TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 201VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠITôi đứng gần chót, có hai bạn huynh trưởng thấy, kéo tôi lên vì biết hoàn cảnh ở xa, chồng đang ngồi xe lăn đợi. Tôi dùng dằng mắc cỡ theo kiểu “ăn gian”, nhưng cũng nóng ruột vì hai vị Bồ Tát gọi phone báo về. Tôi liếc nhìn chung quanh, chẳng ai có phản ứng hay lộ vẻ không bằng lòng, nét mặt họ hiền từ không để ý sự việc chung quanh, hình như họ đang tập trung hơi thở trong chánh niệm. Ôi những con người dễ chịu, đang thể hiện thông điệp yêu thương và hòa bình.Tôi được đủ duyên chụp hình với Thầy Pháp Hòa, mỗi chiều tôi cũng thường nghe Thầygiảng trên đài Việt Today. Thầy có lối nói dí dỏm vui và dễ hiểu, khai sáng ánh đèn trí tuệ dẫn dắt chúng sinh về con đường giác ngộ. Nhắc đến đây tôi nhớ ông anh họ mỗi tối thường nghe Thầy Pháp Hoà giảng, sau này vợ mất, anh nói: “Ngày đêm ôm... Thầy, để nghe tiếng nói dẫn anh vào sự bình an tâm hồn”.Tôi cảm niệm công đức Ban Tổ Chức, gồm quý Thầy, quý Sư Cô, quý mạnh thường quân, quý Phật tử xa gần cùng chung nhịp cầu tri ân thành kính đối với Đức Phật.Tôi thấy chung quanh ai cũng là vị Bồ Tát, trăm bàn tay chung sức để tạo dựng Đại Lễ thật trang trọng, tươi vui. Hình ảnh các vị Bồ Tát giúp chồng tôi vẫn in đậm trong tim, luân chuyển trong máu, kết tụ những hạt mầm tươi tốt, an lạc.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 202VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI Dư âm vẫn còn đây, còn vang mãi sinh hoạt của lễ Vesak mấy ngày qua với không khí trong lành đầy thiêng liêng. Những tấm lòng cùng hướng nguyện mạnh mẽ cầu xin cho thế giới hòa bình, cho tâm tư con người chùng xuống. Soi gương nhìn lại chính mình, sửa đổi và tu tập, tắm gội tâm hồn nương theo ánh sáng nhiệm mầu của Đức Thế Tôn.Minh Thúy Thành NộiTháng 4/2026
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 203VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠITháng Tư Vẫn NhớNhân Tháng Tư – mùa tưởng niệm Quốc Hận, đánh dấu 51 năm biến cố30/4/1975, PL xin được chia sẻ bức tranh thơ & ca khúc “Tháng Tư Vẫn Nhớ.”Bài thơ/ca khúc là một nén hương lòng tưởng niệm những mất mát của quê hương, những cuộc đời ly hương, và những hành trình vượt biển đầy gian truân của bao người Việt. Đồng thời, đó cũng là lời nhắc nhở về một lịch sử chưa thểlãng quên, và là niềm tin âm thầm nhưng bền bỉ vào một ngày quê hương Việt Nam sẽ được tự do, dân chủ và tươi sáng hơn.Xin trân trọng chia sẻ cùng quý vị và mong rằng những vần thơ, tiếng hát này sẽ chạm đến trái tim của mỗi chúng ta.Kính chúc sức khỏe và an vui.Thân kính,PLang
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 204VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIEnglish versionOn the occasion of April—a solemn time of remembrance marking 51 years since April 30, 1975—I would like to share the poem and song “April Still Remains.”This poem/song is offered as a tribute to the losses endured by our homeland, to the lives shaped by exile, and to the perilous journeys across the sea undertaken by so many Vietnamese. It is also a gentle reminder of a history that must not be forgotten, and a quiet yet enduring hope that one day Vietnam will rise again in freedom, democracy, and light.It is my sincere wish that these verses and song may resonate with your hearts.Warm regards,PhamPhanLang
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 205VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIĐón mừng Đại Hội Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại Đại hội Văn Bút vẫn còn xa.Khuyến khích thi ca văn bút nhà.Tự sáng tác từ tâm tỏa sáng,Hỡi người văn sĩ thích thi ca,xx xThi ca Văn bút đừng lơ là,Văn hữu chần chờ chớ bỏ qua.Văn hóa xem thường âu mới nản,Ráng tìm cặn kẽ những văn hoa.xx xĐại Hội Văn Bút sắp tới rồi!Thế giới Văn Bút tỏa sáng ngời.Khó khăn đa sự chờ Hội mới,Văn Bút hoàn thành sẽ thảnh thơi.California, ngày 19 tháng 6 năm 2026Huỳnh Kim
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 206VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠITHƯ GỬI NGUYỄN HỒNG KIM HẠNH Thôi nhé bây giờ mây trắng trôiXót xa cách mấy cũng đành thôiĐời này chẳng được nhìn nhau nữa.Thương nhớ bao nhiêu cũng nửa vời.Tìm trong tin nhắn lời tha thiếtBuốt lòng đọc lại lúc chia phôi.Thôi nhé bây giờ như lá rơiKhi nhựa đời không đến nữa rồi.Nghiệp Duyên đã hết thì chia cắtThanh thản bay đi đến cuối trờiDõi mắt nhìn theo cơn gió cuốnĐể thương cho kiếp một con người.Thôi nhé bây giờ như sóng xôDập dờn từng lớp phủ lên bờĐã đến đã đi và đã sốngHồn nhiên như tiếng khóc ban sơChiêm nghiệm hiểu cho cùng Lẽ ThậtChỉ ghé qua như một giấc mơBuông bỏ hết đi phiền lụy cũThuyền nhẹ xuyên qua mọi bến bờ.Thôi nhé bây giờ thôi khát khaoThôi mơ thôi ước hết mong cầuRa đi con nhé về nơi ấyNơi mọi người rồi cũng sẽ gặp nhau.Nguyễn Minh Nữu13.15 phút, ngày 15 tháng 4 năm 2025
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 207VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 208VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIBản dịch tiếng Pháp của Thân Trọng SơnLettre à Nguyễn Hồng Kim HạnhAinsi soit-il, maintenant les nuages blancs s’en vont,Peu importe la douleur, il faut dire non.Dans cette vie, nos regards ne se croiseront plus,Et l’amour, même fort, s’efface à demi-nu.Je cherche dans les messages des mots sincères,Et relis, le cœur glacé, l’adieu amer.Ainsi soit-il, comme la feuille tombée,Quand la sève de la vie s’est retirée.Si les Liens du Karma sont consumés,Va en paix, vers l’horizon dernier.Je suis des yeux le vent qui t’emporte,Et pleure pour cette vie qui fut si courte.Ainsi soit-il, comme les vagues qui frappent la grève,En rouleaux doux-amers, sans trêve.Tu es venue, tu as vécu, tu es partie,Comme un cri d’enfant, une âme sans défi.Contemplant la Vérité au fond du silence,La vie n’était qu’un rêve… une errance.Abandonne tout, douleurs et chaînes passées,La barque légère franchit chaque contrée.Ainsi soit-il, plus de soif, plus de prières,Plus de désirs, plus de cieux imaginaires.Pars, mon enfant, vers ce lieu de clarté —Où, un jour, tous nous retrouverons en paix.— Nguyễn Minh Nữu
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 209VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 210VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIBản dịch tiếng Anh của Thân Trọng SơnLetter to Nguyễn Hồng Kim HạnhSo be it now, the white clouds drift away,However deep the ache, we cannot stay.In this life, our eyes shall meet no more,Though love still aches, it’s only half its core.I search your messages for tender trace,And read them back — farewell’s silent grace.So be it now, like leaves that fall and fade,When life’s sweet sap no longer flows or stays.If karma’s thread is cut, we must let go,Fly light and free to where the last winds blow.I follow with my gaze the sweeping breeze,And mourn a soul now floating with such ease.So be it now, like waves upon the shore,They rise, they fall, then touch the land no more.You came, you lived, you left — a fleeting breath,As pure as newborn cries, untouched by death.In stillness, truth reveals its quiet grace:Life was but a dream — a passing place.Let go of every burden, grief, and care,The boat sails lightly through each crossing there.So be it now — no thirst, no longing left,No dreams, no wishes, nothing more to quest.Depart, dear soul, toward that distant light,Where all shall meet again beyond the night.— Nguyễn Minh Nữu
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 211VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 212VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠITHU ƠI LÀ ƠI THU1.Sau mùa thu 1968, chúng tôi vỡ ổ. Đúng nghĩa là vỡ tan tành cái ổ bạn bè thời trung học. Đoàn Văn Khánh đi lính ở Đồng Tháp, Lê Ôn Vũ vào Không Quân, Vũ Công An Khang đi du học, Lâm Văn Sang tốt nghiệp Sư Phạm về dạy ở Vĩnh Long… Năm sáu năm sau mới gặp lại lúc đứa này lúc đứa khác, tất cả đều già dặn đi và trầm lắng hơn nhiều. Có lần, Sang ôm đàn hát một ca khúc, mà Sang nói là của một người bạn học chung Sư Phạm nay đang đi dạy ở Saigon, ca khúc hồn nhiên sót lại của tuổi học trò, chẳng còn nhớ ca khúc tên gì, tác giả thì chỉ còn nhớ họ Vũ, tên cũng quên rồi, bài hát về Mùa Thu , hay bài hát về cô Thu?Hôm nay trời vào thuTrời mặc áo sương mùEm đi tà lụa phôBay vờn bay trong gióAnh nghiêng đầu song thưaTrường về mắt trông chờYêu em và yêu ThuNên tập tành anh nói yêu mùa Thu.Hai hôm rồi nghỉ họcThư viết làm sao đưaThu không mặc áo lụaChỉ có áo thu mưaThu không mặc áo lụaChỉ có áo len sơÁo len cho người bệnhMặc đỡ rét tương tư.Tương tư là tương tưTRường về anh ngẩn ngơBao nhiêu cô học tròCười trong mắt vô tưThu ơi là ơi thuTrường về mắt trông chờ
