งานเครื่องมือกลเบื้องต้น

แผนการสอน/การเรียนรู้มงุ้ เนน้ สมรรถนะอาชพี
และบรู ณาการปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง/คณุ ลักษณะ 3D

รหัส 20100-1007 วชิ า งานเคร่อื งมอื กลเบ้ืองต้น
หลักสตู ร ประกาศนยี บตั รวชิ าชีพ พุทธศักราช 2556

ประเภทวิชา/หมวดวชิ า อุตสาหกรรม
สาขาวชิ า ชา่ งกลโรงงาน
สาขางาน เคร่ืองมือกล

จดั ทาโดย
ไพรชั สุริยะ

ครูประจาแผนกวชิ าช่างกลโรงงาน
วิทยาลยั เทคนิคสว่างแดนดิน
อาชีวศกึ ษาจังหวดั สกลนคร

แบบคาขออนมุ ัติใชแ้ ผนการจัดการเรยี นรู้

มุง่ เนน้ สมรรถนะอาชีพและบรู ณาการปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียง
ตามคุณธรรม จรยิ าธรรม คา่ นิยม และคุณลักษณะท่พี ึงประสงค์ ของผสู้ าเรจ็ การศกึ ษา

รายวิชา งานเคร่ืองมอื กลเบอื้ งต้น รหัสวิชา 20100-1007

ลงชื่อ.....................................................
( นาย ไพรชั สรุ ยิ ะ )
ตาแหนง่ ครพู เิ ศษสอน
ผจู้ ัดทา

ความเหน็ หวั หน้าแผนกวชิ า ความเหน็ หวั หนา้ งานพัฒนาหลักสตู รฯ
............................................... ...............................................
ลงชื่อ...............................................
(นายสรุ ตั น์ โคตรปัญญา) ลงชือ่ ...............................................
หัวหนา้ แผนกช่างกลโรงงาน (นายคุมดวง พรมอนิ ทร์)

หวั หนา้ งานพัฒนาหลกั สูตรการเรยี นการสอน

ความเห็นรองผอู้ านวยการฝ่ายวชิ าการ
...............................................

ลงชือ่ ……………………………………...
(นายทินกร พรหมอนิ ทร์)
รองผ้อู านวยการฝา่ ยวชิ าการ

ความเห็นผอู้ านวยการวิทยาลยั เทคนิคสว่างแดนดนิ
...............................................

ลงช่อื ............................................
(นางวรรณภา พ่วงกลุ )

ผู้อานวยการวิทยาลัยเทคนิคสวา่ งแดนดิน

คานา

หนังสือเรียนวิชา “งานเคร่ืองมือกลเบ้ืองต้น” รหัสวิชา 2100-1008 เรียบเรียงข้ึนมา
โดยยึดตามหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพพุทธศักราช 2556 ของสานักงานคณะกรรมการการ
อาชวี ศึกษา ซ่ึงเป็นรายวิชาชีพพื้นฐาน ในสาขาวิชาช่างอุตสาหกรรม เพื่อให้ผู้เรียนมีความรู้และมี
ทักษะในการปฏิบัติงานเก่ียวกับงานเคร่ืองมือกลทีเป็นพื้นฐานของช่างอุตสาหกรรม เน้ือหาใน
หนังสอื เรียนน้มี ลี กั ษณะเป็นสาระความรสู้ าคัญของแต่ละหน่วยเรียนและจะมีใบงานเพ่ือฝึกปฏิบัติ
โดยแบ่งหนว่ ยเรียนเป็น 7 หนว่ ยเรียน ซ่งึ ประกอบด้วยความปลอดภัยในงานเครื่องมือกลเบ้ืองต้น
เล่ือยกลและงานเลื่อยกลเคร่ืองเจียระไนแบบลับคมตัด และงานลับคมตัด เครื่องเจาะและงาน
เจาะรงู านควา้ นละเอียด เครอื่ งกลงึ และงานกลึง เครือ่ งไสและงานไส

หวังว่าหนังสือเรียนเล่มน้ีจะเป็นประโยชน์กับผู้เรียนและตรงตามจุดประสงค์ที่กาหนดไว้
หากมีข้อบกพร่องประการใดก็ขอน้อมรับคาติชมเพื่อนาไปพัฒนาปรับปรุงต่อไป อีกทั้ง ผู้
เรยี บเรยี งขอกราบขอบพระคุณเจ้าของหนังสือตาราเรียน และเอกสารต่างๆ ที่ได้อ้างอิงไว้ในท้าย
เล่ม รวมท้ังคณาจารย์ผู้ที่ให้คาปรึกษาและช่วยเหลือเพ่ือให้เกิดหนังสือเรียนนี้ข้ึนมาไว้ ณ
โอกาสนี้ด้วย

แผนการสอน/แผนการเรยี นรู้รายวชิ า

ชอ่ื รายวชิ า งานเครอื่ งมือกลเบอ้ื งต้น รหัสวชิ า 2100-1008 (ท-ป-น) 1-3-2 .

ระดับช้นั ปวช. สาขาวิชา/กลุ่มวชิ า/แผนกวิชา เคร่อื งกล
หน่วยกิต
ทฤษฏี 1 จานวนคาบรวม 72 คาบ
ภาคเรียนที่
1 คาบ/สปั ดาห์ ปฏิบตั ิ 3 คาบ/สปั ดาห์
. 2 ปีการศกึ ษา 2563

จดุ ประสงคร์ ายวชิ า

1. เพ่ือใหม้ คี วามเขา้ ใจหลักการทางาน การคานวณหาค่าต่างๆ ท่ีใชใ้ นงานเครอ่ื งมือกลพ้ืนฐาน
2. เพอ่ื ใหม้ คี วามสามารถในการเจาะ ตัด กลึง ไส งานดว้ ยเคร่อื งมอื กลเบือ้ งต้น
3. เพือ่ ใหม้ กี ิจนิสยั ที่ดใี นการทางานรับผิดชอบ ประณตี รอบคอบ ตรงต่อเวลา สะอาด ปลอดภยั

และรกั ษาสภาพแวดล้อม

คาอธิบายรายวิชา

ศึกษาเก่ียวกับชนิด ส่วนประกอบ หลักการทางาน การบารุงรักษา และหลักความปลอดภัยในการ

ปฏิบัติงานกับเคร่ืองมือกลพ้ืนฐาน การคานวณค่าความเร็วรอบ ความเร็วตัดอัตราการป้อน องค์ประกอบ

ทจี่ าเปน็ ในการปฏิบัตงิ านลับคมตดั งานกลงึ งานไส งานเจาะ ตามหลักความปลอดภัย

ปฏิบัตงิ านลับมีดกลงึ ปาดหนา้ มดี กลงึ ปอก ลบั ดอกสว่าน งานกลึงปาดหน้า กลึงปอกงานไสราบ ไส

บ่าฉาก งานเจาะรู งานรีมเมอร์

สมรรถนะของรายวิชา

1. เข้าใจหลกั การทางาน การปรับต้ัง การใช้งานเครื่องมอื กลพ้ืนฐาน
2. กลึงข้นึ รูปช้ินงานโลหะตามแบบส่งั งาน
3. ไสปรบั ช้ินงานโลหะตามแบบสั่งงาน

รายการหน่วย ช่ือหน่วย และสมรรถนะประจาหน่วย

ชื่อเรื่อง สมรรถนะและจุดประสงค์เชิงพฤตกิ รรม

หน่วยท่ี 1 ความปลอดภยั ในงานเครอื่ งมือกล สมรรถนะ :

เบือ้ งต้น มีความสามารถ ในวิธีการป้องกันตัวเองในการ

ปฏิบัติงานงานเครื่องมือกลเบ้ืองต้น ด้วยความปลอดภัย
จากอุบตั ิภัยตา่ งๆ ทอ่ี าจเกิดขึ้นในโรงงาน

จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม

ดา้ นความรู้
1. เพอ่ื ให้มีความรูค้ วามเขา้ ใจเกย่ี วกบั ความหมายของความ

ปลอดภยั
2. เพอ่ื ให้มคี วามรู้ความเขา้ ใจเกย่ี วกบั เคร่อื งหมายและ

สญั ลักษณ์ความปลอดภัย
3. เพื่อใหม้ คี วามร้คู วามเข้าใจเก่ียวกบั ความหมายของ

เครือ่ งมอื กลเบื้องต้น
4. เพอ่ื ใหม้ ีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับองคป์ ระกอบหลกั

ของเครอ่ื งมอื กลเบื้องตน้
5. เพ่ือให้มีความรู้ความเข้าใจเก่ยี วกับความปลอดภยั ในการ

ปฏบิ ัตงิ านเกยี่ วกับเคร่อื งมือกลเบ้อื งต้น

ด้านทกั ษะ
1. ใช้เครือ่ งมอื กลเบื้องต้นได้ถกู ตอ้ งและปลอดภัย
2. การป้องกันตัวเองจากอุบัติภัยต่างๆ ท่ีอาจเกิดข้ึนใน

โรงงาน

ดา้ นคณุ ธรรม จรยิ ธรรม/บูรณาการเศรษฐกจิ พอเพยี ง
1. ปฏิบัติงานได้อย่างถูกต้อง ในเร่ืองความปลอดภัยในงาน
เคร่ืองมือกลเบ้ืองต้นและอุบัติภัยต่างๆ ท่ีอาจเกิดขึ้นใน
โรงงาน และสาเร็จภายในเวลาท่ีกาหนดอย่างมีเหตุและผล
ตามหลกั ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง

ช่อื เร่ือง สมรรถนะและจดุ ประสงค์เชิงพฤติกรรม
หนว่ ยท่ี 2 เล่อื ยกลและงานเลอื่ ยกล สมรรถนะ:

มีความสามารถในการเล่อื ยกลได้อย่างถกู ตอ้ ง

จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม:
ด้านความรู้
1. เพอ่ื ใหม้ ีความรู้ ความเขา้ ใจเกี่ยวกับชนิดของเลื่อยกล
2. เพื่อให้มีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับ หน้าที่และ

สว่ นประกอบหลักของเลื่อยกล
3. เพอ่ื ใหม้ คี วามรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับหลักการทางานของ

เลอ่ื ยกล
4. เพื่อใหม้ ีความรู้ ความเขา้ ใจเกย่ี วกบั การใชเ้ ลื่อยกล
5. เพื่อให้มีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับการบารุงรักษา

เลือ่ ยกล
6. เพ่ือให้มีความรู้ ความเข้าใจเก่ียวกับความปลอดภัยใน

การใช้เล่ือยกล
ดา้ นทักษะ
1. มีทักษะการใช้เลื่อยกลและงานเลื่อยกล คือ เล่ือยกล

แบบชัก(Power hacksaw) , เล่ือยกลแบบวงเดือน
(Radius saw) , เล่อื ยกลแบบสายพานนอน(Horizontal
band saw) , เล่ือยกลแบบสายพานตั้ง(Vertical band
saw)
2. การบารุงรกั ษาเลื่อยกลแลงานเล่อื ยกล
ดา้ นคณุ ธรรม จรยิ ธรรม/บูรณาการเศรษฐกจิ พอเพียง
1. การปลูกฝังคณุ ธรรม จริยธรรมในการใช้เลื่อยกลและงาน
เลอ่ื ยกลอย่างปลอดภยั
2. ปฏิบัติงานได้อย่างถูกต้อง และสาเร็จภายในเวลาที่
กาหนดอย่างมีเหตุและผลตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจ
พอเพยี ง

ช่อื เร่ือง สมรรถนะและจุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม
หน่วยท่ี 3 เครอ่ื งเจียระไนแบบลับคมตัด และ
สมรรถนะ:
งานลับคมตดั มี ค ว า ม ส า ม า ร ถ ป ฏิ บั ติ ง า น เ ก่ี ย ว กั บ ง า น ข้ึ น รู ป ด้ ว ย

วธิ ีการตา่ งๆ คอื ใช้เครอื่ งมอื ตดั เพอื่ ตดั เฉือน เจียรช้ินงานให้
เกดิ รปู รา่ งต่างๆ ได้

จุดประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม:
ดา้ นความรู้
1. เพอ่ื ใหม้ คี วามรูค้ วามเขา้ ใจเกี่ยวกบั ชนิดเครอื่ งเจียระไน

แบบลับคมตัด
2. เพื่อใหม้ ีความรู้ความเข้าใจเกีย่ วกบั สว่ นประกอบท่ีสาคญั

ของเครือ่ งเจียระไนแบบลับคมตัด
3. เพื่อใหม้ ีความรู้ความเขา้ ใจเกยี่ วกบั การบารงุ รักษาเครอ่ื ง

เจียระไนแบบลบั คมตัด
4. เพอ่ื ให้มีความร้คู วามเขา้ ใจเก่ียวกบั ความปลอดภยั ในการ

ปฏิบตั ิงานเจียระไนลบั คมตัด
5. เพือ่ ให้มคี วามรู้ความเข้าใจเกย่ี วกบั เครื่องมอื วดั ที่ใชใ้ น

การตรวจสอบงานเจยี ระไนเบ้ืองต้น
6. เพื่อให้มีความรู้ความเขา้ ใจเกี่ยวกับมดี กลึง
7. เพื่อใหม้ ีความรคู้ วามเข้าใจเกยี่ วกบั มดี ไส
ดา้ นทกั ษะ
1. ใชเ้ ครอื่ งเจียระไนแบบลบั คมตดั ได้
2. ใช้เครื่องมือตัดเพ่ือตัดเฉือน เจียรช้ินงานให้เกิดรูปร่าง

ตา่ งๆ ได้

ด้านคณุ ธรรม จรยิ ธรรม/บรู ณาการเศรษฐกิจพอเพยี ง
1. การปลูกฝังให้ใช้เครื่องเจียระไนแบบลับคมตัดและงาน

ลบั คมตัดอย่างถูกวิธีและดแู ลรกั ษาเมอื่ ใชเ้ สรจ็
2. ปฏิบัติงานได้อย่างถูกต้อง และสาเร็จภายในเวลาท่ี

กาหนดอย่างมีเหตุและผลตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจ
พอเพียง

ชื่อเรอ่ื ง สมรรถนะและจดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม
หนว่ ยท่ี 4 เครื่องเจาะและงานเจาะรู สมรรถนะ:

มีความสามารถใช้ดอกสว่าน และเครื่องเจาะมาทาการ
เจาะรูชนิ้ งานตามแบบงาน ได้อย่างถูกต้อง

จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม:
ด้านความรู้

เพอื่ ใหม้ คี วามรู้ความเขา้ ใจเกยี่ วกับ…
1. ความหมายของการเจาะรู
2. ชนิดของเครอ่ื งเจาะ
3. ส่วนประกอบทีส่ าคญั ของเครอื่ งเจาะ
4. หลักการทางานของเคร่ืองเจาะ
5. การบารุงรักษาเครื่องเจาะ
6. ความปลอดภยั ในการใช้เครื่องเจาะ
7. สว่ นประกอบของดอกสว่าน
8. ประเภทของดอกสวา่ น
9. การบอกขนาดดอกสวา่ น
10. ความเรว็ ตัดและความเร็วรอบของดอกสว่าน
11. การลบั ดอกสวา่ น

