2) ตัวอกั ษรแบบเอยี ง ตามมาตรฐานสากล (มอก.210-2520)

รปู ท่ี 3.4 ตวั อกั ษรแบบเอียง

51

เนือ้ หาสาระ หนว่ ยที่ 3

ชอ่ื วชิ า เขยี นแบบเทคนคิ เบอื้ งตน้ สอนครงั้ ท่ี 3

ชอ่ื หนว่ ย มาตรฐานงานเขียนแบบ คาบรวม 72 ชวั่ โมง

ชอื่ เรื่อง เส้น มาตราส่วนและตวั อกั ษรที่ใชใ้ นการเขยี นแบบ จานวน 4 ชั่วโมง

3.3.2 ตวั อักษรภาษาไทย

ตัวอกั ษรที่ใช้ในราชการ ในปัจจุบันเขยี นด้วยคอมพวิ เตอร์ เพราะมคี วามเปน็ มาตรฐาน

นิยมใช้ 2 รปู แบบ คือ

1) ตัวอกั ษรประดษิ ฐ์ นยิ มใช้ในการเขียนใบประกาศนยี บตั ร ปรญิ ญาบัตร การด์ เชิญรว่ มงาน ในพธิ ี

ตา่ งๆ ในการเขียนจะใช้คอมพิวเตอร์ชว่ ย หรือเขียนดว้ ยมอื เปล่า (ดังรูป 3.5)

รูปที่ 3.5 ตวั อกั ษรหวั เหล่ียม
2) ชนดิ หวั กลม ตามมาตรฐานสากล (มอก.210-2520) (ดังรูป 3.6)

รูปที่ 3.6 ตวั อกั ษรหวั กลม
3.4 การเขยี นตัวอกั ษรและตวั เลข

3.4.1 เขียนด้วยมอื เปล่า ( freehand) เปน็ การเขยี นโดยทไ่ี ม่ใช้อปุ กรณช์ ่วยเขยี น การเขยี น
ดว้ ยมือเปลา่ ต้องใชค้ วามชานาญของแต่ละบุคคลทต่ี อ้ งใช้เวลาในการฝึกฝน เพอื่ ใหเ้ กิดความชานาญ เชี่ยวชาญ
ในการเขียนด้วยมอื เปลา่

3.4.2 แผ่นแบบตวั อักษร (Template) แผน่ แบบอักษรทท่ี าด้วยพลาสตกิ เจาะเป็นโครง
ตวั อกั ษรและตัวเลข โดยมีความสูงของตวั อักษรหลายขนาด ตวั อกั ษรทมี่ ีทงั้ ตัวตรงและตวั เอียง

เนอ้ื หาสาระ 52

ชื่อวชิ า เขียนแบบเทคนคิ เบือ้ งตน้ หน่วยท่ี 3
สอนคร้ังที่ 3
ชอ่ื หนว่ ย มาตรฐานงานเขียนแบบ คาบรวม 72 ชว่ั โมง
จานวน 4 ชว่ั โมง
ชือ่ เร่ือง เส้น มาตราสว่ นและตวั อักษรทใี่ ชใ้ นการเขยี นแบบ

รูปที่ 3.7 แผน่ แบบตวั อกั ษร
3.4.3 เครื่องเขยี นตวั อกั ษร (Leroy) ตัวอักษรจะเจาะอยใู่ นบรรทัดพลาสติก แต่ไม่ทะลุ การเขยี น
ตัวอกั ษร แล้วเล่อื นเข็มไปตามร่องของบรรทัด ขณะเดยี วกันปลายปากกาจะถกู บังคบั ให้เคลอื่ นท่เี ปน็ ตวั
อกั ษรบนกระดานเขียนแบบ

รปู ท่ี 3.8 เคร่อื งเขียนตัวอกั ษร
3.4.4 แผน่ อักษรลอก (Letter Press) มีลกั ษณะเปน็ ตัวอกั ษรบนกระดาใส การเขียนตวั อักษร โดย
วางแผน่ อกั ษรลอกลงบนกระดาษเขยี นแบบยังตาแหนง่ ที่ตอ้ งการแล้วขดุ บนกระดาษหลงั ของตัวอกั ษรซา้ ๆกนั

แล้วค่อยๆดึงแผ่นออก ตวั อกั ษรจะลอกตัดบนกระดาษเขียนแบบตามที่ต้องการ
3.4.5 แวรี่กราฟ (Varigraph) เป็นเครอ่ื งมือเขยี นตัวอกั ษรท่ีมีลักษณะคล้ายเครือ่ งเขยี น เพยี งมขี อ้ แต่

ตา่ ง คือ แวรี่กราฟสามารถปรับขนาดของตัวอกั ษรท่นี าการเขยี นให้มขี นาดหนา หรอื บาได้ตามต้องการโดยมี
หลักการทางานท่มี มุ ล่างของตัวเครอื่ ง จะมเี ขม็ แหลมจะเคล่ือนท่ไี ปบนบรรทัดอักษร ปากกาท่อี ยู่บนเครอื่ ง
เขียนเปน็ ตวั อักษรน้ันๆบนกระดาษเขยี นแบบ

สรปุ
การเขียนแบบนอกจากจะเขียนเปน็ รูปรา่ งของงานแล้ว เพื่อทาให้แบบงานที่เขยี นขึ้นมาสามารถส่ืความหมาย

ไดช้ ัดเจนถูกตอ้ ง ตอ้ งมีการเขยี นตวั อักษร มาตราส่วน และตัวเลขบอกรายละเอยี ดต่างๆ เก่ยี วกบั ขนาด และ
คาสัง่ ซึ่งจะทาให้ผ้ปู ฏิบัติเข้าใจ และสามารถปฏิบัตติ ามงานได้ถกู ตอ้ ง

53

กจิ กรรมการเรยี นการสอน หนว่ ยที่ 3
สอนคร้ังท่ี 3
ชอื่ วิชา เขยี นแบบเทคนคิ เบ้อื งตน้ คาบรวม 72ช่ัวโมง
จานวน 4 ช่วั โมง
ชือ่ หน่วย มาตรฐานงานเขยี นแบบ
กจิ กรรมนกั เรยี น
ชอ่ื เรือ่ ง เสน้ มาตราสว่ นและตัวอักษรที่ใช้ในการเขียนแบบ
กจิ กรรมครู

ขน้ั นาเข้าสู่บทเรียน

-เชค็ ชอื่ นักศึกษาทีเ่ ขา้ ชน้ั เรยี น -ใหค้ วามรว่ มมอื

-สอบถามปญั หาสว่ นตวั และตรวจระเบียบ -ให้ความร่วมมือและยอมรบั การตรวจ
การแต่งกาย ระเบยี บการแต่งกาย
-ถามนาเข้าสู่บทเรยี น “การปฐมนิเทศวิชา -ฟงั และตอบคาถามครู
เขียนแบบ”