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 213VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIYêu em và yêu thuNên ngàn đời anh nói yêu Mùa Thu.Lời nhạc quấn quýt giữa con gái, tà áo lụa và mùa thu , bản nhạc không vui (Tất nhiên rồi) mà lại cũng không buồn, như cánh chim bay chuyền cành, có chút nhí nhảnh và có chút bâng khuâng. Bản nhạc lập tức cuốn hút tôi, nghe lại lần nữa và thuộc lòng. Sau 1975, Lâm Văn Sang kết hôn với cô giáo cùng trường rồi vượt biên, bản nhạc vẫn quanh quẩn với tôi và bỗng thành trò chơi khi bắt đầu đoạn điệp khúc bằng tiếng ơ ơ kéo dài ….Áo len cho người bệnhMặc đỡ rét tương tư.Ơ…..Tương tư là tương tưTrường về anh ngẩn ngơ.Khi đem ra hát cho nhóm bạn bè Thanh Ca như Bùi Công Băng, Đinh Việt Hùng, Nguyễn Ngọc Linh, tới đoạn giữa cả nhóm hét lên …Ơ….Tương tư là tương tư…kỷ niệm và nhớ quá.2.Thế rồi cả gần 50 năm sau, có lần một người bạn nhạc sĩ rủ tới nhà chơi uống rượu xem Hoa Cúc vào mùa thu đến trên đất Mỹ.Cuối tháng 9, qua đầu tháng 10, thời tiết biến chuyển kỳ lạ, mấy ngày trước còn hừng hực nóng, ngồi trong xe như ngồi trong một nồi hầm, bước ra khỏi xe, như chạm vào lò lửa, thế mà tối thì nhiệt độ xuống thấp cả năm bảy độ, ngày hôm sau , xuống nữa, chỉ vài ngày là đã lành lạnh hơi thu. Phú rủ tới nhà chào đón những ngày êm mát của đất trời. Khi đã chập tối, phòng khách còn lại khoảng hơn mười người, Phú dạo đàn và hát vài ca khúc về thu như Thu Quyến Rũ của Đoàn Chuẩn Từ Linh, Thu Vàng của Cung Tiến và mời gọi mọi người ngâm thơ hát nhạc chung vui.Có người ngâm thơ, có người hát nhạc, Phú quay lại tôi mời góp vui. Tôi ngại ngần tìm bài, bỗng dưng như một thói quen gợi nhớ mỗi độ thu về, tôi nhờ Phú
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 214VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠItìm tông và điệu nhạc và ngân nga lại một ca khúc không biết tên gì và của một người …cũng chẳng biết là ai.Bài hát hát lại hai lần, bỗng nghe có tiếng thổn thức, mới đầu nhè nhẹ sau bật thành tiếng khóc từ góc phòng.Phú sửng sốt, dừng đàn quay lại nhìn người phụ nữ đang dụi mắt ở góc phòng: Chuyện gì vậy chị Thu?Người phụ nữ tên Thu lắc đầu, đứng dậy rời chỗ ngồi, đi lên lầu. Tôi hỏi Phú:- Ai vậy? - Bà chị ruột của mình, mới từ Canada qua chơi.- Tại sao khóc? Tôi có làm gì xúc phạm không?Phú lắc đầu, làm gì có, Bả góa chồng đã lâu và hay bị kích động khi nhớ kỷ niệm nào đó, thôi bỏ qua đi, nào chúng ta uống nữa nhe.Nhưng buổi tiệc đã như lắng xuống chẳng ai còn muốn nói gì thêm, chia tay mà ai cũng buồn, cái buồn mênh mang chẳng biết vì sao lại buồn.Hôm sau, Phú gọi điện cho tôi mời tới nhà : Chị Thu muốn hỏi anh cái gì đó mà tôi dò hỏi chị không nói. Chị ấy nói rằng nếu không làm anh phiền thì mời anh đến chơi , gặp mặt trước khi chị ấy về Canada.Tôi đến ngay, trước mặt tôi là một phụ nữ đứng tuổi, tầm thước và rất đẹp dù tuổi tác có làm thêm vài nét nhăn trên khóe mắt, tia nhìn dịu buồn và thân thiện, khi chị đứng dậy bước vào bếp lấy nước trà và dĩa bánh Trung Thu bày ra trên bàn, bước đi thanh thoát và quý phái dù trang phục đơn sơ. Chị nhẹ nhàng mời, Bánh này là do tôi làm, Vợ chồng Phú vẫn cứ thích lối làm bánh dẻo của tôi, nên ép tôi làm cho dịp Trung Thu này, mời anh ăn thử…
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 215VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠITôi cám ơn và ngồi xuống chờ đợi, tôi biết những lời nói vừa rồi chỉ để chuẩn bị cho một câu hỏi gì đó, mà câu hỏi chắc chắn liên quan tới tiếng khóc bất ngờ hôm trước và ca khúc tôi hát góp vui bất ngờ. Sau cùng, sau khi đối diện im lặng khoảng năm ba phút. Chị hỏi tôi-Anh ấy bây giờ ở đâu?- Anh ấy …anh ấy nào?- Người viết ca khúc Về Thu đó.-Đó là bài Về Thu à? Đây là lần đầu tôi nghe tên bài hát này. Tôi không quen với anh ta. Bài hát là do một người bạn của tôi là Lâm Văn Sang hát cho tôi nghe, tôi thích, nhớ và hát lại. Theo Sang nói tác giả tên Vũ, là bạn cùng học với Sang ở Saigon.- Học Đại Học Sư Phạm Saigon.- Đúng rồi, sao chị biết?- Anh ta không phải tên Vũ mà là họ Vũ, Vũ Đình Tuấn, học Đại học Sư PhạmSaigon ra trường năm 1974 và dạy tại Gò Vấp.Tôi sửng sốt, thì ra chị quen với Vũ Đình Tuấn?Chị Thu nâng tách trà, nhắp một chút, bỏ xuống, đưa mắt nhìn ra cửa sổ, nói nhè nhẹ…-Tôi là Thu. Tuấn là người miền Bắc di cư vào nam, nhà chỉ có hai mẹ con, Mẹ Tuấn bán trái cây ở chợ Gò Vấp nuôi Tuấn ăn học, cho tới lúc tốt nghiệp Đại Học được may mắn về dạy gần nhà. Chúng tôi đều tha thiết mong chờ ngày hai đứa được sống mãi mãi mãi bên nhau.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 216VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠITôi quen Tuấn khi đang học lớp đệ nhị trường Lê Văn Duyệt. Tuấn học năm thứ hai Sư Phạm, mỗi chiều về, trên chiếc xe đạp của Tuấn chúng tôi đã biết thế nào là gió vờn trên má, lá rơi trên tóc, Tuấn dừng xe bên lề công viên hát những ca khúc hồn nhiên và ước hẹn những ngày thiên đường. Nhưng cuộc chiến tranh kết thúc đã không phải là những ngày của hòa bình. Mỗi gia đình rơi vào một hoàn cảnh khác nhau. Hoàn cảnh nào cũng xót xa và hoàn cảnh nào cũng khắc nghiệt.Trước nhất kể về gia đình Tuấn, Nhà chỉ có hai mẹ con, mà buôn bán nhỏ, Tuấn lại là Giáo Sư trung học, nhưng chỉ vì nhà là một căn nhà mặt tiền vị trí đẹp, họ đã tìm cách kết cho Tuấn một tội trạng vu vơ rồi đuổi không cho Tuấn dạy, và ép hai mẹ con đi kinh tế mới để tịch thu nhà. Giữa lúc ngặt nghèo, Mẹ Tuân lâm bệnh và đột ngột từ trần. Tuấn bỗng dưng thành vô gia cư, không nghề nghiệp, chao đảo tuyệt vọng, thì gia đình tôi cũng bị đẩy vào tuyệt lộ. Khi không còn tìm được niềm tin vào cuộc sống tương lai cho đám con mới lớn, Cha tôi dắt vợ con tìm đường đi vượt biển.Tôi chỉ biết khi Ba gọi các con vào căn dặn thu dọn quần áo, 5 giờ sáng sẽ ra xe đi Cà Mau ăn đám cưới. sau đó sẽ đi xa.Khuya hôm đó, lúc gia đình đã ngủ, tôi lén mở cửa chạy bộ tới nhà thờ Hạnh Thông Tây. Tôi biết Tuấn đi đâu đó ban ngày để tránh né công an, nhưng khuya sẽ về ngủ góc nhà mồ trong khuôn viên nhà thờ….khuya , khuya lắm, trời tháng 11 lạnh buốt, gió rì rào và âm u giữa hai ngôi mộ lớn, tôi có khép mình lại chờ đợi… Cho tới lúc, ngoài đường có tiếng xe xích lô chở hàng hóa bán sớm ở khu chợ bên kia đường, và thấp thoáng đã có người bán hàng lục tục đi qua đi lại. Tuyệt vọng , không chờ được, tôi mới bỏ về nhà.Tôi đi tìm Tuấn giữa đêm chuẩn bị ra đi đó để làm gì? Tôi không đoán định được. Nếu gặp Tuấn thì sao? Tôi có thể nói với Tuấn lời tạm biệt và hẹn sẽ gặp lại sau này, hay sẽ bỏ tất cả để ởi lại với Tuấn rồi không biết sẽ ra sao , hay sao nữa…Nhưng chỉ biết là lòng đầy tiếc nuối, chúng tôi yêu nhau đã bốn năm rồi, chưa bao giờ vượt vòng lễ giáo nhưng đã nguyện trọn đời trao gửi cho nhau. Tuấn mềm mỏng, khiêm cung, nhưng là người tự trọng, quốc biến gia vong đã
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 217VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIđẩy anh vào tuyệt lộ nhưng anh cam chịu và tự cố vượt thoát đi lên. Tôi còn quá trẻ và non nớt chưa biết tính cách nào để giữ được nhau trong đời.Chuyến đi của gia đình tôi quá nhiều bi thảm, ghe hư, biển động, đói khát và bị cướp biển, trên ghe năm sáu chục người, sau chót chỉ còn mười mấy người, Cha mẹ tôi chết mất xác trên biển, tôi thì bị…Tôi chỉ muốn nhẩy xuống biển chết theo cha, nhưng nhìn lại còn thằng em trai , Phú lúc đó mới 12 tuổi, bị đánh nằm ngất trên sàn máu trào đầy ngực không biết sống chết ra sao nên không đành lòng tự vận. Lúc đó, người đàn ông bị cướp đá văng xuống biển lại bám được thành ghe trèo lên còn sống sót, Anh ta giúp những người còn lại phục hồi chút xíu và ôm lấy tôi an ủi và thú thật lúc đó, không có anh ta, có lẽ tôi chẳng có bây giờ. Khi lên được đảo, Nam là chỗ dựa duy nhất cho chị em tôi. Nam nói với tôi rằng: Những gì kết được với nhau từ đáy vực, thì sẽ giữ được nhau khi lên đến bến bờ. Anh yêu em vì nghị lực và tình yêu của em dành cho gia đình, nên anh anh tin rằng nếu anh trở thành người Gia Đình của em, anh cũng sẽ được nhận những tình chung thủy đó. Anh cũng đã mất hết người thân, bây giờ chỉ còn ba chúng ta giữa thế giới mênh mông và xa lạ, em nghĩ thế nào khi chúng ta đến với nhau?Tôi không thể quên Tuấn, nhưng bây giờ biết Tuấn ở đâu? Chỉ còn Nam với từng cử chỉ chăm sóc, an ủi và sẻ chia. Tôi và Nam lấy nhau khi ở đảo và về định cư ơ ở Mỹ từ năm 1980.Tôi có với Nam hai người con, người con lớn thú thật tôi không biết chắc có phải con của Nam hay không, nhưng cho đến cuối đời, Nam vẫn dành toàn tâm toàn ý chăm lo gia đình yêu thương vợ con hết lòng, nuôi em Phú ăn học và xây dựng gia đình như người anh ruột, thương yêu hai con đồng đều . Nam mất mấy năm nay rồi. Tôi hiện ở với gia đình con gái ở Canada.Còn Tuấn, không có tin tức gì đáng tin cậy. Một bạn học của tôi nói rằng có gặp Tuấn ở Mỹ nhưng không trò chuyện được. Một bạn học khác ngày xưa có quen với cả hai đứa thì nói Tuấn ở Việt Nam, đang sống ở miền tây, có gia đình nhưng cũng không bắt được liên lạc. Tôi với Tuấn thật ra cũng chỉ là tình xưa, mỗi người đã có một đời cách biệt. Tôi không có tin tức chính xác nào về Tuấn, và Tuấn có lẽ cũng chẳng có tin tức chính xác nào về tôi.