ด้านทกั ษะ
1. การเจาะรชู ิน้ งานตามแบบ
2. การบารุงรกั ษาเคร่อื งเจาะ
3. การปฏบิ ัติงานเจาะด้วยความปลอดภัย

ด้านคุณธรรม จริยธรรม/บรู ณาการเศรษฐกิจพอเพียง
1. การปลูกฝังให้ใช้เครื่องเจาะและงานเจาะรู อย่างถูกวิธี

และดแู ลรกั ษาเม่อื ใช้เสรจ็
2. ฝึกความมีน้าใจกับเพ่ือนในห้องเรียนต้ังแต่เร่ิมเข้าเรียน

ตลอดจนการปฏบิ ัติกจิ กรรมต่าง ๆ
3. ฝึกการตรงต่อเวลาต้ังแต่เร่ิมเรียนจนกระทั่งปฏิบัติ

กจิ กรรมจนเสร็จทุกกจิ กรรม

ชื่อเรอื่ ง สมรรถนะและจดุ ประสงค์เชิงพฤติกรรม
หนว่ ยที่ 5 งานคว้านละเอยี ด สมรรถนะ :

สามารถใช้ดอกสว้านละเอียดหรือดอกกรีมเมอร์ มา
ควา้ นละเอียด หลงั จากการเจาะ ได้

จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม
ดา้ นความรู้
1. เพ่ือให้มีความรู้ความเข้าใจเก่ียวกับความหมายของการ

ควา้ นละเอยี ด
2. เพ่ือให้มีความรู้ความเข้าใจเก่ียวกับส่วนประกอบต่างๆ

ของดอกควา้ นละเอยี ด
3. เพื่อให้มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับประเภทของดอก

คว้านละเอยี ด
4. เพื่อให้มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับลักษณะคมตัดของ

ดอกคว้านละเอียด
5. เพื่อให้มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับข้ันตอนการคว้าน

ละเอียด
6. เพื่อให้มีความรูค้ วามเขา้ ใจเก่ียวกับการบารงุ รกั ษาดอก

ควา้ นละเอยี ด
ดา้ นทักษะ
1. การควา้ นละเอยี ดช้นิ งานตามแบบได้
2. การบารงุ รกั ษาอปุ กรณ์งานควา้ นละเอียด
3. การปฏบิ ัตงิ านควา้ นละเอียดด้วยความปลอดภยั

ดา้ นคุณธรรม จรยิ ธรรม/บูรณาการเศรษฐกิจพอเพียง
1. เตรียมความพร้อมด้าน วัสดุ อุปกรณ์สอดคล้องกับงาน

ควา้ นละเอยี ด ได้อยา่ งถกู ต้อง
2. ปฏิบัติงานคว้านละเอียดได้อย่างถูกต้อง และสาเร็จ

ภายในเวลาที่กาหนดอย่างมีเหตุและผลตามหลักปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพียง

ชือ่ เร่อื ง สมรรถนะและจดุ ประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม
หนว่ ยท่ี 6 เครื่องกลงึ และงานกลึง สมรรถนะ:

สามารถกลึงชิ้นงานได้หลายลักษณะ เช่น งานกลึง
ปอกกลึงปาดหน้า กลึงเกลียว กลึงเรียว กลึงคว้านรู พิมพ์
ลาย เปน็ ต้น

จดุ ประสงค์เชิงพฤติกรรม:
ด้านความรู้

เพ่ือให้มีความรู้ความเขา้ ใจเกยี่ วกับ….
1. ชนดิ ของเครื่องกลึง
2. ส่วนประกอบของเครือ่ งกลงึ
3. หลกั การทางานของเครือ่ งกลึง
4. อุปกรณจ์ บั ยดึ ในงานกลงึ
5. การหาความเรว็ รอบ ความเร็วตัดอัตราการป้อนในงาน

กลึง
6. ลกั ษณะงานกลงึ
7. การบารงุ รักษาเคร่อื งกลึง
8. ความปลอดภยั ในงานกลงึ
ดา้ นทักษะ
1. การกลึงช้นิ งานตามแบบได้
2. การบารงุ รักษาเครอื่ งกลึงอปุ กรณ์ท่ีใช้ในงานกลึง
3. การปฏบิ ัตงิ านกลึงดว้ ยความปลอดภยั

ดา้ นคณุ ธรรม จริยธรรม/บูรณาการเศรษฐกิจพอเพียง
1. เตรียมความพร้อมด้าน วัสดุ อุปกรณ์สอดคล้องกับ

งานกลงึ ได้อยา่ งถูกต้อง
2. ปฏบิ ตั งิ านกลึงได้อย่างถูกต้อง และสาเร็จภายในเวลา

ที่กาหนดอย่างมีเหตุและผลตามหลักปรัชญเศรษฐกิจ
พอเพียง

ชอ่ื เรื่อง สมรรถนะและจดุ ประสงค์เชงิ พฤติกรรม
หน่วยท่ี 7 เคร่อื งไสและงานไส สมรรถนะ :

สามารถใช้เครื่องใสใช้ในการไสแนวราบเพ่ือลดขนาด
ของช้ินงาน ไสรอ่ งลิม่ รอ่ งเล่ือน รอ่ งหางเหย่ียว ไสข้ึนรูป
ต่าง ๆ ได้

จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม
ดา้ นความรู้
1. เพอื่ ใหม้ ีความรคู้ วามเข้าใจชนดิ ของเคร่อื งไส
2. เพื่อให้มีความรคู้ วามเข้าใจส่วนประกอบของเคร่ืองไส
3. เพ่ือใหม้ ีความรคู้ วามเข้าใจหลักการทางานของเครอื่ งไส
4. เพื่อให้มีความรู้ความเข้าใจการคานวณหาความเร็ว

ในงานไส
5. เพื่อให้มคี วามรู้ความเข้าใจลกั ษณะงานไส
6. เพอ่ื ใหม้ ีความรู้ความเข้าใจการบารงุ รกั ษาเครื่องไส
7. เพอื่ ให้มีความรู้ความเข้าใจการบารุงรักษาเครอ่ื งไส
ดา้ นทกั ษะ
1. งานใสชน้ิ งานตามแบบได้

2. การบารงุ รกั ษาเครื่องใสอปุ กรณ์ทใ่ี ชใ้ นงานใส

3. การปฏิบัติงานใสดว้ ยความปลอดภัย
ดา้ นคุณธรรม จริยธรรม/บรู ณาการเศรษฐกิจพอเพยี ง
1. เตรียมความพร้อมด้าน วัสดุ อุปกรณ์สอดคล้องกับ

งานใส ไดอ้ ย่างถูกต้อง
2. ปฏิบัติงานใสได้อย่างถูกต้อง และสาเร็จภายในเวลาท่ี

กาหนดอย่างมีเหตุและผลตามหลักปรัชญเศรษฐกิจ
พอเพียง

หน่วยที่ รายชื่อหน่วยการสอน/การเรียนรู้ คาบ

1 หน่วยการสอน/การเรยี นรู้ จานวนคาบ
2 ทฤษฎี ปฏิบตั ิ
3 วชิ า งานเครือ่ งมือกลเบอื้ งต้น
4 รหสั 2100 - 1008 คาบ/สัปดาห์ 4 22
5 13
6 รวม 72 คาบ 2 10
7 26
ชอื่ หนว่ ย ทฤษฎี 26
4 16
ความปลอดภยั ในงานเคร่อื งมือกลเบ้ืองตน้ 2 14
เลื่อยกลและงานเลื่อยกล
เครอ่ื งเจียระไนแบบลบั คมตัดและงานลบั คมตัด
เคร่ืองเจาะและงานเจาะรู
งานควา้ นละเอียด
เครอื่ งกลงึ และงานกลงึ
เครอื่ งไสและงานไส

14 58

รวม 72

แผนการสอน/แผนการเรียนรู้ภาคทฤษฎี หน่วยที่ 1
สอนสัปดาหท์ ่ี 1
แผนการสอน/การเรียนรู้ภาคทฤษฎี คาบรวม 4
ช่ือวชิ า งานเครื่องมือกลเบ้ืองตน้ จานวนคาบ 4
ช่ือหน่วย ความปลอดภยั ในงานเคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้
ช่ือเรื่อง ความปลอดภยั ในงานเคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้

หัวข้อเร่ือง

ด้านความรู้
1. ความหมายของความปลอดภยั
2. เคร่ืองหมายและสัญลกั ษณ์ความปลอดภยั
3. ความหมายของเครื่องมือกลเบ้ืองตน้
4. องคป์ ระกอบหลกั ของเครื่องมือกลเบ้ืองตน้
5. ความปลอดภยั ในการปฏิบตั ิงานเกี่ยวกบั เครื่องมือกลเบ้ืองตน้

ด้านทกั ษะ
1. ใชเ้ ครื่องมือกลเบ้ืองตน้ ไดถ้ ูกตอ้ งและปลอดภยั
2. การป้ องกนั ตวั เองจากอุบตั ิภยั ตา่ งๆ ที่อาจเกิดข้ึนในโรงงาน

ด้านคุณธรรม จริยธรรม
1. ความรับผดิ ชอบ
2. ความสนใจใฝ่ รู้
3. ปฏิบตั ิงานไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ งในเรื่องความปลอดภยั ในงานเครื่องมือกลเบ้ืองตน้ และอุบตั ิภยั ต่างๆ สาเร็จ
ภายในเวลาที่กาหนดอยา่ งมีเหตุและผลตามหลกั ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี ง

สาระสาคญั

ปัจจุบนั ในงานดา้ นอุตสาหกรรมดา้ นการผลิต ไดม้ ีการนาเอาเครื่องจกั รกล หรือเคร่ืองมือกลต่างๆ มาใชง้ านในการ
ผลิต ผลิตภัณฑ์ให้มีคุณภาพและได้ปริมาณมาก เพื่อให้ทันกับความต้องการของผู้บริโภค ซ่ึงบุคคลที่จะใช้
เคร่ืองจกั รกลหรือเคร่ืองมือกลจะตอ้ งมีความรู้ความเขา้ ใจในการใช้ และการป้ องกนั อนั ตรายที่จะเกิดข้ึน เพ่ือให้การ
ปฏิบตั ิงานมีประสิทธิภาพและมีความปลอดภยั

สมรรถนะอาชีพประจาหน่วย

มีความสามารถ ในวิธีการป้ องกันตวั เองในการปฏิบตั ิงานงานเคร่ืองมือกลเบ้ืองต้น ด้วยความปลอดภัย
จากอุบตั ิภยั ตา่ งๆ ที่อาจเกิดข้ึนในโรงงาน

คาศัพท์สาคญั

1. ปลอดภยั ไวก้ ่อน (Safety First) การปฏิบตั ิงานท่ีจะตอ้ งใช้เคร่ืองมือและอุปกรณ์ หรือเคร่ืองจกั รกล
เราจะตอ้ งคานึงถึงความปลอดภยั อยเู่ สมอ

2. ความปลอดภยั (Safety) หมายถึง การปฏิบตั ิงานหรือการกระทากิจกรรมใดๆ ท่ีไม่ทาให้เกิดเหตุการณ์
ท่ีไมพ่ ึงประสงค์

3. อุบตั ิเหตุ (Accident) หมายถึง เหตุการณ์ท่ีเกิดข้ึนกบั บุคคลอนั เน่ืองมาจากความประมาทขาดสติ ขาดการ
ควบคุม หรือไม่ไดค้ าดคิดมาก่อน

4. เครื่องมือตดั (Cutting Tools) เป็นเครื่องมือหรืออุปกรณ์ท่ีมีคมตดั สามารถตดั เฉือนหรือแปรรูปชิ้นงาน
5. เครื่องจกั รกล (Machine) เป็นเคร่ืองจกั รท่ีขบั เคลื่อนดว้ ยกาลงั กล

จุดประสงค์การสอน/การเรียนรู้

 จุดประสงค์ทว่ั ไป / บูรณาการเศรษฐกจิ พอเพยี ง

1. เพื่อใหม้ ีความรู้ ความเขา้ ใจความหมายของความปลอดภยั (ด้านความรู้)
2. เพื่อใหม้ ีความรู้ ความเขา้ ใจประเภทของสัญลกั ษณ์ของความปลอดภยั ได้ (ด้านความรู้)
3. เพอ่ื ใหม้ ีความรู้ ความเขา้ ใจความหมายของเครื่องมือกลเบ้ืองตน้ ได้ (ด้านความรู้)
4. เพอ่ื ใหม้ ีความรู้ ความเขา้ ใจองคป์ ระกอบหลกั ของเครื่องมือกลเบ้ืองตน้ ได้ (ด้านความรู้)
5. ใหม้ ีทกั ษะ หลกั ของความปลอดภยั ในการปฏิบตั ิงานเคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้ ได้
6. เพอื่ ให้มีเจตคติที่ดีในหลกั ของความปลอดภยั ในการปฏิบตั ิงานเครื่องมือกลเบ้ืองตน้ และการปฏิบตั ิงาน

อย่างถูกตอ้ ง สาเร็จภายในเวลาที่กาหนด มีเหตุและผลตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง (ดา้ น
คุณธรรม จริยธรรม)

 จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม / บูรณาการเศรษฐกจิ พอเพยี ง

1. บอกความหมายของความปลอดภยั (ด้านทักษะ)
2. บอกประเภทของสญั ลกั ษณ์ของความปลอดภยั ได้ (ด้านทักษะ)
3. บอกความหมายของเคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้ ได้ (ด้านทักษะ)
4. บอกองคป์ ระกอบหลกั ของเคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้ ได้ (ด้านทักษะ)
5. อธิบายหลกั ของความปลอดภยั ในการปฏิบตั ิงานเคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้ ได้ (ด้านทักษะ)
6. การเตรียมความพร้อมดา้ นการเตรียม วสั ดุ อุปกรณ์นกั เรียนจะตอ้ งกระจายงานไดท้ ว่ั ถึง และตรงตาม

ความสามารถของสมาชิกทุกคน มีการจดั เตรียมสถานท่ี ส่ือ วสั ดุ อุปกรณ์ไวอ้ ยา่ งพร้อมเพรียง (ด้าน
คุณธรรม จริยธรรม/บรู ณาการเศรษฐกิจพอเพียง)
7. ความมีเหตุมีผลในการปฏิบตั ิงาน ตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง นกั ศึกษาจะตอ้ งมีการใช้
เทคนิคที่แปลกใหม่ใชส้ ่ือและเทคโนโลยปี ระกอบการนาเสนอที่น่าสนใจนาวสั ดุในทอ้ งถิ่นมา
ประยกุ ตใ์ ช้ อยา่ งคุม้ คา่ และประหยดั (ด้านคุณธรรม จริยธรรม/บูรณาการเศรษฐกิจพอเพียง)

