หลักสูตรสถานศึกษา โรงเรียนบ้านวังตาอินทร์ พุทธศักราช 2564

คำอธิบายรายวชิ าพน้ื ฐาน

รหัสวชิ า ว21๑๐2 ชื่อวิชา วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี 1 กลุ่มสาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

ช้นั มธั ยมศึกษาปี่ที่ 1 ภาคเรยี นท่ี 2

เวลา 2 ช่วั โมง /สัปดาห์ จำนวน ๑.0 หน่วยกิต เวลา 4๐ ช่ัวโมง/ภาคเรียน

ศึกษาเกี่ยวกับอุณหภูมิและการวัดผลของความร้อนที่มีต่อการเปลี่ยนแปลงของสาร การถ่ายโอนความ
รอ้ น การดูดกลนื และการคายความร้อน สมดุลความร้อน องคป์ ระกอบของบรรยากาศ การแบง่ ชัน้ บรรยากาศ ผล
ของรังสีจากดวงอาทิตย์ต่อบรรยากาศ องค์ประกอบของบรรยากาศ ได้แก่ อุณหภูมิอากาศ ความดันอากาศ
ความชื้นอากาศ ลม เมฆ และฝน พายุฟ้าคะนอง พายุหมุนเขตร้อน มรสุม การพยากรณ์อากาศ และการ
เปลี่ยนแปลงภูมิอากาศของโลก การออกแบบอัลกอริทึมที่ใช้แนวคิดเชิงนามธรรมเพื่อแก้ปัญหาหรืออธิบายการ
ทำงานที่พบในชีวิตจรงิ การออกแบบและเขียนโปรแกรมท่มี ีการใชต้ วั แปร เงือ่ นไข วนซำ้ การออกแบบ อลั กอริทึม
เพอื่ แกป้ ญั หาทางคณิตศาสตรว์ ิทยาศาสตร์อยา่ งงา่ ย การเขียนโปรแกรมโดยใช้ซอฟต์แวร์ Scratch, python, java
และ c การรวบรวมข้อมูลจากแหล่งข้อมูลปฐมภูมิประมวลผล สร้างทางเลือก ประเมินผล การ ใช้เทคโนโลยี
สารสนเทศอยา่ งปลอดภัย การจัดการอตั ลกั ษณก์ ารพิจารณาความเหมาะสมของเนือ้ หา การใช้ สอ่ื และแหลง่ ขอ้ มูล
ตามข้อกำหนดและข้อตกลงได้อย่างมีประสทิ ธิภาพ

โดยใช้การสืบเสาะหาความรู้การสำรวจตรวจสอบ ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และทักษะการ
เรยี นรใู้ นศตวรรษที่ 21 การสบื คน้ ขอ้ มลู และการอภิปราย เพอ่ื ใหเ้ กิดความรู้ความคดิ ความเข้าใจ สามารถ สอื่ สาร
สิ่งที่เรียนรู้มีความสามารถในการตัดสินใจ การแก้ปัญหา การนำความรู้ไปใช้ในชีวิตประจำวัน มีจิต วิทยาศาสตร์
จรยิ ธรรม คณุ ธรรม และคา่ นิยมทีเ่ หมาะสม

มาตรฐาน/ตัวชี้วดั
ว 2.2 ม.1/1
ว 2.3 ม.1/1, ม.1/2, ม.1/3, ม.1/4, ม.1/5, ม.1/6, ม.1/7
ว 3.2 ม.1/1, ม.1/2, ม.1/3, ม.1/4, ม.1/5, ม.1/6, ม.1/7

รวม 15 ตวั ช้วี ดั

93

คำอธิบายรายวชิ าพ้ืนฐาน

รหสั วชิ า ว21๑๐3 ชือ่ วิชา วิทยาการคำนวณ 1 กลุ่มสาระการเรยี นรู้วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ช้นั มธั ยมศึกษาปีท่ ี่ 1 ภาคเรยี นที่ 1

เวลา 1 ชว่ั โมง /สปั ดาห์ จำนวน 0.5 หนว่ ยกติ เวลา 2๐ ชั่วโมง/ภาคเรยี น

ศึกษาแนวคิดเชิงนามธรรม การคัดเลือกคุณสักษณะที่จำป็นต่อการแก้ปัญหา ขั้นตอนการแก้ปัญหาการ
เขียนรหสั ลำลองและผัง การเขียนออกแบบและเขียนโปรแกรมอย่างงา่ ยท่ีมีการใชง้ านตวั แปร เงื่อนใข และการวน
ช้ำ เพื่อแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์หรือวิทยาศาสตร์ การรวบรวมข้อมูลปฐมภูมิ การประมวลผลข้อมูล การสร้าง
ทางเลือกและประเมินผลเพื่อตัดสินใจซอฟต์แวร์และบริ การอินเทอร์เน็ตที่ใช้ในการจัดการข้อมูล แนวทางการใช้
งานเทคโนโลยีสารสนเทศให้ปลอดภัย การจัดอัตลักษณ์ การพิจารณาความเหมาะสมของเนื้อหาข้อตกลงและ
ขอ้ กำหนดการใชส้ ือ่ และแหลง่ ขอ้ มูล

นำแนวคดิ เชิงนามธรรมและขัน้ ตอนการแกป้ ัญหา ไปประยุกต์ใช้ในการเขยี นโปรแกรม หรอื การแก้ปัญหา
ในชวี ติ จริง รวบรวมขอ้ มลู และสร้างทางเลอื กในการตัตสนิ ใจไดอ้ ย่างมปี ระสิทธิภาพ

ตระหนกั ถงึ การใช้งานเทคโนโลยีสารสนเทศอย่างปลอดภยั เกดิ ประโยชนต์ อ่ การเรยี นรู้ และไมส่ ร้างความ
เสยี หายใหแ้ ก่ผู้อื่น

ตวั ช้วี ัด
ว.4.2 ม.๑/๑ ,ม.๑/๒ ,ม.๑/๓, ม.๑/๔

รวมทั้งหมด ๔ ตัวข้ีวัด

94

คำอธบิ ายรายวชิ าพน้ื ฐาน

รหัสวชิ า ว21๑๐4 ชื่อวชิ า วิทยาการคำนวณ 2 กล่มุ สาระการเรียนรู้วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

ชนั้ มัธยมศกึ ษาปี่ที่ 1 ภาคเรยี นท่ี 2

เวลา 1 ชั่วโมง /สปั ดาห์ จำนวน 0.5 หนว่ ยกิต เวลา 2๐ ชั่วโมง/ภาคเรยี น

ศึกษา อธิบายความหมายของเทคโนโลยี วิเคราะห์สาเหตุหรือปัจจัยที่ส่งผลต่อการ เปลี่ยนแปลงของ
เทคโนโลยี การทำงานของระบบทางเทศโนโลยี

ประยกุ ต์ใช้ความรู้ ทกั ษะ และทรพั ยากร โดยวิเคราะหเ์ ปรยี บเทยี บ และเลือกข้อมูลท่จี ำเปน็ เพ่ือออกแบบ
วิธีการแก้ปัญหาในชีวิตประจำวันในด้านการเกษตรและอาหาร และสร้างขึ้นงานหรือพัฒนาวิธีการโดยใช้
กระบวนการออกแบบเชิงวศิ วกรรม รวมท้ังเลือกใชว้ ัสดุอปุ กรณ์ เคร่อื งมอื ในการแก้ปัญหาได้อยา่ งถูกตอ้ งเหมาะสม
และปลอดภยั

มีคุณธรรมและจริยธรรมในการใช้เทคโนโลยี ตระหนักถึงผลกระทบของการใช้เทคโนโลยีกับสังคม มี
มารยาท ระเบียบ และข้อบังดับในการเลือกใข้เทคโนโสยีอย่างสร้างสรรค์ต่อชีวิต สังคม สิ่งแวตล้อม และมีการ
จัดการเทคโนโลยีด้วยการลดการใช้ทรพั ยากรหรือเลือกใช้เทคโนโลยที ่ีไมม่ ผี ลกระทบต่อสงิ่ แวดลอ้ ม

ตัวชวี้ ดั
ว.4.1 ม.1/1 ,ม.1/2 ,ม.1/3 ,ม. 1/4 ,ม. 1/5

รวมทั้งหมด 5 ตัวขว้ี ดั

95

คำอธบิ ายรายวชิ าพน้ื ฐาน

รหสั วิชา ว22๑๐1 ชือ่ วชิ า วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 3 กล่มุ สาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ชน้ั มธั ยมศึกษาป่ที ี่ 2 ภาคเรยี นท่ี 1

เวลา 2 ชั่วโมง /สปั ดาห์ จำนวน ๑.0 หน่วยกิต เวลา 4๐ ชวั่ โมง/ภาคเรียน

ศกึ ษา วเิ คราะห์องคป์ ระกอบของสารละลาย สภาพการละลายไดแ้ ละปจั จัยทีม่ ผี ลต่อการสภาพ ละลายได้
ความเข้มข้นของสารละลายในหน่วยร้อยละ ระบบหมุนเวียนเลือด ระบบหายใจ ระบบขับถ่าย ระบบประสาท
ระบบสืบพนั ธต์ ำแหน่งของวตั ถุ ระยะทาง และการกระจัด อตั ราเร็วและความเรว็ แรงลพั ธ์ แรงเสียดทาน แรงและ
ความดันของของเหลว แรงพยุงของของเหลว โมเมนตข์ องแรง แรงและสนามของแรง

โดยใช้การสืบเสาะหาความรู้การสำรวจตรวจสอบ ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และทักษะการ
เรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 การสืบค้นขอ้ มลู และการอภิปราย เพื่อใหเ้ กิดความร้คู วามคิด ความเข้าใจ สามารถ สื่อสาร
สิ่งที่เรียนรู้มีความสามารถในการตัดสินใจ การแก้ปัญหา การนำความรู้ไปใช้ในชีวิตประจำวัน มีจิต วิทยาศาสตร์
จริยธรรม คณุ ธรรม และคา่ นิยมท่เี หมาะสม

มาตรฐาน/ตัวชวี้ ดั
ว 1.2 ม.2/1, ม.2/2, ม.2/3, ม.2/4, ม.2/5, ม.2/6, ม.2/7, ม.2/8, ม.2/9, ม.2/10,
ม.2/11, ม.2/12, ม.2/12, ม.2/13, ม.2/14, ม.2/15, ม.2/16, ม.2/17
ว 2.1 ม.2/4, ม.2/5, ม.2/6
ว 2.2 ม.2/1, ม.2/2, ม.2/3, ม.2/4, ม.2/5, ม.2/6, ม.2/7, ม.2/8, ม.2/9, ม.2/10,
ม.2/11, ม.2/12, ม.2/12, ม.2/13, ม.2/14, ม.2/15

รวม 35 ตวั ชี้วัด

96

คำอธิบายรายวิชาพน้ื ฐาน

รหัสวิชา ว22๑๐2 ชอ่ื วชิ า วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี 4 กลมุ่ สาระการเรยี นรู้วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ชั้นมัธยมศกึ ษาป่ีที่ 2 ภาคเรยี นท่ี 2

เวลา 2 ช่วั โมง /สัปดาห์ จำนวน ๑.0 หนว่ ยกติ เวลา 4๐ ชั่วโมง/ภาคเรยี น

ศึกษา วิเคราะห์งานและกำลัง เครือ่ งกลอยา่ งงา่ ย พลังงานศกั ย์โน้มถว่ งและพลังงานจลน์ กฎการ อนุรักษ์
พลังงาน วิธีการแยกสาร การนำความรู้เรื่องการแยกสารไปใช้ประโยชน์ โครงสร้างภายในโลก กระบวนการ
เปลี่ยนแปลงทางธรณีวิทยาบนผิวโลก ดิน ชั้นดินและชั้นหน้าตัดดิน แหล่งน้ำผิวดินและแหล่งน้ำ ใต้ดิน ภัย
ธรรมชาติจากน้ำท่วม แผ่นดินถล่มและการกัดเซาะชายฝั่ง ภัยธรรมชาติจากหลุมยุบและแผ่นดิน ทรุด เชื้อเพลิง
ซากดึกดำบรรพ์ พลังงานทดแทน

โดยใช้การสืบเสาะหาความรู้การสำรวจตรวจสอบ ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และทักษะการ
เรยี นร้ใู นศตวรรษที่ 21 การสบื คน้ ขอ้ มูลและการอภปิ ราย เพอื่ ให้เกิดความรู้ความคดิ ความเขา้ ใจ สามารถ สื่อสาร
สิ่งที่เรียนรู้มีความสามารถในการตัดสินใจ การแก้ปัญหา การนำความรู้ไปใช้ในชีวิตประจำวัน มีจิต วิทยาศาสตร์
จรยิ ธรรม คณุ ธรรม และค่านยิ มท่เี หมาะสม

มาตรฐาน/ตัวช้ีวดั
ว 2.1 ม.2/1, ม.2/2, ม.2/3
ว 2.3 ม.2/1, ม.2/2, ม.2/3, ม.2/4, ม.2/5, ม.2/6
ว 3.2 ม.2/1, ม.2/2, ม.2/3, ม.2/4, ม.2/5, ม.2/6, ม.2/7, ม.2/8, ม.2/9, ม.2/10

รวม 19 ตัวชี้วัด

97

คำอธบิ ายรายวิชาพน้ื ฐาน

รหัสวิชา ว22๑๐3 ช่ือวิชา วิทยาการคำนวณ 3 กลุม่ สาระการเรียนรู้วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ชั้นมธั ยมศึกษาป่ีที่ 2 ภาคเรยี นท่ี 1

เวลา 1 ช่วั โมง /สัปดาห์ จำนวน 0.5 หนว่ ยกติ เวลา 2๐ ช่ัวโมง/ภาคเรียน

ศึกษาการออกแบบอัลกอริทึมที่ใช้แนวคิดเชิงคำนวณในการแก้ปัญหา หรือการทำงานที่พบในชีวิตจริง
การออกแบบและเขียนโปรแกรมที่ใช้ตรรกะและฟังก์ชันในการแก้ปัญหา การเขียนโปรแกรมโดยใช้ซอฟต์แวร์
Scratch, python, java และ c อภปิ รายองคป์ ระกอบและหลักการทำางานของระบบคอมพวิ เตอร์และเทคโนโลยี
การสื่อสารเพื่อประยุกต์ใช้งานหรือแก้ปัญหาเบื้องต้น ตลอดจนใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างปลอดภัย
มคี วามรบั ผดิ ชอบ สร้างและแสดงสิทธใิ นการเผยแพรผ่ ลงาน

โดยอาศัยกระบวนการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน (Problem-based Learning) และการเรียนรู้แบบใช้
โครงงานเป็นฐาน (Project-based Learning) เพื่อเน้นให้ผู้เรียนได้ลงมือปฏิบัติ ฝึกทักษะการคิด เผชิญ
สถานการณ์การแก้ปัญหา วางแผนการเรียนรู้ ตรวจสอบการเรียนรู้ และนำเสนอผ่านการทำกิจกรรมโครงงาน
เพื่อให้เกิดทักษะ ความรู้ ความเข้าใจ และทักษะใน การวิเคราะห์โจทย์ปัญหา จนสามารถนำเอาแนวคิดเชิง
คำนวณมาประยกุ ต์ใช้ในการสร้างโครงงานได้

เพื่อให้ผู้เรียนมีความรู้ ความเข้าใจ การนำข้อมูลปฐมภูมิเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ วิเคราะห์ ประเมิน
นำเสนอข้อมูลและ สารสนเทศได้ตามวัตถุประสงค์ ใช้ทักษะการคิดเชิงคำนวณในการแก้ปัญหาที่พบในชีวิตจริง
และเขยี นโปรแกรมอย่างง่าย เพอ่ื ช่วย ในการแก้ปัญหา ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารอย่างรู้เท่าทันและ
รับผิดชอบต่อสังคม ตลอดจนนำความรู้ความเข้าใจใน วิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีไปใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อ
สังคมและการดำรงชีวติ จนสามารถพัฒนากระบวนการคิดและจินตนาการ มีความสามารถในการแก้ปัญหาและมี
ทักษะในการสื่อสาร มีความสามารถในการตัดสินใจ และเป็นผู้ที่มีจิตวิทยาศาสตร์ มีคุณธรรม จริยธรรม และ
คา่ นิยมในการใชว้ ทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยอี ยา่ งสร้างสรรค์

มาตรฐาน/ตัวช้ีวดั
ว 4.2 ม.2/1 ,ม.2/2 ,ม.2/3 , ม.2/4

รวมทั้งหมด 4 ตัวขี้วัด

98

คำอธบิ ายรายวชิ าพื้นฐาน

รหัสวิชา ว22๑๐4 ชือ่ วิชา วิทยาการคำนวณ 4 กลุม่ สาระการเรียนรู้วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

ชน้ั มัธยมศึกษาป่ีท่ี 2 ภาคเรียนที่ 2

เวลา 1 ช่วั โมง /สปั ดาห์ จำนวน 0.5 หนว่ ยกิต เวลา 2๐ ชว่ั โมง/ภาคเรยี น

ศึกษาสาเหตุหรือปัจจัยที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลง
เทคโนโลยีต่อมนุษย์ และสังคม ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยีต่อเศรษฐกิจ ผลกระทบจากการ
เปลี่ยนแปลงเทคโนโลยีต่อสิ่งแวดล้อม ประเภท ของวัสดุอุปกรณ์เพื่อให้สามารถสร้างชิ้นงานได้ตรงกับความ
ต้องการ มีความปลอดภัย และใช้ทรัพยากรได้อย่างคุ้มค่า เครื่องกลในการสร้างชิ้นงาน ได้แก่ รอก คาน ล้อและ
เพลา พื้นเอียง ลิ่ม สกรู เครื่องมือในการสร้างชิ้นงาน เครื่องมือวัด เครื่องมือตัด เครื่องมือ ยึดติด เครื่องมือเจาะ
เสียงและอุปกรณท์ ่ีทำใหเ้ กดิ เสียง อปุ กรณ์ท่ีทำให้เกิดเสียง ไฟฟ้าและอุปกรณ์ที่ทำให้เกิดแสง วงจรไฟฟ้าและ การ
ต่อตัวต้านทาน ประเภทและการต่อวงจรไฟฟ้า ความสัมพันธ์ของกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และ
วิศวกรรมศาสตร์แนวคิด กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ กระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรม ระบบเทคโนโลยีการ
คดิ เชงิ ออกแบบ แนวคิดหลกั ของการคิดเชิงออกแบบ กระบวนการคิดเชิงออกแบบ และความคดิ เชิงออกแบบของ
พระบาทสมเดจ็ พระบรมชนกาธิเบศร มหาภมู ิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพติ ร

โดยอาศัยกระบวนการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน (Problem–based Learning) และการเรียนรู้แบบ
สืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model) เน้นให้ผูเ้ รียนได้ลงมือปฏิบัติ ฝึกทักษะการคิด เผชิญสถานการณ์
การแกป้ ญั หาวางแผนการเรียนรู้ และ นำเสนอผา่ นการทำกิจกรรมโครงงาน

เพื่อให้ผู้เรียนมีความรู้ความเข้าใจ ความสัมพันธ์ของความรู้วิทยาศาสตร์ที่มีผลต่อการพัฒนาเทคโนโลยี
ประเภทต่าง ๆ และการพัฒนาเทคโนโลยีที่ส่งผลให้มีการคิดค้นความรู้ทางวิทยาศาสตร์ที่ก้าวหน้า ผลของ
เทคโนโลยีต่อชวี ติ สังคม และสงิ่ แวดลอ้ ม ตลอดจนนำความรู้ความเขา้ ใจในวชิ าวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยไี ปใช้ให้
เกิดประโยชน์ต่อสังคมและการดำรงชีวิต จนสามารถพัฒนากระบวนการคิดและจินตนาการ ความสามารถในการ
แก้ปัญหาและการจัดการทักษะในการสื่อสาร ความสามารถในการตัดสินใจ เป็นผู้ที่มีจิตวิทยาศาสตร์มีคุณธรรม
จรยิ ธรรม ค่านิยมในการใชว้ ทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยีอยา่ งสรา้ งสรรค์

มาตรฐาน/ตวั ชี้วดั
ว.4.1 ม.2/1 ,ม.2/2 ,ม.2/3 , ม.2/4 ,ม.2/5

รวมท้ังหมด 5 ตัวชว้ี ัด

99

คำอธบิ ายรายวชิ าพ้ืนฐาน

รหสั วชิ า ว23๑๐1 ชอื่ วชิ า วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี 5 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ช้ันมัธยมศกึ ษาปีท่ ี่ 3 ภาคเรยี นที่ 1

เวลา 2 ชว่ั โมง /สปั ดาห์ จำนวน ๑.0 หน่วยกติ เวลา 4๐ ชั่วโมง/ภาคเรยี น

ศึกษา วิเคราะห์สมบัติทางกายภาพและการใช้ประโยชน์วัสดุประเภทพอลิเมอร์เซรามิก และวัสดุ ผสม
การเกิดปฏิกิริยาเคมีกฎทรงมวล ปฏิกิริยาดูดความร้อน และปฏิกิริยาคายความร้อน ปฏิกิริยาการเกิด สนิมของ
เหล็ก ปฏิกิริยาของกรดกับโลหะ ปฏิกิริยาของกรดกับเบส และปฏิกิริยาของเบสกับโลหะ ปฏิกิริยา การเผาไหม้
การเกิดฝนกรด การสงั เคราะหด์ ว้ ยแสง ประโยชน์และโทษของปฏิกริ ิยาเคมที ี่มีตอ่ สิ่งมีชวี ิตและ ส่งิ แวดล้อม วธิ ีการ
ป้องกันและแก้ปัญหาที่เกิดจากปฏิกิริยาเคมีที่พบในชีวิตประจำวัน ความสัมพันธ์ระหว่าง ความต่างศักย์
กระแสไฟฟา้ และความตา้ นทาน และคำนวณปริมาณท่เี กย่ี วข้อง ความสัมพันธร์ ะหว่าง กระแสไฟฟา้ และความต่าง
ศักย์ไฟฟ้า การวัดปริมาณทางไฟฟ้า ความต่างศักย์ไฟฟ้าและกระแสไฟฟ้าใน วงจรไฟฟ้า การต่อวงจรไฟฟ้าแบบ
อนุกรมและแบบขนาน การทำงานของชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์อย่างง่าย คำนวณพลังงานไฟฟ้า เลือกใช้
เครื่องใช้ไฟฟ้า วิธีการใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าอย่างประหยัดและปลอดภัย คลื่นและ ส่วนประกอบของคลื่น คล่ืน
แม่เหล็กไฟฟา้ และสเปกตรมั คล่ืนแม่เหล็กไฟฟา้

โดยใช้การสืบเสาะหาความรู้การสำรวจตรวจสอบ ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และทักษะการ
เรยี นรใู้ นศตวรรษท่ี 21 การสบื ค้นข้อมูลและการอภปิ ราย เพ่อื ให้เกิดความรคู้ วามคิด ความเขา้ ใจ สามารถ สื่อสาร
สิ่งที่เรียนรู้มีความสามารถในการตัดสินใจ การแก้ปัญหา การนำความรู้ไปใช้ในชีวิตประจำวัน มีจิต วิทยาศาสตร์
จริยธรรม คุณธรรม และคา่ นยิ มทีเ่ หมาะสม

มาตรฐาน/ตวั ชี้วัด
ว 2.1 ม.3/1, ม.3/2, ม.3/3, ม.3/4, ม.3/5, ม.3/6, ม.3/7, ม.3/8
ว 2.3 ม.3/1, ม.3/2, ม.3/3, ม.3/4, ม.3/5, ม.3/6, ม.3/7, ม.3/8, ม.3/9, ม.3/10, ม.3/11,
ม.3/12

รวม 20 ตัวช้ีวัด

100

คำอธิบายรายวชิ าพน้ื ฐาน

รหสั วิชา ว23๑๐2 ชื่อวชิ า วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี 6 กลมุ่ สาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปีท่ ่ี 3 ภาคเรียนที่ 2

เวลา 2 ช่ัวโมง /สปั ดาห์ จำนวน ๑.0 หน่วยกิต เวลา 4๐ ชัว่ โมง/ภาคเรียน

ศกึ ษา วิเคราะหก์ ฎการสะท้อนของแสง การเคลื่อนที่ของแสง ภาพจากกระจกเงา การหักเหของแสง การ
กระจายแสงของแสงขาว การเกิดภาพจากเลนส์ ปรากฏการณ์ที่เกี่ยวกับแสง และการทำงานของ ทัศนอุปกรณ์
ความสวา่ งท่มี ตี ่อดวงตา วัดความสวา่ งของแสง ปฏสิ มั พนั ธข์ ององค์ประกอบของระบบนิเวศ การ ถ่ายทอดพลงั งาน
ในระบบนิเวศ ความสัมพันธ์ของผู้ผลิต ผู้บริโภค และผู้ย่อยสลายสารอินทรีย์ในระบบนิเวศ ความสัมพันธ์ระหวา่ ง
ยีน ดีเอ็นเอ และโครโมโซม การถ่ายทอดลักษณะทางพนั ธุกรรม การเกิดจีโนไทป์และฟี โนไทป์การแบ่งเซลล์แบบ
ไมโทซิสและไมโอซิส โรคทางพันธุกรรม สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม ความ หลากหลายทางชีวภาพ การโคจรของ
ดาวเคราะห์รอบดวงอาทิตย์ด้วยแรงโน้มถ่วง การเกิดฤดูและการ เคลื่อนที่ปรากฏของดวงอาทิตย์การเกิดข้างข้ึน
ข้างแรม การขน้ึ และตกของดวงจันทร์และการเกดิ น้ำขนึ้ น้ำลง การใชป้ ระโยชนข์ องเทคโนโลยีอวกาศ

โดยใช้การสืบเสาะหาความรู้การสำรวจตรวจสอบ ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และทักษะการ
เรียนรู้ในศตวรรษท่ี 21 การสืบค้นขอ้ มูลและการอภิปราย เพือ่ ใหเ้ กิดความรูค้ วามคิด ความเข้าใจ สามารถ สอ่ื สาร
สิ่งที่เรียนรู้มีความสามารถในการตัดสินใจ การแก้ปัญหา การนำความรู้ไปใช้ในชีวิตประจำวัน มีจิต วิทยาศาสตร์
จรยิ ธรรม คุณธรรม และค่านยิ มทเ่ี หมาะสม

มาตรฐาน/ตัวชี้วัด
ว 1.1 ม.3/1, ม.3/2, ม.3/3, ม.3/4, ม.3/5, ม.3/6
ว 1.3 ม.3/1, ม.3/2, ม.3/3, ม.3/4, ม.3/5, ม.3/6, ม.3/7, ม.3/8, ม.3/9, ม.3/10, ม.3/11
ว 2.3 ม.3/13, ม.3/14, ม.3/15, ม.3/16, ม.3/17, ม.3/18, ม.3/19, ม.3/20, ม.3/21
ว 3.1 ม.3/1, ม.3/2, ม.3/3, ม.3/4

รวม 30 ตวั ชว้ี ัด

101

คำอธบิ ายรายวชิ าพนื้ ฐาน

รหัสวชิ า ว23๑๐3 ชอื่ วชิ า วิทยาการคำนวณ 5 กลุ่มสาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ช้นั มัธยมศกึ ษาปี่ท่ี 3 ภาคเรียนท่ี 1

เวลา 1 ชั่วโมง /สัปดาห์ จำนวน 0.5 หนว่ ยกติ เวลา 2๐ ชวั่ โมง/ภาคเรยี น

ศึกษาเกี่ยวกับการจัดการข้อมูลและสารสารเทศ การใช้ซอฟต์แวร์ในการจัดการข้อมูลและสารสนเทศ
ศึกษาเกี่ยวกับการประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล การรู้เท่าทันสื่อ ศึกษาเกี่ยวกับการใช้งานเทคโนโลยี
สารสนเทศและกฎหมายคอมพิวเตอร์ ศกึ ษาเกี่ยวกบั แอปพลิเคชัน เทคโนโลยี IoT และการพัฒนาแอปพลิเคชัน

โดยอาศัยกระบวนการเรียนรู้ที่เน้นให้ผู้เรยี นได้ลงมือปฏิบตั ิ ฝึกทักษะการคิด เผชิญสถานการณ์การแก้ปัญหา
วางแผนการเรยี นรู้ ตรวจสอบการเรยี นรู้ และสร้างองค์ความรู้ใหมด่ ้วยตนเองผ่านกระบวนการคิดและปฏบิ ตั ิ

เพ่ือใหผ้ ูเ้ รียนมคี วามรู้ ความเข้าใจ มีทักษะการคิดเชิงคำนวณ การคิดวเิ คราะห์ การแกป้ ัญหาเป็นขั้นตอน
และเปน็ ระบบ มที กั ษะในการใชเ้ ทคโนโลยีสารสนเทศ รกั ษาขอ้ มูลสว่ นตัว และการส่อื สารเบอื้ งตน้ ในการแก้ปัญหา
ท่ีพบในชวี ติ จริงไดอ้ ยา่ งมีประสทิ ธิภาพ ตลอดจนนำความรคู้ วามเขา้ ใจในวชิ าวทิ ยาศาสตร์ และนำเทคโนโลยีใหม่ท่ี
เกิดขึ้นไปใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อสังคมและการดำรงชีวิต จนสามารถพัฒนากระบวนการคิดและจินตนาการ
ความสามารถในการแก้ปัญหาและการจัดการทักษะในการสื่อสาร ความสามารถในการตัดสินใจ และเป็นผู้มีจิต
วทิ ยาศาสตร์ มีคณุ ธรรม จรยิ ธรรม ค่านยิ มในการใช้วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยอี ยา่ งสรา้ งสรรค์

มาตรฐานและตวั ช้ีวัด
ว 4.2 ม.3/1, ม.3/2, ม.3/3, ม.3/4

รวมทัง้ หมด 4 ตวั ชี้วดั

102

คำอธบิ ายรายวิชาพน้ื ฐาน

รหสั วิชา ว23๑๐4 ชือ่ วิชา วิทยาการคำนวณ 6 กลมุ่ สาระการเรียนรู้วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

ชน้ั มธั ยมศึกษาปท่ี ่ี 3 ภาคเรยี นท่ี 2

เวลา 1 ชั่วโมง /สัปดาห์ จำนวน 0.5 หนว่ ยกิต เวลา 2๐ ชัว่ โมง/ภาคเรยี น

ศึกษาสาเหตุหรือปัจจัยที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี และผลกระทบต่อมนุษย์ สังคม
เศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม และอาชีพในชุมชน เพื่อสำรวจและระบุปัญหาที่เกิดขึ้นได้ตรงตามความจริง กระบวนการ
แก้ปญั หาโดยใช้ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ และศาสตร์อ่ืน ๆ รว่ มกนั ความรูค้ วามเข้าใจเกยี่ วกับประเภท และสมบัติ
ของวัสดุต่าง ๆ เช่น ไม้ เหล็ก พลาสติก ยางพารา เครื่องมือในการสร้างชิ้นงาน เช่น ค้อน ประแจ สว่าน คีม
ประเภทต่าง ๆ เพอื่ ใหส้ ามารถตัดสนิ ใจเลอื กแนวทางในออกแบบการแก้ปญั หาได้อยา่ งเหมาะสม

โดยอาศัยกระบวนการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน (Problem–based Learning) วิธีการสอนโดยเน้นรูปแบบ
การสอนแบบใช้โครงงานเป็นฐาน (Project-based Learning) วัฏจักรการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es
Instructional Model) และวิธีการสอนโดยเน้นรูปแบบการสอนแบบอุปนัย (Induction) เพื่อเน้นให้ผู้เรียนได้ลงมือ
ปฏิบัติ ฝึกทกั ษะการคิด เผชญิ สถานการณ์การแก้ปัญหา วางแผนการเรียนรู้ ตรวจสอบการเรียนรู้ และสร้างองค์ความรู้
ใหมด่ ้วยตนเองผา่ นกระบวนการคิดและปฏิบตั ิ โดยใช้กระบวนการทางวทิ ยาศาสตร์

เพ่อื ใหผ้ ูเ้ รียนมีความรูค้ วามเข้าใจ มที ักษะเก่ียวกบั การใช้ความรูด้ า้ นวิทยาศาสตรแ์ ละศาสตร์อืน่ ๆ ในการ
ออกแบบและพัฒนาเทคโนโลยีในด้านต่าง ๆ ที่สามารถนำไปใช้ในชีวิตจริงได้อย่างมีประสิทธิภาพ และเกิด
ประโยชน์ต่อสังคม และการดำรงชีวิต จนสามารถพัฒนากระบวนการคิดและจินตนาการ ความสามารถในการ
แก้ปัญหาและการจัดการทักษะในการสื่อสาร และความสามารถในการตัดสินใจ และเป็นผู้ที่มีจิตวิทยาศาสตร์ มี
คุณธรรม จรยิ ธรรม และค่านยิ มในการใช้วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยอี ย่างสรา้ งสรรค์

มาตรฐานและตวั ชวี้ ดั
ว 4.1 ม.3/1, ม.3/2, ม.3/3, ม.3/4, ม.3/5

รวมท้ังหมด 5 ตัวชวี้ ัด

103

คำอธบิ ายรายวิชาเพ่ิมเติม กลุ่มสาระการเรียนรวู้ ทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

คำอธิบายรายวิชาเพมิ่ เติม

ว๑42๐๑ เสริมทกั ษะวิทยาศาสตร์ 4 กลุ่มสาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

ชน้ั ประถมศึกษาปที ่ี 4 เวลา 4๐ ชั่วโมง/ปี

ศึกษา ทดลอง และอภิปราย ความหมายและคุณค่าของโครงงานวิทยาศาสตร์ โครงงานประเภททดลอง
ประเภทสิ่งประดิษฐ์ ประเภทสำรวจ และประเภททฤษฎี ขั้นตอนการทำโครงงานวิทยาศาสตร์ การสำรวจและ
เลือกหัวข้อ การระบุปัญหา การสำรวจเอกสารหรือแหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้อง การออกแบบการทดลองและการวาง
แผนการดำเนนิ การ การเขยี นเคา้ โครง

โดยใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ สืบเสาะหาความรู้ สืบค้นข้อมูล บันทึกจัดกลุ่มข้อมูล อภิปราย
เพื่อให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ สามารถนำไปอธิบายปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่เกิดขึ้นได้อย่างถูกต้อง เกิด
ความคิดสร้างสรรค์ต่อเนื่อง ตัดสินใจได้อย่างรวดเร็วแม่นยำ นำความรู้ไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันให้เกิดผลเชิง
บวก มีจิตวิทยาศาสตร์ จริยธรรม คณุ ธรรมและคา่ นิยม ที่เหมาะสม

ผลการเรียนรู้
1. บอกความหมายและประเภทของโครงงานวิทยาศาสตร์ รวมทงั้ กระบวนการทำงานของนกั วทิ ยาศาสตร์

ได้
2. อธิบายข้นั ตอนการทำโครงงานวิทยาศาสตร์ พรอ้ มท้งั สามารถวิเคราะหโ์ ครงงานวทิ ยาศาสตรไ์ ด้
3. ออกแบบวธิ ีการทดลอง เลือกใช้อุปกรณ์ และทำการทดลองได้อยา่ งมีระบบ
4. จัดทำเค้าโครงของโครงงานวิทยาศาสตร์ รวมถึงทำโครงงานวิทยาศาสตร์ง่ายๆ ตามความสนใจของ

นกั เรียนได้
5. นกั เรยี นมเี จตคติทางวิทยาศาสตรแ์ ละเจตคติที่ดตี ่อวชิ าวทิ ยาศาสตร์
6. นำเสนอและจัดแสดงผลงานของโครงงานวิทยาศาสตร์ได้

รวมทั้งหมด 6 ผลการเรียนรู้

104

ว๑42๐2 คอมพิวเตอร์ 4 คำอธิบายรายวิชาเพม่ิ เติม
ช้ันประถมศึกษาปที ่ี 4
กลมุ่ สาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
เวลา 8๐ ช่วั โมง/ปี

ศึกษาความหมายของขอ้ มูล แหล่งข้อมูล ประเภทของข้อมูล ประโยชน์ของข้อมลู รวบรวมขอ้ มูล ชื่อ
และหน้าที่ของอุปกรณ์ องค์ประกอบของคอมพิวเตอร์ การใช้งานคอมพิวเตอร์อย่าง ถูกวิธี การใช้อินเทอร์เน็ต
การใช้งานโปรแกรม Microsoft Office PowerPoint ในการนำเสนอ จัดรูปแบบ ภาพนิ่ง แทรกตารางและ
แผนภูมใิ นงานนำเสนอ นำเสนองานภาพนง่ิ

โดยการสืบค้น รวบรวมข้อมูลจากแหล่งข้อมูลใกล้ตัว และการอภิปรายเพื่อให้เกิดความรู้ความเข้าใจ
ตลอดจนสามารถอธิบายสิ่งที่เรียนรู้ สร้างสรรค์ผลงานจากสิ่งที่ได้เรียน สามารถนำไปใช้ ให้เกิดประโยชน์ใน
ชีวติ ประจำวนั เหน็ คุณค่า ความสำคญั ของชิน้ งานท่ีสร้างขึน้

