TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 151VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIem Nga là thứ con nguỵ theo đế quốc Mỹ, đến trường cũng bị một số trêu chọc giống vậy.Nga nhớ bộ quân phục lính Địa Phương Quân của ba trước 75 vẫn thường mặc, nhớ cậu và chú cũng mặc quân phục Cảnh Sát. Rồi chú bị tù đày ngoài Bắc 12 năm, cậu cũng 6 năm. Hình ảnh mẹ bươn bải lết la ngoài chợ, ba buồn rầu sống như chiếc bóng lầm lũi. Những sáng thức dậy, hay những chiều ngồi trước hiên nhà bất động như pho tượng. Ông bà nội, ông bà ngoại hàng ngày héo hon thắp nhang trước bàn thờ khấn vái. Bác cả có hãng nhôm và nhiều ngôi nhà bị đánh tư sản mại bản, họ đuổi gia đình bác đi kinh tế mới, bác trốn thoát vượt biển bị mất tích đến nay không còn nghe tin tức.Gia đình Nga sống trong sự sợ hãi lo âu, người chị bị đi lao động Thuỷ Lợi, người anh có tên trong danh sách nghĩa vụ quân sự qua Campuchia. Tình trạng không thể kéo dài trong nỗi sợ hãi lo âu, tương lai mù mịt, mẹ bán đồ đạc, và số vàng bạc cất giữ từ lâu tìm cách lo cho chị gái đi vượt biên trước thành công. Kế tiếp ba người sau, ba mẹ dự tính để Nga ở lại, nếu các anh em bị trôi xác giữa biển, thì ít nhất cũng còn lại Nga phụng dưỡng cha mẹ già. Ba anh em tới đảo Pulau Bidong thì ngày 14/3/1989 Cao Uỷ Tỵ Nạn Liên Hiệp Quốc đóng cửa. Cô em út của Nga làm thông dịch cho những cuộc phỏng vấn thanh lọc, nên sau khi ba anh em hồi hương vài tháng thì được chấp nhận qua Mỹ. Thế rồi con cái bảo lãnh cha mẹ và cuối cùng gia đình Nga cũng đoàn tụ trên đất Mỹ.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 152VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠINga lập gia đình với người chồng có cha là Personal Defense Attache Office (Dao) ( thông dịch viên cho chi nhánh bộ Quốc Phòng), được may mắn thoát khỏi tháng tư năm 75. Công việc tốt của chồng bảo đảm đời sống gia đình …. nên Nga yên tâm ở nhà tề gia nội trợ và chăm sóc con cái, đưa đón đi học trong niềm bình an hít thở không khí tự do nơi xứ người. Diễn biến trong dòng họ hai bên nội ngoại, chú và cậu chịu đựng thời gian dài tù đày nay cũng qua Mỹ theo diện HO. Một thước phim dài ăn sâu khó thể quên được.Tuy ở xa nhưng dịp lễ tháng Tư hoặc ngày Quân Lực Việt Nam Cộng Hoà, vợ chồng Nga đều tham dự. Nhìn rừng cờ vàng tung bay và hình ảnh các chú các bác mặc quân phục các binh chủng, em nhớ một quá khứ của miền Nam đã phải trải qua những ngày tháng khó khăn, mất mát và đau thương, đói rách ăn độn khoai sắn, nhiều gia đình bị chia cắt trong cảnh trốn thoát đi vượt biên tìm sự sống. Em đã từng chứng kiến nhiều bậc lớn tuổi với mái tóc bạc phơ, tấm thân còm cỏi với ánh mắt rưng rưng nhìn lá cờ bay ẩn chứa tủi nhục xa Khi đã tạm có ít thời giờ rảnh rỗi, Nga nảy sinh việc may cờ vàng, mong ước những lúc dự lễ sẽ tặng các bác, các chú choàng khăn. May cờ lớn cho nhóm Hậu Duệ Việt Nam Cộng Hoà trương cờ trong nghi lễ, hoặc những lá cờ lớn trong các cuộc diễn hành cùng nước bạn. Em tưởng tượng một rừng cờ vàng ba sọc đỏ là biểu tượng mà lớp cha ông chúng ta đã đổ máu gìn giữ. Mỗi đường kim của Nga không chỉ khâu vải, mà khâu lại những mảnh ký ức của cả một miền Nam đã mất, để trao cho con cháu một ngọn cờ không gãy.Lá cờ ấy theo bước chân người Việt tỵ nạn đi khắp thế giới. Dù miền Nam bị chiếm cứ, dù lưu vong, cộng đồng người Việt tự do đã tranh đấu không ngừng nghỉ để lá cờ vàng được chấp nhận trên hoàn cầu. Từ nghị viên các tiểu bang Hoa Kỳ, đến hội đồng thành phố, và
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 153VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIkhắp các nước trên thế giới, nơi đâu có người Việt tự do là nơi đó có lá cờ vàng được treo lên, nhắc nhở chúng ta chưa bao giờ quên chính nghĩa tự do mà cha ông đã chọn.Qua sự hiểu biết và lối suy luận, em đã miệt mài may gần 10 năm nay. Từ những mẫu khăn choàng vừa cờ Mỹ và cờ vàng, em còn may những lá cờ vàng 5x9 feet, 10x15 feet, 10x25 feet, 8x20 feet, 8x24 feet trên 10 ngàn cái, lá đại kỳ cao 10 feet dài 30 feet như vài năm trước được dùng diễn hành lễ văn hoá thế giới ở New York, hoặc ở Washington DC tặng chùa Tầm Nguyên của thầy Thích Thông Lai trong lần phái đoàn 500 người đến vận động, nộp bản chữ ký lên án VN bán đảo Hoàng Sa cho Trung Cộng năm 2018. Ngoài ra mẫu cờ vàng còn được thể hiện qua cà vạt, khẩu trang, nón mũ, khăn chéo gởi qua Florida, Pennsylvania, Georgia, Atlanta, Nam Cali, Fresno... xa hơn nữa gởi qua Đức, Pháp...Em kể tấm lòng muốn dâng tặng những lá cờ lớn, nhưng ban tổ chức các nơi quý tấm lòng của em nên hoàn lại tiền vải, chỉ nhận công sức của em mà thôi... Chúng tôi tâm tình say sưa mà quên mất đêm đã quá khuya nên cũng phải ngừng thôi.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 154VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠISau buổi nói chuyện tôi thao thức không ngủ được, nằm nghĩ về em Nga: em đã bỏ công sức tiền bạc làm một việc có ý nghĩa cao cả. Hiện tại tay Nga cảm thấy đau các khớp nơi khuỷu tay, nên hạn chế may cờ nhưng khi có thể em vẫn thích may với tất cả tâm huyết.Tôi được chứng kiến nhiều lần trong buổi sinh hoạt của nhóm Hậu Duệ Việt Nam Cộng Hoà và các chú cô bác trong sinh hoạt cộng đồng: em đã đến choàng trên cổ các chú bác, trong đó có cả ông xã tôi chiếc khăn mang hai màu cờ Mỹ- Việt, em nói “thấy người lớn tuổi còn chịu khó đi tham dự những sinh hoạt của HDVNCH rất thương quý nên tặng các chú bác, vì hiểu tâm tình các chú bác ẩn chứa trong lá cờ vàng”.Tuổi trẻ hôm nay thật đáng quý, tôi lại nhớ đến nhóm trẻ có cái tên “Vietnamese American Roundtable” mà tôi được tham dự tại Toà Thị Chính nằm trên đường Santa Clara của thành phố San Jose. Xin được trích một đoạn trong bài viết “Năm Mươi Năm - Mùa Quốc Hận” trước đây của tôi:“Chúng tôi tìm quán ăn ngồi nghỉ ngơi chờ 4:30 chiều vào trong Toà Thị Chính do nhóm trẻ có cái tên 'Vietnamese American Roundtable' tổ chức, được sự bảo trợ của Nghị Viên Biên Đoàn. Người đến dự rất đông mặc toàn màu đen, hội trường rộng lớn đặt ghế nhiều nhưng vẫn không đủ nên số người đứng chật chung quanh. Đây là thế hệ nối gót 'tre già măng mọc', tuổi trẻ học cao, thành đạt trên xứ người hợp lực trong tinh thần đoàn kết. Các em đặt bàn thờ bảy vị tướng tá Vị Quốc Vong Thân, dâng những vòng hoa trắng trông rất trang trọng đẹp mắt, các em rất lễ phép chào hỏi người lớn tuổi và nhờ cầm cờ vàng chung ba thế hệ một tấm lòng.Lúc đến giờ khai mạc, đoàn người ra giàn chào với 50 lá Quốc Kỳ phất cao trong khí thế mạnh mẽ. Chương trình được Thị Trưởng, Nghị Viên, Dân Biểu Thành Phố lên phát bằng khen thưởng. Sau đó chiếu những đoạn phim của thời điểm mất nước, cảnh quân dân chạy tán loạn, cảnh người vượt biển gợi nhớ ngày miền Nam Việt Nam đầy tang thương quá đau lòng. Tiếp tục những bài hát hướng về quê hương yêu