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 218VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIHay nếu có mà Tuấn cố tránh tôi, lại càng làm cho tôi tin rằng dấu ấn của nhau vẫn còn trong trái tim mỗi người.3Những ngày đầu tháng 10 ở vùng Hoa Thịnh Đốn này hiu hắt gió lạnh, chưa có lá vàng rụng, nhưng đã vàng rực cả chân trời, Ngồi trong phòng khách nhà Phú, nhìn xuống phía chân đồi của vùng Annandale xanh rì cỏ non và lối đi bộ ngoằn nghèo quanh những thân cây phong già úa, tôi chợt cảm thấy lạnh.Chị Thu đưa tay mời nước và ăn bánh. Chị nói, anh có thể hát lại cho tôi nghe bài Về Thu đó không? Tôi quay lại nhờ Phú dạo đàn lấy tông và nói:-Bài này khi tôi biết và hát, thì không biết tên nó là Về Thu, và không biết bài này là ca khúc tình yêu của tác giả nói về người tình tên Thu của mình, bây giờ biết rồi, thì tôi sẽ gọi bài này thành một tên khác đó là “ Thu ơi là ơi Thu” và chỉ hát lần này là lần cuối. Từ nay ca khúc này tôi sẽ quên đi, bởi vì nó thuộc về một Người, một người duy nhất , và tôi xin thay mặt một người Bạn của Bạn tôi, hát tặng chị Thu của “Thu ơi là ơi Thu…”Dường như hát lần này, giọng tôi không còn hồn nhiên như những lần hát trước, và chị Thu cũng không bật khóc như cách đây mấy hôm, mà chỉ thấy mắt chị đỏ hoe.Khi kể câu chuyện này với một nhạc sĩ trẻ mới quen trên mạng: nhạc sĩ Cung Minh Huân, qua phone, tôi hát cho Huân nghe, và Huân đã ký âm lại bài hát, xin gửi kèm theo đây với lời nhắn: Vũ Đình Tuấn ơi, nếu cơ duyên nào bạn đọc được những dòng chữ này, thì hãy nhớ rằng tình yêu của bạn, ca khúc của bạn vẫn có người còn nhớ dù đã 50 năm nhé. Nguyễn Minh Nữu.Virginia, 6/10/2021.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 219VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIChân Dung phụ nữ Việt Nam qua ống kính của Vũ Phan AnhCung Thị LanTình cờ, tôi được chị Vũ Phan Anh cho xem tập hình chân dung người phụ nữ ViệtNam của chị. Những tấm hình của bộ sưu tập đã cuốn hút sự chú ý của tôi. Theo tôi, độ sáng chuẩn mực, đường nét rõ ràng, bố cục cân đối và nội dung có ý nghĩa của tập hình chứng tỏ người chụp là một nhiếp ảnh gia thiện nghệ. Thế nhưng, chị Vũ Phan Anh nói rằng tập hình của chị chỉ dành cho kỳ thi tốt nghiệp lớp ba của Hội Nhiếp Ảnh Việt Nam chứ chị không được giải nào hết. Chị Vũ Phan Anh còn nói thêm là tuy tập hình của chị không đạt giải, nhưng chúng đã làm cho một số thầy dạy Nhiếp Ảnh và những người tham dự buổi triển lãm Nhiếp Ảnh nghệ Thuật rất cảm động khi chị giải thích những tính cách của người phụ nữ Việt Nam trước năm 1975 tại miền Nam Việt Nam.Tập hình Chân Dung người phụ nữ Việt Nam gồm có chín tấm hình trắng đen tuyệt đẹp. Theo thứ tự, chín tấm hình này dẫn người thưởng thức tìm lại hình ảnh người phụ nữ khi còn là cô gái bé bỏng thơ ngây đến khi lập gia đình. Qua những tấm hình, người xem còn tìm thấy tính cách tiêu biểu nhưng rất đặc biệt của các cô bé nhỏ, các thiếu nữ xuân thì, và phụ nữ có gia đình.1.Trong trắng là tên của tấm hình có một em bé mặc áo đầm trắng bằng lụa mềm đang vén màn nhìn tượng chúa Jesus. Trong trắng là đặc tính tiêu biểu của cô bé nhỏ Việt Nam trước năm 1975. Là trẻ con, cô bé nào cũng vâng lời cha mẹ. Rất nhiều cô bé tuân theo cha mẹ rửa tội thành người Công giáo hay quy y thành Phật tử trong thời thơ ấu.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 220VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI2. Ngây thơ là tiêu đề của tấm hình của ba em bé đang chơi trò chơi buôn bán. Nội dung tấm hình thể hiện rõ tính cách của các em bé gái trong độ tuổi thiếu niên. Ở lứa tuổi này, các em thường thích chơi những trò chơi giả bộ như chăm sóc em bé, nấu ăn, buôn bán hay dạy học. Những trò chơi này xuất phát từ sự quan sát bà và mẹ. Đây là tính cách đặc trưng của người phụ nữ đảm đang trong tương lai.3. Vô tư và hồn nhiên được thể hiện trong hình ảnh ba cô gái đội nón lá, mặc áo dài trắng tay cầm tập vở đang trò chuyện một cách hồn nhiên. Tấm hình đưa người xem về thời gian mà nữ sinh chỉ biết bàn về sách vở học hành, điểm cao điểm kém.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 221VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI4. Mộng Mơ được phán ánh trong hình ảnh dễ thương của một cô bé mặc áo dài trắng, cặp nón lá, ngồi nghiêng và soi bóng mình trong vũng nước. Hình ảnh đặc biệt này đã diễn tả sự mộng mơ của lứa tuổi dậy thì. Là con gái ai mà không mong được là cô gái đẹp, nhưng liên tục ngắm mình trong gương để tìm thấy mình đẹp đâu phải dễ dàng trong những gia đình lễ giáo. Đưa hình ảnh cô gái soi mình trong nước để mộng mơ là một nhận xét rất tinh tế của chị Vũ Phan Anh.5. Tập luyện:được thể hiện qua hình ảnh của một cô gái đang ngồi tập đan. Các cô gái trong các trường trung học thường có các lớp nữ công gia đình. Sau giờ học các cô nữ sinh thường tập đan, thuê, may, móc, nấu ăn hoặc làm bánh.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 222VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI6. Hạnh Phúcmà người con gái mơ ước là được lên xe hoa về nhà chồng. Hình ảnh cô gái mặc áo cưới trắng, đội khăn voan trăng với nụ cười rạng rỡ đã thể hiện tính cách này.7. Đảm Đangđược thể hiện trong tấm hình của một người phụ nữ đang ngồi đọc sách cho ba cô con gái. Qua tấm hình này, chị Vũ Phan Anh muốn bày tỏ rằng thời gian người chiến sĩ ra trận, người vợ ở nhà thay chồng chăm sóc đàn con và dạy dỗ con cái. Vì không muốn làm bận lòng hay nản lòng chiến sĩ, các chị em phụ nữ luôn tạo cho các anh niềm vui và sự an tâm khi trở lại chiến trường
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 223VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI8. Âm thầm chịu đựngbản tính của đa số phụ nữ có chồng nơi chiến trận. Thiếu nữ đọc thơ ngay tại bậc tam cấp thể hiện nỗi khao khát mong chờ và nôn nóng muốn biết tin chồng. Tuy xa chồng, người phụ nữ này vẫn trong y phục gọn gàng tươm tất. Giải thích tấm hình này, chị Vũ Phan Anh kể chuyện về người bạn gái của chị đi đến tiệm làm tóc. Người thợ làm tóc hỏi có phải chị làm đẹp để ăn cưới không thì chị này trả lời rằng chị muốn làm đẹp để đón chồng về phép thôi.9. Khổ Đau chấp nhận: thể hiện qua hình ảnh người đàn bà mặc áo tang trắng, đầu buộc khăn tăng trắng gục đầu trên lá cờ tổ quốc đang phủ trên chiếc quan tài. Đây là tính cách của đa số phụ nữ miền Nam Việt Nam trước năm 1975. Người vợ của chiến sĩ đã biết rủi ro có thể xảy ra nhưng vẫn chấp nhận mọi khổ đau. Tập hình của chị Vũ Phan Anh đã cho tôi thấy rõ hình ảnh của người phụ nữ Việt Nam trước năm 1975 tại miền Nam Việt Nam với bốn đức tính Công Dung Ngôn Hạnh.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 224VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠITrắng mà màu cơ bản trong các tấm hình này. Hầu hết y phục của những cô bé, cô gái, thiếu nữ và phụ nữ trong các tấm hình của chị đều là màu trắng. Màu trắng thể hiện sự trong trắng ngây thơ của các cô bé nhỏ. Áo dài trắng vừa là đồng phục của thời cắp sách đến trường vừa thể hiện tâm hồn trong trắng của các thiếu nữ tuổi ô mai. Tâm hồn họ là một tờ giấy trắng, chưa hề bị vẫn đục. Màu trắng của áo cưới thể hiện sự trong sạch và tinh khiết . Và màu trắng của áo tang bao phủ một màu buồn bã, cô đơn và mất mát . Chị Vũ Phan Anh lập đi lập lại nhiều lần câu nói “Người phụ nữ Việt Nam không bao giờ làm nản lòng chiến sĩ .”Chị còn nhấn mạnh rằng : \" Sở dĩ người phụ nữ Việt Nam trước năm 1975 có những hình ảnh dễ thương và những tính cách đặc biệt trên nhờ những chiến sĩ đã hy sinh bảo vệ biên thùy cho người ở hậu phương được hạnh phúc.” Nghe chị nhắc lại thời trung học, tôi cảm thấy bồi hồi nhớ lại những ngày chúng tôi thêu khăn, đan áo và làm thiệp gửi tặng các chiến sĩ ở tiền tuyến.Tôi tin rằng người thưởng thức tập hình Người Phụ Nữ Việt Nam của chị Vũ Phan Anh sẽ thấy hình ảnh chính mình, mẹ, vợ, và em gái mình qua từng giai đoạn khác nhau. Nội dung của tập hình đã nói lên những giá trị của người phụ nữ Việt Nam, những gì mà con người trong thế giới bận rộn đã quên đi. Tôi rất tự hào là đã học cùng trường Nữ Trung Học Nha Trang với chị. Tôi tin chị sẽ là một nhiếp ảnh gia thành công trong tương lai.Mến chúc chị Vũ Phan Anh tiếp tục nâng cao tay nghề để diễn đạt những tư tưởng giá trị trong những tập hình mới. Cung Thị Lan