ผลการเรียนรู้
1. บอกความหมายของข้อมลู แหลง่ ข้อมูล ประเภทของข้อมลู ประโยชนข์ องข้อมูล และรวบรวมข้อมลู ได้
2. บอกช่ือและหน้าทีข่ องอุปกรณ์ องคป์ ระกอบของคอมพิวเตอร์และใช้งานคอมพิวเตอร์ได้อยา่ งถกู วิธี
3. สบื ค้นข้อมูลโดยใชอ้ นิ เทอรเ์ น็ตได้
4. ใช้งานโปรแกรม Microsoft Office PowerPoint ในการนำเสนอ จัดรูปแบบ ภาพนง่ิ ได้
5. แทรกตารางและแผนภมู ใิ นงานนำเสนอได้
6. นำเสนองานภาพนง่ิ ได้
7. ประยกุ ตเ์ พ่ือใชง้ านได้และเหน็ ความสำคัญของช้นิ งาน

รวมท้ังหมด 7 ผลการเรียนรู้

105

คำอธบิ ายรายวิชาเพิม่ เติม

ว๑52๐๑ เสรมิ ทักษะวิทยาศาสตร์ 5 กล่มุ สาระการเรยี นรู้วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

ชัน้ ประถมศึกษาปีท่ี 5 เวลา 4๐ ช่ัวโมง/ปี

วิเคราะห์โครงงานวิทยาศาสตร์ อธิบายประเภทและลงมือคิดเรืองที่จะทำโครงงานวิทยาศาสตร์ ศึกษา
เอกสารที่เกี่ยวข้อง เขียนเค้าโครงงาน ลงมือปฏิบัติการทดลองเขียนรายงานโครงงาน และแสดงผลงานโครงงาน
วทิ ยาศาสตร์

โดยใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์และทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ กระบวนการสืบเสาะ การ
สืบค้นข้อมูล การอภิปราย การอธิบาย การวิเคราะห์ การเปรียบเทียบ การสำรวจตรวจสอบ การทำนาย การ
ทดลอง และการสรุป

เพ่ือให้เกิดทกั ษะกระบวนการ ความรู้ความคิด ความเข้าใจ สามารถสือ่ สารสิ่งทเี่ รยี นรู้ และนำความร้ไู ปใช้
ในชีวิตประจำวัน ดูแลรักษาสิ่งมีชีวิตอื่น เฝ้าระวังและพัฒนาสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน มีจิตวิทยาศาสตร์ จริยธรรม
คณุ ธรรม และคา่ นิยมที่พงึ ประสงค์

ผลการเรยี นรู้
1. บอกความหมายและประเภทของโครงงานวิทยาศาสตร์ รวมทัง้ กระบวนการทำงานของนกั วิทยาศาสตร์

ได้
2. อธิบายข้ันตอนการทำโครงงานวิทยาศาสตร์ พรอ้ มทง้ั สามารถวิเคราะห์โครงงานวิทยาศาสตรไ์ ด้
3. ออกแบบวิธีการทดลอง เลือกใช้อุปกรณ์ และทำการทดลองได้อยา่ งมรี ะบบ
4. จัดทำเค้าโครงของโครงงานวิทยาศาสตร์ รวมถึงทำโครงงานวิทยาศาสตร์ง่ายๆ ตามความสนใจของ

นักเรยี นได้
5. นักเรยี นมีเจตคตทิ างวทิ ยาศาสตร์และเจตคติที่ดตี ่อวิชาวิทยาศาสตร์
6. นำเสนอและจดั แสดงผลงานของโครงงานวิทยาศาสตร์ได้

รวมทั้งหมด 6 ผลการเรียนรู้

106

ว๑52๐2 คอมพิวเตอร์ 5 คำอธบิ ายรายวชิ าเพิ่มเติม
ชนั้ ประถมศึกษาปที ่ี 5
กลุ่มสาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
เวลา 8๐ ช่ัวโมง/ปี

ศึกษาความหมาย บทบาท และประโยชน์ของเทคโนโลยีสารสนเทศ ชื่อและหน้าที่ของอุปกรณ์และ
องค์ประกอบของคอมพิวเตอร์ ความหมาย ประโยชน์และโทษของอินเทอร์เน็ตและสืบค้นข้อมูลจากอินเทอร์เน็ต
ใช้งานโปรแกรม Microsoft Office Excel เบื้องต้น จัดรูปแบบของข้อมูลบนเวิร์กชีต ใช้สูตรและฟังก์ชั่นในการ
คำนวณ อธบิ ายการใช้งาน ออกแบบและสรา้ ง E-book ด้วยโปรแกรม Flipsnack

โดยการสืบค้น รวบรวมข้อมูลจากแหล่งข้อมูลใกล้ตัว และการอภิปรายเพื่อให้เกิดความรู้ความเข้าใจ
ตลอดจนสามารถอธิบายสิ่งที่เรียนรู้ สร้างสรรค์ผลงานจากสิ่งที่ได้เรียน สามารถนำไปใช้ให้เกิดประโยชน์ใน
ชีวติ ประจำวัน เห็นคุณคา่ ความสำคญั ของชิ้นงานที่สรา้ งขึ้น

ผลการเรยี นรู้
1. บอกความหมาย บทบาทและประโยชน์ของเทคโนโลยีสารสนเทศได้
2. บอกชอื่ และหน้าที่ของอปุ กรณ์และองค์ประกอบของคอมพิวเตอรไ์ ด้
3. บอกความหมาย ประโยชนแ์ ละโทษของอนิ เทอร์เนต็ และสบื ค้นข้อมูลจากอินเทอร์เน็ตได้
4. ใชง้ านโปรแกรม Microsoft Office Excel เบ้ืองตน้ ได้
5. จัดรูปแบบของขอ้ มลู บนเวริ ก์ ชตี ได้
6. ใช้สตู รและฟงั กช์ น่ั ในการคำนวณได้
7. อธิบายการใช้งาน ออกแบบและสรา้ ง E-book ด้วยโปรแกรม Flipsnack ได้
8. ประยุกต์เพอ่ื ใช้งานไดแ้ ละเหน็ ความสำคัญของชิ้นงาน

รวมทงั้ หมด 8 ผลการเรียนรู้

107

คำอธิบายรายวชิ าเพ่ิมเติม

ว๑62๐๑ เสรมิ ทกั ษะวิทยาศาสตร์ 6 กลมุ่ สาระการเรียนรู้วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

ชัน้ ประถมศกึ ษาปีท่ี 6 เวลา 4๐ ช่ัวโมง/ปี

วิเคราะห์โครงงานวิทยาศาสตร์ อธิบายประเภทและลงมือคิดเรืองที่จะทำโครงงานวิทยาศาสตร์ ศึกษา
เอกสารที่เกี่ยวข้อง เขียนเค้าโครงงาน ลงมือปฏิบัติการทดลองเขียนรายงานโครงงาน และแสดงผลงานโครงงาน
วทิ ยาศาสตร์ โดยใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์และทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ กระบวนการ
สืบเสาะ การสืบค้นข้อมูล การอภิปราย การอธิบาย การวิเคราะห์ การเปรียบเทียบ การสำรวจตรวจสอบ การ
ทำนาย การทดลอง และการสรปุ

เพื่อให้เกดิ ทักษะกระบวนการ ความรู้ความคิด ความเขา้ ใจ สามารถสื่อสารสิง่ ที่เรยี นรู้ และนำความรูไ้ ปใช้
ในชีวิตประจำวัน ดูแลรักษาสิ่งมีชีวิตอื่น เฝ้าระวังและพัฒนาสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน มีจิตวิทยาศาสตร์ จริยธรรม
คุณธรรม และคา่ นิยมท่ีพึงประสงค์

ผลการเรยี นรู้

1. บอกความหมายและประเภทของโครงงานวทิ ยาศาสตร์ รวมท้งั กระบวนการทำงานของนกั วทิ ยาศาสตร์
ได้

2. อธบิ ายขั้นตอนการทำโครงงานวิทยาศาสตร์ พร้อมทงั้ สามารถวิเคราะห์โครงงานวทิ ยาศาสตรไ์ ด้
3. ออกแบบวธิ ีการทดลอง เลือกใช้อุปกรณ์ และทำการทดลองได้อย่างมีระบบ
4. จัดทำเค้าโครงของโครงงานวิทยาศาสตร์ รวมถึงทำโครงงานวิทยาศาสตร์ง่ายๆ ตามความสนใจของ
นกั เรยี นได้
5. นกั เรยี นมเี จตคตทิ างวิทยาศาสตร์และเจตคติที่ดีต่อวิชาวิทยาศาสตร์
6. นำเสนอและจัดแสดงผลงานของโครงงานวิทยาศาสตร์ได้
รวมท้ังหมด 6 ผลการเรยี นรู้

108

ว๑62๐2 คอมพิวเตอร์ 6 คำอธิบายรายวิชาเพิม่ เติม
ช้นั ประถมศึกษาปีที่ 6
กลุ่มสาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
เวลา 8๐ ช่ัวโมง/ปี

ศกึ ษาและปฏบิ ัติเกยี่ วกับ ความสำคญั ประโยชน์ การวเิ คราะห์ขอ้ มูลจากแหล่งข้อมลู คอมพิวเตอร์ จัดเก็บ
รวบรวมข้อมูลที่นา่ สนใจจากแหล่งข้อมูลคอมพิวเตอร์ในฮาร์ดดิสก์ และ อุปกรณบ์ นั ทึกข้อมูล ศึกษาช่ือและหน้าท่ี
ของอปุ กรณ์พืน้ ฐานทางเทคโนโลยีสารสนเทศ หลักการทำงานของคอมพิวเตอร์เบ้ืองตน้ รวมทงั้ ศกึ ษาถึงประโยชน์
ขั้นตอนการใช้งานคอมพิวเตอร์ ขั้นตอนการใช้ระบบเครือขา่ ยคอมพิวเตอร์ ศึกษาถึงวิธีการค้นหา วิเคราะห์ข้อมูล
ทางอินเทอร์เน็ต ฝกึ ทกั ษะการสร้างเว็บไซต์อย่าง่าย การสรา้ งชิ้นงานตามจนิ ตนาการโดยใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์
อย่างง่าย ฝึกวิเคราะห์สาเหตุของปัญหาและเลือกวิธีการแก้ปัญหาอย่างถูกต้องแม่นยำ และประมวลผลข้อมูล
นำเสนอข้อมูลในรูปแบบที่เหมาะสม

ผลการเรยี นรู้
1. เขา้ ใจ และอธบิ ายองคป์ ระกอบของเวบ็ ไซต์ได้
2. สรา้ งเว็บไซต์อยา่ ง่ายได้
3. ออกแบบและตกแตง่ เวบ็ ไซต์อยา่ งง่ายได้
4. นำเสนอผลงานตนเองผา่ นทางเวบ็ ไซต์ได้
5. สร้างงานอย่างมจี ิตสำนึกและมคี วามรบั ผดิ ชอบ
6. เลือกใช้โปรแกรมปฏิบัติงานได้อยา่ งเหมาะสม
7. นักเรยี นสามารถใช้งานโปรแกรม Canva เพือ่ ตกแตง่ และออกแบบชิ้นงานได้
8. นักเรียนสามารถใช้งาน E-mail ไดอ้ ยา่ งถูกต้อง เหมาะสม
9. นักเรยี นนำความรู้ท่ไี ด้ไปประยุกต์ใช้ไดอ้ ย่างเหมาะสม

รวมท้ังหมด 9 ผลการเรยี นรู้

109

คำอธบิ ายรายวชิ าเพ่ิมเติม

รหสั วชิ า ว21201 ช่อื วิชา เสรมิ ทกั ษะวิทยาศาสตร์ ๑ กลมุ่ สาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ชั้นมธั ยมศกึ ษาปีท่ ี่ 1 ภาคเรยี นท่ี 1

เวลา 1 ชว่ั โมง /สัปดาห์ จำนวน 0.๕ หน่วยกติ เวลา 2๐ ชว่ั โมง/ภาคเรยี น

ศึกษาวเิ คราะห์ ต้ังคําถาม กำหนดประเด็นหรอื ตัวแปรท่ีสำคัญในการสํารวจตรวจสอบ หรอื ศกึ ษา ค้นคว้า
เรื่องที่สนใจ ได้อย่างครอบคลุมและเชื่อถือได้ สร้างสมมติฐานที่สามารถตรวจสอบได้ และวางแผนการสํารวจ
ตรวจสอบหลาย ๆ วิธี เลือกเทคนิควิธีการสํารวจตรวจสอบ ทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพที่ได้ผล เที่ยงตรงและ
ปลอดภัย โดยใช้วัสดุและเครื่องมือที่เหมาะสม รวบรวมข้อมูลจัดกระทำ ข้อมูลเชิงปริมาณและคุณภาพ วิเคราะห์
และประเมินความสอดคล้องของประจักษ์พยานกับข้อสรุป ทั้งที่สนับสนุนหรือขัดแย้งกับสมมติฐาน และความ
ผิดปกติของข้อมลู จากการสํารวจตรวจสอบ สรา้ งแบบจาํ ลอง หรอื รปู แบบทอี่ ธิบายผล หรอื แสดงผลของการสาํ รวจ
ตรวจสอบ สรา้ งคําถามท่นี ําไปสกู่ ารสาํ รวจตรวจสอบในเร่ืองที่เก่ียวข้อง และนาํ ความรู้ทไี่ ด้ไปใชใ้ นสถานการณ์ใหม่
หรืออธิบายเกี่ยวกบั แนวคิด กระบวนการและผลของโครงงาน หรือชิ้นงานให้ผูอ้ ื่นเข้าใจ บันทึกและอธบิ ายผลการ
สังเกตการสํารวจ ตรวจสอบ ค้นคว้าเพิ่มเติมจากแหล่ง ความรู้ต่าง ๆ ให้ได้ข้อมูลที่เชื่อถือได้และยอมรับการ
เปลีย่ นแปลงความรู้ที่คน้ พบ เมอ่ื มขี อ้ มลู และประจกั ษ์พยานใหม่เพ่ิมข้ึนหรือโตแ้ ยง้ จากเดิม

จัดแสดงผลงาน เขียนรายงาน และ/หรืออธิบายเกี่ยวกับ แนวคิด กระบวนการ และผลของโครงงานหรือ
ชิ้นงานให้ผู้อื่นเข้าใจ และมีจิตวิทยาศาสตร์เพื่อให้เกิดความรู้ ความคิด ความเข้าใจ สามารถสื่อสารสิ่งที่เรียนรู้มี
ความสามารถในการตดั สนิ ใจ นําความรู้ไปใชใ้ นชีวิตประจำวัน มจี รยิ ธรรม คณุ ธรรม และคา่ นยิ มที่เหมาะสม

ผลการเรียนรู้

๑. มีเจตคตทิ างวิทยาศาสตร์และมเี จตคติท่ดี ีต่อวิชาวิทยาศาสตร์
๒. มีความเขา้ ใจเก่ียวกับวิธีการทางวิทยาศาสตร์และอธิบายทักษะกระบวนการ
๓. มที ักษะการสงั เกต การวดั การจดั จําแนกประเภท การหาความสมั พันธ์ของพน้ื ท่ี การจัดกระทำและสื่อ
ความหมายข้อมูลเบื้องตน้ รวมท้ังการลงความเห็นจากข้อมูล
๔. ทำกจิ กรรมท่นี ําไปสู่ความเขา้ ใจเกย่ี วกับ การตัง้ สมมติฐาน ตวั แปรตน้ ตวั แปรตาม และตวั แปรควบคุม
การทดลองและสามารถการตีความหมายข้อมลู จากผลการทดลอง
๕. มีความเข้าใจเก่ียวกบั นิยามเชิงปฏบิ ัติการ
๖. ออกแบบการทดลองและมีทกั ษะการทดลอง

รวมทั้งหมด ๖ ผลการเรยี นรู้

110

คำอธิบายรายวชิ าเพ่มิ เติม

รหสั วชิ า ว21202 ช่อื วิชา เสรมิ ทักษะวิทยาศาสตร์ 2 กล่มุ สาระการเรียนรูว้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ชน้ั มัธยมศกึ ษาป่ีที่ 1 ภาคเรยี นที่ 2

เวลา 1 ช่วั โมง /สปั ดาห์ จำนวน 0.๕ หน่วยกติ เวลา 2๐ ช่ัวโมง/ภาคเรยี น

ทำปฏิบัติการ การแพร่ ออสโมซิส การเก็บตัวอย่างพืช สัตว์ การตรวจสอบเซลล์ด้วยกล้องจุลทรรศน์
ปฏิบัติการทางฟิสิกส์ การพับเครื่องร่อน การตรวจสอบสารอาหาร การวัดค่าต่างๆ ด้วยเทคนิคทางเคมี และ และ
ปฏิบัติการทางชวี วิทยาอืน่ ๆ โดยใช้ทักษะการ สังเกต การลงมือทำ และฝึกการจดบันทึกผลการทดลองอย่างเปน็
ระเบยี บ

ผลการเรียนรู้

๑. มีความเขา้ ใจ และทกั ษะในการใชเ้ ครอ่ื งมือวทิ ยาศาสตรพ์ น้ื ฐาน
๒. มคี วามรคู้ วามเข้าใจและทักษะในการใช้หอ้ งปฏิบัติการวทิ ยาศาสตร์
๓. มที ักษะในการใชด้ ูแลรักษากลอ้ งจลุ ทรรศน์และคาํ นวณหากาํ ลงั ขยายของกลอ้ งจุลทรรศน์
๔. ทำการทดลองวทิ ยาศาสตรอ์ ย่างงา่ ยในเชงิ เคมี ชีววทิ ยา ฟิสิกส์
๕. ทำงานเปน็ กลุม่ มีความริเริม่ สรา้ งสรรคใ์ นการแสดงความคิดเห็น
๖. จดบนั ทกึ ผลการทดลองและเขยี นรายงานการปฏิบัตกิ ารทดลองได้ถูกต้อง โดยยึดระบบเลขนัยสาํ คัญ
๗. ทำปฏบิ ัติการทางวิทยาศาสตรอ์ ยา่ งอิสระเพื่อวิเคราะหเ์ ชงิ ปรมิ าณและคุณภาพ

รวมท้ังหมด ๗ ผลการเรยี นรู้

111

คำอธิบายรายวชิ าเพิ่มเติม

รหัสวชิ า ว22201 ชื่อวิชา เสริมทักษะวิทยาศาสตร์ 3 กลมุ่ สาระการเรียนร้วู ิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