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 155VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIdấu, vinh danh tên tuổi chiếu những nhân vật có công trong mọi lãnh vực, xen kẽ lời phát biểu, tâm tình của các em đầy xúc động. Tóm Tắt:- Kính thưa các Cô Chú, các Bác, các Ông Bà. Chúng con sinh ra nơi đây, nhưng biết nguồn gốc của mình là người VN, lý do tại sao đến đây từ Cha, Ông kể lại lịch sử đau buồn của ngày 30/4, và cũng chính cha ông đã từng bị tù đày khốn khổ. Chúng con vô cùng biết ơn thế hệ đi trước đã hy sinh quá nhiều, để chúng con có được ngày hôm nay, và luôn nhớ mãi gày Quốc Hận, cũng như quyết tâm gìn giữ nối tiếp ngọn Cờ Vàng...- Hiện nay hàng ngày con được đi học, được sự chăm sóc của ba mẹ lo từng bữa cơm no, áo ấm. Lúc nhỏ con vô tư chẳng hiểu gì, chỉ biết vui chơi học hành, lớn lên theo ba mẹ đi dự những buổi sinh hoạt Cộng Đồng, nhất là dự những hội chợ Tết, thấy người VN chung tay tổ chức, con mới cảm nhận được hai chữ “đồng hương”. Trong nhà thương quý ba mẹ vô cùng, ra ngoài kính nể lớp người đi trước đã gầy dựng một Cộng Đồng gìn giữ truyền thống văn hóa tốt đẹp của đất nước mình trên xứ người, cho nên con đã ghi tên học lớp Việt Ngữ, nhận ra tiếng Việt mình đẹp hay quá, rồi tiếp tục dạy lại các lớp nhỏ...- Rất mong những bạn trẻ hăng hái tham gia, góp sức gầy dựng Cộng Đồng VN mỗi ngày một vững mạnh thêm, như Tết năm nay nếu không có tổ chức buổi diễn hành hoa hậu, hay dạo ngắm quang cảnh các buổi chợ thì em sẽ buồn lắm, vì ở đó là sức sống, là hơi thở của người VN nơi chốn tha phương...”Nhìn các em cúi đầu trước bàn thờ bảy vị tướng tuẫn tiết, tôi biết lá cờ Vàng đã có người tiếp nối. Nó không nằm trong viện bảo tàng, mà đang sống trong tim thế hệ sinh ra ở xứ người.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 156VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠILá Cờ VàngCon em Hậu Duệ giữ cờ vàngTuổi trẻ theo dòng lịch sử mangMột thuở cha ông đà dũng mạnhBao thời chiến sĩ đã hiên ngangLy hương xót dạ làng quê nátViễn xứ đau lòng đất nước tanTưởng nhớ tháng Tư ngày Quốc HậnTha phương bảo vệ ngọn cờ vàngMTTNTôi suy nghĩ miên man về lịch sử mỗi đời người. Nhớ những vị tướng lãnh đã chọn tuẫn tiết chứ không đầu hàng. Nhớ những người lính VNCH đã ngã xuống, bảo vệ miền Nam cho đến giờ phút cuối cùng. Nhớ những người lính chết trong các trại tù “cải tạo” nơi chốn rừng sâu. Nhớ những thương phế binh đã hy sinh trong thời chiến. Nhớ hàng trăm ngàn đồng bào đã bỏ mình trên biển cả, trên đường vượt biên tìm hai chữ tự do, đánh đổi một phần sống trong 99 phần chết như bản thân tôi.Tôi lại nhớ ông bạn đã từng đi tù hơn 13 năm vì vai trò Tình Báo, như Biệt Đội Thiên Nga trước 75. Hiện nay ông ở Big Island, một trong những đảo của tiểu bang Hawaii. Nơi đó chỉ có vài gia đình người Việt sinh sống, không có những sinh hoạt cộng đồng người tỵ nạn, nên mỗi tháng Tư, hay ngày Quân Lực Việt Nam Cộng Hoà 19/6 ông thường tìm đến tiểu bang khác có đông người tỵ nạn để tham dự bằng niềm khao khát được thấy lá cờ vàng, được gặp bạn lính, bạn tù. Có những người băng cả Thái Bình Dương chỉ để được đứng dưới lá cờ vàng một lần trong tháng Tư. Với họ, đó là quê hương.Năm ngoái đánh mốc quan trọng 50 năm mất nước nên ở Bắc Cali rất nhiều hội đoàn tổ chức mùa Quốc Hận, ông đã về Bắc Cali tham dự. Đầu tiên tôi chở ông xã và ông bạn dự trước một tuần tại Tiền Đình Quận Hạt Santa Clara do Uỷ Ban Chấp Hành Cộng Đồng Việt - Mỹ tổ chức. Ngày thứ Tư đúng 30/4 tôi để đồng hồ reo 5 giờ, thức hai ông dậy
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 157VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIăn uống chuẩn bị đi lên Khu Công Viên Vườn Truyền Thống Việt dự lúc 9 giờ do Lực Lượng Sĩ Quan Thủ Đức QLVNCH tổ chức. Kế tiếp chạy về Tiền Đình Toà Thị Chính dự lễ Thượng Kỳ và Rũ Kỳ do Liên Hội Cựu Quân Nhân tổ chức lúc 11 giờ trưa. Sau đó chúng tôi vào quán ăn trưa ngồi nghỉ ngơi chờ 4 giờ chiều tại City Hall do nhóm trẻ có cái tên “Vietnamese American Roundtable” tổ chức. Chúng tôi định chạy đến khu Century Cộng đồng tổ chức ban đêm nữa sau khi các em mời ăn hộp cơm chiều. Trong khi ông bạn còn háo hức muốn đi tiếp, nhưng ông xã tôi bệnh sẵn, có vẻ mệt nên phải về lúc trời bắt đầu tối. Thời điểm ấy tôi thấy ông bạn có vẻ như hồi sinh, nét mặt tươi tỉnh hăng hái, và ông cũng được em Nga tặng cà vạt cũng như khăn choàng bằng màu cờ vàng thân yêu. Năm này thì ông bạn không thể đi đâu vì bệnh Gout, sưng chân tay và con cái không muốn cho đi đâu với số tuổi cao trên 80 của ông, chắc hẳn ông sẽ buồn lắm.Tháng Tư về, lòng người Việt tỵ nạn khắp năm châu lại chùng xuống buồn đau, nơi này đau khổ nơi kia lại ăn mừng chiến thắng thật nhức nhối. Đối với chúng ta, “Tháng Tư Đen” là ngày mất miền Nam, ngày mà hàng triệu người dân bắt đầu hành trình lưu vong. Ngày 30 tháng Tư cũng là ngày chúng ta vinh danh lá cờ vàng ba sọc đỏ. Chính lá cờ ấy đã theo bước chân tỵ nạn đi khắp thế giới, được cộng đồng tranh đấu để công nhận tại nhiều thành phố, tiểu bang hải ngoại. Nơi đâu có cờ vàng, nơi đó có tiếng nói của người Việt tự do. Lá cờ của chính nghĩa, của một Việt Nam Cộng Hoà tuy không còn trên bản đồ nhưng vẫn sống mãi trong tim người Việt lưu vong.Tháng Tư Đen- chúng ta tưởng niệm để không vong ân, vinh danh để không hổ thẹn, và gìn giữ lá cờ vàng để mai sau con cháu còn biết mình từ đâu đến, vì sao có mặt nơi này.Minh Thúy Thành NộiTháng Tư / 2026
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 158VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠINhững giòng thơ trăn trở của thi sĩ Tha NhânTrần Chương Lương1/. TƯƠNG LAI ĐẤT NƯỚCCái tháng tư đen đó lại vềCuộc đời lưu xứ dài lê thê!Nhớ xưa chính nghĩa phô nhân bảnNay bị tà gian lộ gớm ghê!!Kẻ sĩ chôn vùi hoang phế bỏChinh nhân trù dập nát tan chêGiang sơn gấm vóc không còn nữaĐất Nước tương lai chắc não nề!!Tha NhânCamthành Apr 6th, 20222/. LIÊN HOATừ ao bùn bẩn dưới vầng dươngSen mọc thẳng lên thân cố vươnBúp trắng mãn khai thoang thoảng ngátNụ hồng hé nhụỵ ngạt ngào hươngLá xanh ngọc bích chào ban sớmCánh thắm quanh đài hứng giọt sươngKết hột truyền đời sinh sản giốngLiên Hoa nâng gót Phật vân duCamthành Apr 1st, 2023ThaNhân
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 159VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI3/. ANH XIN RÓT LẠI CHÉN… ĐẦY!!Anh hayem vẫn hằng đêmTrông vời người rót cho thêm tình trànLâu nay em sống bằng anNhưng lòng se thắt, sầu vàng buồn hiu…Nỗi buồnchẳng khác đồ thiuCòn đâu cái thuởtình dìu tình thơmTình xưa như lửa tàn rơmMộng tan tình chỉ dấu sờn tàn canhThương emtrà nguội… kệ anhLòng anh lại thíchcả xanh lẫn vàngCho dù bữa tiệc đã tànChung tay nấu lại nồng nàn vẫn đâyĐể anhrót lại… chén đầy!Camthành Mar 18th, 2023ThaNhân
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 160VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI4/. TÌNH CỜ GẶP CỐ NHÂNĐược dịp tình cờ gặp cố nhânĐâu ngờ đà thất thập niên tuần!!Dung nhan đằm thắm như hồi trướcGiọng điệu thật thà giống thiết thânKỷ niệm nhắc qua hơi nghẹn nghẹnChuyện xưa kể lại mắt nhòa đanBài thơ tôi viết người còn nhớKhe khẽ lời ngâm giọng ấm ngân!!Khe khẽ lời ngâm giọng ấm ngânLòng tôi se thắt nhói tâm can!!Mối tình tan vỡ không duyên cớVẫn phải xa nhau vẫn thất thần!!!Tôi viết bài thơ than trách nhẹNàng đành lặng lẽ vội đưa chânCũng thôi từ đó xa nhau mãiĐược dịp tình cớ gặp cố nhânCamthành Mar 12th, 2023 (Nhị khúc liên hoàn)ThaNhân
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 161VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI5/. CHUNG LƯNG!!Thôi đừng mỏi miệng xin, gàoChung lưng ta quyết đập nhào Cộng đi!Con đường chính nghĩa ta điPhất cờ đưổi Cộng ta thì chung tayCùng nhau ta hãy làm ngayĐứng lên đuổi lũ tay sai Khựa TàuĐuổi quân thái thú cho mauTrừ xong bọn chúng, cùng nhau đuổi tàuTàu dù hù dọa huyênh hoangCũng không dám đụng anh chàng SAM đâuChỉ cần nhất trí cùng nhauĐuổi ngay bọn cộng, nỗi đau chóng lànhXong rồi ta mới nhanh nhanhChung lưng góp sức xây thành Tự DoViệt Nam độc lập ấm noTàu Khựa đâu dám tay thò Biển ĐôngBởi vì thế giới chung lòngGiữ yên cửa ngõ thong dong hải hànhKhựa Tàu nào dám ra tranh…Camthành Sept 9th, 2015ThaNhân