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 225VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIHUY HÌNH VẼ TỪ GOOGLE GEMINICó những tình cảm không cần nói thành lời mà vẫn hiện hữu rất rõ trong tim. Có những tình yêu lặng lẽ, rất âm thầm nhưng vô cùng mãnh liệt. Tôi yêu em như thế, yêu theo cách lặng lẽ nhất mà một người có thể yêu; có lẽ và sẽ chẳng bao giờ em biết được những gì tôi giữ trong lòng.Huy đến trong đời tôi như một làn gió mát giữa trưa hè, không ồn ào, không phô trương, nhưng khiến tôi xao động đến tận tâm đáy tâm hồn. Em có nụ cười dịu dàng, ánh mắt trong trẻo như mặt nước hồ thu, và giọng nói nhỏ nhẹ như tiếng chuông khẽ vang trong buổi chiều tĩnh lặng. Mỗi lần nhìn em lặng lẽ ngắm mưa ngoài cửa sổ, mái tóc nhẹ bay, lòng tôi lại dâng lên một cảm giác yêu thương ngập tràn.Tôi giữ tình cảm ấy cho riêng mình, như giữ một bí mật thiêng liêng. Không phải vì tôi sợ bị từ chối, mà vì tôi sợ làm xáo động thế giới yên bình của em và tôi. Tôi sợ rằng một lời
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 226VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIthú nhận vụng về sẽ khiến nụ cười ấy vụt tắt, khiến ánh mắt trong veo kia trở nên xa lạ. Dù sao, tình yêu của tôi với Huy lúc nào cũng như dòng nước ngầm chảy sâu dưới lòng đất, âm thầm nhưng bền bỉ.Tôi không muốn và không dám cho em biết những gì tôi giữ trong lòng, để tôi cứ giữ kín nỗi buồn một mình; chỉ cần được nhìn thấy em bình yên, được thấy em cười, được ở gần em trong thinh lặng: vậy là đủ cho một trái tim yêu trong lặng lẽ. Tôi sẽ tiếp tục yêu Huy theo cách của riêng mình: kín đáo, dịu dàng, và vĩnh viễn không thành lời.Huy không đẹp lộng lẫy lôi cuốn bao cặp mắt nhìn, nàng đẹp theo một cách rất riêng, rất hiền dịu, thứ sắc đẹp thấm vào lòng người ta như giọt mưa thấm vào đất khô cằn. Mỗi lần nàng cười, hai má lúm đồng tiền nhỏ xíu, xinh xắn đến nao lòng. Nụ cười ấy không rực rỡ như nắng, mà mềm như ánh trăng non, chỉ lần đầu nhìn thấy, tim tôi đã lạc nhịp.Tôi đứng bên cuộc đời nàng bao năm, lặng lẽ, tử tế, chăm chút nàng từng điều nhỏ nhặt nhất, chỉ cần nàng vui là tôi vui; nhưng số phận chỉ để nàng tình cờ đi ngang đời tôi thoảng như cơn gió nhẹ mà để lại cho tôi một nỗi buồn rất sâu. Trái tim nàng không có ngăn nào để dành cho tôi.Tôi hiểu, tình yêu đơn phương cũng có vẻ đẹp riêng của nó, không cần được đáp lại để tồn tại, chỉ cần một trái tim đủ kiên nhẫn để giữ gìn, đủ can đảm để chấp nhận rằng đôi khi, yêu một người chính là đứng phía sau ánh sáng của họ, lặng lẽ và chân thành. ***Tên tôi nghe giống như tên của một đứa con trai, nhưng tôi lại là một đứa con gái nhút nhát, hay mắc cở, có phần hơi khép kín và thích chơi một mình. Sau này ba má tôi hay nhắc lại, khi mới chào đời, tôi trông xấu lắm, đầu trọc lóc, không có nhiều tóc, không giống con gái tí nào. Vì thế ông bà đặt cho tôi cái tên nghe rất là con trai: Huy.Nhưng càng lớn tôi càng xinh đẹp hơn. Tuổi trăng rằm, cái tuổi mà lòng tôi vẫn còn trong veo như giọt sương mai long lanh trên cành lá. Con đường hẻm nhỏ dẫn về nhà tôi, trong ánh nắng chiều oi ả tiếng ve sầu, dù không để ý, tôi vẫn biết có những bước chân im lặng, nhẹ nhàng của những đứa con trai lẽo đẽo theo sau, họ lặng lẽ như những cái bóng, chỉ sợ một tiếng động sẽ làm vỡ tan cái cảm giác mong manh được nhìn thấy tà áo dài trắng trong mơ; để rồi dừng lại, lén nhìn khi tôi đẩy cánh cổng nhỏ bước vào khoảng sân rực rỡ hoa Giấy trước sân nhà.Trong lớp học, tôi thường thả hồn bay cao ra ngoài khung cửa sổ, ánh nắng buổi sớm đậu lại trên tóc tôi, khiến những sợi tơ mềm ánh lên mầu mật ong dịu nhẹ. Tôi vô tình không biết bao đứa bạn trai cùng lớp mãi ngắm nhìn quên cả nghe giảng bài; nhiều lần, tiếng phấn lách cách trên bảng đen cũng chợt ngừng lại, một ánh nhìn lỡ nhịp, một giây ngẩn ngơ rồi vội vàng quay đi của người thày giáo trẻ.Tôi vẫn hồn nhiên như cánh hoa mới nở, trong tâm hồn trong trắng ấy, tình yêu vẫn là một điều gì đó mơ hồ như mây trời cuối hạ; mỗi buổi tan trường, con đường quen thuộc lại dài hơn với những bước chân lặng lẽ phía sau, và mỗi sáng đến lớp, những ánh mắt vụng về lại bối rối quay đi.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 227VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠITrong sự bình yên, tràn đầy hạnh phúc tuổi hoa niên, tôi chưa bao giờ có một ước mơ bình thường như những đứa con gái cùng trang lứa; tôi vẫn tìm kiếm một điều gì đó có thể đánh thức trong tôi niềm say mê khó gọi thành tên. Tôi dịu dàng, nhưng lại không rung động trước những lời nói hoa mỹ, không thích những bài thơ tình kẹp trong trang giấy học trò thơm mùi lá Thuộc Bài, không hay nghe những tình khúc “Em tan trường về, đường mưa nho nhỏ, chim non giấu mỏ, dưới cội hoa vàng” của nhà thơ Phạm Thiên Thư, Phạm Duy phổ nhạc.Trái tim tôi, tựa như cánh cửa khép hờ trước cơn gió nhẹ, chỉ thực sự mở ra khi một bình minh ngày mới, với tia nắng ấm áp cuộn trào sức sống mãnh liệt có thể tràn vào. Tôi yêu một hình ảnh nam nhi lãng mạn, trong sáng, hào hùng pha chút mạo hiểm, và có thể chở che người con gái mình yêu. Tôi thích mẫu người đàn ông từng trải, gai góc, gương mặt phong sương, vết sẹo mờ nơi khóe mắt, có chút máu giang hồ, lãng tử; tôi tin đằng sau những vết hằn cuộc đời in trên gương mặt họ, là những ước mơ cháy bỏng mà tôi vẫn giữ kín cho riêng tôi, một khao khát phiêu lưu, tung cánh bay vào trời xanh. ***Số phận đưa chúng tôi đi trên hai con đường song song với nhau, tưởng sẽ không chung một đích đến, nhưng đoạn cuối con đường, số phận nghiệt ngã đưa chúng tôi gặp lại nhau. Bao năm trôi qua, tôi đã tưởng trái tim mình đã ngủ yên, tình cảm tôi với nàng dù không thành nhưng vẫn theo tôi suốt một đời. Tôi trở về Việt Nam. Tôi kiếm về thăm Huy ở Thủ Đức. Tôi hẹn gặp Điệp, em gái của Huytại một tiệm cà phê vắng khách trước khi tìm gặp nàng.Ngày còn ở Mỹ, qua một người quen, tôi hay tin về Huy. Nàng hiện đang bệnh rất nặng và sống nghèo khổ ở Thủ Đức, nơi căn nhà cũ của cha mẹ mình, cùng đứa em gái và đứa con trai của Huy, đã trưởng thành. Cha mẹ nàng qua đời khá lâu, chỉ còn ba bóng hình âm thầm sống trong căn nhà cũ kỹ, bức tường rêu phong, loang lổ như chính thân phận của những con người trong căn nhà, trong thời cuộc này.Tôi vẫn nhớ đôi má lúm đồng tiền ấy đến day dứt. Nhớ nụ cười khiến tôi vừa hạnh phúc, vừa đau đớn. Có lẽ, suốt đời tôi đã yêu trong thầm lặng như thế này. Nhưng dù không nói thành lời, tình cảm ấy vẫn sống trong từng nhịp thở của tôi, mãnh liệt, dai dẳng, và khắc khoải như chính cuộc đời sau năm 1975: nghèo khổ mà kiên cường, đau đớn mà vẫn khát khao yêu thương.Điệp kể tôi nghe về cuộc đời đầy nước mắt của chị mình, bắt đầu từ sau khi tôi đã vượt biển ra nước ngoài: Ngày đó, mỗi lần buồn vui, Huy đều đến tìm tôi để thổ lộ tâm sự vì tôi biết lắng nghe nàng và đưa ra những lời khuyên rất chân tình. Điệp biết tôi yêu Huy nhưng không dám nói, Điệp là chứng nhân duy nhất hiểu mối tình câm lặng tôi dành cho Huy dù nhiều lần Điệp đã khéo léo tỏ tình với tôi mà tôi vẫn không muốn biết vì tim tôi đã thuộc về Huy.Chuyện là tôi và Ninh, thằng bạn thân, cả hai đều thích Huy và muốn tán tỉnh nàng. Tôi thầm lặng và không một xu dính túi, nên mặc cảm; Ninh lại gàn dở như một triết gia. Nó con nhà giàu ở thành phố về, thường dẫn tôi và Huy đi cà phê, và lúc nào nó cũng là người
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 228VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠItrả tiền. Tôi tin rằng nó là một mẫu thần tượng mà các cô gái đều yêu thích trong thời buổi khốn cùng sau năm 1975. Huy chắc cũng không ngoại lệ.Nhưng trớ trêu thay, Huy không yêu đứa nào trong hai thằng tôi, Huy yêu Lâm, đứa em trai út của Ninh, thằng nhóc này có máu giang hồ, thua chúng tôi 6 tuổi và nhỏ hơn Huy 3 tuổi. Trong một dịp, Lâm từ thành phố, phải trốn về đây vì nó chơi dao và đâm một tay anh chị nào đó trọng thương. Công an đang truy nã gắt gao, nên nó phải lánh về nơi đây, chờ tình hình lắng dịu.Chẳng hiểu bằng cách nào mà Huy và nó vừa gặp nhau, đã yêu nhau. Trong thời gian đó, hai đứa biến đi đâu mất một thời gian ngắn khiến chúng tôi hoang mang. Tôi lo lắng cho em thật nhiều. Hỏi Điệp, Điệp lắc đầu không biết; đến nhà ba má nàng, họ cũng đang cuống cuồng đi kiếm. Rồi hai đứa lại trở về bình an như không có gì xảy ra. Tôi hỏi. Huy nói không có gì, chỉ đi là một chuyến đi xa ngẫu hứng.Một hôm, Ninh cho tôi hay ba má nó đang lo đường vượt biển cho cả gia đình. Nó dặn dò tôi giữ kín vì nó cũng không rõ ngày nào sẽ khởi hành. Cho đến một ngày, nó không trở lại gặp tôi, tôi hiểu; lần lượt anh chị em nó đều biến mất, ba má nó đi chuyến sau cùng. Tôi ở lại, lòng