BYE GẦY - Bí thuật từ kiện tướng thể hình | 251 CHƯƠNG 12 TẬP LUYỆN VÀ TRIẾT LÝ KHẮC KỶ Đau khổ nên là tự nguyện! Trong cuốn Tôi nói gì khi nói về chạy bộ, tiểu thuyết gia Murakami Haruki đã viết trong lời tựa: “Đau khổ là tự nguyện”. Rằng không hiểu sao những vận động viên marathon lại yêu cái cảm giác đau đớn trên đường đua đến như vậy và khát khao để trải nghiệm cảm giác đó HẰNG NGÀY! Có lẽ như vậy là vừa đủ gọn gàng triết lý mà tôi muốn truyền tải đến bạn thông qua cuốn sách này. Tập luyện là quá trình chúng ta tự nguyện khiến cơ thể mình đau khổ, gắng sức, phá bỏ giới hạn hiện tại, để mà chinh phục được những mục tiêu cao hơn trong cuộc đời và chuẩn bị cho những “đau khổ” trong cuộc sống thực.
252 | PHAN BẢO LONG Điều này hoàn toàn trùng khớp với thứ triết lý của cuộc đời mà tôi theo đuổi: khắc kỷ. Trong chương cuối sách này, hãy để tôi chia sẻ với bạn quan điểm của tôi về tập luyện và về hạnh phúc, thông qua ba mảnh ghép của cuộc đời: thân - trí - tâm. THÂN - TẬP LUYỆN TĂNG NGƯỠNG CHỊU ĐAU Trong một nghiên cứu được đăng tải trên tạp chí Khoa học và Dược phẩm trong Tập luyện và Thể thao, các nhà nghiên cứu đã tuyển 24 tình nguyện viên tham gia thí nghiệm. Họ đều là người trưởng thành, độ tuổi còn khá trẻ, sức khỏe tốt, nhưng có lối sống ít hoạt động. Mọi người được chia làm hai nhóm, 12 người vào “nhóm tập luyện”, 12 người còn lại vào “nhóm kiểm soát”. Nhóm tập luyện được chỉ định thực hiện bài đạp xe đạp tại chỗ trong 30 phút, ba lần một tuần, trong vòng tổng cộng sáu tuần. Nhóm kiểm soát thì không phải làm gì cả, họ tiếp tục cuộc sống như trước khi cuộc nghiên cứu bắt đầu. Sau sáu tuần, có thể quan sát bằng mắt thường, nhóm tập luyện trở nên gọn gàng hơn và tốc độ đạp xe trung bình tăng đáng kể so với lúc bắt đầu tập luyện. Đây là điều ai cũng dự đoán được, tất nhiên tập luyện sẽ giúp cải thiện vóc dáng và sức khỏe tổng thể của một người. Tuy nhiên, mục tiêu chính của nghiên cứu là đánh giá mức độ chịu đau của hai nhóm. Trong ngày đầu của cuộc nghiên cứu, cả hai nhóm đã được đánh giá mức độ chịu đau tiền can thiệp. Các nhà nghiên cứu đã sử dụng một cây kim (không quá nhọn) từ từ ấn vào cánh tay của mỗi người tham gia, cho đến khi người đó cảm thấy khó chịu và ra
BYE GẦY - Bí thuật từ kiện tướng thể hình | 253 hiệu lệnh “Dừng lại”. Đây chính là ngưỡng cảm thấy đau người đó. Tiếp tục, các nhà nghiên cứu cho mỗi người tham gia đeo một thiết bị đo huyết áp. Trong khi dây đo ngày càng siết chặt (nếu bạn từng đo huyết áp thì sẽ biết dây này siết đau như thế nào), người tham gia được yêu cầu tiếp tục bóp thiết bị đếm giờ trong tay. Cho đến khi không còn có thể chịu được cơn đau thì họ sẽ thả tay, và dây đo huyết áp sẽ nới lỏng. Đây là chính là mức độ chịu đau của người đó. Trong ngày quay trở lại phòng thí nghiệm, cả hai nhóm được cho làm lại hai bài kiểm tra trên. Các số liệu về ngưỡng cảm thấy đau và mức độ chịu đau của mỗi người được lưu trữ và phân tích cẩn thận. Vậy, kết quả sau tập luyện là như thế nào? Như bạn có thể đoán được, với nhóm kiểm soát (không tập luyện) thì cả ngưỡng cảm thấy đau và mức độ chịu đau đều giữ nguyên như ban đầu, không có gì thay đổi. Thay đổi chỉ xảy ra với nhóm tập luyện, ngưỡng cảm thấy