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 162VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI6/. SỐNG SAO!Mọi thứ trên đời vẫn chóng quaNhân sinh rồi cũng đến khi giàCái vòng luẩn quẩn loanh quanh quẩnTrần thế muôn hoa cứ trổ hoaLoài nhện miệt mài giăng lưới nhệnKiếp tằm mải miết nhả tơ tằmThời gian luôn chảy không ngừng lạiPhải sống sao đừng thẹn với ta!Camthành Sept 15th, 2015ThaNhân7/. MÊ LINH RẠNG SỬDân quân giống Việt tỏ hiên ngangGương sáng bao đời tỏa chiếu quangGiáo thét đầu voi thành tóm gọnTẩu đào Tô Định giặc qui hàngThù nhà liệt nữ tròn ơn báoNợ Nước Anh Thư vẹn đáp hoànTrống thúc xung phong địch khiếp víaMê Linh rạng sử khắc ghi trangCamthành Feb 25th, 2023(Kỷ niệm Khởi Nghĩa của Hai Bà mùng 6 tháng hai ÂL)ThaNhân
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 163VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI8/. ÁO MỎNG DÍNH MƯATại Trời nghịch ngợm đổ cơn mưaDáng ngọc vô tình lộ rõ chưa!Váy ngắn khoe nguyên…khoe chẳng thiếuÁo hờ phô cả…phô đâu thừa!Dẫu già thấy mỡ mèo còn khoáiKhú đế lão gia tật khó chừaCó của để ra thì chớ tráchTại Trời nghịch ngợm đổ cơn mưaCamthành Feb 24th, 2023ThaNhân bài họa9/. ĐỢI VIỄN KHƠI!Tiếc nuồi được gì cũng vậy thôiThiếu niên mộng ước tưởng tung trờiNửa đường họa tới không đường trốiMột gánh nạn theo một gánh đờiChính nghĩa phò dân chẳng phản bộiQuốc gia giữ nước giữ y lờiTạm dung đất khách mơ nguồn cộiThất vọng ê chề đợi viễn khơi!!Camthành Feb 24th, 2023ThaNhân10/. HƯƠNG QUÊ NỘITết đến vườn sau Mai nở vàngHân hoan chào đón Chúa Xuân sangƯơm chồi dưỡng nụ chờ khoe sắcNẩy lá nuôi cành đợi ánh quangLộng lẫy kiêu sa ả Tím QuỳnhYêu kiều thùy mị chị Hoàng LanVọng về chốn cũ hương quê nộiThăm thẳm bao mùa thơ vẫn mang!!Camthành Jan 25th,2023ThaNhân
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 164VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI11/. ĐẢNG MỪNG THÔIMặc dù đã bốn tám năm rồiThống nhất danh vang, không sóng đôiKỳ thị rõ ràng, ai dám chốiHận thù rành mạch họ buông trôi!!‘’Kẻ thua,’’ quyết đạp cho mày thối‘’Người thắng’’ huênh hoang tớ chẳng hôi‘’Khúc ruột phương xa’’ moi bạc khốiTiền vào hỷ hả đảng mừng thôi!!Tiền vào hỷ hả đảng mừng thôiCần quái gì hòa hợp, quậy hôiHiện tại đảng quang vinh chói lọiTương lai nưóc Việt chắc đi đời!!Mai kia trung quốc mang người tớiMốt nọ Việt Nam tên mất thôiLúc đó Việt trung về một mốiThế là nghìn kiếp Việt toi rồi!!!Camthành Feb 12th, 2023(Nhị khúc liên hoàn, Bát vận đồng âm)ThaNhân
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 165VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI12/. DỄ GÌ THƯƠNG (Khoán Thủ nhất Tự, Bát Vĩ đồng âm)Thương thì thương thế dễ gì thươngThương bởi đôi môi chút ánh hường.Thương giọng nhẹ nhàng mang nhạc hưởng,Thương lời thỏ thẻ nét văn chương.Thương hoài hình Liễu luôn mơ tưởng,Thương mãi dáng hoa cứ vấn vươngThương bậu mignonne thật khó cưỡngThương Em như vậy, dám xem thường?!!Tha Nhân13/. TÁI PHỤC HỒIGiọt nắng âm thầm núp bóng trôiMột thời tuổi đẹp luống qua rồi!Mộng con nửa bước đành buông vộiChí lớn lưng chừng cũng bỏ thôiĐoạn cuối cuộc đời mong sửa lỗi Thân còn chung sức cố tu bồiVô thường sắp tới chờ cơ hộiChính nghĩa Tự Do tái phục hồi.Camthành Feb 11th, 2023 (Bát vận đầng âm)ThaNhân bài họa
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 166VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI14/. ĐÓA HOÀNG MAIEm vàng áo lụa đóa hoàng MaiEm dáng dịu hiền buổi sớm maiEm ước thanh bình luôn mãi mãiEm mơ hạnh phúc mỗi ngày maiEm danh vương hậu vang thương mạiEm tiếng hoa khôi đẹp nhất maiEm thật tuyệt trần ca tụng mãiEm vàng áo lụa đóa hoàng MaiCamthành Feb 3rd, 2023 (Khoán Thủ Nhất Tự, Bát vận đồng âm)Tha Nhân họa15/. NÂNG CHÉN XIN THỀXin mời cạn nhé! Bạn muôn phươngTri kỷ ta ơi nén phẫn thươngNâng chén xin thề xây chiến lũyBuông ly tiến tới dựng sa trườngRượu tình huynh đệ ươm hy vọngRượu nghĩa chi binh mộng quật cườngNhât định phen này quay trở lạiCờ Vàng ngạo nghễ khắp Quê HươngCamthanh Jan 24th, 2023ThaNhân
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 167VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI16/. LŨ VẸM BẤT LƯƠNGMột lũ Vẹm nô thật khó thươngMột bầy Lừa Dối mặt dương dươngMột phường đằu gấu không hề ngượngMột đám chó săn chỉ cắn cuồngMột đảng ma cô chuyên tự sướngMột đoàn cán ngố cứ ương ươngMột quân phá hại vì hay cưỡngMột bọn ăn tàn bởi bất lươngCamthành Jan 2nd, 2023ThaNhân (Thể thơ Nhất Tự khoán Thủ, Bát vận đồng âm)
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 168VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIĐOẢN KHÚC VĂN MINHCHỦ NGHĨAĐỏ lòm chủ nghĩa chính chuyên Khư khư bấu giữ chức quyền lợi danhThiệt người hại vật rành rànhCuồng cơn thắng thế tan tành nước nonĐẠI ĐỒNGThực hanh viễn tượng hoang đườngVơ hết của cải thập phương đồng bàoTúi ta mặc sức nhét vàoNhân danh binh đẳng cứ cào bằng thôiVÔ SẢN Thất học làm chủ nhân ôngTrí thức tống cổ ra đồng đào khoaiBừng bừng thế nước lên rồiThắng vua thua giặc đến hồi bọn taQUAN CHỨCĐăng đàn lý luận cương cườngCửa sau tuồn tuột như lươn lấm đầuCạp tiền, cả bọn mọt sâuĂn tàn phá hoại từ lâu lắm rồi
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 169VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIBẦN CỐ NÔNGKhông có cục đất chọi chimBây giờ của nổi của chìm khẳm luônBôi vôi vẽ mặt diễn tuồngMiệng gào khẩu hiệu cả cuồng đảo điênTHANH TRỪNGĐày đọa giết chết chẳng thaKẻ nào dám chống phe ta anh hùngVung dao bắn súng đùng đùngNhe nanh trợn mắt vô cùng quyết tâmĐỐT SÁCHChữ nghĩa mê hoặc lòng ngườiNhân văn tri thức kheo cười bọn ta Đốt hết sạch cửa rộng nhàChỉ cần liềm búa mới là văn minh Tiểu Lục Thần Phong Georgia, 0426
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 170VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠITHÁNG TƯ NHỚ NGƯỜI KHÔN NGUÔITa nhớ Người tràn tháng năm chứ nào có mỗi tháng Tư, tuy nhiên mỗi tháng Tư lại về thì nỗi nhớ cồn lên, vỡ tung ra như sóng biển. Nỗi nhớ không tên tuổi, chẳng hình tướng, không sao nắm bắt được ấy vậy mà cứ da diết trong lòng.Ta với Người vốn không ân oán gì nhau, chưa từng chung đụng, không tác động qua lại nhau. Ấy vậy mà bóng dáng Người mãi thấp thoáng trong ta. Ta vẫn mơ về Người, một dĩ vãng vàng son, một thời lãng mạn và cả khói lửa điêu linh.Người đã hiện diện ở phương Nam nước Việt trong hai mươi mốt năm, quãng thời gian ngắn ngủi nhưng để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng người, chí ít là những người đã từng chịu ơn huệ Người, từng ăn ơn vua lộc nước. Riêng ta, một kẻ hậu sanh, khi ta chào đời cũng là lúc Người đã sắp mệnh chung. Người đã chiến đấu cho tự do một thuở. Thiên hạ vẫn bảo không đem chuyện thắng thua để luận anh hùng, điều ấy tuyệt đối đúng với Người. Người có thua nhưng “anh hùng tử khí hùng bất tử”, chuyện này dường như là sự lập lại của lịch sử. Ba trăm năm trước, nhà Tây Sơn bị diệt, bị miệt thị là “ngụy” nhưng lòng người vẫn tưởng nhớ nhà Tây Sơn. Sau khi nhà Tây Sơn bị diệt, trong dân chúng xuất hiện câu ca dao:Ai cho miếu lớn hơn đình?Bậu có chồng mặc bậu bậu vẫn gọi mình bằng anhEm có chồng vì ép gả, vì thời thế chẳng đặng đừng chứ không phải vì em yêu. Em sống với chồng nhưng em vẫn kêu ta bằng anh, vẫn nhớ về ta. Câu ca dao tha thiết, thật thà, bình dị, kín đáo thể hiện tấc lòng không lay chuyển. Dù bị kêu là “ngụy” nhưng lòng người vẫn hướng về “anh”, thắng làm vua thua làm giặc là chuyện thường tình. Sài Gòn sụp đổ nhưng lòng người vẫn hướng về Người. Mọi người vẫn hát nhạc Sài Gòn, văn hóa Sài Gòn vẫn đẹp lung linh trong tâm tưởng mọi người, ngay cả người của phe chiến thắng cũng mê và hát nhạc Sài