trống rỗng, buồn ghê gớm, tủi phận nghèo. Huy lại càng buồn hơn. Mây đen như phủ kín đôi mắt trong veo ngày nào của em.Rồi tôi cũng xoay sở tìm đường. Tôi rủ Huy theo, có một chỗ cho nàng, tôi hứa sẽ bảo bọc cho nàng khi qua đến bến bờ tự do. Sau nhiều ngày suy nghĩ đắn đo, Huy cho tôi hay nàng đã mang trong mình đứa con của Lâm, nàng cám ơn tình cảm đặc biệt tôi dành cho nàng, nhưng nàng không thể lợi dụng tôi để làm nhịp cầu qua bên kia. Nàng tâm sự, Lâm có hứa sẽ bảo lãnh nàng và con khi ổn định cuộc sống nơi xứ người.Thời gian qua mau, tôi có cuộc sống riêng của mình bên kia bờ đại dương. Tôi quên dần những kỷ niệm, quên mối tình của tôi với nàng. Tôi không hề biết gì về cuộc đời của Huy. Tôi không hề hay nàng đang chật vật với đứa con bị bỏ rơi, lo vất vả mưu sinh hằng ngày, chỉ im lặng gánh lấy phận mình như bao phụ nữ khác trong thời buổi khốn cùng.Bằng giọng nghẹn ngào, Điệp tiếp tục câu chuyện về Huy. Nàng đã đi qua nhiều cuộc tình. Không phải vì buông thả, mà vì nàng mệt mỏi, cô độc, và khao khát được nương tựa vào một bờ vai nào đó giữa cuộc đời bấp bênh. Nhưng số phận đã không thương nàng, con vi khuẩn thời đại tìm đến.Khi gặp lại Huy, tôi bàng hoàng, suýt nữa không nhận ra nàng. Dung nhan dịu dàng năm xưa vẫn còn đó, nhưng như một bông hoa đã bị gió mưa quật ngã tơi bời. Đôi má lúm đồng tiền không còn hiện rõ mỗi khi nàng cười; nụ cười giờ mỏng manh như khói. Làn da nàng nhợt nhạt, ánh mắt sâu hơn, buồn hơn, như chứa cả một biển ký ức lặng lẽ chìm sâu trong đáy mắt nàng. Vóc dáng nàng hao gầy như ngọn đèn dầu cạn bấc.Huy ngồi bên cửa sổ, nhìn ra khoảng trời xám, một tay đặt lên thành cửa, một tay hờ hững trên đùi. Tôi đứng ngoài hiên mà tim thắt lại. Tôi thấy rõ căn bệnh thế kỷ đang gặm nhấm nàng từng ngày, không ồn ào, dữ dội, chỉ âm thầm bào mòn sức sống như dòng nước lặng mài mòn tảng đá.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 229VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIMỗi lần ho nhẹ, nàng quay mặt đi, trán hơi nhăn lại vì đau, nhưng trong ánh mắt nàng, vẫn còn sự dịu dàng không mất đi, chỉ lắng sâu lại.Tôi không dám đến gần hơn. Tôi sợ làm nàng buồn. Tôi sợ chính mình không chịu nổi khi nhìn người tôi từng yêu đang dần tàn úa như chiếc lá cuối thu. Nàng ngước lên nhìn tôi, má lúm đồng tiền vẫn còn đó, và nụ cười vẫn hiền dịu đến xót xa. Tôi đứng lặng rất lâu như tượng đá, thấy rõ thời gian đang âm thầm đem nàng ra đi khỏi thế giới này.Đêm đó trở về, tôi không ngủ. Tôi nghĩ về Huy, về cô gái tôi từng yêu tha thiết với hai lúm đồng tiền ngày nào, về mối tình câm nín đã trôi xa, về người mẹ lặng lẽ ôm con trong căn nhà cũ, về số phận sao quá nghiệt ngã với nàng.Tôi ước gì ngày xưa mình đủ can đảm để nói một lời, ước gì mình không nghèo, không yếu đuối, không im lặng, ước gì tôi có thể bảo bọc nàng khỏi tất cả những bão tố ấy. Nếu không có những khúc quanh trong cuộc đời và tôi đừng bỏ đi xa. Hằng ngàn câu hỏi mà không có câu trả lời khiến tôi trăn trở suốt đêm. Giờ chỉ còn niềm đau thương, khắc khoải về người con gái một thời tôi yêu mà cuộc đời đã quá đỗi bạc bẽo. Tôi trở lại một lần nữa, không dám đối diện nàng, tôi gặp riêng Điệp, tận tay trao nàng mộtsố tiền, dặn dò Điệp cố gắng săn sóc cho Huy trong những ngày còn lại, bắt Điệp phải hứa cho tôi hay về sức khỏe của Huy thường xuyên. Hai anh em ôm nhau, mắt rưng rưng lệ. Tôi về lại Mỹ, tiếp tục cuộc sống của mình, lòng dằn vặt, rối bời một cảm giác không yên.Hơn một năm sau, tôi nhận thư của Điệp, vỏn vẹn vài giòng ngắn ngủi: “Huy bỏ nhà đi mất rồi. Không ai biết đi đâu. Đêm trước, chị ngồi ở cái bàn giữa nhà, ngọn đèn vàng hắt bóng chị lên tường. Chị ngồi đó bất động thật lâu, lâu hơn mọi ngày. Sáng ra, không thấy chị thức giấc như thường lệ, em vén màn, nhìn vào giường, chăn gối vẫn còn nguyên nếp gấp, không có dấu vết gì là chị đã nằm đây đêm qua”. NGUYỄN VĂN TỚI. 2026
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 230VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIĐÊM TRĂNG Ở SANFRANCISCOTruyện ngắn Hồng ThủyChợt tỉnh giấc, Linh vội nhìn đồng hồ, sáu giờ sáng. Linh quay sang lay vai chồng:-Anh, dậy lẹ lên sửa soạn ra phi trường không thôi trễ giờ đó.Hữu hỏi giọng ngái ngủ:-Mấy giờ rồi em?-Sáu giờ.-Dậy sửa soạn còn uống cà phê, ăn sáng. Đi sớm cho khỏi kẹt đường, anh mà ngủ thêm nữa trễ máy bay cho mà xem.-Không trễ đâu mà, đây ra phi trường có ba mươi phút làm sao mà trễ được.-Anh mà ngủ thêm là thế nào cũng trễ, em nói không sai đâu, dậy lẹ đi.Hữu hơi bực nhưng cố nhỏ nhẹ:-Đêm qua thức khuya anh mệt quá, cho anh ngủ thêm một chút nữa.Linh khó chịu nói hơi lớn tiếng:-Anh như trẻ con ấy, dậy sớm một chút thì chết chóc gì. Ngủ thêm lại ngủ quên luôn, lát nữa lại quýnh lên cho mà xem.Lần này Hữu không dằn được nữa, chàng cũng lớn tiếng lại:-Khổ quá! Anh 50 tuổi đầu rồi, anh là chồng em chứ có phải là con em đâu. Anh biết lo công việc của anh mà, sao em thích chỉ huy anh quá vậy? Anh đã để đồng hồ báo thức rồi.Nói xong, Hữu kéo chăn trùm kín đầu, tiếp tục ngủ. Linh bực mình vùng vằng bỏ đi xuống dưới nhà.Nửa giờ sau đồng hồ reo, Hữu vội nhõm ngay dậy chạy vào buồng tắm vặn nước nóng tắm thật nhanh cho tỉnh ngủ.Linh đang ngồi đọc báo và uống cà phê ở bàn ăn trong nhà bếp, nghe tiếng giầy của Hữu bước tới sau lưng, Linh vẫn lờ đi ngồi chăm chú đọc báo.-Ủa em chưa sửa soạn để đưa anh ra phi trường à?-Đây ra phi trường có gì đâu mà phải sửa soạn.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 231VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIGiọng Linh lạnh và nhạt nhẽo một cách cố ý. Nói xong Linh đứng dậy đi lên lầu lấy cái bóp và cái áo len mỏng khoác vội vào người. Nàng xuống nhà lấy xâu chìa khóa rồi mở cửa đi thẳng ra garage, rồ máy xe ngồi chờ. Hữu nhìn theo vợ, lắc đầu chán nản;-Lại chiến tranh lạnh rồi.Trên đường ra phi trường, nhìn khuôn mặt lạnh lùng của vợ, Hữu xuống giọng làm lành:-Anh xin lỗi em, sáng nay anh thèm ngủ quá mà em cứ bắt dậy nên anh hơi bực.Giọng Linh như tảng nước đá:-Có gì đâu mà lỗi với phải. Anh nói đúng, việc của anh để anh lo, mắc mớ gì tới em mà em xía vào để mang tiếng là thích chỉ huy.Hữu cố năn nỉ:-Thôi mà, anh xin lỗi rồi mà. Anh sắp xa em một tuần lễ, đừng giận anh tội nghiệp.Linh quay lườm chống:-Ai bảo la người ta cho cố, rồi bây giờ làm bộ xuống nước.Linh lượn xe đậu sát cửa ra vào của hãng hàng không American Airlines rồi dặn dò chồng:-Anh nhớ đừng uống rượu nhiều, đừng thấy vắng mặt vợ rồi hút thuốc xả ga, đừng thức khuya, đến nơi nhớ gọi điện thoại về.-Ủa em không vào tiễn anh à?-Em mặc bê bối thế này đi vào coi kỳ lắm. Thôi anh đi lẹ lên không có xe đằng sau họ có vẻ sốt ruột lắm rồi đó, chỗ này không đậu lâu được.Hữu nghiêng đầu sang hôn nhẹ vào má vợ rồi bước xuống xe, chạy vội ra đàng sau lấy hành lý. Nhìn theo chiếc Jaguar của vợ chạy khuất đi, Hữu mới thong thả xách hành lý đi vào phi trường. Vừa đi, Hữu vừa suy nghĩ “không biết mình đi cả một tuần Linh có nhớ không mà có vẻ tỉnh bơ như vậy.”Đến Gate 21, nhìn đúng Flight # 58 đi San Francisco khởi hành 9 giờ sáng. Hữu nhìn đồng hồ, còn 20 phút nữa mới tới giờ lên máy bay. Chàng kiếm một ghế trống ngồi chờ. Trước mặt Hữu là hai người đang bịn rịn chia tay. Người vợ âu yếm nắm chặt tay người chồng, thỉnh thoảng họ lại nhìn nhau thật tình tứ. Trước khi người chồng lên máy bay, hai người hôn nhau quấn quít như không muốn rời xa. Hữu ngạc nhiên thấy mình thầm mơ ước, sao Linh không vào đây tiễn mình
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 232VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIvà bịn rịn như người vợ kia có phải Hữu sung sướng biết mấy không. Hữu biết họ là vợ chồng vì bàn tay trái của hai người đều đeo nhẫn cưới.Lên máy bay, Hữu vẫn còn vương vấn mãi về cảnh chia tay tình tứ tha thiết của cặp vợ chồng kia. Có lẽ mình “hồi xuân,” Hữu nghĩ thầm, cho nên mới nghĩ ngợi vẩn vơ như vậy.Thực ra Hữu là người rất mơ mộng ướt át. Chả vậy mà hồi còn đi học, Hữu mê thơ Xuân Diệu, Quang Dũng, Nguyên Sa, Tô Thùy Yên vô cùng. Chàng thuộc lòng không biết bao nhiêu bài thơ. Từ ngày lấy Linh, tính nàng thực tế, khô khan, lâu dần Hữu cũng thay đổi theo. Hữu nghĩ tình cảm phải có qua có lại. Mình cho phải có người biết nhận, biết giá trị của sự cho đó thì mình mới còn có hứng thú để cho. Cho mà người ta không biết nhận, hoặc hững hờ, tự nhiên mình cụt hứng và không còn muốn cho nữa. Hữu lấy Linh do một sự tình cờ. Linh là sinh viên du học, nàng rời Việt Nam từ năm 1970. Sau 1975, Hữu còn kẹt lại Việt Nam. Mãi tới năm 1978, Hữu mới vượt biên qua được Thái Lan. Trong thời gian ở trại tị nạn, Hữu đã gặp Linh, lúc đó Linh vừa tốt nghiệp y khoa và đang thực tập ở nhà thương. Vào dịp Hè, Linh và một số bạn đã tình nguyện qua Thái Lan để săn sóc sức khỏe cho đồng bào tị nạn và Hữu là bệnh nhân đầu tiên của Linh. Sau chuyến vượt biên, sức khỏe của Hữu bị giảm sút đi nhiều. Nhờ sự săn sóc tận tình của Linh, Hữu đã bình phục nhanh chóng.Hai người đã bị tiếng sét ái tình ngay từ giây phút đầu gặp gỡ. Sau đó Linh đã nhờ người bảo lãnh cho Hữu được định cư ở Mỹ. Ít lâu sau hai người quyết định kết hôn, dù rằng cả hai chưa được biết rõ tính tình của nhau lắm, nhưng cả hai đều tin vào tình yêu thắm thiết họ dành cho nhau chắc chắn sẽ san bằng được mọi khác biệt. Thuở ban đầu thì quả thật là như vậy: “Yêu nhau trái ấu cũng tròn.”Một năm sau, trái ấu đã trở thành nguyên hình, chứ không tròn như trước nữa. Bởi những làn sóng đam mê cuồng điên của thuở mới cưới đã lắng dần xuống, đến lúc chỉ còn là mặt hồ phẳng lặng hai người mới thấy rõ những khác biệt của nhau. Cũng may, đời sống bận rộn của một Y sĩ và một viên chức cao cấp của ngân hàng đã làm cho hai vợ chồng không có nhiều thì giờ cho cuộc sống riêng tư, để mà thấy sự khác biệt về tính tình là trở ngại lớn cho cuộc sống chung của