ชั้นมัธยมศึกษาป่ที ่ี 2 ภาคเรยี นที่ 1

เวลา 1 ชว่ั โมง /สัปดาห์ จำนวน 0.๕ หนว่ ยกติ เวลา 2๐ ชั่วโมง/ภาคเรยี น

ทำโครงงานวิทยาศาสตร์ตามความสนใจ ตั้งแต่เริ่ม จนทำโครงงานสำเร็จ การทำโครงงานเน้นให้นักเรียน
ฝึกคิด วิเคราะหป์ ัญหาทีส่ นใจที่จะทำโครงงาน คิดออกแบบการทดลองได้ และตัดสินใจเลือกวิธีการที่เหมาะสม มี
การวางแผนการดาํ เนนิ งานเพอ่ื ลงมือปฏบิ ตั ทิ ดลองได้อย่างเปน็ ขน้ั ตอนและมรี ะบบ บันทกึ ผล วิเคราะหผ์ ล สรุปผล
และเขียนรายงาน ตลอดจนนําเสนอผลงานและแสดงผล งานของโครงงานวิทยาศาสตร์ การทำกิจกรรมจะช่วย
พัฒนานักเรียนให้สามารถคิดเป็น ทำเป็น และแก้ปัญหา ผลการศึกษาค้นคว้าในระดับของนักเรียนจะขยายไปถึง
ขนั้ นาํ ไปใชแ้ กป้ ญั หาวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยีในทอ้ งถ่นิ สง่ ผลตอ่ การพัฒนาคณุ ภาพชีวติ ของตนและชุมชน

ผลการเรียนรู้

๑. มีความรู้ความเข้าใจและบอกความหมายของโครงงานวิทยาศาสตร์ รวมทั้งจําแนกชนิดโครงงาน
ประเภทต่าง ๆ

๒. ระบุข้ันตอนการทำโครงงานวิทยาศาสตร์
๓. ระบุปัญหา ตั้งสมมติฐาน กำหนดตัวแปรต้น ตัวแปรตาม ตัวแปรควบคุมและ กำหนดนิยามเชิง
ปฏิบัติการจากปัญหาและสถานการณ์ทีก่ าํ หนดให้
๔. ออกแบบข้ันตอนการดาํ เนินงาน และเขียนเค้าโครงโครงงานจากปัญหาและสถานการณท์ ก่ี ําหนดให้
๕. บนั ทึกผลการดําเนินงาน แปรความหมายขอ้ มูล สรปุ และวิจารณ์ผลจากข้อสรปุ
๖. เขยี นรายงานโครงงานวิทยาศาสตร์
๗. นําเสนอและแสดงผลงานโครงงานวทิ ยาศาสตร์
รวมท้ังหมด ๗ ผลการเรยี นรู้

112

คำอธบิ ายรายวิชาเพิ่มเติม

รหสั วิชา ว22202 ชื่อวิชา เสริมทักษะวทิ ยาศาสตร์ 4 กล่มุ สาระการเรยี นรู้วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

ชนั้ มธั ยมศกึ ษาป่ที ่ี 2 ภาคเรยี นท่ี 2

เวลา 1 ชัว่ โมง /สัปดาห์ จำนวน 0.๕ หนว่ ยกติ เวลา 2๐ ชัว่ โมง/ภาคเรยี น

ทำโครงงานวิทยาศาสตร์ตามความสนใจ ตั้งแต่เริ่ม จนทำโครงงานสำเรจ็ การทำโครงงานเน้นใหน้ ักเรียน
ฝึกคิด วิเคราะห์ปัญหาที่สนใจที่จะทำโครงงาน คิด ออกแบบการประดิษฐ์และทดลองประสิทธิภาพได้ และ
ตัดสินใจเลือกวิธีการที่เหมาะสม มีการวางแผนการ ดําเนินงานเพื่อลงมือปฏิบัติทดลองได้อย่างเป็นขั้นตอนและมี
ระบบ บันทึกผล วิเคราะห์ผล สรุปผล และเขียน รายงาน ตลอดจนนําเสนอผลงานและแสดงผลงานของโครงงาน
วทิ ยาศาสตร์ การทำกจิ กรรมจะชว่ ยพฒั นา นักเรยี นให้สามารถคิดเป็น ทำเป็น และแกป้ ญั หา ผลการศึกษาค้นคว้า
ในระดบั ของนักเรียนจะขยายไปถึงขั้น นาํ ไปใชแ้ ก้ปญั หาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในท้องถนิ่ ส่งผลต่อการพัฒนา
ดา้ นตา่ ง ๆ

ผลการเรียนรู้

๑. ระบปุ ญั หาจากชีวิตประจำวนั เพือ่ นําไปสู่การทำโครงงานวิทยาศาสตร์
๒. สืบคน้ ขอ้ มูลประกอบการทำโครงงานวิทยาศาสตร์จากแหลง่ ข้อมูลท่หี ลากหลาย และมคี วามน่าเช่ือถอื
๓. วเิ คราะหป์ ัญหา วางแผนการทดลอง จัดทำเค้าโครงโครงงานวิทยาศาสตร์
๔. ทำงานเป็นกลุ่ม มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ในการแสดงความคิดเห็น การออกแบบหรือดัดแลงการ
ทดลอง ตลอดจนวสั ดุอุปกรณ์ในการทำโครงงานวิทยาศาสตร์
๕. ทำโครงงานวทิ ยาศาสตรต์ ามความถนดั และสนใจ
๖. นาํ เสนอและจัดแสดงผลงานในรูปแบบการนาํ เสนอปากเปลา่ หรอื นทิ รรศการ

รวมทั้งหมด ๖ ผลการเรียนรู้

113

คำอธิบายรายวชิ าเพมิ่ เติม

รหัสวิชา ว23201 ชอ่ื วิชา เสริมทักษะวทิ ยาศาสตร์ 5 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ชนั้ มัธยมศึกษาปท่ี ่ี 3 ภาคเรยี นท่ี 1

เวลา 1 ชวั่ โมง /สัปดาห์ จำนวน 0.๕ หนว่ ยกติ เวลา 2๐ ช่ัวโมง/ภาคเรียน

ทำโครงงานวิทยาศาสตร์ตามความสนใจ ตั้งแต่ เริ่มจนทำโครงงานสำเร็จ การทำโครงงานเน้นให้นักเรียน
ฝึกคิด วเิ คราะหป์ ัญหาที่สนใจทีจ่ ะทำโครงงาน คิด ออกแบบการทดลองได้ และตดั สนิ ใจเลอื กวธิ กี ารท่เี หมาะสม มี
การวางแผนการดําเนินงานเพื่อลงมือปฏิบัติ ทดลองได้อย่างเป็นขั้นตอนและมีระบบ บันทึกผล วิเคราะห์ผล
สรปุ ผล และเขยี นรายงาน ตลอดจนนําเสนอ ผลงานและแสดงผลงานของโครงงานวทิ ยาศาสตร์ การทำกิจกรรมจะ
ช่วยพัฒนานักเรียนให้สามารถคิดเป็น ทำเป็น และแกป้ ญั หา ผลการศกึ ษาค้นควา้ ในระดบั ของนักเรียนจะขยายไป
ถึงขัน้ นําไปใชแ้ กป้ ัญหา วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยีในทอ้ งถิ่นสง่ ผลต่อการพฒั นาสงิ่ แวดลอ้ มได้

ผลการเรยี นรู้
๑. อธิบาย และบอกความหมายของสงิ่ แวดล้อม
๒. บอกองค์ประกอบของสิ่งแวดลอ้ ม ท้งั องคป์ ระกอบทางกายภาพ และชีวภาพ
๓. สํารวจอภปิ รายอธิบาย และวิเคราะหป์ ัญหาสง่ิ แวดล้อมและผลกระทบ ในระดับชุมชนประเทศและโลก
๔. สืบค้นข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับแนวทางในการแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อม เพื่อนําไปสู่หัวข้อการทําโครงงาน

วทิ ยาศาสตรเ์ พือ่ สง่ิ แวดลอ้ ม
๕. ทำโครงงานวทิ ยาศาสตร์เพื่อสิ่งแวดล้อมกลุม่ ละ หนึ่งโครงงาน พร้อมทั้งนําเสนอผลงาน และประยุกต์

โครงงานวทิ ยาศาสตร์เพอ่ื สงิ่ แวดลอ้ มนาํ ไปใช้จรงิ

รวมท้ังหมด ๕ ผลการเรียนรู้

114

คำอธบิ ายรายวชิ าเพิ่มเติม

รหสั วิชา ว23202 ชื่อวิชา เสริมทกั ษะวิทยาศาสตร์ 6 กลุ่มสาระการเรยี นรวู้ ิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

ช้นั มัธยมศกึ ษาปีท่ ่ี 3 ภาคเรยี นท่ี 2

เวลา 1 ช่ัวโมง /สปั ดาห์ จำนวน 0.๕ หนว่ ยกติ เวลา 2๐ ช่วั โมง/ภาคเรียน

ศึกษากระบวนการและการพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนําความรู้ทางวิทยาศาสตร์มาประยุกต์ ใน
การพัฒนาคุณภาพชวี ิตให้ดำรงอยูอ่ ย่างเป็นสุข และมีประสิทธิภาพ โดยตระหนกั ถึงผลกระทบของ ความก้าวหน้า
ทางวิทยาศาสตร์ที่มีต่อมนุษย์สภาพแวดล้อม สังคม การเมืองและวัฒนธรรม ศึกษา วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ความหมายของวิทยาศาตร์และเทคโนโลยี เจตคตทิ างวทิ ยาศาสตร์ คุณภาพชวี ิต ความหมายของคณุ ภาพ แนวทาง
ในการพัฒนาคุณภาพชีวิต ได้แก่ การแก้ปัญหาและแนวทางปฏิบัติให้เกิด ความสมดุลระหว่างวัตถแุ ละจิตใจ กลุ่ม
วิทยาศาสตร์วีดีทัศน์เรื่องจะศึกษาชีววิทยาได้อย่างไร ระบุปัจจัยในการพัฒนาคุณภาพชีวิต มีการฝึกใช้ ทักษะ
กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ได้แก่ การสงั เกต การวัด การจําแนก การคํานวณ การจดั กระทำ เพ่ือส่ือความหมาย
ของขอ้ มูล การลงความคิดเห็น การพยากรณส์ มมตฐิ าน ตวั แปร การทดลอง นยิ ามเชงิ ปฏบิ ัติการ การตคี วามหมาย
ข้อมูลและลงข้อสรุป เป็นต้น วิธีการทางวิทยาศาสตร์ การแก้ปัญหาโดยวิธีการทาง วิทยาศาสตร์ ความหมาย
องค์ประกอบของการมีสุขภาพดี การส่งเสริมสุขภาพกาย การส่งเสริมสุขภาพจิต รูปแบบการออกกําลังกาย และ
วิทยาศาสตร์ทางการกีฬา การนันทนาการ การพักผ่อน การใช้พลังงาน การ อนุรักษ์พลังงาน การประยุกต์ใช้
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเพ่ือการดแู ลสุขภาพ

ผลการเรยี นรู้

๑. อธิบายและยกตัวอย่างกระบวนการและการพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับการ
ดำรงชีวิต

๒. มีความรูค้ วามเข้าใจเกย่ี วกับการแกป้ ัญหาดว้ ยการบวนการทางวทิ ยาศาสตร์
๓. บอกความหมายของคณุ ภาพชวี ิต และแนวทางในการพัฒนาคุณภาพชีวติ
๔. บอกความหมายขององคป์ ระกอบของการมีสขุ ภาพกาย และสขุ ภาพจิตทีด่ ี
๕. ยกตัวอย่างการใช้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในการพัฒนาด้าน การกีฬา การสาธารณสุข ด้าน
พลังงาน ดา้ นนนั ทนาการ ด้านส่งิ แวดลอ้ ม
๖. สืบค้นขอ้ มลู ยกตวั อย่างวิธกี ารปฏิบตั ติ นเพื่อให้มีคุณภาพชีวติ ที่ดี

รวมทั้งหมด ๖ ผลการเรียนรู้

115

กลุม่ สาระการเรียนรสู้ งั คมศกึ ษา ศาสนา
และวัฒนธรรม

116

สาระและมาตรฐานการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม

สาระท่ี 1 ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม
มาตรฐาน ส 1.1 รแู้ ละเข้าใจประวตั ิ ความสำคัญ ศาสดา หลกั ธรรมของพระพทุ ธศาสนาหรือศาสนาที่ตน

นับถือและศาสนาอื่น มีศรัทธาที่ถกู ตอ้ ง ยึดมนั่ และปฏิบตั ิตามหลักธรรม เพอ่ื อยรู่ ว่ มกนั อย่างสันติสขุ
มาตรฐาน ส 1.2 เข้าใจ ตระหนักและปฏิบัติตนเป็นศาสนิกชนที่ดี และธำรงรักษาพระพุทธศาสนาหรือ

ศาสนาทตี่ นนบั ถอื
สาระท่ี 2 หน้าท่ีพลเมอื ง วัฒนธรรม และการดำเนินชวี ิตในสงั คม

มาตรฐาน ส 2.1 เข้าใจและปฏิบัติตนตามหน้าที่ของการเป็นพลเมืองดี มีค่านิยมที่ดีงาม และธำรงรักษา
ประเพณแี ละวฒั นธรรมไทย ดำรงชีวติ อย่รู ่วมกนั ในสังคมไทย และ สังคมโลกอย่างสันติสุข

มาตรฐาน ส 2.2 เข้าใจระบบการเมืองการปกครองในสังคมปัจจุบัน ยึดมั่น ศรัทธา และธำรงรักษาไว้ซึ่ง
การปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเปน็ ประมุข
สาระท่ี 3 เศรษฐศาสตร์

มาตรฐาน ส.3.1 เขา้ ใจและสามารถบริหารจัดการทรัพยากรในการผลิตและการบริโภคการใช้ ทรัพยากร
ท่มี อี ยู่จำกดั ได้อยา่ งมีประสิทธภิ าพและคุ้มคา่ รวมทงั้ เข้าใจ หลกั การของเศรษฐกิจพอเพยี ง เพือ่ การดำรงชวี ิตอย่าง
มีดลุ ยภาพ

มาตรฐาน ส.3.2 เข้าใจระบบ และสถาบันทางเศรษฐกิจต่าง ๆ ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจและความ
จำเปน็ ของการรว่ มมอื กันทางเศรษฐกจิ ในสังคมโลก
สาระที่ 4 ประวัติศาสตร์

มาตรฐาน ส 4.1 เขา้ ใจความหมาย ความสำคญั ของเวลาและยุคสมยั ทางประวัตศิ าสตร์ สามารถใชว้ ธิ ีการ
ทางประวตั ศิ าสตรม์ าวเิ คราะห์เหตกุ ารณต์ า่ งๆ อย่างเปน็ ระบบ

มาตรฐาน ส 4.2 เข้าใจพัฒนาการของมนุษยชาติจากอดีตจนถึงปัจจุบัน ในด้านความสัมพันธ์และการ
เปลี่ยนแปลงของเหตกุ ารณอ์ ย่างตอ่ เนอ่ื งตระหนกั ถึงความสำคัญและสามารถ วิเคราะห์ผลกระทบทเี่ กิดขน้ึ

มาตรฐาน ส 4.3 เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจและ
ธำรงความเปน็ ไทย
สาระท่ี 5 ภมู ศิ าสตร์

มาตรฐาน ส 5.1 เข้าใจลกั ษณะทางกายภาพของโลกและความสัมพนั ธ์ของสรรพส่ิงซงึ่ มผี ลต่อกนั ใช้แผนที่
และเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ในการค้นหา วิเคราะห์และสรุปข้อมูลตามกระบวนการทางภูมิศาสตร์ ตลอดจนใช้ภูมิ
สารสนเทศอย่างมีประสทิ ธภิ าพ

มาตรฐาน ส 5.2 เข้าใจปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสิ่งแวดล้อมทางกายภาพที่ก่อให้เกิดการสร้างสรรค์
วถิ ีการดำเนนิ ชวี ติ มีจิตสำนึกและมสี ่วนร่วมในการจัดการ ทรัพยากร และสงิ่ แวดล้อมเพอ่ื การพัฒนาทย่ี ัง่ ยนื

117

รายวิชาท่เี ปิดสอน กลมุ่ สาระการเรียนรสู้ ังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม

รายวชิ าพ้นื ฐาน ระดับประถมศกึ ษา จำนวน ๘๐ ชวั่ โมง/ปี
ส๑๑๑๐๑ สงั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม 1 จำนวน ๔๐ ชั่วโมง/ปี
ส๑๑๑๐๒ ประวัติศาสตร์ 1 จำนวน ๘๐ ช่วั โมง/ปี
ส๑๒๑๐๑ สงั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 2 จำนวน ๔๐ ช่วั โมง/ปี
ส๑๒๑๐๒ ประวัติศาสตร์ 2 จำนวน ๘๐ ช่ัวโมง/ปี
ส๑๓๑๐๑ สงั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 3 จำนวน ๔๐ ชว่ั โมง/ปี
ส๑๓๑๐๒ ประวตั ิศาสตร์ 3 จำนวน 80 ชว่ั โมง/ปี
ส๑๔๑๐๑ สงั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 4 จำนวน ๔๐ ช่ัวโมง/ปี
ส๑๔๑๐๒ ประวัติศาสตร์ 4 จำนวน 80 ชั่วโมง/ปี
ส๑๕๑๐๑ สงั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 5 จำนวน ๔๐ ชว่ั โมง/ปี
ส๑๕๑๐๒ ประวัติศาสตร์ 5 จำนวน 80 ชวั่ โมง/ปี
ส๑๖๑๐๑ สงั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 6 จำนวน ๔๐ ชั่วโมง/ปี
ส๑๖๑๐๒ ประวัติศาสตร์ 6

รายวิชาพน้ื ฐาน ระดับมธั ยมศกึ ษาตอนต้น

ส๒๑๑๐๑ สงั คมศึกษา สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม 1 จำนวน ๖๐ ชว่ั โมง ๑.๕ หนว่ ยกติ

ส๒๑๑๐2 สังคมศึกษา สังคมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม 2 จำนวน ๖๐ ชวั่ โมง ๑.๕ หน่วยกติ

ส๒๑๑๐3 ประวัตศิ าสตร์ 1 จำนวน ๒๐ ชว่ั โมง ๐.๕ หน่วยกติ

ส๒๑๑๐๔ ประวัติศาสตร์ 2 จำนวน ๒๐ ชว่ั โมง ๐.๕ หน่วยกิต

ส๒๒๑๐๑ สงั คมศึกษา สงั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 3 จำนวน ๖๐ ชวั่ โมง ๑.๕ หน่วยกิต

ส๒๒๑๐2 สังคมศกึ ษา สังคมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม 4 จำนวน ๖๐ ชวั่ โมง ๑.๕ หน่วยกิต