đau của họ không thay đổi, nhưng mức độ chịu đau thì tăng lên đáng kể. Thông qua thí nghiệm, một kết luận quan trọng được rút ra: Tập luyện không làm cơ thể bạn kém nhạy cảm đi (ngưỡng cảm thấy đau giữ nguyên); thay vào đó, tập luyện giúp bạn đương đầu với cơn đau tốt hơn (mức độ chịu đau tăng lên). Bạn vẫn biết cơ thể mình đang đau, đơn giản là bây giờ bạn có thể chịu được điều đó. Nhờ lợi ích này mà tập luyện thể thao được khuyến nghị dành cho bệnh nhân đang chịu các chứng đau kinh niên: Họ vẫn sẽ biết mình bị đau (để nhận thức rõ tình trạng bệnh của bản thân), nhưng đồng thời không để cơn đau này ảnh hưởng quá nhiều tới chất lượng cuộc sống của mình.
254 | PHAN BẢO LONG Hình 12.1: Tập luyện để cơn đau trở nên “dễ chịu” hơn Như vậy, trước hết phải nói rằng, nếu bạn đang phải khổ sở vì các chứng đau cổ vai gáy, đau lưng hoặc đau khớp - các căn bệnh ngày càng trẻ hóa vì lối sống ngồi nhiều của xã hội hiện đại - thì tập luyện thể thao, nếu không giúp chữa dứt điểm căn bệnh, cũng sẽ giúp bạn phớt lờ cơn đau để tập trung học tập, làm việc. Không chỉ vậy, kể cả bạn đang không bị đau kinh niên (hoặc một cách nào đó chắc chắn rằng mình sẽ không bị đau kinh niên), thì khả năng chịu đau này cũng sẽ không giới hạn trong các nỗi đau thể lý. Một trong những hormone tiết ra trong quá trình tập thể thao là endorphins - liều thuốc giảm đau tự nhiên của cơ thể (người anh em của endorphins là morphine, loại thuốc giảm đau liều nặng, được sử dụng trong các cuộc phẫu thuật nghiêm trọng khi các loại thuốc giảm đau khác không còn tác dụng). Endorphins là chìa khóa giúp vận động viên vượt qua được các chấn thương nhẹ trong thi đấu, mà tăng hết tốc độ hướng về đích. Hormone này cũng giải thích lý do vì sao, bạn đang có một cơn đau nhẹ
BYE GẦY - Bí thuật từ kiện tướng thể hình | 255 (đau đầu, đau chân, đau tay), nhưng khi tập thể thao thì cơn đau lại đột nhiên biến mất. Điều kỳ diệu của endorphins là nó còn giúp giảm các cơn đau tinh thần. Khi buồn bã hay căng thẳng, chỉ cần tập thể thao 30 phút để cơ thể tiết ra endorphins, tâm trạng bạn sẽ tốt hơn rất nhiều. Bạn có thể bình tĩnh để đối diện với vấn đề đang gặp phải, từ đó giải quyết chúng triệt để. Tôi tin rằng những người đối diện với căng thẳng tốt nhất là những người đồng thời có một lối năng động và sự bền bỉ thể chất. Đau (cả thể lý lẫn tinh thần) là một phần của cuộc sống. Không ai muốn trải nghiệm chúng, nhưng chắc chắn không ai có thể tránh khỏi. Tập luyện là chìa khóa để bạn chuẩn bị đương đầu tốt nhất với các nỗi đau này. TRÍ - TẬP LUYỆN XÂY DỰNG PHẨM CHẤT CÁ NHÂN Như đã giới thiệu ở trên, tôi là một người theo chủ nghĩa khắc kỷ. Mà chủ nghĩa khắc kỷ là thứ triết lý sống tập trung vào các phẩm hạnh của cá nhân. Khi bạn có phẩm hạnh đủ mạnh mẽ - sự dũng cảm, sự vững chãi, sự kỷ luật - bạn có thể dựa vào chính mình dù cho có đang trong nghịch cảnh như thế nào đi chăng nữa. Người giàu có luôn lo lắng về viễn cảnh mình bị sa cơ lỡ vận mà trở nên nghèo khó. Nhưng nếu người giàu đó có thể hài lòng với bữa ăn chỉ bao gồm bánh mì với nước lọc, không ngại lao động chăm chỉ bất kể ngày đêm, thì anh ta sẽ đạt được sự bình yên trong tâm hồn; không còn sợ hãi những biến cố trong tương lai.