เนือ้ หาสาระการสอน/การเรียนรู้

• ด้านความรู้(ทฤษฎ)ี

ความหมายของความปลอดภัย
ในการปฏิบตั ิงานท่ีจะตอ้ งใชเ้ ครื่องมือและอุปกรณ์ หรือเคร่ืองจกั รกล เราจะตอ้ งคานึงถึงความปลอดภยั อยเู่ สมอ
โดยมีหลกั การของความปลอดภยั ที่เรียกวา่ “ปลอดภยั ไวก้ ่อน” หรือ“Safety First” ดงั น้นั ผปู้ ฏิบตั ิงานจึงควรมีความรู้
ความเขา้ ใจ ในหลักการของความปลอดภัยเพ่ือให้การปฏิบตั ิงานไม่ให้เกิดอุบตั ิเหตุและสามารถทางานไดอ้ ย่าง
ประสิทธิภาพมากข้ึน
ความปลอดภยั (Safety) หมายถึง การปฏิบตั ิงานหรือการกระทากิจกรรมใดๆ ที่ไม่ทาใหเ้ กิดเหตุการณ์ที่ไม่พึง
ประสงค์ ซ่ึงอาจส่งผลใหเ้ กิดความเสียหายท้งั ทางดา้ นร่างกาย ชีวติ และทรัพยส์ ินตอ่ ตนเองหรือบุคคลอ่ืน
อุบตั ิเหตุ (Accident) หมายถึง เหตุการณ์ที่เกิดข้ึนกบั บุคคลอนั เนื่องมาจากความประมาทขาดสติ ขาดการควบคุม
หรือไม่ไดค้ าดคิดมาก่อน อาจทาใหเ้ กิดความสูญเสียท้งั ทางร่างกายจิตใจ และสูญเสียทรัพยส์ ิน
เครื่องหมายและสัญลกั ษณ์ความปลอดภัย
ในโรงงานอุตสาหกรรมทวั่ ไป จะมีการใชส้ ัญลกั ษณ์สี และ เคร่ืองหมายความปลอดภยั ต่างๆ เพื่อใหผ้ ปู้ ฏิบตั ิงาน
ปฏิบตั ิตาม เพ่ือความปลอดภยั จากอุบตั ิเหตุที่จะเกิดข้ึน ดงั น้นั ผูป้ ฏิบตั ิงานจะตอ้ งศึกษาให้มีความรู้ความเขา้ ใจกบั
สัญลกั ษณ์สีและเครื่องหมายความปลอดภยั
สัญลกั ษณ์สีทใี่ ช้ในงานอุตสาหกรรมเพอื่ ความปลอดภัย
สัญลกั ษณ์สีที่ใช้เพ่ือสื่อความหมายให้ผปู้ ฏิบตั ิงานปฏิบตั ิตาม หรือพึงระวงั กบั อุบตั ิเหตุท่ีจะเกิดข้ึน สีท่ีใช้เพ่ือ
ความปลอดภยั จะมีอยดู่ ว้ ยกนั หลายสี จะข้ึนอยกู่ บั บริเวณพ้ืนท่ีและลกั ษณะการนาไปใชง้ านของแต่ละประเภทงาน สี
ท่ีใชเ้ พ่อื ความปลอดภยั ในโรงงานโดยทว่ั ไปมีดงั น้ี
1. สีแดง หมายถึง บริเวณท่ีอนั ตราย ห้ามเขา้ ในบริเวณดงั กล่าวเขตหวงห้ามหรือหยุดเช่น เครื่องหมายห้าม
เครื่องหมายหยดุ เป็นตน้
2. สีน้าเงิน หมายถึง ขอ้ บงั คบั ใหผ้ ปู้ ฏิบตั ิงานใหป้ ฏิบตั ิตาม เช่น ป้ ายเครื่องหมายบงั คบั เป็นตน้
3. สีเหลือง หมายถึง บริเวณที่อาจเกิดอนั ตราย หรือการเตือนให้ระวงั อนั ตรายหรืออุบตั ิเหตุที่จะเกิดข้ึน เช่น
เคร่ืองหมายเตือน เขตอนั ตราย ทางผา่ นท่ีอาจเกิดอนั ตราย เป็นตน้
4. สีเขียว หมายถึง บริเวณที่ปลอดภยั เช่น ทางออกฉุกเฉิน ทางหนีไฟ ป้ ายปฐมพยาบาล เป็นตน้

เคร่ืองหมายความปลอดภยั ในงานเครื่องมอื กล
ในโรงงานอุตสาหกรรมนอกจากจะใช้สัญลกั ษณ์สีเพื่อให้เกิดความปลอดภยั แล้ว ยงั มี เครื่องหมายความ
ปลอดภยั ที่ใชเ้ พื่อสื่อสารใหผ้ ปู้ ฏิบตั ิงานปฏิบตั ิตาม เพ่ือป้ องกนั อนั ตรายท่ีจะเกิดข้ึน ซ่ึงจะมีอยหู่ ลายลกั ษณะดว้ ยกนั
สามารถแบ่งออกไดเ้ ป็น 4 ประเภทดงั น้ี

1. เครื่องหมายห้าม

รูปแบบ : สีพ้ืนจะเป็ นสีขาว แถบวงกลมและแถบขวางจะเป็ นสีแดง ส่วนสัญลกั ษณ์ของภาพจะเป็ นสีดา ซ่ึง
พ้ืนท่ีของสีแดงตอ้ งมีอยา่ งนอ้ ย 35 % ของเคร่ืองหมายท้งั หมดเช่น

รูปที่ 1.1 ตวั อยา่ งของเครื่องหมายหา้ ม

2. เคร่ืองหมายบังคับ

รูปแบบ : สีพ้ืนของวงกลมจะเป็นสีน้าเงินหรือสีฟ้ า ส่วนสญั ลกั ษณ์ของภาพจะเป็ นสีขาว ซ่ึงพ้นื ที่ของสีน้าเงิน
หรือสีฟ้ าตอ้ งมีอยา่ งนอ้ ย 50 % ของเครื่องหมายท้งั หมด เช่น

รูปท่ี 1.2 ตวั อยา่ งของเครื่องหมายบงั คบั

3. เคร่ืองหมายเตอื น

รูปแบบ : สีพ้ืนของสามเหล่ียมจะเป็ นสีเหลือง และมีแถบตามขอบเป็ นสีดา ส่วนสัญลกั ษณ์ของภาพจะเป็ นสีดา
พ้ืนที่ของสีเหลืองตอ้ งมีอยา่ งนอ้ ย 50 % ของเครื่องหมายท้งั หมด เช่น

รูปท่ี 1.3 ตวั อยา่ งของเครื่องหมายเตือน
3. เครื่องหมายสารนิเทศเกยี่ วกบั สภาวะปลอดภยั

รูปแบบ : สีพ้ืนของสี่เหล่ียมจะเป็ นสีเขียว สัญลกั ษณ์ของภาพหรือตวั อกั ษรจะเป็ นสีขาว พ้ืนที่ของสีเขียวตอ้ งมี
อยา่ งนอ้ ย 50 % ของเครื่องหมายท้งั หมด เช่น

รูปท่ี 1.4 ตวั อยา่ งของเครื่องหมายสารนิเทศเก่ียวกบั สภาวะปลอดภยั
ความหมายเคร่ืองมือกลเบือ้ งต้น
ในอุตสาหกรรมการผลิตไดม้ ีการนาเอาเคร่ืองมือกลต่าง ๆ มาใชใ้ นระบบการผลิตเพ่ือให้ผลิตชิ้นงานมีปริมาณ
เพียงพอกบั ความตอ้ งการผลิตภณั ฑ์ มีมาตรฐานเป็ นที่ยอมรับ และมีประสิทธิภาพมากข้ึน ดงั น้นั เครื่องมือกลจึงเป็ น

ปัจจยั หน่ึงท่ีมีความสาคญั ในระบบการผลิต
เคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้ หมายถึง เคร่ืองมือและอุปกรณ์หรือเคร่ืองจกั รกลท่ีนามาใชใ้ นงานผลิตหรือการแปรรูป

วสั ดุใหเ้ ป็นชิ้นส่วนหรือผลิตภณั ฑต์ ่าง ๆ เพอ่ื นาไปใชใ้ หเ้ กิดประโยชนใ์ นดา้ นอ่ืน ๆ ต่อไป
องค์ประกอบหลกั ของเครื่องมือกลเบือ้ งต้น
องคป์ ระกอบหลกั ของเคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้ สามารถแบง่ เป็น 2 ประเภท ดงั น้ี
1. เคร่ืองมือตัด (Cutting Tools) เป็ นเครื่องมือหรืออุปกรณ์ท่ีมีคมตดั สามารถตดั เฉือนหรือแปรรูปชิ้นงานได้

วสั ดุท่ีใชท้ าส่วนมากจะเป็นจาพวกเหล็กกลา้ รอบสูงเช่น มีดกลึง ดอกสวา่ น ดอกกดั มีดไส ฯลฯ

รูปที่ 1.5 เคร่ืองมือตดั ลกั ษณะต่าง ๆ
2. เครื่องจักรกล (Machine)เป็นเครื่องจกั รที่ขบั เคลื่อนดว้ ยกาลงั กล มีรูปร่างและขนาดที่แตกต่างกนั ซ่ึง จะข้ึนอยู่
กบั ลกั ษณะงานและบริษทั ผผู้ ลิต เช่น เคร่ืองกลึง เคร่ืองกดั เคร่ืองไส เครื่องเจียระไน เครื่องเลื่อยกล เครื่องเจาะ เป็ น
ตน้

รูปท่ี 1.6 เคร่ืองจกั รกลชนิดต่าง ๆ
ความปลอดภยั ในการปฏบิ ตั งิ านเกยี่ วกบั เครื่องมอื กลเบือ้ งต้น
ในการใช้เคร่ืองมือกลต่าง ๆ ในการปฏิบตั ิงานจึงตอ้ งคานึงถึงหลกั ความปลอดภยั ในการใช้เคร่ืองจกั รหรือ
เคร่ืองมือตดั ตา่ ง ๆ อาจสรุปสาเหตุของการเกิดอุบตั ิเหตุไดด้ งั น้ี
1. สภาพของเคร่ืองจกั รกลชารุดไม่พร้อมในการใชง้ าน
2. ไมม่ ีระบบป้ องกนั อนั ตรายในเคร่ืองจกั รกล เช่น ฝาครอบนิรภยั บนเคร่ืองกลึง ฯลฯ

3. แตง่ กายไม่รัดกมุ และไม่เหมาะสมกบั การปฏิบตั ิงาน
4. ใชเ้ คร่ืองมือ อุปกรณ์และเครื่องจกั รโดยไมไ่ ดร้ ับคาแนะนา
5. ไม่สวมอุปกรณ์ป้ องกนั อนั ตรายส่วนบุคคลในขณะใช้เครื่องจกั รกล เช่น แว่นตานิรภยั ถุงมือหนงั รองเทา้
นิรภยั ฯลฯ
6. ขาดความระมดั ระวงั ขาดสติ ในการปฏิบตั ิงาน
7. หยอกลอ้ กนั ขณะปฏิบตั ิงาน
8. ขาดความรู้ความเขา้ ใจในการใชเ้ คร่ืองมือ อุปกรณ์ หรือเครื่องจกั ร
9. สถานท่ีปฏิบตั ิงานไม่เป็นระเบียบเรียบร้อย
10. ฝ่ าฝืนกฎขอ้ หา้ มต่าง ๆ ในการปฏิบตั ิงาน

เพอ่ื ป้ องกนั การเกดิ อบุ ัตเิ หตุ เราจะต้องศึกษากฎความปลอดภยั ในการปฏบิ ัตงิ านเกย่ี วกบั เครื่องมือกล ดงั นี้
1. ตรวจสอบสภาพของเครื่องมือกลก่อนการใชง้ าน
2. ติดต้งั ระบบป้ องกนั อนั ตรายจากเครื่องมือกล เช่น ฝาครอบชิ้นส่วนเครื่องจกั รกลท่ีมีการหมุน
3. แต่งกายให้รัดกุม เช่น ไม่สวมเน็คไทปฏิบตั ิงานกบั เครื่องจกั รที่มีการหมุน , ไม่สวมเครื่องประดบั ต่าง ๆ ,
ผมไม่ควรยาวเกินไป, เส้ือผา้ ที่สวมใส่ตอ้ งกะทดั รัด ไม่หลวมรุ่มร่าม ฯลฯ
4. การใชเ้ คร่ืองจกั รกลควรไดร้ ับคาแนะนาจากผคู้ วบคุมก่อน
5. สวมอุปกรณ์ป้ องกนั อนั ตรายส่วนบุคคลในส่วนที่จาเป็นเมื่อปฏิบตั ิงาน
6. ไม่หยอกลอ้ กนั ในขณะปฏิบตั ิงาน
7. ศึกษาระบบการใชง้ านของเคร่ืองมือกลใหเ้ ขา้ ใจก่อนปฏิบตั ิงาน
8. จดั สถานท่ีปฏิบตั ิงานให้เป็ นระเบียบเรียบร้อย เช่น ไม่วางส่ิงของที่ไม่จาเป็ นบริเวณปฏิบตั ิงานแสงสว่าง
จะตอ้ งเพียงพอ
9. ไมป่ ฏิบตั ิงานดว้ ยความประมาทและขาดสติ
10. ปฏิบตั ิตามกฎของความปลอดภยั โดยเคร่งครัด

• ด้านทกั ษะ(ปฏบิ ตั ิ) (จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรมขอ้ ที่ 1-2)

กิจกรรมหน่วยท่ี 1
คาช้ีแจง
1. ใหน้ กั เรียนแบ่งกลุ่มเป็น 4 กลุ่ม ๆ ละเทา่ กนั ทาการคดั เลือกตวั แทนเป็ นประธานกลุ่มและเลขานุการ
ของกลุ่ม เพื่อนาเสนองานที่ไดร้ ับมอบหมาย
2. ส่งตวั แทนแตล่ ะกลุ่มมาจบั สลากเพ่ือเลือกหวั ขอ้ ท่ีจะศึกษาคน้ ควา้ ดงั น้ี

2.1 เครื่องหมายหา้ ม

2.2 เครื่องหมายบงั คบั

2.3 เครื่องหมายเตือน

2.4 เครื่องหมายสารนิเทศเก่ียวกบั สภาวะปลอดภยั

3. ให้นกั เรียนศึกษาคน้ ควา้ จากหนงั สือเรียน วิชา งานเคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้ หน่วยท่ี 1 หัวขอ้ เครื่อง
หมายความปลอดภยั ในงานเครื่องมือกล (5 นาที)

