-3- ผลกำรดำเนินงำน กิจกรรม : ศูนย์เร ึยนรู้ โคก หนอง นำ พัฒนำชุมชน กิจกรรมศูนย์เร ึยนรู้ โคก หนอง นำ พัฒนำชุมชน สำนักงำนพัฒนำชุมชนจังหวัดหนองคำย ได้ ดำเนินกิจกรรมในพู๊นที่ศูนย์เร ึยนรู้ โคก หนอง นำ พัฒนำชุมชน จำนวน 71 แห่ง ประกอบด้วย พู๊นที่ 1 ไร่ จำนวน 12 แห่ง พู๊นที่ 3 ไร่ จำนวน 29 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 30๚73 โดยมีแนวนิดในกำรดำเนินกิจกรรม ดังนี๊ ๑๚ เป็นศูนย์เร ึยนรู้เพู่อกำรพัฒนำและยกระดับคุณภำพชีวิตของคนทุกช่วงวัยด้วยกำรน้อมนำหลัก ปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียงและหลักทฤษฎีใหม่ ด้ำนกำรแก้ไข ปรับปรุงคุณภำพของ คน ดิน น้ำ ป่ำ อย่ำงเป็นระบบ มำพัฒนำปรับปรุงพู๊นที่ในรูปแบบ “โคก หนอง นำ โมเดล” ๒๚ เป็นสถำนที่เสร ิมสร้ำงโอกำสในกำรเร ึยนรู้ ถ่ำยทอดและฝุกปฏิบัติ ฐำนกำรเร ึยนรู้ ตำมหลัก กสิกรรมธรรมชำติ ๓๚ เป็นเวทีแลกเปลี่ยนเร ึยนรู้ในกำรประกอบอำชีพด้ำนต่ำง ๆ เช่น กำรปลูกพูชสวน พูชไร่ หร ฺอ กำรเลี๊ยงสัตว์ หร ฺอใช้ภูมิปัญญำในกำรสร้ำงรำยได้ เช่น งำนฝึมูอ กำรแปรรูป กำรถนอมอำหำร รวมถืง ด้ำนกำรพัฒนำสิ่งแวดล้อม วิธีกำรปรับปรุงดิน และกำรใช้พลังงำนทดแทน เป็นต้น ๔๚ มีข้อมูลทำงวิชำกำร เช่น ชุดควำมรู้ต่ำง ๆ ในกำรแลกเปลี่ยนเร ึยนรู้ ๕๚ มีจุดเร ึยนรู้หร ฺอฐำนเร ึยนรู้ หร ฺอสถำนที่สำหรับกำรจัดกำรเร ึยนกำรสอนควำมรู้แก่ผู้สนใจ ตำมศักยภำพของพู๊นที่และสถำนที่ โดยมีขั๊นตอนในกำรดำเนินงำน มีขั๊นตอนดังนี๊ 1๚ สำนักงำนพัฒนำชุมชนจังหวัด/อำเภอ ศืกษำแนวทำงและวำงแผนกำรดำเนินงำนโครงกำรร่วมกับ คณะกรรมกำรศูนย์เร ึยนรู้ โคก หนอง นำ พัฒนำชุมชน ระดับชุมชน และเจ้ำของแปลง ศูนย์เร ึยนรู้ โคก หนอง นำ พัฒนำชุมชน ระดับครัวเร ฺอน และภำคีกำรพัฒนำทุกภำคส่วน โดยดำเนินกำร ๑๚๑ ประชุมสร้ำงควำมรู้ ควำมเข้ำใจเกี่ยวกับแนวทำงกำรดำเนินงำนตำมโครงกำรผู้เกี่ยวข้อง 1๚๒ จัดทำแผนปฏิบัติกำรขับเคลู่อนกำรคำเนินงำนตำมโครงกำรที่สอดคล้องกับภำรกิจของศูนย์ เร ึยนรู้ โคก หนอง นำ พัฒนำชุมชน ระดับชุมชนและระดับครัวเร ฺอน ตำมระยะเวลำที่กำหนด 2๚ สำนักงำนพัฒนำชุมชนจังหวัด/อำเภอ และคณะกรรมกำรศูนย์เร ึยนรู้ โคก หนอง นำ พัฒนำชุมชน ระดับชุมชน และเจ้ำของแปลงศูนย์เร ึยนรู้ โคก หนอง นำ พัฒนำชุมชน ระดับครัวเร ฺอน ดำเนินกำรตำม แผนปฏิบัติกำรฯ ที่กำหนด เพู่อบรรลุเป๋ำประสงค์โครงกำร 3๚ สำนักงำนพัฒนำชุมชนจังหวัด/อำเภอ ร่วมกับคณะกรรมกำรศูนย์เร ึยนรู้โคก หนอง นำ พัฒนำ ชุมชน ระดับชุมชน เจ้ำของแปลงศูนย์เร ึยนรู้ โคก หนอง นำ พัฒนำชุมชน ระดับครัวเร ฺอน และภำคีกำรพัฒนำ ทุกภำคส่วนที่มีส่วนร่วมถอดบทเร ึยนควำมสำเร็จเพู่อใช้ประโยชน์ในกำรพัฒนำและเป็นแบบอย่ำงขยำยผล กำรดำเนินงำนในวงกว้ำงและเผยแพร่ประชำสัมพันธ์ 4๚ สำนักงำนพัฒนำชุมชนจังหวัด/อำเภอ สรุปและรำยงำนผลกำรดำเนินงำนตำมลำดับ 47
-4- ข้อมูลพู๊นที่เป๋ำหมำย โครงกำร 130 ปึ กระทรวงมหำดไทย ควำมสุขสร้ำงได้ ด้วยใจอำสำ กิจกรรม : ศูนย์เร ึยนรู้ โคก หนอง นำ พัฒนำชุมชน จังหวัดหนองคำย ที่ อำเภอ เป๋ำหมำย ดำเนินกำรงบ กู้ ปึ 2564 เป๋ำหมำย ดำเนินกำรงบ ปกติกรมฯ (ปึ2564 และ ปึ 2565) รวม เป๋ำหมำยพู๊นที่ดำเนินกำร 30 % ตำมโครงกำร 130 ปึกระทรวงมหำดไทย ผลกำรบันทืกข้อมูล วันที่ 30 ธันวำคม 2565 1 ไร่ 3 ไร่ 1 ไร่ 3 ไร่ บันทืกแล้ว คงเหลูอ 1 เมูองหนองคำย 3 8 6 13 30 9 9 - 2 ท่ำบ่อ 18 22 5 7 52 16 16 - 3 โพนพิสัย - 20 3 4 27 8 8 - 4 เฝ๋ำไร่ 8 21 9 7 45 14 14 - 5 รัตนวำปึ - 12 - 11 23 7 7 - 6 สังคม - 4 2 3 9 3 3 - 7 ศร ึเชียงใหม่ - 3 2 7 12 4 4 - 8 โพธติ์ำก - 9 - 4 13 4 4 - 9 สระใคร 1 3 6 10 20 6 6 - รวม 30 102 33 66 231 71 (คิดเป็นร้อยละ 30๚73) 71 กิจกรรมให้บร ิกำรของ ศูนย์เร ึยนรู้ โคก หนอง นำ พัฒนำชุมชน ๑๚ ถ่ำยทอดและแลกเปลี่ยนเร ึยนรู้ โดย “ครูพำทำ” เน้นย้ำด้วยกำร “ลงมูอปฏิบัติ” พู๊นที่จร ิง โดยกำรสร้ำงเคร ฺอข่ำยกำรเร ึยนรู้หลักปรัชญำเศรษฐกิจพอเพียงในระดับพู๊นที่ และคณะศืกษำดูงำนที่มีควำม สนใจ 48
-5- 2๚ ให้บร ิกำรจุดเร ึยนรู้/ฐำนเร ึยนรู้ ที่เป็นองค์ประกอบของศูนย์เร ึยนรู้ โคก หนอง นำ พัฒนำชุมชน “ด้ำนภูมิ” เป็นกำรเร ึยนรู้ในองค์ประกอบทำงกำยภำพ ในรูปแบบ โคก หนอง นำ พัฒนำชุมชน ดังนี๊ โคก เป็นพู๊นที่มีกำรถมดินและถมสูงกว่ำปกติของแปลงตำมควำมต้องกำรในกำรใช้ประโยชน์ และควำมเหมำะสมกับขนำดที่ดิน มีขนำดในช่วง 20 – 60 % ของพู๊นดินทั๊งหมด ควำมสูงและควำมกว้ำง ตำแหน่งที่ตั๊งภูมิสังคมและกำรใช้งำน เช่น กำรป๋องกันน้ำท่วม คันนำทองคำ ฯลฯ อำจใช้ดินจำกกำรขุดหนอง น้ำในพู๊นที่เป็นพู๊นที่จัดเตร ึยมไว้สำหรับ ทำกำรเกษตร สร้ำงที่อยู่อำศัย หร ฺอทำกิจกรรมอู่นๆ เช่น โรงเลี๊ยง สัตว์ ยุ้ง ฉำง โรงเก็บวัสดุ เป็นต้น พู๊นที่โคกใช้ในกำรปลูกป่ำ 3 อย่ำง ประโยชร์ 4 อย่ำงและไม้ 5 ระดับ เพู่อเป็นกำรสร้ำงควำมอุดมสมบูรณ์ให้ พู๊นที่ รวมถืงทำเป็นโรงเลี๊ยงสัตว์ กำรประยุกต์ใช้พู๊นที่ปลูกข้ำว เป็นต้น 49
-6- กำรสร้ำงคันนำทองคำด้วยกำรปลูกพูช ผักสวนผสม ทั๊งพู๊ชอำยุสั๊น และพู๊ชอำยุยำว เพู่อให้เกิดรำยได้ตลอด ทั๊งปึ เช่นกล้วย มะละกอ ตะไคร้ พร ิก ข่ำ ถั่ว ฟัก เป็นต้น และใช้เป็นสถำนที่ในกำรจัดทำกิจกรรมอบรมถ่ำยทอดควำมรู้กำรทำโรงป๋ยชีวะภำพแก่ผู้ที่สนใจ หนอง เป็นพู๊นที่ในกำรใช้ประโยชน์ในกำรบร ิหำรจัดกำรน้ำเพู่อกำรกักเก็บน้ำสร้ำงควำมชุมชู๊น ในพู๊นที่ สำหรับพูชและเลี๊ยงสัตว์เพียงพอตลอดทั๊งปึ มีลักษณะรูปทรงอิสระหร ฺอรูปแบบอู่นตำมควำม เหมำะสมกับที่ดินโดยมีขนำดที่เหมำะสมในกำรจัดสร้ำงหนองน้ำที่ครัวเร ฺอนคำนวณปร ิมำณน้ำใช้ได้เพียงพอ 50
-7- รวมถืงกำรใช้ประโยชน์ในกำรเลี๊ยงปลำ กบ และกำรปลูกพูชน้ำชนิดต่ำงที่สำมำรถใช้รับประทำนหร ฺอจำหน่ำย ได้ ส่งเสร ิมกำรใช้ประโยชน์จำกหนอง เช่น กำรเพำะพันธุ์ปลำ กำรปลูกพูชน้ำเพู่อเป็นอำหำรเป็ด๛ไก่ กำรเก็บน้ำไว้ ใช้ในกำรเกษตร 51
-8- นำ เป็นพู๊นที่รำบหร ฺอพู๊นที่ว่ำงในรูปแบบต่ำง ๆ สำมำรถส่งน้ำ สร้ำงควำมชุ่มชู๊น เพู่อทำกำรเกษตรได้ ขนำดช่วง 20 - 60 % ของพู๊นที่ทั๊งหมด สำหรับกำรใช้ประโยชน์ด้ำนกำรเกษตรตำมภูมิสังคมและควำม ต้องกำรของครัวเร ฺอน ในรูปแบบต่ำง ๆ เช่น ทำนำข้ำว แปลงผัก พูชสมุนไพร แปลงไม้ดอก พูชไร่ พูชสวนหร ฺอ อู่น ๆ รวมถืงกำรประยุกต์ใช้เลี๊ยงปลำในนำข้ำว กำรเลี๊ยงกบในนำข้ำว เป็นต้น 52
-9- ด้ำนสังคม เป็นกำรเร ึยนรู้ตำมหลักทฤษฎีใหม่ ดังนี๊ ฐำน/จุดเร ึยนรู้ “ด้ำนคน” หมำยถืง กำรสร้ำงแรงบันดำลใจและ ปรับทัศนคติ ตำมปรัชญำของ เศรษฐกิจพอเพียงและทฤษฎีใหม่ ในรูปแบบ “โคก หนอง นำ โมเดล” เช่น แรงบันดำลใจ สำเหตุที่ทำ ควำมสำเร็จที่เกิดขื๊น เป็นต้น ฐำน/จุดเร ึยนรู้ “ด้ำนดิน” หมำยถืง กำรปรับปรุงคุณภำพดินให้เหมำะสม กับกำรปลูกพูช เช่น ฐำนคน รักษ์ดิน ฐำนคนรักษ์แม่ธรณี ฐำนปลูกพูชบำรุงดิน ฐำนหญ้ำแฝก ฐำนกำรห่มดิน ฐำนปุ๋ยอินทร ึย์ชีวภำพ เป็นต้น 53
-10- ฐำน/จุดเร ึยนรู้ “ด้ำนนำ” หมำยถืง กำรบร ิหำรจัดกำรนำให้เพียงพอ ต่อกำรใช้ประโยชน์ในพู๊นที่เช่น ฐำนคนรักษ์นำ ฐำนฝำยชะลอน้ำ ฐำนคลองไส้ไก่ เพู่อกำรกระจำยควำมชุ่มชู๊น เป็นต้น ฐำน/จุดเร ึยนรู้ “ด้ำนป่ำ” หมำยถืง กำรบร ิหำรจัดกำรพูชในพู๊นที่ ให้เหมำะสมกับสภำพภูมิสังคม เช่น ฐำนคนรักษ์ป่ำ ฐำนหลุมพอเพียง ฐำนป่ำเปึยก ฐำนป่ำ 3 อย่ำง เพู่อประโยชน์ 4 อย่ำง ฐำนป่ำห้ำระดับ ฐำนปลูกป่ำในที่สูง ฐำนปลูกป่ำในใจคน ฐำนกำรปลูกพูชอย่ำงยั่งยูน (Permaculture) เป็นต้น 54
-11- ปัญหำ อุปสรรค และข้อเสนอแนะ 1. สภำพดินบำงพู๊นที่ต้องใช้เวลำในกำรปรับสภำพให้มีควำมอุดมสมบูรณ์ ทำให้กำรปลูกต้นไม้ พูช ผัก ไม่ได้ผลผลิต ทำให้ไม่พร้อมเป็นศูนย์เร ึยนรู้ในระปึแรก 2๚ กำรชำรุดของพู๊นที่หน้ำดินเนู่องจำกถูกน้ำฝนกัดเซำะเพรำะพูชคลุมดินโตไม้ทัน 3๚ เนู่องจำกสถำนกำรณ์แพร่ระบำดเชู๊อไวรัสโควิด 19 ทำให้เกิดกำรรวมตัวในกำรทำกิจกรรม ค่อนข้ำงลำบำก เพรำะต้องดำเนินกิจกรรมภำยใต้มำตรกำรที่กระทรวงสำธำรณสุขกำหนด ผลกำรดำเนินงำน กิจกรรม : ศูนย์ผู้นำจิตอำสำพัฒนำชุมชน กระบวนกำรดำเนินกิจกรรม ศูนย์ผู้นำจิตอำสำพัฒนำชุมชน สำนักงำนพัฒนำชุมชนจังหวัดหนองคำย ได้ดำเนินกำรโครงกำรส่งเสร ิมกำรขับเคลู่อนกำรดำเนินงำนศูนย์ผู้นำ จิตอำสำพัฒนำชุมชน เพู่อเฉลิมพระเกียรติและถวำยเป็นพระรำชกุศล พระบำทสมเด็จพระปรเมนทรรำมำธิบดี ศร ึสินทรมหำวชิรำลงกรณ พระวชิรเกล้ำเจ้ำอยู่หัว เนู่องในโอกำสเฉลิมพระชนมพรรษำ 71 พรรษำ ในวันที่ 28 กรกฎำคม 2565 โดยจัดตั๊งศูนย์ผู้นำจิตอำสำพัฒนำชุมชน จำนวน 9 ศูนย์ ใน 9 อำเภอของจังหวัด หนองคำย ภำยในไตรมำส 2 เพู่อเป็นสถำนที่บ่มเพำะภำวะผู้นำ ทักษะชีวิต ทักษะอำชีพ กำรพัฒนำคุณภำพ ชีวิตประชำชนและกำรบร ิหำรจัดกำรชุมชนเพู่อกำรพัฒนำอย่ำงยั่งยูน และเป็นศูนย์ประสำนงำนภำคีเคร ฺอข่ำย จิตอำสำพัฒนำชุมชนระหว่ำงภำครัฐ ภำคประชำชน และภำคีกำรพัฒนำชุมชนในพู๊นที่ ทั๊ง 7 ภำคส่วน โดยมี ชุมชนเป็นศูนย์กลำง ด้วยกำรส่งเสร ิมผู้นำชุมชน กลุ่ม องค์กร เคร ฺอข่ำยงำนพัฒนำชุมชนที่เป็นทุนทำงสังคม 55
-12- ใช้พลังภูมิปัญญำให้เป็นพลังในกำรสร้ำงสรรค์งำนพัฒนำชุมชน ส่งเสร ิมสนับสนุนกำรพัฒนำทักษะชีวิต ทักษะ อำชีพ รวมถืงกำรพัฒนำภำวะผู้นำ สร้ำงเสร ิมอุดมกำรณ์ทำงำนเพู่อสำธำรณะในรูปแบบผู้นำจิตอำสำพัฒนำ ชุมชน มีจิตสำนืกรับผิดชอบต่อชุมชน มีบทบำทและมีส่วนร่วมในกำรพัฒนำและเสร ิมสร้ำงชุมชนให้เข้มแข็ง อย่ำงยั่งยูนตำมหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง จังหวัดหนองคำย โดยมีกำรขับเคลู่อนกำรดำเนินงำนดังนี๊ 1๚) ประชุมสร้ำงควำมรู้ ควำมเข้ำใจแนวทำงกำรดำเนินงำนจัดตั๊งศูนย์ผู้นำจิตอำสำพัฒนำชุมชน ระดับจังหวัด ในวำระกำรประชุมประจำเดูอนธันวำคม 2564 แก่พัฒนำกำรอำเภอและเจ้ำหน้ำที่พัฒนำชุมชน เพู่อขับเคลู่อนกำรดำเนินงำน จำนวน 1 ครั๊ง ๒๚) จัดตั๊งศูนย์ผู้นำจิตอำสำพัฒนำชุมชน(ศูนย์นำร่อง) จำนวน 1 ศูนย์ ได้แก่ศูนย์ผู้นำจิตอำสำพัฒนำ ชุมชน(ศูนย์เร ึยนรู้เศรษฐกิจพอเพียงบีบีฟำร์ม บ้ำนเจร ิญชัย ตำบลรัตนวำปึ อำเภอรัตนวำปึ โดยจัดประชุม เพู่อคัดเลูอกคณะกรรมกำรและจัดทำแผนกำรขับเคลู่อนศูนย์ฯ โดยมีพัฒนำกำรจังหวัดซื่งได้รับมอบหมำย จำกผู้ว่ำรำชกำรจังหวัดและหัวหน้ำส่วนรำชกำรเข้ำร่วมพิธีเปิดศูนย์ ฯ ๓๚) ติดตำมสนับสนุนกำรดำเนินกำรจัดตั๊งศูนย์ผู้นำจิตอำสำพัฒนำชุมชนของอำเภอ ให้ครบตำม เป๋ำหมำยจำนวน 9 อำเภอในจังหวัดหนองคำย โดยให้อำเภอรำยงำนผลกำรจัดตั๊งและนำเข้ำที่ประชุม ประจำเดูอนทุกเดูอน 4) มอบหมำยให้อำเภอขับเคลู่อนกิจกรรมตำมแผนและสนับสนุนกำรดำเนินงำนของศูนย์ผู้นำจิต อำสำพัฒนำชุมชนอย่ำงต่อเนู่อง กิจกรรม ศูนย์ผู้นำจิตอำสำพัฒนำชุมชน ดำเนินกิจกรรม “๙ จุดหมำย ต้นสำยปลำยป่ำน” เป๋ำหมำย จำนวน 10 แห่ง ดำเนินกำรเดูอนพฤษภำคม - ธันวำคม 2565 บันทืกได้จำนวน 10 แห่ง อย่ำงน้อยแห่งละ 4 กิจกรรม ตำมเป๋ำหมำยที่กำหนด 56