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 171VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIGòn. Những dòng nhạc bolero, nhạc trữ tình, nhạc vàng…vẫn ngự trị trong lòng dân chúng, giả sử không có nhạc Sài Gòn thì biết hát nhạc gì đây? Người đã xa rồi nhưng dư ảnh và dư hương của Người vẫn còn đó, và “em” vẫn trìu mến kêu Người bằng “anh”, chỉ có “anh” trong tâm “em” mà thôi! Tháng Tư oan nghiệt, tháng Tư khói lửa, tháng Tư tang thương nát bấy lòng người. Ông Võ Văn Kiệt cũng từng thừa nhận: “Triệu người vui cũng có triệu người buồn”. Phe thắng trận dĩ nhiên là vui, phe bại không chỉ buồn mà đau thương chết chóc, chia lìa…Cái giá chiến thắng quá lớn mà không đáng vì chẳng đem lại tốt đẹp gì cho dân, chỉ đem lại quyền lực và quyền lợi cho phe chiến thắng.Người đã bại, phải chịu ngục tù đày đọa. Người đã di tản, vượt biên, vượt biển bằng mọi giá, lao vào cái chết để tìm sự sống. Hàng chục ngàn người chết trong tù ngục, hàng trăm ngàn người bỏ mạng ngoài biển Đông. Số người chết vì hải tặc, bão tố, hết lương thực… có thể lên đến 500.000 người. Sử thế giới hiện đại gọi là Boat People, đây là sự kiện bi thảm của một dân tộc sau chiến tranh. Điều đáng nói là phe thắng trận vẫn bác bỏ, phủ nhận, lấm liếm và tìm mọi cách xóa đi sự kiện “thuyền nhân”. Ta nhớ Người, Người đã một thuở làm nên phong cách Sài Gòn. Một thuở của Người đẹp làm sao, sách báo như muôn hoa đua nở, người cầm bút thỏa sức tung hoành, chỉ sợ mình không có năng lưc chứ không sợ bị kiểm duyệt. Thuở của Người chữ nghĩa đạt đỉnh cao với những thành tựu rực rỡ cả về văn, thơ, nhạc, họa…Những tên tuổi lừng danh thuở ấy đến giờ vẫn lung linh: Tuệ Sỹ, Trí Hải, Phạm Công Thiện, Phạm Thiên Thư, Võ Phiến, Trịnh Công Sơn, Mai Thảo, Phạm Duy…Một thuở của Người các đảng phái được tự do hoạt động, mọi người dân ai cũng có được những quyền căn bản của con người: Tự do – dân chủ - nhân quyền. Thuở ấy ta chưa tượng hình nhưng sau này lớn lên mới biết về Người, ấy vậy mà hình ảnh Người mãi lung linh trong tâm
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 172VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠItưởng ta. Thuở của Người, những tà áo dài duyên dáng khắp thành đô cho đến thôn quê. Con người thân thiện dễ thương, tiếng nói thanh tao, ngôn ngữ trong sáng, lời ăn tiếng nói thanh lịch. Mọi người sống tương thân tương ái với nhau. Người dân và chính quyền gần gũi nhau rất thân tình. Người đã bại vì nhiều lý do, vì sự định đoạt cuộc chơi của những thế lực quốc tế. Từ đó, tất cả những thành tựu về văn hóa, kinh tế, kỹ thuật, nhân văn… của Người bị hủy bỏ, đập phá, thiêu đốt sạch sành sanh, một cuộc hủy diệt nhằm xóa đi bóng dáng và sức ảnh hưởng của Người. Vật chất có thể phá hủy nhưng hình bóng và dư hương làm sao phá được? bởi vậy mà Người vẫn sống trong tâm tưởng của những người yêu Người. Sách có thể đốt nhưng tư tưởng làm sao đốt được? phim ảnh có thể xóa nhưng hình bóng trong tim không thể xóa! Âm nhạc có thể cấm nhưng không thể cấm được tiếng hát mỗi ngày của người dân. Thực tế cho thấy cho dù cấm biểu diễn trên sân khấu nhưng người dân vẫn hát, ngay cả người của phe chiến thắng cũng hát nhạc của Người. Tháng Tư lại về, “quốc phá sơn hà tại”, sơn hà còn đó nhưng loang lổ đã nhiều, hao hụt không ít, thiên nhiên bị tàn phá, xã hội nhiễu nhương, văn hóa suy đồi…Thời gian xóa nhòa đi nhiều ký ức, vùi lấp nhiều dĩ vãng, vô thường vốn thế mà! Từng lớp sóng phế hưng cuồn cuộn chập chùng. Sóng ngoài biển Đông vẫn ngày đêm rì rào. Sóng Thái Bình Dương vẫn vỗ rì rầm những đêm trăng. Oan hồn uổng tử vật vờ theo sóng gió Thái Bình Dương. Những oan hồn trong các trại tù, nơi rừng sâu núi thẳm, nơi ngục thất tối đen… giờ vất vưởng nơi nào? Chiến tranh qua đã lâu mà lòng người vẫn thù hận và đày đọa nhau, đày đọa cả những vong hồn. Sao không thực hiện một ngày chúc sinh cho người sống, chúc siêu cho người chết, chúc an cho toàn dân? Lời đề nghị thống thiết, chí tình, chí nghĩa mà đức đệ tứ tăng thống Thích Huyền Quang đã nêu năm nào. Có gì để sợ chứ? cớ sao phải sợ? chiến tranh qua đã lâu, hòa bình đã có nhưng lòng người vẫn bất bình,
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 173VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIbất an, sống trong cam chịu và tìm mọi cách để ra đi. Ngay cả những người có chức, có quyền, giầu có… cũng tìm mọi cách ra đi, tìm mọi cách mua thẻ xanh hay quốc tịch nước khác. Một thuở của Người đã qua, đã mất, đã bị hủy diệt… nhưng “thác là thể phách còn là tinh anh” cụ Nguyễn Du đã nói thế kia mà! Mỗi độ tháng Tư về, lòng người lại nao nao, biển Động lại dậy sóng, ta lại suy tưởng “nếu thuở ấy người không bị bại thì ngày nay dân ta đâu phải bôn ba lưu vong bốn phương trời, chẳng phải đi làm cu li bên Hàn, Đài, Nhật, Du Bai…Giới trẻ cũng chẳng phải thần tượng đến độ hôn cái ghế mà một diễn viên Hàn vừa ngồi và quan trọng hơn hết là không bị lệ thuộc Tàu, nhất nhất rập khuôn Tàu”Tháng Tư oan nghiệt “thế là tàn một giấc mơ/thế là cả một bài thơ não nùng”- Nguyễn Bính. Tháng Tư về ta nhớ người khôn nguôi dù Người với ta chẳng có gì với nhau cả. Đành vậy thôi, ta ngồi đây “Thắp đèn lên ngồi kể chuyện trăng tàn”- Tuệ Sỹ. Biết tỏ cùng ai nỗi lòng? Ta vốn thích sự lặng lẽ một mình. Ta vốn sợ sự ồn ào hay những cơn lên đồng của đám đông, sợ sự cực đoan dù là cực đoan hướng nào cũng rất mê muội, một khi đã cực đoan thì chẳng còn lý trí để nhìn nhận vấn đề và càng chẳng còn tình cảm để dung hòa hay hiểu nhau. Tháng Tư mỗi năm mỗi xa mờ, nửa thế kỷ đã qua, rồi đây Người sẽ nhạt nhòa hơn nữa, sẽ bị lãng quên hơn nữa. Những thế hệ về sau chẳng còn biết nhiều về Người. Biết làm sao được? quy luật vô thường là thế, thời gian xây nên rồi cũng chính thời gian bào mòn chôn vùi. Riêng ta, ta vẫn nhớ Người “Chỉ nhớ Người thôi đã hết đời” – Tô Thùy Yên. Ta thương Người như ta thương ta, một kẻ lạc loài ở thế gian này, mơ màng trong một trời hoài niệm, lững thững chẳng biết đi đâu về đâu. Tiểu Lục Thần Phong Ất Lăng thành, 0426
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 174VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠINGƯỜI YÊU SÀI GÒN Cạp miếng pizza Papa John ngon tuyệt cú mèo, cái món ăn khoái khẩu của Tim, miệng nhai ngấu nghiến còn lòng thì phơi phới muốn bay lên vì công ty mới thưởng một tuần lương. Tụi thằng Leyton, Andrew, Jonathan…cũng đang sung sướng nên cười giỡn như giặc dậy. Cả đám bàn tính cuối tuần này ăn nhà hàng nào đây? Thằng Keith luôn tìm tòi trên mạng những nhà hàng nào được chấm năm sao, không chỉ về thức ăn mà còn phải cảnh quan và bài trí đẹp nữa mới chịu. Tim vốn dân vegan nên chẳng quan tâm mấy chuyện ăn uống. Tim chỉ khoái món cocktail và vị trí đẹp của nhà hàng thôi. Sau một lúc lựa chon, mỗi thằng một ý chẳng ai đưa ra được quyết định. Cuối cùng thằng Keith chốt:- Blue Soul bar ở Fairburn, không bàn cãi gì nữa! Cả bọn đồng ý, nói chung nhà hàng này ăn ngon, trang trí đẹp, giá cả cũng không phải là quá mắc. Vậy là cuối tuần này Tim và bạn bè sẽ quậy một bữa ra trò. Đang tí tởn với tụi nó nên Tim chẳng nghe điện thoại cầm tay đổ chuông. Thằng Keith nhắc:- Tim, ai kêu mầy kìa? Hổng chừng vợ hay con ghệ nào đó?Thằng Leyton khịa:- Chắc con nhỏ Bokoo? Nó mê con đó như điếu đổ!Cả xóm nhà lá cười rần rật, thằng Jackson Nolton địa:- Phải rồi, cái mông bubble butt của con nhỏ Bokoo diêu bá cháy luôn, nó“chết” vì cặp mông. Nói xong nó cười rũ ra, mấy thằng bạn mắc dịch cười bò lăn bò càng, tha hồ thêm mắm dặm muối. Tim bỏ mặc lũ nó ở đấy, đi ra ngoài bãi đậu xe để nghe điện thoại, nhìn số hiển thị trên màn hình biết ngay:- Alo, Diệc Thần đó hả? sao gọi giờ này? Mấy nay khỏe chứ?Đầu dây bên kia:- Alo, Thụy Phong, Diệc Thần đây! Tao khỏe, mầy khỏe không? - Khỏe và cày như trâu, cuộc sống vẫn như xưa nay, ngày thường đi cày kiếm cơm, cuối tuần viết lách lai rai kiếm tiền uống cà phê. - Dziệt kiều như mầy vậy là thua tao rồi. Tao sáng cà phê, chiều nhậu, tối đi barquẩy bung nóc…- Sướng thật đó! Nhưng mỗi người một số phận, biết sao được bây giờ?
