.............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ.................................................................... (..................................................................) ตำแหน่ง............................................................... วันที่ .............. เดือน ............... พ.ศ. .................. ความคิดเห็นของผู้บริหารสถานศึกษาหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ.................................................................... (..................................................................) ตำแหน่ง............................................................... วันที่ .............. เดือน ............... พ.ศ. .................. แบบสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่..................... สังเกตพฤติกรรมการเรียนรู้วันที่.......................เดือน........................พ.ศ................... ลำดับที่ ชื่อ – สกุล พฤติกรรม ความสนใจ การแสดง ความคิดเห็น ก า ร ต อ บ คำถาม ก า ร ร ั บ ฟั ง ความคิดเห็น ทำงาน ตามที่ได้รับ มอบหมาย รวม ๑ ๒ ๓ ๔ ๑ ๒ ๓ ๔ ๑ ๒ ๓ ๔ ๑ ๒ ๓ ๔ ๑ ๒ ๓ ๔ ๒๐ ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ ๘ ๙ ๑๐ ๑๑ ๑๒ ๑๓ ๑๔ ๑๕ ๑๖ ๑๗ ๑๘ ๑๙ ๒๐ -๒๑ ๒๒ ๒๓ ๒๔ ๒๕ ๒๖ ๒๗
๒๘ ๒๙ ๓๐ ๓๑ ๓๒ ๓๓ ๓๔ ๓๕ ลงชื่อ……………….......……………….............ผู้สังเกต (นางสาวธนาพร ศรีพละธรรม) วันที่ .............. เดือน ............... พ.ศ. .................. เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ = ดีมาก ให้ ๔ คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง = ดี ให้ ๓ คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง = พอใช้ ให้ ๒ คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง = ปรับปรุง ให้ ๑ คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ ๑๗ - ๒๐ ดีมาก ๑๓ - ๑๖ ดี ๙ - ๑๒ พอใช้ ๕ - ๘ ปรับปรุง เกณฑ์การสรุปผลการประเมิน นักเรียนที่ได้ระดับคุณภาพพอใช้ขึ้นไป ถือว่า ผ่าน ใบงาน คำพ้องเสียง
คำชี้แจง ให้นักเรียนตอบคำถามให้ถูกต้อง ๑. คำพ้องเสียง หมายถึงอะไร ตอบ ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ....... ๒. ให้นักเรียนเขียนคำ และเขียนความหมายให้ถูกต้อง ที่ รูปเขียนที่ ๑ ความหมาย รูปเขียนที่ ๒ ความหมาย ๑ กด กช ๒ ค่า ฆ่า ๓ รถ รด ๔ หาญ หาร ๕ คำต่อท้านกริยาเพื่อบอกว่า กระทำกริยานั้นร่วมกัน ตั้งแต่ ๒ คนขึ้นไป ใบหู ๖ ระยะเวลายี่สิบสี่ชั่วโมง สี ๗ ชอบ ดูแล รักษา ๘ คำใช้แทนผู้ที่เราพูดถึง มีรสอย่างกะทิ หรือถั่วลิสงคั่ว ๙ ครรภ์ คันธ์ ๑๐ ชื่อวันที่สองของสัปดาห์ จันทน์ แผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๔๕ กลุ่มสาระการเรียนรู้ ภาษาไทย โรงเรียนมัธยมเทศบาล ๖ นครอุดรธานี
รายวิชาภาษาไทยพื้นฐาน รหัสวิชา ท๒๑๑๐๑ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๔ กาพย์เรื่องพระไชยสุริยา เวลาเรียน ๑๒ ชั่วโมง หน่วยการเรียนรู้ย่อยเรื่อง คำพ้อง (คำพ้องความหมาย) เวลาเรียน ๑ ชั่วโมง ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๑ ภาคเรียนที่ ๑ ปีการศึกษา ๒๕๖๖ ครูผู้สอน นางสาวธนาพร ศรีพละธรรม วันที่สอน วัน พุธ ที่ ๓๐ เดือน สิงหาคม พ.ศ.๒๕๖๖ เวลา ๑๓.๕๐-๑๔.๔๐ น. ห้อง ๑/๕ วัน พฤหัสบดี ที่ ๓๑ เดือน สิงหาคม พ.ศ.๒๕๖๖ เวลา ๑๓.๕๐-๑๔.๔๐ น. ห้อง ๑/๗ วัน จันทร์ ที่ ๔ เดือน กันยายน พ.ศ.๒๕๖๖ เวลา ๐๘.๒๕-๐๙.๑๕ น. ห้อง ๑/๖ วัน จันทร์ ที่ ๔ เดือน กันยายน พ.ศ.๒๕๖๖ เวลา ๑๓.๐๐-๑๓.๕๐ น. ห้อง ๑/๓ ๑. มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด มาตรฐาน ท ๔.๑ เข้าใจธรรมชาติของภาษาและหลักภาษาไทย การเปลี่ยนแปลงของภาษา และพลังของภาษา ภูมิปัญญาทางภาษา และรักษาภาษาไทยไว้เป็น สมบัติของชาติ ตัวชี้วัด ท ๔.๑ ม.๑/๒ สร้างคำในภาษาไทย ๒. จุดประสงค์การเรียนรู้ ๑. นักเรียนสามารถอธิบายความหมายของคำพ้องความหมายได้ถูกต้อง ๒. นักเรียนสามารถจำแนกคำพ้องความหมายได้ถูกต้อง ๓. นักเรียนเห็นคุณค่าของการออกเสียงภาษาไทยได้ถูกต้องตามหลักเกณฑ์ของภาษา ๓. สาระสำคัญ คำพ้อง หมายถึง คำที่มีรูปหรือเสียงเหมือนกัน แต่จะมีความหมายต่างกัน ซึ่งเวลาอ่าน ต้องอาศัยการ สังเกตเนื้อความของคำที่เกี่ยวข้องคำพ้องมีหลายลักษณะ ได้แก่คำพ้องรูป คำพ้องเสียง คำพ้องรูปพ้องเสียง และคำพ้องความหมาย คำพ้องความหมาย คือ คำที่มีความหมายเหมือนกันหรือคล้ายคลึงกัน แต่เขียนและออกเสียงไม่ เหมือนกัน หรือเรียกว่า“คำพ้องความ” “คำไวพจน์” “การหลากคำ” มักใช้ในการแต่งคำประพันธ์ ซึ่งการรู้จัก คำและความหมายของคำจำนวนมาก นับเป็นองค์ประกอบสำคัญอีกประการที่ทำคำประพันธ์ให้ความหมาย ลึกซึ้งและเกิดความไพเราะงดงามทางภาษา ๔. สาระการเรียนรู้ ๑. ความหมายของคำพ้องความหมาย
๒. ลักษณะคำพ้องความหมาย ๕. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน ๑. ความสามารถในการสื่อสาร ๒. ความสามารถในการคิด ๓. ความสามารถในการแก้ปัญหา ๖. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ๑. มีวินัย ๒. ใฝ่เรียนรู้ ๓. มุ่งมั่นในการทำงาน ๗. ชิ้นงาน หรือภาระงาน - ใบงาน เรื่อง คำพ้องต้องรู้ ๘. การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ๘.๑ ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน ๘.๑.๑ นักเรียนและครูกล่าวทักทายกัน นักเรียนสังเกตชื่อของตนเองว่ามีลักษณะอย่างไรและหมายถึง อะไร ครูสุ่มยกตัวอย่าง ๕ คน ๘.๑.๒ นักเรียนและครูร่วมกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับชื่อของตนเอง ครูเชื่อมโยงเข้าสู่บทเรียน ๘.๒ ขั้นกิจกรรมการเรียนรู้ ๘.๒.๑ นักเรียนและครูร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับคำพ้องเสียง คำพ้องความหมาย คือ คำที่มีความหมายเหมือนกันหรือคล้ายคลึงกัน แต่เขียนและออกเสียง ไม่เหมือนกัน หรือเรียกว่า“คำพ้องความ” “คำไวพจน์” “การหลากคำ” มักใช้ในการแต่งคำประพันธ์ ซึ่งการ รู้จักคำและความหมายของคำจำนวนมาก นับเป็นองค์ประกอบสำคัญอีกประการที่ทำคำประพันธ์ให้ ความหมายลึกซึ้งและเกิดความไพเราะงดงามทางภาษา ตัวอย่าง เช่น คำ คำไวพจน์
ใจ กมล , มโน , ดวงหทัย , ดวงแด , ฤทัย , ฤดี , หฤทัย , ทรวง , ผู้หญิง นงเยาว์ , พนิดา , นุช , นารี , บังอร , สมร , นงคราญ , สตรี , สุดา , ดรุณี ท้องฟ้า คนานต์ , เวหา , เวหาส , อัมพร , นภาลัย , โพยม , นภา , ทิฆัมพร , คัคนางค์ , คัคนานต์ ดอกไม้ กุสุมาลย์ , ผกา , บุษบา , บุปผา , มาลย์ , สุมาลี , บุปชาติ , บุหงา , โกสุม , มาลี น้ำ กระแสสินธุ์ , คงคา , ชลธี , ชลธาร , ธารา , ชลสินธุ์ , อุทก , วาริน , วารี , อาโป ตาย สิ้นชีพ , เสีย , อาสัญ , มรณะ , วายปราณ , ถึงแก่กรรม , สิ้นชีพตักษัย , สวรรคต , ดับจิต , บรรลัย ๘.๒.๒ นักเรียนแบ่งกลุ่มเป็น ๒ กลุ่ม กลุ่มละเท่า ๆ กัน เพื่อเล่นเกม “ทายซิฉันเป็นใคร” ๘.๒.๓ นักเรียนแต่ละกลุ่มรับฟังกติกา โดย แต่ละกลุ่มจะได้บัตรคำกลุ่มละ ๑ ชุด โดยบัตรคำจะมีคำ ไวพจน์ ๑ คำ ให้นักเรียนบอกความหมายของคำไวพจน์นั้นว่าหมายถึงอะไร โดยคนที่ใบ้ห้ามพูดคำ ๆ นั้นโดย เด็ดขาด กลุ่มใดเร็วที่สุดและถูกต้องที่สุดกลุ่มนั้นจะได้รับรางวัลจากครู คำศัพท์ที่ใช้ในเกม ๘.๒.๔ นักเรียนและครูร่วมกันอ่านคำไว้พจน์จากบัตรคำอีกครั้ง ๘.๒.๕ นักเรียนและครูร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับประโยชน์ของคำไวพจน์ (ประโยชน์ของคำไวพจน์ ใช้แต่งกลอน และตั้งชื่อต่าง ๆ หรือใช้เรียก คำอื่น ๆ ที่ต่างออกไป) บัตรคำกลุ่ม ๒ หมวดธรรมชาติ ภาสกร = พระอาทิตย์ บุหลัน = พระจันทร์ นที= น้ำ พระพาย = ลม อัคนี= ไฟ ทิฆัมพร = ท้องฟ้า ผกามาศ = ดอกไม้ พสุธาดล = แผ่นดิน ไพรสัณฑ์= ป่า สิงขร = ภูเขา บัตรคำกลุ่ม ๑ หมวดสัตว์ อสรพิษ = งู วารีชาติ= ปลา ทวิชาชาติ= นก อาชาไนย = ม้า นฤเคนทร์= สิงโต พยัคฆา = เสือ พฤษภ = วัว วานรินทร์= ลิง มหิงสา = ควาย บุหรง = นก