-13- ข้อมูลพื้นทเี่ป้าหมาย กิจกรรม ศูนย์ผู้น าจิตอาสาพัฒนาชุมชน ตามโครงการ ๑๓๐ ปีกระทรวงมหาดไทย: ความสุขสร้างได้ด้วยใจอาสา จังหวัด ที่ ชู่อศูนย์ผู้นำจิตอำสำพัฒนำชุมชน ที่ตั๊ง เลขที่ หมู่ที่ ตำบล อำเภอ ชู่อประธำนศูนย์ฯ โทรศัพท์ หนองคำย 1 ศูนย์ผู้นำจิตอำสำพัฒนำชุมชนตำบลนำดี 145 7 นำดี เฝ๋ำไร่ นำยธนำวุฒิ สีหำสำร 061 - 0423089 2 ศูนย์ผู้นำจิตอำสำพัฒนำชุมชนตำบลรัตนวำปึ 95 7 รัตนวำปึ รัตนวำปึ นำยสุรสิทธ ิ์ขวัญศร ึ 096-8402926 3 ศูนย์ผู้นำจิตอำสำพัฒนำชุมชนตำบลโคกคอน 145/1 2 โคกคอน ท่ำบ่อ นำงลำไย ไก่เขู่อง 093-6615664 4 ศูนย์ผู้นำจิตอำสำพัฒนำชุมชนตำบลบ้ำนผูอ 24 2 บ้ำนผูอ โพนพิสัย นำยณัฐพงษ์ ชนะพันธ์ 095-1794029 5 ศูนย์ผู้นำจิตอำสำพัฒนำชุมชนตำบลพำนพร้ำว 111 9 พำนพร้ำว ศร ึเชียงใหม่ นำยไพฑูรย์ มีบุญ 089-9256189 6 ศูนย์ผู้นำจิตอำสำพัฒนำชุมชนตำบลหนองปลำปำก - 3 หนองปลำปำก ศร ึเชียงใหม่ นำยนิรันดร์ ยำนสุวรรณ 086 - 2216419 7 ศูนย์ผู้นำจิตอำสำพัฒนำชุมชนตำบลคอกช้ำง 36 2 คอกช้ำง สระใคร นำยมำนพ บุญชิ 087-4386823 8 ศูนย์ผู้นำจิตอำสำพัฒนำชุมชนตำบลแก้งไก่ 108 1 แก้งไก่ สังคม นำงสำวละออ สุโข 088-3375914 9 ศูนย์ผู้นำจิตอำสำพัฒนำชุมชนตำบลโพนทอง 255 5 โพนทอง โพธติ์ำก นำงจันทนำ คำวำมุระ 094-9472156 10 ศูนย์ผู้นำจิตอำสำพัฒนำชุมชนตำบลบ้ำนเดู่อ 40 12 บ้ำนเดู่อ เมูอง นำยว ึระ แสนจิว 082 -8595466 ภำพกิจกรรมกำรดำเนินงำนศูนย์ผู้นำจิตอำสำพัฒนำชุมชน 57
-14- 58
-15- ผลกำรดำเนินงำนกลุ่มออมทรัพย์เพู่อกำรผลิตจังหวัดหนองคำย จังหวัดหนองคำย มีกลุ่มออมทรัพย์เพู่อกำรผลิตทั๊งหมด 173 กลุ่ม ผลกำรจัดระดับกำรประเมิน ระดับ 1 จำนวน 3 กลุ่ม ระดับ 2 จำนวน 29 กลุ่ม ระดับ 3 จำนวน 142 กลุ่ม กระบวนกำรขั๊นตอนกำรขับเคลู่อนงำนกำรจัดตั๊งกลุ่มออมทรัพย์เพู่อกำรผลิต 1 พัฒนำกร 1 กลุ่ม ออมทรัพย์เพู่อกำรผลิต จังหวัดหนองคำย ดำเนินกำร ดังนี๊ 1๚สร้ำงทีมวิทยำกรระดับจังหวัดในกำรขับเคลู่อนและส่งเสร ิมกำรจัดตั๊งกลุ่มออมทรัพย์เพู่อกำรผลิต 2๚มอบนโยบำยกำรจัดตั๊งกลุ่มออมทรัพย์เพู่อกำรผลิต ให้แก่พัฒนำกรโดย Click off ที่ตำบลหำดคำ โดยมีประธำนมอบนโยบำย นำยสุรศักดิ์อักษรกุล รองอธบิดีกรมกำรพัฒำชุมชน 3๚จังหวัดกำหนดเป๋ำหมำยกำรจัดตั๊งกลุ่มออมทรัพย์เพู่อกำรผลิต โดยใช้ฐำนจำกกองทุนแก้ไขปัญหำ ควำมยำกจน (กข๚คจ๚) ในจังหวัดหนองคำย ทั๊งหมด 311 กองทุน ซื่งมีกลุ่มออมทรัพย์เพู่อกำรผลิตแล้ว จำนวน 114 กองทุน และยังไม่มีกลุ่มออมทรัพย์เพู่อกำรผลิตในหมู่บ้ำน กข๚คจ๚จำนวน 197 กองทุน 4๚ พัฒนำกำรจังหวัดทำบันทืกข้อตกลงกับพัฒนำกำรอำเภอและพัฒนำกร แบ่งเป็น พัฒนำกรอำเภอ 9 อำเภอ 9 คน และพัฒนำกร จำนวน 31 คน 5๚ จังหวัดจัดทำฐำนข้อมูลหมู่บ้ำนโครงกำรแก้ไขปัญหำควำมยำกจน กข๚คจ๚ ที่ยังไม่มีกลุ่มออมทรัพย์ เพู่อกำรผลิต ให้พัฒนำกรที่สังกัดในแต่ละอำเภอดำเนินกำรในส่วนที่เกี่ยวข้อง พร้อมกำหนดแผนปฏิบัติกำร หร ฺอปฏิทินในกำรรำยงำนผลกำรกำรจัดตั๊งเป็นรำยสัปดำห์ และรำยรำยปักษ์ ทั๊งนี๊กำหนดให้รำยงำนให้ระบบ Google drive จำนวน 197 กองทุนที่อำเภอดำเนินกำรจัดตั๊งกลุ่มฯ ผลกำรขับเคลู่อนกำรจัดตั๊งกลุ่มออมทรัพย์เพู่อกำรผลิต 1 พัฒนำกร 1 กลุ่มออมทรัพย์เพู่อกำรผลิต จังหวัดหนองคำย สรุปได้ดังนี๊ 1๚ เป๋ำหมำยกำรจัดตั๊งกลุ่มออมทรัพย์เพู่อกำรผลิตในหมู่บ้ำน กข๚คจ๚ ที่ยังไม่มีกลุ่มออมทรัพย์ เพู่อกำรผลิต จำนวน 197 กองทุน จังหวัดหนองคำยจัดตั๊งได้ จำนวน 99 กลุ่ม ต่อ พัฒนำกร 31 คน คิดเป็นร้อยละ 312 2๚ ปัญหำและอุปสรรค 2๚1 ระยะเวลำในกำรจัดตั๊งกลุ่มในปึงบประมำณ พ๚ศ๚2565 มีระยะเวลำสั๊นจืงไม่สำมำรถจัดตั๊งได้ ครบ 197 กองทุน 59
-16- 2๚2 ประชำชนในหมู่บ้ำน กข๚คจ๚ ยังขำดควำมรู้ควำมเข้ำใจถืงผลประโยชน์ที่จะได้รับจำก กำรออมเงิน 2๚3 หมู่บ้ำนโครงกำร กข๚คจ๚บำงแห่งไม่มีกำรเก็บเงินจำกลูกหนี๊เงินยูม กข๚คจ๚ เป็นเหตุให้พัฒนำ กรไม่สำมำรถจัดตั๊งกลุ่มออมทรัพย์เพู่อกำรผลิตได้ 3๚ แนวทำงแก้ไขปัญหำตำมข้อ 2๚1 - 2๚3 จังหวัดให้คำแนะนำแก่พัฒนำกร ดังนี๊ 3.1 สำรวจกลุ่มอำชีพที่มีในหมู่บ้ำนที่เข้มแข็ง หร ฺอกลุ่มอู่นๆที่เข้มแข็ง ให้เป็นแกนหลักในกำร จัดตั๊งกลุ่มออมทรัพย์ฯ 3๚2 นัดประชุมคณะกรรมกำรกลุ่มอำชีพ พร้อมกับคณะกรรมกำรหมู่บ้ำนและชำวบ้ำนในกำรจัดตั๊ง กลุ่มออมทรัพย์เพู่อกำรผลิต 3.3 ค้นหำบุคลในหมู่บ้ำนหร ฺอคนที่ชำวบ้ำนให้ควำมเคำรพและเชู่อฟังเชิญร่วมประชุมในกำรจัดตั๊ง กลุ่มออมทรัพย์เพู่อกำรผลิต เพู่อให้เป็นที่เชู่อถูอได้ บันทืกขุมควำมรู้(Knowledge Assets) ๑๚ กำรจัดทำฐำนข้อมูลเพู่อเป็นเคร ฺ่องมูอให้แก่พัฒนำกรในกำรจัดตั๊งกลุ่มออมทรัพย์เพู่อกำรผลิต ๒๚ กำหนดเป๋ำหมำยในกำรจัดตั๊งกลุ่มออมทรัพย์เพู่อกำรผลิตในหมู่บ้ำน กข๚คจ๚ ๓๚ สร้ำงเคร ฺ่องมูอ ประกอบด้วย ร่ำงระเบียบกลุ่มฯ /ฐำนข้อมูลต่ำงๆ/เอกสำรต่ำงๆ ที่จะใช้ในกำร จัดตั๊งกลุ่มออมทรัพย์เพู่อกำรผลิต เพู่ออำนวยควำมสะดวกแก่พัฒนำกร ๔๚ กำหนดห้วงเวลำในกำรจัดตั๊งกลุ่มออมทรัพย์เพู่อกำรผลิต เป็นรำยเดูอน ๕๚ ให้คำแนะนำแก่พัฒนำกรเมู่อเกิดควำมสงสัยในกำรจัดตั๊งกลุ่มออมทรัพย์เพู่อกำรผลิต แก่นควำมรู้(Core Competency) 1. กำรให้คำแนะนำแก่พัฒนำกรในกำรจัดตั๊งกลุ่มออมทรัพย์เพู่อกำรผลิตในหมู่บ้ำน กข๚คจ๚ กรณี ที่ไม่สำมำรจัดตั๊งได้ในหมู่บ้ำน กข๚คจ๚ที่มีปัญหำในกำรชำระหนี๊คูนของลูกหนี๊เงินยูม โดยให้คำแนะนำในกำร สำรวจกลุ่มอำชพีหรอฺกลุ่มองค์กรอู่นๆทเี่ข้มแข็งในกำรจดัตั๊งเรม่ิต้น 2๚ สร้ำงโมเดลกำรจับเคลู่อน ภำยใต้ชู่อ TEAM TAKE TALK WALK SHOW ภาพประชุมการจัดตั้งกลุ่มออมทรัพยเ์พอื่การผลิต 1 พัฒนากร 1 กลุ่มออมทรัพยเ์พอื่การผลิต 60
-17- 61
-18- ปัญหำ อุปสรรค - ปัญหำด้ำนกำรรำยงำนผลกำรดำเนินกิจกรรมตำมโครงกำรในระบบ Google form ไม่ได้ ดำเนินกำร ทันทีที่ดำเนินกิจกรรมแล้วเสร็จ ทำให้ผลกำรดำเนินกิจกรรมในระยะแรกไม่มีควำมก้ำวหน้ำ - ปัญหำด้ำนกำรรำยงำนผลกำรดำเนินกิจกรรมตำมโครงกำรในระบบ Google form จนท.ระดับ อำเภอไม่เข้ำใจในแบบรำยงำน - ปัญหำด้ำนกำรรำยงำนผลกำรดำเนินกิจกรรมตำมโครงกำรในระบบ Google form จนท.ระดับ จังหวัดไม่สำมำรถดูข้อมูลได้ในทันทีต้องรอกรมฯ สรุปส่งมำ ทำให้กำรตรวจเช็คผลกำรบันทืกรำยงำนจำก อำเภอ ทำไม่ได้ทันทีจืงเกิดข้อผิดพลำดในกำรบันทืกข้อมูล - จังหวัดอ่ำงทอง ประสบปัญหำอุทกภัยน้ำท่วมในหลำยพู๊นที่ ทำให้เป็นปัญหำอุปสรรคในกำร ดำเนินงำน ทำให้ขำดควำมต่อเนู่อง ข้อเสนอแนะ - จังหวัดต้องแปลงนโยบำยสู่กำรปฏิบัติในพู๊นที่อย่ำงชัดเจน เช่น กำรกำหนดพู๊นที่เป๋ำหมำย/ เป๋ำหมำย กำรดำเนินกิจกรรม แนวทำงกำรดำเนินกิจกรรม แนวทำงกำรบันทืก/รำยงำนผล - จังหวัดมีระบบกำรติดตำมตรวจสอบผลกำรดำเนินงำนอย่ำงชัดเจน ต่อเนู่อง มีกำรรำยงำนผล ควำมก้ำวหน้ำทุกระยะ เช่น กำรเสนอผลควำมก้ำวหน้ำในที่ประชุมประจำเดูอน กำรติดตำมกำรดำเนินงำนใน ระดับพู๊นที่ กำรประสำนงำนกับเจ้ำหน้ำที่ ผู้รับผิดชอบ 62
เอกสารสรุปผลการด าเนินงาน โครงการ ๑๓๐ ปีกระทรวงมหาดไทย : ความสุขสร้างได้ด้วยใจอาสา จังหวัดหนองบัวล าภู โดย ส านักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดหนองบัวล าภู 63
คำนำ ด้วยกระทรวงมหาดไทย โดยคณะกรรมการอำนวยการจัดกิจกรรมเนื่องในโอกาสการสถาปนา กระทรวงมหาดไทย ครบ ๑๓๐ ปี ในปี พ.ศ. ๒๕๖๕ มีมติเห็นชอบโครงการ/กิจกรรมของส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ ในสังกัดกระทรวงมหาดไทย และสมาคมที่เกี่ยวข้อง ที่จะดำเนินการในวาระพิเศษเนื่องในโอกาสการสถาปนา กระทรวงมหาดไทย ครบ ๑๓๐ ปี ในปี พ.ศ. ๒๕๖๕ โดยในส่วนของกรมการพัฒนาชุมชน คณะกรรมการฯ มีมติ เห็นชอบโครงการ ๑๓๐ ปี กระทรวงมหาดไทย : ความสุขสร้างได้ด้วยใจอาสา ดำเนินการใน ๓ กิจกรรมหลัก ซึ่งเป็นกลไกขับเคลื่อนการดำเนินงานโครงการ คือ ๑) ศูนย์ผู้นำจิตอาสาพัฒนาชุมชน ๒) ศูนย์เรียนรู้โคก หนอง นา พัฒนาชุมชน และ ๓) กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิต การดำเนินการใช้หลักการ/แนวคิดการดำเนินโครงการ ๔ ประเด็น คือ ๑) ร่วมเฉลิมฉลองโอกาสครบรอบ ๑๓๐ ปี กระทรวงมหาดไทย ในวันที่ ๑ เมษายน ๒๕๖๕ ภายใต้ปณิธาน “บำบัดทุกข์ บำรุงสุข” ๒) แนวคิดการร่วม ขับเคลื่อนศาสตร์พระราชาสู่ความยั่งยืน โดยใช้พลังผู้นำจิตอาสาและเจ้าของแปลงพื้นที่พัฒนาต้นแบบ เป็นผู้นำการ เปลี่ยนแปลงสู่ความยั่งยืน ๓) การออม สอดคล้องกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง คือ พึ่งตนเอง และสร้าง ความเข้มแข็งชุมชน ๔) ขับเคลื่อนการดำเนินกิจกรรมโดยไม่ใช้งบประมาณ ด้วยกระบวนการ ๓ ๕ ๗ ประกอบด้วย ๓ ระดับ ได้แก่ ระดับพื้นที่/ชุมชน ระดับจังหวัด และระดับประเทศ ๕ กระบวนการ ได้แก่ การประสานภาคี เครือข่าย การบูรณาการแผนงานและยุทธศาสตร์ การติดตามและประเมินผล การจัดการความรู้ และการสื่อสาร สังคม และ ๗ ภาคี ได้แก่ ภาครัฐ ภาควิชาการ ภาคศาสนา ภาคประชาชน ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม และภาค สื่อมวลชน เอกสารชุดนี้ ได้จัดทำเพื่อสรุปผลการดำเนินงานโครงการ ๑๓๐ ปี กระทรวงมหาดไทย : ความสุขสร้างได้ ด้วยใจอาสา ของจังหวัดหนองบัวลำภูในการดำเนินการ ๓ กิจกรรม คือ ๑) ศูนย์ผู้นำจิตอาสาพัฒนาชุมชน ๒) ศูนย์ เรียนรู้โคก หนอง นา พัฒนาชุมชน และ ๓) กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิต สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดหนองบัวลำภู มกราคม ๒๕๖6 64
สารบัญ หน้า ส่วนที่ ๑ ความเป็นมาโครงการ ๑ ส่วนที่ 2 ผลการดำเนินงาน 3 ส่วนที่ 3 ปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะ 43 ส่วนที่ 4 ภาคผนวก 44 ภาพกิจกรรม - ศูนย์ผู้นำจิตอาสาพัฒนาชุมชน -ศูนย์เรียนรู้โคก หนอง นา พัฒนาชุมชน -กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิต คณะผู้จัดทำ 65
ส่วนที่ ๑ ความเป็นมาของโครงการ ความเป็นมาของโครงการ ๑๓๐ ปี กระทรวงมหาดไทย : ความสุขสร้างได้ ด้วยใจอาสา ด้วยกระทรวงมหาดไทย โดยคณะกรรมการอำนวยการจัดกิจกรรมเนื่องในโอกาสการสถาปนา กระทรวงมหาดไทย ครบ ๑๓๐ ปี ในปี พ.ศ. ๒๕๖๕ มีมติเห็นชอบโครงการ/กิจกรรมของส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ ในสังกัดกระทรวงมหาดไทย และสมาคมที่เกี่ยวข้อง ที่จะดำเนินการในวาระพิเศษเนื่องในโอกาสการสถาปนา กระทรวงมหาดไทย ครบ ๑๓๐ ปี ในปี พ.ศ. ๒๕๖๕ โดยในส่วนของกรมการพัฒนาชุมชน คณะกรรมการฯ มีมติ เห็นชอบโครงการ ๑๓๐ ปี กระทรวงมหาดไทย : ความสุขสร้างได้ ด้วยใจอาสา ดำเนินการใน ๓ กิจกรรมหลัก ซึ่ง เป็นกลไกขับเคลื่อนการดำเนินงานโครงการ คือ ๑) ศูนย์ผู้นำจิตอาสาพัฒนาชุมชน ๒) ศูนย์เรียนรู้โคก หนอง นา พัฒนา ชุมชน และ ๓) กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิต หลักการและเหตุผล การดำเนินการใช้หลักการ/แนวคิดการดำเนินโครงการ ๔ ประเด็น คือ ๑) ร่วมเฉลิมฉลองโอกาสครบรอบ ๑๓๐ ปี กระทรวงมหาดไทย ในวันที่ ๑ เมษายน ๒๕๖๕ ภายใต้ปณิธาน “บำบัดทุกข์ บำรุงสุข” ๒) แนวคิดการร่วม ขับเคลื่อนศาสตร์พระราชาสู่ความยั่งยืน โดยใช้พลังผู้นำจิตอาสาและเจ้าของแปลงพื้นที่พัฒนาต้นแบบ เป็นผู้นำ การเปลี่ยนแปลงสู่ความยั่งยืน ๓) การออม สอดคล้องกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง คือ พึ่งตนเอง และสร้าง ความเข้มแข็งชุมชน ๔) ขับเคลื่อนการดำเนินกิจกรรมโดยไม่ใช้งบประมาณ ด้วยกระบวนการ ๓ ๕ ๗ ประกอบด้วย ๓ ระดับ ได้แก่ ระดับพื้นที่/ชุมชน ระดับจังหวัด และระดับประเทศ ๕ กระบวนการ ได้แก่ การประสานภาคีเครือข่าย การบูรณาการแผนงานและยุทธศาสตร์ การติดตามและประเมินผล การจัดการความรู้ และการสื่อสารสังคม และ ๗ ภาคี ได้แก่ ภาครัฐ ภาควิชาการ ภาคศาสนา ภาคประชาชน ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม และภาคสื่อมวลชน วัตถุประสงค์ 1. เพื่อร่วมเฉลิมฉลองโอกาสครบรอบ ๑๓๐ ปี กระทรวงมหาดไทย ภายใต้ปณิธาน “บำบัดทุกข์ บำรุงสุข” 2. เพื่อขับเคลื่อนศาสตร์พระราชาสู่ความยั่งยืน โดยใช้พลังผู้นำจิตอาสาและเจ้าของแปลงพื้นที่พัฒนา ต้นแบบ เป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลงสู่ความยั่งยืน 3. เพื่อส่งเสริมการออม สอดคล้องกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง คือ พึ่งตนเอง และสร้างความ เข้มแข็งชุมชน กลุ่มเป้าหมาย ประชาชนที่อยู่ในพื้นที่เป้าหมาย หรือใกล้เคียง โดยเป็น 1. ครัวเรือนยากจนในระบบ TPMAP 2. ครัวเรือนผู้มีรายได้น้อย 3. ครัวเรือนในหมู่บ้าน/ชุมชน/ตำบล ที่มีความสนใจเข้าร่วมกิจกรรม 66