ส๒๒๑๐3 ประวตั ศิ าสตร์ 3 จำนวน ๒๐ ชว่ั โมง ๐.๕ หน่วยกิต

ส๒๒๑๐๔ ประวัติศาสตร์ 4 จำนวน ๒๐ ชว่ั โมง ๐.๕ หนว่ ยกติ

ส๒๓๑๐๑ สงั คมศึกษา สังคมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม 5 จำนวน ๖๐ ชว่ั โมง ๑.๕ หนว่ ยกิต

ส๒๓๑๐2 สงั คมศึกษา สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม 6 จำนวน ๖๐ ชว่ั โมง ๑.๕ หนว่ ยกิต

ส๒๓๑๐3 ประวัตศิ าสตร์ 5 จำนวน ๒๐ ชวั่ โมง ๐.๕ หน่วยกติ

ส๒๓๑๐๔ ประวตั ิศาสตร์ 6 จำนวน ๒๐ ชว่ั โมง ๐.๕ หนว่ ยกิต

รายวิชาเพ่มิ เติม ระดบั มธั ยมศึกษาตอนตน้ จำนวน ๒๐ ชวั่ โมง ๐.๕ หน่วยกติ
ส๒๑๒๓๑ หน้าทพี่ ลเมือง 1 จำนวน ๒๐ ชวั่ โมง ๐.๕ หนว่ ยกติ
ส๒๑๒๓๒ หน้าทพี่ ลเมือง 2 จำนวน ๒๐ ชวั่ โมง ๐.๕ หน่วยกติ
ส๒๒๒๓1 หนา้ ทพ่ี ลเมอื ง 3 จำนวน ๒๐ ชวั่ โมง ๐.๕ หนว่ ยกติ
ส๒๒๒๓2 หนา้ ท่พี ลเมือง 4 จำนวน ๒๐ ชวั่ โมง ๐.๕ หน่วยกิต
ส๒๓๒๓1 หน้าทีพ่ ลเมือง 5 จำนวน ๒๐ ชวั่ โมง ๐.๕ หนว่ ยกิต
ส๒๓๒๓2 หน้าท่ีพลเมอื ง 6

118

คำอธิบายรายวชิ าพ้นื ฐาน กลุ่มสาระการเรยี นรู้สังคมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม

คำอธิบายรายวชิ าพน้ื ฐาน

ส๑11๐1 สังคมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม 1 กลมุ่ สาระการเรยี นรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม

ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี 1 เวลา 8๐ ชว่ั โมง/ปี

บอก ชื่นชม เห็นคุณค่า บำเพ็ญประโยชน์ แสดงตน ปฏิบัติตน ยกตัวอย่าง ระบุ มีส่วนร่วม อธิบาย
แยกแยะ ใช้แผนผัง และเปรียบเทียบ องค์ประกอบเบื้องต้นของศาสนา ประโยชน์ ประวัติ ศาสดาของศาสนา
สรุปใจความสำคัญของคัมภีร์ ความคิดหลักของศาสนาสรุป หลักจริยธรรม บำเพ็ญประโยชน์ วิธีปฏิบัติการใช้
ภาษาเกย่ี วกับศาสนพธิ ี พิธีกรรมในวนั สำคัญ ฝกึ รวบรวมขั้นตอนของศาสนพธิ ี คุณลักษณะของการเป็นพลเมืองดี
ในสังคมประชาธิปไตย มีความรับผิดชอบ แก้ปัญหาความขัดแย้งในครอบครัว กฎกติกา ความหมาย ความสำคัญ
ของรัฐธรรมนูญ ประโยชน์ของครอบครัวและชุมชน ประโยชน์ของรายรับ รายจ่าย ต้นทุนผลประโยชน์ที่ได้รับ
ทรัพยากรในท้องถิ่น ระบบเศรษฐกิจพอเพียง อาชีพของครอบครัวและชุมชน การซื้อขายแลกเปลี่ยนสินค้าและ
บริการในชีวิตประจำวัน ลักษณะทางกายภาพของบ้าน โรงเรียน และชุมชน องค์ประกอบของแผนผัง ใช้แผนผัง
เบื้องต้นอย่างง่ายทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อมทางสังคมการสร้างสรรค์ส่ิงแวดล้อมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมทาง
ธรรมชาตแิ ละสังคม

โดยใช้กระบวนการทางสังคมกระบวนการสืบค้นกระบวนการกลุ่มและกระบวนการแก้ปัญหาเพื่อให้เกิด
ความรู้ความเข้าใจสามารถนำไปปฏิบัติในการดำเนินชีวิตมีคุณธรรมจริยธรรมมีคุณลักษณะพึงประสงค์ ในด้านรัก
ชาติศาสน์กษัตริย์ซื่อสัตย์มีวินัยใฝ่เรียนรู้รักความเป็นไทยมีจิตสาธารณะสามารถดำเนินชีวิตอย่างสันติสุขใน
สงั คมไทยและสงั คมโลก

ตัวช้ีวดั ส 1.1 ป.๑/๒ ส 1.1 ป.๑/๓ ส 1.1 ป.๑/๔ ส 5.1 ป.๑/๕
ส ๑.๑ ป.๑/๑ ส 1.2 ป.๑/๒ ส 1.2 ป.๑/๓ ส 5.1 ป.๑/๔
ส ๑.๒ ป.๑/๑ ส 2.1 ป.๑/๒
ส ๒.๑ ป.๑/๑ ส 2.2 ป.๑/๒ ส 2.2 ป.๑/๓
ส ๒.๒ ป.๑/๑ ส 3.1 ป.๑/๒ ส 3.1 ป.๑/๓
ส ๓.๑ ป.๑/๑
ส ๓.๒ ป.๑/๑ ส 5.1 ป.๑/๒ ส 5.1 ป.๑/๓
ส ๕.๑ ป.๑/๑ ส 5.2 ป.๑/๒ ส 5.2 ป.๑/๓
ส ๕.๒ ป.๑/๑

รวม ๒๔ ตวั ชี้วดั

119

ส๑11๐2 ประวัติศาสตร์ 1 คำอธบิ ายรายวิชาพ้ืนฐาน
ชัน้ ประถมศึกษาปที ่ี 1
กลุ่มสาระการเรยี นรู้สงั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม
เวลา 4๐ ชว่ั โมง/ปี

ศึกษาวัน เดือน ปี และการนับช่วงเวลาตามปฏิทินที่ใช้ในชีวิตประจำวัน เรียงลำดับเหตุการณ์ ใน
ชีวิตประจำวัน ตามวันเวลาที่เกิดขึ้น ประวัติความเป็นมาของตนเองและครอบครัวโดยสอบถามผู้เกี่ยวข้องความ
เปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อม สิ่งของ เครื่องใช้ หรือการดำเนินชีวิตของตนเองกับสมัยของพ่อแม่ ปู่ย่า ตายาย
เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในอดีต ที่มีผลกระทบต่อตนเองในปัจจุบัน ความหมายและความสำคัญของสัญลักษณ์สำคัญ
ของชาตไิ ทย สถานทสี่ ำคัญซ่ึงเป็นแหลง่ วฒั นธรรมในชมุ ชน สิ่งทต่ี นรกั และภาคภมู ิใจในทอ้ งถิน่

โดยใช้การอธิบาย กระบวนการคิดวิเคราะห์ การสังเกต การเปรียบเทียบ กระบวนการกลุ่ม
การสำรวจตรวจสอบข้อมูล เพื่อให้เกิดความรู้ ความคิด ความเข้าใจ สามรถนำเสนอ สื่อสารสิ่งที่เรียน รู้
มีความสามารถในการตัดสินใจ เห็นคุณค่าของวัฒนธรรมไทย มีจิตสาธารณะ เห็นคุณค่าของการนำความรู้ ไป
ใชใ้ นชวี ติ ประจำวัน มีคณุ ธรรมจรยิ ธรรมและคา่ นิยมที่เหมาะสม

รหัสตัวช้ีวดั (รายปี)
ส 4.1 ป.1/1, ป.1/2, ป.1/3
ส 4.2 ป.1/1, ป.1/2
ส 4.3 ป.1/1, ป.1/2, ป.1/3

รวมทั้งส้ิน 8 ตวั ช้วี ัด

120

คำอธิบายรายวิชาพื้นฐาน

ส๑21๐1 สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 2 กลมุ่ สาระการเรยี นรูส้ งั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม

ชัน้ ประถมศึกษาปที ่ี 2 เวลา 8๐ ชว่ั โมง/ปี

บอกความหมาย ความสำคัญของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือ ชื่อศาสนา ศาสดา และคัมภีร์
ของศาสนาที่ตนนับถือและศาสนาอื่นๆ สรุปพุทธประวัติตั้งแต่ประสูติจนถึงการออกผนวช หรือประวัติศาสดา
แบบอย่างการดำเนินชีวิตและข้อคิดจากประวัติสาวก ชาดก เรื่องเล่าและศาสนิกชน เคารพพระรัตนตรัย ปฏิบัติ
ตามหลักธรรมโอวาท ๓ ในพระพุทธศาสนาหรือหลักธรรม ชื่นชมการทำความดี ของตนเอง บุคคลในครอบครัวและ
ในโรงเรียนตามหลักศาสนา ประพฤติตนอย่างเหมาะสมต่อสาวกของศาสนาที่ตนนับถือตามที่กำหนดได้ถูกต้อง
ปฏิบตั ติ นในศาสนพิธี พธิ ีกรรม และวันสำคญั ทางศาสนาได้ถูกต้อง เห็นคณุ ค่าและสวดมนต์แผ่เมตตา มีสติท่ีเป็น
พ้นื ฐานของสมาธิในพระพทุ ธศาสนาหรือการพัฒนาจติ ตามแนวทางของศาสนา

ปฏิบัติตน ตามข้อตกลง กติกา กฎ ระเบียบและหน้าที่ที่ต้องปฏิบัติในชีวิตประจำวัน ตามมารยาทไทย
แสดงพฤติกรรมในการยอมรับความคิด ความเชื่อ และการปฏิบัติของบุคคลอื่นที่แตกต่างกันโดยปราศจากอคติ
เคารพในสทิ ธิ เสรีภาพของตนเองผู้อื่น อธบิ ายความสมั พนั ธข์ องตนเองและสมาชิกในครอบครัว ในฐานะเป็นส่วน
หน่ึงของชุมชน ระบุผู้มีบทบาท อำนาจในการตัดสนิ ใจในโรงเรียนและชุมชน

ระบุ บอก อธิบาย ทรัพยากรที่นำมาผลิตสินค้าและบริการที่ใช้ในชีวิตประจำวัน ที่มาของรายได้ และ
รายจ่ายของตนเองและครอบครัว การแลกเปลี่ยนสินค้าและบริการโดยวิธีต่างๆ ความสัมพันธ์ระหว่างผู้ซื้อและ
ผขู้ าย บนั ทกึ รายรบั - รายจา่ ยของตนเอง สรปุ ผลดขี องการใช้จา่ ยทีเ่ หมาะสมกบั รายไดแ้ ละการออม

ระบุ สงั เกต จำแนก ส่งิ แวดล้อมทางธรรมชาติ และท่ีมนุษย์สร้างขึ้น ซง่ึ ปรากฏระหว่างบ้าน กับโรงเรียน
เข้าใจและบอกตำแหน่งลักษณะทางกายภาพของสิ่งต่างๆ ที่ปรากฏในแผนผัง แผนที่รูปถ่าย และลูกโลกแสดง
ความสมั พนั ธ์ระหวา่ งโลกดวงอาทติ ยแ์ ละดวงจันทร์ ทที่ ำให้เกดิ ปรากฏการณ์ อธบิ าย ความสมั พันธร์ ะหวา่ งฤดูกาล
กับการดำเนินชีวิตของมนุษย์ ใช้ทรัพยากรธรรมชาติ ที่ใช้แล้วไม่หมด ไป ที่ใช้แล้วหมดไป และสร้างทดแทนข้ึน
ใหม่ได้อย่างคุ้มค่า พร้อมทั้งมีส่วนร่วมในการจัดการสิ่งแวดล้อม ในโรงเรียน โดยใช้กระบวนการทางภูมิศาสตร์
กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ สืบค้นวิเคราะห์ อธิบาย บอกลักษณะทางกายภาพของโลกโดยใช้เครื่องมือทาง
ภูมิศาสตร์ รวมถึงใช้ทักษะทางภูมิศาสตร์ด้านการสังเกต แปลความข้อมูลทางภูมิศาสตร์ เห็นคุณค่าของ
ทรัพยากรธรรมชาติ มีทักษะด้านการคิดและการสื่อสาร เพื่อให้เกิดความรู้ความเข้าใจ มีความสามารถทาง
ภมู ิศาสตร์ กระบวนการทางภมู ิศาสตร์ มที กั ษะทางภมู ศิ าสตร์ ตระหนกั ถงึ ความสำคัญของลกั ษณะทางกายภาพที่มี
ต่อระบบการดำเนินชีวิตของมนุษย์มีสำนึก ว่าตนเป็นส่วนหนึ่งของธรรมชาติ เห็นคุณค่าและใช้แผนที่ชนิดต่างๆ
เข้าใจเคร่อื งมอื ทางภูมิศาสตร์ และเทคโนโลยีสมยั ใหมแ่ ละเชอ่ื มโยงไปสชู่ วี ติ ประจำวนั มคี วามรับผิดชอบ มสี ำนกึ
ในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ รู้สิทธิหน้าที่ กฎระเบียบ มีส่วนร่วมในกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการจัดการ
ทรัพยากร และสงิ่ แวดลอ้ ม สำนกึ ว่าตนเปน็ ส่วนหน่งึ ของสงั คม

โดยใช้กระบวนการทางสังคม กระบวนการทางเศรษฐศาสตร์ และกระบวนการภูมิศาสตร์เพื่อให้เกิด
ความรู้ ความคิด ความเข้าใจถึงความรักชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ มีความซื่อสัตยส์ ุจริต มีวินัย ใฝ่เรียนรู้
มุ่งมั่นในการทำงาน รักความเป็นไทย มีจิตสาธารณะ และดำรงชีวิตเหมาะสมตามหลักปรัชญา ของ เศรษฐกิจ
พอเพียง

121

รหสั ตัวชีว้ ดั
ส 1.1 ป. 2/1, ป. 2/2, ป. 2/3, ป. 2/4,ป. 2/5,ป. 2/6,ป. 2/7
ส 1.2 ป. 2/1 , ป. 2/2
ส 2.1 ป. 2/1,ป. 2/2 ,ป. 2/3,ป. 2/4
ส 2.2 ป. 2/1 , ป. 2/2
ส 3.1 ป. 2/1 , ป. 2/2, ป.2/3
ส 3.2 ป. 2/1 , ป. 2/2
ส 5.1 ป. 2/1 , ป. 2/2,ป.2/3
ส 5.2 ป. 2/1,ป. 2/2, ป. 2/3,ป. 2/4

รวมท้ังหมด 27 ตัวช้ีวดั

122

ส๑21๐2 ประวตั ศิ าสตร์ 2 คำอธิบายรายวชิ าพ้ืนฐาน
ชั้นประถมศกึ ษาปที ่ี 2
กลุ่มสาระการเรยี นร้สู ังคมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม
เวลา 4๐ ชัว่ โมง/ปี

ศึกษาเก่ยี วกบั การใชค้ ำระบุเวลาที่แสดงเหตุการณ์ ในอดตี ปจั จุบนั และอนาคต ลำดับเหตกุ ารณ์ที่เกิดขึ้น
นครอบครวั หรือในชวี ิตของตนเอง โดยใชห้ ลักฐานที่เกย่ี วข้อง สืบคน้ ถึงการเปลี่ยนแปลงในวิถชี วี ิต ประจำวันของคนใน
ชุมชนของตนจากอดีตถึงปัจจุบัน อธิบายผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงที่มีต่อวิถีชีวิตของคนในชุมชน ระบุ
บุคคล ที่ทำประโยชน์ต่อทอ้ งถิ่น หรือประเทศชาติยกตัวอย่างวัฒนธรรมประเพณีและภูมิปัญญาไทยที่ภาคภมู ิใจ
และควรอนรุ กั ษ์ไว้

โดยใช้การอธิบาย การสังเกต การเปรียบเทียบ กระบวนการกลุ่ม การสำรวจตรวจสอบข้อมูล
กระบวนการคิดวิเคราะห์ เพื่อให้เกิดความรู้ ความคิด ความเข้าใจ สามารถนำเสนอ สื่อสารสิ่ง ที่เรียนรู้มี
ความสามารถในการตดั สินใจ ซื่อสัตย์สุจริต มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ อยู่อย่างพอเพยี ง มุ่งมั่นในการทำงานรักความเปน็
ไทย เหน็ คุณค่าของวฒั นธรรมไทย มจี ิตสาธารณะ เหน็ คุณค่าของการนำความรู้ไปใช้ในชีวติ ประจำวนั มคี ุณธรรม
จริยธรรมและค่านยิ มทีเ่ หมาะสม

รหสั ตัวชี้วดั (รายปี)
ส 4.1 ป.2/1, ป.2/2
ส 4.2 ป.2/1, ป.2/2
ส 4.3 ป.2/1, ป.2/2

รวมท้ังสน้ิ 6 ตัวช้ีวัด

123

คำอธิบายรายวิชาพน้ื ฐาน

ส๑31๐1 สงั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม 3 กล่มุ สาระการเรยี นรู้สังคมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม

ช้ันประถมศกึ ษาปีที่ 3 เวลา 8๐ ชั่วโมง/ปี

อธิบายความสำคัญของพระพุทธศาสนา หรือศาสนาที่ตนนับถือในฐานะที่เป็นรากฐานสำคัญของ
วัฒนธรรมไทย สรุปพุทธประวัติตั้งแต่การบำเพ็ญเพียรจนถึงปรินิพพานหรือประวัติของศาสดาที่ตนนับถือตามที่
กำหนด บอกแบบอย่างการดำเนินชีวิตและข้อคิดจากประวัติสาวก ชาดก/เรื่องเล่าและศาสนิกชนตัวอย่าง ตามท่ี
กำหนด อีกทั้งความหมาย ความสำคัญของพระไตรปิฎก หรือคัมภีร์ของศาสนาที่ตนนับถื อ พร้อมทั้งช่ือ
ความสำคัญและปฏิบัติตน ได้อย่างเหมาะสมต่อศาสนวัตถุ ศาสนสถานและศาสนบุคคล ของศาสนาอื่นๆ และ
พฤติกรรมการดำเนินชีวิตของตนเอง และผู้อื่นที่อยู่ในกระแสวัฒนธรรมที่หลากหลาย แสดงความเคารพพระ
รัตนตรัย และปฏบิ ตั ติ ามหลกั ธรรมโอวาท 3 ในพระพทุ ธศาสนาหรือหลักธรรมของศาสนาทต่ี นนบั ถือตามท่กี ำหนด
เหน็ คุณค่าและสวดมนต์ แผเ่ มตตา มสี ติที่เป็นพื้นฐานของสมาธิ ในพระพทุ ธศาสนา หรอื การพัฒนาจิตตามแนวทาง
ของศาสนาท่ีตนนับถือตามท่ีกำหนดและปฏิบัตติ นใน ศาสนพิธีพิธีกรรม และวันสำคญั ทางศาสนา ตามที่กำหนด
ได้ถกู ตอ้ ง ปฏบิ ัติแสดงตนเป็นพทุ ธมามกะหรอื แสดงตนเปน็ ศาสนิกชนของศาสนาท่ตี นนบั ถือ