๘.๓ ขั้นสรุปบทเรียน ๘.๓.๑ นักเรียนและครูร่วมกันสรุปและอภิปรายเกี่ยวกับคำพ้องความหมาย (คำไวพจน์) คำพ้องความหมาย คือ คำที่มีความหมายเหมือนกันหรือคล้ายคลึงกัน แต่เขียนและ ออกเสียงไม่เหมือนกัน หรือเรียกว่า“คำพ้องความ” “คำไวพจน์” “การหลากคำ” มักใช้ในการแต่งคำประพันธ์ ๘.๓.๒ นักเรียนรับฟังคำชี้แจงเกี่ยวกับการทำใบงาน เรื่อง คำพ้องต้องรู้ ๙. สื่อการเรียนรู้ / แหล่งการเรียนรู้ ๙.๑ สื่อการเรียนรู้ ๙.๑.๑ ประเภทสื่อ - Power point คำพ้องความหมาย (คำไวพจน์) - บัตรคำ คำพ้องความหมาย - กิจกรรมเกม “ทายซิฉันเป็นใคร” ๙.๑.๒ วัสดุอุปกรณ์ - ๙.๒ แหล่งเรียนรู้ - ห้องสมุด - อินเทอร์เน็ต - หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน ภาษาไทย หลักภาษาและการใช้ภาษาชั้น มัธยมศึกษาปีที่ ๑ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย (ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานพ.ศ. ๒๕๕๑) ๑๐. วิธีการวัดและประเมินผลการเรียนรู้
จุดประสงค์การ เรียนรู้ วิธีการวัดผล เครื่องมือ เกณฑ์การ ประเมินผล ๑. นักเรียนสามารถ อธิบายความหมาย ของคำพ้อง ความหมายได้ ถูกต้อง ๑. นักเรียนอธิบาย ความหมายของคำ พ้องความหมายได้ ถูกต้อง ๑. การถามตอบในชั้นเรียน ๒. บัตรคำ คำพ้องความหมาย ๓. กิจกรรม “ทายซิฉันเป็นใคร” นักเรียนผ่านเกณฑ์ ร้อยละ ๗๐ ขึ้นไป ๒. นักเรียนสามารถ จำแนกคำพ้อง ความหมายได้ ถูกต้อง ๒. นักเรียนจำแนก คำพ้องความหมายได้ ถูกต้อง ๔.ใบงาน คำพ้องต้องรู้ ๓. นักเรียนเห็น คุณค่าของการออก เสียงภาษาไทยได้ ถูกต้องตาม หลักเกณฑ์ของภาษา ๓. สังเกตพฤติกรรม ของผู้เรียนในระหว่าง เรียน ๕. แบบสังเกตพฤติกรรมระหว่างเรียน นักเรียนมีการ แสดงออกของ พฤติกรรมอยู่ใน ระดับดี (เชิงบวก) ๑๑. แบบบันทึกหลังจัดกิจกรรมการเรียนรู้
๑๑.๑ ผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ๑๑.๒ ปัญหาและอุปสรรคในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ............................................................................................................................. ................................................. .......................................................................................................................................... .................................... .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ................................................................................................................................ .............................................. .............................................................................................................................................................................. ๑๑.๓ ข้อเสนอแนะและแนวทางการแก้ไข ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .................................................................................................................................................................... .......... ......................................................................................................................... ..................................................... ............................................................................................................................. ................................................. ......................................................................................................................................................... ..................... ............................................................................................................. ................................................................. ลงชื่อ............................................................... (นางสาวธนาพร ศรีพละธรรม) วันที่ .......... เดือน ............... พ.ศ. ................ ความคิดเห็นของครูพี่เลี้ยง
.............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ.................................................................... (..................................................................) ตำแหน่ง............................................................... วันที่ .............. เดือน ............... พ.ศ. .................. ความคิดเห็นของผู้บริหารสถานศึกษาหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ.................................................................... (..................................................................) ตำแหน่ง............................................................... วันที่ .............. เดือน ............... พ.ศ. .................. แบบสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่..................... สังเกตพฤติกรรมการเรียนรู้วันที่.......................เดือน........................พ.ศ................... ลำดับที่ ชื่อ – สกุล พฤติกรรม ความสนใจ การแสดง ความคิดเห็น ก า ร ต อ บ คำถาม ก า ร ร ั บ ฟั ง ความคิดเห็น ทำงาน ตามที่ได้รับ มอบหมาย รวม ๑ ๒ ๓ ๔ ๑ ๒ ๓ ๔ ๑ ๒ ๓ ๔ ๑ ๒ ๓ ๔ ๑ ๒ ๓ ๔ ๒๐ ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ ๘ ๙ ๑๐ ๑๑ ๑๒ ๑๓ ๑๔ ๑๕ ๑๖ ๑๗ ๑๘ ๑๙ ๒๐ -๒๑ ๒๒ ๒๓ ๒๔ ๒๕ ๒๖ ๒๗
๒๘ ๒๙ ๓๐ ๓๑ ๓๒ ๓๓ ๓๔ ๓๕ ลงชื่อ……………….......……………….............ผู้สังเกต (นางสาวธนาพร ศรีพละธรรม) วันที่ .............. เดือน ............... พ.ศ. .................. เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ = ดีมาก ให้ ๔ คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง = ดี ให้ ๓ คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง = พอใช้ ให้ ๒ คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง = ปรับปรุง ให้ ๑ คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ ๑๗ - ๒๐ ดีมาก ๑๓ - ๑๖ ดี ๙ - ๑๒ พอใช้ ๕ - ๘ ปรับปรุง เกณฑ์การสรุปผลการประเมิน นักเรียนที่ได้ระดับคุณภาพพอใช้ขึ้นไป ถือว่า ผ่าน ใบงาน คำพ้องต้องรู้
กิจกรรมที่ ๑ ให้นักเรียนทำวงกลมทับคำที่ตรงกับความหมายที่กำหนดให้ ๑. คำถามใชวิชาคณิตศาสตร์ โจทย์ โจทก์ ๒. ทำสิ่งที่ชำรุดให้คืนดี ส้อม ซ่อม ๓. ฝั่งน้ำสำหรับจอดเรือ ถ้า ท่า ๔. นกชนิดหนึ่ง อินทรีย์ อินทรี ๕. ระบบวิชาความรู้ ศาสตร์ สาสน์ ๖. บอกเรื่องราวให้ผู้อื่นฟัง เหล้า เล่า ๗. สาดหรือเทให้กระจายไป ราด ลาด ๘. ชื่อแมลงชนิดหนึ่ง พึ่ง ผึ้ง ๙. พืชที่เกิดตามพื้นดินพวกหนึ่ง หญ้า ย่า ๑๐. ชั้นที่ทำลดหลั่นกันเป็นลำดับ คั่น ขั้น กิจกรรมที่ ๒ ให้นักเรียนเลือกคำที่อยู่ในวงเล็บเติมลงในประโยคให้ถูกต้อง ๑. เสื้อผ้าราคาย่อม......................จนคนรุ่น........................สามารถซื้อได้ (เยาว์, เยา) ๒. โอ้ไปร่วมงานเปิดร้าน....................เจ้าของร้านเชิญพระสงฆ์มาโยงสาย................ (ศิลป์, สิญจน์) ๓. ด้วยอำนาจคุณ............คิวอารมณ์ไม่แจ่ม............จนผลัก..............พยาบาลที่คอยดูแล (ไส, ใส, ไสย) ๔. หนึ่งขายอาหาร......................ด้วยความซื่อ....................ไม่โกงตาชั่ง (สัตย์, สัตว์) ๕. นุ้ยชอบลูก.................ที่สีเหลืองแบบพระ..............จึงเอาไปปลูกใต้ต้น...............(จันทร์, จัน, จันทน์) ๖. ส้มทำ.............งานโดยไม่สนใจ..............เวลาและเหตุ............บ้านเมืองที่ผ่านไป (กาล, การ, การณ์) ๗. ...............ล่องเรือสำเภาไปทำการ........................ที่ประเทศใกล้เคียง (วาณิช, วาณิชย์) ๘. พิธีเวียน.................. ...................ย่อมไปด้วยเหล่า .......................ที่มาพบปะแลกเปลี่ยนความรู้กัน (เทียร, เธียร, เทียน) ๙. พญา.....................ควบคุมเหล่าสมุน................ให้อยู่ในโอวาท (กบิล, กบินทร์) ๑๐. พายุพัดแรงจน......................มะพร้าวร่วงลงมาทับกระท่อมจนพัง..................... (ทะลาย, ทลาย) เฉลย ใบงาน คำพ้องต้องรู้