2 เป้าหมาย ประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดีและมีความสุข กลไกขับเคลื่อนการดำเนินงานโครงการ ประกอบด้วย ๑. ศูนย์ผู้นำจิตอาสาพัฒนาชุมชน ๒. ศูนย์เรียนรู้ โคก หนอง นา พัฒนาชุมชน ๓. กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิต แนวทางการดำเนินงาน มีขั้นตอนดังนี้ ๑. กรมการพัฒนาชุมชนจัดทำแนวทางการดำเนินงานโครงการ และแจ้งหน่วยดำเนินการ ๒. สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัด/อำเภอ ศึกษาแนวทางและวางแผน การดำเนินงานโครงการร่วมกับ กลไกขับเคลื่อนการดำเนินงานและภาคีการพัฒนา ทุกภาคส่วน โดยดำเนินการ ๒.๑ ประชุมสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับแนวทางการดำเนินงานตามโครงการ แก่ผู้เกี่ยวข้อง ๒.๒ จัดทำแผนปฏิบัติการขับเคลื่อนการดำเนินงานตามโครงการที่สอดคล้อง กับภารกิจและเป้าหมาย ของแต่ละกลไกขับเคลื่อน ๓. สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัด/อำเภอ และกลไกขับเคลื่อนการดำเนินงาน ดำเนินการตามแผนปฏิบัติ การขับเคลื่อนการดำเนินงาน ที่กำหนดเพื่อบรรลุเป้าประสงค์โครงการ ๔. สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัด/อำเภอ ร่วมกับและกลไกขับเคลื่อน การดำเนินงาน และภาคีการพัฒนา ทุกภาคส่วนที่มีส่วนร่วม ถอดบทเรียนความสำเร็จเพื่อใช้ประโยชน์ในการพัฒนาและเป็นแบบอย่างขยายผลการ ดำเนินงานในวงกว้าง และเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ ๕. สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัด/อำเภอ สรุปและรายงานผลการดำเนินงาน ตามลำดับ ผลที่คาดว่าจะได้รับ 1. ประชาชนและชุมชนได้รับการพัฒนาคุณภาพชีวิต ทั้งมิติเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อม 2. เกิดความรัก ความสามัคคี ความสมานฉันท์ในการร่วมบำบัดทุกข์ บำรุงสุข ให้กับประชาชนที่ได้รับ ความเดือดร้อนให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีในหมู่บ้าน/ชุมชน 3. เกิดการขยายผล เครือข่ายการพัฒนาอย่างสร้างสรรค์ของคนในชุมชน อันนำไปสู่การพึ่งตนเองได้อย่าง ยั่งยืน ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 4. ประชาชนมีรากฐานการดำรงชีวิตและพัฒนาสู่อนาคตได้อย่างมั่นคงและสมดุล ตามหลักปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียง 67
3 ส่วนที่ 2 ผลการดำเนินงาน จังหวัดหนอบัวลำภูโดยสำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดหนองบัวลำภูได้ขับเคลื่อนการดำเนินโครงการ ๑๓๐ ปี กระทรวงมหาดไทย : ความสุขสร้างได้...ด้วยใจอาสา ซึ่งดำเนินการโดยไม่ใช้งบประมาณของทางราชการ โดยได้มีการชี้แจงแนวทางการดำเนินโครงการฯ ผ่านการประชุมผู้บริหารสำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดหนองบัวลำภู และช่องทางไลน์กลุ่ม ตลอดจนการแจ้งหนังสือจังหวัดหนอบัวลำภูที่ นภ ๐๐๑๙/ว 14986 ลงวันที่ 21 พฤศจิกายน ๒๕๖๕ เรื่อง การดำเนินงานโครงการ ๑๓๐ ปี กระทรวงมหาดไทย : ความสุขสร้างได้ด้วยใจอาสา เพื่อให้อำเภอทุกอำเภอได้ดำเนินการตามแนวทางของโครงการ ให้บรรลุวัตถุประสงค์ และกรอบของระยะเวลา 68
4 โดยผลการดำเนินโครงการ ๑๓๐ ปี กระทรวงมหาดไทย : ความสุขสร้างได้ด้วยใจอาสา ดำเนินการ ใน ๓ กิจกรรมหลัก ที่เป็นกลไกขับเคลื่อนการดำเนินงานโครงการ คือ ๑) ศูนย์ผู้นำจิตอาสาพัฒนาชุมชน ๒) ศูนย์ เรียนรู้โคก หนอง นา พัฒนาชุมชน และ ๓) กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิต มีดังต่อไปนี้ 1. กิจกรรม ศูนย์ผู้นำจิตอาสาพัฒนาชุมชน ส่วนที่ 1 ความเป็นมาโครงการ กรมการพัฒนาชุมชน ได้มอบหมายให้จังหวัดขับเคลื่อนการดาเนินงานศูนย์ผู้นาจิตอาสาพัฒนาชุมชน เพื่อ เป็นสถานที่บ่มเพาะภาวะผู้นา เป็นทักษะชีวิต ทักษะอาชีพ การพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน และการบริหาร จัดการชุมชน เพื่อการพึ่งพาตนเองอย่างยั่งยืน รวมทั้งเป็นศูนย์ประสานงานภาคเครือข่ายจิตอาสาพัฒนาชุมชน ระหว่างภาครัฐ ภาคประชาชน และภาคีการพัฒนาในพื้นที่ ทั้ง ๗ ภาคส่วน ประกอบด้วย ภาครัฐ ศาสนา สถาบันการศึกษา เอกชน ประชาสังคม ประชาชน และประชาสัมพันธ์โดยมีชุมชนเป็นศูนย์กลางเรียนรู้สร้างเสริม อุดมการณ์การทางานเพื่อสาธารณะในรูปแบบผู้นาจิตอาสาพัฒนาชุมชน โดยมีการจัดตั้งศูนย์ผู้นาจิตอาสาพัฒนา ชุมชน มุ่งเน้นสร้างสรรค์ชุมชนให้พึ่งตนเองได้ด้วยกระบวนการเรียนรู้และการมีส่วนร่วม มีจิตใจเสียสละ แบ่งปัน อาสาลงมือช่วยเหลือครัวเรือนอื่นๆ เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีมีความสุข พึ่งตนเองได้อย่างยั่งยืน ตามหลักปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียง ส่วนที่ 2 ผลการดำเนินงานศูนย์ผู้นำจิตอาสา ดังนี้ 2.1จัดกิจกรรมประชาสัมพันธ์ และเปิดศูนย์ผู้นำจิตอาสาพัฒนาชุมชน ดังนี้ 2.1.1 การพัฒนาด้านโครงสร้างศูนย์ฯ และคณะกรรมการศูนย์ฯ ซึ่งเป็นการนำต้นทุนที่ เป็นคลังภูมิปัญญาของชุมชน ผู้นำชุมชน กลุ่ม องค์กร และเครือข่ายการพัฒนาชุมชนเป็นพลังสร้างสรรค์งานพัฒนา ชุมชนในรูปแบบของผู้นำจิตอาสา (1) ประชุมผู้บริหารระดับอำเภอผู้บริหารระดับท้องถิ่น (2) ประชุมคณะกรรมการหมู่บ้านช่วยดำเนินการ และเครือข่ายระกับอำเภอ ระดับท้องถิ่น เพื่อชี้แจงการดำเนินโครงการ (3) จัดอบรมคณะกรรมการศูนย์ฯ และผู้นำจิตอาสาพัฒนาชุมชน (4) จัดตั้งศูนย์ศูนย์ผู้นำจิตอาสาพัฒนาชุมชน ดังนี้ (4.1) จัดตั้งศูนย์ผู้นำจิตอาสาระดับอำเภอ ทั้งหมด 6 ศูนย์ ประกอบด้วย ลำดับ ชื่อศูนย์เรียนรู้/สถานที่ดำเนิน กิจกรรม ที่ตั้ง ชื่อประธาน/ผู้แทนฯ/ เลขที่ หมู่ ตำบล อำเภอ ผู้นำจิตอาสา ๑ ศูนย์ผู้นำจิตอาสาพัฒนาชุมชน บ้านชมพูทอง 130 5 ตำบลเมือง ใหม่ ศรีบุญเรือง นายอนิวรรตน์ พาน้อย 21-ก.พ.-65 ๒ ศูนย์ผู้นำจิตอาสาพัฒนาชุมชน บ้านหินแบ่นศิลา 26 ๑๕ นากลาง นากลาง นายสุพจน์ ฮาดสม 69
5 23-ก.พ.-65 3 ศูนย์ผู้นำจิตอาสาพัฒนาชุมชน อำเภอนาวัง 34/1 8 นาเหล่า นาวัง นางจันเพ็ญ สอิ้งทอง 23-ก.พ.-65 4 ศูนย์ผู้นำจิตอาสาพัฒนาชุมชน บ้านโพธิ์ศรีสำราญ 314 13 หัวนา เมือง หนองบัวลำภู นางประดับ สมณะ 22-มี.ค.-65 5 ศูนย์ผู้นำจิตอาสาพัฒนาชุมชน บ้านโคกม่วง 143 5 โคกม่วง โนนสัง นายสมพงษ์ พรมไตร 29-มี.ค.-65 6 ศูนย์ผู้นำจิตอาสาพัฒนาชุมชน วัดสุวรรณาราม 17 3 สุวรรณคูหา สุวรรณคูหา นางฉลาด แพงแสน 30-มี.ค.-65 (4.2) จัดตั้งศูนย์ผู้นำจิตอาสาระดับตำบล จำนวน 58 ศูนย์ประกอบด้วย (1) อำเภอเมืองหนองบัวลำภู จำนวน 15 ศูนย์ (2) อำเภอศรีบุญเรือง จำนวน 12 ศูนย์ (3) อำเภอโนนสัง จำนวน 10 ศูนย์ (4) อำเภอนากลาง จำนวน 9 ศูนย์ (5) อำเภอนาวัง จำนวน 5 ศูนย์ (6) อำเภอสุวรรณคูหา จำนวน 8 ศูนย์ 2.2 ผลการขับเคลื่อนกิจกรรมศูนย์ผู้นำจิตอาสาพัฒนาชุมชน (1) จัดกิจกรรมเฉลิมพระเกียรติและถวายเป็นพระราชกุศล พระบาทสมเด็จ พระปรเมนทรรามาธิบดีศรี สินทรมหาวชิราลงกรณ์พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๑๐ (2) พัฒนาศูนย์ผู้นำจิตอาสาพัฒนาชุมชนระดับจังหวัด ให้สามารถเป็นต้นแบบของจังหวัด หนองบัวลำภู (3) ศูนย์จิตอาสาพัฒนาชุมชน เป็นศูนย์เรียนรู้ ศูนย์บ่มเพาะ การน้อมนำแนวเศรษฐกิจพอเพียง มาใช้ในการประกอบอาชีพ สร้างความมั่นคงทางอาหาร สร้างเศรษฐกิจฐานรากให้ประชาชนมีอาชีพและรายได้ รวมทั้งเป็นศูนย์รวมจิตใจในการสร้างความเข้มแข็งของชุมชน เป็นชุมชนแห่งการมีส่วนร่วม เสียสละ และมีความเป็น ธรรมาภิบาล ของหมู่บ้านและชุมชน 70
6 ๒.3 ความสำเร็จในการคำเนินกิจกรรมศูนย์ผู้นำจิตอาสาพัฒนาชุมชน ศูนย์ผู้นำจิตอาสาพัฒนาชุมชนจังหวัดหนองบัวลำภู มีการจัดตั้งผู้นำชุมชน กลุ่ม องค์กร ร่วมเป็นเพื่อ เป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนงานบูรณาการงาน และเป็นแหล่งบ่มเพาะภาวะผู้นำ ทักษะอาชีพ การพัฒนา คุณภาพชีวิต และการบริหารจัดการชุมชนเพื่อการพึ่งตนเองอย่างยั่งยืน ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ดังนี้ (1) ผู้นำต้องทำก่อน โดยผู้นำจิตอาสาพัฒนาชุมชน มีการพัฒนาตนเองด้วยการแลกเปลี่ยน ประสบการณ์ในการเป็นวิทยากรกระบวนการ เพื่อเตรียมทักษะในการสอนแนะให้คำปรึกษาด้านอาชีพ และให้ คำปรึกษาแก่คนในชุมชนด้านทักษะอาชีพ (2) กิจกรรมเครือข่ายผู้นำจิตอาสา โดยมีการเชื่อมโยงกระบวนการเรียนรู้ และกระบวนการมีส่วนร่วม ของชุมชนในการพัฒนาชุมชนด้วยจิตสำนึกสาธารณะ และรับผิดชอบต่อสังคมส่วนรวม ดังนี้ (2.1) จัดกิจกรรมเฉลิมพระเกียรติและถวายเป็นพระราชกุศล พระบาทสมเด็จ พระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ์พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๑๐ (2.2) จัดกิจกรรมวันดินโลก (World Soil Day) ซึ่งองค์การสหประชาชาติ กำหนดให้วันที่ 5 ธันวาคม ของทุกปี ซึ่งเป็นวันคล้ายวันพระราชสมภพของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดช มหาราช บรมาถบพิตร เป็นวันดินโลก (World Soil Day) และกระทรวงมหาดไทย ได้กำหนดให้มีการจัดกิจกรรมวัน ดินโลก ปี 2565 ขึ้นภายใต้หัวข้อ " Great food form good soil for better life หรือ ดินดี อาหารดี สุขภาพดี ชีวิตมีสุข" จังหวัดหนองบัวลำภู ได้จัดกิจกรรมวันดินโลก โดยศูนย์ผู้นำจิตอาสาได้เสริมทักษะการทำปุ๋ยหมัก การ ปลูกพืชคลุมดิน การปลูกพืชผัก และปลูกป่า ให้แก่คนในชุมชน ภายใต้หลักการ " Great food form good soil for better life หรือ ดินดี อาหารดี สุขภาพดี ชีวิตมีสุข" (3) กิจกรรมที่คณะกรรมการศูนย์ผู้นำจิตอาสาพัฒนาชุมชนและผู้นำจิตอาสาพัฒนาชุมชนร่วมกับภาคี การพัฒนาที่เกี่ยวข้อง ร่วมกันดำเนินกิจกรรม "๙ จุดหมาย ต้นสายปลายป่าน" ซึ่งศูนย์ผู้นำจิตอาสาฯ ประกอบด้วย (3.1) ตู้เย็น ตู้ยารอบบ้าน มีการส่งเสริมการปลูกพืชผัก ผักสมุนไพร ไว้กินเองและจำหน่าย (3.2) ปลูกไม้ 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่าง โดยมีการปลูกไม้ใช้สอย ไม้กินได้ และไม้เศรษฐกิจ ใน พื้นที่ป่าชุมชน และส่งเสริมการปลูกไม้ 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่าง ให้แก่คนในชุมชน (3.3) ขายขยะแลกทอง โดยมีการส่งเสริมให้คนในชุมชนคัดแยกขยะ ขยะที่สามารถขายได้ให้มีการ รวบรวมเพื่อจำหน่ายต่อไป (3.4) จัดให้มีตลาดนัดชุมชน เพื่อจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์ชุมชนและสินค้าทางการเกษตรของชุมชน 2. การดำเนินงานโคก หนอง นา พัฒนาชุมชน หลักการ/แนวคิด เป็นศูนย์เรียนรู้เพื่อการพัฒนาและยกระดับคุณภาพชีวิตของคนทุกช่วงวัย ด้วยการน้อมนำหลักปรัชญา ของเศรษฐกิจพอเพียงและหลักทฤษฎีใหม่ ด้านการแก้ไข ปรับปรุงคุณภาพของ คน ดิน น้ำ ป่า อย่างเป็นระบบ มา พัฒนาปรับปรุงพื้นที่ในรูปแบบ “โคก หนอง นา โมเดล” เป็นสถานที่เสริมสร้างโอกาสในการเรียนรู้ถ่ายทอดและ ฝึกผลปฏิบัติฐานการเรียนรู้ตามหลักกสิกรรมธรรมชาติเป็นเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในการประกอบอาชีพด้านต่างๆ เช่น การปลูกพืชสวน พืชไร่ หรือการเลี้ยงสัตว์ หรือใช้ภูมิปัญญาในการสร้างรายได้ เช่น งานฝีมือ การแปรรูป การ ถนอมอาหาร รวมถึงด้านการพัฒนาสิ่งแวดล้อม วิธีการปรับปรุงดิน และการใช้พลังงานทดแทนเป็นต้น มีข้อมูลทาง 71