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 175VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI- Vậy thì dzìa đây sống với anh em, tha hồ hưởng. Đời kỳ cục thấy bà, thằng ở hải ngoại than khổ nhưng chẳng chịu dzìa, còn thằng trong nước nói sướng nhưng lại tìm mọi cách để ra đi!- Ờ, đời kỳ cục ghê hén! Đôi khi cái sướng và cái khổ tréo ngoe. Sướng hay khổ còn tùy thuộc vào độ nhất thời với dài lâu hoặc là giữa cái căn bản và cái tạm bợ nữa mày ơi!- Dẹp mẹ cái mớ lý luận chữ nghĩa của mầy đi, nghe mắc mệt! Tết nay có dzìa ăn tết không?- Muốn lắm nhưng đi không được. - Hỏi thì hỏi vậy thôi chứ tao biết ngay mà! - Đời không đơn giản đâu mày, dài dòng khó giải thích. - Mầy cứ tự làm khó cho bản thân, thiên hạ kéo dzìa ăn tết đông như quân Nguyên kìa. - Ờ, thì người ta khác, tao khác- Sao? Mầy nghĩ mầy ngon lành hơn hả?- Tao đã nói rồi dài dòng lắm.- Tụi dziệt kiều kéo dzìa mỗi năm một đông hơn, năm nào cũng ra ngoài kia dự hội nghị dziệt kiều yêu nước, được lên tivi, lên báo; được gắn huy chương, tặng bằng khen xôm tụ quá trời. Ở đời người ta phù thịnh chứ ai phù suy.- Bởi vậy nên tao mới nói dài dòng lắm, họ khác, tao khác. Mầy đừng nói với tao cái bọn cà chớn ấy, tao hổng thích!- Mầy cứ vậy khổ là phải rồi! Nói thì nói vậy chứ tao hổng hiểu mầy thì còn ai hiểu? mà mầy hổng nhớ Sài Gòn hay sao mà hổng dzìa? - Nhớ chớ sao không, nhớ dữ lắm. Chưa chắc những người về đã thương nhớ Sài Gòn bằng tao! Mầy là thằng bạn thân nhất, mầy biết đấy! trong tâm tao chỉ có Sài Gòn mà thôi! Bao nhiêu năm nay tao vẫn kêu Sài Gòn bằng cái tên của nó. Tao chưa bao giờ viết hay kêu Sài Gòn bằng cái tên thổ tả mà người ta gán cho nó. Tao không quan tâm thiên hạ kêu Sài Gòn bằng cái tên gì, với tao Sài Gòn là Sài Gòn.- Tao biết, tao đâu có lạ gì mầy! - Tao nhớ Sài Gòn! Nhớ những con đường cây cao bóng mát. Nhớ những trái dầu xoay xoay tít trong không trung. Nhớ những đêm đèn vàng nhạt nhòa mình lang thang không muốn về. Nhớ những quán cà phê lãng mạn…- Còn nữa, những quán bar quậy hết xí quách luôn. - Đúng, mấy cái quán bar ở Sài Gòn vui quá trời quá đất.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 176VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI- Mầy không sanh ra ở Sài Gòn nhưng mầy yêu Sài Gòn còn hơn cả những người Sài Gòn chính hiệu. Chất Sài Gòn trong mầy đậm đặc hơn cả người ở Sài Gòn mấy đời. Bằng chứng là bọn họ ăn theo thuở ở theo thời. Bây giờ bọn họ kêu Sài Gòn bằng cái tên lạ hoắc, chỉ có mầy, người duy nhất chỉ viết và kêu Sài Gòn bằng cái tên Sài Gòn.- Mầy nói đúng, không chỉ người Sài Gòn mà hầu như toàn bộ người Nam giờ đều vậy. Họ quên hết những cái tên dễ thương của một thời chưa xa mấy. Họ giờ nhiễm nhiều cái thói xấu xa lạ mà ngày trước không có. Họ nói với những ngôn từ nghe mắc cười chết luôn…- Thụy Phong, nhà tao mấy đời ở Sài Gòn, hiện vẫn đang sống tại Sài Gòn… ấy vậy mà tao cũng chưa thấy thương Sài Gòn bằng mầy, chưa hiểu Sài Gòn như mầy. Mầy bỏ xứ đi thì tao nhớ nhưng lại mừng, đôi khi vậy mà hay, nếu mầy ở lại đây chắc chắn mầy sẽ gặp rắc rối không ít với tụi nó.- Cảm ơn Diệc Thần, thằng bạn mà tao thương nhất trong đám lộn xộn - Dẹp đi mầy, bày đặc khách sáo! Bộ biến thái hay sao mà nói thương tao?- Chừng nào tao đè mầy ra chịch thì mới biến thái.- Ờ, mà mầy nhiều chuyện dễ sợ, qua bển bày đặc đổi tên Tây! Tao dell quan tâm cái tên Tây của mầy. Tao chỉ biết có mỗi thằng bạn với cái tên đậm màu kiếm hiệp Tàu là Thụy Phong mà thôi. Cái thằng giống hệt Tàu mà hổng phải Tàu, lại sống ở khu Tàu Chợ Lớn. Ngày xưa cứ đạp xe lang thang khắp mọi ngõ ngách, thấy gì ngồ ngộ là tròn mắt hả miệng reo mừng như thể người ta trúng số hổng bằng. - Trời! mầy làm tao cảm động quá, mấy mươi năm rồi vẫn còn nhớ về tao như mới hôm qua. - Cái thằng biến thái! Cảm ơn cái con khỉ khô, tao hổng quen lối khách sáo đó nha mậy! mai mốt dzìa thì đi uống một bữa và quậy tưng cho đã đời.- Chắc chắn rồi Diệc Thần. Hai thằng cười nói rôm rả quên cả thế giới chung quanh, may là ngoài bãi xe không có người nên không gây khó chịu cho ai. Tám đang đã miệng nhưng liếc thấy tới lúc vô làm nên Tim nói tạm biệt Diệc Thần và hẹn nó tối về tám tiếp. Vừa bước vào văn phòng, thằng Keith nhìn mặt, phán:- Mầy nói chuyện với con ghệ Việt Nam hả? coi bộ vui quá vậy!- Hổng phải ghệ, thằng bạn thân. Nó hỏi tao có về quê ăn tết âm lịch hay không.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 177VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI- Mấy năm trước mầy khoe thành phố quê hương của mầy vào tết âm lịch vui lắm. Mầy còn lì xì mấy bao thơ đỏ cho tụi tao nữa, năm nay có không?- Ừ, tết vui lắm, còn lì xì hả? đợi đấy rồi sẽ biết! **Buổi chiều mùa đông Bắc Mỹ lạnh cắt da cứa thịt, cũng may trong chỗ làm hay nhà cửa đều giữ nhiệt độ ở mức trung bình nên cũng chẳng có vấn đề chi. Ngoài trời nước đóng băng hết ráo rồi, thời tiết lạng giá nhưng trong lòng Tim thì nóng dần lên theo nhịp tết cận kề. Mấy nay bình thường, không dưng hôm nay Diệc Thần điện thoại hỏi thăm khiến cho Tim dậy sóng lòng, thấy nhớ Sài Gòn, nỗi nhớ bùng lên nhất là lúc sắp tết như thế này. Cuộc sống ở Sài Gòn quả là sướng thật, ăn chơi mát trời ông địa, miễn là có tiền và không đụng đến chuyện dân tình quốc sự, mặc kệ chuyên tự do – dân chủ - nhân quyền…Bên này thì ngày ngày đi cày, cuối tuần quanh quẩn trong nhà, lướt mạng xã hội, tợp lon Budweiser rồi coi phim con heo, tự xử…xem ra cũng buồn thật!Sài Gòn thì ngày nào cũng là ngày cuối tuần, đêm nào cũng la cà ngoài đường. Bạn bè ăn nhậu dàn trời, hứng lên thì dzô bar xả xú páp, lún luôn! Sài Gòn là vậy, nhớ là vậy, thương là vậy nhưng Tim không chịu nổi cái cách người ta ngồi trên đầu trên cổ của nó. Tức muốn chết vì cái cách người ta kêu Sài Gòn bằng cái tên tào lao chẳng ăn nhập gì vói nó. Tim vẫn mơ ước một ngày nào đó Sài Gòn được mọi người kêu bằng cái tên của nó. Mọi giấy tờ phải viết đúng cái tên của Sài Gòn. Sài Gòn cần tẩy rửa những ô uế nhiễm độc, lau chùi lại gương mặt vấy bẩn, dựng lập lại những gì đổ nát lụn bại…Sài Gòn phải là Sài Gòn của người Sài Gòn và những người yêu Sài Gòn. Vừa làm việc vừa miên man trong tâm tưởng, bởi vậy Tim không nghe thấy mấy thằng bạn làm chung châm chọc mình, thậm chí nhiều lúc không nghe tụi nó kêu. Tâm trí Tim tự độc thoại một mình, suy nghĩ về cái sự sướng – khổ của những người Việt khi so sánh giữa bên này với bên kia. Điều đó thể hiện tâm lý của đám đông, mức độ văn hóa và nhận thức rất mắc cười. Với phần nhiều bọn họ chỉ cần ăn chơi, nhậu nhẹt và nói xàm là sướng. Về bển tha hồ nổ banh nhà lồng, khoe thân, khoe của rồi tự cho mình đẳng cấp cao hơn. Bọn họ về Sài Gòn nhưng kêu Sài Gòn bằng cái tên ấm ớ một cách hết sức vô cảm. Họ không biết rằng trong cái lồng vàng thì con chim chỉ hót một điệu, con vẹt chỉ nói