กิจกรรมที่ ๑ ให้นักเรียนทำวงกลมทับคำที่ตรงกับความหมายที่กำหนดให้ ๑. คำถามใชวิชาคณิตศาสตร์ โจทย์ โจทก์ ๒. ทำสิ่งที่ชำรุดให้คืนดี ส้อม ซ่อม ๓. ฝั่งน้ำสำหรับจอดเรือ ถ้า ท่า ๔. นกชนิดหนึ่ง อินทรีย์ อินทรี ๕. ระบบวิชาความรู้ ศาสตร์ สาสน์ ๖. บอกเรื่องราวให้ผู้อื่นฟัง เหล้า เล่า ๗. สาดหรือเทให้กระจายไป ราด ลาด ๘. ชื่อแมลงชนิดหนึ่ง พึ่ง ผึ้ง ๙. พืชที่เกิดตามพื้นดินพวกหนึ่ง หญ้า ย่า ๑๐. ชั้นที่ทำลดหลั่นกันเป็นลำดับ คั่น ขั้น กิจกรรมที่ ๒ ให้นักเรียนเลือกคำที่อยู่ในวงเล็บเติมลงในประโยคให้ถูกต้อง ๑. เสื้อผ้าราคาย่อม เยา จนคนรุ่น เยาว์สามารถซื้อได้ (เยาว์, เยา) ๒. โอ้ไปร่วมงานเปิดร้าน ศิลป์เจ้าของร้านเชิญพระสงฆ์มาโยงสาย สิญจน์(ศิลป์, สิญจน์) ๓. ด้วยอำนาจคุณ ไสย คิวอารมณ์ไม่แจ่ม ใส จนผลัก ไส พยาบาลที่คอยดูแล (ไส, ใส, ไสย) ๔. หนึ่งขายอาหาร สัตว์ด้วยความซื่อ สัตย์ไม่โกงตาชั่ง (สัตย์, สัตว์) ๕. นุ้ยชอบลูก จัน ที่สีเหลืองแบบพระ จันทร์จึงเอาไปปลูกใต้ต้น จันทน์(จันทร์, จัน, จันทน์) ๖. ส้มทำ การ งานโดยไม่สนใจ กาล เวลาและเหตุการณ์บ้านเมืองที่ผ่านไป (กาล, การ, การณ์) ๗. วาณิช ล่องเรือสำเภาไปทำการ วาณิชย์ที่ประเทศใกล้เคียง (วาณิช, วาณิชย์) ๘. พิธีเวียน เทียน เทียร ย่อมไปด้วยเหล่า เธียร ที่มาพบปะแลกเปลี่ยนความรู้กัน (เทียร, เธียร, เทียน) ๙. พญา กบินทร์ควบคุมเหล่าสมุน กบิล ให้อยู่ในโอวาท (กบิล, กบินทร์) ๑๐. พายุพัดแรงจน ทะลาย มะพร้าวร่วงลงมาทับกระท่อมจนพัง ทลาย (ทะลาย, ทลาย) แผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๔๖ กลุ่มสาระการเรียนรู้ ภาษาไทย โรงเรียนมัธยมเทศบาล ๖ นครอุดรธานี
รายวิชาภาษาไทยพื้นฐาน รหัสวิชา ท๒๑๑๐๑ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๔ กาพย์เรื่องพระไชยสุริยา เวลาเรียน ๑๒ ชั่วโมง หน่วยการเรียนรู้ย่อยเรื่อง การแต่งกาพย์ยานี ๑๑ เวลาเรียน ๑ ชั่วโมง ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๑ ภาคเรียนที่ ๑ ปีการศึกษา ๒๕๖๖ ครูผู้สอน นางสาวธนาพร ศรีพละธรรม วันที่สอน วันศุกร์ ที่ ๑ เดือน กันยายน พ.ศ.๒๕๖๖ เวลา ๑๐.๕๕-๑๑.๔๕ น. ห้อง ๑/๕ วันศุกร์ ที่ ๑ เดือน กันยายน พ.ศ.๒๕๖๖ เวลา ๑๓.๕๐-๑๔.๔๐ น. ห้อง ๑/๗ วันอังคาร ที่ ๕ เดือน กันยายน พ.ศ.๒๕๖๖ เวลา ๐๘.๒๕-๐๙.๑๕ น. ห้อง ๑/๖ วันพฤหัสบดี ที่ ๗ เดือน กันยายน พ.ศ.๒๕๖๖ เวลา ๑๐.๐๕-๑๐.๕๕ น. ห้อง ๑/๓ ๑. มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด มาตรฐาน ท ๔.๑ เข้าใจธรรมชาติของภาษาและหลักภาษาไทย การเปลี่ยนแปลงของภาษา และพลังของภาษา ภูมิปัญญาทางภาษา และรักษาภาษาไทยไว้เป็น สมบัติของชาติ ตัวชี้วัด ท ๔.๑ ม.๑/๕ แต่งบทร้อยกรอง ๒. จุดประสงค์การเรียนรู้ ๑. นักเรียนสามารถอธิบายลักษณะของคำประพันธ์ประเภทกาพย์ยานี ๑๑ ได้ถูกต้อง ๒. นักเรียนสามารถแต่งคำประพันธ์ประเภทกาพย์ยานี ๑๑ ได้ถูกต้องตามฉันทลักษณ์ ๓. นักเรียนมีความตั้งใจเรียนและรับผิดชอบต่องานที่ได้รับมอบหมาย ๓. สาระสำคัญ การแต่งคำประพันธ์ ควรคำนึงถึงคำที่นำมาแต่งให้มีสัมผัสและมีความหมายเหมาะกับเรื่องที่ร้อย เรียงคำเป็นเรื่องราว เพื่อให้คำประพันธ์นั้นมีความไพเราะ สละสลวย มีคุณค่าอันเป็นประโยชน์ต่อผู้อ่าน และ ควรเรียนรู้ฉันทลักษณ์ของคำประพันธ์แต่ละชนิด เพื่อให้การแต่งคำประพันธ์ถูกต้อง ช่วยส่งผลให้เป็นผู้ที่ สามารถใช้สำนวนภาษาได้ชัดเจนถูกต้องการแต่งบทร้อยกรองประเภทกาพย์ เป็นการแต่งคำประพันธ์ของไทย ที่ง่ายที่สุด เพราะมีเพียงการบังคับจำนวนคำ เสียง และสัมผัส เท่านั้น ไม่มีบังคับครุ ลหุ เหมือนคำประพันธ์ ประเภทฉันท์ คำประพันธ์ประเภทกาพย์จึงเป็นที่นิยมแต่งกันมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา กาพย์ยานี ๑๑ ๑ บท มี ๒ บาท ๑ บาท มี ๒ วรรค วรรคหน้ามี ๕ คำ วรรคหลังมี ๖ คำ รวม ๑ บาท มี ๑๑ คำ บาทแรกเรียกว่า บาทเอก บาทสองเรียกว่า บาทโท ๔. สาระการเรียนรู้ ๑. ลักษณะของกาพย์ยานี ๑๑ ๒. แผนผังฉันทลักษณ์กาพย์ยานี ๑๑ ๓. หลักการแต่งกาพย์ยานี ๑๑
๕. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน ๑. ความสามารถในการสื่อสาร ๒. ความสามารถในการคิด ๓. ความสามารถในการแก้ปัญหา ๖. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ๑. มีวินัย ๒. ใฝ่เรียนรู้ ๓. มุ่งมั่นในการทำงาน ๗. ชิ้นงาน หรือภาระงาน ๑. ใบงาน เรียงร้อยถ้อยศิลป์ถิ่นกาพย์ยานี ๑๑ ๘. การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ (โดยใช้กระบวนการ 5E) รูปแบบการสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ 5E ประกอบด้วยขั้นตอนที่สำคัญดังนี้ ๑) ขั้นสร้างความสนใจ (Engagement) เป็นการนำเข้าสู่บทเรียนหรือเรื่องที่สนใจซึ่งเกิดขึ้น จากความสงสัย หรืออาจเริ่มจากความสนใจของตัวนักเรียนเอง หรือเป็นเรื่องที่เชื่อมโยงกับความรู้เดิมที่เพิ่ง เรียนรู้มาแล้ว ในกรณีที่ไม่มีประเด็นใดที่น่าสนใจ ครูอาจให้ศึกษาจากสื่อต่าง ๆ ๒) ขั้นสำรวจและค้นหา (Exploration) เมื่อทำความเข้าใจในประเด็นหรือคำถามที่สนใจจะ ศึกษาอย่างถ่องแท้แล้ว ก็มีการวางแผนกำหนดแนวทางสำหรับการตรวจสอบตั้งสมมติฐาน ๓) ขั้นอธิบายและลงข้อสรุป (Explanation) เมื่อได้ข้อมูลอย่างเพียงพอจากการสำรวจ ตรวจสอบแล้ว จึงนำข้อมูลข้อสนเทศที่ได้มาวิเคราะห์ แปลผล สรุปผลและนำเสนอผลที่ได้ในรูปแบบต่าง ๆ ๔) ขั้นขยายความรู้ (Elaboration) เป็นการนำความรู้ที่สร้างขึ้นไปเชื่อมโยงกับความรู้เดิม หรือความคิดที่ได้ค้นคว้าเพิ่มเติม ๕) ขั้นประเมิน (Evaluation) เป็นการประเมินการเรียนรู้ด้วยกระบวนการต่าง ๆ ว่านักเรียน มีความรู้อะไรบ้าง อย่างไร และมากน้อยเพียงใด จากขั้นนี้จะนำไปสู่การนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในเรื่องอื่น ๆ ขั้นเตรียมความพร้อมก่อนเรียน
๑. นักเรียนและครูทักทายกัน นักเรียนเตรียมความพร้อมในการเรียนด้วยการทายภาพ จิตวิทยา (การทายภาพจิตวิทยาจะทำให้ผู้เรียนมีความสนใจในการเรียนและเป็นการเตรียมความพร้อมผู้เรียน ก่อนเริ่มการจัดการเรียนรู้) ๘.๑ ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน ขั้นสร้างความสนใจ (Engagement) ๘.๑.๑ นักเรียนทายคำขวัญประจำจังหวัด จำนวน ๒ จังหวัด ได้แก่ จังหวัดเชียงใหม่ จังหวัด ชัยนาท ขั้นสำรวจและค้นหา (Exploration) ๘.๑.๒ นักเรียนสังเกตคำขวัญจังหวัดที่ครูนำมาเป็นตัวอย่างว่ามีการแต่งในลักษณะใด (คำ ขวัญจังหวัดที่ครูนำมาเป็นตัวอย่าง ส่วนใหญ่ลักษณะการแต่งจะคล้ายกับกาพย์ยานี ๑๑) ๘.๑.๓ นักเรียนอ่านคำประพันธ์ วิชาเหมือนสินค้า พร้อม ๆ กัน วิชาเหมือนสินค้า อันมีค่าอยู่เมืองไกล ต้องยากลำบากไป จึงจะได้สินค้ามา จงตั้งเอากายเจ้า เป็นสำเภาอันโสภา ความเพียรเป็นโยธา แขนซ้ายขวาเป็นเสาใบ (บทอาขยานหลักชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕) ๘.๑.๔ นักเรียนและครูเปรียบเทียบบทประพันธ์วิชาเหมือนสินค้ากับโคลงโลกนิติที่ได้เรียนไปในชั่วโมง ที่แล้ว นักเรียนและครูตั้งข้อสังเกตและสนทนาร่วมกัน ครูเชื่อมโยงเข้าสู่บทเรียนเรื่องกาพย์ยานี ๑๑ ๘.๒ ขั้นกิจกรรมการเรียนรู้ ขั้นอธิบายและลงข้อสรุป (Explanation) ๘.๒.๑ นักเรียนและครูร่วมแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับคำประพันธ์ประเภทกาพย์ยานี ๑๑ ๘.๒.๒ นักเรียนและครูร่วมกันอธิบายเกี่ยวกับลักษณะของกาพย์ยานี ๑๑ กาพย์เป็นคำประพันธ์ที่แต่งง่ายและมีความไพเราะ ที่นิยมแต่งมี ๕ ชนิด คือ กาพย์ยานี ๑๑ กาพย์ฉบัง กาพย์สุรางคนางค์กาพย์ห่อโคลง และกาพย์ขับไม้ห่อโคลง ในระดับชั้นนี้นักเรียนจะได้ศึกษา การแต่งกาพย์ยานี ๑๑ ดังนี้ กาพย์ยานี ๑๑ กาพย์ คือ คำประพันธ์ชนิดหนึ่ง ยานี คือ ชื่อของกาพย์ ๑๑ คือ จำนวนคำ วรรคหน้า ๕ วรรคหลัง ๖
ฉันทลักษณ์ (แผนผัง) กาพย์ยานี ๑๑ มีลักษณะฉันทลักษณ์ ดังนี้ ๑. คณะ กาพย์ยานี ๑ บท มี ๒ บาท ๑ บาท มี ๒ วรรค วรรคหน้ามี ๕ คำ วรรคหลังมี ๖ คำ รวม ๑ บาท มี ๑๑ คำ บาทแรกเรียกว่า บาทเอก บาทสองเรียกว่า บาทโท ๒. พยางค์หรือจำนวนคำ ในวรรคแรกมี ๕ คำ วรรคหลังมี ๖ คำ เหมือนกันทั้งบาทเอกและ บาทโท รวม ๑ บาท มี ๑๑ คำ ๘.๒.๓ นักเรียนยกตัวอย่างคำที่มี ๕ พยางค์และ ๖ พยางค์ มาคนละ ๑ ประโยค ครูใช้วิธีการ สุ่มในการตอบ และตามความสมัครใจของนักเรียน ๓. เสียง คำสุดท้ายของบาทโทใช้เสียงวรรณยุกต์สามัญและจัตวาเป็นส่วนใหญ่เพราะจะทำให้ อ่านได้ไพเราะ ส่วนคำสุดท้ายของบทผู้แต่งมักหลีกเลี่ยงไม่ใช้คำตาย และคำที่มีรูปวรรณยุกต์ อาจมีที่ใช้คำตาย เสียงตรีหรือเสียงเอกบ้างแต่น้อยมาก ๘.๒.๔ นักเรียนยกตัวอย่างคำที่ลงท้ายด้วยเสียงสามัญหรือเสียงจัตวา ครูใช้วิธีการสุ่มในการ ตอบและตามความสมัครใจของนักเรียน ๔. สัมผัส กำหนดสัมผัสระหว่างวรรค ๒ แห่งและระหว่างบท ๑ แห่ง ดังนี้ สัมผัสระหว่างวรรค คำสุดท้ายของวรรคที่ ๑ ส่งสัมผัสไปยังคำที่ ๓ ของวรรค ที่ ๒ คำสุดท้าย ของวรรคที่ ๒ ส่งสัมผัสไปยังคำสุดท้ายของวรรคที่ ๓ สัมผัสระหว่างบท คำสุดท้ายของวรรคที่ ๔ ของบทแรก ส่งสัมผัสไปยังคำ สุดท้ายของวรรคที่ ๒ ของ บทที่ ๒ หรือบทต่อไป ๕. การอ่านกาพย์ยานี ๑๑ วรรคหน้ามี ๕ คำ จะแบ่งเป็น ๒/๓ วรรคหลังมี ๖ คำ จะแบ่งเป็น ๓/๓ เช่น หัวเราะ/ระเริงรื่น แสนสดชื่น/อ่าวสยาม