4. ร่วมกนั ระดมความคิด สรุปสาระท่ีสาคญั ของเคร่ืองหมายความปลอดภยั ตวั อยา่ งของเครื่องหมายที่
นาไปใชง้ าน แลว้ ส่งตวั แทนออกมานาเสนอหนา้ หอ้ งเรียน กลุ่มละไมเ่ กิน 5 นาที

5. ร่วมกนั อภิปราย ซกั ถาม และสรุปเน้ือหาพร้อมกบั เพื่อนและครูผสู้ อน

• ด้านคุณธรรม/จริยธรรม/จรรยาบรรณ/บูรณาการเศรษฐกจิ พอเพยี ง

(จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรมขอ้ ท่ี 1)
1. การปลูกฝังให้ปฏิบตั ิงานดว้ ยความปลอดภยั ในงานเครื่องมือกลเบ้ืองตน้ อยา่ งถูกวธิ ีและดูแลรักษา
เครื่องมือเมื่อใชเ้ สร็จ
2. ฝึกความมีน้าใจกบั เพอื่ นในหอ้ งเรียนต้งั แต่เร่ิมเขา้ เรียนตลอดจนการปฏิบตั ิกิจกรรมต่าง ๆ
3. ฝึกการตรงต่อเวลาต้งั แตเ่ ริ่มเรียนจนกระทงั่ ปฏิบตั ิ กิจกรรมจนเสร็จทุกกิจกรรม
4. การเตรียมความพร้อมดา้ นการเตรียม วสั ดุ อุปกรณ์นกั ศึกษาจะตอ้ งกระจายงานไดท้ วั่ ถึง และตรง
ตามความสามารถของสมาชิกทุกคน มีการจัดเตรียมสถานที่ ส่ือ วสั ดุ อุปกรณ์ ไวอ้ ย่าง
พร้อมเพรียง
5. ความมีเหตุมีผลในการปฏิบตั ิงาน ตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง นกั ศึกษาจะตอ้ งมีการใช้
เทคนิคที่แปลกใหม่ใช้ส่ือและเทคโนโลยีประกอบการนาเสนอที่น่าสนใจนาวสั ดุในทอ้ งถิ่นมา
ประยกุ ตใ์ ช้ อยา่ งคุม้ คา่ และประหยดั
6. ปฏิบตั ิงานได้อย่างถูกต้อง และสาเร็จภายในเวลาที่กาหนดอย่างมีเหตุและผลตามหลกั ปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพยี ง

กจิ กรรมการเรียนการสอนหรือการเรียนรู้

ข้ันตอนการสอนหรือกจิ กรรมของครู ข้ันตอนการเรียนรู้หรือกจิ กรรมของนักเรียน

1. ข้นั นาเข้าสู่บทเรียน (15 นาที ) 1. ข้นั นาเข้าสู่บทเรียน (15 นาที )

จดั ใหน้ กั เรียนศึกษาคาศพั ทใ์ นบทเรียน นกั เรียนศึกษาคาศพั ทใ์ นบทเรียน

1) ผูส้ อนจดั เตรียมเอกสาร พร้อมกับแนะนา 1) ผเู้ รียนเตรียมอุปกรณ์และ ฟังครูผสู้ อนแนะนา

รายวิชา วิธีการให้คะแนนและวิธีการเรียนเรื่อง รายวิชา วิธีการให้คะแนนและวิธีการเรียนเรื่อง ความ

ความปลอดภยั ในงานเคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้ ปลอดภยั ในงานเคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้

2) ผูส้ อนแจ้งจุดประสงค์การเรียนของหน่วย 2) ผูเ้ รียนทาความเขา้ ใจเกี่ยวกบั จุดประสงค์การ

เรียนที่ 1 และขอให้ผูเ้ รียนร่วมกนั ทากิจกรรมการ เรียนของหน่วยเรียนที่ 1 และการใหค้ วามร่วมมือใน

เรียนการสอน การทากิจกรรม

3) ผสู้ อนใหผ้ เู้รียนทาแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วย 3) ผูเ้ รียนทาแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยที่ 1 เร่ือง

ที่ 1 เร่ืองความปลอดภยั ในงานเคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้ ความปลอดภยั ในงานเครื่องมือกลเบ้ืองตน้

2. ข้นั ให้ความรู้ (45 นาที) 2. ข้ันให้ความรู้ (60 นาที )

1) ผูส้ อนบรรยายพูดถึงความหมายของความ 1) ผเู้ รียนศึกษาความหมายของความปลอดภยั ใน

ปลอดภยั ในงานเครื่องมือกลเบ้ืองตน้ งานเครื่องมือกลเบ้ืองตน้

2) ผูส้ อนและผูเ้ รียนร่วมกันอธิบายเก่ียวกับ 2) ผู้เรี ยนร่ วมมือกับผู้สอนอธิ บายเกี่ยวกับ

ความปลอดภยั ในงานเครื่องมือกลเบ้ืองตน้ ความปลอดภยั ในงานเคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้

3) ผูส้ อนให้ผูเ้ รียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4-5 คน 3) ผู้เรี ยนแต่ละกลุ่มร่ วมกันศึกษาในหัวข้อ

โดยให้ผู้เรี ยนแต่ละกลุ่มมาอภิปรายเรื่ องความ ความปลอดภยั ในงานเครื่องมือกลเบ้ืองตน้ แล้วนา

ปลอดภยั ในงานเคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้ ความรู้มาอภิปรายหนา้ หอ้ งเรียน

3. ข้นั ประยกุ ต์ใช้ ( 45 นาที ) 3. ข้นั ประยกุ ต์ใช้ ( 30 นาที )

1) ผูส้ อนให้ผูเ้ รียนทากิจกรรมหน่วยท่ี 1 , 1) ผเู้ รียนทากิจกรรมหน่วยที่ 1 , แบบประเมินผล

แบบประเมินผลการเรียนรู้หน่วยท่ี 1 เร่ืองความ การเรียนรู้หน่วยท่ี 1 เรื่องความปลอดภยั ในงาน

ปลอดภยั ในงานเครื่องมือกลเบ้ืองต้น ตอนท่ี 1 เครื่องมือกลเบ้ืองตน้ ตอนที่ 1 จานวน 10 ขอ้ , ตอนท่ี

จานวน 10 ขอ้ , ตอนที่ 2 จานวน 20 ขอ้ และ 2 จานวน 20 ขอ้ และ แบบทดสอบหลงั เรียนหน่วยท่ี 1

แบบทดสอบหลงั เรียนหน่วยท่ี 1 จานวน 10 ขอ้ จานวน 10 ขอ้

2) ผสู้ อนใหผ้ เู้รียนสืบคน้ ขอ้ มลู จากอินเทอร์เน็ต 2) ผเู้ รียนสืบคน้ ขอ้ มลู จากอินเทอร์เน็ต

4. ข้ันสรุปและประเมินผล ( 15 นาที ) 4. ข้ันสรุปและประเมินผล ( 15 นาที )

1) ผูส้ อนและผูเ้ รียนร่วมกนั สรุปเน้ือหาท่ีได้ 1) ผสู้ อนและผเู้ รียนร่วมกนั สรุปเน้ือหาที่ไดเ้ รียน

เรียนใหม้ ีความเขา้ ใจในทิศทางเดียวกนั เพื่อใหม้ ีความเขา้ ใจในทิศทางเดียวกนั

2) ผสู้ อนใหผ้ เู้ รียนศึกษาเพ่ิมเติมนอกหอ้ งเรียน 2) ผเู้ รียนศึกษาเพิม่ เติมนอกหอ้ งเรียน ดว้ ยการชม

ด้วยการชมวีดีทศั น์ CAI เร่ืองความปลอดภยั ในงาน วีดีทศั น์ CAI เรื่องความปลอดภยั ในงานเคร่ืองมือกล

เครื่องมือกลเบ้ืองตน้ เบ้ืองตน้

(บรรลุจุดประสงค์เชิงพฤตกิ รรม)

(รวม 120 นาที หรือ 2 คาบเรียน) (บรรลุจุดประสงค์เชิงพฤติกรรม)

งานทม่ี อบหมายหรือกจิ กรรมการวดั ผลและประเมนิ ผล

ก่อนเรียน

1. จดั เตรียมเอกสาร สื่อการเรียนการสอนหน่วยที่ 1
2. ศึกษาคาศพั ทใ์ นหน่วยท่ี 1
3. ทาความเขา้ ใจเกี่ยวกบั จุดประสงคก์ ารเรียนของหน่วยที่ 1 และใหค้ วามร่วมมือในการทากิจกรรมใน

หน่วยที่ 1
4. แบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยที่ 1 เรื่องความปลอดภยั ในงานเคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้

ขณะเรียน

1. ปฏิบตั ิตามกิจกรรมการเรียนการสอนหรือการเรียนรู้ ข้ันนาเข้าสู่บทเรียน
2. ปฏิบตั ิตามกิจกรรมการเรียนการสอนหรือการเรียนรู้ ข้ันให้ความรู้
3. ปฏิบตั ิตามกิจกรรมการเรียนการสอนหรือการเรียนรู้ ข้ันประยุกต์ใช้
4. ปฏิบตั ิตามกิจกรรมการเรียนการสอนหรือการเรียนรู้ ข้ันสรุปและประเมินผล

หลงั เรียน

1. ทากิจกรรมหน่วยท่ี 2 , ทาแบบประเมินผลการเรียนรู้หน่วยที่ 1 เรื่องความปลอดภยั ในงาน
เครื่องมือกลเบ้ืองตน้ ตอนที่ 1 จานวน 10 ขอ้ , ตอนท่ี 2 จานวน 20 ขอ้ และ แบบทดสอบหลงั เรียน
หน่วยที่ 1 จานวน 10 ขอ้

2. ผเู้ รียนร่วมกนั สรุปเน้ือหาที่ไดเ้ รียนเพอ่ื ใหม้ ีความเขา้ ใจในทิศทางเดียวกนั
3. ผเู้ รียนศึกษาเพม่ิ เติมนอกหอ้ งเรียน ชมวดี ีทศั น์ CAI เรื่องความปลอดภยั ในงานเครื่องมือกลเบ้ืองตน้

คาถาม

1. จงบอกความหมายของความปลอดภยั อยา่ งละเอียด
2. จงบอกสาเหตุของการเกิดอุบตั ิเหตุ
3. จงบอกวตั ถุประสงคข์ องการใชส้ ญั ลกั ษณ์สีและเคร่ืองหมายความปลอดภยั
4. จงบอกความหมายของสญั ลกั ษณ์สีดงั น้ี

สีแดง หมายถึง ....................................................................................................
สีเหลือง หมายถึง ....................................................................................................
สีเขียว หมายถึง ....................................................................................................
สีน้าเงิน หมายถึง ....................................................................................................
5. บอกกฎความปลอดภยั ในการปฏิบตั ิงานเก่ียวกบั เครื่องมือกลเบ้ืองตน้

ผลงาน/ชิ้นงาน/ความสาเร็จของผู้เรียน

แบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยท่ี 1 , กิจกรรมหน่วยที่ 1 , แบบประเมินผลการเรียนรู้หน่วยที่ 1 เรื่อง
ความปลอดภยั ในงานเคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้ ตอนท่ี 1 จานวน 10 ขอ้ , ตอนที่ 2 จานวน 20 ขอ้ และ แบบทดสอบ
หลงั เรียนหน่วยท่ี 1 จานวน 10 ขอ้

สมรรถนะที่พงึ ประสงค์

ผเู้ รียนสร้างความเขา้ ใจเก่ียวกบั ความปลอดภยั ในงานเครื่องมือกลเบ้ืองตน้
1. วเิ คราะห์และตีความหมาย
2. ต้งั คาถาม
3. อภิปรายแสดงความคิดเห็น ระดมสมอง
4. การประยกุ ตค์ วามรู้สู่งานอาชีพ

สมรรถนะการสร้างค่านิยม

การปลูกฝังให้ใช้เครื่องมือและอุปกรณ์ดว้ ยความปลอดภยั ในงานเคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้ อยา่ งถูกวิธีและ
ดูแลรักษาเมื่อใชเ้ สร็จรวมท้งั การชุบแขง็ ใหถ้ ูกหลกั การ

สมรรถนะการปฏิบตั งิ านอาชีพ

1. นาแผนงานหรือโครงการสู่การปฏิบตั ิการทาโครงงานอาชีพวทิ ยากรฝึกอบรมเร่ืองความปลอดภยั ใน
งานเคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้

2. กาหนดเป้ าหมายหรือกลยทุ ธ์การจดั ทาโครงงานอาชีพวทิ ยากรฝึกอบรมเร่ืองความปลอดภยั ในงาน
เครื่องมือกลเบ้ืองตน้

3. ปฏิบตั ิอาชีพวทิ ยากรฝึกอบรมเร่ืองความปลอดภยั ในงานเครื่องมือกลเบ้ืองตน้ ไปตามโรงงานใน
ชุมชนที่มาวา่ จา้ ง

4. สรุปประเด็นปัญหาที่เกิดข้ึนในการทาโครงงานอาชีพวทิ ยากรฝึกอบรมเรื่องความปลอดภยั ในงาน
เครื่องมือกลเบ้ืองตน้

สมรรถนะการขยายผล

ความสอดคล้อง
โครงงานอาชีพวิทยากรฝึ กอบรมเรื่องความปลอดภยั ในงานเครื่องมือกลเบ้ืองตน้ ท่ีจดั ทาข้ึนไดท้ าให้
บุคลากรในโรงงานที่อยู่ในชุมชนของผูเ้ รียนมีความรู้เรื่องความปลอดภยั ทว่ั ไปดีข้ึนหรือไม่อุบตั ิเหตุจากการ
ทางานลดนอ้ ยลงหรือไม่ ผจู้ า้ งนกั ศึกษาไปทางานยอมรับความสามารถของผเู้ รียนหรือไม่ผเู้ รียนนารายไดท้ ่ีได้
จากอาชีพน้ีมาช่วยลดค่าใชจ้ ่ายอุปกรณ์การเรียนของผปู้ กครองมากนอ้ ยเพยี งใด

ส่ือการเรียนการสอน/การเรียนรู้

สื่อส่ิงพมิ พ์
1. หนงั สือประกอบการเรียนวชิ างานเคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้
2. เอกสารประกอบการสอนเก่ียวกบั งานเครื่องมือกลเบ้ืองตน้
3. แบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยท่ี 1 , กิจกรรมหน่วยที่ 1 , แบบประเมินผลการเรียนรู้หน่วยท่ี 1
เร่ืองความปลอดภยั ในงานเคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้ ตอนท่ี 1 จานวน 10 ขอ้ , ตอนท่ี 2 จานวน 20 ขอ้
และ แบบทดสอบหลงั เรียนหน่วยที่ 1 จานวน 10 ขอ้

ส่ือโสตทศั น์ (ถ้ามี)
1. แผน่ ใส / ชุดการสอน Power Point
2. ภาพเคร่ืองหมายความปลอดภยั ในงานเคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้
3. สไลดว์ ดิ ีโอเทป VCD CAT