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 178VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIđược những gì chủ dạy. Họ không nhận thức được lồng vàng cũng chỉ là cái lồng huống chi là lồng sắt. Cái sướng của đám đông đồng hương khiến Tim không khỏi thấy xa lạ và càng chẳng biết bày tỏ cùng ai. Ở đâu cũng phải cày, tuy nhiên môi trường sống bên này nó khác, lối sống công nghiệp nề nếp không thể tùy hứng, sống bằng cảm tính như cư dân cố quận mình. Bởi vậy một số người cho bên này khổ là vậy. Họ không thấy được cái dài lâu, cái to lớn, cái giá trị của cuộc sống tự do, dân chủ. Con cái học hành đàng hoàng, không bị nhồi sọ hay tẩy não. Tuy chê là vậy nhưng chẳng có mấy ai chịu bỏ bên này để về bên ấy và người bên ấy thì lại sẵn sàng trả mọi giá để qua bên này, mắc cười làm sao! Dòng tư tưởng cứ tuôn trào như nước chảy, như ngựa chạy rông ngoài thảo nguyên, hết ý này lại xuất hiện ý tưởng khác. Tim đang ở giữa mọi người mà như thể đang thiền định một mình trong hang trên núi tuyết. Tim giật mình khi thằng Clint Wint vỗ vai:- Mầy đang tơ tưởng về cái mông buble butt của con Bokoo phải không?Mấy thằng bạn cà chớn cười và la hét ầm ĩ. Thằng Eddie chọt:- Vợ mầy biết là tiêu đời nha con!Lúc ấy con nhỏ Bokoo từ đâu đi đến, nó ôm lấy Tim từ phía sau, cười cười:- Whatever! I love you baby.Lãng ThanhẤt Lăng thành, 0226
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 179VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIKHUNG TRỜI HẠAnh gửi gió cho em khung trời hạGửi mặt trời em đỏ áng môi sonGió loay hoay với lời tình vừa tỏEm uống bao giờ mà nắng đã sayAnh gửi gió cho đầy cơn mơ ấyEm mơ hồ gió lộng áo mây bayBước chân ngập ngừng như đang thầm gọiĐợi vòng tay cho nỗi nhớ lên đầyAnh gửi gió bay về phương xa quáChiếc khăn vừa rơi em biết nơi nàoEm tìm anh mùa xuân cũ xôn xaoTa lại gặp tình lên xanh một thuởAnh gửi gió cho em khung trời hạBuổi trưa chìm trong nắng đổ bâng khuângNắng ngọt ngào mặt trời xuống rất gầnLà ai đó thì thầm mùa hạ đỏMây xanh ngát con điều treo lơ lửngBay trên cao mà hồn ở nơi naoEm vẫn đợi trưa nồng bên song cửaAnh có về nhớ gửi gió cho em.Lê Mỹ Hoàn6/2025
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 180VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠITHU VỀ TRONG ĐÊMCơn gió đập vào khung cửaCòn lay động cả giấc mơGiật mình lòng còn bỡ ngỡThu đang trên mái hiên nhàBâng khuâng chiếc lá vờn bayCó ai thở dài trước gióCòn như giấc ngủ vật vờHay tiếng thu lòng vừa ngỏThu vừa đến ở trong đêmSáng ra hàng cây phong nhuộmTa gặp thu chiếc lá đỏMường tượng trong giấc mơ quaTa gặp em hồng đôi máHiu hắt từng đợt heo mayThu đang về như vội vãTim se lồng ngực lên đầyHạ rớt trong chùm nho chínTrái còn mọng đỏ trên môiÁo em vàng trên đồi nắngTóc xõa buông mùa thu rơi.Lê Mỹ Hoàn10/2025
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 181VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠITÓC THƠM MÙI CỎ DẠI Anh chải làn tóc mây xưaTay anh mái tóc đã vừa vai emTóc nghiêng vai bóng ngày quaBao nhiêu sợi đã nhuốm hoa nắng chiềuNỗi niềm trăn trở bao nhiêuĐể em giữ lại ít nhiều tuổi xanhCòn bao lênh láng sợi tìnhMênh mang sóng vỗ mãi tìm bóng xưaAnh chải làn tóc mây đưaCho em một chút kiêu sa thuở nàoNhư đàn bướm hạ lao xaoTrên môi hè tới dập dìu buổi maiTóc em thơm mùi cỏ dạiTrên cánh đồng hoa cúc ngải đầy hươngMùa thu cây đã nhuộm vàngTóc em anh chải hôn hoàng đầy vai.Lê Mỹ Hoàn6/2025
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 182VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠILỜI GỌI CỦA DÒNG SÔNGDòng sông tôi đến như lời gọiTừ xa xôi một áng mây trờiTôi gặp anh sóng lòng phiêu lãngMột chiều trên bến nước thu sơMột chiều nào bước chân lữ thứDòng Potomac chợt ngừng trôiHoa đô đang lấp lánh tươi cườiNét son môi một thời rực rỡDòng sông tôi đến như lời gọiĐáy nước in sâu một ước thềThuyền xa đã chậm xuôi làn sóngNhấp nhô tình mấy thuở còn xanhBên kia sông bóng nước xây thànhPotomac bến lòng lơi lảĐiệu nhạc ru hồn một khúc caTiếng hát bổng trầm đưa êm ảBờ liễu tóc xanh gầy lướt gióHoa đào như thiếu nữ chờ xuânTôi đứng giữa một dòng lưu thuỷBóng nước trôi lờ lững mây ngànTà dương sóng dâng mờ khói thuốcLên đôi môi giọt nắng hanh vàngNhư tiếng nói lòng chưa kịp thốtCánh buồm nâu thấp thoáng trường giangDòng sông tôi đến như lời gọiĐêm trời mắt biếc tựa trăng tanCánh chim thiên lý ngàn xa gửiHoa gấm quê xưa bóng một thờiLê Mỹ Hoàn12/25/2025Cảm tác tuyển tập “Viết Bên Dòng Potomac”
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 183VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 184VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIHỌA SĨAnh vẽ gì, vẽ Sài Gòn hoa mộngTrải trên khung tranh thành phố lặng câmKhi xưa những vòm hoa cao trước cổngĐan vào nhau những ước vọng trong lòngAnh vẽ lại gì khu phố Bàn CờTrên những ô vuông đèn sao lấp lánhAnh vẽ chăng những quán hàng nhộn nhịpVẽ lòng em cảm nhận những vần thơAnh vẽ em qua phố mờ khung ảnhVẽ bước ta đi tưởng những đường dàiÔi anh vẽ những điều gì trong mộngTiếng những thân quen phố xá lượn vòngCăn nhà nhỏ anh nhìn giữa khoảng khôngTrong quán vắng bạn đi, vầng trăng khuyếtAnh vẽ cho mai sau những gì quen biếtBức tranh Sài Gòn dựng lại cùng nhau.Lê Mỹ Hoàn(thơ Họa)8/6/2022
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 185VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠICÁNH HOA CHIỀU ĐÔNGDừng chân trên biển vắng một chiều mưaTa đã gặp em đôi lần hò hẹnĐôi mắt xưa tình yêu nào trọn vẹnĐể mai sau bao ước nguyện đợi chờChỉ là em ngày ấy một trang thơNhư nét chữ một hồn ta sôi nổiÔi em đó cánh hoa đồng vô tộiMà trong ta cơn gió lặng buông dàiMái tóc đen tuyền sóng ngả bờ vaiLênh đênh mãi nỗi buồn khuya giọt nhỏReo rắc thu úa vàng trên ngọn cỏVà sương sa còn đọng cánh môi hồngEm vẫn còn ánh mắt lệ trắng trongNắng ngọt ngào như tình yêu vừa chớmTa vẫn chờ trên cánh đồng cô độcLòng phôi pha sẽ nở đóa hồng tươiTa đi mãi tìm đến để gặp ngườiTặng cánh hoa một chiều đông đã nhặt.Lê Mỹ Hoàn7/2025
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 186VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 187VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 188VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIThuở Học TròNguyễn TuấnNT 55-59Hình như từ nhỏ đến lớn tôi chẳng tự quyết định được việc gì quan trọng. Chuyện thi vào đệ thất cũng thế. Sau khi đỗ tiểu học qua kỳ thi với đầy đủ cả phần viết và vấn đáp tại Trường Tiểu Học Chí Hoà Quận 3 Sài Gòn, bố tôi quyết định cho tôi thi vào Trường Trung Học Nguyễn Trãi. Đi thi về là phải trình lại tất cả giấy nháp cho bố xem. Xem xong bố tôi phán: “Rất hy vọng là đỗ được!”Kết quả là tôi đưọc xếp vào lớp đệ thất B1 niên khoá 1955-1956.Đường Đến TrườngBây giờ nghĩ lại thấy ông cụ quyết định cho tôi học trường Nguyễn Trãi là đúng vì nhà ở Chí Hòa chỉ phải đi xe buýt một chuyến thẳng từ chợ Chí Hoà đến chợ Bến Thành rồi đi bộ một khúc từ bùng binh Sài Gòn đến rạp cinê Đại Nam là tới trường ngay. Trường Nguyễn Trãi hồi đó học nhờ trường tiểu học Trương Minh Ký, một mặt giáp với rạp Đại Nam, ba mặt kia nhìn ra ba đường: Trần Hưng Đạo, Nguyễn Thái Học và Hồ Văn Ngà.Lớp tôi nằm ở góc của trường có cửa sổ nhìn ra đường Hồ Văn Ngà cây cao bóng mát.Đoạn đường đi bộ từ bến xe buýt đến trường có nhiều điều thú vị. Hôm nào xe đến sớm thì có thể ghé vào một hiệu sách bên kia đừơng, đối diện bến xe buýt để ngắm các bìa sách thật đẹp. Đi một quãng là đến tiệm bán máy may Sinco. Qua khỏi hiệu Sinco là một loạt các cửa hàng, trong đó có tiệm kem Phi Điệp mà dân học sinh, sinh viên Sài Gòn không ai là không biết. Ngoài ra lại có tiệm hớt tóc Hoa Sinh mà mỗi người khách đến đều được tặng một bản nhạc của các nhà xuất bản như Tinh Hoa, An Phú… Đến đầu đường Ký Con có một xe nước mía. Rất hiếm khi tôi ăn uống ngoài đường, nhưng có một hôm trời nóng quá, trong túi lại rủng rỉnh ít tiền lẻ nên tôi ghé vào uống một ly. Tuy khát nhưng vừa hớp được một ngụm thì bị khựng lại vì nước mía nhạt nhẽo và có vị lạ. Về sau hỏi ra mới biết rằng xe nước mía ấy của một người Ấn Độ và ông ta luôn luôn pha càri vào nước mía! Đó là lần duy nhất trong đời tôi được thưởng thức nước mía hương vị càri.Đi một chút nữa là đến vũ trường Văn Cảnh. Chắc là tôi chỉ đi qua đó vào buổi trưa nên chẳng khi nào nghe thấy tiếng nhạc vọng ra. Qua khỏi Văn Cảnh là rạp chiếu bóng Đại Nam. Đi bộ đến đây thì thường là đã hơi mỏi chân rồi nên tôi hay tạt vào rạp Đại Nam để vừa nghỉ chân, vừa tà tà xem các hình ảnh của phim chiếu trong ngày và các kỳ tới. Vì