บ้างมอง/ฟ้าสีคราม วิ่งไล่ตาม/โต้คลื่นลม ๘.๒.๕ นักเรียนและครูอ่านออกเสียงกาพย์ยานี ๑๑ พร้อมกัน โดยอ่านตามจังหวะการแบ่งวรรคคำ ๘.๒.๖ นักเรียนและครูร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับหลักการแต่งกาพย์ยานี ๑๑ ๑. คำที่รับสัมผัสไม่ใช้คำที่มีเสียงเดียวกับคำที่ส่งสัมผัสแม้จะเขียนต่างกัน เช่น สาน ศาล สาร ๒. ในการแต่งกาพย์ยานี ๑๑ ไม่มีข้อบังคับเสียงวรรณยุกต์ หรือรูปวรรณยุกต์ แต่ส่วนใหญ่จะ นิยมใช้เสียงวรรณยุกต์สามัญและจัตวาในคำสุดท้ายของบาทโท เสียงตรี เสียงเอก ก็มีบ้างแต่ไม่ค่อยนิยมคำ สุดท้ายของบท ไม่นิยมใช้คำตายหรือคำที่มีรูปวรรณยุกต์ ๓. กาพย์ยานี ๑๑ เหมาะกับเนื้อหาที่เป็นพรรณนาโวหาร พรรณนาความรู้สึก ความรัก และ ความงาม เช่น กาพย์เรื่องพระไชยสุริยา, กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน ๘.๒.๗ นักเรียนและครูร่วมกันอ่านกาพย์ยานี ๑๑ ที่เป็นหลักการจำกาพย์ยานี ๑๑ พร้อม ๆ กัน เสร็จ แล้วให้นักเรียนอ่านพร้อมกันอีกหนึ่งรอบ กาพย์ยานีลำนำ สิบเอ็ดคำจำอย่าคลาย วรรคหน้าห้าคำหมาย วรรคหลังหกยกแสดง ครุ ลหุนั้น ไม่สำคัญอย่าระแวง สัมผัสต้องจัดแจง ให้ถูกต้องตามวิธี (กำชัย ทองหล่อ) ขั้นขยายความรู้ (Elaboration) ๘.๒.๘ นักเรียนและครูร่วมกันเรียงลำดับกาพย์ยานี ๑๑ ให้ถูกต้องตามฉันทลักษณ์ บทประพันธ์ที่ ๑ (ธรรมชาติ) ๑. ได้อาศัยดำรงพันธุ์ ๒. ธรรมชาติหลากพรรณ ๓. โลกรังสรรค์สร้างเอาไว้ ๔. ชีวิตทั้งน้อยใหญ่ แนวคำตอบ ธรรมชาติหลากพรรณ โลกรังสรรค์สร้างเอาไว้ ชีวิตทั้งน้อยใหญ่ ได้อาศัยดำรงพันธุ์ บทประพันธ์ที่ ๒ (ความขยัน) ๑. ขยันเอาใจใส่ ๒. เพื่อเรียนรู้เพื่อตนเอง ๓. ทำการบ้านที่ครูให้ ๔. นักเรียนไม่เกียจคร้าน แนวคำตอบ นักเรียนไม่เกียจคร้าน ทำการบ้านที่ครูให้ ขยันเอาใจใส่ เพื่อเรียนรู้เพื่อตนเอง ๘.๒.๙ นักเรียนและครูร่วมกันแต่งกาพย์ยานี ๑๑ โดยให้นักเรียนช่วยกันแสดงความคิดเห็นจนได้คำ ประพันธ์ที่สมบูรณ์
บทประพันธ์ที่ ๑(ช้าง) งวงงาหูกาง................. ตัวสูง.............อยู่ในป่า แปร๋น แปร๋นวิ่งเข้า................... เสียงเลื่อนลั่นสั่นปฐพี (แนวคำตอบ : ใบ, ใหญ่, มา) บทประพันธ์ที่ ๒ (โรงเรียนปิด) อยู่บ้านนานไปนิด .............................................. ................................................ มันทำให้ไม่เข้าใจ ถามครูทุกเช้าค่ำ .............................................. สิ้นหวังเป็นแถบไป .............................................. แนวคำตอบ อยู่บ้านนานไปนิด จึงเริ่มคิดถึงคุณครู ออนไลน์ที่เรียนอยู่ มันทำให้ไม่เข้าใจ ถามครูทุกเช้าค่ำ โรงเรียนทำการวันไหน สิ้นหวังเป็นแถบไป เพราะครูบอกรอคำสั่ง บทประพันธ์ที่ ๔ (โควิด 19) โควิดสิบเก้านั้น .............................................. ................................................ .............................................. .................................. .............................................. ................................................ .............................................. แนวคำตอบ โควิดสิบเก้านั้น ฉันว่ามันช่างน่ากลัว เผยแพร่กันไปทั่ว คนติดเชื้อมากเหลือหลาย ไข้จะสูงตลอด เชื่อจะกินปอดอักเสบตาย ป้องกันยังไม่สาย หน้ากากใส่ใช้เจลถู ๘.๒.๑๐ นักเรียนทดสอบความรู้โดยใช้เกม ผ่านแอปพลิเคชัน Blooket “ดาวินชีกาพย์ยานี ๑๑” ๘.๒.๑๑ นักเรียนรับฟังวิธีการเล่นและกติกาในการเล่นเกมจากครู วิธีการเล่นเกม “ดาวินชีกาพย์ยานี ๑๑” ๑. นักเรียนรับ Link Game จากครูผ่านกล่องข้อความในห้องเรียนออนไลน์
๒. นักเรียนคลิกที่ลิงก์ที่ครูส่งให้ได้เลย แล้วมันจะขึ้นหน้าเกมให้พิมพ์ Game ID และชื่อ ๓. นักเรียนตั้งชื่อตรง Nickname โดยตั้งชื่อจริงและห้อง เช่น วาริณี 1/9 ตรงช่อง พิมพ์ชื่อ กดลูกศรถัดไป ๔. จากนั้นเลือกหน้าการ์ตูนได้ตามใจตนเอง (ไม่ต้องกดอะไรอีก) รอเพื่อนเข้าเกม ให้ครบทุกคนและฟังสัญญาณจากครู ทุกคนจะเริ่มเกมพร้อมกันเมื่อครูกด “Start” เท่านั้น ๕. เกมจะหยุดทันทีเมื่อมีผู้ชนะลำดับที่ ๑, ๒, ๓ กติกาเกม “ดาวินชีกาพย์ยานี ๑๑” ๖. นักเรียนคนใดที่ทำถูกมากที่สุดและเร็วที่สุด ๓ อันดับแรกรับรางวัลจากครู ๘.๒.๑๒ นักเรียนและครูร่วมกันเฉลย “ดาวินชีกาพย์ยานี ๑๑” ๑. การใช้คำในกาพย์ยานี๑๑ วรรคแรก มีจำนวนกี่คำ (๕ คำ) ๒. กาพย์ยานี ๑๑ ๑ บท มีกี่วรรค (๔ วรรค) ๓. ข้อใดเป็นการกล่าวถึงฉันทลักษณ์ของกาพย์ยานี๑๑ได้ถูกต้อง (กาพย์ยานี๑๑ ๑ บท มี ๒ บาท) ๔. ข้อใดแบ่งจังหวะการอ่านกาพย์ยานี ๑๑ ได้ถูกต้อง (ขนขาว/ราวสำลี) ๕. “แต่เช้าเท่าถึงเย็น ............................................” ข้อความในข้อใดเติมลงใน ช่องว่างแล้ว ถูกต้องทั้งเนื้อความและฉันทลักษณ์ (กล้ำกลืนเข็ญเป็นอาจิณ) ๖. ข้อใดมีจำนวนพยางค์เท่ากับวรรคแรกและวรรคที่ ๓ ของกาพย์ยานี ๑๑ (ยามเช้าภูกระดึง) ๗. ข้อใดมีจำนวนพยางค์เท่ากับวรรคที่ ๒ และวรรคที่ ๔ ของกาพย์ยานี ๑๑ (เสน่ห์ซึ้งห้วงฤทัย) ๘. ข้อใดเติมในช่องว่างต่อไปนี้แล้วถูกต้องสมบูรณ์ที่สุด “งามไม้ดอกออกช่อ .......................” (ผีเสื้อล้อเล่นดอมดม) ๙. ข้อใดคือจำนวนคำหรือพยางค์ในกาพย์ยานี ๑๑ (วรรคหน้า ๕ คำ วรรคหลัง ๖ คำ) ๑๐. ควรเติมคำตอบใดจึงจะได้กาพย์ยานี ๑๑ ที่ถูกต้องสมบูรณ์ที่สุด รักกันเอาไว้เถิด คือบ่อเกิดสามัคคี
....................................... หากแม้นมีความร่วมมือ (การงานสำเร็จดี) ๘.๓ ขั้นสรุปบทเรียน ขั้นประเมิน (Evaluation) ๘.๓.๑ นักเรียนและครูร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง การแต่งกาพย์ยานี ๑๑ - กาพย์ยานี ๑ บท มี ๒ บาท ๑ บาท มี ๒ วรรค วรรคหน้ามี ๕ คำ วรรค หลังมี ๖ คำ รวม ๑ บาท มี ๑๑ คำ บาทแรกเรียกว่า บาทเอก บาทสองเรียกว่า บาทโท - กำหนดสัมผัสระหว่างวรรค ๒ แห่งและระหว่างบท ๑ แห่ง ดังนี้ สัมผัสระหว่างวรรค คำสุดท้ายของวรรคที่ ๑ ส่งสัมผัสไปยังคำที่ ๓ ของวรรคที่ ๒ คำสุดท้ายของวรรคที่ ๒ ส่งสัมผัสไปยังคำสุดท้ายของวรรคที่ ๓ สัมผัสระหว่างบท คำสุดท้ายของวรรคที่ ๔ ของบทแรก ส่งสัมผัสไปยัง คำสุดท้ายของวรรคที่ ๒ ของบทที่ ๒ หรือบทต่อไป - การแบ่งวรรคในการอ่าน วรรคหน้ามี ๕ คำ แบ่งเป็น ๒/๓ วรรคหลังมี ๖ คำ แบ่งเป็น ๓/๓ ๘.๓.๒ นักเรียนและครูร่วมกันอ่านกาพย์ยานี ๑๑ ที่เป็นหลักการจำกาพย์ยานี ๑๑ อีกหนึ่งรอบเพื่อนเป็นการทบทวน กาพย์ยานีลำนำ สิบเอ็ดคำจำอย่าคลาย วรรคหน้าห้าคำหมาย วรรคหลังหกยกแสดง ครุ ลหุนั้น ไม่สำคัญอย่าระแวง สัมผัสต้องจัดแจง ให้ถูกต้องตามวิธี (กำชัย ทองหล่อ) ๘.๓.๓ นักเรียนรับฟังคำชี้แจงเกี่ยวกับใบงาน เรียงร้อยถ้อยศิลป์ถิ่น กาพย์ยานี ๑๑ ๙. สื่อการเรียนรู้ / แหล่งการเรียนรู้ ๙.๑ สื่อการเรียนรู้ ๙.๑.๑ ประเภทสื่อ - เอกสารประกอบการสอนเรื่อง กาพย์ยานี ๑๑ - ใบงาน เรียงร้อยถ้อยศิลป์ถิ่นกาพย์ยานี ๑๑ - Power Point การแต่งกาพย์ยานี ๑๑ ๙.๑.๒ วัสดุอุปกรณ์ - โทรศัพท์ - คอมพิวเทอร์
๙.๒ แหล่งเรียนรู้ - หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐานภาษาไทย วรรณคดีวิจักษ์ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๑ กลุ่มสาระ การเรียนรู้ภาษาไทย ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ - อินเทอร์เน็ต - แหล่งข้อมูลสารสนเทศ ๑๐. วิธีการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ จุดประสงค์การเรียนรู้ วิธีการวัดผล เครื่องมือ เกณฑ์การประเมินผล ๑. นักเรียนสามารถ อธิบายลักษณะของคำ ประพันธ์ประเภทกาพย์ ยานี ๑๑ ได้ถูกต้อง ๑. นักเรียอธิบาย ลักษณะของคำประพันธ์ ประเภทกาพย์ยานี ๑๑ ได้ถูกต้อง ๑. การถาม-ตอบในชั้นเรียน นักเรียนผ่านเกณฑ์ร้อย ละ ๗๐ ขึ้นไป ๒. นักเรียนสามารถแต่ง คำประพันธ์ประเภท กาพย์ยานี ๑๑ ได้ ถูกต้องตามฉันทลักษณ์ ๒. นักเรียนแต่งคำ ประพันธ์ประเภทกาพย์ ยานี ๑๑ ได้ถูกต้องตาม ฉันทลักษณ์ ๓. ใบงาน เรียงร้อยถ้อย ศิลป์ถิ่นกาพย์ยานี ๑๑ ๓. นักเรียนมีความตั้งใจ เรียนและรับผิดชอบต่อ งานที่ได้รับมอบหมาย ๓. สังเกตพฤติกรรมของ ผู้เรียนในระหว่างเรียน ๔. แบบสังเกตพฤติกรรม ระหว่างเรียน นักเรียนมีการแสดงออก ของพฤติกรรมอยู่ใน ระดับดี (เชิงบวก)
๑๑. แบบบันทึกหลังจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ๑๑.๑ ผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ............................................................................................................................. ................................................. ...................................................................................................................................... ........................................ .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ๑๑.๒ ปัญหาและอุปสรรคในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ .................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ................................................. ................................................................................................................................................... ........................... ........................................................................................................ ...................................................................... ............................................................................................................................. ................................................. ........................................................................................................................................ ...................................... ๑๑.๓ ข้อเสนอแนะและแนวทางการแก้ไข .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................................................................. . ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ................................................................................................................................................................. ............. ลงชื่อ............................................................... (นางสาวธนาพร ศรีพละธรรม) วันที่ .......... เดือน ............... พ.ศ. ................
ความคิดเห็นของครูพี่เลี้ยง .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ.................................................................... (..................................................................) ตำแหน่ง............................................................... วันที่ .............. เดือน ............... พ.ศ. .................. ความคิดเห็นของผู้บริหารสถานศึกษาหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย .............................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................... ........................................... .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ.................................................................... (..................................................................) ตำแหน่ง............................................................... วันที่ .............. เดือน ............... พ.ศ. ..................
แบบสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล ชั้นมัธยมศึกษาปีที่..................... สังเกตพฤติกรรมการเรียนรู้วันที่.......................เดือน........................พ.ศ................... ลำดับที่ ชื่อ – สกุล พฤติกรรม ความสนใจ การแสดง ความคิดเห็น ก า ร ต อ บ คำถาม ก า ร ร ั บ ฟั ง ความคิดเห็น ทำงาน ตามที่ได้รับ มอบหมาย รวม ๑ ๒ ๓ ๔ ๑ ๒ ๓ ๔ ๑ ๒ ๓ ๔ ๑ ๒ ๓ ๔ ๑ ๒ ๓ ๔ ๒๐ ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ ๘ ๙ ๑๐ ๑๑ ๑๒ ๑๓ ๑๔ ๑๕ ๑๖ ๑๗ ๑๘ ๑๙ ๒๐ -๒๑ ๒๒ ๒๓ ๒๔ ๒๕ ๒๖
๒๗ ๒๘ ๒๙ ๓๐ ๓๑ ๓๒ ๓๓ ๓๔ ๓๕ ลงชื่อ……………….......……………….............ผู้สังเกต (นางสาวธนาพร ศรีพละธรรม) วันที่ .............. เดือน ............... พ.ศ. .................. เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ = ดีมาก ให้ ๔ คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง = ดี ให้ ๓ คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง = พอใช้ ให้ ๒ คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง = ปรับปรุง ให้ ๑ คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ ๑๗ - ๒๐ ดีมาก ๑๓ - ๑๖ ดี ๙ - ๑๒ พอใช้ ๕ - ๘ ปรับปรุง เกณฑ์การสรุปผลการประเมิน นักเรียนที่ได้ระดับคุณภาพพอใช้ขึ้นไป ถือว่า ผ่าน
กาพย์เป็นคำประพันธ์ที่แต่งง่ายและมีความไพเราะ ที่นิยมแต่งมี ๕ ชนิด คือ กาพย์ยานี ๑๑ กาพย์ฉบัง กาพย์สุรางคนางค์ กาพย์ห่อโคลง และกาพย์ขับไม้ห่อโคลง ในระดับชั้นนี้นักเรียนจะได้ศึกษาการ แต่งกาพย์ยานี ๑๑ ดังนี้ กาพย์ยานี ๑๑ กาพย์ คือ คำประพันธ์ชนิดหนึ่ง ยานี คือ ชื่อของกาพย์ ๑๑ คือ จำนวนคำ วรรคหน้า ๕ วรรคหลัง ๖ ฉันทลักษณ์ (แผนผัง) กาพย์ยานี ๑๑ มีลักษณะฉันทลักษณ์ ดังนี้ ๑. คณะ กาพย์ยานี ๑ บท มี ๒ บาท ๑ บาท มี ๒ วรรค วรรคหน้ามี ๕ คำ วรรคหลังมี ๖ คำ รวม ๑ บาท มี ๑๑ คำ บาทแรกเรียกว่า บาทเอก บาทสองเรียกว่า บาทโท ๒. พยางค์หรือจำนวนคำ ในวรรคแรกมี ๕ คำ วรรคหลังมี ๖ คำ เหมือนกันทั้งบาทเอกและ บาทโท รวม ๑ บาท มี ๑๑ คำ ๓. เสียง คำสุดท้ายของบาทโทใช้เสียงวรรณยุกต์สามัญและจัตวาเป็นส่วนใหญ่เพราะจะทำให้ อ่านได้ไพเราะ ส่วนคำสุดท้ายของบทผู้แต่งมักหลีกเลี่ยงไม่ใช้คำตาย และคำที่มีรูปวรรณยุกต์ อาจมีที่ใช้คำตาย เสียงตรีหรือเสียงเอกบ้างแต่น้อยมาก ๔. สัมผัส กำหนดสัมผัสระหว่างวรรค ๒ แห่งและระหว่างบท ๑ แห่ง ดังนี้ สัมผัสระหว่างวรรค คำสุดท้ายของวรรคที่ ๑ ส่งสัมผัสไปยังคำที่ ๓ ของวรรค ที่ ๒ คำสุดท้ายของวรรคที่ ๒ ส่งสัมผัสไปยังคำสุดท้าย ของวรรคที่ ๓ ใบความรู้ กาพย์ยานี ๑๑
สัมผัสระหว่างบท คำสุดท้ายของวรรคที่ ๔ ของบทแรก ส่งสัมผัสไปยังคำ สุดท้ายของวรรคที่ ๒ ของบทที่ ๒ หรือบทต่อไป ๕. การอ่านกาพย์ยานี ๑๑ วรรคหน้ามี ๕ คำ จะแบ่งเป็น ๒/๓ วรรคหลังมี ๖ คำ จะแบ่งเป็น ๓/๓ ๖. หลักการแต่งกาพย์ยานี ๑๑ ๑. คำที่รับสัมผัสไม่ใช้คำที่มีเสียงเดียวกับคำที่ส่งสัมผัสแม้จะเขียนต่างกัน เช่น สาน ศาล สาร ๒. ในการแต่งกาพย์ยานี ๑๑ ไม่มีข้อบังคับเสียงวรรณยุกต์ หรือรูปวรรณยุกต์ แต่ส่วนใหญ่จะนิยมใช้เสียงวรรณยุกต์สามัญและจัตวาในคำสุดท้ายของบาทโท เสียงตรี เสียงเอก ก็มีบ้างแต่ไม่ค่อยนิยม คำสุดท้ายของบท ไม่นิยมใช้คำตายหรือคำที่มีรูปวรรณยุกต์ ๓. กาพย์ยานี ๑๑ เหมาะกับเนื้อหาที่เป็นพรรณนาโวหาร เช่น พรรณนาความรู้สึก ความรัก และความงาม • กลอนหลักการจำกาพย์ยานี ๑๑ กาพย์ยานีลำนำ สิบเอ็ดคำจำอย่าคลาย วรรคหน้าห้าคำหมาย วรรคหลังหกยกแสดง ครุ ลหุนั้น ไม่สำคัญอย่าระแวง สัมผัสต้องจัดแจง ให้ถูกต้องตามวิธี (กำชัย ทองหล่อ)
คำชี้แจง กิจกรรมที่ ๑ : ให้นักเรียนเขียนแผนผังฉันทลักษณ์และโยงสัมผัสกาพย์ยานี ๑๑ ให้ถูกต้อง คำชี้แจง กิจกรรมที่ ๒ : ให้นักเรียนแต่งกาพย์ยานี ๑๑ แนะนำตนเองจำนวน ๑ บทให้ถูกต้องตามฉันทลักษณ์ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ....................................................................................................................................................................... ....... .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .......................................................................................................................................................... .................... ใบงานที่ ๔.๔ เรียงร้อยถ้อยศิลป์ถิ่นกาพย์ยานี ๑๑ ชื่อ....................................................................................ชั้น..................................เลขที่..................