ขน้ั สอน -การฟงั การบรรยายและจดบันทกึ สาระสาคัญ
-บรรยาย เรือ่ งทจ่ี ะสอน เวลาเรียน และถามเมือ่ มีข้อสงสัย
วดั ผลการเรียน การวัดผลปลายภาค
-ดสู ไลด์ด้วยความตั้งใจ
เกณฑ์การตัดเกรด -ฟงั การบรรยายและจดบนั ทกึ สาระสาคัญ
-บรรยายววิ ฒั นาการการเขยี นแบบ
และถามเมอ่ื มขี อ้ สงสยั
-บรรยายลักษณะตา่ งๆ ของการเขยี นแบบ -ฟงั การบรรยายและดูการสาธิตดว้ ยความต้ังใจ
พร้อมใหด้ รู ปู ตัวอย่างบนสไลด์
-ให้นักศึกษาทาแบบฝกึ หัด

ข้ันสรุป -ทาแบบฝกึ หัดดว้ ยความต้ังใจ
-สรุปเนอื้ หาจากการจัดกิจกรรมการเรียน -ฟงั และตอบคาถามครู เพ่อื ร่วมกัน
การสอนใหก้ บั นกั ศกึ ษาโดยวิธีการถาม-ตอบ สรุปเนอื้ หาทีไดร้ บั

ขัน้ ประเมนิ ผล -ทาแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธ์ทิ างการเรียน
-ประเมนิ ผลการเรยี นจากผลการทา
แบบทดสอบวัดผลสมั ฤทธิ์ทางการเรียน

54

งานที่มอบหมายหรือกิจกรรม หนว่ ยที่ 3

ช่ือวชิ า เขียนแบบเทคนิคเบอื้ งต้น สอนครั้งที่ 3

ชื่อหนว่ ย มาตรฐานงานเขียนแบบ คาบรวม 72ช่ัวโมง

ชือ่ เรอ่ื ง เส้น มาตราสว่ นและตัวอักษรทใ่ี ชใ้ นการเขียนแบบ จานวน 4 ชัว่ โมง

ก่อนเรียน

เพอ่ื ให้การทากิจกรรมการเรียนการสอนเป็นไปดว้ ยความเรยี บรอ้ ย ใหน้ ักศึกษาไปศึกษาคน้ คว้าเร่อื ง

มาตราฐานท่ีใชใ้ นการเขยี นแบบมาล่วงหนา้

ขณะเรียน
อาจารยผ์ ู้สอนให้นกั ศึกษาซกั ถามเมื่อมขี อ้ สงสัยและใหต้ อบปัญหาเพื่อทดสอบความเขา้ ใจของนักศกึ ษา

และทาแบบฝึกหัด

หลงั เรียน
มอบหมายให้นักศึกษาไปศกึ ษาค้นคว้าบทเรียนเร่อื งลักษณะของรปู ทรงเลขาคณิต เพ่อื เตรยี มตวั ในการ

เรียนครงั้ ต่อไป

55

แบบทดสอบ หนว่ ยที่ 3

ชอ่ื วชิ า เขียนแบบเทคนคิ เบ้ืองตน้ สอนครัง้ ท่ี 3

ชอ่ื หนว่ ย มาตรฐานงานเขียนแบบ คาบรวม 72ชั่วโมง

ชอ่ื เร่อื ง เส้น มาตราสว่ นและตัวอักษรทใี่ ช้ในการเขยี นแบบ จานวน 4 ชั่วโมง

จงเลือกคาตอบทถ่ี ูกต้องทีส่ ดุ เพยี งข้อเดยี ว

จุดประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรมขอ้ ที่ 1 บอกความหมายและลกั ษณะของมาตรส่วนชนดิ ต่างๆได(้ ดา้ นความรู้)

1. มาตราสว่ นในงานเขียนแบบ หมายถึง

ก. ความสาพันธ์ของสัดส่วนทีเ่ ขียนลงในกระดาษเขียนแบบกบั สัดสว่ นของชิน้ งานจรงิ

ข. ขนาดของชนิดงานท่ีเขยี นลงในแบบมขี นาดที่เทา่ กันกับขนาดของช้นิ งานจรงิ

ค. ขนาดที่เขยี นลงในแบบเลก็ กว่าขนาดของชิน้ งานจริง

ง. ขนาดทเี่ ขยี นลงในแบบโตกวา่ ขนาดของช้นิ งานจริง

2. Full Size Scale มีความหมายตรงกับขอ้ ใด

ก. มาตราส่วนยอ่

ข. มาตราส่วนจริง

ค. มาตราสว่ นขยาย

ง. มาตราส่วนย่อย

3. มาตราส่วนใดทน่ี ยิ มใช้ในมาตรฐานงานอุตสาหกรรม

ก. มาตราสว่ นย่อ

ข. มาตราส่วนจริง

ค. มาตราสว่ นขยาย

ง. มาตราสว่ นย่อย

4. การเขียนส่วนโค้งสัมผสั มมุ มี 3 ชนดิ ยกเวน้ ข้อใด

ก. มุมฉาก ข. มมุ แหลม

ค. มุมปา้ น ง. มมุ สเี่ หลยี่ ม

5. การเขยี นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรสั มีความหมายตรงกับข้อใด