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 233VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIhai người. Đứa con ra đời đúng lúc đã làm cho cuộc sống đang lạnh lẽo bỗng rộn ràng ấm cúng hẳn lên.Thời gian trôi thật nhanh, mới đó mà con gái cưng của hai người, Bảo Châu, đã học lớp chín của một trường trung học tư thục Công giáo. Nghĩ tới con, Hữu thấy lòng ấm lại. Con bé thông minh xinh đẹp như mẹ. Nhưng tâm hồn lại ướt át giống bố. Ngay từ bé, Bảo Châu đã được bố dạy thuộc lòng những vần thơ. Những ca dao, nói về tình tự quê hương, nơi đã hun đúc tâm hồn lãng mạn mơ mộng của Hữu, khi chàng còn là sinh viên của trường Đại Học Chính trị Kinh doanh Đà Lạt. Ở Việt Nam, Hữu đã tốt nghiệp ưu hạng bằng cao học CTKD. Do đó, sang tới Mỹ, học để lấy bằng MBA là một chuyện dễ dàng đối với Hữu. Học xong, Hữu được một ngân hàng nổi tiếng ở New York mượn, và chỉ sau một thời gian ngắn Hữu đã được đề cử một chức vụ quan trọng. Với chức vụ này, Hữu thường phải đi hội họp ở các nơi xa.Vừa từ máy bay bước xuống, Hữu đã thấy tên mình được viết trên một tấm bìa lớn đang được giơ cao bởi hai tay của một người đàn ông đứng chờ sẵn ở cửa ra vào. Hữu bước tới tự giới thiệu tên mình. Chiếc Limousine mầu đen bóng, dài thậm thượt đưa Hữu về một khách sạn sang trọng của thành phố San Francisco. Từ cửa sổ phòng của khách sạn, Hữu có thể nhìn thấy cả một vùng biển mênh mông với cây cầu Golden Gate mờ sương ở đằng xa. Điện thoại reo, cô thư ký của khách sạn nhắc Hữu chiều nay ở Ballroom của khách sạn, có buổi tiếp tân chào mừng các nhân viên của ngân hàng từ các nơi tới dự đại hội.Thay quần áo xong, Hữu định ngả lưng xuống giường ngủ một giấc cho khỏe vì mấy đêm nay Hữu phải thức khuya làm cho xong mấy bài thuyết trình. Chợt nhớ tới vợ, Hữu vội nhổm dậy bấm điện thoại, Hữu mỉm cười với ý nghĩ sẽ kể cho Linh nghe cảm giác của chàng sáng nay, khi thấy cặp vợ chồng bịn rịn tình tứ chia tay nhau ở phi trường. Chàng đã thầm mơ ước cặp vợ chồng đó là Linh và chàng. Tiếng trả lời của cô thư ký ở bệnh viện làm Hữu cụt hứng. Cô cho biết, Linh đang bận trong phòng đỡ đẻ. Chàng nhắn lại mấy câu vắn tắt và không quên dặn Linh gọi lại cho chàng. Nghĩ tới công việc bận rộn của vợ, Hữu phục nàng vô cùng. Linh là một bác sĩ rất giỏi và can đảm. Nàng luôn luôn bình tĩnh trong mọi trường hợp khẩn cấp nguy hiểm. Nàng có cái cứng cỏi của một người đàn ông trước mọi vấn đề. Đôi khi cả những chuyện khúc mắc của tình cảm, nàng
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 234VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIcũng dùng lý trí để giải quyết. Với Linh không có gì đáng để chảy nước mắt. Sau bao nhiêu năm chung sống, chưa một lúc nào Hữu thấy sự mềm yếu hay xúc động quá đáng ở Linh.Ngược lại Hữu rất dễ bị xúc động và mềm lòng. Ngay cả việc giáo dục Bảo Châu, Linh luôn luôn cứng cỏi và Hữu thường mềm yếu với con. Do đó Bảo Châu gần gũi với bố hơn là với mẹ. Vả lại công việc của Linh cũng quá bận rộn, nên nàng cũng không có nhiều thì giờ dành cho con gái.Cho tới chiều , lúc Hữu sửa soạn xuống nhà để dự tiếp tân, Linh cũng chưa gọi lại cho chàng. Trước khi rời phòng, Hữu gọi cho vợ một lần nữa. Giọng Linh trả lời ở đầu dây có vẻ mệt mỏi:-Nhận được “message” của anh, nhưng bận và mệt quá, nên em định tối về nhà sẽ gọi anh.-Anh sắp phải đi dự tiếp tân ở dưới nhà.-Vậy à, tới giờ đi chưa, coi chừng trễ. Anh nhớ đừng uống rượu và hút thuốc nhiều nhé.Hữu trêu vợ:-Thưa bác sĩ, em xin nghe lời.-Tốt, “Have fun.”-Chỉ có thế thôi à, em không có gì nói thêm sao?-Nói thêm gì à? Giọng Linh có vẻ hơi ngạc nhiên.-Anh muốn em nói chẳng hạn như “tối nay ngủ một mình em sẽ nhớ anh lắm.”-Linh cười thành tiếng. “Cải lương quá đi, không có anh em sẽ ngủ ngon hơn vì không có ai dành đắp hết phần chăn của em.”-Em vô tình như một tên đàn ông khô khan.-Anh lẩm cẩm giống như con gái mới lớn.Muốn nói một câu thật tình tứ với vợ, nhưng bị nàng chặn họng như vậy nên Hữu cụt hứng luôn.-Thôi, bye em!-Bye anh!
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 235VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIBỏ điện thoại xuống, Hữu còn đứng tần ngần một lát, Hữu thấy mình hơi lẩm cẩm thật. Không hiểu sao, bỗng dưng hôm nay tự nhiên Hữu thèm một chút âu yếm, một chút tình tứ của vợ. Có lẽ vì thấy cặp vợ chồng âu yếm nhau ở phi trường, mà những tình cảm vẫn ẩn kín trong lòng chàng bỗng dưng sống lại.Đời sống vợ chồng Hữu mấy năm sau này, ngoài những liên hệ gối chăn, Linh đối với chàng như một người bạn, ít có khi nào như một người tình. Những phút du dương hầu như không bao giờ có nữa. Đôi khi Hữu tự hỏi lấy nhau vì tình mà chán thế này sao.Mải nghĩ ngợi lan man, Hữu quên mất cả thời gian. Nhìn đồng hồ, Hữu giật mình, đã trễ gần nửa tiếng. Chàng lật đật rời phòng xuống dưới nhà.Bước vào cửa ballroom, một hình ảnh đập ngay vào mắt Hữu. Mái tóc đen được bới cao, để lộ cái gáy trắng ngần của người đàn bà đang đứng quay lưng lại phía chàng. Nàng có cái dáng thật đẹïp, thật sang. Mái tóc đen và thân hình mảnh mai đó, chắc chắn phải là người Á đông. Không biết tại sao Hữu lại nghĩ như vậy.Một vài người quen nhận ra Hữu, chạy lại vồn vã bắt tay. Mải nói chuyện, Hữu quên luôn hình ảnh đặc biệt vừa qua. Lúc được mời vào bàn để ăn cơm tối, tình cờ Hữu lại được xếp ngồi đối diện với nàng. Nhìn cái bảng tên, Quyên Lệ Trầndán trên áo, Hữu mới biết nàng là người đồng hương.Chàng hỏi ngay một câu bằng tiếng Việt.-Bà ở vùng nào đến?Nàng khoảng ngoài bốn mươi tuổi, khuôn mặt thật dễ thương. Không đẹp lắm nhưng rất có duyên.Nàng cười để lộ hàm răng trắng bóng:-Tôi là dân địa phương. Ông không có bảng tên, nên tôi không biết ông là người Việt Nam.-Tôi đến hơi trễ, thành không kịp lấy bảng tên. Tôi là Phạm Nguyên Hữu, đến từ New York.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 236VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI-Hân hạnh được gặp ông, một người tôi đã nghe tiếng từ lâu, bây giờ mới được gặp mặt. Ông xếp lớn của tôi ca tụng ông lắm.Hữu đỏ mặt sung sướng vì lời khen của nàng. Tuy vậy chàng vẫn khiêm tốn:-Thiếu gì người tài giỏi hơn tôi, nhưng chắc họ muốn khuyến khích dân da mầu, nên mới nhắc tới tôi như vậy.-Ông đừng nhún mình, ông không giỏi làm sao họ gửi ông đến đây thuyết trình và huấn luyện chúng tôi.Sau bữa cơm, mọi người được mời lên lầu bảy để uống rượu và nghe nhạc. Phải công nhận người Mỹ họ uống rượu kinh thật. Họ uống như hũ chìm mà vẫn chưa say, trong khi chỉ uống có một ly mà Hữu đã thấy người lâng lâng rồi. Ban nhạc chơi thật điêu luyện. Họ trình bày toàn những bản nhạc nổi tiếng của thập niên năm mươi như “Smoke Gets in Your Eyes”, “Love is a Splendored Thing”, “When I Fall in Love” v. v… Những bài hát xưa cũ đưa Hữu trở về những ngày tháng mộng mơ của Đà Lạt mù sương. Cầm ly rượu trong tay Hữu lại gần cửa sổ. Qua khung cửa kính, cây cầu Golden Gate rực rỡ đằng xa với hàng vạn ngọn đèn sáng lấp lánh giống như hội hoa đăng-Ông thấy thành phố San Francisco ban đêm có đẹp không?Hữu giật mình quay lại, Quyên đứng ngay sau lưng chàng, gần đến độ chàng ngửi thấy mùi nước hoa thoang thoảng thơm như mùi phấn của nàng.Dưới ánh đèn mờ ảo, trông Quyên đẹp hẳn lên. Chàng trả lời, giọng thoáng xúc động:-Đẹp, đẹp vô cùng.Hữu không biết mình khen thành phố ban đêm đẹp hay khen Quyên đẹp. Một lúc sau, lấy lại bình tĩnh, Hữu nói tiếp:-Tôi mê San Francisco từ hồi học tiểu học Ngày đó theo bà chị đi xem ciné có một phim tả một chuyện tình thật đẹp lồng trong khung cảnh động đất ở San Francisco năm 1906. Tôi nhớ mãi hai câu quảng cáo trên báo về cuốn phim đó:“San Francisco lửa cháy ngợp trờiTrong cơn nguy biến chẳng quên lời ước xưa.”