สื่อของจริง
1. ป้ ายเคร่ืองหมายความปลอดภยั ในงานเคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้
2. ชุมชน (ของผเู้ รียน)

แหล่งการเรียนรู้

ในสถานศึกษา
1. หอ้ งสมุดวทิ ยาลยั ฯ
2. หอ้ งปฏิบตั ิการคอมพิวเตอร์ ศึกษาหาขอ้ มลู ทางอินเทอร์เน็ต

นอกสถานศึกษา

ผปู้ ระกอบการ สถานประกอบการ ในทอ้ งถิ่นจงั หวดั

การบูรณาการ/ความสัมพนั ธ์กบั วชิ าอนื่

1. บูรณาการกบั วชิ าชีวติ และวฒั นธรรมไทย ดา้ นการพูด การอา่ น การเขียน และการฝึกปฏิบตั ิตนทาง
สังคมดา้ นการเตรียมความพร้อม ความรับผดิ ชอบ และความสนใจใฝ่ รู้

2. บรู ณาการกบั วชิ ากีฬาเพ่ือพฒั นาสุขภาพและบุคลิกภาพ ดา้ นบุคลิกภาพในการนาเสนอหนา้ ช้นั เรียน
3. บูรณาการกบั วชิ าหลกั เศรษฐศาสตร์ ดา้ นการเลือกใชท้ รัพยากรอยา่ งประหยดั

การประเมนิ ผลการเรียนรู้
 หลกั การประเมินผลการเรียนรู้

ก่อนเรียน
1. ใหผ้ เู้ รียนแสดงความรู้เก่ียวกบั ความปลอดภยั ในงานเครื่องมือกลเบ้ืองตน้
2. แบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยที่ 1 เรื่องความปลอดภยั ในงานเคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้

ขณะเรียน
1. สังเกตการทางาน
2. ตรวจผลงานตาม กิจกรรมของนกั เรียน

หลงั เรียน
1. กิจกรรมหน่วยที่ 1 , แบบประเมินผลการเรียนรู้หน่วยที่ 1 เร่ืองความปลอดภยั ในงาน
เคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้ ตอนท่ี 1 จานวน 10 ขอ้ , ตอนท่ี 2 จานวน 20 ขอ้ และ แบบทดสอบหลงั
เรียนหน่วยท่ี 1 จานวน 10 ขอ้

ผลงาน/ชิ้นงาน/ผลสาเร็จของผู้เรียน

1. กิจกรรมของนกั เรียนใน ข้ันให้ความรู้ ข้อท่ี 3
2. แบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยที่ 1 , กิจกรรมหน่วยที่ 1 , แบบประเมินผลการเรียนรู้หน่วยที่

1 เรื่องความปลอดภยั ในงานเคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้ ตอนที่ 1 จานวน 10 ขอ้ , ตอนท่ี 2 จานวน
20 ขอ้ และ แบบทดสอบหลงั เรียนหน่วยท่ี 1 จานวน 10 ขอ้

แบบประเมนิ ผลการนาเสนอผลงาน

เร่ือง เคร่ืองหมายและสัญลกั ษณ์ความปลอดภัย

ช่ือกล่มุ ……………………………………………ช้นั ………………………หอ้ ง...........................
รายชื่อสมาชิก

1....................................................................ช้นั ปี ที่ ..........กลุ่มที่ ........เลขท่ี ...........................

2...................................................................ช้นั ปี ท่ี ..........กลุม่ ท่ี ........เลขที่ ...........................

3...................................................................ช้นั ปี ท่ี ..........กลุ่มท่ี ........เลขที่ ...........................
4...................................................................ช้นั ปี ท่ี ..........กล่มุ ท่ี ........เลขท่ี ...........................
5...................................................................ช้นั ปี ท่ี ..........กลุ่มท่ี ........เลขที่ ...........................

ที่ รายการประเมนิ คะแนน ข้อคดิ เหน็
1 เน้ือหาสาระถูกตอ้ ง มีความชดั เจน เขา้ ใจง่าย
32 1

2 รูปแบบการนาเสนอ (มีปฏิภาณในการตอบ และการแก้ไขปัญหา

เฉพาะหนา้ )

3 การมีส่วนร่วมและ การใหค้ วามร่วมมือของสมาชิก

4 บุคลิกลกั ษณะ กิริยา ท่าทาง ในการนาเสนอ

รวม

ผปู้ ระเมิน…………………………………………………

เกณฑ์ การให้ คะแนน

1. เน้ือหาสาระครอบคลมุ ชดั เจนถูกตอ้ ง
3 คะแนน = มีสาระสาคญั ครบถว้ นถูกตอ้ ง ตรงตามจุดประสงค์
2 คะแนน = สาระสาคญั ไม่ครบถว้ น แตต่ รงตามจุดประสงค์
1 คะแนน = สาระสาคญั ไมถ่ ูกตอ้ ง ไม่ตรงตามจดุ ประสงค์

2. รูปแบบการนาเสนอ
3 คะแนน = มีรูปแบบการนาเสนอท่ีเหมาะสม มีการใชเ้ ทคนิคที่แปลกใหม่ ใชส้ ื่อและเทคโนโลยี
ประกอบการ นาเสนอที่น่าสนใจ นาวสั ดุในทอ้ งถิ่นมาประยกุ ตใ์ ชอ้ ยา่ งคุม้ คา่ และประหยดั
2 คะแนน = มีเทคนิคการนาเสนอท่ีแปลกใหม่ ใชส้ ื่อและเทคโนโลยปี ระกอบการนาเสนอที่น่าสน ใจ
แต่ขาดการประยกุ ตใ์ ช้ วสั ดุในทอ้ งถ่ิน
1 คะแนน = เทคนิคการนาเสนอไม่เหมาะสม และไม่น่าสนใจ

3. การมีส่วนร่วมของสมาชิกในกลุ่ม
3 คะแนน = สมาชิกทุกคนมีบทบาทและมีส่วนร่วมกิจกรรมกลมุ่
2 คะแนน = สมาชิกส่วนใหญม่ ีบทบาทและมีส่วนร่วมกิจกรรมกลุ่ม
1 คะแนน = สมาชิกส่วนนอ้ ยมีบทบาทและมีส่วนร่วมกิจกรรมกล่มุ

4. ความสนใจของผฟู้ ัง
3 คะแนน = ผฟู้ ังมากกวา่ ร้อยละ 90 สนใจ และใหค้ วามร่วมมือ
2 คะแนน = ผฟู้ ังร้อยละ 70-90 สนใจ และใหค้ วามร่วมมือ
1 คะแนน = ผฟู้ ังนอ้ ยกวา่ ร้อยละ 70 สนใจ และใหค้ วามร่วมมือ

แบบประเมนิ กระบวนการทางานกล่มุ

เรื่อง เครื่องหมายและสัญลกั ษณ์ความปลอดภัย

ชื่อกลมุ่ ……………………………………………ช้นั ………………………หอ้ ง...........................
รายช่ือสมาชิก

1....................................................................ช้นั ปี ที่ ..........กลุม่ ท่ี ........เลขที่ ...........................
2...................................................................ช้นั ปี ที่ ..........กลมุ่ ที่ ........เลขที่ ...........................
3...................................................................ช้นั ปี ท่ี ..........กลมุ่ ที่ ........เลขที่ ...........................
4...................................................................ช้นั ปี ที่ ..........กลุ่มที่ ........เลขที่ ...........................

5...................................................................ช้นั ปี ท่ี ..........กลุม่ ที่ ........เลขท่ี ...........................

ที่ รายการประเมนิ คะแนน ข้อคดิ เหน็
1 การกาหนดเป้ าหมายร่วมกนั
321

2 การแบ่งหนา้ ที่รับผดิ ชอบและการเตรียมความพร้อม

3 การปฏิบตั ิหนา้ ที่ท่ีไดร้ บั มอบหมาย

4 การประเมินผลและปรบั ปรุงงาน

รวม

ผปู้ ระเมิน…………………………………………………

เกณฑ์ การให้ คะแนน

1. การกาหนดเป้ าหมายร่วมกนั
3 คะแนน = สมาชิกทุกคนมีส่วนร่วมในการกาหนดเป้ าหมายการทางานอยา่ งชดั เจน
2 คะแนน = สมาชิกส่วนใหญม่ ีส่วนร่วมในการกาหนดเป้ าหมายในการทางาน
1 คะแนน = สมาชิกส่วนนอ้ ยมีส่วนร่วมในการกาหนดเป้ าหมายในการทางาน

2. การมอบหมายหนา้ ที่รับผดิ ชอบและการเตรียมความพร้อม
3 คะแนน = กระจายงานไดท้ ว่ั ถึง และตรงตามความสามารถของสมาชิกทุกคน มีการจดั เตรียม
สถานท่ี ส่ือ / อปุ กรณ์ไวอ้ ยา่ งพร้อมเพรียง
2 คะแนน = กระจายงานไดท้ ว่ั ถึง แต่ไมต่ รงตามความสามารถ และมีส่ือ / อุปกรณ์ไวอ้ ยา่ งพร้อม

เพรียง แตข่ าด การจดั เตรียมสถานท่ี
1 คะแนน = กระจายงานไม่ทว่ั ถึงและมีส่ือ / อปุ กรณ์ไม่เพยี งพอ

3. การปฏิบตั ิหนา้ ท่ีที่ไดร้ ับมอบหมาย
3 คะแนน = ทางานไดส้ าเร็จตามเป้ าหมาย และตามเวลาที่กาหนด
2 คะแนน = ทางานไดส้ าเร็จตามเป้ าหมาย แต่ชา้ กวา่ เวลาที่กาหนด
1 คะแนน = ทางานไมส่ าเร็จตามเป้ าหมาย

4. การประเมินผลและปรับปรุงงาน
3 คะแนน = สมาชิกทุกคนร่วมปรึกษาหารือ ติดตาม ตรวจสอบ และปรับปรุงงานเป็นระยะ
2 คะแนน = สมาชิกบางส่วนมีส่วนร่วมปรึกษาหารือ แตไ่ มป่ รับปรุงงาน
1 คะแนน = สมาชิกบางส่วนไม่มีส่วนร่วมปรึกษาหารือ และปรับปรุงงาน

บันทึกหลงั การสอน

หน่วยที่ 1 ความปลอดภยั ในงานเคร่ืองมอื กลเบอื้ งต้น

ผลการใช้แผนการเรียนรู้

1. เน้ือหาสอดคลอ้ งกบั จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม
2. สามารถนาไปใชป้ ฏิบตั ิการสอนไดค้ รบตามกระบวนการเรียนการสอน
3. ส่ือการสอนเหมาะสมดี

ผลการเรียนของนักเรียน

1. นกั เรียนส่วนใหญม่ ีความสนใจใฝ่ รู้ เขา้ ใจในบทเรียน อภิปรายตอบคาถามในกลุ่ม และร่วมกนั
ปฏิบตั ิใบงานท่ีไดร้ ับมอบหมาย

2. นกั เรียนกระตือรือร้นและรับผดิ ชอบในการทางานกลุ่มเพื่อใหง้ านสาเร็จทนั เวลาท่ีกาหนด
3. นักเรียนสามารถนา เร่ืองความปลอดภยั ในงานเคร่ืองมือกลเบ้ืองต้น ไปปรับใช้กับชีวิต

ประจาวนั ได้

ผลการสอนของครู

1. สอนเน้ือหาไดค้ รบตามหลกั สูตร
2. แผนการสอนและวธิ ีการสอนครอบคลุมเน้ือหาการสอนทาใหผ้ สู้ อนสอนไดอ้ ยา่ งมนั่ ใจ
3. สอนไดท้ นั ตามเวลาท่ีกาหนด

แผนการสอน/แผนการเรียนรู้ภาคทฤษฎี หน่วยที่ 2
สอนสัปดาห์ที่ 2
แผนการสอน/การเรียนรู้ภาคทฤษฎี คาบรวม 4
ช่ือวชิ า งานเครื่องมือกลเบ้ืองตน้ จานวนคาบ 4
ช่ือหน่วย เลื่อยกลและงานเล่ือยกล
ชื่อเรื่อง เล่ือยกลและงานเล่ือยกล

หวั ข้อเรื่อง

ด้านความรู้
1. ชนิดของเล่ือยกล
2. หนา้ ที่และส่วนประกอบหลกั ของเล่ือยกล
3. หลกั การทางานของเลื่อยกล
4. การใชเ้ ลื่อยกล
5. การบารุงรักษาเลื่อยกล
6. ความปลอดภยั ในการใชเ้ ล่ือยกล

ด้านทกั ษะ
1. มีทกั ษะการใชเ้ ล่ือยกล คือ เล่ือยกลแบบชกั (Power hacksaw) , เล่ือยกลแบบวงเดือน(Radius saw) , เลื่อย
กลแบบสายพานนอน(Horizontal band saw) , เล่ือยกลแบบสายพานต้งั (Vertical band saw)
2. การบารุงรักษาเลื่อยกลและเล่ือยกล

ด้านคุณธรรม จริยธรรม
1. ความรับผดิ ชอบ
2. ความสนใจใฝ่ รู้
3. ปฏิบตั ิงานไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ งในเรื่องเลื่อยกลและงานเล่ือยกล สาเร็จภายในเวลาท่ีกาหนดอยา่ งมีเหตุและผล
ตามหลกั ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี ง

สาระสาคญั

เลื่อยกลเป็ นเคร่ืองมือกลท่ีมีความจาเป็ นสาหรับงานอุตสาหกรรมการผลิตและเพ่ือทาให้วสั ดุขาดออกจากกนั
ก่อนจะนาไปข้ึนรูปเป็ นชิ้นงานต่อไป

สมรรถนะอาชีพประจาหน่วย

มีความสามารถในการ เลื่อยกลและงานเลื่อยกล ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

คาศัพท์สาคญั

1. เล่ือยกลแบบชกั (Power hacksaw) เป็นเคร่ืองเล่ือยท่ีนิยมใชใ้ นงานอุตสาหกรรมทวั่ ไป
2. เล่ือยกลแบบวงเดือน (Radius saw) เป็นเครื่องที่ใชต้ ดั ชิ้นงานจาพวกวสั ดุออ่ น
3. เลื่อยกลแบบสายพานนอน (Horizontal band saw) เครื่องเล่ือยชนิดน้ีจะใชใ้ บเลื่อยที่มีลกั ษณะเป็ นวงกลม
ยาวติดตอ่ กนั จะมีการหมุนเหมือนกบั สายพานเพื่อตดั ชิ้นงานในลกั ษณะแนวนอน
4. เล่ือยกลแบบสายพานต้งั (Vertical band saw) จะมีลกั ษณะการทางานเหมือนกบั เครื่องเลื่อยสายพานนอน
แตแ่ นวตดั เฉือนของใบเลื่อยจะเคล่ือนท่ีอยใู่ นแนวด่ิง