ก. Hentagon Drawing ข. Triangle Deaing

ค. Square Drawing ง. Obtuse Angle

6. การเขยี นรปู เจ็ดเหล่ียมด้านเทา่ มีลกั ษณะเก่ยี วข้องกับขอ้ ใด

ก. มีมมุ ภายในรวมกันเป็น 720 องศา ข. มมี ุมภายในรวมกันเป็น 900 องศา

ค. มีมมุ ภายในรวมกนั เปน็ 1,080 องศา ง. มมี ุมภายในรวมกันเปน็ 1,260 องศา

56

แบบทดสอบ หนว่ ยที่ 3

ชอื่ วชิ า เขียนแบบเทคนิคเบ้อื งต้น สอนครัง้ ท่ี 3

ชอื่ หน่วย มาตรฐานงานเขยี นแบบ คาบรวม 72ชวั่ โมง

ช่อื เร่ือง เสน้ มาตราสว่ นและตวั อักษรทใี่ ช้ในการเขียนแบบ จานวน 4 ช่ัวโมง

7. Hexagon Drawing มคี วามหมายตรงกับข้อใดมากท่สี ุด

ก. การเขียนรปู หกเหลี่ยมด้านเท่า

ข. การเขยี นรูปเจ็ดเหลยี่ มดา้ นเท่า

ค. การเขียนรปู แปดเหล่ียมดา้ นเท่า

ง. การเขยี นรปู เก้าเหล่ยี มด้านเทา่

8. ข้อใดไม่ใช่องค์ประกอบของการกาหนดขนาด

ก. Extension Line

ข. Dimensioning

ค. Numbers

ง. Section

9. ข้อใดคอื ลกั ษณะการกาหนดงานกลม

ก. เป็นการกาหนดขนาดงานที่มีลกั ษณะเป็นเหล่ียม

ข. เปน็ รูปทรงท่มี จี ุดยอดอยูเ่ หนือฐาน มีลักษณะเปน็ ยอดแหลมหรือยอดตัด

ค. เปน็ การกาหนดเสน้ ผา่ นศูนย์กลางรศั มีและความยาวของชิน้ งาน

ง. มลี ักษณะเปน็ วงกลมผิวด้านขา้ งโคง้ เปน็ วงกลมหลายๆ วงซอ้ นกนั

10. ภาพพิกทอเรยี ล หมายถึง

ก. การบอกขนาดขอบเขตของรปู ภาพในงานเขยี นแบบ

ข. การกาหนดขนาดมุมใหเ้ ท่ากันทง้ั 3 ข้าง

ค. ภาพที่เหน็ 2 ดา้ นพรอ้ มๆ กนั

ง. ภาพทีเ่ หน็ 3 ด้านพรอ้ มๆ กัน

57

เฉลยแบบทดสอบ หนว่ ยที่ 3
สอนคร้งั ที่ 3
ชื่อวิชา เขยี นแบบเทคนคิ เบ้อื งตน้ คาบรวม 72ช่วั โมง
จานวน 4 ช่วั โมง
ชื่อหนว่ ย มาตรฐานงานเขียนแบบ
4) ง 5) ก
ชื่อเร่อื ง การปฐมนิเทศและววิ ฒั นาการเขียนแบบ 9) ค 10) ง

เฉลยแบบทดสอบ

1) ก 2) ข 3) ค

6) ข 7) ก 8) ง

58

การประเมนิ ผล หนว่ ยที่ 3

ชือ่ วชิ า เขยี นแบบเทคนคิ เบอื้ งต้น สอนคร้ังที่ 3

ชอื่ หน่วย มาตรฐานงานเขียนแบบ คาบรวม 72ชั่วโมง
จานวน 4 ช่ัวโมง
ช่อื เรอ่ื ง เส้น มาตราส่วนและตัวอกั ษรทใี่ ชใ้ นการเขยี นแบบ

กอ่ นเรยี น ประเมินความรขู้ องนักศกึ ษา
สมรรถนะ การสงั เกตการตอบคาถาม
วิธวี ดั ข้อคาถาม
ไมม่ ีการตัดสิน แต่เปน็ สว่ นหนง่ึ ของกิจกรรมการเรียนการสอนเพอ่ื เน้นให้
เครอ่ื งมอื วดั ผู้เรยี นต่นื ตัวและเป็นการนาเขา้ สู่บทเรียน
เกณฑก์ ารตัดสนิ

ขณะเรียน ใหน้ ักศกึ ษามีความรูค้ วามเข้าใจในเนอื้ หาบทเรยี นท่กี าลังศึกษา
สมรรถนะ ใช้คาถามในขณะทาการบรรยาย
วิธีวัด ขอ้ คาถาม
เครอ่ื งมือวัด
เกณฑ์การตัดสนิ ไม่มีการตดั สินแต่จะสังเกตความสนใจและความเข้าใจในเนื้อหาท่ีนักศกึ ษา
ไดร้ ับจากการตอบคาถาม

หลงั เรียน ใหน้ กั ศึกษามีความรูค้ วามเข้าใจในบทเรยี นได้อย่างถกู ต้อง
สมรรถนะ คะแนนจากการทาแบบทดสอบ
วธิ วี ัด แบบทดสอบ จานวน 10 ข้อ
เครื่องมอื วัด ทาคะแนนได้
8 คะแนน อยใู่ นเกณฑ์ ดมี าก
เกณฑ์การตดั สิน 7 คะแนน อยใู่ นเกณฑ์ ดี

6 คะแนน อยใู่ นเกณฑ์ พอใช้
5 คะแนน อยใู่ นเกณฑ์ ผา่ น
ต่ากวา่ 4 คะแนน ควรมีการเรยี นซ่อมเสรมิ

59

บันทึกหลงั การสอน หนว่ ยที่ 3

ชอื่ วิชา เขยี นแบบเทคนคิ เบื้องต้น สอนครั้งท่ี 3

ชอ่ื หนว่ ย มาตรฐานงานเขยี นแบบ คาบรวม 72ชว่ั โมง

ช่อื เร่อื ง เสน้ มาตราส่วนและตวั อักษรทีใ่ ช้ในการเขียนแบบ จานวน 4 ชัว่ โมง

บนั ทกึ หลงั การสอน

สัปดาห์ท่ี………………….

วันท่ี………….เดอื น……………………………….….พ.ศ..................

รหัสวิชา...............................ชือ่ วิชา.....................................................

สาขาวิชา...............................................หอ้ ง...................กลุ่ม.............

ผลการใชแ้ ผนการจัดการเรยี นรู้

...…………………จดุ ประสงค์/เน้อื หา/เวลา/กิจกรรม/สือ่ …………………………………………………………………………....

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

ผลการสอนของครู

...…………………เนื้อหา/เวลา/การจดั การ/ทดแทนกนั ได้...………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

ผลการเรียนของนักเรยี น

...…………………คะแนน/ความสนใจ/ผลการทางาน.......…………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

ปญั หาขอ้ เสนอแนะ

...……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

ลงชื่อ ................................................. ลงชื่อ .................................................

(………………………………….) (………………………………….)

ครูผู้สอน ครูนเิ ทศ

สอนสัปดาห์ที่ 4

หนว่ ยที่ 4
รูปทรงเลขาคณิตพื้นฐาน

61

แผนบทเรียน

วิชา เขยี นแบบเทคนิคเบอ้ื งตน้ เรื่อง รูปทรงเลขาคณิตพนื้ ฐาน

ช้นั ปวช.1 ห้อง 1 วนั ที่ เวลา : 240 นาที

อาจารยผ์ ู้สอน นายจกั กฤช หรอ่ ยดา อาจารย์นเิ ทศ

1. วตั ถุประสงค์ X = ดี I = พอใช้ O = ต้องแก้ไข

ก.ความสามารถ : นกั ศกึ ษาจะสามารถ……… ความสาคญั ข. รายละเอียด : ตามทรี่ ะบไุ ว้

1.1 บอกลักษณะรูปทรงเรขาคณติ ได้ X ใบเนอ้ื หาหน้าที่

1.2 สามารถสรา้ งรูปทรงเรขาคณิตตามแบบทกี่ าหนดได้ X ใบเน้ือหาหน้าที่

2. การนาเขา้ สบู่ ทเรยี น :ก.อุปกรณช์ ว่ ยสอน.......