7 วิชาการ เช่น ชุดความรู้ต่างๆ ในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ มีจุดเรียนรู้ หรือฐานเรียนรู้ หรือสถานที่สำหรับการจัดการ เรียนการสอนความรู้แก่ผู้สนใจตามศักยภาพของคนและสถานที่ แนวทางการดำเนินงาน ๑. สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัด/อำเภอ ศึกษาแนวทางและวางแผนการดำเนินงานโครงการร่วมกับ คณะกรรมการศูนย์เรียนรู้ โคก หนอง นาพัฒนาชุมชน ระดับชุมชน และเจ้าของแปลง ศูนย์เรียนรู้ โคก หนอง นา พัฒนาชุมชน ระดับครัวเรือน และภาคีการพัฒนาทุกภาคส่วน โดยดำเนินการ ๑.๑ ประชุมสร้างความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับแนวทางการดำเนินงานตามโครงการผู้เกี่ยวข้อง ๑.๒ จัดทำแผนปฏิบัติการขับเคลื่อนการดำเนินงานตามโครงการที่สอดคล้องกับภารกิจของศูนย์เรียนรู้ โคก หนอง นา พัฒนาชุมชน ระดับชุมชนและระดับครัวเรือน ตามระยะเวลาที่กำหนด ๒. สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัด/อำเภอ และคณะกรรมการศูนย์เรียนรู้ โคก หนอง นา พัฒนาชุมชน ระดับชุมชน และเจ้าของแปลงศูนย์เรียนรู้ โคก หนอง นา พัฒนาชุมชน ระดับครัวเรือน ดำเนินการตามแผนปฏิบัติ การฯ ที่กำหนด เพื่อบรรลุเป้าประสงค์โครงการ 3. สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัด/อำเภอ ร่วมกับคณะกรรมการศูนย์เรียนรู้โคก หนอง นา พัฒนาชุมชน ระดับชุมชน เจ้าของแปลงศูนย์เรียนรู้ โคก หนอง นาพัฒนาชุมชน ระดับครัวเรือน และภาคีการพัฒนาทุกภาคส่วน ที่มีส่วนร่วมถอดบทเรียนความสำเร็จเพื่อใช้ประโยชน์ในการพัฒนาและเป็นแบบอย่างขยายผลการดำเนินงาน ในวงกว้างและเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ ๔. สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัด/อำเภอ สรุปและรายงานผลการดำเนินงานตามลำดับ 2.1 กลุ่มเป้าหมายเข้าร่วมโครงการฯ จังหวัดหนองบัวลำภู มีเป้าหมายการดำเนินงานกิจกรรม ศูนย์เรียนรู้ โคก หนอง นา พัฒนาชุมชน ตามโครงการ 130 ปีกระทรวงมหาดไทย : ความสุขสร้างได้ ด้วยใจอาสา กิจกรรมศูนย์เรียนรู้ โคก หนอง นา พัฒนาชุมชน จังหวัดหนองบัวลำภูจำนวน 89 แปลง โดยเป็นกลุ่มเป้าหมาย ผู้เข้าร่วมโครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” จังหวัดหนองบัวลำภูโดยมีครัวเรือนเป้าหมายทั้งสิ้น 89 ราย แยกเป็นขนาดพื้นที่ 1 ไร่ จำนวน 29 แปลง พื้นที่ ขนาด 3 ไร่ จำนวน 60 แปลง กลุ่มเป้าหมายเข้าร่วมโครงการฯ พื้นที่จังหวัดหนองบัวลำภู จำนวนทั้งสิ้น 89 แปลง (ขนาด 3 ไร่ จำนวน 60 แปลง ขนาด 1 ไร่ จำนวน 29 แปลง) ระยะที่ 1 (กรมจัดสรรเมื่อ 6 พฤศจิกายน 2563) จำนวน 6 แปลง ระยะที่ 2 (กรมฯ จัดสรรเมื่อ 9 สิงหาคม 2564) จำนวน 56 แปลง ระยะที่ 3 (กรมฯ จัดสรรเมื่อ 26 สิงหาคม 2564)จำนวน 27 แปลง 72
8 ที่ อำเภอ เป้าหมายเข้าร่วมโครงการ หมายเหตุ 1ไร่ 3ไร่ รวม 1 เมืองหนองบัวลำภู - 7 7 2 นากลาง 27 46 46 3 โนนสัง - 5 5 4 ศรีบุญเรือง - 23 23 5 สุวรรรคูหา - 1 6 นาวัง 2 5 7 รวม 29 60 89 จังหวัดหนองบัวลำภูมุ่งเน้นขับเคลื่อนงานโคก หนอง นา อย่างต่อเนื่องให้บรรลุตามเป้าหมายการพัฒนา อย่างยั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs) บังเกิดผลเป็นรูปธรรมในพื้นที่จังหวัดหนองบัวลำภู เพื่อขยายผลการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบที่ได้น้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง (Sufficiency Economy Philosophy: SEP) สู่การปฏิบัติในพื้นที่ ได้ถ่ายทอดแก่ประชาชนในพื้นที่ใกล้เคียง และผู้ที่สนใจ ได้จัดทำแนวทาง ในการดำเนินงานด้วยการสร้างกลไกคณะกรรมการขับเคลื่อนการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตาม หลักทฤษฎีใหม่ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” ระดับจังหวัด และระดับอำเภอ เพื่อให้เกิดการบูรณาการ ขับเคลื่อนงานทุกภาคส่วน ร่วมทั้งการประเมินผลการดำเนินงานของครัวเรือนต้นแบบว่ามีศักยภาพอยู่ในระดับใด เพื่อจะได้นำมาวิเคราะห์ และพิจารณาการเสริมสร้างการดำเนินงานให้มีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้น ด้วยการเพิ่มพูนองค์ ความรู้ ได้แก่ ผลผลิต การแปรรูป และการตลาด เป็นต้น ให้สามารถขับเคลื่อนงานโคก หนอง นา พัฒนาชุมชน หนองบัวลำภูสู่เป้าหมายให้ประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดี ด้วยวิถีพอเพียง 2.2 การขับเคลื่อน จังหวัดหนองบัวลำภูดำเนินการขับเคลื่อนโครงการฯ MODEL 5 P โคกหนองนา พัฒนาชุมชนหนองบัวลำภู 73
9 2.3 กระบวนงานที่ดำเนินตามโครงการฯ จังหวัดหนองบัวลำภูได้ดำเนินการฝึกอบรมระยะสั้น พัฒนาพื้นที่ต้นแบบ สร้างงานสร้างรายได้ และกิจกรรมเอามื้อสามัคคี 74
10 75
11 หลังจากการดำเนินการ ครัวเรือนเป้าหมายทั้งหมด 89 ครัวเรือน สามารถลดรายจ่ายและเพิ่มรายได้ ครบทั้ง 89 ครัวเรือน (ร้อยละ 100) มีการจัดระดับของศูนย์เรียนรู้เป็น 3 ระดับ คือ ครัวเรือนระดับ A ต้นแบบ ศูนย์เรียนรู้ ระดับ B สร้างเสริม สู่ต้นแบบ และระดับ C ปรับตัวสู่การพัฒนา มีผลการจัดระดับ ดังนี้ ครัวเรือนระดับ A จำนวน 62 ครัวเรือน คิดเป็นร้อยละ 69.66 ครัวเรือนระดับ B จำนวน 27 ครัวเรือน คิดเป็นร้อยละ 30.34 ครัวเรือนระดับ C จำนวน - ครัวเรือน จังหวัดหนองบัวลำภู สำรวจข้อมูลหลังดำเนินการฯ* ของแปลงเป้าหมายที่เข้าร่วมโครงการฯ (ข้อมูลระหว่างเดือน ตุลาคม 2564 - กันยายน 2565) มีข้อมูลสำคัญ ดังนี้ - ครัวเรือนเป้าหมายมีรายได้เพิ่มขึ้น (จำหน่ายผลิตผลจากแปลงฯ) รวมจำนวน 1,024,560 บาท เฉลี่ยครัวเรือนละ 11,512 บาท - ครัวเรือนเป้าหมายมีรายจ่ายลดลง (บริโภค/แลกเปลี่ยนผลิตผลจากแปลงฯ) รวมจำนวน 1,048,130 บาท เฉลี่ยครัวเรือนละ 11,777 บาท - มีผู้สนใจที่ได้เข้ามาแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับครัวเรือนเป้าหมาย ทั้งแบบเป็นทางการและไม่เป็นทางการ จำนวน 4,304 คน 2.4 จังหวัดหนองบัวลำภู ได้ดำเนินการขับเคลื่อนโครงการ 130 ปี กระทรวงมหาดไทย : ความสุขสร้างได้.. ด้วยใจอาสา กิจกรรมศูนย์เรียนรู้ โคก หนอง นา พัฒนาชุมชน โดยสำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดหนองบัวลำภู ได้ศึกษาแนวทางและได้วางแผนการดำเนิงานโครงการร่วมกับคณะกรรมการศูนย์เรียนรู้โคกหนองนาพัฒนาชุมชน ระดับชุมชน เจ้าของแปลง ศูนย์เรียนรู้โคกหนองนาพัฒนาชุมชน ระดับชุมชนและภาคีเครือข่าย ผลการดำเนินงาน ดังนี้ 76
12 2.4.1 จังหวัดหนองบัวลำภูโดยสำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดหนองบัวลำภู ได้ดำเนินการประชุมสร้าง ความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับแนวทางการดําเนินงานตามโครงการแก่ ผู้อำนวยการกลุ่มงาน พัฒนาการอำเภอ เจ้าหน้าที่พัฒนาชุมชนจังหวัดหนองบัวลำภู ในวันที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2565 ณ ศูนย์ประสานงานการมีส่วน ร่วมของประชาชน (ตึกเขียว) อำเภอเมืองหนองบัวลำภู จังหวัดหนองบัวลำภู 2.4.๒ จังหวัดหนองบัวลำภู จัดทําแผนปฏิบัติการขับเคลื่อนการดําเนินงานตามโครงการที่สอดคล้อง กับภารกิจของศูนย์เรียนรู้ โคก หนอง นา พัฒนาชุมชน ระดับชุมชนและระดับ ครัวเรือน ตามระยะเวลาที่กําหนด ดังนี้ 77
13 2.4.3 จังหวัดหนองบัวลำภู โดยสำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดหนองบัวลำภู/สำนักงานพัฒนาชุมชน อำเภอ ร่วมกับเครือข่ายศูนย์เรียนรู้ โคก หนอง นา พัฒนาชุมชนระดับเครัวเรือน และภาคีเครือข่ายทุกภาคส่วน ได้ร่วกันดำเนินการถอดบทเรียนความสำเร็จเพื่อใช้ประโยชน์ในการพัฒนาเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ดังนี้ การถอดบทเรียน Best Practice โคก หนอง นา โมเดล 1. เรื่อง โครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” แปลงต้นแบบ HLM ขนาด 3 ไร่ ของ นางแว่น สุโพธิ์ไข บ้านเลขที่ 20 ม.3 ต.หนองหว้า อ.เมือง หนองบัวลำภูจ.หนองบัวลำภู โทร 088-5642375 อายุ 61 ปี อาชีพ เกษตรกร พื้นที่ ดำเนินการ 3 ไร่ พื้นที่รวม 25 ไร่ พื้นที่ของนางแว่น สุโพธิ์ไข ในพื้นที่ ม.๓ ต.หนองหว้า อ.เมืองหนองบัวลำภู จ.หนองบัวลำภู มีลักษณะ เป็นพื้นทีนา จะทำการเกษตรได้ปีละครั้ง ไม่สามารถปลูกพืชผักได้ นางพิสมัย สุโพธิ์ไข ได้ฟังการประชาสัมพันธ์ เกี่ยวกับการทำโครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล”ซึ่งพื้นที่เป็นก่อนดำเนินการเป็นการปลูกพืชเชิงเดียว คือการ ปลูกอ้อย จึงมีความสนใจและต้องการทำพืชที่ ให้เป็นการปลูกแบบผสมผสาน ปลูกได้หลายๆ อย่างในพื้นที่ของตนเอง ปี 2564 นางแว่น สุโพธิ์ไข ได้เข้าร่วมอบรมเกี่ยวกับการทำโครงการ พัฒนาพื้นที่ต้นแบบการ พัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” และได้นำความรู้จากการอบรม ที่กจิกรรม กลมุ่เปา้หมาย/ พนื้ทเี่ปา้หมาย วันดา เนินการ ผรู้ับผดิชอบงาน 1. ประชุมสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับแนวทางการด าเนินงาน ตามโครงการผู้เกี่ยวข้อง แตง่ตงั้เครือข่ายการขับเคลื่อนศนูย์ เรียนรู้"โคก หนอง นา โมเดล" ส่วนราชการทุกภาคส่วน/ ภาคเีครือข่าย/ประชาชน เจ้าของแปลงศนูย์เรียนรู้ฯ 21 ก.พ. 65 ส านักงานพฒันาชุมชน จังหวัด/อ าเภอ 2. แผนการพฒันาวิทยากรถ่ายทอดและแลกเปลี่ยนเรียนรู้"ครูพา ท า" ดว้ยการ "ลงมอืปฏิบัต" ิพนื้ที่จริง กิจกรรมการเอามอื้สามคัคีเจ้าหน้าที่พฒันาชุมชน อ าเภอ ภาคเีครือข่าย/ ผู้น า อช. , /ก านัน,ผู้ใหญ่บ้าน และประชาชนที่มจีิตอาสา ก.พ.-ธ.ค. 65 ส านักงานพฒันาชุมชน จังหวัด/อ าเภอ/ เจ้าของแปลง ศนูย์ เรียนรู้"โคก หนอง นา โมเดล" 3. แผนการพฒันาจุดเรียนรู้/ฐานเรียนรู้ที่เป็นองคป์ระกอบของศนูย์ เรียนรู้"โคก หนอง นา โมเดล" (ดา้นภูม/ิดา้นสังคม) กิจกรรมการขยายผลการพฒันาจุด เรียนรู้/ฐานเรียนรู้ที่เป็นองคป์ระกอบ ของศนูย์เรียนรู้"โคก หนอง นา โมเดล" ให้มคีวามสมบูรณแ์ละครบทุกแปลง เจ้าหน้าที่พฒันาชุมชน จังหวัด/อ าเภอและส่วน ราชการทุกภาคส่วน/ ประชาชนที่มจีิตอาสา ก.พ.- ก.ค. 65 ส านักงานพฒันาชุมชน อ าเภอ 4. ถอดบทเรียน/รายงานผลการด าเนินงาน กิจกรรม ถอดบทเรียนความส าเร็จ ของ ศนูย์เรียนรู้"โคก หนอง นา โมเดล" เจ้าหน้าที่พฒันาชุมชน อ าเภอ เจ้าของแปลงศนูย์ เรียนมรู้"โคก หนอง นา โมเดล" ผู้น า อช. , ก านัน ,ผู้ใหญ่บ้าน และประชาชน ที่มจีิตอาสา ก.พ. - ธ.ค. 65 ส านักงานพฒันาชุมชน จังหวัด/อ าเภอ แผนการดา เนินงานกจิกรรมศนูย์เรียนรู้โคก หนอง นา พัฒนาชุมชน ตามโครงการ 130 ปีกระทรวงมหาดไทย : ความสขุสร้างได…้ดว้ยใจอาสา 78
