332 คำพังเพย หมายถึง ถ้อยคำที่เรียบเรียงขึ้นมาเป็นความหมายกลาง ๆ คือ ไม่เน้นการสั่งสอน แต่ก็แฝง คติเตือนใจหรือ ข้อคิดสะกิดใจให้นำไปปฏิบัติได้ และให้นักเรียนยกตัวอย่าง สำนวน สุภาษิต คำพังเพย ชนิดละ ๕ อย่างต่อกลุ่ม ขั้นที่ ๓ การเรียนรู้เพื่อสร้างองค์ความรู้ ๘.๒.๓ ครูแจกกระดาษให้นักเรียนแต่ละกลุ่มโดยให้นักเรียนเขียนแผนผังความคิด ว่า สำนวน สุภาษิต คำพังเพย มีความหมายอย่างไรบ้าง มีลักษณะแตกต่างกันอย่างไร นักเรียนและครูร่วมกันสนทนาถึงข้อ แตกต่างระหว่างสำนวน คำพังเพย และสุภาษิต (แนวคำตอบ) สำนวน : เป็นถ้อยคำที่ใช้ในเปรียบเทียบ เปรียบเปรย : ให้ความหมายแฝง ไม่ได้ตีความตามข้อความที่เขียนลงไป : ไม่ได้แสดงความคิดเห็นไปในทางใดทางหนึ่ง : ส่วนใหญ่ใช้แทนบุคลิกลักษณะ กิริยาอาการ หรืออารมณ์ความรู้สึก บางอย่างของ คนเท่านั้น สุภาษิต : ใช้ในการเปรียบเทียบคล้ายกับสำนวน : ให้ความหมายไปในทางคำสอน ข้อคิด คติเตือนใจ : เป็นถ้อยคำที่แสดงหลักความจริง แฝงไปด้วยสัจธรรมและคำสอนในทางศาสนา คำพังเพย : ใช้การเปรียบเทียบคล้ายสำนวน และสุภาษิต : ให้ความหมายไปในทางเสียดสี ประชดประชัน : ให้ความเห็นแบบกลาง ๆ มีติมีชม ขั้นที่ ๔ การเรียนรู้เพื่อการสื่อสาร ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอข้อมูลที่กลุ่มของตนเองได้ศึกษาค้นคว้ามานำเสนอให้เพื่อนๆ และครูในห้องได้รับรู้ร่วมกันอภิปรายข้อมูล ขั้นที่๕ การเรียนรู้เพื่อตอบแทนสังคม ๘.๒.๔ ครูให้นักเรียนสรุป สร้างหลักการจำที่สามารถจำได้ง่าย เกี่ยวกับ สำนวน สุภาษิต คำพังเพย และถ่ายรูปลงในกลุ่มแชทห้องเรียนเพื่อเผยแพร่หลักการจำให้เพื่อนๆได้รับรู้ เช่น สำนวน : มีหลักการจำคือ สั้น กระชับ ส่วนใหญ่ ๑-๓ พยางค์ สุภาษิต : มีหลักการจำคือ เกี่ยวกับศาสนา คำพูดงาม ๆ มุ่งเน้นการสอน คำพังเพย : มีหลักการจำคือ ยาว ประชดประชัน ครูเพิ่มเติมความรู้ให้ว่าในปัจจุบันไม่แยกเป็นส่วน ๆ แต่นิยมมาใช้ให้เหมาะสมกับสถานการณ์ ๘.๒.๕ นักเรียนทดสอบความรู้จากเกมที่ครูนำมา โดยทำลงในสมุด ใครที่ถูกมากที่สุดรับรางวัลจากครู ๑. มีทองเท่าหนวดกุ้ง นอนสดุ้งจนเรือนไหว = คำพังเพย ๒. มัดมือชก = สำนวน
333 ๓. ขิงก็รา ข่าก็แรง = คำพังเพย ๔. คบคนเช่นไร ย่อมเป็นคนเช่นนั้น = สุภาษิต ๕. เลือดในอก = สำนวน ๖. น้ำมาปลากินมด น้ำลดมดกินปลา = คำพังเพย ๗. ธรรมย่อมรักษาผู้ประพฤติธรรม = สุภาษิต ๘. พลิกหน้ามือเป็นหลังมือ = คำพังเพย ๙. ไขสือ = สำนวน ๑๐. ตาลยอดด้วน = สำนวน ๘.๒.๖ นักเรียนรับฟังคำชี้แจงเกี่ยวกับใบงาน สำนวน คำพังเพย และสุภาษิต ๙. สื่อการเรียนรู้ / แหล่งการเรียนรู้ ๙.๑ สื่อการเรียนรู้ ๙.๑.๑ ประเภทสื่อ - ใบงาน ๒.๙ สำนวน คำพังเพย และสุภาษิต - Power point สำนวน และสุภาษิต คำพังเพย ๙.๑.๒ วัสดุอุปกรณ์ - สมุดจดบันทึก - โทรศัพท์มือถือ - กระดาษเอสี่ ๙.๒ แหล่งเรียนรู้ - ห้องสมุด - อินเทอร์เน็ต - หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน ภาษาไทย หลักภาษาและการใช้ภาษา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๑ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย (ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานพ.ศ. ๒๕๕๑)