ครู : สวสั ดคี รับนักเรียน นักเรยี นทราบหรอื ไมค่ รบั ว่ารปู นีค้ อื อะไร

นักเรยี น : รปู ทรงเรขาคณิตครบั
ครู : ใช่แลว้ ครับ น้ีคือรูปทรงเรขาคณติ และวันน้ีเราจะเรียนเร่ืองนกี้ ัน

เวลา - นาที 10 60 240 การบา้ น
1.2
จุดประสงค์ 1.1

ขน้ั นาเขา้ สู่บทเรยี น
ข้นั บอกกลา่ ว บรรยาย

ถาม-ตอบ
ศกึ ษาดว้ ยตนเอง
สรปุ
ขนั้ บรรยาย แบบสาธิต
แบบฝกึ หัด

ข้ันสาเรจ็ สงู
ปานกลาง
ระดับกจิ กรรมของ ต่า
นกั เรยี นนักศกึ ษา กระดาน
โปรเจคเตอร์
ใบบอกกล่าว

อุปกรณ์ชว่ ยสอน ใบงาน
ใบทดสอบ
ตารา
ของจริง,ตวั อยา่ ง
อปุ กรณก์ ารทดลอง
เครื่องมือเคร่ืองจกั ร
วสั ดฝุ กึ

62

แผนการสอน หน่วยท่ี 4

ชือ่ วิชา เขยี นแบบเทคนิคเบอ้ื งต้น สอนครั้งท่ี 4
คาบรวม 72ชั่วโมง
ชือ่ หน่วย รปู ทรงเลขาคณิตพ้ืนฐาน จานวน 4 ชวั่ โมง
ชอื่ เรือ่ ง รปู ทรงเลขาคณิตพ้นื ฐาน

จุดประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม
1.1 บอกลักษณะรูปทรงเรขาคณติ ได้
1.2 สามารถสร้างรูปทรงเรขาคณิตตามแบบที่กาหนดได้

เน้ือหา ระดับพฤติกรรมทคี่ าดหวงั
พุทธพิ สิ ยั (พ) จิตพิสยั (จ) ทักษะพิสัย(ท)
1. บอกลักษณะรปู ทรงเรขาคณิตได้ 123412341234
2. สามารถสรา้ งรปู ทรงเรขาคณิตตามแบบ
ท่ีกาหนดได้ 


หมายเหตุ พทุ ธิพสิ ัย จติ พสิ ัย ทักษะพิสยั
พ1 ความรคู้ วามจา จ1 การรับรู้ ท1 การรับรู้
พ2 ความเขา้ ใจ ท2 ทาตามแบบ
พ3 วเิ คราะห์ จ2 ตอบสนอง ท3 ทาตามแนะนา
พ4 สงั เคราะห์ จ3 เกิดกิจพสิ ยั ท4 ทาไดเ้ อง

63

เนอ้ื หาสาระ หน่วยท่ี 4

ชอ่ื วชิ า เขยี นแบบเทคนคิ เบ้อื งตน้ สอนคร้ังท่ี 4

ชื่อหนว่ ย รูปทรงเลขาคณติ พ้ืนฐาน คาบรวม 72ชัว่ โมง

ชอ่ื เร่อื ง รูปทรงเลขาคณติ จานวน 4 ชั่วโมง

4.1 รปู ทรงเรขาคณิต

รูปทรงเรขาคณติ จัดเปน็ รปู ทรงท่ีมีสัดส่วนแตกตา่ งกนั ออกไปตามความตอ้ งการของการใชง้ าน ในการ

เขียนแบบงานทางด้านช่างอตุ สาหกรรม มคี วามจาเป็นทีจ่ ะตอ้ งศกึ ษาถึงข้นั พ้ืนฐานการเขยี นรูปทรงเรขาคณิต

(ดงั รปู 4.1) เพอื่ นาไปประยุกต์ใช้กับงานเขยี นแบบชา่ งอตุ สาหกรรม โดยสามารถทาได้อย่างถกู ตอ้ งและ

เหมาะสม ตลอดจนชว่ ยในการอ่านแบบเพอ่ื จะเขียนหรอื ร่างลงในชนิ้ งานไดอ้ ย่างถกู ข้นั ตอน

รูปท่ี 4.1 ตัวอยา่ งของเสน้ ทีใ่ ช้ในงานเขียนแบบ

64

เน้ือหาสาระ หน่วยที่ 4

ชื่อวิชา เขยี นแบบเทคนคิ เบือ้ งต้น สอนคร้ังที่ 4

ชอื่ หน่วย รูปทรงเลขาคณิตพื้นฐาน คาบรวม 72ช่วั โมง

ชือ่ เรือ่ ง รูปทรงเลขาคณติ จานวน 4 ชวั่ โมง

ในงานเขยี นแบบท่ัวไปชา่ งเขียนแบบจะต้องมีความรใู้ นเรื่องเรขาคณติ พนื้ ฐาน และสามารถดัดแปลง เพอ่ื

นาไปประกอบในการเขยี นรปู ทรงต่างๆ ของชน้ิ งานทพี่ บในงานเขยี นแบบ การสร้างรูปในวิชาเรขาคณติ เราใช้

เพียงวงเวยี นและไม้บรรทดั เทา่ น้นั แตเ่ มอ่ื นามาใช้ในงานเขียนแบบแลว้ ช่างเขียนแบบจะตอ้ งมี ไมท้ ี, ไมฉ้ าก,

วงเวยี น, และเคร่ืองมือประกอบอ่ืนๆ ประกอบอกี ด้วย เคร่อื งมอื เหลา่ น้จี ะช่วยใหง้ านเขยี นแบบท่ีเก่ียวขอ้ งกับ

รปู ทรงเรขาคณิตสร้างไดง้ ่ายและรวดเร็วยงิ่ ข้นึ

การเขียนแบบดว้ ยวิธีการเรขาคณติ น้ี ตอ้ งฝึกการใช้เครื่องมือต่างๆ ใหช้ านาญ เชน่ การเขียนสว่ นโค้งโดยใช้

บรรทดั เขียนโคง้ (Curve) ต้องมคี วามละเอยี ดในการวัด จะทาให้แบบต่างๆ ที่เขยี นถกู ตอ้ งและเรยี บรอ้ ย ซงึ่

เราจะต้องรจู้ กั เทคนิคในการใช้เคร่ืองมือต่างๆ เหลา่ นี้เปน็ อยา่ งดี

4.2. การสร้างรูปทรงเรขาคณิต

การเขยี นแบบด้วยวธิ ที างเรขาคณติ น้ี ต้องฝกึ การใชเ้ ครอื่ งมอื ตา่ งๆ ให้ชานาญ เชน่ การเขียนสว่ นโค้ง ตอ้ งมี

ความละเอียดในการวดั จะทาให้แบบต่างๆทีเ่ ขียนเป็นไปอย่างถูกต้องและเรียบรอ้ ย ซ่ึงเราต้องรูจ้ ักเทคนคิ ใน