256 | PHAN BẢO LONG Bởi vì lúc này, anh ta không còn dựa vào vật ngoài thân nữa, anh ta dựa vào chính bản thân mình. Tập luyện, đối với tôi, là cách tốt nhất để xây dựng những phẩm chất cá nhân tốt đẹp. Với những phẩm chất này, bạn sẽ trở nên đáng tin cậy hơn, không chỉ trong mắt người khác mà còn trong mắt của chính mình. Từ đó, bạn sẽ tự tin hơn và đạt được sự bình yên bất chấp ngoại cảnh. Hãy nghĩ thử xem, nếu từ một người ngủ nướng đến tận trưa và phó mặc cuộc sống mình cho cảm xúc, trở thành một người dậy sớm tập luyện, bất kể nắng mưa, bất kể mệt mỏi, bất kể chán nản, bạn đã phát triển phẩm chất nào cho bản thân? Chính xác, đó chính là tính kỷ luật. Hãy nghĩ thử xem, nếu từ một người nóng vội, làm gì cũng muốn thấy kết quả ngay, trở thành một người tập luyện điều độ, tuyệt đối không đẩy bản thân quá mức dẫn đến chấn thương, đồng thời đi chậm rãi từng bước một - từ 5kg, lên 7kg, rồi 10kg - bạn đã phát triển phẩm chất nào cho bản thân? Đó là tính nhẫn nại. Hình 12.2: Mỗi ngày tập luyện là một lần phát triển nhân cách
BYE GẦY - Bí thuật từ kiện tướng thể hình | 257 Hãy nghĩ thử xem, nếu đứng trước một thử thách vượt quá giới hạn của bạn - lần đầu tiên tham gia một cuộc thi ba môn phối hợp - nhưng bạn vẫn bất chấp mọi khó khăn và hoài nghi để tham gia, chiến đấu và chiến thắng cuộc thi, bạn đã phát triển phẩm chất nào? Đó là lòng gan dạ. Hãy nghĩ thử xem, nếu bạn chơi một môn thể thao đòi hỏi phải học cách sống trong một cộng đồng, hoặc học được cách tương tác, giao tiếp, giúp đỡ lẫn nhau trong phòng gym, bạn đã phát triển phẩm chất nào? Đó là năng lực hợp tác Và cuối cùng, hãy nghĩ thử xem, khi mà cơ thể bạn đã rã rời và tâm trí bạn đã dường như muốn bỏ cuộc, nhưng bạn vẫn lì lợm thực hiện set đẩy tạ cuối cùng hoặc vòng chạy bộ cuối cùng, bạn đã phát triển phẩm chất nào? Đó là tinh thần nỗ lực hết mình. Tỉnh kỷ luật, tính nhẫn nại, lòng gan dạ, năng lực hợp tác, tinh thần nỗ lực hết mình - cho dù là trong học tập, công việc hay tình yêu, những phẩm chất trên luôn đảm bảo cho bạn có thể vượt qua mọi thử thách và đạt được một cuộc sống đáng mong ước. TÂM - TẬP LUYỆN ĐỂ YÊU BẢN THÂN, THIÊN NHIÊN VÀ CUỘC SỐNG Bởi vì tôi nói đến lợi ích của tập luyện quá nhiều, có người lại hiểu lầm rằng tập luyện là để chuẩn bị cho một cuộc sống tốt hơn. Tất nhiên là bạn có thể hiểu như vậy, không có gì sai với góc nhìn này cả. Nhưng, góc nhìn đó không diễn tả đầy đủ được quan điểm của tôi về tập luyện. Đối với tôi tập luyện còn hơn cả một hình thức chuẩn bị, một công cụ gián tiếp để đạt được một mục đích khác trong cuộc sống.