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 189VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIghé rạp thường xuyên nên tôi thuộc vanh vách tên các tài tử nổi tiếng và sưu tập được cả một tập dày cộm các tờ chương trình chiếu phim của rạp Đại Nam.Hôm nào xe buýt đến sớm thì thay vì đi thẳng đường Trần Hưng Đạo đến trưòng, tôi rẽ trái ở vũ trường Văn Cảnh rồi rẽ phải vào đường Hồ Văn Ngà rợp bóng mát. Đặc biệt tại đây có mấy hiệu bán đàn và dụng cụ âm nhạc. Cứ nhìn các cây đàn tuyệt đẹp và nhìn các bản nhạc qua tủ kính là đủ thấy “đã” rồi. Trước cổng trường Nguyễn Trãi mở ra đường Nguyễn Thái Học là một bãi đất trống. Học sinh Nguyễn Trãi thường tụ tập ở đây, chờ các lớp học sinh tiểu học ra hết mới đến lượt mình vào học. Tại đây có nhiều hàng quà. Từ kem đến bò khô, bò bía, ổi giầm, bánh cuốn, bánh ngọt… Thôi thì đủ thứ, trông ngon lắm! Tuy vậy tôi chưa thưởng thức món nào tại đây vì nhớ lời mẹ dặn rằng mình đã là học sinh trung học rồi, phải đứng đắn, không nên ăn uống linh tinh ngoài đường như các học sinh tiểu học nữa!Ngu Ngơ Đệ ThấtTrường Nguyễn Trãi trong thời gian còn học nhờ trường khác vẫn có những sinh hoạt văn nghệ đầy hứng thú. Hồi học tiểu học ở trường làng, tôi nào có bao giờ được xem văn nghệ trong trường. Đến khi vào Nguyễn Trãi thì thỉnh thoảng được xem trình diễn ngay trong trường nên thích thú lắm. Những điệu vũ như Trấn Thủ Lưu Đồn gây ấn tượng tốt đẹp trong tôi mãi đến bây giờ. Có lần trường tổ chức văn nghệ tại rạp Thanh Bình. Lớp tôi cũng họp hành phân chia công việc. Tôi chỉ ngồi im. Cuối giờ anh trưởng lớp chỉ tôi nói: “Tuấn chưa xung phong làm gì hả? Thôi vào ban khánh tiết đi. Ngày mai họp riêng ban khánh tiết.” Tôi gật đầu dù lúc ấy chẳng biết khánh tiết nghĩa là gì. Hôm họp ban khánh tiết tôi đến thật sớm và ngồi ở cuối lớp. Một lúc sau thì có nhiều người vào. Tôi chẳng thấy ai quen. Các anh bàn đủ thứ việc. Một lúc sau anh trưởng ban hướng về phía tôi nói: “Em, nếu em không có việc ở đây thì có thể về.” Tôi ngượng quá. Mình cũng đi họp mà, sao lại vậy! Tuy nhiên thấy ngồi đã chán lại thấy họp hành chẳng có gì hứng thú nên tôi ngượng ngùng, tẽn tò ra cửa đi về. Từ đấy về sau tôi rất ghét chuyện họp hành và luôn tránh né trừ những trường hợp bắt buộc.Hồi bắt đầu học đệ thất tôi mới 10 tuổi nên còn ngố lắm. Tôi biết có bốn lớp đệ thất nhưng không hề biết rằng trong đó có một lớp nữ. Khi qua đến xứ Mỹ này, khi bị một anh bạn hỏi đùa rằng hồi đó có quen cô nào học cùng thời ở Nguyễn Trãi không. Tôi gân cổ cãi rằng Nguyễn Trãi làm gì có nữ sinh! Mãi đến khi sinh hoạt trong forum của Nguyễn Trãi và trực tiếp email với một chị học cùng thời, tôi mới tin rằng hồi đó Nguyễn Trãi có lớp nữ sinh thật. Tôi gọi điện thoại đến xin lỗi anh bạn. Anh ấy cười hì hì nói rằng: “Đúng là thằng… ngô sắc!”Tôi thích xem ciné từ lúc còn rất nhỏ nhưng chỉ được xem ở những rạp rẻ tiền, vào rạp là nóng toát mồ hôi vì không có máy lạnh. Ấy là chưa kể nhiều khi còn bị rệp đốt. Chẳng khi nào tôi được xem ở những rạp lớn như Đại Nam mà khi mới vào đến cửa rạp nơi treo các
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 190VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIhình tài tử là đã thấy mát mẻ, thoải mái rồi. Một hôm ông anh lớn rất chịu chơi của một bạn tôi hỏi: “Thích xem ciné Đại Nam không? Muốn thì đi với tao!” Tôi đồng ý liền. Khi đến rạp anh ấy dúi vào tay tôi ít tiền lẻ và dặn: “Cứ làm theo tao” .Tôi đứng sớ rớ ở chỗ treo mấy ảnh tài tử và theo dõi anh ấy để bắt chước. Tôi thấy anh ấy thản nhiên đi vào cửa và đưa tay như chìa vé cho người soát vé nhưng thực ra là dúi tiền vào tay người ấy. Một lúc sau tôi làm theo như vậy nhưng khi vừa chui khỏi tấm màn dày ở cuối rạp thì ai đó nắm chặt vai tôi hỏi: “Tiền đâu?” Tôi sợ quá, phản xạ sinh tồn tự nhiên là lẩn ngay vào đám đông. Cũng may là hôm ấy rạp đông quá, số người đứng rất nhiều nên tôi ... an toàn. Tuy nhiên tim tôi đập dữ dội như muốn vỡ tung lồng ngực. Sau lần đi coi cọp hay gần như coi cọp này, tôi rút ra được một bài học quí giá: Không nên làm điều gì ám muội vì nội cái sợ là đủ đứng tim mà chết rồi. Vì thế tôi rất phục những người làm nghề tình báo. Chắc là họ phải có gene đặc biệt, nên mới có can đảm làm những chuyện táo bạo, dễ bị hồi hộp, đứng tim.“Cúp Cua”Học xong năm đệ thất thì trường Nguyễn Trãi chuyển sang học nhờ trường tiểu học Lê Văn Duyệt ở đường Phan Đình Phùng khúc giữa Mạc Đĩnh Chi và Đinh Tiên Hoàng, Đa Kao. Vì vị trí mới của trường không thuận tiện cho việc đi học bằng xe buýt nên tôi được bố mẹ mua cho chiếc xe đạp cũ. Từ nhà đến trường chỉ việc đạp thẳng từ chợ Chí Hoà trên đường Lê Văn Duyệt đến đường Phan Đình Phùng thì rẽ trái, rồi cứ thế đi tiếp là đến trường. Trên đường Lê Văn Duyệt trời nắng chói chang nhưng khi vào đường Phan Đình Phùng rồi thì không khí như dịu lại vì vòm cây cao hai bên đường. Sau khi đi, về nhiều lần và quen đường, tôi bắt đầu rẽ vào các đường khác như Tú Xương, Lê Quí Đôn, Phan Thanh Giản v.v… cuối cùng mới ra Phan Đình Phùng để đến trường.Có lần tôi đang đi thì xe bị tuột xích. Bình thường chỉ cần xuống xe rồi quay nhẹ bàn đạp đồng thời gắn xích vào líp là lại đi tiếp được ngay. Không hiểu sao hôm ấy xích bị tuột mà không cách nào lắp vào lại đựơc. Tay tôi dính đầy nhớt bẩn và người thì đẫm mồ hôi vì trời nắng nóng và cũng vì lo sợ trễ giờ học. Đang chưa biết làm sao thì chợt nghe tiếng nói ngay bên cạnh: “Chú Tuấn! Để cháu sửa cho.” Thì ra là anh X. hơn tôi đến mấy tuổi nhưng vì vai vế trong họ hàng, tôi là vai chú. Tôi mừng quá và để anh ấy sửa giùm. Cũng không được! Thế là đành phải dắt xe một quãng mới thấy người sửa xe bên vệ đường. Xe được sửa xong thì đã trễ giờ học quá rồi. X. biết ý nên nói với tôi: “Bây giờ trễ rồi, chú không vào trường được đâu. Thôi vào học trường cháu đi. Ở ngay đây thôi.” Tôi chẳng biết tính sao nên đành nghe theo.Đây là một trường tư thục khá lớn. Học ở Nguyễn Trãi quen rồi nên khi đột ngột vào lớp học ở trường tư này, tôi rất ngỡ ngàng vì lớp ồn ào và mất trật tự quá. Thầy đang giảng bài mà trong lớp nói chuyện ào ào như cái chợ. Học được một lúc thì anh cháu quay qua nói: “Chán quá! Thôi, chú cháu mình đi chơi đi.” Tôi chỉ biết nghe theo và thế là hai xe đạp