จุดประสงค์การสอน/การเรียนรู้

 จุดประสงค์ทว่ั ไป / บูรณาการเศรษฐกจิ พอเพยี ง

1. เพ่ือใหม้ ีความรู้ ความเขา้ ใจชนิดของเล่ือยกล (ด้านความรู้)
2. เพ่ือใหม้ ีความรู้ ความเขา้ ใจหนา้ ที่และส่วนประกอบหลกั ของเล่ือยกล (ด้านความรู้)
3. เพอ่ื ใหม้ ีความรู้ ความเขา้ ใจหลกั การทางานของเล่ือยกล (ด้านความรู้)
4. เพื่อใหม้ ีความรู้ ความเขา้ ใจข้นั ตอนการใชเ้ ล่ือยกล (ด้านความรู้)
5. ใหม้ ีทกั ษะวธิ ีการบารุงรักษาเลื่อยกล (ด้านทักษะ)
6. ใหม้ ีทกั ษะเรื่องปลอดภยั ในการใชเ้ ลื่อยกล (ด้านทักษะ)
7. เพื่อให้มีเจตคติที่ดีในการใชเ้ ล่ือยกลและงานเลื่อยกล การปฏิบตั ิงานอยา่ งถูกตอ้ ง สาเร็จภายในเวลาที่

กาหนด ตระหนกั ในการปฏิบตั ิตนตามวิถีชีวิตแบบประชาธิปไตย มีเหตุและผลตามหลกั ปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพยี ง (ดา้ นคุณธรรม จริยธรรม)

 จุดประสงค์เชิงพฤตกิ รรม / บูรณาการเศรษฐกจิ พอเพยี ง

1. บอกชนิดของเล่ือยกลได้ (ด้านทักษะ)
2. บอกหนา้ ที่และส่วนประกอบหลกั ของเลื่อยกลได้ (ด้านทักษะ)
3. อธิบายหลกั การทางานของเล่ือยกลได้ (ด้านทักษะ)
4. อธิบายข้นั ตอนการใชเ้ ลื่อยกลได้ (ด้านทักษะ)
5. บอกวธิ ีการบารุงรักษาเลื่อยกลได้ (ด้านทักษะ)
6. อธิบายความปลอดภยั ในการใชเ้ ล่ือยกลได้ (ด้านทักษะ)
7. การเตรียมความพร้อมดา้ นการเตรียม วสั ดุ อุปกรณ์นกั เรียนจะตอ้ งกระจายงานไดท้ ว่ั ถึง และตรงตาม

ความสามารถของสมาชิกทุกคน มีการจดั เตรียมสถานท่ี ส่ือ วสั ดุ อุปกรณ์ไวอ้ ยา่ งพร้อมเพรียง (ด้าน
คุณธรรม จริยธรรม/บูรณาการเศรษฐกิจพอเพียง)
8. ความมีเหตุมีผลในการปฏิบตั ิงาน ตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง นกั ศึกษาจะตอ้ งมีการใช้
เทคนิคที่แปลกใหม่ใชส้ ื่อและเทคโนโลยปี ระกอบการนาเสนอท่ีน่าสนใจนาวสั ดุในทอ้ งถ่ินมา
ประยกุ ตใ์ ช้ อยา่ งคุม้ คา่ และประหยดั (ด้านคุณธรรม จริยธรรม/บูรณาการเศรษฐกิจพอเพียง)

เนือ้ หาสาระการสอน/การเรียนรู้

• ด้านความรู้(ทฤษฎ)ี

ชนิดของเลอ่ื ยกล
เลื่อยกลที่ใช้ในโรงงานอุตสาหกรรมโดยทวั่ ไปสามารถแบ่งชนิดตามลักษณะรูปร่างของเครื่องออกเป็ น 4

ชนิด คือ
1. เล่ือยกลแบบชัก (Power hacksaw) เป็ นเคร่ืองเล่ือยที่นิยมใชใ้ นงานอุตสาหกรรมทวั่ ไป ลกั ษณะการทางาน

ของใบเลื่อยจะเคล่ือนท่ีกลบั ไปกลบั มาภายในร่องหางเหยยี่ วเพ่ือตดั ชิ้นงานใหข้ าดจากกนั

รูปที่ 2.1 เล่ือยกลแบบชกั
2. เล่ือยกลแบบวงเดือน (Radius saw) เป็ นเคร่ืองท่ีใชต้ ดั ชิ้นงานจาพวกวสั ดุอ่อน เช่น ทองเหลือง อลูมิเนียม
สแตนเลสและเหล็กชิ้นส่วนเครื่องจกั รต่างๆ ใบเลื่อยมีลกั ษณะเป็ นแผ่นตดั กลมบาง ทาด้วยเหล็กโครเมียมและ
วาเนเดียม และมีฟันละเอียด ทาดว้ ยเหล็กคาร์ไบดท์ ่ีส่วนของปลายฟัน เพ่ือหมุนตดั ชิ้นงาน มีหลกั การทางานคลา้ ยกบั
เครื่องตดั ไฟเบอร์

รูปที่ 2.2 เล่ือยกลแบบวงเดือน
3. เลอื่ ยกลแบบสายพานนอน(Horizontal band saw) เคร่ืองเลื่อยชนิดน้ีจะใชใ้ บเลื่อยท่ีมีลกั ษณะเป็นวงกลมยาว
ติดต่อกนั จะมีการหมุนเหมือนกบั สายพานเพ่อื ตดั ชิ้นงานในลกั ษณะแนวนอน

รูปท่ี 2.3 เล่ือยกลแบบสายพานนอน
4. เลอื่ ยกลแบบสายพานต้ัง (Vertical band saw) จะมีลกั ษณะการทางานเหมือนกบั เครื่องเล่ือยสายพานนอนแต่
แนวตดั เฉือนของใบเล่ือยจะเคลื่อนที่อยใู่ นแนวดิ่ง

รูปท่ี 2.4 เล่ือยกลแบบสายพานต้งั
หน้าที่และส่วนประกอบของเลอื่ ยกล

ในบทเรียนน้ีจะกล่าวถึง สวา่ นประกอบของเครื่องเลื่อยชกั เพราะเป็ นเคร่ืองเลื่อยที่นิยมใชก้ นั มากทว่ั ไปใน
โรงงาน ซ่ึงประกอบดว้ ยส่วนที่สาคญั ดงั น้ี

1. โครงเลอื่ ย
ส่วนมากทามาจากเหล็กหล่อมีลกั ษณะเหมือนตวั ยคู ว่า จะมีร่องห่างเหยย่ี วเพื่อเคลื่อนท่ีไปมาเป็นแนวเส้นตรง

รูปที่ 2.5 โครงเล่ือยกล

2. ฐานของเครื่องเลอื่ ย
ทาหนา้ ท่ีรองรับส่วนต่าง ๆ ของเครื่องส่วนใหญ่จะมีลอ้ เหล็กเพ่อื ความสะดวกในการเคลื่อนยา้ ยหรือยึดติดกบั

พ้นื บางเคร่ืองจะทาเป็ นโพรง เพอ่ื เป็ นที่ติดต้งั มอเตอร์หรือถงั น้าหล่อเยน็

รูปท่ี 2.6 ฐานเล่ือยกล
3. มอเตอร์

ทาหนา้ ท่ีเป็นตน้ กาลงั ขบั กลไกตา่ งๆ ของเคร่ืองที่ใหเ้ กิดการตดั เฉือนชิ้นงานใชก้ บั กระแสไฟฟ้ า 220 โวลท์
หรือ 380 โวลท์

รูปที่ 2.7 มอเตอร์เลื่อยกล
4. ปากกาจับงาน

อยสู่ ่วนบนของฐานเคร่ืองใชส้ าหรับจบั ชิ้นงาน สามารถปรับมุมเพ่ือตดั มุมเอียง 45 องศา ไดแ้ ละปากของ
ปากกาจบั งานเคล่ือนท่ีเขา้ – ออกเพ่ือจบั ชิ้นงานขนาดตา่ ง ๆ ได้

รูปท่ี 2.8 ลกั ษณะของปากกาจบั งานเลื่อยกล
5. แขนต้ังระยะงาน
ใชส้ าหรับการต้งั ระยะความยาวของชิ้นงานท่ีตอ้ งการตดั จานวนมากและมีขนาดความยาวเทา่ กนั ทาให้
ประหยดั เวลาในการวดั ชิ้นงานตดั ทุก ๆ คร้ัง

รูปท่ี 2.9 แขนต้งั ระยะงานของเลื่อยกล
6. ระบบนา้ หล่อเยน็

ในเคร่ืองเล่ือยชกั จะมีระบบน้าหล่อเยน็ เพื่อช่วยการระบายความร้อนที่เกิดจากการเสียดสีระหวา่ งใบเล่ือยกบั
ชิ้นงาน ซ่ึงจะประกอบดว้ ย ป๊ัมน้าหล่อเยน็ ถงั เก็บน้าหล่อเยน็ และทอ่ น้าหล่อเยน็

รูปที่ 2.10 ระบบน้าหล่อเยน็ ของเลื่อยกล

รูปที่ 2.10 ระบบน้าหล่อเยน็ ของเลื่อยกล
7. สวติ ซ์เคร่ือง

ส่วนใหญแ่ ลว้ จะใชส้ วติ ซ์แบบก่ึงอตั โนมตั ิ คือเร่ิมตน้ การทางานผปู้ ฏิบตั ิงานจะเปิ ดสวติ ซ์เคร่ืองทางานและ
สวติ ซ์เคร่ืองจะหยดุ ทางานเองเม่ือเลื่อยตดั ชิ้นงานขาดแลว้

8. ระบบส่งกาลงั
การทางานของเคร่ืองจะมีชุดส่งกาลงั เพื่อส่งกาลงั จากมอเตอร์ไปยงั โครงเลื่อยใหเ้ กิดการเคล่ือนท่ีจะประกอบ

ไปดว้ ย
8.1 พลุ เล่ย์ เป็นร่องตวั วี ติดอยกู่ บั แกนเพลาของมอเตอร์เรียกวา่ พุลเล่ยข์ บั จะส่งไปยงั แกนเพลาของชุดเฟื อง

ทดอีกตวั หน่ึงเรียกวา่ พุลเล่ยต์ าม โดยใชส้ ายพานตวั วี

รูปที่ 2.11 ชุดลอ้ สายพานเลื่อยกล

8.2 ชุดเฟื องทด จะทดกาลงั จาก มอเตอร์ไปยงั โครงเล่ือยโดยจะใชช้ ุดเฟื องเป็ นแบบเฟื องตรง หรือเฟื องเฉียง

รูปที่ 2.12 ชุดเฟื องทด
9. ระบบป้ อนตดั

ส่วนมากที่นิยมใชจ้ ะมีอยดู่ ว้ ยกนั 2 ระบบคือ ระบบไฮดรอลิก และระบบลูกถ่วงน้าหนกั

รูปที่ 2.13 ระบบป้ อนตดั
10. ฐานรองรับชิ้นงาน

จะเป็ นอุปกรณ์ภายนอกของเล่ือยกลใช้สาหรับรองรับชิ้นงาน เล่ือยท่ีมีความยาวมาก ๆ ความสูงของ
ฐานรองรับชิ้นงาน จะตอ้ งเทา่ กนั กบั ความสูงของปากกาจบั งานส่วนล่างเพอ่ื ป้ องกนั การตดั ชิ้นงานเอียง

รูปท่ี 2.14 ฐานรองรับชิ้นงานเล่ือย
11. ใบเลอ่ื ย

ทามาจากเหล็กกลา้ รอบสูง ลกั ษณะของใบเลื่อยกลจะมีลกั ษณะเหมือนกบั ใบเล่ือยมือแต่จะมีขนาดใหญ่กวา่
การบอกขนาดความหยาบละเอียดจะบอกเป็นจานวนฟันต่อนิ้ว เช่น 14 ฟันต่อนิ้ว, 18 ฟันต่อนิ้ว และการวดั ความยาว
ของใบเล่ือยจะวดั จากจุดศูนยก์ ลางของรูใบเลื่อยดา้ นหน่ึงไปยงั จุดศูนยก์ ลางของรูใบเลื่อยอีกดา้ นหน่ึง

รูปที่ 2.15 ส่วนประกอบต่างๆ ของใบเล่ือยกล

หลกั การทางานของเลอ่ื ยกล
มอเตอร์จะเป็ นตน้ กาลงั ขบั ให้พุลเล่ยข์ บั ซ่ึงสวมอยู่กบั แกนเพลาของมอเตอร์จะหมุนส่งถ่ายกาลงั มายงั พุลเล่ย์

ตามโดยใช้สายพาน ในชุดพุลเล่ยต์ ามน้ีจะมีชุดเฟื องทดซ่ึงอาจจะเป็ นเฟื องตรงหรือเฟื องเฉียงอยอู่ ีกด้านหน่ึงของ
แกนเพลาจะส่งไปยงั เฟื องอีกตวั หน่ึง ซ่ึงเฟื องตวั น้ีจะมีแขนยดึ ติดกบั โครงเลื่อย ลกั ษณะการเคล่ือนที่ของเฟื องกบั แขน
ยึดจะเป็ นแบบขอ้ เหว่ียง ในส่วนของโครงเลื่อยก็จะมีร่องหางเหยี่ยวเพื่อให้โครงเลื่อยน้นั เคลื่อนที่ในแนวร่องหาง
เหยยี่ วใหเ้ ป็นเส้นตรง ก็จะเกิดการชกั กลบั ไปมา ทาใหใ้ บเลื่อยท่ียดึ กบั โครงเลื่อยตดั ชิ้นงาน

รูปท่ี 2.16 แสดงการส่งกาลงั ของชุดเฟื องของเลื่อยกล
การใช้เลอื่ ยกล

1. ตรวจสอบความพร้อมของระบบการใชง้ านของเครื่องเลื่อยกล
2. จบั งานดว้ ยปากกาจบั งานไมต่ อ้ งแน่นแลว้ ยกโครงเล่ือยท่ีมีใบเล่ือยลงมาคา้ งที่ชิ้นงาน เพ่ือวดั ระยะความยาว
ชิ้นงานที่ตอ้ งการกบั ใบเลื่อย
3. เมื่อไดข้ นาดความยาวท่ีตอ้ งการแลว้ จบั งานใหแ้ น่นซ่ึงการจบั ชิ้นงานเลื่อยจะมีรูปแบบการจบั ท่ีต่างกนั

รูปท่ี 2.17 วธิ ีการจบั งานเล่ือยลกั ษณะต่างๆ
4. ปรับแขนต้งั ระยะงานใหไ้ ดต้ ามขนาดท่ีตอ้ งการในกรณีเมื่อตอ้ งการตดั ชิ้นงานท่ีมีขนาดความยาวเท่ากนั หลายชิ้น
5. ยกโครงเล่ือยใหฟ้ ันของใบเล่ือยห่างจากชิ้นงานเล็กนอ้ ย
6. เปิ ดสวติ ซ์เคร่ืองทางานแลว้ ค่อยปรับระบบป้ อนตดั ลงชา้ ๆ