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 237VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIBây giờ nghe nó hơi cải lương, nhưng sao hồi đó tôi thích hai câu thơ này quá. Mê từ ngày nhỏ mà bây giờ mới được đặt chân tới.-Lần đầu tiên ông tới đây à? Như vậy tôi xin tình nguyện làm ‘’tour guide’’ đưa ông đi thăm thành phố.-Ngay bây giờ có được không?Quyên ngạc nhiên:-Ngay bây giờ à? Cũng được, nếu ông không ngại thức khuya. Tôi sẽ đưa ông đi một vòng coi thành phố ban đêm.Hữu nghe náo nức một cách kỳ lạ.-Vậy mình đi ngay nhé.Vừa lái xe, Quyên vừa giới thiệu các nơi chốn đi qua như một ‘’tour guide ‘’ chính hiệu:-Đây là Union Square, trung tâm của Downtown, gồm những tiệm bách hóa thật sang. Ở đây có một tiệm ăn rất nổi tiếng về đồ biển từ mấy chục năm qua, tên là tiệm Tadich Grill. Bữa nào tôi sẽ mời ông đi ăn cho biết. Bây giờ tôi đưa ông sang Marin County, đến một khu phố ngoài ven biển. Chắc ông sẽ thích lắm, đó là khu Sausalito.Nói rồi, Quyên vòng xe lại và phóng vút đi qua những con phố lên dốc xuống đèo giống như Đà Lạt. Quyên lái xe hơi nhanh khiến Hữu phải lên tiếng:-Trông Quyên tưởng hiền lắm, không ngờ lái xe liều ghê quá! Tôi xin phép gọi bằng tên giống như người Mỹ cho thân mật.-Không sao, ông cứ tự nhiên, ông nhìn bề ngoài mà xét đoán người là lầm chết đó-Cho tôi xin chữ ‘’ông” được không?-Cũng được, với điều kiện ông mời tôi một chầu cà phê. Quyên trả lời với giọng hơi diễu cợt.-Đó là điều tôi mong ước, tôi cũng đang thèm một ly cà phê thật ngon.-Để tôi đưa anh đến tiệm Casa Madrona trên đường Bridge Way ở Sausalito. Đó là một nơi nổi tiếng nhất của thành phố này vì có cái ‘’view’’ rất đẹp.Xe đã bắt đầu đi vào cầu Golden Gate, Quyên bấm nút cho cái ‘’Sun roof’’ mở ra, gió biển thật mát ùa vào trong xe. Hữu ngả đầu ra phía sau, ngước nhìn lên cao, bầu trời trong vắt đầy sao lấp lánh.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 238VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠITự nhiên Hữu nhớ tới lá thư tình đầu tiên chàng viết cho cô hàng xóm thuở còn ở trung học. Chàng đã cóp một câu của một nhà văn nào đó chàng không nhớ.“Em hãy đếm trên trời có bao nhiêu vì sao, thì anh yêu em nhiều hơn thế nữa.”Lãng mạn làm sao cái thuở học trò. Tiếng Quyên đưa Hữu về thực tại:-Anh có biết năm 1987 nhân ngày kỷ niệm 50 năm thành lập cây cầu này có 800 ngàn người chen chúc đi bộ qua cầu mà cây cầu vẫn chịu đựng được không?-Tôi có đọc tin ấy ở trên báo, tôi còn nghe nói có nhiều người thích đến đây để tự tử lắm có phải không?-Năm nào cũng có vài người từ xa đến đây để tự tử.-Tôi không hiểu tại sao đã chán đời đến độ muốn chết mà còn phải kén chọn cây cầu đẹp nhất nước Mỹ để đứng nhẩy xuống mà tìm cái chết.-Có lẽ những người đó họ có kỷ niệm với cây cầu này chăng.Xe đã qua khỏi cầu và bắt đầu đi vào Marin County. Chẳng mấy chốc Sausalito đã hiện ra trước mặt. Khu phố này dựa vào sườn núi và chạy dọc theo ven biển đẹp và thơ mộng vô cùng.Hai người ngồi uống cà phê ở nhà hàng trên sườn núi. Họ ngồi ở cái bàn sát cửa sổ, nhìn ra biển. Ánh trăng vàng đổ tràn xuống mặt nước lung linh làm Hữu nhớ tới hai câu:“Hỡi cô tát nước bên đàngSao cô múc ánh trăng vàng đổ đi.”Chàng hỏi Quyên:– Quyên có bao giờ được nhìn thấy các cô gái quê tát nước bằng gầu dây những đêm sáng trăng ở Việt Nam chưa?– Có chứ, hồi nhỏ về quê nghỉ hè tôi đã được nhìn thấy hết những hình ảnh đẹp của thôn quê Việt Nam. Câu hỏi của anh làm tôi nhớ lại hai câu ca dao tôi rất thích:“Hỡi cô tát nước bên đàngSao cô múc ánh trăng vàng đổ đi.”Hồi còn là sinh viên hai câu này đã cho tôi nguồn cảm hứng viết một bài phiếm vui nói về những nét đẹp gợi cảm của ngưới con gái Việt Nam ở thôn quê.Hữu cười thích thú:-Chẳng hạn như?
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 239VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI-Chẳng hạn như hình ảnh một đêm trăng, hai người con gái mặc yếm để lộ nguyên hai cánh tay, vai và cái lưng trần, mặc váy quá đầu gối, người đu đưa làm những động tác ngả người ra sau để tát nước, anh không thấy hình ảnh đó rất đẹp và gợi cảm hay sao?-Nghe nhà văn Lệ Quyên tả, tôi muốn bay về Việt Nam ngay để ngắm cảnh tát nước dưới ánh trăng.Câu nói đùa của Hữu làm hai người cùng cười vui vẻ. Chàng nói tiếp:-Quyên có biết thoạt nhìn ánh trăng chan hòa trên mặt biển, tôi đã nhớ ngay đến hai câu ca dao đó nên mới hỏi Quyên đã được nhìn cảnh tát nước đêm trăng ở quê nhà chưa đấy chứ.Quyên đùa:-Vậy là “tư tưởng lớn gặp nhau,” và nàng tiếp, tôi mê thơ lắm, mê từ ngày còn đi học.Một làn gió lạnh từ ngoài biển thổi vào làm bay tung chiếc khăn quàng mỏng vắt hờ hững quanh vai Quyên, nàng hơi rùng mình. Hữu vội hỏi:-Quyên lạnh phải không?Không chờ nàng trả lời, chàng đứng ngay dậy cởi áo vest ngoài khoác nhẹ lên vai nàng. Nàng đưa tay đỡ cái áo, vô tình tay hai người chạm nhẹ vào nhau làm nàng bối rối:-Cảm ơn anh, thường nếu đi chơi tối ở đây thế nào tôi cũng mang theo áo lạnh, hôm nay bất ngờ quá nên không chuẩn bị gì cả.-Quyên có thường ra đây chơi không?-Thỉnh thoảng khi nào có bạn ở xa tới. Với tôi, đây là nơi đẹp nhất và tôi thích nhất. Hồi còn nhà tôi, cuối tuần nào tụi tôi cũng lang thang ở đây. Từ ngày anh ấy mất, tôi không còn ra đây chơi thường nữa.-Anh nhà mất lâu chưa?Nét mặt đang vui của Quyên bỗng thay đổi hẳn, nàng nói giọng đầy xúc động:-Ba năm rồi anh ạ. Nhà tôi chết vì tai nạn xe hơi, thật bất ngờ. Cho tới bây giờ tôi vẫn không thể tưởng tượng được là chuyện đó có thể xảy ra. Buồn lắm anh ơi!Nói xong nàng đứng dậy:-Khuya rồi, mình nên về đi ngủ. Ngày mai sau giờ họp tôi lại tiếp tục làm “tour guide” đưa anh đi thăm thành phố.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 240VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠITrên đường về, ngồi lái xe Quyên không nói năng gì cả. Hữu phải lên tiếng trước:-Xin lỗi Quyên, tự nhiên tôi lại hỏi thăm chuyện anh nhà làm Quyên buồn.-Không phải tại anh đâu, anh không hỏi tới, tôi cũng không tài nào quên được. Chuyện nhà tôi mất, không những tôi chỉ đau khổ mà còn ân hận nữa. Vợ chồng tôi rất thương nhau nhưng hay khắc khẩu. Nhiều khi chuyện thiên hạ mà hai vợ chồng cũng bất đồng ý kiến rồi cãi nhau. Tính nhà tôi lại nóng, cơn lên hay nói nặng và nói dai. Một hôm, hai vợ chồng cãi nhau, tôi giận xách gối sang phòng khác ngủ. Sáng hôm sau, trước khi đi làm, nhà tôi xin lỗi, tôi vẫn làm ngơ không trả lời. Trên đường đến sở, anh ấy bị tai nạn xe hơi, chở vào nhà thường mấy tiếng đồng hồ sau thì anh ấy chết. Lúc bị thương anh ấy hôn mê nên tôi không nói được lời nào với anh ấy cả.Kể tới đây, giọng Quyên nghẹn lại:-Bây giờ tôi có muốn nói một ngàn lời tha thứ cho anh ấy vui, cũng không nói được nữa. Đó là điều làm tôi cảm thấy ân hận vô cùng.-Quyên không nên tự trách mình như vậy. Vợ chồng giận nhau là chuyện quá thường, sống chết là do số mệnh hết, không ai biết trước được.Xe đã về đến khách sạn. Trước khi xuống xe, Hữu dặn Quyên:-Lát nữa về nhà, Quyên nhớ gọi cho tôi biết để tôi yên tâm là Quyên về tới nhà bình yên. Đàn bà lái xe một mình về khuya tôi ngại quá. Đây là số điện thoại ở phòng tôi.-Cảm ơn anh đã quá lo cho tôi. Bây giờ tôi chả biết sợ là gì cả. Sống một mình quen rồi anh ạ. Nhiều khi tôi có cảm tưởng tôi giống như đàn ông.Hữu quay sang Quyên, dí dỏm:-Thưa bà, dù bà có can đảm cỡ nào, dù bà có lái xe phóng như bay nhưng với dáng dấp thừa nữ tính của bà, tôi cũng không thể nào chấp nhận coi bà như một người đàn ông được.Quyên nhìn Hữu cười rồi lắc đầu thật nhẹ.Ra khỏi xe, Hữu đi vòng sang phía Quyên ngồi, cúi xuống nhìn nàng:-Cảm ơn Quyên đã cho tôi một buổi tối thật vui.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 241VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIXe Quyên đi rồi Hữu còn đứng nhìn theo. Về phòng, Hữu không sao ngủ được. Chàng nghĩ tới Quyên và thấy nàng tội nghiệp vô cùng. Khổ nhất là con người phải sống với niềm ân hận, nhất là người đó lại nhiều tình cảm như Quyên. Qua cách nói chuyện, Hữu biết Quyên là người đa sầu đa cảm, mơ mộng và sống nhiều về nội tâm. Tự nhiên Hữu so sánh Quyên với Linh. Linh hoàn toàn trái ngược. Nàng thích đọc sách về khoa học hơn là thơ văn. Tính nàng cứng cỏi, thích thể thao, khiêu vũ và những chỗ ồn ào vui vẻ. Chẳng bao giờ Linh có cái thú ngồi uống cà phê, ngắm trời, trăng, mây, nước như chàng và Quyên buổi tối hôm nay. Nói chuyện với Quyên thật thích thú. Nàng duyên dáng, thông minh và có nhiều ý tưởng thật giống chàng. Nghĩ tới đây Hữu giật mình, “chết thật, sao mình nghĩ về Quyên nhiều như vậy.” Chàng như người sắp đi ra biển, sợ chết đuối nên cố gắng đi kiếm chiếc phao để đề phòng.Chàng gọi điện thoại cho vợ.Chuông reo một lúc lâu Linh mới nhấc máy, giọng nàng có vẻ ngái ngủ:-Anh hả? Sao gọi khuya vậy.-Nhớ em quá nên muốn gọi em. Mọi khi giờ này em còn thức đọc sách mà.-Hôm nay bệnh nhân nhiều, mệt quá` nên đọc sách không nổi thành đi ngủ sớm.-Ngủ dễ vậy, không nhớ anh à?-Anh mới đi từ sáng đến giờ, lâu lắc gì mà nhớ.-Vậy mà ngồi trên máy bay, anh đã nghĩ và nhớ em rồi đó. Anh hỏi thật nhé, có bao giờ em sợ mất anh không?Giọng Linh diễu cợt-Sao tự nhiên hỏi lẩm cẩm vậy. Nếu có, thì anh là người phải sợ mất em, chứ sao em lại phải sợ mất anh? Có một người vợ như em là phúc cho anh rồi mà anh còn lang bang nữa thì em cho anh đi luôn, chứ có gì mà phải sợ mất? Thôi để em ngủ, đừng nói chuyện vớ vẩn nữa, good night anh.Bỏ điện thoại xuống, Hữõu nghe nản một cách lạ lùng. Cái phao Hữu muốn bám vào cho khỏi bị chết đuối lại là cái phao xì hơi đã bẹp dí. Bám vào, nó lại càng nặng và làm cho chàng dễ bị chết đuối hơn. Chàng nói thầm với Linh trong ý nghĩ:
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 242VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI‘’Em cứ tưởng em có nhiều điều kiện lắm. Sắc đẹp, tiền bạc, bằng cấp, thằng nào lấy được em là phúc tổ. Em có biết đâu, những điều đó đối với anh thật vô nghĩa. Những điều kiện anh cần ở người vợ là sự tế nhị, thông cảm và yêu thương. Cái khổ là tâm hồn chúng mình lại quá khác biệt. Cần gì em phải cho anh đi luôn là em mới mất anh. Có lẽ chúng mình sẽ vẫn phải sống bên nhau vì Bảo Châu nhưng hồn anh thì đã không còn là của em nữa. Mình đã mất nhau từ lâu rồi, em có biết không? Ở với nhau bao nhiêu lâu mà em không hề hiểu anh một chút nào hết.’’Điện thoại reo, giọng Quyên ở đầu giây thật dịu dàng:-A lô! anh Hữu phải không ạ?Hữu nghe giọng mình reo vui khác thường:-Vâng, tôi đây, đang mong thì Quyên gọi.-Hồi nãy tôi có gọi nhưng điện thoại bận. Tôi phải cố thức để gọi lại kẻo anh lo.-Xin lỗi Quyên, tại tôi gọi về NewYork nên đường dây bị bận. Cám ơn Quyên đã cố thức để gọi lại. Nếu không chắc chắn tôi sẽ mất ngủ vì lo đấy.Quyên cảm động:-Tôi phải cám ơn anh chứ. Sự lo lắng của anh cho tôi cái cảm giác tôi vẫn là người đàn bà yếu đuối thuở nào. Đã lâu rồi có ai thắc mắc lo lắng gì cho tôi đâu, dù đôi khi tôi vẫn phải lái xe về khuya một mình.Như biết mình vô ý lộ ra quá rõ tình cảm đặc biệt dành cho Hữu, Quyên vội đổi giọng vui vẻ tự nhiên:-Khuya rồi để anh ngủ kẻo mệt, tôi cũng buồn ngủ quá. Chúc anh ngủ ngon, hẹn mai gặp anh.Quyên đã gác máy rồi, Hữu vẫn bần thần cầm cái điện thoại. Cuối cùng, chàng cũng phải bỏ máy xuống. Hữu mở Radio ở đầu giường để vặn đồng hồ báo thức vì ngày mai chàng phải dậy sớm đi họp. Giọng ca sĩ Tony Bennett thật ấm vang lên…I left my heart in San Francisco….Hồng Thủy
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 243VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠINGÀY CUỐI THÁNG 4Anh ơi, quê yêu dấuBiên cương quá u sầuGiăc tràn vào khắp nẻoNước nhà cảnh bê dâuQuảng Trị mất tuyến đầu Pleiku đang thất thủBan Mê Thuộc tan đànDân chìm trong lửa đạnTiếng súng vẫn nổ vang Thành Đô đang bốc khóiSai gòn trong hấp hốiEm mong thấy bóng anhNgười Chiến sĩ vang danhNhìn dân chết sao đành Vùng Nam còn chống chọi Ôm súng chết hiên ngangEm mong gặp mặt chàng Ôm anh giây phút cuốiĐời anh không yếu đuốiAnh quyết chết không hàng.Lê Nguyễn Nga Saigon 4 / 1975
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 244VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 245VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIHọa thơ: Vua Thành Thái1/. SẦU TÂY BỂ CẤPSống thừa nào biết đến hôm nayNhìn thấy Non Sông Đất Nước nàySừng ngựa chưa quên câu chuyện cũRuột tằm đứt đoạn mối sầu TâyThành Xuân nghình dặm mây mù mịtBể Cấp tư bề sóng bủa vâyTiếng súng ngày đêm như khúc nhạcDầu cho sắt đá cũng chau màyVũng Tầu (1907, Vua Thành Thái) (1879-1954) Bài họa:2/. GIẢI PHÓNG VIỆT NAMLây lất sống thừa đến tận nayNhìn xem Gấm Vóc Giang Sơn nàyBảy lăm địch cướp căm tình BạnMất Nước giặc càn hận lũ TâyHòn Ngọc Viễn Đông tan dấu cũSài Gòn hiện đó bị che vâyVăn minh Nhân Bản phải hồi phụcGiải cứu Việt Nam khỏi bọn màyCamthành March 4th, 2026ThaNhân kinh phụng họa Sầu Tây Bể Cấp3/. TUỔI THƠ THỜI...VẸM! (Việt Minh)Tản cư theo mẹ chẳng âu loSáng sớm ra đồng rình bắn còKhông lớp rong chơi tìm bẫy chuộtKhông trường lêu lổng mỏi hai giòBuổi chiều xuống suối ngồi câu cáTối mịt mẹ về, khoe cá khoÂu yếm xoa đầu khen giỏi quáViệt Minh lúc đó, dạ chưa no!Camthành August 15th, 2024ThaNhân ( cảm tác chợt nhớ lúc chạy loạn khoảng năn 48,49..)
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 246VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI4/. NỖI BUỒN THÁNG TƯ!Quay quắt hồn ta mãi thế nàyXin em để mặc kệ ta say!Bạn ta dăm đứa còn lưu xứMấy gã đàn em cũng đọa đàyThất thế lâu ngày nghe quốc gọiSa cơ mấy độ vẳng lời mâyChiến trường dạo ấy âm thầm réoChiến hữu ta ơi hãy ráng gầy!!Súng gãy ức oan khằn dấu đóTội tù hành nhục vết hằn đây!Độc tài ác bá dân oằn oạiĐộc đảng cường hào nước bấy nhầy!!Quê người vẫn nhớ thời ‘’da ngựa’’Đất khách nào quên lúc ‘’bọc thây’’Chốn cũ còn chờ trăng điểm hẹnBao giờ hiện thực giấc mơ này!!?Sao cứ hỏi ta tháng đó buồn??Ba mươi ngày ấy nát tan hồnCô đơn ngơ ngác xa chòm xómKhắc khoải tủi sầu biệt cố thônEm thấu hiểu chăng bao thảm khốcHay thông cảm được nỗi hư mòn…??Nếu không rửa sạch niềm đau uấtLàm sao đứng thẳng trong trời đấtCòn mặt mũi nào với Nước non!?Camthành Apr 21ST, 2019Tha Nhân
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 247VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI5/. THU TIỄN EM RỒIEm đi tiếng gió hân hoanMưa Thu hát mãi nhịp vang lời tìnhEm đi giọt nước lung linhBên song quạnh vắng một mình mình tôiEm đi Thu tiễn em rồiChim không ca hát mặt trời ngủ quênNắng buồn mưa lại buồn thêmKhiến con dế cũng ngân lên cung sầuEm đi anh biềt tìm đâuTìm em phương Bắc lòng đau quặn lòngEm đi đường đó long đongEm đi đường đó thong dong chẳng làEm đi về cõi phong baDập vùi dáng liễu kiêu sa không cònEm đi mang cả sắt sonMang tâm hồn nước dáng non nhạt nhòaEm đi dấu tích phong baMang tâm sự kẻ giang hà lãng nhânCòn ta nặng kiếp phong trầnSa cơ thất thế mang thân phận hờiEm đi thì cũng đi rồiTình ta thì chẳng hồi sinh được nàoCuộc tình như giấc chiêm baoTỉnh ra mới biết lạc vào hư vô…ThaNhânCamthành Thu August 21st, 2021
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 248VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI6/. GÃY CÁNH!Thân mang quốc nhục bỏ nơi đâyGãy cánh đại bàng lạc hướng bay!Khắc khỏai năm tàn nương bút giảiBồn chồn tháng lụn vịn thơ khuâyQuê người vẫn nhớ thời ‘’da ngựa’’Đất khách nào quên lúc ‘’bọc thây’’Chốn cũ còn chờ trăng điểm hẹnBao giờ hiện thực giấc mơ này!!Camthành Feb 23, 2019Tha Nhân7/. LAO NÔ THIÊN HẠTháng Tư Quốc Hận lại đây rồiMất nước đau lòng giận tím môiNhững kẻ thương dân dành nhốt hếtCòn người yêu nước lấy cùm chơiTây nguyên chúng rước quân Tàu, nuốtHải đảo chúng trao lũ Chệt, sơiTrơ mõm, ta nghèo đành bán xácLao nô thiên hạ kiếm tiền nhơi!!!Tha Nhân8/. MƯỜI NĂM GIỖ MẸ NHỚ LỜI RUSống kiếp mồ côi tủi biết baoMẹ ơi con mất Mẹ rồi sao!!??Dáng hình Mẹ đó luôn hiền dịuGiọng nói Mẹ kia vẫn ngọt ngàoMẫu tử tình thâm không thể hếtDưỡng sinh nghĩa nặng chẳng hư hao!Mười năm giỗ Mẹ mà như mớiNhớ quá lời ru một thuở nào!! Ngày giỗ Mẹ lần thứ mười/tháng 10/2008Tha Nhân
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 249VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI9/. CÓ GÌ CHO CON?!!Vậy mà tuổi cũng tám mươi trònThượng thọ người ta ước được ngonNốt nhạc lên khuôn đành để ngóVần thơ viết xuống mấy ai nhòmNửa thời chiến trận gìn sông núiMột kiếp tha phương mất nước nonBùi ngọt đắng cay bình đã cạnCả đời chẳng có gì cho con!!Tha NhânCamthành Aug 3rd, 202110/. CÓ CHỪA ĐƯỢC ĐÂUChiều Thu nghe gió xôn xaoNghe trăng lảo đảo ta vào cơn say!Ta say hồn nhẹ như mâyBay vào cõi tịnh mới hay tạì mìnhTại ta vương vấn chữ tìnhLuân lưu cõi mộng chỉ tình với taLang thang trong cõi Ta BàTrải qua nhiều kiếp chỉ ta với mìnhBao giờ thoát được chữ tìnhĐi vào cõi tịnh tâm mình tâm nhưĐể ta gìn giữ lời ruVì ta với gió còn ru điệu hời!À ơi ru tiếng chơi vơiRu ta cõi mộng ru người tình siRu Em tiếng hát ngủ điRu ta nghìn nhớ ngu si quen rồi
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- TẬP 1- NĂM 2026 250VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIVì ta vẫn mãi rong chơiTa Bà thế giới một thời u mêMải vui quên hết đường vềQuên lời Mẹ dặn quên thề năm xưa…Dù cho trời nắng trời mưaThì ta vẫn thế có chừa được đâuCó chăng chừa lại chòm râuDể khi rở tới nhớ câu tình người…Tha NhânCam thành, Feb 13th, 1021