14 มาพัฒนาจัดสรรพื้นที่ดินให้สามารถทำการเกษตรได้ และมาปรับใช้ในพื้นที่ของตนเองเพื่อปลูกพืช เลี้ยงสัตว์ ในพื้นที่ ที่ดำเนินการตามโครงการฯ ซึ่งเข้าร่วมโครงการฯ จำนวน 3 ไร่ และการปรึกษาหารือพัฒนาการอำเภอเมือง หนองบัวลำภูเพื่อวางแผนในการจัดสรรพื้นที่ 2. กลุ่มเป้าหมายเกษตรกรที่อยู่ในพื้นที่ ที่มีน้ำไม่เพียงพอต่อการทำเกษตรกรรม และผู้ที่สนใจในโครงการ พัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” นางแว่น สุโพธิ์ไข บ้านเลขที่ ม.3 ต.หนองหว้า อ.เมืองหนองบัวลำภู จ.หนองบัวลำภู 3. หน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการขับเคลื่อน....สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอเมืองหนองบัวลำภู, สำนักงานปฏิรูป ที่ดินเพื่อการเกษตร, องค์การบริหารส่วนตำบลหนองหว้า 4. วิธีการ/ขั้นตอน 1) รับสมัครผู้ที่สนใจในการจะเข้าร่วมโครงการคุณสมบัติตามที่ประกาศ 2) ลงตรวจสอบพื้นที่ที่เช้าร่วมโครงการฯ 3) อธิบายในการเข้าร่วมโครงการเงื่อนไขในการเข้าร่วมโครงการและลงลายมือร่วมในการ เข้าร่วมโครงการฯ 4) ดำเนินการจัดการพื้นที่ให้เป็น โคก หนอง นา โมเดล 5) เริ่มตำเนินการปรับปรุงดินและปลูกพืชผักสวนครัว การจัดสรรพื้นที่แปลงของนางแว่น สุโพธิ์ไข ในการทำโครงการ “โคก หนอง นา โมเดล” ได้มีการปรึกษาหารือกับสำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอเมืองหนองบัวลำภู ในการวางแผนซึ่งการจัดสรรพื้นที่ ของนางแว่น สุโพธิ์ไข ได้นำที่ดินจำนวน ๒๕ ไร่ เข้าร่วมโครงการ และได้รับการจัดสรรที่ดินในการดำเนินโครงการ จำนวน 3 ไร่ นางแว่น สุโพธิ์ไข ขอดำเนินการเพิ่มจากที่โครงการดำเนินการ จำนวน 3 ไร่ และก็ทำเพิ่มเอง จำนวน 3 ไร่ ทำให้ในพื้นที่ทั้งหมด ทำให้เป็น “ โคก หนอง นา โมเดล” ทั้งแปลง รวม ๓ ไร่ และได้ดำเนินการการพื้น ออกเป็น 4 ส่วน ดังนี้ 1) พื้นที่ โคก ลักษณะของพื้นที่มีการปลูกต้นไม้ 5 ระดับ ตามหลักกสิกรรมธรรมชาติ ในบริเวณพื้นที่โคก มีการปลูกต้นยางนา ซึ่งเป็นไม้เศรษฐกิจ และสามารถเพาะเห็ดละโงกได้ด้วย ในระหว่างที่รอต้น ยางนา เติบโต และเป็นไม้เนื้อแข็งที่จะใช้งานได้ เพราะกว่าที่ต้นยางนาจะได้ใช้ก็เป็นเวลาหลายปี ในระหว่างที่รอก็ เพาะเห็ดระโงก ในการขายในแต่ละปีได้ จะทำให้ไม่เสียเวลาในการรอ เป็นการใช้ประโยชน์อย่างต่อเนื่อง 2) พื้นที่ หนองน้ำ คลอกไส้ไก่ ได้มีการขุดสระเก็บน้ำ ตามแบบของ โคก หนอง นา เพื่อนำน้ำไว้ใช้สอยในพื้นที่ให้เพียงพอต่อการทำการเกษตร และในพื้นที่รอบสระน้ำและรอบคลองไส้ไก่ นั้น นางแว่น สุโพธิ์ไขได้ดำเนินการปลูกผักสวนครัวไว้รอบๆ เพื่อ ป้องกันดินสไลด์ออกได้ส่วนหนึ่ง และยังสามารถกินได้ด้วย เช่น ต้นตะไคร้ ต้นกล้วย ต้นแมงลัก ต้น โหระพา ต้นมะเขือ เป็นต้น และในสระน้ำ ก็เลี้ยวปลา เลี้ยงหอย ไว้สำหรับ เป็นอาหาร และจำหน่ายได้ด้วยอีกทาง 3) พื้นที่ จะเป็นที่นาข้าว ของนางแว่น สุโพธิ์ไข นั้นจะปลูกข้าวส่วนใหญ่ และก็เลี้ยงสัตว์ ไว้สำหรับกิน และก็จำหน่าย 4) พื้นที่เพิ่มเติมจากที่เข้าร่วมโครงการ “โคก หนอง นา โมเดล” นางแว่น สุโพธิ์ไข ได้ ดำเนินการปลูกมะพร้าว ต้นไผ่เป็นแนวกันไฟและกล้วยน้ำหว้า กับเลี้ยงไก่ สำหรับเก็บไข่ไว้กินและ ไว้เพื่อจำหน่าย 79
15 5.ผลสำเร็จ/ผลที่ได้รับ นางแว่น สุโพธิ์ไข มีความสุขกับการเข้าไปในพื้นที่ โคก หนอง นา โมเดล ครอบครัว ช่วยเหลือกันและกันในการปลูกพืชผักสวนครัว ให้อาหารปลา กบ เป็ด และสามารถเก็บผักสวนครัวไปขาย ในตลาดชุมชน ขายในตลาดหน้าอำเภอเมืองหนองบัวลำภู มีรายได้เกิดขึ้นทุกวัน ทำให้มีทั้งรายได้ อาหาร ไว้กิน ครอบครัวอบอุ่น 6. ภาพประกอบ การถอดบทเรียน Best Practice โคก หนอง นา โมเดล 1. เรื่อง การพัฒนาพื้นที่ต้นแบบ โคก หนอง นาโมเดล สู่ต้นแบบศูนย์เรียนรู้ อย่างยั่งยืน 2. กลุ่มเป้าหมาย นางเพย สืบกงแสง เลขที่ 41 หมู่ที่ 6 ตำบลหนองหว้า อำเภอเมืองหนองบัวลำภูจังหวัด หนองบัวลำภู โทร 088-9195752 อายุ 58 ปี อาชีพ เกษตรกร พื้นที่ดำเนินการ ขนาด ๓ ไร่ พื้นที่รวม 15 ไร่ 3. หน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการขับเคลื่อน สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอเมืองหนองบัวลำภู จังหวัดหนองบัวลำภู 4. วิธีการ/ขั้นตอน 1) รับสมัครผู้สนใจเข้าร่วมโครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบ 2) วิเคราะห์ศึกษาข้อมูลพื้นที่ที่เข้าร่วมโครงการ 3) อบรมทำความเข้าใจ สร้างการเรียนรู้ การสร้างวิทยากรในพื้นที่ (ครูพาทำ) 80
16 4) การออกแบบพื้นที่ คำนึงถึงความต้องการและปริบทลักษณะของพื้นที่ดำเนินการ 5) ดำเนินการขุดตามรูปแบบที่กำหนด 6) การพบสภาพปัญหาพื้นที่ดำเนินการ ทำความเข้าใจร่วมกับช่างผู้ควบคุมงานและผู้รับจ้าง 7) กิจกรรมเอามื้อสามัคคี ร่วมกับจิตอาสาในพื้นที่และบริเวณใกล้เคียง 8) การสนับสนุนกิจกรรมการปลูกป่าไม้ 5 ระดับ และการจัดทำฐานเรียนรู้ภายในแปลงต้นแบบ 9) จัดให้เป็นต้นแบบศูนย์เรียนรู้ สู่ความยั่งยืน โดยแปลงนางเพย สืบกงแสง เดิมเป็นพื้นที่นาจำนวน ๑๕ ไร่ ซึ่งประกอบอาชีพทำนา เลี้ยงสัตว์ ในการแบ่ง พื้นที่ในการเข้าร่วมโครงการนั้นนำส่วนหนึ่งมาพัฒนาเป็นพื้นที่ต้นแบบการเรียนรู้ โคก หนอง นาโมเดล 5. ผลสำเร็จ/ผลที่ได้รับ ๑) ครัวเรือน นางเพย สืบกงแสง ผลของการเข้าร่วมโครงการทำให้เป็นแบบอย่างพัฒนาพื้นที่ ต้นแบบเป็นศูนย์เรียนรู้ต้นแบบ โคก หนอง นาโมเดลที่สามารถถ่ายทอดการเรียนรู้และการแลกเปลี่ยน แนวคิดการทดลองปฏิบัติเกี่ยวกับการทำด้วยตนเองจากคนในครัวเรือนสู่ชุมชนและขยายต่อไป ๒) สามารถดำเนินชีวิตตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ที่นำมาใช้ในชีวิตประจำวัน ๓) มีความมั่นคงทางอาหาร ครัวเรือนมีอาหารที่สามารถเลี้ยงชีพได้อย่างไม่ขาดแคลน ๔) การเกื้อกูลในชุมชน มีการแบ่งปัน เอื้ออาทรกันในชุมชนเกิดความรักใคร่กลมเกลียว ๕) สามารถมีแหล่งกักเก็บน้ำไว้ใช้ในการเกษตรได้อย่างต่อเนื่องไม่ขาดแคลน เกิดความชุมชื้นหน้า ดินสมบูรณ์ ๖) สร้างความสามัคคีในชุมชนโดยโครงการจะมีกิจกรรมเอามื้อสามัคคีซึ่งได้เป็นจุดที่คนในชุมชนได้ เข้ามาทำกิจกรรมร่วมกันอันเป็นสิ่งที่สร้างพลังของชุมชนในการพัฒนาต่อไป ๗) ความภาคภูมิใจในการเข้าร่วมกิจกรรมและสามารถเลี้ยงชีพได้ด้วยตนเองพร้อมยังได้ปฏิบัติตน ให้เป็นแบบอย่าง 5. ภาพประกอบ การถอดบทเรียน Best Practice โคก หนอง นา โมเดล 1. เรื่อง การพัฒนาพื้นที่ต้นแบบ โคก หนอง นาโมเดล สู่ต้นแบบศูนย์เรียนรู้ อย่างยั่งยืน 81
17 2. กลุ่มเป้าหมาย นางหนูเปลี่ยน เจิมทอง เลขที่ 13 หมู่ที่ 7 ตำบลหนองหว้า อำเภอเมืองหนองบัวลำภู โทร 065-3021399 อายุ 65 ปี อาชีพ เกษตรกร จบการศึกษา ชั้นประถมศึกษา พื้นที่ดำเนินการ 3 ไร่ พื้นที่รวม 30 ไร่ 3. หน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการขับเคลื่อน สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอเมืองหนองบัวลำภู จังหวัดหนองบัวลำภู 4. วิธีการ/ขั้นตอน 1) รับสมัครผู้สนใจเข้าร่วมโครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบ 2) วิเคราะห์ศึกษาข้อมูลพื้นที่ที่เข้าร่วมโครงการ 3) อบรมทำความเข้าใจ สร้างการเรียนรู้การสร้างวิทยากรในพื้นที่ (ครูพาทำ) 4) การออกแบบพื้นที่ คำนึงถึงความต้องการและปริบทลักษณะของพื้นที่ดำเนินการ 5) ดำเนินการขุดตามรูปแบบที่กำหนด 6) การพบสภาพปัญหาพื้นที่ดำเนินการ ทำความเข้าใจร่วมกับช่างผู้ควบคุมงานและผู้รับจ้าง 7) กิจกรรมเอามื้อสามัคคี ร่วมกับจิตอาสาในพื้นที่และบริเวณใกล้เคียง 8) การสนับสนุนกิจกรรมการปลูกป่าไม้ 5 ระดับ และการจัดทำฐานเรียนรู้ภายในแปลงต้นแบบ 9) จัดให้เป็นต้นแบบศูนย์เรียนรู้ สู่ความยั่งยืน การจัดสรรพื้นที่แปลงของนางหนูเปลี่ยน เจิมทอง ในการทำโครงการ “โคก หนอง นา โมเดล” ได้มีการ ปรึกษาหารือกับสำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอเมืองหนองบัวลำภู ในการวางแผนซึ่งการจัดสรรพื้นที่ของนางหนู เปลี่ยน เจิมทอง ได้นำที่ดินจำนวน ๒๕ ไร่ เข้าร่วมโครงการ และได้รับการจัดสรรที่ดินในการดำเนินโครงการจำนวน 3 ไร่ นางหนูเปลี่ยน เจิมทอง ขอดำเนินการเพิ่มจากที่โครงการดำเนินการ จำนวน 3 ไร่ และก็ทำเพิ่มเอง จำนวน 3 ไร่ ทำให้ในพื้นที่ทั้งหมด ทำให้เป็น “ โคก หนอง นา โมเดล” ทั้งแปลง รวม ๓ ไร่ และได้ดำเนินการการพื้นออกเป็น 4 ส่วน ดังนี้ 1) พื้นที่ โคก ลักษณะของพื้นที่มีการปลูกต้นไม้ 5 ระดับ ตามหลักกสิกรรมธรรมชาติ ในบริเวณพื้นที่โคก มีการปลูกต้นยางนา ซึ่งเป็นไม้เศรษฐกิจ เพื่อใช้ประโยชน์ในอนาคต 2) พื้นที่ หนองน้ำ คลอกไส้ไก่ ได้มีการขุดสระเก็บน้ำ ตามแบบของ โคก หนอง นา เพื่อนำน้ำไว้ใช้สอยในพื้นที่ให้เพียงพอต่อการทำการเกษตร และในพื้นที่รอบสระน้ำและรอบคลองไส้ไก่ นั้น นางหนูเปลี่ยน เจิมทอง ได้ดำเนินการปลูกผักสวนครัวไว้รอบๆ เพื่อ ป้องกันดินสไลด์ออกได้ส่วนหนึ่ง และยังสามารถ กินได้ด้วย เช่น ต้นตะไคร้ ต้นกล้วย ต้นแมงลัก ต้น โหระพา ต้นมะเขือ เป็นต้น และในสระน้ำ ก็เลี้ยวปลา เลี้ยงหอย ไว้สำหรับเป็นอาหาร และจำหน่ายได้ด้วยอีกทาง 3) พื้นที่ จะเป็นที่นาข้าว ของนางหนูเปลี่ยน เจิมทอง นั้น จะไม่ปลูกข้าว แต่จะทำการ ปลูกผักบุ้ง และก็เลี้ยงปลา ไว้สำหรับกิน และก็จำหน่าย 4) พื้นที่เพิ่มเติมจากที่เข้าร่วมโครงการ “โคก หนอง นา โมเดล” นางหนูเปลี่ยน เจิมทอง ได้ดำเนินการปลูกมะพร้าว มะม่วง ลำไย มะขาม กับ ปลูกผัก10 ชนิด และยังเลี้ยงไก่ สำหรับเก็บไข่ไว้กินและไว้เพื่อ จำหน่าย 5. ผลสำเร็จ/ผลที่ได้รับ 82
18 ครัวเรือน นางหนูเปลี่ยน เจิมทอง สามารถดำเนินชีวิตตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โดยมีความ มั่นคงทางอาหาร และการเกื้อกูลในชุมชน มีการแบ่งปัน สามารถเป็นต้นแบบศูนย์เรียนรู้ ขยายผลให้กับคนในชุมชน เพื่อสร้างความั่นคงและการถ่ายทอดองค์ความสู่สู่การปฏิบัติอย่างยั่งยืน 6.ภาพประกอบ การถอดบทเรียน Best Practice โคก หนอง นา โมเดล 1. เรื่อง.....โครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” แปลงต้นแบบ HLM ขนาด 3 ไร่ ของ นางจิตติกรณ์ กาญจนะกัญโห 82/1 ม.5 ต.หนองกุงแก้ว อ.ศรี บุญเรือง จ.หนองบัวลำภู พื้นที่มีลักษณะเป็นพื้นที่ราบของเนินเขาไม่สูงชัน มีน้ำซับจากธรรมชาติไหลผ่านตลอดปีสามารถทำ การเกษตรได้ดี สามารถปลูกพืชผักได้ นางจิตติกรณ์ กาญจนะกัญโห ได้ปลูกผักเพื่อจำหน่ายมาก่อนหน้านี้แล้ว หลังจากฟังการประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับการทำโครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎี ใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” ซึ่งพื้นที่เป็นก่อนดำเนินการเป็นการปลูกพืชเชิงเดี่ยว คือการ ปลูกอ้อย จึงมีความสนใจและต้องการทำพืชที่ให้เป็นการปลูกแบบผสมผสาน ปลูกได้หลายๆ อย่างในพื้นที่ของตนเอง ปี 2564 นางจิตติกรณ์ กาญจนะกัญโห ได้เข้าร่วมอบรมเกี่ยวกับการทำโครงการ พัฒนาพื้นที่ต้นแบบ การพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” และได้นำความรู้จากการอบรม มา พัฒนาจัดสรรพื้นที่ดินให้สามารถทำการเกษตรได้ และมาปรับใช้ในพื้นที่ของตนเองเพื่อปลูกพืช เลี้ยงสัตว์ ในพื้นที่ที่ ดำเนินการ ตามโครงการฯ ซึ่งเข้าร่วมโครงการฯ จำนวน 3 ไร่ และการปรึกษาหารือพัฒนากรตำบลและพัฒนาการ อำเภอศรีบุญเรือง เพื่อวางแผนในการจัดสรรพื้นที่ กลุ่มเป้าหมาย.......เกษตรกรที่อยู่ในพื้นที่ ที่มีน้ำไม่เพียงพอต่อการทำเกษตรกรรม และผู้ที่สนใจในโครงการ พัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” นางจิตติกรณ์ กาญจนะกัญโห ม.5 ต.หนองกุงแก้ว อ.ศรีบุญเรือง จ.หนองบัวลำภู 83