7. เปิ ดระบบน้าหล่อเยน็ เพอ่ื ระบายความร้อนใบเลื่อยกบั ชิ้นงาน
8. เม่ือชิ้นงานตดั ขาดเคร่ืองจะหยดุ ทางานแลว้ ค่อยๆ ยกโครงเล่ือยข้ึนไวท้ ่ีตาแหน่งเดิม
9. ปิ ดระบบน้าหล่อเยน็
10. ทางานตามข้นั ตอนตา่ งๆ เพื่อตอ้ งการตดั ชิ้นงานใหมอ่ ีกคร้ัง
การบารุงรักษาเลอ่ื ยกล
1. ตรวจสอบระบบไฟฟ้ าของเครื่องเลื่อยวา่ เป็นปกติหรือไมท่ ุกคร้ัง เพือ่ ป้ องกนั
การเกิดไฟร่ัว
2. ตรวจสอบระบบปั๊มน้าหล่อเยน็ และระบบไฮดรอลิกทุกคร้ัง
3. ทาความสะอาดเคร่ืองทุกคร้ังหลงั เลิกใชง้ าน
4. หยอดน้ามนั หล่อล่ืนส่วนที่มีการเคล่ือนท่ีทุกคร้ังก่อนใชง้ าน
5. น้าหล่อเยน็ ควรเปลี่ยนอยา่ งนอ้ ยสปั ดาห์ละ 1 คร้ัง
6. ควรมีตารางบนั ทึกการบารุงรักษาและการใชเ้ คร่ืองจกั รประจาเคร่ืองเล่ือยกล

ความปลอดภยั ในการใช้เลอื่ ยกล

1. ตรวจสภาพของเคร่ืองเลื่อยกลก่อนการใชง้ าน
2. จบั งานใหแ้ น่นก่อนเปิ ดสวทิ ซ์เครื่อง
3. การจบั ใบเลื่อยไมค่ วรตึงหรือหยอ่ นจนเกินไปเพราะอาจทาใหใ้ บเล่ือยหกั
4. จบั งานลกั ษณะรูปร่างต่างๆ ดว้ ยปากกาจบั งานใหถ้ ูกวธิ ี
5. ไม่ควรตดั ชิ้นงานที่มีขนาดความยาวนอ้ ยกวา่ ปากของปากกาจบั งาน
6. การตดั ชิ้นงานยาวๆ ควรมีฐานรองรับชิ้นงาน รองรับปลายชิ้นงาน
7. ไม่หมุนปากกาจบั งานออกขณะเคร่ืองเล่ือยกาลงั ตดั ชิ้นงาน
8. ไมค่ วรตดั ชิ้นงานท่ีมีขนาดเล็กหรือบางมาก ๆ ดว้ ยเครื่องเล่ือยกล
9. หา้ มตดั ชิ้นงานที่มีคลองเล่ือยจากการเลื่อยมือท่ียงั ไมข่ าดซ้าอีกคร้ัง เพราะใบเลื่อยกลจะมีความหนามากกวา่ ใบ
เล่ือยมือจะทาใหใ้ บเล่ือยหกั ได้
10. ไม่ควรตดั ชิ้นงานที่มีรูปทรงต่างกนั พร้อมกนั คร้ังเดียว
11. ไม่ควรหยอกลอ้ กนั ขณะทาการเล่ือยตดั ชิ้นงานเพราะอาจทาใหเ้ กิดอุบตั ิเหตุได้
12. ควรคลายใบเลื่อยใหห้ ยอ่ นเสมอเม่ือเลิกปฏิบตั ิงาน
13. แตง่ กายใหร้ ัดกุมเสมอเม่ือปฏิบตั ิงานเล่ือย
14. เครื่องเลื่อยกลจะตอ้ งมีฝาครอบในส่วนท่ีมีการหมุนหรือเคล่ือนท่ี เช่น ชุดลอ้ สายพาน ชุดเฟื องทด
15. ควรปฏิบตั ิงานตามหลกั ความปลอดภยั เสมอ

• ด้านทกั ษะ(ปฏบิ ตั ิ) (จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรมขอ้ ท่ี 1-2)

กิจกรรมหน่วยท่ี 2 เร่ือง เลื่อยกลและงานเล่ือยกล
1. ใหน้ กั เรียนศึกษาคน้ ควา้ เกี่ยวกบั เล่ือยกลท่ีใชง้ านในงานอุตสาหกรรม หรือตามโรงงานทว่ั ไป ดงั น้ี

2. ใหน้ กั เรียนศึกษาคน้ ควา้ จากหนงั สือเรียน วิชา งานเครื่องมือกลเบ้ืองตน้ หน่วยท่ี 2 หวั ขอ้ ชนิดของ
เลื่อยกล (5 นาที)

3. สรุปสาระที่สาคญั ของเลื่อยกลแตล่ ะชนิดดงั น้ี
รูปท่ี 1 ชื่อ ......................................................................................................
ลกั ษณะการทางานของเคร่ือง ........................................................................
รูปท่ี 2 ช่ือ ......................................................................................................
ลกั ษณะการทางานของเครื่อง ........................................................................
รูปที่ 3 ชื่อ ......................................................................................................
ลกั ษณะการทางานของเคร่ือง ........................................................................
รูปที่ 4 ชื่อ ......................................................................................................
ลกั ษณะการทางานของเครื่อง ........................................................................

4. ร่วมกนั อภิปราย ซกั ถาม และสรุปเน้ือหาพร้อมกบั เพ่ือนและครูผสู้ อน

• ด้านคุณธรรม/จริยธรรม/จรรยาบรรณ/บูรณาการเศรษฐกจิ พอเพยี ง

(จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรมขอ้ ที่ 1-2)
1. การปลูกฝังใหป้ ฏิบตั ิงานเล่ือยกลและงานเล่ือยกล อยา่ งถูกวธิ ีและดูแลรักษาเคร่ืองมือเมื่อใชเ้ สร็จ
2. ฝึกความมีน้าใจกบั เพอ่ื นในหอ้ งเรียนต้งั แต่เร่ิมเขา้ เรียนตลอดจนการปฏิบตั ิกิจกรรมตา่ ง ๆ
3. ฝึกการตรงต่อเวลาต้งั แตเ่ ริ่มเรียนจนกระทง่ั ปฏิบตั ิ กิจกรรมจนเสร็จทุกกิจกรรม
4. การเตรียมความพร้อมดา้ นการเตรียม วสั ดุ อุปกรณ์นกั ศึกษาจะตอ้ งกระจายงานไดท้ วั่ ถึง และตรง
ตามความสามารถของสมาชิกทุกคน มีการจดั เตรียมสถานท่ี ส่ือ วสั ดุ อุปกรณ์ ไวอ้ ย่าง
พร้อมเพรียง
5. ความมีเหตุมีผลในการปฏิบตั ิงาน ตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง นกั ศึกษาจะตอ้ งมีการใช้
เทคนิคท่ีแปลกใหม่ใช้สื่อและเทคโนโลยีประกอบการนาเสนอท่ีน่าสนใจนาวสั ดุในทอ้ งถ่ินมา
ประยกุ ตใ์ ช้ อยา่ งคุม้ คา่ และประหยดั
6. ปฏิบตั ิงานได้อย่างถูกต้อง และสาเร็จภายในเวลาท่ีกาหนดอย่างมีเหตุและผลตามหลกั ปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพยี ง

กจิ กรรมการเรียนการสอนหรือการเรียนรู้

ข้นั ตอนการสอนหรือกจิ กรรมของครู ข้นั ตอนการเรียนรู้หรือกจิ กรรมของนักเรียน

1. ข้ันนาเข้าสู่บทเรียน (10 นาที ) 1. ข้ันนาเข้าสู่บทเรียน (10 นาที )

จดั ใหน้ กั เรียนศึกษาคาศพั ทใ์ นบทเรียน นกั เรียนศึกษาคาศพั ทใ์ นบทเรียน

1) ผูส้ อนจดั เตรียมเอกสาร พร้อมกับแนะนา 1) ผเู้ รียนเตรียมอุปกรณ์และ ฟังครูผสู้ อนแนะนา

รายวิชา วิธีการให้คะแนนและวิธีการเรียนเร่ือง รายวิชา วิธีการให้คะแนนและวิธีการเรียนเร่ือง เลื่อย

เลื่อยกลและงานเล่ือยกล กลและงานเล่ือยกล

2) ผูส้ อนแจ้งจุดประสงค์การเรียนของหน่วย 2) ผเู้ รียนทาความเขา้ ใจเกี่ยวกบั จุดประสงค์การ

เรียนท่ี 2 และขอให้ผูเ้ รียนร่วมกนั ทากิจกรรมการ เรียนของหน่วยเรียนท่ี 2 และการให้ความร่วมมือใน

เรียนการสอน การทากิจกรรม

3) ผูส้ อนให้ผูเ้ รียนทาแบบทดสอบก่อนเรียน 3) ผูเ้ รียนทาแบบทดสอบก่อนเรี ยนหน่วยที่ 2

หน่วยท่ี 2 เร่ืองเลื่อยกลและงานเล่ือยกล เรื่องเลื่อยกลและงานเลื่อยกล

2. ข้ันให้ความรู้ (15 นาที) 2. ข้นั ให้ความรู้ (15 นาที )

1) ผสู้ อนบรรยายพดู ถึงความหมายของเลื่อยกล 1) ผูเ้ รียนศึกษาความหมายของเล่ือยกลและงาน

และงานเลื่อยกล เล่ือยกล

2) ผูส้ อนและผูเ้ รียนร่วมกันอธิบายเกี่ยวกับ 2) ผู้เรี ยนร่ วมมือกับผู้สอนอธิ บายเก่ียวกับ

เล่ือยกลและงานเลื่อยกล เลื่อยกลและงานเลื่อยกล

3) ผูส้ อนให้ผูเ้ รียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4-5 คน 3) ผู้เรี ยนแต่ละกลุ่มร่ วมกันศึกษาในหัวข้อ

โดยให้ผเู้ รียนแต่ละกลุ่มมาอภิปรายเร่ืองเล่ือยกลและ เลื่อยกลและงานเลื่อยกล แลว้ นาความรู้มาอภิปรายหนา้

งานเล่ือยกล หอ้ งเรียน

3. ข้นั ประยกุ ต์ใช้ ( 25 นาที ) 3. ข้นั ประยกุ ต์ใช้ ( 25 นาที )

1) ผสู้ อนให้ผเู้ รียนทากิจกรรมหน่วยท่ี 2 , 1) ผเู้ รียนทากิจกรรมหน่วยท่ี 2 , แบบประเมินผล

แบบประเมินผลการเรียนรู้หน่วยที่ 2 เรื่องเล่ือยกล การเรียนรู้หน่วยที่ 2 เร่ืองเลื่อยกลและงานเลื่อยกล

และงานเลื่อยกล ตอนท่ี 1 จานวน 10 ขอ้ , ตอนที่ 2 ตอนท่ี 1 จานวน 10 ขอ้ , ตอนที่ 2 จานวน 20 ขอ้ และ

จานวน 20 ขอ้ และ แบบทดสอบหลงั เรียนหน่วยท่ี 2 แบบทดสอบหลงั เรียนหน่วยท่ี 1 จานวน 10 ขอ้

จานวน 10 ขอ้ 2) ผเู้ รียนสืบคน้ ขอ้ มูลจากอินเทอร์เน็ต

2) ผสู้ อนใหผ้ เู้รียนสืบคน้ ขอ้ มูลจากอินเทอร์เน็ต

4. ข้ันสรุปและประเมินผล ( 10 นาที ) 4. ข้ันสรุปและประเมินผล ( 10 นาที )

1) ผูส้ อนและผูเ้ รียนร่วมกนั สรุปเน้ือหาที่ได้ 1) ผสู้ อนและผเู้ รียนร่วมกนั สรุปเน้ือหาท่ีไดเ้ รียน

เรียนใหม้ ีความเขา้ ใจในทิศทางเดียวกนั เพ่อื ใหม้ ีความเขา้ ใจในทิศทางเดียวกนั

2) ผสู้ อนใหผ้ เู้ รียนศึกษาเพิ่มเติมนอกหอ้ งเรียน 2) ผเู้ รียนศึกษาเพิ่มเติมนอกหอ้ งเรียน ดว้ ยการชม

ดว้ ยการชมวดี ีทศั น์ CAI เร่ืองเลื่อยกลและงานเล่ือยกล วีดีทศั น์ CAI เรื่องความปลอดภยั ในงานเคร่ืองมือกล

เบ้ืองตน้

(บรรลุจุดประสงค์เชิงพฤติกรรม)

(รวม 60 นาที หรือ 1 คาบเรียน) (บรรลุจุดประสงค์เชิงพฤตกิ รรม)

งานทมี่ อบหมายหรือกจิ กรรมการวดั ผลและประเมนิ ผล

ก่อนเรียน

1. จดั เตรียมเอกสาร สื่อการเรียนการสอนหน่วยท่ี 2
2. ศึกษาคาศพั ทใ์ นหน่วยท่ี 2
3. ทาความเขา้ ใจเก่ียวกบั จุดประสงคก์ ารเรียนของหน่วยท่ี 2 และใหค้ วามร่วมมือในการทากิจกรรมใน

หน่วยท่ี 2
4. แบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยท่ี 2 เร่ืองเล่ือยกลและงานเลื่อยกล

ขณะเรียน

1. ปฏิบตั ิตามกิจกรรมการเรียนการสอนหรือการเรียนรู้ ข้ันนาเข้าสู่บทเรียน
2. ปฏิบตั ิตามกิจกรรมการเรียนการสอนหรือการเรียนรู้ ข้นั ให้ความรู้
3. ปฏิบตั ิตามกิจกรรมการเรียนการสอนหรือการเรียนรู้ ข้นั ประยกุ ต์ใช้
4. ปฏิบตั ิตามกิจกรรมการเรียนการสอนหรือการเรียนรู้ ข้นั สรุปและประเมินผล

หลงั เรียน

1. ทากิจกรรมหน่วยที่ 2 , ทาแบบประเมินผลการเรียนรู้หน่วยท่ี 2 เร่ืองเลื่อยกลและงานเล่ือยกล
ตอนท่ี 1 จานวน 10 ขอ้ , ตอนท่ี 2 จานวน 20 ขอ้ และ แบบทดสอบหลงั เรียนหน่วยที่ 2 จานวน
10 ขอ้

2. ผเู้ รียนร่วมกนั สรุปเน้ือหาท่ีไดเ้ รียนเพือ่ ใหม้ ีความเขา้ ใจในทิศทางเดียวกนั
3. ผเู้ รียนศึกษาเพมิ่ เติมนอกหอ้ งเรียน ชมวดี ีทศั น์ CAI เร่ืองเลื่อยกลและงานเลื่อยกล