สรุปประโยชน์และปฏิบัติตนตามประเพณีและวัฒนธรรมในครอบครัวและท้องถิ่น บอกพฤติกรรมการ
ดำเนินชีวิตของตนเอง และผู้อื่นที่อยู่ในกระแสวัฒนธรรมที่หลากหลาย อธิบายความสำคัญขอวันหยุดราชการ ท่ี
สำคญั ยกตัวอย่างบุคคลซง่ึ มผี ลงานที่เป็นประโยชน์แก่ชุมชนและท้องถน่ิ เสาไห้ และการเปล่ียนแปลงในชั้นเรียน
หรือโรงเรียนและชุมชนที่เป็นผลจากการตัดสินใจของบุคคลและกลุ่ม ระบุบทบาทหน้าที่ของสมาชิกของชุมชน มี
ส่วนร่วมในกิจกรรมตา่ ง ๆ ตามกระบวนการประชาธิปไตย วิเคราะห์ความแตกต่าง ของกระบวนการการตัดสินใจ
ในช้ันเรียนหรอื โรงเรยี นและชุมชนโดยวิธีการออกเสยี งโดยตรงและการเลอื กตวั แทนออกเสียง

จำแนกความตอ้ งการและความจำเป็นในการใช้สนิ ค้าและบริการในการดำรงชีวิต วิเคราะห์การใช้จ่ายของ
ตนเอง อธิบายได้ว่าทรัพยากรที่มีอยู่จำกัดมีผลต่อการผลิตและบริโภคสินค้าและบริการพร้อมทั้งเหตุผล การ
แข่งขันทางการค้า ที่มีผลทำให้ราคาสินค้าลดลง บอกสินค้าและบริการที่รัฐจดั หาและให้บรกิ าร แก่ประชาชน อีก
ทงั้ ความสำคัญของภาษแี ละบทบาทของประชาชนในการเสียภาษี

สำรวจข้อมูลทางภูมิศาสตร์ ในโรงเรียนและชุมชนโดย ใช้แผนผัง แผนที่ และ รูปถ่าย เพื่อแสดงความ
สัมพันธ์ของตำแหน่ง ระยะ ทิศทาง วาดแผนผงั เพอื่ แสดง ตำแหนง่ ทต่ี ง้ั ของสถานที่ สำคัญในบรเิ วณโรงเรยี น และ
ชุมชนเสาไห้ เปรียบเทียบการเปลีย่ นแปลง สิ่งแวดล้อม ความแตกต่าง ของลักษณะเมืองและชนบทของชุมชนเสา
ไห้ ในอดีตกับปัจจุบัน อธิบายการใช้ประโยชน์ จากสิ่งแวดล้อมและ ทรัพยากรธรรมชาติ ในการสนองความ
ต้องการพื้นฐานของมนุษย์ การประกอบอาชีพสามารถให้เหตุผลของสาเหตุที่ทำให้เกิด มลพิษโดยมนุษย์ และ
ความสมั พนั ธ์ของ ลกั ษณะทางกายภาพกับการดำเนินชีวิตของคน ในชุมชนให้มีสว่ นร่วมในการจัดการ ส่งิ แวดล้อม
ในชุมชน

โดยใช้กระบวนการกลุ่ม สังเกต อธิบาย สรุป วิเคราะห์ การสืบค้น การยกตัวอย่าง การจำแนก การ
สำรวจ การแปลความข้อมูล การเปรียบเทียบ มีส่วนร่วม การบูรณาการ การเรียนรู้โดยโครงงาน การปฏิบัติจริง
การนำเสนอในรปู แบบต่าง ๆ

เพื่อให้มีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม หน้าที่พลเมือง เศรษฐศาสตร์ และ
ภูมิศาสตร์เบื้องต้น ศรัทธา ยึดมั่นในศาสนาที่ตนนับถือ มีคุณธรรม จริยธรรม มีความรับผิดชอบ ทำงานร่วมกับ
ผู้อื่นได้ มีส่วนร่วมในกิจกรรมของห้องเรียนและกิจกรรมต่าง ๆ ตามกระบวนการประชาธิปไตย เห็นความสำคัญ
ของเหตุการณใ์ นปัจจุบนั และอดตี รว่ มอนุรกั ษ์สิง่ แวดล้อมในทอ้ งถ่ิน

124

รหสั ตวั ชวี้ ัด (รายปี)
ส 1.1 ป.3/1, ป.3/2, ป.3/3, ป.3/4, ป.3/5, ป.3/6, ป.3/7
ส 1.2 ป.3/1, ป.3/2, ป.3/3
ส 2.1 ป.3/1, ป.3/2, ป.3/3, ป.3/4
ส 2.2 ป.3/1, ป.3/2, ป.3/3
ส 3.1 ป.3/1, ป.3/2, ป.3/3
ส 3.2 ป.3/1, ป.3/2, ป.3/3
ส 5.1 ป.3/1, ป.3/2
ส 5.2 ป.3/1, ป.3/2, ป.3/3, ป.3/4, ป.3/5,ป.3/6

รวมทั้งหมด 31 ตัวช้ีวดั

125

ส๑31๐2 ประวตั ิศาสตร์ 3 คำอธบิ ายรายวชิ าพ้นื ฐาน
ชัน้ ประถมศึกษาปีที่ 3
กลุ่มสาระการเรียนรสู้ งั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม
เวลา 4๐ ชวั่ โมง/ปี

ศึกษาศักราชที่สำคัญตามปฏิทินที่ใช้ในชีวิตประจำวัน เหตุการณ์สำคัญของโรงเรียนและชุมชนโดยระบุ
หลักฐานและแหล่งขอ้ มลู ทเ่ี ก่ียวขอ้ ง ปจั จยั ท่มี ีอทิ ธพิ ลต่อการตงั้ ถน่ิ ฐานและพฒั นาการของชุมชนลกั ษณะที่สำคัญ
ของขนบธรรมเนียมประเพณี และวัฒนธรรมของชุมชน ความเหมือนและความต่างทางวัฒนธรรมของชุมชน
ตนเองกบั ชุมชนอนื่ ๆ พระนามและพระราชกรณียกจิ โดยสงั เขปของพระมหากษัตรยิ ไ์ ทยที่เป็นผูส้ ถาปนาอาณาจักร
ไทย พระราชประวตั ิและพระราชกรณยี กจิ ของพระมหากษัตริย์ในรชั กาลปจั จุบนั โดยสังเขป วรี กรรมของบรรพบรุ า
ไทยทีม่ สี ่วนปกปอ้ ง

โดยใช้การอธิบาย อภิปราย วิเคราะห์ เปรียบเทียบ ยกตัวอย่าง และสรุปความ เพื่อให้เกิดความรู้
ความคิด ความเข้าใจ เห็นคุณค่าของวัฒนธรรมไทย รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซื่อสัตย์สุจริต มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ อยู่
อยา่ งพอเพียง มุง่ มน่ั ในการทำงาน รักความเปน็ ไทย มจี ิตสาธารณะ มคี ณุ ธรรมจรยิ ธรรม และค่านิยมทีเ่ หมาะสม

รหัสตัวช้ีวัด (รายปี)
ส 4.1 ป.3/1, ป.3/2
ส 4.2 ป.3/1, ป.3/2, ป.3/3
ส 4.3 ป.3/1, ป.3/2, ป.3/3

รวมท้ังส้นิ 8 ตัวชี้วัด

126

คำอธบิ ายรายวิชาพืน้ ฐาน

ส๑41๐1 สงั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 4 กลุม่ สาระการเรยี นรสู้ งั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม

ชั้นประถมศึกษาปที ี่ 4 เวลา 8๐ ชั่วโมง/ปี

วิเคราะห์ อธบิ าย ความสำคญั ของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือ สรปุ พทุ ธประวัติ ต้ังแต่บรรลุ
ธรรมจนถึงประกาศธรรมหรือประวัติศาสดาที่ตนนับถือ ประวัติศาสดาของศาสนาอื่นๆ เห็นคุณค่าและปฏิบัติตน
ตามแบบอย่างการดำเนินชีวิตและข้อคิดจากประวัติสาวก ชาดก เรื่องเล่า และศาสนิกชนตัวอย่าง แสดงความ
เคารพพระรัตนตรัยไตรสิกขาและหลักธรรมโอวาท 3 ในพระพุทธศาสนาหรือหลักธรรมของศาสนาชื่นชมการทำ
ความดีของตนเอง บุคคลในครอบครัว โรงเรียนและชุมชนตามหลักศาสนาพร้อม ทั้งบอกแนวปฏิบัติในการดำเนิน
ชีวิต เหน็ คุณค่าของการสวดมนต์ แผเ่ มตตา มสี ตทิ ี่เป็นพ้นื ฐานของสมาธิในพระพทุ ธศาสนา การอยู่รว่ มกนั เปน็ ชาติ
ไดอ้ ยา่ งสมานฉันท์ ความสำคญั และมีสว่ นร่วมในการบำรุงรักษา ศาสนสถานมีมารยาทของความเป็นศาสนิกชนที่
ดี ปฏบิ ัติตนในศาสนพธิ ี พธิ กี รรมและวันสำคญั ทางศาสนาไดถ้ กู ต้อง

ปฏิบัติตนเป็นพลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตยในฐานะสมาชิกที่ดีของชุมชมการเป็นผู้นำและผู้ตามที่ดี
วิเคราะห์สิทธิพื้นฐานที่เด็กทุกคนพึงได้รับ ตามกฎหมาย อธิบายความแตกต่างทางวัฒนธรรมของกลุ่มคน ใน
ทอ้ งถิ่น เสนอวิธกี ารท่จี ะอย่รู ว่ มกันอยา่ งสนั ตสิ ขุ ความสำคญั ของระบอบประชาธิปไตย บทบาทหนา้ ท่ีของพลเมือง
ในกระบวนการเลือกตั้ง ความสำคัญของสถาบันพระมหากษัตริย์ตามระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์
ทรงเปน็ ประมุข

ระบุ บอก อธิบายปัจจัยที่มีผลต่อการเลอื กซื้อสินคา้ และบริการ สิทธิพื้นฐานและรักษาผลประโยชน์ของ
ตนเองในฐานะผ้บู ริโภค หลกั การของเศรษฐกจิ พอเพียงและนำไปใช้ในชวี ติ ประจำวันของตนเอง ความสัมพนั ธท์ าง
เศรษฐกจิ ของคนในชมุ ชนหนา้ ที่เบอ้ื งต้นของเงนิ

สืบค้น ระบุ วิเคราะห์ อธิบาย ข้อมูลลักษณะทางกายภาพ แหล่งทรัพยากรและสถานที่สำคัญในจังหวัด
ลักษณะและสิ่งแวดล้อมทางกายภาพที่ส่งผลต่อแหล่งทรัพยากรและสถานที่สำคัญ การดำเนินชีวิตของคนใน
จังหวดั การเปล่ียนแปลงและผลทเี่ กิดจากการเปลี่ยนแปลงพร้อมทั้งเสนอแนวทางการจดั การส่ิงแวดล้อมในจังหวัด
โดยใช้แผนทีแ่ ละรูปถ่ายในการ และสรุปข้อมูลตามกระบวนการทางภูมิศาสตร์ กระบวนการสบื เสาะหาความรู้ ใช้
ทักษะทางภูมิศาสตร์ด้านการสังเกต การแปลข้อมูลทางภูมิศาสตร์การใช้เทคนิคและเครื่องมือทางภูมิศาสตร์
รวมถงึ ทกั ษะด้านการคิด และการสือ่ สาร

เพื่อให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ มีความสามรถทางภูมิศาสตร์ กระบวนการทางภูมิศาสตร์ ทักษะทาง
ภูมิศาสตร์ และมีทักษะในศตวรรษที่ 21 ด้านการสื่อสาร ความสามารถในการคิด มีคุณลักษณะ ด้านมีวินัย ใฝ่
เรียนรู้ มุ่งมน่ั ในการทำงาน
รหสั ตัวช้ีวัด

ส 1.1 ป.4/1 ,ป.4/2 ,ป.4/3 ,ป.4/4 ,ป.4/5 ,ป.4/6 ,ป.4/7 ,ป.4/8
ส 1.2 ป.4/1 ,ป.4/2 ,ป.4/3
ส 2.1 ป.4/1 ,ป.4/2 ,ป.4/3 ,ป.4/4 ,ป.4/5
ส 2.2 ป.4/1 ,ป.4/2 ,ป.4/3
ส 3.1 ป.4/1 ,ป.4/2 ,ป.4/3
ส 3.2 ป.4/1 ,ป.4/2
ส 5.1 ป.4/1 ,ป.4/2 ,ป.4/3
ส 5.2 ป.4/1 ,ป.4/2 ,ป.4/3
รวมท้ังหมด 30 ตัวช้ีวดั

127

ส๑41๐2 ประวตั ศิ าสตร์ 4 คำอธิบายรายวชิ าพื้นฐาน
ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี 4
กลุ่มสาระการเรียนร้สู ังคมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม
เวลา 4๐ ช่ัวโมง/ปี

ศึกษาความหมายและช่วงเวลาของทศวรรษ ศตวรรษ และสหัสวรรษ การใช้ทศวรรษ ศตวรรษ และ
สหัสวรรษเพื่อทำความเข้าใจช่วงเวลาในเอกสารเช่น หนังสือพิมพ์ เกณฑ์การแบ่งยุคสมัยในการศึกษา
ประวัติศาสตร์ที่แบ่งเปน็ ยุคก่อนประวัติศาสตร์และยุคประวัติศาสตร์ ยุคสมัยที่ใช้ในการศึกษาประวตั ิศาสตร์ไทย
เช่นสมัยก่อนสุโขทัย สมัยสุโขทัย สมัยอยุธยา สมัยธนบุรี และสมัยรัตนโกสินทร์ ประเภทของหลักฐานทาง
ประวตั ศิ าสตร์ ที่แบง่ เป็นหลักฐานชนั้ ตน้ และหลกั ฐานช้ันรอง ตวั อยา่ งหลักฐานที่ใช้ในการศึกษาความเป็นมาของ
ทอ้ งถ่นิ ของตน การจำแนกหลกั ฐานของท้องถน่ิ เป็นหลกั ฐานช้ันต้นและหลกั ฐานชั้นรอง

การสถาปนาอาณาจักรสโุ ขทยั โดยสังเขป พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัยทางดา้ นการเมืองการปกครอง
และเศรษฐกิจโดยสังเขป ประวัติ และผลงานของบุคคลสำคัญสมัยสุโขทัย เช่น พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ พ่อขุน
รามคำแหงมหาราช พระมหาธรรมราชา ที่ 1 (พระยาลิไทยโดยสังเขป) ภูมิปัญญาไทยในสมัยสุโขทัย เช่น
ภาษาไทย ศิลปกรรมสุโขทยั ที่ได้รับการยกย่องเป็นมรดกโลก เครื่องสังคโลก คุณค่าของภูมิปัญญาไทยท่ีสืบต่อถงึ
ปัจจบุ นั ท่นี ่าภาคภมู ิใจและควรคา่ แก่การอนุรกั ษ์

โดยใช้การอธิบาย อภิปราย วิเคราะห์ เปรียบเทียบ ยกตัวอย่าง สรุปความ การสำรวจ ตรวจสอบ สืบค้น
ข้อมูล เพื่อให้มีความรู้ความเข้าใจ สามารถปฏิบัติตนอยู่ร่วมกันในสังคมไทยและสังคมไทยและสังคมโลกอย่าง
สนั ติสขุ เป็นพลเมอื งดี ศรัทธาในหลกั ธรรมของศาสนา เหน็ คณุ ค่าของทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม ซื่อสัตย์สุจริต
มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ อยู่อย่างพอเพียง รักชาติ และภูมิใจในความเป็นไทย มีคุณธรรม จริยธรรมและค่านิยมท่ี
เหมาะสม

รหัสตัวชี้วดั (รายปี)
ส 4.1 ป.4/1 , ป.4/2 , ป.4/3
ส 4.2 ป.4/1 , ป.4/2
ส 4.3 ป.4/1 , ป.4/2 , ป.4/3

รวมท้ังสนิ้ 8 ตัวช้ีวัด

128

คำอธบิ ายรายวิชาพ้ืนฐาน

ส๑51๐1 สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม 5 กลุ่มสาระการเรยี นรสู้ งั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม

ชั้นประถมศึกษาปที ี่ 5 เวลา 8๐ ชั่วโมง/ปี

ศึกษา ค้นกว้า วิเคราะห์ ความสำคัญของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือในฐานะที่เป็นมรดกทาง
วัฒนธรรมและหลักในการพัฒนาชาติไทย สรุป พุทธประวัติตั้งแต่เสด็จกรุงกบิลพัสดุ์ จนถึงพุทธกิจสำคัญหรือ
ประวัติศาสดาที่ตนนับถือตามที่กำหนด ประพฤติตนตามแบบอย่างการดำเนินชีวิตและข้อคิดจากประวัติสาวก
ชาดก เรื่องเล่า และศาสนิกชนตัวอย่างตามที่กำหนด และสวดมนต์แผ่เมตตา มีสติที่เป็นพื้นฐานของสมาธิใน
พระพุทธศาสนาหรือการพัฒนาจิตตามแนวทางของศาสนาที่ตนนับถือตามที่กำหนดอธิบาย องค์ประกอบและ
ความสำคัญของพระไตรปิฎกหรือคัมภีร์ของศาสนาที่ตนนับถือ แสดงความเคารพพระรัตนตรัยและไตรสิกขา
ปฏิบัติตนตามหลักธรรมโอวาท ๓ ในพระพุทธศาสนาหรือหลักธรรมของศาสนา ที่ตนนับถือตามที่กำหนด
หลักธรรมของศาสนาที่ตนนับถือเพื่อการพัฒนาตนเองและสิ่งแวดล้อมจัดพิธีกรรมตามศาสนาที่ตนนับถืออย่าง
เรียบง่าย มีประโยชน์และปฏิบัติตนถูกต้อง ในศาสนพิธี พิธีกรรมและวันสำคัญ ทางศาสนาตามที่กำหนดและ
อภิปรายประโยชน์ที่ได้รับจากการเข้าร่วมกิจกรรม มีมรรยาท ของความ เป็นศาสนิกชนที่ดีตามที่กำหนด
ยกตัวอย่างปฏิบัติตนตาม สถานภาพ บทบาท สิทธิ เสรีภาพและหน้าที่ในฐานพลเมืองดี เสนอ วิธีการปกป้อง
คุ้มครองตนเองหรอื ผู้อื่นจากการละเมิดสิทธเิ ด็ก วิเคราะห์ เปรียบเทียบวัฒนธรรมไทยที่มผี ลต่อการดำเนินชีวิตใน
สงั คมไทย มีส่วนรว่ ม การอนุรักษ์และเผยแพรภ่ ูมิปญั ญาท้องถิ่น ของชมุ ชน อธิบาย โครงสรา้ งอำนาจ หน้าท่ีและ
ความสำคัญของการปกครองส่วนท้องถิ่น ระบุบทบาทหน้าที่และวิธีการเข้าดำรงตำแหน่งของผู้บริหาร ท้องถิ่น
วิเคราะห์ ประโยชน์ที่ชุมชนจะได้รับจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น อธิบาย ปัจจัยการผลิตสินค้าและบริการ
ประยุกต์ใช้ แนวคดิ ของปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง ในการทำกจิ กรรมต่าง ๆ ในครอบครวั โรงเรียน และชุมชน
อธิบาย หลักการสำคัญและประโยชน์ของสหกรณ์ บทบาทหน้าที่เบื้องต้นของธนาคาร จำแนก ผลดี ผลเสียของ
การกู้ยมื สบื ค้น ขอ้ มูลลักษณะทางกายภาพ ในภมู ิภาคของภาคกลางด้วยแผนที่และรปู ถา่ ย ลักษณะทางกายภาพ
ที่ส่งผลต่อ แหล่งทรัพยากร และสถานที่สำคัญในภูมิภาคของภาคกลาง วิเคราะห์ สิ่งแวดล้อมทางกายภายที่มี
อิทธิพลต่อการตั้งถิ่นฐาน และการย้ายถิ่นฐานของประชากรในภูมิภาค อิทธิพลของสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติที่
ก่อให้เกิดวิธีการดำเนิน ในภูมิภาคของตน เสนอแนวทาง ตัวอย่างที่สะท้อนให้เห็นผลจากการรักษาและทำลาย
สิง่ แวดลอ้ มและแนวทางในการจัดการส่ิงแวดล้อมในภูมภิ าคของตน

โดยใช้ กระบวนการทางสังคม สืบค้นหาข้อมูล กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการทางสังคม กระบวนการ
กลมุ่ กระบวนการเผชญิ สถานการณ์และการแก้ปญั หา ทกั ษะการคดิ วเิ คราะห์ ทักษะการส่ือสาร

เพื่อให้เกิดความรู้ความเข้าใจ รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ เห็นคุณค่า ใฝ่รู้ใฝ่เรียน ซื่อสัตย์สุจริต รักความเป็น
ไทย มีมรรยาท อยูอ่ ยา่ งพอเพียง สามารถนำไปใชใ้ นการดำเนนิ ชวี ิตอย่างสนั ตสิ ขุ ในสงั คมไทยและสงั คมโลก

129

ตัวช้วี ดั
ส ๑.๑ ป.๕/1 ,ป.๕/2 ,ป.๕/๓ ,ป.๕/๔ ,ป.๕/๕ ,ป.๕/๖ ,ป.๕/๗
ส ๑.๒ ป.๕/๑ ,ป.๕/๒ ,ป.๕/๓
ส ๒.๑ ป.๕/๑ ,ป.๕/๒ ,ป.๕/๓ , ป. ๕/๔
ส ๒.๒ ป.๕/๑ ,ป.๕/๒ ,ป.๕/๓
ส.๓.๑ ป.๕/๑ ,ป.๕/๒ ,ป.๕/๓
ส ๓.๒ ป.๕/๑ ,ป.๕/๒
ส ๕.๑ ป.๕/๑ ,ป.๕/๒
ส ๕.๒ ป.๕/๑ ,ป.๕/๒ ,ป.๕/๓

รวม ๘ มาตรฐาน ๒๗ ตวั ชี้วัด

130

ส๑51๐2 ประวัตศิ าสตร์ 5 คำอธิบายรายวชิ าพื้นฐาน
ชนั้ ประถมศึกษาปที ี่ 5
กลุ่มสาระการเรยี นรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม
เวลา 4๐ ชวั่ โมง/ปี

ศึกษาการนับช่วงเวลาตามปฏิทินที่ใช้ในชีวิตประจำวัน ลำดับเหตุการณ์ในชีวิตประจำวัน ประวัติความ
เป็นมาของตนเอง เวลาที่แสดงเหตุการณ์ในอดีตปัจจุบันและอนาคต เทียบศักราชที่สำคัญตามปฏิทินที่ใช้ใน
ชีวิตประจำวัน ลำดับเหตุการณ์สำคัญของโรงเรียนและชุมชนโดยระบุหลักฐานและแหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้อง นับ
ช่วงเวลาเป็นทศวรรษ ศตวรรษและสหัสวรรษ ยุคสมัยในการศึกษาประวัติของมนุษยชาติโดยสังเขป ประเภท
หลักฐานท่ใี ชศ้ ึกษาความเปน็ มาของทอ้ งถ่ิน ข้อมูลจากแหล่งต่างๆเพื่อตอบคำถามทางประวัติศาสตร์อย่างมีเหตุผล
อิทธิพลของอารยธรรมอินเดียและจีนที่มีต่อไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยสังเขป พัฒนาการของ
อาณาจักรอยุธยาและธนบุรี ปจั จยั ทส่ี ่งเสรมิ ความเจริญรุง่ เรืองทางเศรษฐกิจและการปกครองของอาณาจักรอยุธยา
ประวตั ิ ผลงานและภมู ิปญั ญาไทยทีส่ ำคัญสมยั ธนบุรีและอยุธยาท่นี ่าภาคภมู ิใจและควรค่าแกก่ ารอนรุ กั ษไ์ ว้

โดยใช้กระบวนการคิดวิเคราะห์ การอภิปราย คิดหาเหตุและผล สำรวจตรวจสอบข้อมูล กระบวนการ
สืบค้น การสังเกต การเปรียบเทียบ การยกตัวอย่าง การบวนการกลุ่ม หรือกระบวนการอื่น ๆที่เหมาะสมเพื่อให้
เกิดความรู้ ความคิด ความเข้าใจ เห็นคุณค่า รักความเป็นไทย รักชาติ ศาสน์กษัตริย์ มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ อยู่อย่าง
พอเพยี ง สามารถนำเสนอส่อื สารสง่ิ ทีเ่ รียนรู้ มาปรับใชใ้ นชวี ติ ประจำวนั ไดอ้ ยา่ งเหมาะสม

รหัสตวั ชีว้ ัด (รายปี)
ส 4.1 ป.5/1, ป.5/2, ป.5/3
ส 4.2 ป.5/1, ป.5/2
ส 4.3 ป.5/1, ป.5/2, ป.5/3, ป.5/4

รวมท้ังส้ิน 9 ตัวช้วี ดั

131

คำอธิบายรายวิชาพน้ื ฐาน

ส๑61๐1 สงั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 6 กลุ่มสาระการเรียนรสู้ ังคมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม

ช้ันประถมศกึ ษาปีท่ี 6 เวลา 8๐ ชัว่ โมง/ปี

วิเคราะห์เรื่องความสำคัญของพระพุทธศาสนาในฐานะเป็นศาสนาประจำชาติ ความสำคัญ ของพระ
รัตนตรัยการเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมตามกาลเวลาแลธำรงวัฒนธรรมอันดีงาม ปฏิสัมพันธ์ระหว่างสิ่งแวดล้อมทาง
กายภาพกบั ลกั ษณะเศรษฐกจิ และสังคมในประเทศไทย การเปลีย่ นแปลงทางกายภาพในอดีตและปจั จุบันและผลที่
เกิดข้นึ จากการเปลยี่ นแปลง สรปุ พทุ ธประวตั ิตง้ั แตป่ ลงอายุสังขารจนถึงสังเวชนยี สถานหรือประวตั ิศาสดาที่ตนนับ
ถือ บอกคุณคา่ เร่ืองชาดกหรอื เล่าเร่ือง แนวปฏิบตั ิในการดำเนนิ ชีวิต คณุ คา่ ของการสวดมนต์แผ่เมตตาและบริหาร
จิตเจริญปัญญาหรือการพัฒนาจิตตามแนวทางของศาสนาที่ตนนับถือตาม ที่กำหนด วิธีการใช้และประโยชน์ของ
ทรัพยากรอย่างยั่งยืน ประพฤติตนตามแบบอย่างการดำเนินชีวิต และข้อคิดจากสาวก ชาดกหรือเรื่องเล่าและศา
สนิกชนตัวอยา่ งตามทีก่ ำหนด ชื่นชมการทำความดีของบคุ คลในประเทศตามหลกั ศาสนา ปฏิบตั ติ นตามหลักธรรม
ของศาสนาที่ตนนับถือเพื่อแก้ปัญหาอบายมุขและสิ่งเสพติด หลักของศาสนาที่ตนนับถือ กฎหมายที่เก่ียวข้องกับ
ครอบครัวและชุมชน อธิบายหลักธรรมสำคัญของศาสนา ลักษณะสำคัญของศาสนาพิธี พิธีกรรมของศาสนาอื่น ๆ
ความรู้และประโยชน์เก่ยี วกับสถานท่ีต่าง ๆ ในศาสนสถาน วนั สำคญั ทางศานา คณุ ค่าทางวัฒนธรรมท่ีแตกต่างกัน
ระหวา่ งกลมุ่ คนในสงั คมไทย บทบาทของผ้ผู ลิตท่ีมคี วามรับผดิ ชอบ ผู้บรโิ ภคทร่ี ้เู ทา่ ทนั ความสมั พนั ธ์ระหวา่ งผ้ผู ลิต
ผู้บริโภค ธนาคารและรัฐบาลข้อมูลลักษณะทางกายภาพของประเทศไทยด้วยแผนที่ รูปถ่ายทางอากาศและ
ภาพถ่ายดาวเทียม ภัยพิบัติเพื่อเตรียมรับมือภัยพิบัติ แสดงตนเป็นพุทธมามกะหรือเป็นศาสนิกชนที่ตนนับถือ
มารยาทไทยท่เี หมาะสม ตดิ ตามขอ้ มูลข่าวสาร เหตุการณ์ต่าง ๆ ในชวี ติ ประจำวัน เลือกรับและใชข้ อ้ มูลข่าวสารใน
การเรียนรู้ได้เหมาะสม เปรียบเทียบบทบาทหน้าที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและรัฐบาล มีส่วนร่วมในกิจกรรม
ต่าง ๆ ที่ส่งเสริมประชาธิปไตยในท้องถิ่นและประเทศ อภิปรายบทบาท ความสำคัญในการใช้สิทธิออกเสียง
เลอื กตง้ั ตามระบอบประชาธปิ ไตย ยกตัวอย่างการรวมกลุ่มทางเศษฐกจิ ภายในท้องถน่ิ สบื ค้นลกั ษณะทางกายภาพ
ของประเทศไทยด้วยแผนท่ี รูปถ่ายทางอากาศและภาพถ่ายดาวเทียม นำเสนอตัวอยา่ งท่สี ะท้อนให้เห็นผลจากการ
รักษาและทำลายทรัพยากร แนวทางในการจดั การอย่างยงั่ ยืนในประเทศไทย

โดยใช้กระบวนการคดิ กระบวนการสืบคน้ ข้อมูล กระบวนการปฏบิ ตั ิ กระบวนการทางสงั คม กระบวนการ
กลุ่ม กระบวนการแกป้ ัญหา

เพื่อให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ สามารถนำไปปฏิบัติในการดำเนินชีวิต มีคุณธรรมจริยธรรมมีคุณลักษณะ
อันพึงประสงค์ในด้านรักชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ มีหลักธรรมในการดำเนินชีวิต รักความเป็นไทย มีจิต
สาธารณะ และสามารถดำเนนิ ชวี ิตในสงั คมไดอ้ ย่างสนั ตสิ ุข

132

ตัวชว้ี ัด
ส 1.1 ป.6/1 ,ป.6/2 ,ป.6/3 ,ป.6/4 ,ป.6/5 ,ป.6/6 ,ป.6/7 ,ป.6/8 ,ป.6/9
ส 1.2 ป.6/1 ,ป.6/2 ,ป.6/3 ,ป.6/4
ส 2.1 ป.6/1 ,ป.6/2 ,ป.6/3 ,ป.6/4 ,ป.6/5
ส 2.2 ป.6/1 ,ป.6/2 ,ป.6/3
ส 3.1 ป.6/1 ,ป.6/2 ,ป.6/3
ส 3.2 ป.6/1 ,ป.6/2
ส 5.1 ป.6/1 ,ป.6/2
ส 5.2 ป.6/1 ,ป.6/2 ,ป.6/3

รวมทั้งหมด 31 ตวั ชีว้ ัด

133

ส๑61๐2 ประวัติศาสตร์ 6 คำอธบิ ายรายวิชาพ้นื ฐาน
ชั้นประถมศกึ ษาปที ่ี 6
กลุ่มสาระการเรียนรูส้ งั คมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม
เวลา 4๐ ชั่วโมง/ปี

ศึกษาความสำคัญของวิธีการทางประวัติศาสตร์ในการศึกษาเรื่องราวทางประวตั ิศาสตร์อย่างง่ายๆ ข้อมูล
จากหลักฐานที่หลากหลายในการทำความเข้าใจเรื่องราวสำคัญในอดีต สภาพสังคม เศรษฐกิจและการเมืองของ
ประเทศเพื่อนบ้านในปัจจุบัน ความสัมพันธ์ของกลุ่มอาเซียน พัฒนาการของไทย สมัยรัตนโกสินทร์โดยสังเขป
ปัจจัยที่ส่งเสริมความเจริญรุ่งเรืองทางเศรษฐกิจและการปกครองของไทยสมัยรัตนโกสินทร์ ผลงานของบุคคล
สำคัญด้านต่างๆสมัยรัตนโกสินทร์ ภูมิปัญญาไทยที่สำคัญสมัยรัตนโกสินทร์ที่น่าภาคภูมิใจ และควรค่าแก่การ
อนุรักษไ์ ว้ ประวัตศิ าสตร์เมืองสตูล มรดกทางวัฒนธรรมและบุคคลสำคัญของจังหวดั สตลู

โดยใช้การอธิบาย อภิปราย วิเคราะห์ เปรียบเทียบ ยกตัวอย่าง สรุปความ การสืบเสาะหาความรู้
การสำรวจ ตรวจสอบ การสืบค้นข้อมูล เพื่อให้เกิดความรู้ ความคิด ความเข้าใจ สามารถนำเสนอสื่อสาร สิ่งท่ี
เรียนรู้ มีความสามารถในการตัดสินใจ เห็นคุณค่าของวัฒนธรรมไทย รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซื่อสัตย์สุจริต มี
วินัย ใฝ่เรียนรู้ อยู่อย่างพอเพียง มุ่งมั่นในการทำงาน รักความเป็นไทย มีจิตสาธารณะ เห็นคุณค่าของการนำ
ความรูไ้ ปใช้ในชีวติ ประจำวัน มีคณุ ธรรมจริยธรรม และค่านยิ มท่เี หมาะสม

รหสั ตวั ชวี้ ดั (รายป)ี
ส 4.1 ป.6/1 , ป.6/2
ส 4.2 ป.6/1 ,ป.6/2
ส 4.3 ป.6/1 ,ป.6/2 , ป.6/3 ,ป.6/4

รวมท้ังสน้ิ 8 ตัวช้วี ัด

134

คำอธบิ ายรายวชิ าพน้ื ฐาน

ส21๑๐1 สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 1 กลมุ่ สาระการเรียนรู้สงั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม

ช้นั มธั ยมศึกษาป่ที ่ี 1 ภาคเรยี นที่ 1

เวลา 3 ชั่วโมง /สปั ดาห์ จำนวน 1.5 หน่วยกติ เวลา 6๐ ชั่วโมง/ภาคเรียน

ศึกษาค้นคว้ามูลเหตุ การเกิดศาสนา ความจำเป็นที่ต้องนับถือศาสนาและประโยชน์ของศาสนาศึกษา
วิเคราะหป์ ระวตั ิความเป็นมาเกีย่ วกับพุทธประวัติ หลักธรรมของพุทธศาสนาและศาสนาอื่นๆ ที่สำคัญในประเทศ
ไทย พิธีกรรมทางศาสนา ชีวิตและผลงานของพุทธสาวก บุคคลที่เป็นแบบอย่างทางศีลธรรม ความหมายและ
ประโยชน์ของสมาธิพรอ้ มแนวปฏิบัติ ศึกษาวิเคราะห์สถานภาพ บทบาท สิทธิเสรีภาพและหน้าที่ของสมาชิกใน
ครอบครัวและชมุ ชนในสงั คมประชาธปิ ไตย ระบบการเมอื ง การปกครองต่างๆ ในปจั จบุ นั และระบบการบริหาร
ราชการแผ่นดนิ ไทย ความเป็นมาของรฐั ธรรมนญู ฉบับปจั จบุ ัน

โดยใชก้ ระบวนการสร้างความคิดรวบยอด กระบวนการทำงาน กระบวนการคิดวิเคราะห์ กระบวนการ
สบื คน้ สถานภาพ บทบาท สทิ ธิเสรีภาพและหนา้ ที่ในฐานะพลเมืองดีของสังคมและประเทศ

รหสั ตัวชี้วดั
ส. 1.1 ม.1/1 , ส. 1.1 ม.1/2 , ส. 1.1 ม.1/3 , ส. 1.1 ม.1/4 , ส. 1.1 ม.1/5 , ส. 1.1 ม.1/6
ส. 1.1 ม.1/7 , ส. 1.1 ม.1/8 , ส. 1.1 ม.1/9 , ส. 1.1 ม.1/10 , ส. 1.1 ม.1/11
ส. 1.2 ม.1/1 , ส. 1.2 ม.1/2 , ส. 1.2 ม.1/3 , ส. 1.2 ม.1/4 , ส. 1.2 ม.1/5
ส. 2.1 ม.1/1 , ส. 2.1 ม.1/2 , ส. 2.1 ม.1/3 , ส. 2.1 ม.1/4
ส. 2.2 ม.1/1 , ส. 2.2 ม.1/2 , ส. 2.2 ม.1/3