334 ๑๐. วิธีการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ จุดประสงค์การเรียนรู้ วิธีการวัดผล เครื่องมือ เกณฑ์การประเมินผล ๑. นักเรียนสามารถ อธิบายความหมายของ สำนวน คำพังเพย และ สุภาษิตได้อย่างถูกต้อง ๑. นักเรียนอธิบาย ความหมายของสำนวน คำพังเพย และสุภาษิตได้ อย่างถูกต้อง ๑. ใบงาน ๒.๙ สำนวน คำพังเพย และสุภาษิต ๒. การถามตอบในชั้นเรียน นักเรียนผ่านเกณฑ์ร้อย ละ ๗๐ ขึ้นไป ๒. นักเรียนสามารถ จำแนกและใช้สำนวนที่ เป็นคำพังเพยและ สุภาษิตได้ถูกต้อง ๒. นักเรียนจำแนกและ ใช้สำนวนที่เป็นคำ พังเพยและสุภาษิตได้ ถูกต้อง ๓. เกมกิจกรรมในชั้นเรียน ๓. นักเรียนมีความ กระตือรือร้นในการเรียน ๓. สังเกตพฤติกรรมของ ผู้เรียนในระหว่างเรียน ๔. แบบสังเกตพฤติกรรม ระหว่างเรียน นักเรียนมีการแสดงออก ของพฤติกรรมอยู่ใน ระดับดี (เชิงบวก)
335 ๑๑. แบบบันทึกหลังจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ๑๑.๑ ผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ๑๑.๒ ปัญหาและอุปสรรคในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ............................................................................................................................. ................................................. .......................................................................................................................................... .................................... .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ................................................................................................................................ .............................................. .............................................................................................................................................................................. ๑๑.๓ ข้อเสนอแนะและแนวทางการแก้ไข ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ลงชื่อ............................................................... (นางสาวธนาพร ศรีพละธรรม) วันที่ .......... เดือน ............... พ.ศ. ................
336 ความคิดเห็นของครูพี่เลี้ยง ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ลงชื่อ.................................................................... (..................................................................) ตำแหน่ง............................................................... วันที่ .............. เดือน ............... พ.ศ. .................. ความคิดเห็นของผู้บริหารสถานศึกษาหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ลงชื่อ.................................................................... (..................................................................) ตำแหน่ง............................................................... วันที่ .............. เดือน ............... พ.ศ. ..................