คาถาม

1. เลื่อยกลแบง่ ตามลกั ษณะรูปร่างไดก้ ่ีชนิด อะไรบา้ ง
2. ระบบป้ อนตดั ในเลื่อยกลใช้ 2 ระบบ คือ
3. อธิบายลกั ษณะการทางานของเล่ือยกลแบบสายพานนอน
4. บอกวธิ ีการบารุงรักษาเลื่อยกลมา 5 ขอ้
5. อธิบายการใชเ้ ล่ือยกลมาโดยละเอียด

ผลงาน/ชิ้นงาน/ความสาเร็จของผู้เรียน

แบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยที่ 2 , กิจกรรมหน่วยท่ี 2 , แบบประเมินผลการเรียนรู้หน่วยที่ 2
เร่ืองเล่ือยกลและงานเล่ือยกล ตอนที่ 1 จานวน 10 ขอ้ , ตอนท่ี 2 จานวน 20 ขอ้ และ แบบทดสอบหลงั เรียน
หน่วยท่ี 2 จานวน 10 ขอ้

สมรรถนะทพ่ี งึ ประสงค์

ผเู้ รียนสร้างความเขา้ ใจเก่ียวกบั เล่ือยกลและงานเลื่อยกล
1. วเิ คราะห์และตีความหมาย
2. ต้งั คาถาม
3. อภิปรายแสดงความคิดเห็น ระดมสมอง
4. การประยกุ ตค์ วามรู้สู่งานอาชีพ

สมรรถนะการสร้างค่านิยม

การปลูกฝังให้ใช้เครื่องมือและอุปกรณ์ดว้ ยความปลอดภยั ในงานเล่ือยกลและงานเล่ือยกล อยา่ งถูกวิธี
และดูแลรักษาเม่ือใชเ้ สร็จรวมท้งั การชุบแขง็ ใหถ้ ูกหลกั การ

สมรรถนะการปฏบิ ัตงิ านอาชีพ

1. นาแผนงานและข้นั ตอนการปฏิบตั ิการทา โครงงานอาชีพเล่ือยกลและงานเล่ือยกล
2. กาหนดเป้ าหมายการจดั ทาโครงงานอาชีพช่างบารุงรักษาเล่ือยกลและงานเลื่อยกล
3. ปฏิบตั ิอาชีพเลื่อยกลและงานเล่ือยกล ตามโรงงานใกลช้ ุมชนที่วา่ จา้ งหรือวา่ ในสถานศึกษาตาม

โครงการหารายไดร้ ะหวา่ งเรียน
4. สรุปประเด็นปัญหาท่ีเกิดข้ึนในการทาโครงงานอาชีพเล่ือยกลและงานเล่ือยกล

สมรรถนะการขยายผล

ความสอดคล้อง
โครงงานอาชีพเล่ือยกลและงานเลื่อยกล ที่จดั ทาข้ึนไดท้ าให้บุคลากรในโรงงานท่ีอยใู่ นชุมชนของผเู้ รียน
มีความรู้เรื่องเล่ือยกลและงานเลื่อยกลดีข้ึนหรือไม่อุบตั ิเหตุจากการทางานลดนอ้ ยลงหรือไม่ ผจู้ า้ งนกั ศึกษาไป
ทางานยอมรับความสามารถของผูเ้ รียนหรือไม่ผเู้ รียนนารายไดท้ ี่ไดจ้ ากอาชีพน้ีมาช่วยลดค่าใชจ้ ่ายอุปกรณ์การ
เรียนของผปู้ กครองมากนอ้ ยเพยี งใด

สื่อการเรียนการสอน/การเรียนรู้

ส่ือส่ิงพมิ พ์
1. หนงั สือประกอบการเรียนวชิ างานเคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้
2. เอกสารประกอบการสอนเกี่ยวกบั เล่ือยกลและงานเลื่อยกล
3. แบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยท่ี 2 , กิจกรรมหน่วยท่ี 2 , แบบประเมินผลการเรียนรู้หน่วยที่ 2
เรื่องเล่ือยกลและงานเล่ือยกล ตอนท่ี 1 จานวน 10 ขอ้ , ตอนที่ 2 จานวน 20 ขอ้ และ แบบทดสอบ
หลงั เรียนหน่วยที่ 2 จานวน 10 ขอ้

สื่อโสตทศั น์ (ถ้ามี)
1. แผน่ ใส / ชุดการสอน Power Point
2. ภาพการใชง้ าน เล่ือยกลและงานเล่ือยกล
3. สไลดว์ ดิ ีโอเทป VCD CAT

ส่ือของจริง
1. เคร่ืองมือที่ใช้ เลื่อยกลและงานเล่ือยกลของสาขาวิชาเคร่ืองกล เช่น เลื่อยกลแบบชัก (Power
hacksaw) , เลื่อยกลแบบวงเดือน (Radius saw) , เล่ือยกลแบบสายพานนอน (Horizontal band saw) ,
เลื่อยกลแบบสายพานต้งั (Vertical band saw) เป็นตน้
2. ชุมชน (ของผเู้ รียน)

แหล่งการเรียนรู้

ในสถานศึกษา
1. หอ้ งสมุดวทิ ยาลยั ฯ
2. หอ้ งปฏิบตั ิการคอมพวิ เตอร์ ศึกษาหาขอ้ มลู ทางอินเทอร์เน็ต

นอกสถานศึกษา

ผปู้ ระกอบการ สถานประกอบการ ในทอ้ งถิ่นจงั หวดั

การบูรณาการ/ความสัมพนั ธ์กบั วชิ าอนื่

1. บูรณาการกบั วชิ าชีวิตและวฒั นธรรมไทย ดา้ นการพูด การอา่ น การเขียน และการฝึกปฏิบตั ิตนทาง
สังคมดา้ นการเตรียมความพร้อม ความรับผดิ ชอบ และความสนใจใฝ่ รู้

2. บูรณาการกบั วชิ ากีฬาเพื่อพฒั นาสุขภาพและบุคลิกภาพ ดา้ นบุคลิกภาพในการนาเสนอหนา้ ช้นั เรียน
3. บรู ณาการกบั วชิ าหลกั เศรษฐศาสตร์ ดา้ นการเลือกใชท้ รัพยากรอยา่ งประหยดั

การประเมนิ ผลการเรียนรู้
 หลกั การประเมินผลการเรียนรู้

ก่อนเรียน
1. ใหผ้ เู้ รียนแสดงความรู้เกี่ยวกบั เล่ือยกลและงานเล่ือยกล
2. แบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยท่ี 2 เร่ืองเล่ือยกลและงานเลื่อยกล

ขณะเรียน
1. สังเกตการทางาน
2. ตรวจผลงานตาม กิจกรรมของนกั เรียน

หลงั เรียน
1. กิจกรรมหน่วยท่ี 2 , แบบประเมินผลการเรียนรู้หน่วยที่ 2 เรื่องเลื่อยกลและงานเล่ือยกล
ตอนท่ี 1 จานวน 10 ขอ้ , ตอนท่ี 2 จานวน 20 ขอ้ และ แบบทดสอบหลงั เรียนหน่วยที่ 2
จานวน 10 ขอ้

ผลงาน/ชิน้ งาน/ผลสาเร็จของผู้เรียน

1. กิจกรรมของนกั เรียนใน ข้ันให้ความรู้ ข้อท่ี 3
2. แบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยท่ี 2 , กิจกรรมหน่วยที่ 2 , แบบประเมินผลการเรียนรู้หน่วยท่ี 2

เรื่องเลื่อยกลและงานเล่ือยกล ตอนท่ี 1 จานวน 10 ขอ้ , ตอนท่ี 2 จานวน 20 ขอ้ และ
แบบทดสอบหลงั เรียนหน่วยที่ 2 จานวน 10 ขอ้

แบบประเมนิ ผลการนาเสนอผลงาน

เรื่อง เลอ่ื ยกลและงานเลอื่ ยกล

ชื่อกลมุ่ ……………………………………………ช้นั ………………………หอ้ ง...........................
รายช่ือสมาชิก

1....................................................................ช้นั ปี ท่ี ..........กลมุ่ ที่ ........เลขที่ ...........................

2...................................................................ช้นั ปี ที่ ..........กลมุ่ ที่ ........เลขที่ ...........................

3...................................................................ช้นั ปี ท่ี ..........กลมุ่ ที่ ........เลขที่ ...........................
4...................................................................ช้นั ปี ที่ ..........กลมุ่ ที่ ........เลขที่ ...........................
5...................................................................ช้นั ปี ที่ ..........กลมุ่ ท่ี ........เลขท่ี ...........................

ที่ รายการประเมนิ คะแนน ข้อคดิ เห็น
1 เน้ือหาสาระถกู ตอ้ ง มีความชดั เจน เขา้ ใจง่าย
32 1

2 รูปแบบการนาเสนอ (มีปฏิภาณในการตอบ และการแก้ไขปัญหา

เฉพาะหนา้ )

3 การมีส่วนร่วมและ การใหค้ วามร่วมมือของสมาชิก

4 บุคลิกลกั ษณะ กิริยา ท่าทาง ในการนาเสนอ

รวม

ผปู้ ระเมิน…………………………………………………

เกณฑ์ การให้ คะแนน

1. เน้ือหาสาระครอบคลมุ ชดั เจนถกู ตอ้ ง
3 คะแนน = มีสาระสาคญั ครบถว้ นถกู ตอ้ ง ตรงตามจุดประสงค์
2 คะแนน = สาระสาคญั ไม่ครบถว้ น แตต่ รงตามจุดประสงค์
1 คะแนน = สาระสาคญั ไมถ่ ูกตอ้ ง ไมต่ รงตามจดุ ประสงค์

2. รูปแบบการนาเสนอ
3 คะแนน = มีรูปแบบการนาเสนอท่ีเหมาะสม มีการใชเ้ ทคนิคที่แปลกใหม่ ใชส้ ื่อและเทคโนโลยี
ประกอบการ นาเสนอท่ีน่าสนใจ นาวสั ดุในทอ้ งถ่ินมาประยกุ ตใ์ ชอ้ ยา่ งคุม้ คา่ และประหยดั
2 คะแนน = มีเทคนิคการนาเสนอท่ีแปลกใหม่ ใชส้ ่ือและเทคโนโลยปี ระกอบการนาเสนอที่น่าสน ใจ
แต่ขาดการประยกุ ตใ์ ช้ วสั ดุในทอ้ งถิ่น
1 คะแนน = เทคนิคการนาเสนอไมเ่ หมาะสม และไม่น่าสนใจ

3. การมีส่วนร่วมของสมาชิกในกลมุ่
3 คะแนน = สมาชิกทุกคนมีบทบาทและมีส่วนร่วมกิจกรรมกลมุ่
2 คะแนน = สมาชิกส่วนใหญ่มีบทบาทและมีส่วนร่วมกิจกรรมกลมุ่
1 คะแนน = สมาชิกส่วนนอ้ ยมีบทบาทและมีส่วนร่วมกิจกรรมกลมุ่

4. ความสนใจของผฟู้ ัง
3 คะแนน = ผฟู้ ังมากกวา่ ร้อยละ 90 สนใจ และใหค้ วามร่วมมือ
2 คะแนน = ผฟู้ ังร้อยละ 70-90 สนใจ และใหค้ วามร่วมมือ
1 คะแนน = ผฟู้ ังนอ้ ยกวา่ ร้อยละ 70 สนใจ และใหค้ วามร่วมมือ

แบบประเมนิ กระบวนการทางานกล่มุ

เรื่อง เลอื่ ยกลและงานเลอื่ ยกล

ช่ือกลุม่ ……………………………………………ช้นั ………………………หอ้ ง...........................
รายชื่อสมาชิก

1....................................................................ช้นั ปี ท่ี ..........กลุม่ ที่ ........เลขท่ี ...........................
2...................................................................ช้นั ปี ท่ี ..........กลมุ่ ที่ ........เลขท่ี ...........................
3...................................................................ช้นั ปี ท่ี ..........กลมุ่ ท่ี ........เลขท่ี ...........................
4...................................................................ช้นั ปี ที่ ..........กลุ่มที่ ........เลขท่ี ...........................

5...................................................................ช้นั ปี ที่ ..........กลุ่มท่ี ........เลขที่ ...........................

ที่ รายการประเมนิ คะแนน ข้อคดิ เหน็
1 การกาหนดเป้ าหมายร่วมกนั
321

2 การแบ่งหนา้ ที่รับผดิ ชอบและการเตรียมความพร้อม

3 การปฏิบตั ิหนา้ ท่ีท่ีไดร้ บั มอบหมาย

4 การประเมินผลและปรับปรุงงาน

รวม

ผปู้ ระเมิน…………………………………………………

เกณฑ์ การให้ คะแนน

1. การกาหนดเป้ าหมายร่วมกนั
3 คะแนน = สมาชิกทุกคนมีส่วนร่วมในการกาหนดเป้ าหมายการทางานอยา่ งชดั เจน
2 คะแนน = สมาชิกส่วนใหญม่ ีส่วนร่วมในการกาหนดเป้ าหมายในการทางาน
1 คะแนน = สมาชิกส่วนนอ้ ยมีส่วนร่วมในการกาหนดเป้ าหมายในการทางาน

2. การมอบหมายหนา้ ท่ีรับผดิ ชอบและการเตรียมความพร้อม
3 คะแนน = กระจายงานไดท้ วั่ ถึง และตรงตามความสามารถของสมาชิกทุกคน มีการจดั เตรียม
สถานท่ี ส่ือ / อุปกรณ์ไวอ้ ยา่ งพร้อมเพรียง
2 คะแนน = กระจายงานไดท้ วั่ ถึง แต่ไมต่ รงตามความสามารถ และมีสื่อ / อปุ กรณ์ไวอ้ ยา่ งพร้อม

เพรียง แตข่ าด การจดั เตรียมสถานท่ี
1 คะแนน = กระจายงานไม่ทวั่ ถึงและมีส่ือ / อุปกรณ์ไมเ่ พียงพอ

3. การปฏิบตั หิ นา้ ท่ีที่ไดร้ ับมอบหมาย
3 คะแนน = ทางานไดส้ าเร็จตามเป้ าหมาย และตามเวลาท่ีกาหนด
2 คะแนน = ทางานไดส้ าเร็จตามเป้ าหมาย แต่ชา้ กวา่ เวลาท่ีกาหนด
1 คะแนน = ทางานไม่สาเร็จตามเป้ าหมาย

4. การประเมินผลและปรับปรุงงาน
3 คะแนน = สมาชิกทุกคนร่วมปรึกษาหารือ ติดตาม ตรวจสอบ และปรับปรุงงานเป็นระยะ
2 คะแนน = สมาชิกบางส่วนมีส่วนร่วมปรึกษาหารือ แตไ่ ม่ปรับปรุงงาน
1 คะแนน = สมาชิกบางส่วนไม่มีส่วนร่วมปรึกษาหารือ และปรับปรุงงาน