รวม 23 ตัวช้วี ัด

135

คำอธิบายรายวชิ าพนื้ ฐาน

ส21๑๐2 สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 2 กลุ่มสาระการเรยี นรู้สังคมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม

ช้ันมัธยมศึกษาป่ที ี่ 1 ภาคเรยี นท่ี 2

เวลา 3 ชว่ั โมง /สปั ดาห์ จำนวน 1.5 หน่วยกิต เวลา 6๐ ชัว่ โมง/ภาคเรยี น

ศึกษาความหมาย ความสำคัญของเศรษฐศาสตร์เกี่ยวกับการผลิต การบริโภคและการใช้ทรัพยากรให้
เกิดความคุม้ ค่า ศึกษาบทบาทหน้าท่ีของผู้บริโภค เศรษฐกิจพอเพยี ง กลไกราคาตลาด วิเคราะหบ์ ทบาทหนา้ ท่ี
และความแตกต่างของสถาบันการเงิน ศึกษาแผนที่ชนิดต่างๆ และการใช้แผนที่วิเคราะห์ผลกระทบจากการ
เปล่ยี นแปลงทางธรรมชาติของทวีปเอเชีย ออสเตรเลียและโอเชียเนีย รวมทั้งความรว่ มมือของประเทศต่างๆ ที่มี
ผลต่อสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ ศึกษาที่ตั้งและกิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคม รวมทั้งปัจจัยทางกายภาพ
ทางสงั คมทม่ี ผี ลต่อการเคลื่อนไหวของความคิด เทคโนโลยี สินคา้ และประชากรในเอเชยี ออสเตรเลยี และโอเชีย
เนีย

โดยใช้กระบวนการสร้างความคิดรวบยอด กระบวนการทำงาน กระบวนการคดิ วเิ คราะห์ กระบวนการ
สบื คน้ กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการกลมุ่ และกระบวนการแก้ปญั หา

เพื่อให้มีวิจารณญาณเกี่ยวกับการตัดสินใจเลือกใช้ทรรัพยากรเพื่อการผลิต มีความคิดรวบยอดเกี่ยวกับ
บทบาทหน้าที่ของผู้บริโภค ระบบธนาคารและสถาบนั การเงิน เพื่อตระหนักถึงความสำคัญของลักษณะกายภาพ
ที่มีต่อระบบการดำเนินชีวิตของมนุษย์ มีวิจารณญาณในการใช้เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ ปรับเปลี่ยนค่านิยมและ
วถิ ีชวี ติ เพ่ืออนุรักษ์สงิ่ แวดลอ้ ม

รหัสตวั ชวี้ ัด
ส. 3.1 ม.1/1 , ส. 3.1 ม.1/2 , ส. 3.1 ม.1/3
ส. 3.2 ม.1/1 , ส. 3.2 ม.1/2 , ส. 3.2 ม.1/3 , ส. 3.2 ม.1/4
ส. 5.1 ม.1/1 , ส. 5.1 ม.1/2 , ส. 5.1 ม.1/3
ส. 5.2 ม.1/1 , ส. 5.2 ม.1/2 , ส. 5.2 ม.1/3, ส. 5.2 ม.1/4

รวม 14 ตัวชวี้ ดั

136

คำอธบิ ายรายวิชาพน้ื ฐาน

ส21๑๐3 ประวัติศาสตร์ 1 กลุ่มสาระการเรยี นรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม
ช้นั มัธยมศึกษาปี่ที่ 1
เวลา 1 ช่วั โมง /สัปดาห์ ภาคเรียนท่ี 1

จำนวน 0.5 หน่วยกิต เวลา 2๐ ช่วั โมง/ภาคเรียน

ศึกษาวิเคราะห์เปรียบเทียบความสำคัญของเวลาและช่วงเวลาสำคัญการศึกษาประวัติศาสตร์
ความสัมพันธ์และความสำคัญของอดีตที่มีต่อปัจจุบันและอนาคต ตัวอย่างการใช้เวลา ช่วงเวลา และยุคสมัยที่
ปรากฏในเอกสารประวัติศาสตร์ไทย วธิ กี ารเปรยี บเทยี บศกั ราชต่างๆ ตัวอยา่ งการใช้ศักราชต่างๆ

โดยใช้กระบวนการคิดวิเคราะห์ กระบวนการกลุ่ม การฝึกปฏิบัติ การคิดรวบยอด การสืบค้นทาง
เทคโนโลยี

เพื่อให้เข้าใจในหลักการของการเปรียบศักราช การนับเวลา และทันโลกทันเหตุการณ์ในสมัยสังคม
ปจั จุบนั พร้อมท้ังนำความรทู้ ี่ได้พฒั นาตนเองและมคี วามรักชาติไทย ความสามคั คใี นหมูค่ ณะ

รหสั ตวั ช้ีวัด
ส. 4.1 ม.1/1 , ส. 4.1 ม.1/2

รวม 2 ตัวชวี้ ดั

137

คำอธิบายรายวิชาพ้นื ฐาน

ส21๑๐4 ประวัตศิ าสตร์ 2 กลุ่มสาระการเรียนรู้สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม
ชน้ั มธั ยมศึกษาป่ที ี่ 1
เวลา 1 ชัว่ โมง /สัปดาห์ ภาคเรยี นท่ี 2

จำนวน 0.5 หน่วยกิต เวลา 2๐ ชั่วโมง/ภาคเรยี น

ศกึ ษาวิเคราะห์เปรียบเทยี บความหมาย ความสำคญั ของประวัติศาสตร์ และวิธีการทางประวัตศิ าสตร์ท่ีมี
ความสัมพันธ์เช่ือมโยงกนั ตัวอย่างหลักฐานในการศึกษาประวัติศาสตร์ไทยสมัยสุโขทัย นำวิธีทางประวัติศาสตร์
ไปใชศ้ ึกษาเรอื่ งราวของประวตั ิศาสตร์ไทยทม่ี ีอยูใ่ นท้องถ่นิ ตนเองสมัยใดก็ได้ และเหตสุ ำคญั ในสมัยสโุ ขทยั

โดยใช้กระบวนการคิดวิเคราะห์ กระบวนการกลุ่ม การฝึกปฏิบัติ การคิดรวบยอด การสืบค้นทาง
เทคโนโลยสี มัยหใม่

เพื่อให้รู้และเข้าใจเกี่ยวกับหลักฐานทางประวัติศาสตร์ วิธีการทางประวัติและสามารถนำไปศึกษาข้อมูล
ทางประวัติศาสตร์ได้พร้อมทั้งนำไปแก้ไขปัญหาในชีวิตประจำวันได้ มีความรักความเป็นไทยในชนชาติไทยของ
ตนเองและมีความคิดสรา้ งสรรค์

รหัสตัวชวี้ ัด
ส. 4.1 ม.1/3

รวม 1 ตวั ช้ีวดั

138

คำอธิบายรายวชิ าพื้นฐาน

ส22๑๐1 สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม 3 กลุม่ สาระการเรียนรู้สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม

ชนั้ มัธยมศกึ ษาป่ที ี่ 2 ภาคเรยี นที่ 1

เวลา 3 ช่วั โมง /สัปดาห์ จำนวน 1.5 หนว่ ยกิต เวลา 6๐ ชัว่ โมง/ภาคเรียน

ศึกษาค้นคว้าการเผยแผ่พระพุทธศาสนาเข้าสู่ประเทศเพื่อบ้าน ความสำคัญของพระพุทธศาสนา
วิเคราะห์ความเป็นมาเกี่ยวกับพุทธประวัติ ประวัติพุทธสาวก พุทธสาวิกาและชาดก โครงสร้างและสาระสังเขป
ของพระไตรปิฎก วันสำคัญต่างๆ ทางพระพุทธศาสนา หลักธรรมทางพระพุทธศาสนา และพุทธศาสนสุภาษิต
พิธีกรรมทางศาสนา การบริหารจิตและการเจริญปัญญาด้วยอานาปานสติ หน้าที่และมารยาทชาวพุทธ ศึกษา
วิเคราะห์สถานภาพ บทบาท สิทธิเสรีภาพและหน้าที่ในฐานะพลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตย ศึกษาบทบาท
ความสำคัญและความสัมพันธ์ของสถาบันทางสังคม กระบวนการในการตรากฎหมาย ข่าวสารทางการเมืองการ
ปกครองทีม่ ผี ลกระทบต่อสังคมไทยในปจั จบุ ัน

โดยใช้กระบวนการฝึกปฏิบัติ กระบวนการกลุ่ม กระบวนการคิดวิเคราะห์ กระบวนการสืบค้น
กระบวนการเปรียบเทียบ กระบวนการพัฒนาคุณภาพชีวิต กระบวนการขัดเกลาทางสังคม กระบวนการ
ประชาธิปไตย กระบวนการคดิ อย่างมวี จิ ารณญาณ

เพื่อให้เห็นคุณค่าและความสำคัญของศาสนา เกิดศรัทธา สำนึกในความเป็นไทย เห็นคุณค่าของการ
บริหารจิต ตระหนักถึงคุณค่าในการเป็นพลเมืองดี ทำประโยชน์แก่สงั คมและประเทศชาติ สถานภาพ บทบาท
สิทธเิ สรภี าพและหน้าท่ีในฐานะพลเมอื งดขี องสังคมและประเทศ

รหัสตัวชีว้ ัด
ส. 1.1 ม.2/1 , ม.2/2 , ม.2/3 , ม.2/4 , ม.2/5 , ม.2/6, ม.2/7 , ม.2/8 , ม.2/9 , ม.2/10
ม.2/11
ส. 1.2 ม.2/1 , ม.2/2 ,ม.2/3 , ม.2/4 , ม.2/5
ส. 2.1 ม.2/1 , ม.2/2 , ม.2/3 , ม.2/4
ส. 2.2 ม.2/1 , ม.2/2

รวม 22 ตวั ชีว้ ัด

139

คำอธบิ ายรายวิชาพนื้ ฐาน

ส22๑๐2 สงั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 4 กลมุ่ สาระการเรียนรู้สังคมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม

ชั้นมธั ยมศกึ ษาปี่ที่ 2 ภาคเรียนท่ี 2

เวลา 3 ชวั่ โมง /สปั ดาห์ จำนวน 1.5 หน่วยกติ เวลา 6๐ ช่ัวโมง/ภาคเรยี น

ศึกษาความสำคัญของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือในฐานะที่ช่วยสร้างสรรค์อารยธรรมและ
ความสุขแก่โลกและการเผยแผ่พระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือสู่ประเทศต่างๆทั่วโลก ตลอดจนวิธีการ
ดำเนินชวี ิตของศาสนกิ ชน และศาสนาอืน่ ๆ

วิเคราะหล์ กั ษณะทางกายภาพ ท่ีตั้ง ขนาดและอาณาเขตของทวปี ยโุ รปและทวีปแอฟริกา ใช้เครือ่ งมือทาง
ภมู ิศาสตร์ เชน่ แผนที่ รปู ถ่ายทางอากาศ ภาพจากดาวเทยี ม อธบิ าย สืบคน้ การแปลความหมาย
มาตราส่วน ทิศ และสัญลักษณ์ในแผนที่ วิเคราะห์สาเหตุการเกิดภัยพิบัติ และผลกระทบในทวีปยุโรปและทวีป
แอฟริกา สำรวจและระบุทำเลที่ตั้งของกิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคม เช่น พื้นที่เพาะปลูกและเลี้ยงสัตว์ แหล่ง
ประมง การกระจายของภาษาและศาสนาในทวีปยุโรปและแอฟริกา วิเคราะห์ปัจจัยทางกายภาพและปัจจัยทาง
สังคมที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางประชากร สิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรม สืบค้น
อภิปรายประเด็นปญั หาจากปฏิสัมพันธร์ ะหวา่ งสงิ่ แวดล้อมท่ีเกิดข้ึน วิเคราะหแ์ นวทางการจัดการภัยพิบัติและการ
จดั การทรพั ยากรและสงิ่ แวดลอ้ มในทวีปยโุ รปและทวีปแอฟรกิ า

เพื่อให้การเรียนรู้สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรมมีค่านิยมที่ดีงาม มีจิตศรัทธาและรักษาไว้ซึ่งการ
ปกครองตามระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข สำนึกในการอนุรักษ์และพัฒนาสิ่งแวดล้อม
อย่างย่งั ยนื ยึดม่นั ในหลกั ธรรมของพระพทุ ธศาสนาหรือ ศาสนาอ่นื ที่ตนนบั ถือเปน็ หลักในการดำเนนิ ชีวิต มุ่งม่ัน
ในการทำความดแี ละนำหลกั ธรรมมาใชใ้ นชวี ิตประจำวนั ไดอ้ ยา่ งมีความสขุ

รหัสตัวชี้วดั
ส 1.1 ม.2/1, ม.2/2, ม.2/3, ม.2/4, ม.2/5, ม.2/6, ม.2/7, ม.2/8, ม.2/9, ม.2/10
ม.2/11
ส 1.2 ม.2/1, ม.2/2, ม.2/3, ม.2/4, ม.2/5
ส 5.1 ม.2/1, ม.2/2, ม.2/3
ส 5.2 ม.2/1, ม.2/2, ม.2/3, ม.2/4

รวมทั้งสน้ิ 23 ตัวชีว้ ดั

140

คำอธิบายรายวชิ าพน้ื ฐาน

ส22๑๐3 ประวัตศิ าสตร์ 3 กลุ่มสาระการเรยี นรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม
ชน้ั มัธยมศกึ ษาปท่ี ี่ 2
เวลา 1 ช่ัวโมง /สปั ดาห์ ภาคเรียนท่ี 1

จำนวน 0.5 หนว่ ยกิต เวลา 2๐ ชว่ั โมง/ภาคเรยี น

ศึกษาวเิ คราะห์ สืบค้น วธิ กี ารประเมินความน่าเช่ือถือของหลกั ฐานทางประวตั ิศาสตร์ ตวั อย่างประเมิน
ความน่าเช่ือถอื ของหลักฐานทางประวัติศาสตรไ์ ทยท่ีมีอยูใ่ นท้องถิ่นของตนเอง ตวั อยา่ งการวเิ คราะห์ข้อมูลจากเอ
สารต่างๆ ในสมัยอยุธยาและธนบุรี การแยกแยะระหว่างข้อมูลกับความคิดเห็น รวมทั้งความจริงกับข้อเท็จจริง
จากหลกั ฐานทางประวัติศาสตร์ ตวั อยา่ งการตีความข้อมลู จากหลักฐานที่แสดงเหตุการณ์สำคญั ในสมัยอยุธยาและ
ธนบรุ ี ความสำคญั ของการวิเคราะห์ข้อมูลและการตีความทางประวัตศิ าสตร์ ท่ตี ั้งและสถานทที่ างภูมิศาสตร์ของ
ภูมิภาคต่างๆ ในทวีปเอเชีย ที่มีผลต่อพัฒนาการโดยสังเขป พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ สังคม เศรษฐกิจ
การเมืองของภูมิเอเชีย ที่ตั้งและความสำคัญของแหล่งอารยธรรมตะวนั ออกและแหล่งมรดกโลกในประเทศต่างๆ
อทิ ธพิ ลของอารยธรรมโบราณที่มีต่อภูมิภาคเอเชียในปัจจุบัน

โดยใช้กระบวนการสืบค้น กระบวนการกลุ่ม กระบวนการแก้ปัญหา เพื่อให้เข้าใจเรื่องราวทาง
ประวัติศาสตร์เอเชีย จำเป็นต้องอาศัยหลักฐานทางประวัติศาสตร์เท่าที่มีอยู่และตกทอดมาถึงปัจจุ บัน ใน
การศกึ ษาความเปน็ มาของประวตั ิศาสตร์เอเชีย เพือ่ ให้เกดิ ความเขา้ ใจในการพฒั นาความเป็นมาของชนชาติต่างๆ
ในเอเชียได้อย่างถูกต้องตามความเป็นจริง และแหล่งอารยธรรมสำคัญของภูมิภาคเอเชีย ล้วนกำเนิดมาจาก
บริเวณลมุ่ แม่นำ้ อารยธรรมเหล่านีล้ ว้ นเกิดจากการคิดสรา้ งสรรค์ผลงานอันทรงคุณค่า ซงึ่ ถอื เป็นแบบอย่างให้แก่
ผลงานร่นุ หลงั ในปัจจบุ นั

รหสั ตัวชีว้ ัด
ส. 4.1 ม.2/1 ,ม.2/2 ,ม.2/3
ส. 4.2 ม.2/1 ,ม.2/2

รวม 5 ตัวช้วี ดั

141

คำอธบิ ายรายวชิ าพนื้ ฐาน

ส22๑๐4 ประวตั ิศาสตร์ 4 กลุ่มสาระการเรยี นรู้สังคมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม
ชัน้ มัธยมศกึ ษาป่ีที่ 2
เวลา 1 ชั่วโมง /สัปดาห์ ภาคเรียนท่ี 4

จำนวน 0.5 หน่วยกติ เวลา 2๐ ชวั่ โมง/ภาคเรยี น

ศกึ ษาวิเคราะห์ สบื ค้น การสถาปนาอาณาจักรอยุธยา ปัจจยั ท่ีส่งผลตอ่ ความเจริญรุง่ เรอื งของอาณาจักร
อยุธยา พัฒนาการของอาณาจักอยุธยาในด้านการเมืองการปกครอง สังคม เศรษฐกิจและความสัมพันธ์ระหว่าง
ประเทศ การเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 1 และการกู้เอกราช ภูมิปัญญา และวัฒนธรรมไทยสมัยอยุธยา การเสีย
กรุงศรีอยุธยาคร้งั ท่ี 2 การก้เู อกรราชและสถาปนาอาณาจกั รธนบุรี ภูมิปญั ญาและวัฒนธรรมสมยั ธนบุรี วรี กรรม
และผลงานของบุคคลสำคญั ของไทยที่มีส่วนสร้างสรรค์ชาตไิ ทย

โดยใชก้ ระบวนการสบื ค้น กระบวนการกลุ่ม กระบวนการแกป้ ญั หา ความสามัคคี ความเออ้ื เฟื้อเผื่อแผ่
เพื่อให้เกิดความเข้าใจและตระหนักในความเพียรพยายามของบรรพบุรุษ ในการทะนุบำรุงและพัฒนา
ชาติ เห็นความจำเป็นที่จะต้องร่วมมือกันรักชาติและมรดกของชาติ ปฏิบัติตามบทบาทหน้าที่ของพลเมืองใน
สังคมประชาธิปไตย และยึดม่นั ในหลกั ธรรมของศาสนา

รหสั ตวั ชวี้ ัด
ส. 4.3 ม.2/1 ,ม.2/2 ,ม.2/3

รวม 3 ตัวช้ีวัด

142