337 แบบสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล ชั้นมัธยมศึกษาปีที่..................... สังเกตพฤติกรรมการเรียนรู้วันที่.......................เดือน........................พ.ศ................... ลำดับที่ ชื่อ – สกุล พฤติกรรม ความสนใจ การแสดง ความคิดเห็น การตอบ คำถาม การรับฟัง ความคิดเห็น ทำงาน ตามที่ได้รับ มอบหมาย รวม ๑ ๒ ๓ ๔ ๑ ๒ ๓ ๔ ๑ ๒ ๓ ๔ ๑ ๒ ๓ ๔ ๑ ๒ ๓ ๔ ๒๐ ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ ๘ ๙ ๑๐ ๑๑ ๑๒ ๑๓ ๑๔ ๑๕ ๑๖ ๑๗ ๑๘ ๑๙ ๒๐ -๒๑ ๒๒ ๒๓ ๒๔ ๒๕ ๒๖
338 ๒๗ ๒๘ ๒๙ ๓๐ ๓๑ ๓๒ ๓๓ ๓๔ ๓๕ ลงชื่อ……………….......……………….............ผู้สังเกต (นางสาวธนาพร ศรีพละธรรม) วันที่ .............. เดือน ............... พ.ศ. .................. เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ = ดีมาก ให้ ๔ คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง = ดี ให้ ๓ คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง = พอใช้ ให้ ๒ คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง = ปรับปรุง ให้ ๑ คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ ๑๗ - ๒๐ ดีมาก ๑๓ - ๑๖ ดี ๙ - ๑๒ พอใช้ ๕ - ๘ ปรับปรุง เกณฑ์การสรุปผลการประเมิน นักเรียนที่ได้ระดับคุณภาพพอใช้ขึ้นไป ถือว่า ผ่าน
339 คำชี้แจง: ให้นักเรียนเติมคำในช่องว่างให้ถูกต้อง ๑. สู้จนยิบตา หมายถึง............................................................................................................................. ............ ๒. งอมพระราม หมายถึง...................................................................................................................................... ๓. เจ้าไม่มีศาล สมภารไม่มีวัด หมายถึง............................................................................................................... ๔. ตีนแมว หมายถึง............................................................................................................................. ................. ๕. เข้าตามตรอกออกตามประตู หมายถึง............................................................................................................. ๑. หาประโยชน์ใส่ตนโดยขูดรีดจากคนอื่น.................................................................................................... ........ ๒. สร้างเรื่องไม่จริงให้เป็นเรื่องจริง....................................................................................................................... ๓. คำพูดตรง แต่ไม่น่าฟัง...................................................................................................................................... ๔. เอาความลับไปบอกให้ใคร ๆ รู้............................................................................................................... ......... ๕. ชอบว่าคนอื่นไม่ดี แต่ตัวกับทำเสียเอง................................................................................................... .......... ๑. สมชายไม่ช่วยเพื่อนทำรายงาน แล้วยังเปิดวิทยุเสียงดังรบกวนเพื่อน ตรงกับสำนวนใด................................................................................................................................................... ๒. พ่อแม่อุตส่าห์กู้หนี