คำชี้แจง กิจกรรมที่ ๑ : ให้นักเรียนเขียนแผนผังฉันทลักษณ์และโยงสัมผัสกาพย์ยานี ๑๑ ให้ถูกต้อง คำชี้แจง กิจกรรมที่ ๒ : ให้นักเรียนแต่งกาพย์ยานี ๑๑ แนะนำตนเองจำนวน ๑ บทให้ถูกต้องตามฉันทลักษณ์ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ชื่อ....................................................................................ชั้น..................................เลขที่.................. เฉลยใบงานที่ ๔.๔ เรียงร้อยถ้อยศิลป์ถิ่นกาพย์ยานี ๑๑
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๔๗ กลุ่มสาระการเรียนรู้ ภาษาไทย โรงเรียนมัธยมเทศบาล ๖ นครอุดรธานี รายวิชาภาษาไทยพื้นฐาน รหัสวิชา ท๒๑๑๐๑ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๔ กาพย์เรื่องพระไชยสุริยา เวลาเรียน ๑๒ ชั่วโมง หน่วยการเรียนรู้ย่อยเรื่อง ที่มาและลักษณะคำประพันธ์ในกาพย์พระไชยสุริยา เวลาเรียน ๑ ชั่วโมง ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๑ ภาคเรียนที่ ๑ ปีการศึกษา ๒๕๖๖ ครูผู้สอน นางสาวธนาพร ศรีพละธรรม วันที่สอน วันพฤหัสบดี ที่ ๓๑ เดือน สิงหาคม พ.ศ.๒๕๖๖ เวลา ๑๔.๔๐- ๑๕.๓๐ น. ห้อง ๑/๖ วันจันทร์ ที่ ๔ เดือน กันยายน พ.ศ.๒๕๖๖ เวลา ๑๐.๐๕-๑๐.๕๕ น. ห้อง ๑/๕ วันอังคาร ที่ ๕ เดือน กันยายน พ.ศ.๒๕๖๖ เวลา ๑๐.๕๕-๑๑.๔๕ น. ห้อง ๑/๗ วันศุกร์ ที่ ๘ เดือน กันยายน พ.ศ.๒๕๖๖ เวลา ๑๓.๐๐-๑๓.๕๐ น. ห้อง ๑/๓ ๑. มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด มาตรฐาน ท ๕.๑ เข้าใจและแสดงความคิดเห็น วิจารณ์วรรณคดีและวรรณกรรมไทยอย่าง เห็นคุณค่าและนำมาประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง ตัวชี้วัด ท ๕.๑ ม.๑/๑ สรุปเนื้อหาวรรณคดี และวรรณกรรมที่อ่าน ท ๕.๑ ม.๑/๒ วิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรมที่อ่านพร้อมยกเหตุผล ประกอบ ๒. จุดประสงค์การเรียนรู้ ๑. นักเรียนสามารถอธิบายที่มาและลักษณะคำประพันธ์ในกาพย์เรื่องพระไชยสุริยาได้ ๒. นักเรียนสามารถอธิบายที่มาและลักษณะคำประพันธ์ในกาพย์เรื่องพระไชยสุริยาพร้อมยกเหตุผล ประกอบได้ ๓. นักเรียนสามารถนำความรู้และข้อคิดไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันได้ ๓. สาระสำคัญ กาพย์เรื่องพระไชยสุริยา มีเนื้อหาเป็นนิทานขนาดสั้น มีความยาวเพียง ๑ เล่มสมุดไทย สุนทรภู่ได้แต่ง กาพย์พระไชยสุริยาขึ้นเพื่อใช้เป็นแบบสอนอ่านและเขียนสะกดคำในมาตราต่าง ๆ โดยผูกให้เป็นเรื่องราว เพื่อให้เด็กมีความสนุกสนานเพลิดเพลินไปกับการอ่านและการเล่าเรียนศึกษา ๔. สาระการเรียนรู้ ๑. ความเป็นมากาพย์เรื่องพระไชยสุริยา ๒. ประวัติผู้แต่ง ๓. ลักษณะคำประพันธ์
๕. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน ๑. ความสามารถในการสื่อสาร ๒. ความสามารถในการคิด ๓. ความสามารถในการแก้ปัญหา ๖. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ๑. มีวินัย ๒. ใฝ่เรียนรู้ ๓. มุ่งมั่นในการทำงาน ๗. ชิ้นงาน หรือภาระงาน - ใบงาน ที่มาและลักษณะคำประพันธ์ในกาพย์พระไชยสุริยา ๘. การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ๘.๑ ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน ๘.๑.๑ นักเรียนและครูทักทายกัน ครูและนักเรียนทบทวนความรู้เรื่อง การแต่งคำประพันธ์ประเภท กาพย์ยานี ๑๑ ว่ามีลักษณะอย่างไร มีการสัมผัสอย่างไร ๘.๑.๒ นักเรียนสุ่มมา ๘ คน เลือกบัตรคำที่เป็นกาพย์ยานี ๑๑ คนละ ๑ แผ่น โดยครูจะให้นักเรียนต่อ กาพย์ที่ครูแจกให้ ให้เป็นกาพย์ที่สมบูรณ์ เพื่อน ๆ ที่อยู่ในห้องสามารถช่วยเพื่อนต่อกาพย์ได้ กาพย์ยานี ๑๑ ชื่อพรไชยสุริยา มีสุดามเหสี ชื่อว่าสุมาลี อยู่บุรีไม่มีภัย ข้าเฝ้าเหล่าเสนา มีกิริยาอัชฌาศัย พ่อค้ามาแต่ไกล ได้อาศัยในพารา ๘.๒.๓ นักเรียนต่อกาพย์ยานี ๑๑ เสร็จสมบูรณ์ นักเรียนและครูร่วมกันอ่านพร้อมกันอีก ๑ รอบ ๘.๒.๔ นักเรียนและครูร่วมกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับ กาพย์ยานี ๑๑ ครูเชื่อมโยงเข้าสู่บทเรียน ๘.๒ ขั้นกิจกรรมการเรียนรู้ ๘.๒.๑ นักเรียนและครูร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับกาพย์เรื่องพระไชยสุริยา ว่ามีลักษณะอย่างไร กาพย์เรื่องพระไชยสุริยา มีเนื้อหาเป็นนิทานขนาดสั้น มีความยาวเพียง ๑ เล่มสมุดไทย สุนทรภู่ได้แต่ง กาพย์พระไชยสุริยาขึ้นเพื่อใช้เป็นแบบสอนอ่านและเขียนสะกดคำในมาตราต่าง ๆ โดยผูกให้เป็นเรื่องราว เพื่อให้เด็กมีความสนุกสนานเพลิดเพลินไปกับการอ่านและการเล่าเรียนศึกษา
กาพย์เรื่องพระไชยสุริยา เริ่มต้นบทด้วยบทไหว้ครูโดยใช้คำในมาตราแม่ ก กา จากนั้นเป็นเนื้อความ แต่งเรียงตามมาตราตัวสะกด คือ แม่ ก กา แม่กน แม่กง แม่กด แม่กก แม่กบ แม่กม และแม่เกย เมื่อจะขึ้น มาตราใดก็จะบอกไว้อย่างชัดเจน ต่อมาจึงเป็นเนื้อเรื่องที่กล่าวถึงพระไชยสุริยา ๘.๒.๒ นักเรียนและครูร่วมกันอธิบายเกี่ยวกับประวัติผู้แต่ง กาพย์เรื่องพระไชยสุริยา สุนทรภู่ได้แต่งกาพย์พระไชยสุริยาขึ้นเพื่อใช้เป็นแบบสอนอ่านและเขียนสะกดคำในมาตราต่าง ๆ โดย ผูกให้เป็นเรื่องราว เพื่อให้เด็กมีความสนุกสนานเพลิดเพลินไปกับการอ่านและการเล่าเรียนศึกษา ซึ่งครูผู้สอน เชื่อมโยงประวัติของสุนทรภู่ไปยังเรื่องหน่วยการเรียนรู้ที่ ๑ เรื่องนิราศภูเขาทองได้ ๘.๒.๓ นักเรียนและครูร่วมกันอธิบายเกี่ยวกับลักษระคำประพันธ์ กาพย์เรื่องพระไชยสุริยา กาพย์เรื่องพระไชยสุริยา แต่งด้วยคำประพันธ์ประเภทกาพย์ ได้แก่ กาพย์ยานี ๑๑ กาพย์ฉบัง ๑๖ และกาพย์สุรางคนางค์ ๒๘ เริ่มบทไหว้ครูเพียงบทเดียวด้วยกาพย์ยานี ๑๑ เป็นการไหว้พระศรี รัตนตรัย พ่อแม่ ครุ และเทวดา ครูอธิบายลักษณะของกาพย์แต่ละชนิด แผนผังและตัวอย่างกาพย์ยานี ๑๑ ขุนนางต่างลุกวิ่ง ท่านผู้หญิงวิ่งยุดหลัง พัลวันดันตึงตัง พลั้งพลัดตกหกคะเมน พระสงฆ์ลงจากกุฏิ วิ่งอุตลุตฉุดมือเณร หลวงชีหนีหลวงเถร ลงโคลนเลนเผ่นผาดโผน
แผนผังและตัวอย่างกาพย์ฉบัง ๑๖ กลางไพรไก่ขันบรรเลง ฟังเสียงเพียงเพลง ซอเจ้งจำเรียงเวียงวัง ยูงทองร้องกระโต้งโห่งดัง เพียงฆ้องกลองระฆัง แตรสังข์กังสะดาลขานเสียง แผนผังและตัวอย่างกาพย์สุรางคนางค์ ๒๘ วันนั้นวันจันทร์ มีดารากร เป็นบริวาร เห็นสิ้นดินฟ้า ในป่าท่าธาร มาลีคลี่บาน ในก้านอรชร เย็นฉ่ำน้ำฟ้า ชื่นชะผกา วายุพาขจร สารพันจันทร์อิน รื่นกลิ่นเกสร แตนต่อคลอร่อน ว้าว่อนเวียนระวัน ๘.๒.๓ นักเรียนและครูร่วมกันทบทวนและอธิบายเกี่ยวกับลักษระคำประพันธ์ กาพย์เรื่องพระไชย สุริยา โดยครูสุ่มถามนักเรียนแต่ละคนด้วยการแสดงแผนผังฉันทลักษณ์แล้วให้ทายชื่อกาพย์ และครูยกตัวอย่าง คำประพันธ์แล้วให้นักเรียนตอบแข่งกัน ว่ากาพย์ที่ครูยกตัวอย่าง จัดอยู่กาพย์ประเภทใด
๘.๓ ขั้นสรุปบทเรียน ๘.๓.๑ นักเรียนและครูร่วมกันสรุป ที่มาและลักษณะคำประพันธ์ใน กาพย์เรื่องพระไชยสุริยา - กาพย์เรื่องพระไชยสุริยา แต่งโดย สุนทรภู่ - กาพย์เรื่องพระไชยสุริยา มีเนื้อหาเป็นนิทานขนาดสั้น มีความยาวเพียง ๑ เล่มสมุดไทย สุนทรภู่ได้แต่งกาพย์พระไชยสุริยาขึ้นเพื่อใช้เป็นแบบสอนอ่านและเขียนสะกดคำในมาตราต่าง ๆ โดยผูกให้เป็น เรื่องราว เพื่อให้เด็กมีความสนุกสนานเพลิดเพลินไปกับการอ่านและการเล่าเรียนศึกษา - กาพย์เรื่องพระไชยสุริยา แต่งด้วยคำประพันธ์ประเภทกาพย์ ได้แก่ กาพย์ยานี ๑๑ กาพย์ฉบัง ๑๖ และกาพย์สุรางคนางค์ ๒๘ ๙. สื่อการเรียนรู้ / แหล่งการเรียนรู้ ๙.๑ สื่อการเรียนรู้ ๙.๑.๑ ประเภทสื่อ - Power Point ที่มาและลักษณะคำประพันธ์ใน กาพย์เรื่องพระไชยสุริยา - เกมทบทวนความรู้ทายชื่อกาพย์ต่าง ๆ ๙.๑.๒ วัสดุอุปกรณ์ - บัตรคำกาพย์ยานี ๑๑ ๙.๒ แหล่งเรียนรู้ - หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐานภาษาไทย วรรณคดีวิจักษ์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๑ กลุ่มสาระ การเรียนรู้ภาษาไทย ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ - หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน ภาษาไทย วรรณคดีและวรรณกรรม กลุ่มสาระการเรียนรู้ภา ไทย ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. ๒๕๕๑ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๑ - อินเทอร์เน็ต - แหล่งข้อมูลสารสนเทศ
๑๐. วิธีการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ จุดประสงค์การเรียนรู้ วิธีการวัดผล เครื่องมือ เกณฑ์การประเมินผล ๑. นักเรียนสามารถ อธิบายที่มาและลักษณะ คำประพันธ์ในกาพย์ เรื่องพระไชยสุริยาได้ ๑. นักเรียนอธิบายที่มา และลักษณะคำประพันธ์ ในกาพย์เรื่องพระไชย สุริยาได้ ๑. การถาม-ตอบในชั้นเรียน ๒. เกมทบทวนความรู้ ๓. เกมทายกาพย์ยานี ๑๑ นักเรียนผ่านเกณฑ์ร้อย ละ ๗๐ ขึ้นไป ๒. นักเรียนสามารถ วิเคราะห์เนื้อหา วรรณคดีเรื่อง กาพย์ เรื่องพระไชยสุริยา พร้อมยกเหตุผล ประกอบได้ ๒. นักเรียนวิเคราะห์ เนื้อหาวรรณคดีเรื่อง กาพย์เรื่องพระไชยสุริยา พร้อมยกเหตุผลประกอบ ได้ ๔. ใบงาน ที่มาและลักษณะ คำประพันธ์ในกาพย์ เรื่อง พระไชยสุริยา ๓. นักเรียนสามารถนำ ความรู้และข้อคิดไปปรับ ใช้ในชีวิตประจำวันได้ ๓. สังเกตพฤติกรรมของ ผู้เรียนในระหว่างเรียน ๕. แบบสังเกตพฤติกรรม ระหว่างเรียน นักเรียนมีการแสดงออก ของพฤติกรรมอยู่ใน ระดับดี (เชิงบวก)
๑๑. แบบบันทึกหลังจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ๑๑.๑ ผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ๑๑.๒ ปัญหาและอุปสรรคในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ............................................................................................................................. ................................................. .......................................................................................................................................... .................................... .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ................................................................................................................................ .............................................. .............................................................................................................................................................................. ๑๑.๓ ข้อเสนอแนะและแนวทางการแก้ไข ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .................................................................................................................................................................... .......... ......................................................................................................................... ..................................................... ............................................................................................................................. ................................................. ......................................................................................................................................................... ..................... ............................................................................................................. ................................................................. ลงชื่อ............................................................... (นางสาวธนาพร ศรีพละธรรม) วันที่ .......... เดือน ............... พ.ศ. ................
ความคิดเห็นของครูพี่เลี้ยง .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ.................................................................... (..................................................................) ตำแหน่ง............................................................... วันที่ .............. เดือน ............... พ.ศ. .................. ความคิดเห็นของผู้บริหารสถานศึกษาหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ.................................................................... (..................................................................) ตำแหน่ง............................................................... วันที่ .............. เดือน ............... พ.ศ. ..................
แบบสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล ชั้นมัธยมศึกษาปีที่..................... สังเกตพฤติกรรมการเรียนรู้วันที่.......................เดือน........................พ.ศ................... ลำดับที่ ชื่อ – สกุล พฤติกรรม ความสนใจ การแสดง ความคิดเห็น ก า ร ต อ บ คำถาม ก า ร ร ั บ ฟั ง ความคิดเห็น ทำงาน ตามที่ได้รับ มอบหมาย รวม ๑ ๒ ๓ ๔ ๑ ๒ ๓ ๔ ๑ ๒ ๓ ๔ ๑ ๒ ๓ ๔ ๑ ๒ ๓ ๔ ๒๐ ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ ๘ ๙ ๑๐ ๑๑ ๑๒ ๑๓ ๑๔ ๑๕ ๑๖ ๑๗ ๑๘ ๑๙ ๒๐ -๒๑ ๒๒ ๒๓ ๒๔ ๒๕ ๒๖
๒๗ ๒๘ ๒๙ ๓๐ ๓๑ ๓๒ ๓๓ ๓๔ ๓๕ ลงชื่อ……………….......……………….............ผู้สังเกต (นางสาวธนาพร ศรีพละธรรม) วันที่ .............. เดือน ............... พ.ศ. .................. เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ = ดีมาก ให้ ๔ คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง = ดี ให้ ๓ คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง = พอใช้ ให้ ๒ คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง = ปรับปรุง ให้ ๑ คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ ๑๗ - ๒๐ ดีมาก ๑๓ - ๑๖ ดี ๙ - ๑๒ พอใช้ ๕ - ๘ ปรับปรุง เกณฑ์การสรุปผลการประเมิน นักเรียนที่ได้ระดับคุณภาพพอใช้ขึ้นไป ถือว่า ผ่าน
คำชี้แจง ให้นักเรียนตอบคำถามให้ถูกต้อง ๑. ใครคือผู้แต่งกาพย์พระไชยสุริยา ตอบ.................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................ ๒. เรื่องพระไชยสุริยา แต่งด้วยคำประพันธ์ชนิดใดบ้าง ตอบ................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................ ๓. ให้นักเรียนยกตัวอย่างกลอน กาพย์ยานี ๑๑ ในเรื่องพระไชยสุริยา มา ๒ บท ตอบ................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................... ๔. ให้นักเรียนยกตัวอย่างกลอน กาพย์ฉบัง ๑๖ ในเรื่องพระไชยสุริยา มา ๒ บท ตอบ.................................................................................................................................................. .......................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................... ใบงาน ที่มาและลักษณะคำประพันธ์ ในกาพย์ เรื่องพระไชยสุริยา
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๔๘ กลุ่มสาระการเรียนรู้ ภาษาไทย โรงเรียนมัธยมเทศบาล ๖ นครอุดรธานี รายวิชาภาษาไทยพื้นฐาน รหัสวิชา ท๒๑๑๐๑ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๔ กาพย์เรื่องพระไชยสุริยา เวลาเรียน ๑๒ ชั่วโมง หน่วยการเรียนรู้ย่อยเรื่อง อ่านวิเคราะห์กาพย์เรื่องพระไชยสุริยา เวลาเรียน ๑ ชั่วโมง ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๑ ภาคเรียนที่ ๑ ปีการศึกษา ๒๕๖๖ ครูผู้สอน นางสาวธนาพร ศรีพละธรรม วันที่สอน วัน พุธ ที่ ๖ เดือน กันยายน พ.ศ.๒๕๖๖ เวลา ๑๓.๕๐-๑๔.๔๐ น. ห้อง ๑/๕ วัน พฤหัสบดี ที่ ๗ เดือน กันยายน พ.ศ.๒๕๖๖ เวลา ๑๓.๕๐-๑๔.๔๐ น. ห้อง ๑/๗ วัน จันทร์ ที่ ๑๑ เดือน กันยายน พ.ศ.๒๕๖๖ เวลา ๐๘.๒๕-๐๙.๑๕ น. ห้อง ๑/๖ วัน จันทร์ ที่ ๑๑ เดือน กันยายน พ.ศ.๒๕๖๖ เวลา ๑๓.๐๐-๑๓.๕๐ น. ห้อง ๑/๓ ๑. มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด มาตรฐาน ท ๕.๑ เข้าใจและแสดงความคิดเห็น วิจารณ์วรรณคดีและวรรณกรรมไทยอย่าง เห็นคุณค่าและนำมาประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง ตัวชี้วัด ท ๕.๑ ม.๑/๑ สรุปเนื้อหาวรรณคดี และวรรณกรรมที่อ่าน ท ๕.๑ ม.๑/๒ วิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรมที่อ่านพร้อมยกเหตุผล ประกอบ ๒. จุดประสงค์การเรียนรู้ ๑. นักเรียนสามารถอธิบายเนื้อหาที่อยู่ในกาพย์เรื่องพระไชยสุริยาได้ ๒. นักเรียนสามารถวิเคราะห์เนื้อหาวรรณคดีเรื่องกาพย์เรื่องพระไชยสุริยาพร้อมยกเหตุผลประกอบได้ ๓. นักเรียนสามารถนำความรู้และข้อคิดไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันได้ ๓. สาระสำคัญ กาพย์เรื่องพระไชยสุริยา มีเนื้อหาเป็นนิทานขนาดสั้น มีความยาวเพียง ๑ เล่มสมุดไทย สุนทรภู่ได้แต่ง กาพย์พระไชยสุริยาขึ้นเพื่อใช้เป็นแบบสอนอ่านและเขียนสะกดคำในมาตราต่าง ๆ โดยผูกให้เป็นเรื่องราว เพื่อให้เด็กมีความสนุกสนานเพลิดเพลินไปกับการอ่านและการเล่าเรียนศึกษา ๔. สาระการเรียนรู้ ๑. เนื้อหากาพย์เรื่องพระไชยสุริยา ๕. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน ๑. ความสามารถในการสื่อสาร