258 | PHAN BẢO LONG Đối với tôi, tập luyện chính là cuộc sống. Tôi yêu việc tập luyện đến nỗi có thể nói rằng, tôi sống để tập luyện chứ không phải tập luyện để sống. Bạn phải trực tiếp trải nghiệm cái cảm giác đẩy từng cục tạ và cảm nhận các thớ cơ trong mình chuyển động. Chúng đang cố giao tiếp điều gì với bạn? Bạn phải trải nghiệm cảm giác chạy bộ dưới ánh bình minh, ngắm nhìn rặng cây hai bên đường và hít thở không khí mát ngọt sương sớm. Thiên nhiên đang cố giao tiếp điều gì với bạn? Và bạn phải trực tiếp trải nghiệm cảm giác mệt nhoài sau mỗi buổi tập, cơ thể rụng rời nhưng trong lòng thì đong đầy cảm giác thỏa mãn. Cuộc sống này đang cố nói điều gì với bạn? Không quá khi nói rằng tập luyện là một trải nghiệm tâm linh. Bạn kết nối tâm trí với cơ thể, kết nối với thiên nhiên và những người bạn đồng hành, hơn cả thế bạn kết nối với cuộc sống. Tôi không cố trở thành chuyên gia tâm lý, nhưng tin tôi đi, tập luyện là cách mà bạn có thể tìm thấy ý nghĩa của cuộc sống. Hình 12.3: Tập luyện để tìm thấy ý nghĩa cuộc sống
BYE GẦY - Bí thuật từ kiện tướng thể hình | 259 Sẽ có những giây phút đầu óc bạn hoàn toàn trống rỗng. Toàn bộ sự tập trung, toàn bộ ý thức của bạn sẽ chỉ chú tâm vào từng cử động của cơ thể, mọi muộn phiền và toan tính trong cuộc sống đột nhiên biến mất. Bạn sẽ chỉ biết rằng mình đang tập luyện và đang tập luyện hết mình. Đó là lúc bạn trải nghiệm cảm giác dòng chảy. Và rồi sẽ có lúc bạn vượt qua giới hạn của mình trong tập luyện. Có thể là nâng được một mức tạ mà trước đây chưa bao giờ nâng được. Hoàn tất một quãng đường mà trước đây chỉ dám tưởng tượng. Hay thực hiện được một động tác street workout mà trước đây phải xuýt xoa trầm trồ mỗi khi có ai đó làm được. Bây giờ bạn đã đạt được và đó sẽ là cảm giác vô cùng sung sướng. Rất nhiều những khoảnh khắc tuyệt vời nhất cuộc đời tôi đến từ câu chuyện như vậy. Đó là những lần tôi thi đấu và hoàn thành xuất sắc. Đó là khi tôi đạt được danh hiệu Kiện tướng thể hình Quốc gia. Tôi có quen những người bạn, người em và người anh. Họ cũng chia sẻ các câu chuyện tương tự với tôi. Khoảnh khắc tuyệt vời nhất là khi phá kỷ lục marathon bản thân, khi hoàn thành cuộc thi Full Ironman (3.8km bơi, 180km đạp xe, 42.2km chạy bộ). Những khoảnh khắc này tôi tin là có thể thay đổi cuộc đời của một con người. ĐẠT ĐẾN SỰ THỐNG HỢP! Có thể nói, tập luyện mang ý nghĩa lớn lao hơn nhiều so với việc chỉ là một phương tiện giúp bạn khỏe mạnh và đạt được những thành tích khác trong cuộc đời. Tập luyện là hiện thân của chủ nghĩa khắc kỷ, trui rèn bạn trở nên một con người mạnh mẽ và đáng tin cậy hơn.