การใชเ้ ครือ่ งมอื ตา่ งๆ เหลา่ น้ีเปน็ อย่างดี ซึ่งมีการสรา้ งหลายวธิ ี เช่น

4.2.1 การแบ่งเสน้ ตรง

วธิ สี ร้าง
1. กาหนดสรา้ งเส้นตรง AB ใช้จุด A และจุด B เปน็ จุดศูนย์กลางรศั มีเกิน
2. ลากเสน้ ตรง CD ตัดเส้นตรง AB ที่จุด O และเส้นตรง CD จะแบง่ ครง่ึ เสน้ ตรง

3. เส้นตรง AO จะเทา่ กบั OB

เนอื้ หาสาระ 65

ช่อื วชิ า เขยี นแบบเทคนิคเบื้องตน้ หนว่ ยท่ี 4
สอนคร้งั ท่ี 4
ชื่อหน่วย รูปทรงเลขาคณิตพน้ื ฐาน คาบรวม 72ชวั่ โมง
จานวน 4 ช่วั โมง
ช่ือเร่ือง รูปทรงเลขาคณติ

4.2.2 การแบง่ มมุ

วิธสี ร้าง
1. กาหนดมมุ BAC ใช้จดุ A เป็นจดุ ศนู ย์กลาง (รัศมีพอสมควร) เขียนสว่ นโค้ง
2. ใช้จุด E และ F เป็นจดุ ศูนยก์ ลาง เขยี นเสน้ โคง้ ตดั กนั ทีจ่ ดุ D
3. ลากเสน้ ตรง AD จะแบ่งคร่งึ มมุ BAC ออกเป็น 2 มมุ เทา่ ๆ กัน
4.2.3 การแบง่ เส้นตรงแบบขนาด

วธิ สี รา้ ง
1. กาหนดเส้นตรง AB ต้องการแบ่งเสน้ ตรง AB เออกเป็น 5 สว่ น เท่าๆ กัน เป็นจุด
2. ทจ่ี ุด A ลากเสน้ ตรงทามมุ กบั จุด A (มุมเทา่ ไรก็ได้)
3. ใชจ้ ุด A เป็นจดุ ศนู ย์กลาง รัศมพี อสมควรตัดเส้นตรง AC 5 ส่วน
4. ลากเส้นตรงผ่านจดุ ตัดให้ขนานกนั ทุกเส้น จะได้สว่ นแบง่ บนเส้นตรง AB เท่าๆ กัน

เน้ือหาสาระ 66

ช่ือวิชา เขยี นแบบเทคนคิ เบ้ืองตน้ หนว่ ยท่ี 4
สอนคร้งั ท่ี 4
ชื่อหนว่ ย รปู ทรงเลขาคณิตพืน้ ฐาน คาบรวม 72ช่วั โมง
จานวน 4 ชั่วโมง
ชื่อเรอ่ื ง รูปทรงเลขาคณิต

4.2.4 การสร้างรปู 3 เหล่ียมดา้ นเท่า

วธิ ีสรา้ ง
1. กาหนดวงกลมมี ABCD เป็นเสน้ ผา่ ศูนยก์ ลางและ O เปน็ จุดศูนยก์ ลางของวงกลม
2. ใช้ A เปน็ เสน้ ผ่าศูนย์กลาง รัศมี AO เขียนเส้นโคง้ ตดั เส้นรอบวงที่จดุ X, Y, และ Z
3. ลากเส้นตรง XY, YZ และ ZX จะไดร้ ปู สามเหลย่ี มดา้ นเท่า XYZ
4.2.5 การสรา้ งรูปสี่เหลย่ี มด้านเท่า

วธิ สี รา้ ง
1. กาหนดวงกลมมี ABCD เป็นเสน้ ผา่ ศูนยก์ ลาง ตดั กนั ทีจ่ ุด O

2. ใช้ A, B, C และ D เปน็ จุดศูนยก์ ลางรัศมี AO เขียนส่วนโคง้ ตดั กันท่ีจุด M, N, O, P
3. ลากเส้นตรง AD จะแบ่งคร่ึงมุม BAC ออกเป็น 2 มุม เท่าๆ กัน
4. ลากเส้นตอ่ จดุ ตัดท่เี สน้ รอบวง จะไดส้ ่เี หล่ียมดา้ นเท่า

เนอ้ื หาสาระ 67

ชื่อวชิ า เขียนแบบเทคนิคเบอื้ งต้น หนว่ ยที่ 4
สอนคร้ังที่ 4
ช่ือหน่วย รปู ทรงเลขาคณิตพื้นฐาน คาบรวม 72ชัว่ โมง
จานวน 4 ชั่วโมง
ช่อื เรอื่ ง รูปทรงเลขาคณิต

4.2.6 การสรา้ งรูปหา้ เหลี่ยมดา้ นเทา่

วิธสี ร้าง
1. กาหนดวงกลมมีเส้นผา่ ศูนยก์ ลาง ABCD ตดั กันทจ่ี ุด O
2. แบ่งเส้นตรง OB ท่จี ดุ X

3. ใชจ้ ุด X เปน็ จดุ ศนู ย์กลาง รศั มี XC เขยี นสว่ นโค้งตดั AO ที่จุด Y
4. ใช้ C เป็นจุดศนู ยก์ ลาง รศั มี CY เขยี นส่วนโคง้ ตดั เส้นรอบวงทจ่ี ุด M, N, O, P ตามลาดับ

5. ลากเส้นตรงตอ่ จดุ ตดั M, N, O, P จะได้รูปห้าเหล่ยี มตามลาดบั
4.2.7 การสรา้ งรูปหกเหลย่ี มด้านเท่า

วธิ สี ร้าง

1. กาหนดวงกลมมี O เปน็ จุดศนู ย์กลางของวงกลม
2. ใช้ A, B เปน็ จดุ ศูนย์กลางรัศมี AO เขยี นส่วนโค้งตดั เสน้ รอบวงที่จดุ C, D, E และ F ตามลาดบั
3. ลากเสน้ ตรง AC, CE, EB, BF, FD และ DA
4. จะไดร้ ปู หกเหลยี่ มด้านเท่า

เนอ้ื หาสาระ 68

ชอ่ื วชิ า เขียนแบบเทคนคิ เบือ้ งตน้ หนว่ ยที่ 4
สอนคร้ังท่ี 4
ชอื่ หนว่ ย รูปทรงเลขาคณิตพน้ื ฐาน คาบรวม 72ชัว่ โมง
จานวน 4 ช่ัวโมง
ชอื่ เร่ือง รูปทรงเลขาคณิต