๒. ความสามารถในการคิด ๓. ความสามารถในการแก้ปัญหา ๖. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ๑. มีวินัย ๒. ใฝ่เรียนรู้ ๓. มุ่งมั่นในการทำงาน ๗. ชิ้นงาน หรือภาระงาน - ๘. การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ๘.๑ ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน ๘.๑.๑ นักเรียนและครูทักทายกัน นักเรียนทบทวนความรู้จากชั่วโมงที่แล้ว เกี่ยวกับที่มาและลักษณะ คำปะพันธ์ของกาพย์เรื่องพระไชยสุริยา - กาพย์เรื่องพระไชยสุริยา แต่งโดย สุนทรภู่ - กาพย์เรื่องพระไชยสุริยา มีเนื้อหาเป็นนิทานขนาดสั้น มีความยาวเพียง ๑ เล่มสมุดไทย สุนทรภู่ได้แต่งกาพย์พระไชยสุริยาขึ้นเพื่อใช้เป็นแบบสอนอ่านและเขียนสะกดคำในมาตราต่าง ๆ โดยผูกให้เป็น เรื่องราว เพื่อให้เด็กมีความสนุกสนานเพลิดเพลินไปกับการอ่านและการเล่าเรียนศึกษา - กาพย์เรื่องพระไชยสุริยา แต่งด้วยคำประพันธ์ประเภทกาพย์ ได้แก่ กาพย์ยานี ๑๑ กาพย์ฉบัง ๑๖ และกาพย์สุรางคนางค์ ๒๘ ๘.๑.๒ นักเรียนและครูร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับสุภาษิตพระร่วงอย่างคร่าว ๆ ครูเชื่อมโยงเข้าสู่ บทเรียน ๘.๒ ขั้นกิจกรรมการเรียนรู้ ๘.๒.๑ นักเรียนและครูร่วมกันเล่าเรื่องย่อของ กาพย์เรื่องพระไชยสุริยา เนื้อเรื่องกล่าวถึงพระไชยสุริยาครองเมืองสาวัตถี มีมเหสีพระนามว่า สุมาลี พระไชยสุริยาทรงปกครอง บ้านเมืองด้วยความผาสุก แต่ต่อมาบรรดาข้าราชการประพฤติตนไม่ดี ไม่อยู่ในศีลธรรม ทำให้เกิดอาเพศ น้ำป่า ไหลท่วมบ้านเมือง พระไชยสุริยาจึงทรงพานางสุมาลีลงเรือสำเภา เรือถูกพายุพัดอับปาง พระไชยสุริยาและ มเหสีขึ้นฝั่งได้ ก็เดินทางรอนแรมกลางป่าได้รับความทุกข์ ต่อมาพระอินทร์เสด็จมาสอนธรรมะ พระไชยสุริยา และพระมเหสีจึงเสด็จออกผนวชบำเพ็ญพรตตลอดพระชนมชีพ ๘.๒.๒ นักเรียนและครูร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับ กาพย์เรื่องพระไชยสุริยา โดยใช้หนังสือเรียนรายวิชา พื้นฐานภาษาไทย วรรณคดีวิจักษ์ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๑ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ตามหลักสูตรแกนกลาง การศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ หน้า ๘๑-๘๖
๘.๒.๓ นักเรียนและครูร่วมกันอธิบายเกี่ยวกับเนื้อหาของกาพย์เรื่องพระไชยสุริยา หน้า ๘๑-๘๖ ๘.๒.๔ นักเรียนรับกระดาษคนละ ๑ แผ่น ทำกิจกรรม “ร้อยเรียงเรื่องราว” ๘.๒.๕ นักเรียนเขียนหมายเลขใส่กระดาษโดยเขียนตามเลขที่ของตนเอง ๘.๒.๖ นักเรียนนับกาพย์เรื่องพระไชยสุริยาไปจนครบจำนวนสมาชิกที่อยู่ในห้องเรียน แล้วให้เลือก กาพย์เรื่องพระไชยสุริยาตามเลขที่ตนเอง ครูนับต่อจนครบในส่วนของกาพย์ยานี ๑๑ ๘.๒.๗ นักเรียนได้กาพย์ยานีคนละ ๑ บทให้นักเรียนเขียนใส่กระดาษพร้อมกับถอดความหมายของบท ประพันธ์ไว้ด้วย ๘.๒.๘ นักเรียนออกมานำเสนอกาพย์เรื่องพระไชยสุริยาในบทของตนพร้อมกับอธิบายความหมายของ กาพย์ด้วย โดยจะเรียงตามเลขที่ และในส่วนที่เหลือครูช่วยเสริมเรื่องให้กับนักเรียน ๘.๓ ขั้นสรุปบทเรียน ๘.๓.๑ นักเรียนและครูร่วมกันสรุป เนื้อหาใน กาพย์เรื่องพระไชยสุริยา หน้า ๘๑-๘๖ ๘.๓.๒ นักเรียนฟังคำชี้แนะในการเรียนชั่วโมงถัดไป โดยครูให้นักเรียนไปทบทวนความรู้เพื่อเรียนต่อ ในชั่วโมงถัดไป ๙. สื่อการเรียนรู้ / แหล่งการเรียนรู้ ๙.๑ สื่อการเรียนรู้ ๙.๑.๑ ประเภทสื่อ - Power Point การอ่านวิเคราะห์เนื้อหากาพย์เรื่องพระไชยสุริยา - กิจกรรม “ร้อยเรียงเรื่องราว” ๙.๑.๒ วัสดุอุปกรณ์ - กระดาษ A4 - ปากกา ๙.๒ แหล่งเรียนรู้ - หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐานภาษาไทย วรรณคดีวิจักษ์ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๑ กลุ่มสาระ การเรียนรู้ภาษาไทย ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ - หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน ภาษาไทย วรรณคดีและวรรณกรรม กลุ่มสาระการเรียนรู้ภา ไทย ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. ๒๕๕๑ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๑ - อินเทอร์เน็ต - แหล่งข้อมูลสารสนเทศ
๑๐. วิธีการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ จุดประสงค์การเรียนรู้ วิธีการวัดผล เครื่องมือ เกณฑ์การประเมินผล ๑. นักเรียนสามารถ อธิบายเนื้อหาที่อยู่ใน กาพย์เรื่องพระไชยสุริยา ได้ ๑. นักเรียนอธิบาย เนื้อหาที่อยู่ในกาพย์เรื่อง พระไชยสุริยาได้ ๑. การถาม-ตอบในชั้นเรียน นักเรียนผ่านเกณฑ์ร้อย ละ ๗๐ ขึ้นไป ๒. นักเรียนสามารถ วิเคราะห์เนื้อหา วรรณคดีเรื่อง กาพย์ เรื่องพระไชยสุริยา พร้อมยกเหตุผล ประกอบได้ ๒. นักเรียนวิเคราะห์ เนื้อหาวรรณคดีเรื่อง กาพย์เรื่องพระไชยสุริยา พร้อมยกเหตุผลประกอบ ได้ ๒. กิจกรรม “ร้อยเรียง เรื่องราว” ๓. นักเรียนสามารถนำ ความรู้และข้อคิดไปปรับ ใช้ในชีวิตประจำวันได้ ๓. สังเกตพฤติกรรมของ ผู้เรียนในระหว่างเรียน ๓. แบบสังเกตพฤติกรรม ระหว่างเรียน นักเรียนมีการแสดงออก ของพฤติกรรมอยู่ใน ระดับดี (เชิงบวก)
๑๑. แบบบันทึกหลังจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ๑๑.๑ ผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ............................................................................................................................. ................................................. ...................................................................................................................................... ........................................ .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ๑๑.๒ ปัญหาและอุปสรรคในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ .................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ................................................. ................................................................................................................................................... ........................... ........................................................................................................ ...................................................................... ............................................................................................................................. ................................................. ........................................................................................................................................ ...................................... ๑๑.๓ ข้อเสนอแนะและแนวทางการแก้ไข .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................................................................. . ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ................................................................................................................................................................. ............. ลงชื่อ............................................................... (นางสาวธนาพร ศรีพละธรรม) วันที่ .......... เดือน ............... พ.ศ. ................
ความคิดเห็นของครูพี่เลี้ยง ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ลงชื่อ.................................................................... (..................................................................) ตำแหน่ง............................................................... วันที่ .............. เดือน ............... พ.ศ. .................. ความคิดเห็นของผู้บริหารสถานศึกษาหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย ............................................................................................................................. ................................................. .................................................................................................................................................. ............................ ....................................................................................................... ....................................................................... ............................................................................................................................. ................................................. ........................................................................................................................................ ...................................... .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ.................................................................... (..................................................................) ตำแหน่ง............................................................... วันที่ .............. เดือน ............... พ.ศ. ..................
แบบสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล ชั้นมัธยมศึกษาปีที่..................... สังเกตพฤติกรรมการเรียนรู้วันที่.......................เดือน........................พ.ศ................... ลำดับที่ ชื่อ – สกุล พฤติกรรม ความสนใจ การแสดง ความคิดเห็น การตอบ คำถาม การรับฟัง ความคิดเห็น ทำงาน ตามที่ได้รับ มอบหมาย รวม ๑ ๒ ๓ ๔ ๑ ๒ ๓ ๔ ๑ ๒ ๓ ๔ ๑ ๒ ๓ ๔ ๑ ๒ ๓ ๔ ๒๐ ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ ๘ ๙ ๑๐ ๑๑ ๑๒ ๑๓ ๑๔ ๑๕ ๑๖ ๑๗ ๑๘ ๑๙ ๒๐ -๒๑ ๒๒ ๒๓ ๒๔ ๒๕ ๒๖