ยืมสินหาเงินมาให้เรียนหนังสือกลับหนีโรงเรียนเอาเงิน ไปเที่ยวกับเพื่อน ตรงกับสำนวนใด....................................................................................................................... ๓. ครูของฉันสอนลูกศิษย์ได้ผลดียิ่ง ลูกศิษย์สอบได้ยกชั้นทุกปี ท่านทำงานมาเกือบสิบปีแล้วเพิ่งได้ เงินเดือนขึ้นครั้งเดียวเท่านั้น ทั้งนี้ เพราะท่านไม่ต้องการโฆษณาความดีของท่าน การกระทำของครูนี้ ตรงกับสำนวนใด............................................................................................................................. ...................... ๔. นักการเมือง ๒ คนนี้ เขารู้จุดอ่อนและเล่ห์เหลี่ยมของกันและกัน ตรงกับสำนวนใด ............................................................................................................................. ................................................. ๕. นายแดงเป็นคนจน งานหาเลี้ยงชีพก็ไม่มีทำ แต่นายแดงชอบแต่งตัวหรูหราจนคนอื่น ๆ เข้าใจว่า เป็นคนร่ารวย ลักษณะของนายแดงตรงกับสำนวนใด ............................................................................................................................. ................................................. ใบงานที่ ๒.๙ เรื่อง สำนวน คำพังเพย และสุภาษิต ตอนที่ ๒ ตอนที่ ๓ ชื่อ.............................................................................................................ชั้น..................................เลขที่................... ตอนที่ ๑
340 คำชี้แจง: ให้นักเรียนเติมคำในช่องว่างให้ถูกต้อง ๑. สู้จนยิบตา หมายถึง สู้จนถึงที่สุด สู้ไม่ถอย ๒. งอมพระราม หมายถึง มีความทุกข์ความลำบากเต็มที่ ๓. เจ้าไม่มีศาล สมภารไม่มีวัด หมายถึง ผู้ไม่มีที่อยู่เป็นหลักแหล่ง ๔. ตีนแมว หมายถึง พวกย่องเบา ขโมย ๕. เข้าตามตรอกออกตามประตู หมายถึง ทำตามธรรมเนียมเรื่องการสู่ขอ ๑. หาประโยชน์ใส่ตนโดยขูดรีดจากคนอื่น ตอบ รีดเลือดจากปู ๒. สร้างเรื่องไม่จริงให้เป็นเรื่องจริง ตอบ ปั้นน้ำเป็นตัว ๓. คำพูดตรง แต่ไม่น่าฟัง ตอบ ขวานผ่าซาก ๔. เอาความลับไปบอกให้ใคร ๆ รู้ ตอบ กินในที่ลับไขในที่แจ้ง ๕. ชอบว่าคนอื่นไม่ดี แต่ตัวกับทำเสียเอง ตอบ ว่าแต่เขาอิเหนาเป็นเอง ๑. สมชายไม่ช่วยเพื่อนทำรายงาน แล้วยังเปิดวิทยุเสียงดังรบกวนเพื่อน ตรงกับสำนวนใด ตอบ มือไม่พายเอาเท้าราน้ำ ๒. พ่อแม่อุตส่าห์กู้หนี ยืมสินหาเงินมาให้เรียนหนังสือกลับหนีโรงเรียนเอาเงิน ไปเที่ยวกับเพื่อน ตรงกับสำนวนใด ตอบ คบคนพาล พาลไปหาผิด ๓. ครูของฉันสอนลูกศิษย์ได้ผลดียิ่ง ลูกศิษย์สอบได้ยกชั้นทุกปี ท่านทำงานมาเกือบสิบปีแล้วเพิ่งได้ เงินเดือนขึ้นครั้งเดียวเท่านั้น ทั้งนี้ เพราะท่านไม่ต้องการโฆษณาความดีของท่าน การกระทำของครูนี้ ตรงกับสำนวนใด ตอบ ปิดทองหลังพระ ๔. นักการเมือง ๒ คนนี้ เขารู้จุดอ่อนและเล่ห์เหลี่ยมของกันและกัน ตรงกับสำนวนใด ตอบ ไก่เห็นตีนงู งูเห็นนมไก่ ๕. นายแดงเป็นคนจน งานหาเลี้ยงชีพก็ไม่มีทำ แต่นายแดงชอบแต่งตัวหรูหราจนคนอื่น ๆ เข้าใจว่า เป็นคนร่ารวย ลักษณะของนายแดงตรงกับสำนวนใด ตอบ ข้างนอกสุกใส ข้างในเป็นโพรง เฉลย ใบงานที่ ๒.๙ เรื่อง สำนวน คำพังเพย และสุภาษิต ตอนที่ ๒ ตอนที่ ๓ ชื่อ.............................................................................................................ชั้น..................................เลขที่................... ตอนที่ ๑