4.2.8 การสร้างรูปเจ็ดเหลย่ี มด้านเท่า

วธิ ีสรา้ ง
1. กาหนดความยาวด้าน AB ใช้จดุ A เปน็ จดุ ศูนย์กลาง รศั มี AB เขยี นส่วนโค้งครง่ึ วงกลมตัดทจี่ ุด C
2. แบ่งวงกลมออกเปน็ 7 สว่ น เทา่ ๆ กนั โดยใชไ้ ม้โปรแทคเตอร์แบง่ มุม ลากเสน้ ตรง A1, A2, A3, A4, A5
และ A6 ใหอ้ อกไปนอกคร่ึงวงกลม (ดังรูป)
3. ใชจ้ ุด B และ 2 เป็นจุดศูนยก์ ลาง รัศมี AB เขยี นสว่ นโค้งตดั กนั ท่ี A3, A6, ที่จุด MP
4. ใช้จุด MP เป็นจดุ ศูนย์กลาง รัศมี AB เขยี นเสน้ โคง้ ตดั เสน้ A4, A5 ทีจ่ ดุ NO
5. ลากเสน้ ตรง A2, 2M, MN, NO, OP และ PB ตามลาดับ กจ็ ะได้รปู เจ็ดเหลี่ยมด้านเท่าตามตอ้ งการ

เนอื้ หาสาระ 69

ช่อื วิชา เขยี นแบบเทคนคิ เบ้ืองตน้ หน่วยท่ี 4
สอนคร้งั ท่ี 4
ชือ่ หนว่ ย รูปทรงเลขาคณิตพื้นฐาน คาบรวม 72ชั่วโมง
จานวน 4 ชว่ั โมง
ช่ือเร่อื ง รปู ทรงเลขาคณติ

4.2.9 การเขียนสว่ นโค้งสมั ผัสเสน้ ตรงทต่ี งั้ ฉาก

วิธีสรา้ ง
1. กาหนดเสน้ ตรง 2 เสน้ ตง้ั ฉากกนั ทจ่ี ุด A ใหร้ ัศมีเขียนส่วนโค้ง r เท่ากบั 15 มม.
2. ใช้จุด A เปน็ จุดศนู ยก์ ลางรศั มี r เขียนสว่ นโค้งตัดเส้นตรงท่ีจดุ E และ F

3. ใช้จุด E และ F เปน็ จดุ ศนู ย์กลาง รศั มี r เขียนสว่ นโค้งตดั กนั ทจี่ ดุ O
4. จดุ O จะเปน็ จดุ ศนู ยก์ ลางเขยี นส่วนโคง้ r สัมผัสเสน้ ตรง

4.2.10 การเขยี นสว่ นโค้งสมั ผัสมุมแหลมและมุมป้าน

วธิ ีสร้าง

1. กาหนดมมุ แหลมและมุมป้าน มีจดุ A เป็นปลายแหลมของมมุ
2. ให้รัศมสี ่วนโค้งของมุม r เท่ากบั 10 มม.
3. ลากเส้นขนาดเทา่ กับ r เท่ากบั เสน้ มุมแหลมและมมุ ปา้ น

4. เสน้ ขนานตดั กันที่จุด O
5. ใช้จุด O เป็นจุดศนู ยก์ ลาง รศั มี r เขยี นสว่ นโค้งสมั ผัสมมุ แหลมและมมุ ป้าน

70

กจิ กรรมการเรียนการสอน หนว่ ยท่ี 4

ชอื่ วชิ า เขียนแบบเทคนิคเบ้อื งตน้ สอนครงั้ ที่ 4

ช่อื หนว่ ย รปู ทรงเลขาคณิตพ้ืนฐาน คาบรวม 72ช่วั โมง

ชื่อเรือ่ ง รปู ทรงเลขาคณิต จานวน 4 ชว่ั โมง

กจิ กรรมการเรยี นการสอน

กิจกรรมครู กิจกรรมนกั ศึกษา

ข้ันนาเข้าสบู่ ทเรียน

เชค็ ชอ่ื นกั ศกึ ษาทเี่ ข้าชั้นเรียนและตรวจระเบียบการ ใหค้ วามร่วมมือและรับฟงั การตกั เตอื นพร้อมแจง้

แต่งกาย ซักถามถึงสาเหตุที่ นักศกึ ษาขาดเรยี น สาเหตกุ ารขาดเรยี นของเพ่อื น

ถามนาเข้าสู่บทเรียน “ในการสร้างรปู ส่ีเหลี่ยม

จตรุ ัสทาไดโ้ ดยวธิ ีใด” ฟังและตอบคาถามครู “ใช้ไม้บรรทดั ,หรือใชว้ ง

ครสู รุปคาตอบของ นกั ศึกษา และนาเข้าสบู่ ทเรยี น เวียนในการสรา้ ง”

ขัน้ สอน

บรรยายและสาธติ วธิ ีการสร้างรปู ส่ีเหลีย่ ม จัตุรสั ฟงั การบรรยายและจดบันทึกสาระสาคญั และถาม

บรรยายและสาธติ วิธกี ารสรา้ งรูปหา้ เหล่ียมด้านเท่า เมื่อมีขอ้ สงสยั

ในวงกลม ”--------------------------- ”

บรรยายและสาธติ วธิ กี ารสร้างรปู หกเหลยี่ มด้านเท่า

ในวงกลม ”--------------------------- ”

บรรยายและสาธติ วธิ กี ารสรา้ งรูปเจ็ดเหลี่ยมดา้ น

เทา่ โดยกาหนดความยาวมาให้ ”--------------------------- ”

บรรยายและสาธติ วธิ กี ารสรา้ งรปู แปดเหล่ียมด้าน

เท่าเขียนส่วนโค้งสมั ผัสมุม ”--------------------------- ”

ใหน้ กั ศึกษาทาแบบฝึกหัดและแนะนาเมอื่ นักศกึ ษา

ทาไมถ่ ูกต้อง ทาแบบฝกึ หดั ตามท่ีครมู อบหมายให้เสร็จ

ขั้นสรุป

ครู และ นักศกึ ษาสรปุ เนอ้ื หาร่วมกันโดยวิธีการ ฟงั และอภปิ ราย เพ่อื ร่วมกนั สรปุ เนอื้ หาท่ไี ดร้ ับ

อภปิ ราย

71

กจิ กรรมการเรียนการสอน(ต่อ) หนว่ ยที่ 4

ชอ่ื วิชา เขียนแบบเทคนิคเบื้องตน้ สอนครั้งท่ี 4

ชอ่ื หนว่ ย รปู ทรงเลขาคณติ พ้นื ฐาน คาบรวม 72ชั่วโมง

ชอื่ เรอื่ ง รูปทรงเลขาคณติ จานวน 4 ชว่ั โมง

กิจกรรมการเรียนการสอน (ต่อ)

กิจกรรมครู กจิ กรรมนกั ศึกษา

ขั้นประเมนิ ผล

ประเมินผลการเรยี น จากผลการทาแบบทดสอบการ ทาแบบทดสอบ การสร้างรปู สี่เหล่ียม จตรุ ัส

สร้างรปู ส่เี หล่ยี มจตุรสั การสรา้ งรปู หา้ เหลี่ยมด้าน การสร้างรูปหา้ เหลย่ี มดา้ นเทา่ ในวงกลม การสร้าง