19 หน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการขับเคลื่อน....สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอศรีบุญเรือง , สำนักงานเกษตรอำเภอ ศรีบุญเรือง, องค์การบริหารส่วนตำบลหนองกุงแก้ว วิธีการ/ขั้นตอน 1. รับสมัครผู้ที่สนใจในการจะเข้าร่วมโครงการคุณสมบัติตามที่ประกาศ 2. ลงตรวจสอบพื้นที่ที่เช้าร่วมโครงการฯ 3. อธิบายในการเข้าร่วมโครงการเงื่อนไขในการเข้าร่วมโครงการและลงลายมือร่วมในการ เข้าร่วมโครงการฯ 4. ดำเนินการจัดการพื้นที่ให้เป็น โคก หนอง นา โมเดล 5. เริ่มตำเนินการปรับปรุงดินและปลูกพืชผักสวนครัว การจัดสรรพื้นที่แปลงของ ในการทำโครงการ “โคก หนอง นา โมเดล” ได้มีการ ปรึกษาหารือกับสำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอศรีบุญเรือง ในการวางแผนซึ่งการจัดสรรพื้นที่ของนางจิตติกรณ์ กาญจ นะกัญโห ได้นำที่ดินเข้าร่วมโครงการ และได้รับการจัดสรรที่ดินในการดำเนินโครงการจำนวน 3 ไร่ และได้ ดำเนินการการพื้นออกเป็น 4 ส่วน ดังนี้ 1. พื้นที่ โคก ลักษณะของพื้นที่มีการปลูกต้นไม้ 5 ระดับ ตามหลักกสิกรรมธรรมชาติ ในบริเวณพื้นที่โคก มีการปลูกต้นสัก ยางนา ประดู่ซึ่งเป็นไม้เศรษฐกิจ และเป็นไม้เนื้อแข็งที่จะใช้งานได้ เพราะกว่าที่ ต้นไม้ผลจะได้ใช้ก็เป็นเวลาหลายปี เป็นการใช้ประโยชน์อย่างต่อเนื่อง 2. พื้นที่ หนองน้ำ คลอกไส้ไก่ ได้มีการขุดสระเก็บน้ำ ตามแบบของ โคก หนอง นา เพื่อ นำน้ำไว้ใช้สอยในพื้นที่ให้เพียงพอต่อการทำการเกษตร และในพื้นที่รอบสระน้ำและรอบคลองไส้ไก่ นั้น นางจิตติ กรณ์ กาญจนะกัญโห ได้ดำเนินการปลูกหญ้าแฟก ผักสวนครัวไว้รอบๆ เพื่อ ป้องกันดินสไลด์ออกได้ส่วนหนึ่ง และยัง สามารถกินได้ด้วย เช่น คะน้า คื่นฉ่าย ผักชี กวางตุ้ง กะหล่ำปลี สลัด สะระแหน่ ต้นตะไคร้ ต้นกล้วย ต้นแมงลัก ต้นโหระพา ต้นมะเขือ เป็นต้น และในสระน้ำ ก็เลี้ยวปลา เลี้ยงหอย ไว้สำหรับเป็นอาหาร และจำหน่ายได้ด้วยอีก ทาง 3. พื้นที่ จะเป็นที่นาข้าว ของนางจิตติกรณ์ กาญจนะกัญโห นั้น จะไม่ปลูกข้าว แต่จะทำ การปลูกผัก ไว้สำหรับกิน และก็จำหน่าย 4. พื้นที่เพิ่มเติมจากที่เข้าร่วมโครงการ “โคก หนอง นา ใมเดล” นางจิตติกรณ์ กาญจนะ กัญโห ได้ดำเนินการปลูกต้นหวาย ไผ่บง ฝรั่งกิมจู มะพร้าวน้ำหอม และยังเลี้ยงเป็ด สำหรับกินและ ไว้เพื่อ จำหน่าย 5. ผลสำเร็จ/ผลที่ได้รับ นางจิตติกรณ์ กาญจนะกัญโห มีความสุขกับการเข้าไปในพื้นที่ โคก หนอง นา โมเดล ครอบครัวช่วยเหลือกันและกันในการปลูกพืชผักสวนครัว ให้อาหารปลา กบ เป็ด และ สามารถเก็บผักสวนครัวไปขายในตลาดอำเภอข้างเคียง ขายให้พ่อค้ามารับซื้อถึงในสวน มีรายได้เกิดขึ้นทุกวัน ทำให้ มีทั้งรายได้ อาหารไว้กิน ครอบครัวอบอุ่น 84
20 7. ภาพประกอบ การถอดบทเรียน Best Practice โคก หนอง นา โมเดล 1. เรื่อง.....โครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” แปลงต้นแบบ HLM ขนาด 3 ไร่ ของ นายนาวี สุขใจ บ้านเลขที่ 88 ม.10 ต.หนองกุง แก้ว อ.ศรีบุญเรือง จ.หนองบัวลำภู.. พื้นที่มีลักษณะเป็นพื้นที่ราบ จะทำการเกษตรได้ดี สามารถปลูกพืชผักได้ นายนาวี สุขใจ ได้ฟังการ ประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับการทำโครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” ซึ่งพื้นที่เป็นก่อนดำเนินการเป็นการปลูกพืชเชิงเดี่ยว คือการ ปลูกอ้อย จึงมีความสนใจและ ต้องการทำพืชที่ให้เป็นการปลูกแบบผสมผสาน ปลูกได้หลายๆ อย่างในพื้นที่ของตนเอง ปี 2564 ได้นายนาวี สุขใจ เข้าร่วมอบรมเกี่ยวกับการทำโครงการ พัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนา คุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” และได้นำความรู้จากการอบรม มาพัฒนา จัดสรรพื้นที่ดินให้สามารถทำการเกษตรได้ และมาปรับใช้ในพื้นที่ของตนเองเพื่อปลูกพืช เลี้ยงสัตว์ ในพื้นที่ที่ ดำเนินการ ตามโครงการฯ ซึ่งเข้าร่วมโครงการฯ จำนวน 3 ไร่ และการปรึกษาหารือพัฒนากรตำบลและพัฒนาการ อำเภอศรีบุญเรือง เพื่อวางแผนในการจัดสรรพื้นที่ กลุ่มเป้าหมาย เกษตรกรที่อยู่ในพื้นที่ ที่มีน้ำไม่เพียงพอต่อการทำเกษตรกรรม และผู้ที่สนใจใน โครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” นายนาวี สุขใจ ม.5 ต.หนองกุงแก้ว อ.ศรีบุญเรือง จ.หนองบัวลำภู หน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการขับเคลื่อน สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอศรีบุญเรือง , สำนักงานเกษตรอำเภอศรีบุญ เรือง, องค์การบริหารส่วนตำบลหนองกุงแก้ว วิธีการ/ขั้นตอน 1. รับสมัครผู้ที่สนใจในการจะเข้าร่วมโครงการคุณสมบัติตามที่ประกาศ 2. ลงตรวจสอบพื้นที่ที่เช้าร่วมโครงการฯ 85
21 3. อธิบายในการเข้าร่วมโครงการเงื่อนไขในการเข้าร่วมโครงการและลงลายมือร่วมในการเข้า ร่วมโครงการฯ 4. ดำเนินการจัดการพื้นที่ให้เป็น โคก หนอง นา โมเดล 5. เริ่มตำเนินการปรับปรุงดินและปลูกพืชผักสวนครัว การจัดสรรพื้นที่แปลงของ ในการทำโครงการ “โคก หนอง นา โมเดล” ได้มีการปรึกษาหารือ กับสำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอศรีบุญเรือง ในการวางแผนซึ่งการจัดสรรพื้นที่ขอนายนาวี สุขใจ ได้นำที่ดินจำนวน 7 ไร่ เข้าร่วมโครงการ และได้รับการจัดสรรที่ดินในการดำเนินโครงการจำนวน 3 ไร่ นายนาวี สุขใจ และได้ ดำเนินการการพื้นออกเป็น 4 ส่วน ดังนี้ 1. พื้นที่ โคก ลักษณะของพื้นที่มีการปลูกต้นไม้ 5 ระดับ ตามหลักกสิกรรมธรรมชาติ ใน บริเวณพื้นที่ มีการปลูกต้นไผ่ ฝรั่งกิมจู มะพร้าวน้ำหอม ลิ้นจี่ ส้มโอ ยางนา ในระหว่างที่รอต้นยางนา เติบโต และ เป็นไม้เนื้อแข็งที่จะใช้งานได้ เพราะกว่าที่ต้นยางนาจะได้ใช้ก็เป็นเวลาหลายปี ในระหว่างที่รอก็เพาะเห็ดระโงก ใน การขายในแต่ละปีได้ จะทำให้ไม่เสียเวลาในการรอ เป็นการใช้ประโยชน์อย่างต่อเนื่อง 2. พื้นที่ หนองน้ำ คลอกไส้ไก่ ได้มีการขุดสระเก็บน้ำ ตามแบบของ โคก หนอง นา เพื่อนำน้ำไว้ ใช้สอยในพื้นที่ให้เพียงพอต่อการทำการเกษตร และในพื้นที่รอบสระน้ำและรอบคลองไส้ไก่ นั้น นายนาวี สุขใจ ได้ ดำเนินการปลูกผักสวนครัวไว้รอบๆ เพื่อ ป้องกันดินสไลด์ออกได้ส่วนหนึ่ง และยังสามารถกินได้ด้วย เช่น ต้น ตะไคร้ ต้นกล้วย ต้นแมงลัก ต้น โหระพา ต้นมะเขือ เป็นต้น และในสระน้ำ ก็เลี้ยวปลา เลี้ยงหอย ไว้สำหรับเป็น อาหาร และจำหน่ายได้ด้วยอีกทาง 3. พื้นที่ จะเป็นที่นาข้าว ของ นายนาวี สุขใจนั้น จะไม่ปลูกข้าว แต่จะทำการปลูกไม้ผลชนิด ต่างๆและก็เลี้ยงปลา เลี้ยงไก่ ไว้สำหรับกิน และก็จำหน่าย 4. พื้นที่เพิ่มเติมจากที่เข้าร่วมโครงการ “โคก หนอง นา ใมเดล” นายนาวี สุขใจ ได้ ดำเนินการปลูกต้นไผ่เลี้ยง ส้มโอ ลิ้นจี่ มะพร้าวน้ำหอม และยังเลี้ยงเป็ด ไก่ สำหรับกินและไว้เพื่อจำหน่าย 5.ผลสำเร็จ/ผลที่ได้รับ นายนาวี สุขใจ มีความสุขกับการเข้าไปในพื้นที่ โคก หนอง นา โมเดล ครอบครัวช่วยเหลือกันและกันในการปลูกพืชผักสวนครัว ให้อาหารปลา กบ เป็ด และสามารถเก็บผักสวนครัวไปขาย ในหมู่บ้านข้างเคียง ขายให้ชาวบ้านทั่วไป มีรายได้เกิดขึ้นเกือบทุกวัน ทำให้มีทั้งรายได้ อาหารไว้กิน ครอบครัว อบอุ่น 6.ภาพประกอบ 86
22 การถอดบทเรียน Best Practice โคก หนอง นา โมเดล 1. เรื่อง.....โครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” แปลงต้นแบบ HLM ขนาด 3 ไร่ ของ นางบังอร ภูมิพนา บ้านเลขที่ 111 ม.13 ต.หนองกุงแก้ว อ.ศรีบุญเรือง จ.หนองบัวลำภู พื้นที่มีลักษณะเป็นพื้นที่ราบ จะทำการเกษตรได้ดี สามารถปลูกพืชผักได้ นางบังอร ภูมิพนา ได้ ฟังการประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับการทำโครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” ซึ่งพื้นที่เป็นก่อนดำเนินการเป็นการปลูกพืชเชิงเดี่ยว คือการ ปลูกอ้อย จึงมี ความสนใจและต้องการทำพืชที่ให้เป็นการปลูกแบบผสมผสาน ปลูกได้หลายๆ อย่างในพื้นที่ของตนเอง ปี 2564 นางบังอร ภูมิพนา ได้เข้าร่วมอบรมเกี่ยวกับการทำโครงการ พัฒนาพื้นที่ต้นแบบการ พัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” และได้นำความรู้จากการอบรม มา พัฒนาจัดสรรพื้นที่ดินให้สามารถทำการเกษตรได้ และมาปรับใช้ในพื้นที่ของตนเองเพื่อปลูกพืช เลี้ยงสัตว์ ในพื้นที่ที่ ดำเนินการ ตามโครงการฯ ซึ่งเข้าร่วมโครงการฯ จำนวน 3 ไร่ และการปรึกษาหารือพัฒนากรตำบลและพัฒนาการ อำเภอศรีบุญเรือง เพื่อวางแผนในการจัดสรรพื้นที่ กลุ่มเป้าหมาย เกษตรกรที่อยู่ในพื้นที่ ที่มีน้ำไม่เพียงพอต่อการทำเกษตรกรรม และผู้ที่สนใจในโครงการ พัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” นางบังอร ภูมิ พนา ม.5 ต.หนองกุงแก้ว อ.ศรีบุญเรือง จ.หนองบัวลำภู หน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการขับเคลื่อน....สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอศรีบุญเรือง , สำนักงานเกษตร อำเภอศรีบุญเรือง, องค์การบริหารส่วนตำบลหนองกุงแก้ว วิธีการ/ขั้นตอน 1. รับสมัครผู้ที่สนใจในการจะเข้าร่วมโครงการคุณสมบัติตามที่ประกาศ 2. ลงตรวจสอบพื้นที่ที่เช้าร่วมโครงการฯ 3. อธิบายในการเข้าร่วมโครงการเงื่อนไขในการเข้าร่วมโครงการและลงลายมือร่วมในการ เข้าร่วมโครงการฯ 4. ดำเนินการจัดการพื้นที่ให้เป็น โคก หนอง นา โมเดล 5. เริ่มตำเนินการปรับปรุงดินและปลูกพืชผักสวนครัว การจัดสรรพื้นที่แปลงของ ในการทำโครงการ “โคก หนอง นา โมเดล” ได้มีการปรึกษาหารือกับ สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอศรีบุญเรือง ในการวางแผนซึ่งการจัดสรรพื้นที่ของนางบังอร ภูมิพนา ได้นำที่ดิน 87
23 จำนวน 5 ไร่ เข้าร่วมโครงการ และได้รับการจัดสรรที่ดินในการดำเนินโครงการจำนวน 3 ไร่ และได้ดำเนินการการ พื้นออกเป็น 4 ส่วน ดังนี้ 1. พื้นที่ โคก ลักษณะของพื้นที่มีการปลูกต้นไม้ 5 ระดับ ตามหลักกสิกรรมธรรมชาติ ใน บริเวณพื้นที่โคก มีการปลูกต้นประดู่ ฝรั่งกิมจู มะพร้าวน้ำหอม ลิ้นจี่ ส้มโอ ยางนา ซึ่งเป็นไม้เศรษฐกิจ ในการขายใน แต่ละปีได้ เป็นการใช้ประโยชน์อย่างต่อเนื่อง 2. พื้นที่ หนองน้ำ คลอกไส้ไก่ ได้มีการขุดสระเก็บน้ำ ตามแบบของ โคก หนอง นา เพื่อ นำน้ำไว้ใช้สอยในพื้นที่ให้เพียงพอต่อการทำการเกษตร และในพื้นที่รอบสระน้ำและรอบคลองไส้ไก่ นั้น นางบังอร ภูมิพนา ได้ดำเนินการปลูกผักสวนครัวไว้รอบๆ เพื่อ ป้องกันดินสไลด์ออกได้ส่วนหนึ่ง และยังสามารถกินได้ด้วย เช่น ต้นตะไคร้ ต้นกล้วย ต้นแมงลัก ต้น โหระพา ต้นมะเขือ เป็นต้น และในสระน้ำ ก็เลี้ยวปลา เลี้ยงหอย ไว้สำหรับ เป็นอาหาร และจำหน่ายได้ด้วยอีกทาง 3. พื้นที่ จะเป็นที่นาข้าว ของ นางบังอร ภูมิพนา นั้นจะปลูกข้าวเหนียว ไว้สำหรับกินเอง 4. พื้นที่เพิ่มเติมจากที่เข้าร่วมโครงการ “โคก หนอง นา โมเดล” นางบังอร ภูมิพนา ได้ ดำเนินการปลูกต้นไผ่เลี้ยง และยังเลี้ยงปลา สำหรับกินและไว้เพื่อจำหน่าย 5. ผลสำเร็จ/ผลที่ได้รับนางบังอร ภูมิพนา มีความสุขกับการเข้าไปในพื้นที่ โคก หนอง นา โมเดล ครอบครัวช่วยเหลือกันและกันในการปลูกพืชผักสวนครัว ให้อาหารปลา กบ เป็ด และสามารถเก็บผัก สวนครัวไปขายในหมู่บ้าน ทำให้มีทั้งรายได้ อาหารไว้กิน ครอบครัวอบอุ่น การถอดบทเรียน Best Practice โคก หนอง นา โมเดล 1. เรื่อง โครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” แปลงต้นแบบ HLM ขนาด 3 ไร่ ของ นางนิยม ดวงลาพิมพ์ บ้านเลขที่ 46 ม.2 ต.หนองกุงแก้ว อ.ศรี บุญเรือง จ.หนองบัวลำภู.. พื้นที่มีลักษณะเป็นพื้นที่ราบ จะทำการเกษตรได้ดี สามารถปลูกพืชผักได้ นางนิยม ดวงลาพิมพ์ ได้ฟัง การประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับการทำโครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์ สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” ซึ่งพื้นที่เป็นก่อนดำเนินการเป็นการปลูกพืชเชิงเดี่ยว คือการ ปลูกอ้อย จึงมีความสนใจ และต้องการทำพืชที่ให้เป็นการปลูกแบบผสมผสาน ปลูกได้หลายๆ อย่างในพื้นที่ของตนเอง ปี 2564 นางนิยม ดวงลาพิมพ์ ได้เข้าร่วมอบรมเกี่ยวกับการทำโครงการ พัฒนาพื้นที่ต้นแบบการ พัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” และได้นำความรู้จากการอบรม มา พัฒนาจัดสรรพื้นที่ดินให้สามารถทำการเกษตรได้ และมาปรับใช้ในพื้นที่ของตนเองเพื่อปลูกพืช เลี้ยงสัตว์ ในพื้นที่ที่ 88