260 | PHAN BẢO LONG Trải nghiệm tập luyện là những khoảnh khắc nơi bạn xóa nhòa ranh giới giữa cơ thể (thân), trí tuệ (trí), tâm hồn (tâm), kết nối bản thân với thế giới tự nhiên và cộng đồng xung quanh. Tất cả mang đến sự thống hợp và ý nghĩa cuộc đời. BẢN THÂN TRÍ TÂM THÂN CỘNG ĐỒNG THẾ GIỚI TỰ NHIÊN Hình 12.4: Đạt đến sự thống hợp thông qua tập luyện Tôi hy vọng qua cuốn sách này, bạn sẽ có một góc nhìn mới về tập luyện. Vượt qua cả chuyện tăng cân và đạt được sự thẩm mỹ hằng mong ước. Hy vọng bạn sẽ được truyền cảm hứng để theo đuổi một hành trình rèn luyện đức hạnh và kiến thiết ý nghĩa lâu dài cho cuộc đời. Đó là thông điệp lớn nhất tôi muốn truyền đến cho bạn.
BYE GẦY - Bí thuật từ kiện tướng thể hình | 261 TỔNG KẾT PHẦN 4: TRIẾT LÝ ĐỂ TĂNG CÂN Để tăng cân bền vững, bạn cần theo đuổi một lối sống mới toàn diện. Và theo đuổi lối sống mới này sẽ thay đổi con người bạn toàn diện. Nếu không có một hệ triết lý vững chắc, bạn sẽ không thể nào vượt qua các rào cản để khởi động hành trình, mà dù có khởi động được thì cũng rất khó khăn để duy trì. Bởi vì cuộc sống chúng ta đầy rẫy những khó khăn và thử thách. Chỉ khi nào bạn thật sự làm chủ được chữ “Tại sao”, bạn mới làm chủ được chữ “Như thế nào”. Tôi chọn triết lý khắc kỷ để đóng lại cuốn sách của mình, như xương sống trong hệ triết lý mới mà tôi khuyến khích bạn theo đuổi. Đồng thời, độc giả cuốn sách này có lẽ chủ yếu là các bạn trẻ, tôi tin rằng không có hệ triết lý nào phù hợp hơn với các bạn trong thời điểm này bằng khắc kỷ. Hãy trui rèn những phẩm chất bên trong mình để vượt qua mọi thử thách ở bên ngoài. Rồi, bạn sẽ tăng cân như mình mong muốn. Rồi, bạn sẽ trở thành một con người mới, đáng tin cậy và hướng tới những mục tiêu lớn hơn trong cuộc sống.
262 | PHAN BẢO LONG ĐỌC SÁCH MÀ CHỈ ĐỂ ĐỌC LÀ MỘT VIỆC VÔ BỔ Trên đời này đã có vô số quyển sách được in ra. Có vô số độc giả chỉ cầm sách lên đọc, gấp lại và cuối cùng chẳng đọng lại được gì. Họ chẳng cải thiện được bất cứ điều gì trong cuộc sống của mình. Đó là những cuốn sách vô dụng và những người đọc như vậy chỉ là những kẻ trốn tránh hành động. Quyển sách này của tôi không như thế. Nó được viết với tâm thế thôi thúc bạn hành động: Không phải hôm nay, mà là ngay bây giờ! Bản thảo đầu tiên của quyển sách này đã xong từ rất lâu. Nhưng tôi không hài lòng. Tôi cảm thấy nó đi quá sâu vào kỹ thuật và không thể
BYE GẦY - Bí thuật từ kiện tướng thể hình | 263 thúc đẩy người đọc hành động. Nên đã bỏ đi và viết lại. Bản thảo thứ hai của quyển sách này đã xong từ bốn tháng trước. Nhưng tôi vẫn không hài lòng. Tôi cảm thấy nó quá hàn lâm và không cung cấp một giải pháp cụ thể nào, để người đọc hành động. Nên đã bỏ đi và viết lại. Đây là bản thảo thứ ba của quyển sách. Một bản thảo vừa truyền được động lực cho bạn hành động, vừa cung cấp kiến thức để bạn tự hoạch định kế hoạch cho riêng mình. Và đặc biệt nhất, cuốn sách cũng cung cấp đầy đủ khuyến nghị, thực đơn mẫu và bài tập mẫu để bạn áp dụng ngay lập tức. Vậy thì này! Tại sao đến bây giờ mà bạn vẫn cầm cuốn sách trên tay làm gì vậy? Gấp sách lại đi! Rồi tự thưởng cho bản thân một bữa thật ngon. Kiếm một phòng tập và rủ rê đứa bạn chí cốt BYE GẦY - ngay và luôn. – PHAN BẢO LONG