เทา่ ในวงกลม การสร้างรปู หกเหล่ยี มดา้ นเท่าใน รปู หกเหลี่ยมด้านเท่าในวงกลม การสร้างรปู เจ็ด

วงกลม การสร้างรูปเจ็ดเหลีย่ มด้านเท่า โดยกาหนด เหลย่ี มดา้ นเท่าโดยกาหนดความยาวมาให้ การ

ความยาวมาให้ การสรา้ งรปู แปดเหลี่ยมด้านเท่า สรา้ งรปู แปดเหลี่ยมดา้ นเท่า

72

งานที่มอบหมายหรอื กจิ กรรม หน่วยที่ 4

ช่อื วิชา เขยี นแบบเทคนิคเบื้องตน้ สอนคร้ังท่ี 4

ชอ่ื หนว่ ย รปู ทรงเลขาคณิตพน้ื ฐาน คาบรวม 72ช่ัวโมง

ช่อื เร่อื ง รปู ทรงเลขาคณิต จานวน 4 ช่ัวโมง

ก่อนเรียน

เพอ่ื ให้การทากจิ กรรมการเรียนการสอนเป็นไปดว้ ยความเรยี บร้อย ใหน้ กั ศกึ ษาไปศึกษาค้นคว้าเร่ืองการบอก

ขนาด ที่ใช้ในการเขียนแบบ

ขณะเรยี น
ครูผสู้ อนให้นกั ศกึ ษาทาแบบฝึกหดั การสร้างรปู สเ่ี หลี่ยมจตรุ สั การสรา้ งรูปห้าเหล่ยี มดา้ นเทา่ ในวงกลม

การสร้างรูปหกเหลยี่ มดา้ นเท่าในวงกลม การสร้างรปู เจ็ดเหลี่ยมดา้ นเท่าโดยกาหนดความยาวมาให้ การสรา้ ง
รูปแปดเหลยี่ มด้านเท่า

หลงั เรยี น
มอบหมายให้นกั ศึกษาไปศึกษาค้นควา้ การบอกขนาด เพือ่ เตรียมความพร้อมในการเรยี นครั้งตอ่ ไป

73

แบบทดสอบ หนว่ ยที่ 4

ช่ือวิชา เขยี นแบบเทคนิคเบ้อื งต้น สอนครั้งที่ 4

ชอื่ หน่วย รูปทรงเลขาคณติ พน้ื ฐาน คาบรวม 72ชัว่ โมง

ชอื่ เรื่อง รปู ทรงเลขาคณิต จานวน 4 ชั่วโมง

ตอนท่ี 1 จงตอบคาถามต่อไปน้ใี หไ้ ด้ใจความสมบรณู ์

1. จงอธิบายความหมายของรปู เรขาคณติ

……………………………………………………………………………………….............................

……………………………………………………………………………………….............................

2. จากรปู ที่กาหนดให้ อธิบายข้ันตอนการสรา้ ง

3. จากรปู ทก่ี าหนดให้ อธิบายขน้ั ตอนการสรา้ ง

4. จากรปู ทก่ี าหนดให้ อธิบายข้นั ตอนการสรา้ ง

74

เฉลยแบบทดสอบ หน่วยที่ 4

ชื่อวิชา เขยี นแบบเทคนคิ เบ้อื งตน้ สอนคร้งั ที่ 4
คาบรวม 72ช่ัวโมง
ช่อื หนว่ ย รูปทรงเลขาคณิตพื้นฐาน จานวน 4 ชวั่ โมง

ช่ือเรือ่ ง รปู ทรงเลขาคณติ

ตอนท่ี 1 จงตอบคาถามตอ่ ไปน้ีใหไ้ ดใ้ จความสมบรณู ์

1. จงอธบิ ายความหมายของรปู เรขาคณิต

รูปที่สร้างขน้ึ โดยใช้เคร่อื งมอื และอุปกรณท์ ่ีมีมาตราสว่ น (scale) โดยรูปที่สร้างขึน้ จะประกอบดว้ ย
ความกวา้ ง ความยาว และมมุ ซงึ่ สามารถพิสจู น์ด้วยเหตุผล และสามารถคานวณหาพื้นท่ไี ด้ รูปทรง
เรขาคณิตจดั เป็นรูปทรงทม่ี ีสดั สว่ นแตกต่างกันออกไปตามความต้องการของการใชง้ าน

2. จากรปู ทกี่ าหนดให้ อธบิ ายข้ันตอนการสรา้ ง

วธิ สี รา้ ง
1. กาหนดเส้นตรง 2 เสน้ ตัง้ ฉากกันทจี่ ุด A ให้รศั มเี ขียนสว่ นโคง้ r เท่ากบั 15 มม.
2. ใชจ้ ุด A เป็นจดุ ศูนย์กลางรัศมี r เขียนสว่ นโค้งตัดเสน้ ตรงทจ่ี ุด E และ F
3. ใชจ้ ุด E และ F เปน็ จุดศูนย์กลาง รัศมี r เขยี นส่วนโค้งตัดกนั ทจี่ ุด O

4. จดุ O จะเปน็ จดุ ศูนย์กลางเขยี นสว่ นโคง้ r สัมผัสเสน้ ตรง

เฉลยแบบทดสอบ 75

ช่ือวิชา เขียนแบบเทคนคิ เบอ้ื งต้น หน่วยท่ี 4
สอนครงั้ ท่ี 4
ชือ่ หนว่ ย รปู ทรงเลขาคณติ พน้ื ฐาน คาบรวม 72ช่ัวโมง
จานวน 4 ชัว่ โมง
ช่ือเรื่อง รูปทรงเลขาคณติ

3. จากรูปท่กี าหนดให้ อธิบายข้นั ตอนการสรา้ ง

วิธีสรา้ ง
1. กาหนดมมุ แหลมและมุมปา้ น มจี ดุ A เป็นปลายแหลมของมุม
2. ให้รศั มีส่วนโคง้ ของมมุ r เท่ากับ 10 ม.ม.
3. ลากเส้นขนาดเท่ากับ r เทา่ กบั เส้นมุมแหลมและมุมป้าน
4. เสน้ ขนานตัดกันที่จุด O
5. ใช้จุด O เป็นจดุ ศนู ย์กลาง รัศมี r เขียนสว่ นโค้งสมั ผสั มมุ แหลมและมมุ ป้าน

4. จากรูปท่ีกาหนดให้ อธิบายข้นั ตอนการสร้าง

วิธีสรา้ ง 1. สว่ นโคง้ A และส่วนโคง้ B เป็นส่วนโค้งทีก่ าหนดให้
2.ท่ีส่วนโคง้ A และ B เขยี นสว่ นโค้งรัศมเี ทา่ กับ R

3. ให้จดุ A และ B เป็นจุดศูนยก์ ลาง เขียนสวนโค้งตัดกนั ที่จุด C
4. ให้จุด C เป็นจุดศูนย์กลาง เขยี นสว่ นโค้งสมั ผัสตัดกนั ทีจ่ ุด T