24 ดำเนินการ ตามโครงการฯ ซึ่งเข้าร่วมโครงการฯ จำนวน 3 ไร่ และการปรึกษาหารือพัฒนากรตำบลและพัฒนาการ อำเภอศรีบุญเรือง เพื่อวางแผนในการจัดสรรพื้นที่ กลุ่มเป้าหมาย เกษตรกรที่อยู่ในพื้นที่ ที่มีน้ำไม่เพียงพอต่อการทำเกษตรกรรม และผู้ที่สนใจในโครงการ พัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” นางนิยม ดวง ลาพิมพ์ ม.2 ต.หนองกุงแก้ว อ.ศรีบุญเรือง จ.หนองบัวลำภู หน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการขับเคลื่อนสำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอศรีบุญเรือง , สำนักงานเกษตรอำเภอศรีบุญเรือง, องค์การบริหารส่วนตำบลหนองกุงแก้ว วิธีการ/ขั้นตอน 1. รับสมัครผู้ที่สนใจในการจะเข้าร่วมโครงการคุณสมบัติตามที่ประกาศ 2. ลงตรวจสอบพื้นที่ที่เช้าร่วมโครงการฯ 3. อธิบายในการเข้าร่วมโครงการเงื่อนไขในการเข้าร่วมโครงการและลงลายมือร่วมในการ เข้าร่วมโครงการฯ 4. ดำเนินการจัดการพื้นที่ให้เป็น โคก หนอง นา โมเดล 5. เริ่มตำเนินการปรับปรุงดินและปลูกพืชผักสวนครัว การจัดสรรพื้นที่แปลงของ ในการทำโครงการ “โคก หนอง นา โมเดล” ได้มีการปรึกษาหารือกับ สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอศรีบุญเรือง ในการวางแผนซึ่งการจัดสรรพื้นที่ของนางนิยม ดวงลาพิมพ์ ได้รับการ จัดสรรที่ดินในการดำเนินโครงการจำนวน 3 ไร่ นางนิยม ดวงลาพิมพ์ ได้ดำเนินการการพื้นออกเป็น 4 ส่วน ดังนี้ 1. พื้นที่ โคก ลักษณะของพื้นที่มีการปลูกต้นไม้ 5 ระดับ ตามหลักกสิกรรมธรรมชาติ ในบริเวณพื้นที่โคก มีการปลูกต้นประดู่ สัก ซึ่งเป็นไม้เศรษฐกิจ เป็นการใช้ประโยชน์อย่างต่อเนื่อง 2. พื้นที่ หนองน้ำ คลอกไส้ไก่ ได้มีการขุดสระเก็บน้ำ ตามแบบของ โคก หนอง นา เพื่อ นำน้ำไว้ใช้สอยในพื้นที่ให้เพียงพอต่อการทำการเกษตร และในพื้นที่รอบสระน้ำและรอบคลองไส้ไก่ นั้น นางจิตติ กรณ์ กาญจนะกัญโห ได้ดำเนินการปลูกผักสวนครัวไว้รอบๆ เพื่อ ป้องกันดินสไลด์ออกได้ส่วนหนึ่ง และยังสามารถ กินได้ด้วย เช่น ต้นตะไคร้ ต้นกล้วย ต้นแมงลัก ต้น โหระพา ต้นมะเขือ เป็นต้น และในสระน้ำ ก็เลี้ยวปลา เลี้ยง หอย ไว้สำหรับเป็นอาหาร 3. พื้นที่ จะเป็นที่นาข้าว ของนางนิยม ดวงลาพิมพ์ นั้น จะปลูกข้าว ไว้สำหรับกินเอง 4. พื้นที่เพิ่มเติมจากที่เข้าร่วมโครงการ “โคก หนอง นา ใมเดล” นางนิยม ดวงลาพิมพ์ ได้ดำเนินการปลูกต้นเลี้ยง มะพร้าว ฝรั่ง มะระกอ และยังเลี้ยงเป็ด ไก่ สำหรับกินและไว้เพื่อจำหน่าย 5.ผลสำเร็จ/ผลที่ได้รับ นางนิยม ดวงลาพิมพ์ มีความสุขกับการเข้าไปในพื้นที่ โคก หนอง นา โมเดล ครอบครัวช่วยเหลือกันและกันในการปลูกพืชผักสวนครัว ให้อาหารปลา กบ เป็ด และสามารถ เก็บผักสวนครัวไปขายในหมู่บ้าน มีรายได้เกิดขึ้นเกือบทุกวัน มีอาหารไว้กิน ครอบครัวอบอุ่น การถอดบทเรียน Best Practice โคก หนอง นา โมเดล 89
25 1. เรื่อง.....โครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” แปลงต้นแบบ HLM ขนาด 3 ไร่ ของ นางมนทอง แดงโสภา บ้านเลขที่ 4/1 ม.9 ต.หนองกุงแก้ว อ.ศรีบุญเรือง จ.หนองบัวลำภู พื้นที่มีลักษณะเป็นพื้นที่ราบ จะทำการเกษตรได้ดี สามารถปลูกพืชผักได้นางมนทอง แดงโสภา ได้ฟัง การประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับการทำโครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์ สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” ซึ่งพื้นที่เป็นก่อนดำเนินการเป็นการปลูกพืชเชิงเดี่ยว คือการ ปลูกอ้อย จึงมีความสนใจ และต้องการทำพืชที่ให้เป็นการปลูกแบบผสมผสาน ปลูกได้หลายๆ อย่างในพื้นที่ของตนเอง ปี 2564 นางมนทอง แดงโสภา ได้เข้าร่วมอบรมเกี่ยวกับการทำโครงการ พัฒนาพื้นที่ต้นแบบการ พัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” และได้นำความรู้จากการอบรม มาพัฒนาจัดสรรพื้นที่ดินให้สามารถทำการเกษตรได้ และมาปรับใช้ในพื้นที่ของตนเองเพื่อปลูกพืช เลี้ยงสัตว์ ในพื้นที่ ที่ดำเนินการ ตามโครงการฯ ซึ่งเข้าร่วมโครงการฯ จำนวน 3 ไร่ และการปรึกษาหารือพัฒนากรตำบลและ พัฒนาการอำเภอศรีบุญเรือง เพื่อวางแผนในการจัดสรรพื้นที่ กลุ่มเป้าหมาย เกษตรกรที่อยู่ในพื้นที่ ที่มีน้ำไม่เพียงพอต่อการทำเกษตรกรรม และผู้ที่สนใจใน โครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” นางมนทอง แดงโสภา ม.9 ต.หนองกุงแก้ว อ.ศรีบุญเรือง จ.หนองบัวลำภู หน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการขับเคลื่อน....สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอศรีบุญเรือง , สำนักงานเกษตร อำเภอศรีบุญเรือง, องค์การบริหารส่วนตำบลหนองกุงแก้ว วิธีการ/ขั้นตอน รับสมัครผู้ที่สนใจในการจะเข้าร่วมโครงการคุณสมบัติตามที่ประกาศ ลงตรวจสอบพื้นที่ที่เช้าร่วมโครงการฯ อธิบายในการเข้าร่วมโครงการเงื่อนไขในการเข้าร่วมโครงการและลงลายมือร่วมในการเข้า ร่วมโครงการฯ ดำเนินการจัดการพื้นที่ให้เป็น โคก หนอง นา โมเดล เริ่มตำเนินการปรับปรุงดินและปลูกพืชผักสวนครัว การจัดสรรพื้นที่แปลงของ ในการทำโครงการ “โคก หนอง นา โมเดล” ได้มีการปรึกษาหารือกับ สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอศรีบุญเรือง ในการวางแผนซึ่งการจัดสรรพื้นที่ของนางมนทอง แดงโสภา ได้นำที่ดิน เข้าร่วมโครงการ และได้รับการจัดสรรที่ดินในการดำเนินโครงการจำนวน 3 ไร่ และได้ดำเนินการการพื้นออกเป็น 4 ส่วน ดังนี้ 1. พื้นที่ โคก ลักษณะของพื้นที่มีการปลูกต้นไม้ 5 ระดับ ตามหลักกสิกรรมธรรมชาติ ในบริเวณพื้นที่โคก มีการปลูกต้นประดู่ พยุง สัก ซึ่งเป็นไม้เศรษฐกิจ เป็นการใช้ประโยชน์อย่างต่อเนื่อง 2. พื้นที่ หนองน้ำ คลอกไส้ไก่ ได้มีการขุดสระเก็บน้ำ ตามแบบของ โคก หนอง นา เพื่อนำน้ำไว้ใช้สอยในพื้นที่ให้เพียงพอต่อการทำการเกษตร และในพื้นที่รอบสระน้ำและรอบคลองไส้ไก่ นั้น นางมน ทอง แดงโสภา ได้ดำเนินการปลูกผักสวนครัวไว้รอบๆ เพื่อ ป้องกันดินสไลด์ออกได้ส่วนหนึ่ง และยังสามารถกินได้ 90
26 ด้วย เช่น ต้นตะไคร้ ต้นกล้วย ต้นแมงลัก ต้น โหระพา ต้นมะเขือ เป็นต้น และในสระน้ำ ก็เลี้ยวปลา เลี้ยงหอย ไว้สำหรับเป็นอาหาร และจำหน่ายได้ด้วยอีกทาง 3. พื้นที่ จะเป็นที่นาข้าว ของ นางมนทอง แดงโสภา นั้นจะปลูกข้าว แต่จะทำการปลูก ผักและก็เลี้ยงปลา ไว้สำหรับกินและก็จำหน่ายบ้าง 4. พื้นที่เพิ่มเติมจากที่เข้าร่วมโครงการ “โคก หนอง นา ใมเดล” นางมนทอง แดงโสภา ได้ดำเนินการปลูกต้นไผ่หวาน ไม้ผลต่างๆและยังเลี้ยงเป็ด ไก่ สำหรับกินและไว้เพื่อจำหน่าย 5.ผลสำเร็จ/ผลที่ได้รับ นางมนทอง แดงโสภา มีความสุขกับการเข้าไปในพื้นที่ โคก หนอง นา โมเดล ครอบครัวช่วยเหลือกันและกันในการปลูกพืชผักสวนครัว ให้อาหารปลา กบ เป็ด และสามารถ เก็บผักสวนครัวไปขายในหมู่บ้าน มีรายได้เกิดขึ้นเกือบทุกวัน มีอาหารไว้กิน ครอบครัวอบอุ่น การถอดบทเรียน Best Practice โคก หนอง นา โมเดล 1.เรื่อง.....โครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” แปลงต้นแบบ HLM ขนาด 3 ไร่ ของ นายบำเหน็จ สายคำภา บ้านเลขที่ 53 ม.2 ต.หนองกุงแก้ว อ.ศรีบุญเรือง จ.หนองบัวลำภู.. พื้นที่มีลักษณะเป็นพื้นที่ราบ จะทำการเกษตรได้ดี สามารถปลูกพืชผักได้ นายบำเหน็จ สายคำ ภา ได้ฟังการประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับการทำโครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” ซึ่งพื้นที่เป็นก่อนดำเนินการเป็นการปลูกพืชเชิงเดี่ยว คือการ ปลูกอ้อย จึงมี ความสนใจและต้องการทำพืชที่ให้เป็นการปลูกแบบผสมผสาน ปลูกได้หลายๆ อย่างในพื้นที่ของตนเอง ปี 2564 นายบำเหน็จ สายคำภา ได้เข้าร่วมอบรมเกี่ยวกับการทำโครงการ พัฒนาพื้นที่ ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” และได้นำความรู้จากการ อบรม มาพัฒนาจัดสรรพื้นที่ดินให้สามารถทำการเกษตรได้ และมาปรับใช้ในพื้นที่ของตนเองเพื่อปลูกพืช เลี้ยงสัตว์ ในพื้นที่ที่ดำเนินการ ตามโครงการฯ ซึ่งเข้าร่วมโครงการฯ จำนวน 3 ไร่ และการปรึกษาหารือพัฒนากรตำบลและ พัฒนาการอำเภอศรีบุญเรือง เพื่อวางแผนในการจัดสรรพื้นที่ กลุ่มเป้าหมาย.......เกษตรกรที่อยู่ในพื้นที่ ที่มีน้ำไม่เพียงพอต่อการทำเกษตรกรรม และผู้ที่สนใจใน โครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล นาย บำเหน็จ สายคำภา ม.2 ต.หนองกุงแก้ว อ.ศรีบุญเรือง จ.หนองบัวลำภู หน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการขับเคลื่อน....สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอศรีบุญเรือง , สำนักงาน เกษตรอำเภอศรีบุญเรือง, องค์การบริหารส่วนตำบลหนองกุงแก้ว วิธีการ/ขั้นตอน 1. รับสมัครผู้ที่สนใจในการจะเข้าร่วมโครงการคุณสมบัติตามที่ประกาศ 91
27 2. ลงตรวจสอบพื้นที่ที่เช้าร่วมโครงการฯ 3. อธิบายในการเข้าร่วมโครงการเงื่อนไขในการเข้าร่วมโครงการและลงลายมือร่วมในการ เข้าร่วมโครงการฯ 4. ดำเนินการจัดการพื้นที่ให้เป็น โคก หนอง นา โมเดล 5. เริ่มตำเนินการปรับปรุงดินและปลูกพืชผักสวนครัว การจัดสรรพื้นที่แปลงของ ในการทำโครงการ “โคก หนอง นา โมเดล” ได้มีการ ปรึกษาหารือกับสำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอศรีบุญเรือง ในการวางแผนซึ่งการจัดสรรพื้นที่ของนายบำเหน็จ สาย คำภา ได้นำที่ดินเข้าร่วมโครงการ และได้รับการจัดสรรที่ดินในการดำเนินโครงการจำนวน 3 ไร่ ได้ดำเนินการการ พื้นออกเป็น 4 ส่วน ดังนี้ 1. พื้นที่ โคก ลักษณะของพื้นที่มีการปลูกต้นไม้ 5 ระดับ ตามหลักกสิกรรมธรรมชาติ ในบริเวณพื้นที่โคก มีการปลูกต้นพยุง สัก ประดู่ ยางนา ซึ่งเป็นไม้เศรษฐกิจ เป็นการใช้ประโยชน์อย่างต่อเนื่อง 2. พื้นที่ หนองน้ำ คลอกไส้ไก่ ได้มีการขุดสระเก็บน้ำ ตามแบบของ โคก หนอง นา เพื่อ นำน้ำไว้ใช้สอยในพื้นที่ให้เพียงพอต่อการทำการเกษตร และในพื้นที่รอบสระน้ำและรอบคลองไส้ไก่ นั้น นายบำเหน็จ สายคำภา ได้ดำเนินการปลูกผักสวนครัวไว้รอบๆ เพื่อ ป้องกันดินสไลด์ออกได้ส่วนหนึ่ง และยังสามารถกินได้ด้วย เช่น ต้นตะไคร้ ต้นกล้วย ต้นแมงลัก ต้น โหระพา ต้นมะเขือ เป็นต้น และในสระน้ำ ก็เลี้ยวปลา เลี้ยงหอย ไว้ สำหรับเป็นอาหาร และจำหน่ายได้ด้วยอีกทาง 3. พื้นที่ จะเป็นที่นาข้าว ของนายบำเหน็จ สายคำภา นั้นจะปลูกข้าว ไว้สำหรับบริโภค ในครัวเรือน 4. พื้นที่เพิ่มเติมจากที่เข้าร่วมโครงการ “โคก หนอง นา ใมเดล” นายบำเหน็จ สายคำภา ได้ดำเนินการปลูกต้นไผ่บง มะพร้าวน้ำหอม มะยงชิด ส้มดอ มะม่วง และยังเลี้ยงเป็ด ไก่สำหรับกินและไว้เพื่อ จำหน่าย 5.ผลสำเร็จ/ผลที่ได้รับ นายบำเหน็จ สายคำภา มีความสุขกับการเข้าไปในพื้นที่ โคก หนอง นา โมเดล ครอบครัวช่วยเหลือกันและกันในการปลูกพืชผักสวนครัว ให้อาหารปลา กบ เป็ด และสามารถ เก็บผักสวนครัวไปขายในตลาดอำเภอข้างเคียง ขายให้พ่อค้ามารับซื้อถึงในสวน มีรายได้เกิดขึ้นทุกวัน ทำให้มีทั้ง รายได้ อาหารไว้กิน ครอบครัวอบอุ่น การถอดบทเรียน Best Practice โคก หนอง นา โมเดล 1. เรื่อง.....โครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” แปลงต้นแบบ HLM ขนาด 3 ไร่ ของ นางทองหลอด อุตรนคร บ้านเลขที่ 55 ม.3 ต.หนองกุงแก้ว อ.ศรีบุญเรือง จ.หนองบัวลำภู.. 92