76

ใบงาน หนว่ ยท่ี 4

ชือ่ วิชา เขียนแบบเทคนิคเบอ้ื งต้น สอนครั้งท่ี 4

ชอ่ื หน่วย รูปทรงเลขาคณิตพ้ืนฐาน คาบรวม 72ชั่วโมง
จานวน 4 ชว่ั โมง
ช่ือเรือ่ ง การปฐมนเิ ทศและววิ ฒั นาการเขียนแบบ คาสงั่

ชอ่ื งาน รูปทรงเรขาคณติ 1. วาดขอบเส้นตามขนาดของกระดาษ
เขียนแบบ
ให้นักศกึ ษาสรา้ งภาพตามท่ีกาหนดให้ลงในกระดาษเขียนแบบ 2. แบง่ กระดาษ A4 ให้เป็นหกสว่ น
3. R=20
สรา้ งรปู แบ่งคร่งึ เส้นตรงด้วยวงเวียน สร้างรูปสว่ นโคง้ สัมผสั มมุ แหลม 4. เขียนแบบภาพตามที่กาหนด ใหถ้ กู ต้อง

สร้างรูปสามเหลี่ยมด้านเทา่ ภายในวงกลม สร้างรูปหา้ เหล่ยี มด้านเทา่ ภายในวงกลม

สร้างรูปหกเหลย่ี มด้านเท่าภายในวงกลม สรา้ งรปู แปดเหลี่ยมดา้ นเทา่

ขัน้ ตอนการปฏบิ ัติงาน วัสดเุ ครื่องมืออปุ กรณ์

1. ติดกระดาษบนโต๊ะเขียนแบบ 1. กระดาษ A4
2. วาดขอบเส้นตามขนาดของกระดาษเขียนแบบ 2. โตะเขยี นแบบ
3. แบง่ กระดาษ A4 ใหเ้ ปน็ หกส่วน 3. ชุดสามเหล่ยี ม
4. เขียนแบบภาพตามท่กี าหนด ใหถ้ กู ต้อง 4. วงเวียน
5. ทาความสะอาดกระดาษเขียนแบบ 5. ไมท้ ี
6. รวบรวมสง่ 6. ดินสอกด 2B
7. ยางลบ
ช่ือ 8. ผ้าเชด็ ทาความสะอาด
ห้อง ผคู้ วบคมุ

ว/ด/ป

77

ใบตรวจงาน หนว่ ยที่ 4

ช่ือวชิ า เขยี นแบบเทคนิคเบอ้ื งตน้ สอนครั้งที่ 4

ชอื่ หนว่ ย รูปทรงเลขาคณิตพืน้ ฐาน คาบรวม 72ชั่วโมง
จานวน 4 ช่วั โมง
ชอ่ื เร่อื ง การปฐมนิเทศและววิ ัฒนาการเขียนแบบ คาส่งั

ชอ่ื งาน รูปทรงเรขาคณิต 1. วาดขอบเส้นตามขนาดของกระดาษ
เขียนแบบ
ใบงาน 2. แบ่งกระดาษ A4 ใหเ้ ปน็ หกสว่ น
3. R=20
สรา้ งรปู แบง่ ครงึ่ เสน้ ตรงดว้ ยวงเวยี น สรา้ งรูปสว่ นโคง้ สมั ผสั มุมแหลม 4. เขยี นแบบภาพตามทกี่ าหนด ให้ถูกต้อง

สรา้ งรูปสามเหล่ียมดา้ นเทา่ ภายในวงกลม สร้างรูปห้าเหลยี่ มด้านเทา่ ภายในวงกลม

สร้างรูปหกเหลยี่ มดา้ นเท่าภายในวงกลม สร้างรูปแปดเหลีย่ มดา้ นเทา่

จุดพจิ ารณา ผลปฏบิ ัตงิ าน คะแนน หมายเหตุ

1. ขนาดตรงตามกาหนด 2 คะแนน
2. ความเรียบรอ้ ยของรปู ภาพ 2 คะแนน

3. การใช้เวลาในการทางาน 2 คะแนน
4. การเขยี นเสน้ 2 คะแนน
5. ความสะอาด 2 คะแนน

ชอื่ ผ้คู วบคมุ
ห้อง ว/ด/ป

78

การประเมนิ ผล หน่วยท่ี 4

ชอื่ วชิ า เขยี นแบบเทคนคิ เบ้ืองต้น สอนครง้ั ที่ 4
คาบรวม 72ชัว่ โมง
ชื่อหนว่ ย รูปทรงเลขาคณิตพนื้ ฐาน จานวน 4 ชว่ั โมง

ชือ่ เรือ่ ง รปู ทรงเลขาคณติ

ก่อนเรยี น สารวจพนื้ ฐานความรู้และความสนใจเร่ืองการการสร้างรปู หลายเหล่ียม
สมรรถนะ
การสังเกตการตอบคาถาม
วธิ วี ัด ขอ้ คาถาม
เครื่องมอื วัด ไมม่ กี ารตดั สนิ แตเ่ ป็นสว่ นหนงึ่ ของกิจกรรมการเรยี นการสอนเพ่ือ
เกณฑก์ ารตัดสิน
กระตุน้ ใหผ้ ู้เรียนเกดิ ความกระตือรอื ร้นกอ่ นเขา้ สูบ่ ทเรยี น

ขณะเรยี น ให้นักศึกษามีความรู้ความเข้าใจในเน้อื หาบทเรยี นท่ีกาลังศกึ ษา
สมรรถนะ
วธิ วี ดั ใชค้ าถามโดยให้นกั ศึกษาตอบในขณะทาการบรรยายด้วยวธิ กี าร
ถาม – ตอบและทาแบบฝกึ หัด
เคร่ืองมือวัด
เกณฑ์การตัดสิน แบบฝกึ หดั จานวน 5 แบบ
ไมม่ ีการตดั สนิ แต่จะสงั เกตทกั ษะของนกั ศกึ ษาได้รบั จากการทา
แบบฝกึ หดั

หลังเรยี น ใหน้ ักศกึ ษามคี วามรู้ความเขา้ ใจในบทเรยี นไดอ้ ย่างถกู ตอ้ ง
สมรรถนะ คะแนนจากการทาแบบทดสอบ
วธิ วี ดั
แบบทดสอบ จานวน 10 ขอ้
เคร่ืองมอื วัด ทาคะแนนได้
เกณฑ์การตัดสิน
8 คะแนน อยใู่ นเกณฑ์ ดีมาก

7 คะแนน อยใู่ นเกณฑ์ ดี
6 คะแนน อย่ใู นเกณฑ์ พอใช้

5 คะแนน อยูใ่ นเกณฑ์ ผา่ น
ตา่ กว่า 4 คะแนน ควรมีการเรยี นซอ่ มเสริม