28 พื้นที่มีลักษณะเป็นพื้นที่ราบ จะทำการเกษตรได้ดี สามารถปลูกพืชผักได้นางทองหลอด อุตร นคร ได้ฟังการประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับการทำโครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎี ใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” ซึ่งพื้นที่เป็นก่อนดำเนินการเป็นการปลูกพืชเชิงเดี่ยว คือการ ปลูกอ้อย จึง มีความสนใจและต้องการทำพืชที่ให้เป็นการปลูกแบบผสมผสาน ปลูกได้หลายๆ อย่างในพื้นที่ของตนเอง ปี 2564 นางทองหลอด อุตรนคร ได้เข้าร่วมอบรมเกี่ยวกับการทำโครงการ พัฒนาพื้นที่ ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” และได้นำความรู้จากการ อบรม มาพัฒนาจัดสรรพื้นที่ดินให้สามารถทำการเกษตรได้ และมาปรับใช้ในพื้นที่ของตนเองเพื่อปลูกพืช เลี้ยงสัตว์ ในพื้นที่ที่ดำเนินการ ตามโครงการฯ ซึ่งเข้าร่วมโครงการฯ จำนวน 3 ไร่ และการปรึกษาหารือพัฒนากรตำบลและ พัฒนาการอำเภอศรีบุญเรือง เพื่อวางแผนในการจัดสรรพื้นที่ กลุ่มเป้าหมาย.......เกษตรกรที่อยู่ในพื้นที่ ที่มีน้ำไม่เพียงพอต่อการทำเกษตรกรรม และผู้ที่สนใจใน โครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล นาง ทองหลอด อุตรนคร ม.3 ต.หนองกุงแก้ว อ.ศรีบุญเรือง จ.หนองบัวลำภู หน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการขับเคลื่อน....สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอศรีบุญเรือง , สำนักงาน เกษตรอำเภอศรีบุญเรือง, องค์การบริหารส่วนตำบลหนองกุงแก้ว วิธีการ/ขั้นตอน 1. รับสมัครผู้ที่สนใจในการจะเข้าร่วมโครงการคุณสมบัติตามที่ประกาศ 2. ลงตรวจสอบพื้นที่ที่เช้าร่วมโครงการฯ 3. อธิบายในการเข้าร่วมโครงการเงื่อนไขในการเข้าร่วมโครงการและลงลายมือร่วมในการ เข้าร่วมโครงการฯ 4. ดำเนินการจัดการพื้นที่ให้เป็น โคก หนอง นา โมเดล 5. เริ่มตำเนินการปรับปรุงดินและปลูกพืชผักสวนครัว การจัดสรรพื้นที่แปลงของ ในการทำโครงการ “โคก หนอง นา โมเดล” ได้มีการ ปรึกษาหารือกับสำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอศรีบุญเรือง ในการวางแผนซึ่งการจัดสรรพื้นที่ขอนางทองหลอด อุตร นคร เข้าร่วมโครงการ และได้รับการจัดสรรที่ดินในการดำเนินโครงการจำนวน 3 และได้ดำเนินการการพื้นออกเป็น 4 ส่วน ดังนี้ 1. พื้นที่ โคก ลักษณะของพื้นที่มีการปลูกต้นไม้ 5 ระดับ ตามหลักกสิกรรมธรรมชาติ ในบริเวณพื้นที่โคก มีการปลูกต้นพยุง สัก ประดู่ ยางนา ซึ่งเป็นไม้ เป็นการใช้ประโยชน์อย่างต่อเนื่อง 2. พื้นที่ หนองน้ำ คลอกไส้ไก่ ได้มีการขุดสระเก็บน้ำ ตามแบบของ โคก หนอง นา เพื่อ นำน้ำไว้ใช้สอยในพื้นที่ให้เพียงพอต่อการทำการเกษตร และในพื้นที่รอบสระน้ำและรอบคลองไส้ไก่ นั้น นางทอง หลอด อุตรนคร ได้ดำเนินการปลูกผักสวนครัวไว้รอบๆ เพื่อ ป้องกันดินสไลด์ออกได้ส่วนหนึ่ง และยังสามารถกินได้ ด้วย เช่น ต้นตะไคร้ ต้นกล้วย ต้นแมงลัก ต้น โหระพา ต้นมะเขือ เป็นต้น และในสระน้ำ ก็เลี้ยวปลา เลี้ยงหอย ไว้สำหรับเป็นอาหาร และจำหน่ายได้ด้วยอีกทาง 93
29 3. พื้นที่ จะเป็นที่นาข้าว ของนางทองหลอด อุตรนคร นั้น จะปลูกข้าวไว้สำหรับกินเอง ในครอบครัว 4. พื้นที่เพิ่มเติมจากที่เข้าร่วมโครงการ “โคก หนอง นา ใมเดล” นางทองหลอด อุตร นคร ได้ดำเนินการปลูกต้นไผ่หวาน หวาย และยังเลี้ยงเป็ด ไก่ สำหรับกินเอง 5.ผลสำเร็จ/ผลที่ได้รับ นางทองหลอด อุตรนคร มีความสุขกับการเข้าไปในพื้นที่ โคก หนอง นา โมเดล ครอบครัวช่วยเหลือกันและกันในการปลูกพืชผักสวนครัว ให้อาหารปลา กบ เป็ด และสามารถ เก็บผักสวนครัวไปขายในตลาดอำเภอข้างเคียง ขายให้พ่อค้ามารับซื้อถึงในสวน มีรายได้เกิดขึ้นทุกวัน ทำให้มีทั้ง รายได้ อาหารไว้กิน ครอบครัวอบอุ่น การถอดบทเรียน Best Practice โคก หนอง นา โมเดล 1. เรื่อง โครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” แปลงต้นแบบ HLM ขนาด 3 ไร่ ของ นายสากล ศรีหงษา 100/1 ม.2 ต.หนองกุงแก้ว อ.ศรีบุญเรือง จ.หนองบัวลำภู พื้นที่มีลักษณะเป็นพื้นที่ราบของเนินเขาไม่สูงชัน จะทำการเกษตรได้ดี สามารถปลูกพืชผักได้ นายสากล ศรีหงษาได้ฟังการประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับการทำโครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตาม หลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” ซึ่งพื้นที่เป็นก่อนดำเนินการเป็นการปลูกพืชเชิงเดี่ยว คือการ ปลูกอ้อย จึงมีความสนใจและต้องการทำพืชที่ให้เป็นการปลูกแบบผสมผสาน ปลูกได้หลายๆ อย่างในพื้นที่ของ ตนเอง ปี 2564 นายสากล ศรีหงษา ได้เข้าร่วมอบรมเกี่ยวกับการทำโครงการ พัฒนาพื้นที่ต้นแบบ การพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” และได้นำความรู้จากการอบรม มา พัฒนาจัดสรรพื้นที่ดินให้สามารถทำการเกษตรได้ และมาปรับใช้ในพื้นที่ของตนเองเพื่อปลูกพืช เลี้ยงสัตว์ ในพื้นที่ที่ ดำเนินการ ตามโครงการฯ ซึ่งเข้าร่วมโครงการฯ จำนวน 3 ไร่ และการปรึกษาหารือพัฒนากรตำบลและพัฒนาการ อำเภอศรีบุญเรือง เพื่อวางแผนในการจัดสรรพื้นที่ 94
30 กลุ่มเป้าหมาย เกษตรกรที่อยู่ในพื้นที่ ที่มีน้ำไม่เพียงพอต่อการทำเกษตรกรรม และผู้ที่สนใจใน โครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” นาย สากล ศรีหงษา ม.2 ต.หนองกุงแก้ว อ.ศรีบุญเรือง จ.หนองบัวลำภู หน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการขับเคลื่อน สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอศรีบุญเรือง , สำนักงานเกษตร อำเภอศรีบุญเรือง, องค์การบริหารส่วนตำบลหนองกุงแก้ว วิธีการ/ขั้นตอน 1. รับสมัครผู้ที่สนใจในการจะเข้าร่วมโครงการคุณสมบัติตามที่ประกาศ 2. ลงตรวจสอบพื้นที่ที่เช้าร่วมโครงการฯ 3. อธิบายในการเข้าร่วมโครงการเงื่อนไขในการเข้าร่วมโครงการและลงลายมือร่วมในการ เข้าร่วมโครงการฯ 4. ดำเนินการจัดการพื้นที่ให้เป็น โคก หนอง นา โมเดล 5. เริ่มตำเนินการปรับปรุงดินและปลูกพืชผักสวนครัว การจัดสรรพื้นที่แปลงของ ในการทำโครงการ “โคก หนอง นา โมเดล” ได้มีการปรึกษาหารือกับ สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอศรีบุญเรือง ในการวางแผนซึ่งการจัดสรรพื้นที่ของนายสากล ศรีหงษา ได้นำที่ดินเข้า ร่วมโครงการ และได้รับการจัดสรรที่ดินในการดำเนินโครงการจำนวน 3 ไร่ และได้ดำเนินการการพื้นออกเป็น 4 ส่วน ดังนี้ 1. พื้นที่ โคก ลักษณะของพื้นที่มีการปลูกต้นไม้ 5 ระดับ ตามหลักกสิกรรมธรรมชาติ ใน บริเวณพื้นที่โคก มีการปลูกต้นพยุง ประดู่ มะขาม สัก ยางนา ซึ่งเป็นไม้เศรษฐกิจ เป็นการใช้ประโยชน์อย่างต่อเนื่อง 2. พื้นที่ หนองน้ำ คลอกไส้ไก่ ได้มีการขุดสระเก็บน้ำ ตามแบบของ โคก หนอง นา เพื่อ นำน้ำไว้ใช้สอยในพื้นที่ให้เพียงพอต่อการทำการเกษตร และในพื้นที่รอบสระน้ำและรอบคลองไส้ไก่ นั้น นายสากล ศรีหงษา ได้ดำเนินการปลูกผักสวนครัวไว้รอบๆ เพื่อ ป้องกันดินสไลด์ออกได้ส่วนหนึ่ง และยังสามารถกินได้ด้วย เช่น ต้นตะไคร้ ต้นกล้วย ต้นแมงลัก ต้น โหระพา ต้นมะเขือ เป็นต้น และในสระน้ำ ก็เลี้ยวปลา เลี้ยงหอย ไว้ สำหรับเป็นอาหาร และจำหน่ายได้ด้วยอีกทาง 3. พื้นที่ จะเป็นที่นาข้าว ของ นายสากล ศรีหงษานั้น จะไม่ปลูกข้าว แต่จะทำการปลูก ผักก้านจอง และก็เลี้ยงกบ ไว้สำหรับกิน และก็จำหน่าย 4. พื้นที่เพิ่มเติมจากที่เข้าร่วมโครงการ “โคก หนอง นา ใมเดล” นายสากล ศรีหงษา ได้ ดำเนินการปลูกต้นไผ่กิมซุง คะน้า สะระแหน่ กะหล่ำปลี และยังเลี้ยงเป็ด ไก่ สำหรับกินและไว้เพื่อจำหน่าย 5.ผลสำเร็จ/ผลที่ได้รับ นายสากล ศรีหงา มีความสุขกับการเข้าไปในพื้นที่ โคก หนอง นา โมเดล ครอบครัวช่วยเหลือกันและกันในการปลูกพืชผักสวนครัว ให้อาหารปลา กบ เป็ด และสามารถเก็บผักสวน ครัวไปขายในตลาดอำเภอข้างเคียง ขายให้พ่อค้ามารับซื้อถึงในสวน มีรายได้เกิดขึ้นทุกวัน ทำให้มีทั้งรายได้ อาหาร ไว้กิน ครอบครัวอบอุ่น 95
31 การถอดบทเรียน Best Practice โคก หนอง นา โมเดล 1. เรื่อง โครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่“โคก หนอง นา โมเดล” แปลงต้นแบบ HLM ขนาด 3 ไร ของ นางมะลิ หมู่โสภิณ บ้านเลขที่ ม.6 ต.โคกม่วง อ.โนนสัง จ. หนองบัวลำภู พื้นที่ของนางมะลิ หมู่โสภิณ ม.6 ต.โคกม่วง อ.โนนสัง จ.หนองบัวลำภู มีลักษณะเป็นพื้นทีนา จะทำการเกษตรได้ปีละครั้ง ไม่สามารถปลูกพืชผักได้ นางมะลิ หมู่โสภิณ ได้ฟังการประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับการทำ โครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” ซึ่งพื้นที่เป็นก่อนดำเนินการเป็นการปลูกพืชเชิงเดียว คือการ ปลูกอ้อย จึงมีความสนใจและต้องการทำพืชที่ ให้เป็นการปลูกแบบผสมผสาน ปลูกได้หลายๆ อย่างในพื้นที่ของตนเอง ปี 2564 นางมะลิ หมู่โสภิณ ได้เข้าร่วมอบรมเกี่ยวกับการทำโครงการ พัฒนาพื้นที่ต้นแบบการ พัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” และได้นำความรู้จากการอบรม มา พัฒนาจัดสรรพื้นที่ดินให้สามารถทำการเกษตรได้ และมาปรับใช้ในพื้นที่ของตนเองเพื่อปลูกพืช เลี้ยงสัตว์ ในพื้นที่ที่ ดำเนินการ ตามโครงการฯ ซึ่งเข้าร่วมโครงการฯ จำนวน 3 ไร่ และการปรึกษาหารือพัฒนาการอำเภอโนนสัง เพื่อ วางแผนในการจัดสรรพื้นที่ 8. กลุ่มเป้าหมาย เกษตรกรที่อยู่ในพื้นที่ ที่มีน้ำไม่เพียงพอต่อการทำเกษตรกรรม และผู้ที่สนใจในโครงการ พัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” นาง มะลิ หมู่โสภิณ บ้านเลขที่ - ม.6 ต.โคกม่วง อ.โนนสัง จ.หนองบัวลำภู 9. หน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการขับเคลื่อน....สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอโนนสัง , เทศบาลตำบลโนนสัง, องค์การบริหารส่วนตำบลโคกม่วง 10.วิธีการ/ขั้นตอน 1. รับสมัครผู้ที่สนใจในการจะเข้าร่วมโครงการคุณสมบัติตามที่ประกาศ 2. ลงตรวจสอบพื้นที่ที่เช้าร่วมโครงการฯ 3. อธิบายในการเข้าร่วมโครงการเงื่อนไขในการเข้าร่วมโครงการและลงลายมือร่วมในการ เข้าร่วมโครงการฯ 4. ดำเนินการจัดการพื้นที่ให้เป็น โคก หนอง นา โมเดล 5. เริ่มตำเนินการปรับปรุงดินและปลูกพืชผักสวนครัว การจัดสรรพื้นที่แปลงของนางมะลิ หมู่โสภิณ ในการทำโครงการ “โคก หนอง นา โมเดล” ได้มีการปรึกษาหารือกับสำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอโนนสัง ในการวางแผนซึ่งการจัดสรรพื้นที่ของนาง มะลิ หมู่โสภิณ ได้นำที่ดินจำนวน 18 ไร่ เข้าร่วมโครงการ และได้รับการจัดสรรที่ดินในการดำเนินโครงการจำนวน 3 ไร่ นางมะลิ หมู่โสภิณ ขอดำเนินการเพิ่มจากที่โครงการดำเนินการ จำนวน 3 ไร่ และได้ดำเนินการการพื้น ออกเป็น 3 ส่วน ดังนี้ 96