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 191VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIrong ruổi ra bến Bạch Đằng. Ngồi ngắm sông nước một lúc thì anh ấy đề nghị: “Mình qua Thủ Thiêm đi chú.” Thế là ra bến phà. Phà đông nghẹt người. Tôi là người lên chót, đứng phía sau cùng, nửa bánh xe đạp còn lòi ra ngoài, lòng hồi hộp vì sợ rớt xuống sông. Sau khi lên bờ, anh ấy đưa đi lòng vòng một hồi bên Thủ Thiêm rồi lại lên phà về.Trước đây nhóm chịu chơi trong lớp thường nói rằng cúp cua đi chơi sướng lắm. Tôi thì ngược lại: Vui đâu chẳng thấy, chỉ thấy lo sợ ngập tràn, không biết lỡ tối về bố hỏi bài trong ngày thì biết trả lời làm sao. May thay, hôm đó về nhà, tôi không bị bố khảo bài, nhưng khi nem nép lên lầu, tôi có cảm giác như mọi người đang nhìn tôi với cặp mắt khinh khi kẻ đã cả gan trốn học. Đó là lần cúp cua đầu tiên và duy nhất trong đời học sinh của tôi. Bây giờ nghĩ lại nếu lúc ấy đã lớn và có bồ rồi thì chắc là cúp cua đi bát phố hoặc đi ciné với người đẹp chắc cũng thú vị lắm!Lần Bị Phạt Đầu Đời.Hôm ấy trời đang nắng ráo, chợt mây xám kéo về nhiều và gió hiu hiu mát dịu. Tôi ngồi trong lớp nhìn qua cửa sổ thấy mây trên trời có hình dáng thật lạ trông như một hàng không mẫu hạm đang di chuyển trên biển. Đang mải mê theo dõi chuyển động của hàng không mẫu hạm thì chợt điếng người khi nghe thầy lớn tiếng nói: “Anh kia! Giờ học mà ngắm mây bay làm thơ hả?” Cả lớp đổ dồn về phía tôi khiến tôi ngượng quá. Thầy hỏi tên và ghi ngay đi “công xi” ngày Chủ Nhật. Thật là một hình phạt bất ngờ. Tôi như bị sét đánh ngang tai. Biết làm sao bây giờ!Mấy đứa bạn thân gần nhà bàn bạc cách cứu bồ. Một bạn sẽ đến nhà tôi ngày Chủ Nhật và xin phép cho tôi đến nhà bạn ấy học chung để chuẩn bị cho kỳ thi lục cá nguyệt. Kế hoạch được thực hiện y như dự định và tôi đưọc nhà cho phép đi học thi. Thế nhưng thay vì đến nhà bạn thì tôi đến trường Nguyễn Trãi. Đang đứng lớ ngớ ở sân trường và chưa biết phải trình diện ở đâu thì chợt nghe tiếng ai nói: “Vào đây đi ông ơi!” Thì ra một tên bạn thuộc lớp khác cũng bị phạt nhưng chắc là bị phạt nhiều lần nên quen rồi.Khi tôi vào lớp đã thấy hơn chục mạng ở trong đó . Trên bàn giáo sư là một vị giám thị già trông thật hiền lành. Tôi tưởng đi “công xi” là bị phạt ghê gớm lắm. Thì ra cũng chỉ là đến lớp học nhưng thay vì ngồi nghe thầy giảng bài thì phải làm các việc khác. Có bạn phải chép hàng trăm lần một câu gì đó của thầy dạy sinh ngữ. Có bạn cộng điểm giùm cho thầy giám thị.v.v… Có lẽ biết tôi là “lính mới” nên thầy giám thị hỏi tôi tại sao bị phạt. Tôi trả lời đại khái rằng vì trong lớp không nghe lời thầy giảng mà lại ngắm mây bay. Thầy cười hiền từ rồi bảo: “Thôi, con ngồi đó lấy sách ra học đi.”Đấy là lần đầu và cũng là lần cuối tôi bị phạt ngày Chủ Nhật.Thầy
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 192VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIVề sau tôi biết rằng một trong những lý do khiến bố tôi cho tôi thi vào trường Nguyễn Trãi, là do bố tôi có một người học trò cũ từ ngoài Bắc, dang dạy ở trường Nguyễn Trãi. Đó là giáo sư Nguyễn Huy Quán. Chắc bố tôi muốn thầy Quán ‘giám sát’ tôi trong thời gian tôi học ở Nguyễn Trãi để được an tâm. Thầy Quán trông rất hiền lành, người gầy yếu và chẳng nói lớn tiếng bao giờ. Học trò ai cũng quí mến thầy. Hàng năm cứ Tết đến thầy đều đến nhà tôi chúc Tết. Còn tôi, sau khi đã lớn và có xe Solex rồi, thì thỉnh thoảng có đèo bố tôi đến nhà thầy ở khu trường đua Phú Thọ để đáp lễ. Thật là một cái duyên: khi tôi lên dạy ở đại học thì con của thầy lại là sinh viên của tôi. Nếu không qua xứ Cờ Hoa này thì có khi con tôi lại là học trò của con thầy không chừng, vì anh ấy là giáo sư trung học.Hồi xưa tình thầy trò thật là đắm thắm và đẹp quá. Khi học ở đại học, tôi có một bạn cùng lớp có bố là học trò của thầy Vũ Đức Thận, nguyên hiệu trưởng trường Nguyễn Trãi. Tết năm nào anh ấy cũng phải chở bố đi chúc Tết thầy Thận. Anh ấy kể rằng bố anh ấy có chức vụ khá lớn và nghiêm khắc lắm, ở nhà ai cũng sợ. Vậy mà khi đến gặp thầy Thận thì khác hẳn, cung kính, khép nép và quí trọng thầy thấy rõ. Khi trò về, thầy tiễn trò ra tận cổng dù thầy đã già lắm.Thầy trò bịn rịn mãi ở cổng rồi mới chia tay.Một trong những thầy mà tôi quí mến là thầy Tô Đình Hiền. Thầy thật là hiền như tên của thầy. Thầy khá đẹp trai nhưng có cái lườm rất …phụ nữ! Thầy lái xe Vespa khá nhanh và lượn đẹp lắm. Hình như thầy hay tổ chức văn nghệ và thường phát biểu trong các buổi sinh hoạt toàn trường. Sát năm 75 tôi có dự một đám cưới bên Gia Định. Thông thường các đám cưới được tổ chức ở nhà hàng, nhưng tiệc cưới này được tổ chức tại tư gia. Khi đến tôi thoáng thấy thầy và định ra chào, nhưng sau thấy thầy bận quá, tất bật cắt đặt người này người kia làm việc, nên lại thôi. Thì ra thầy phụ trách đám tiệc này và kiêm đầu bếp luôn! Sau khi rời Nguyễn Trãi, đây là lần đầu tiên và cũng là lần cuối tôi gặp lại thầy. Sau này tôi lại ngạc nhiên hơn khi biết thầy là anh em ruột với nhạc sĩ Tô Hải.Trong bốn năm học ở Nguyễn Trãi, tôi chỉ biết nhà thầy Quán, vì phải chở bố đến thăm. Ngoài thầy Quán, vị thầy duy nhất tôi đến thăm là thầy Lưu Trung Khảo. Trong lớp tôi có một anh bạn hay đến thăm các thầy lắm. Năm ấy anh bạn rủ tôi đến chúc Tết thầy Khảo. Tôi ngần ngại vì sợ mình lớ ngớ đến mà thầy không tiếp thì xấu hổ chết. Nhưng rồi tôi cũng đi. Nhà thầy ở gần vườn Tao Đàn, trên một con đường rợp bóng mát. Tôi không ngờ được thầy tiếp đãi rất lịch sự. Tôi chẳng nói được câu nào, trong khi anh bạn tôi thì tiá lia. Sau khi rời Nguyễn Trãi tôi không gặp lại thầy lần nào, nhưng gần đây thì được thấy thầy thường xuyên trên các show của các đài truyền hình và rất khâm phục lập trường kiên định của thầyGiờ đây sau một thời gian dài làm trò rồi làm thầy, tôi nhận ra rằng khi đi học mà không liên lạc và gần gũi với các thầy là một thiệt thòi lớn. Sau khi tốt nghiệp đại học, tôi nghiệm thấy phần lớn các bạn ra đời thành công đều có liên lạc thường xuyên với các thầy. Bản thân tôi khi dạy học cũng dành nhiều ưu tiên cho những học trò hay liên lạc với mình,
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 193VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIchẳng hạn như khi chọn sinh viên làm luận văn tốt nghiệp hoặc giới thiệu việc làm sau khi ra trường.Hồi học năm đệ tứ thầy dạy Pháp văn là thầy Tạ Văn Ru. Thầy người cao lớn nhưng nói năng dịu dàng và có nụ cười rất bao dung. Thầy là tác gỉa một cuốn sách nghị luận văn chương bằng tiếng Pháp dùng để luyện thi trung học. Tôi hãnh diện vì chuyện này lắm và thường khoe với các bạn trường khác rằng: “Thầy tao oai thế đấy, viết sách cho tụi mày học đây này.” Khi nghe tin thầy mất tôi thấy xót xa, lòng nao nao khó tả và một quá khứ xa xôi lại hiện về....và BạnDạo học Nguyễn Trãi, tôi thuộc loại nhỏ tuổi nhất vì khi thi tiểu học đã phải xin miễn tuổi rồi mà! Trong lớp tôi có nhiều bạn học rất giỏi như Vũ Thiện Hân, Lê Duy Cấn, Nguyễn Bá Duy, Lê Mạnh Hùng v.v… Tôi thì thuộc loại xoàng nếu không muốn nói là dốt. Chỉ được cái ai cũng khen là …hiền lành!Cũng vì cái hiền lành ấy mà hay bị các bạn cùng lớp trêu chọc. Khi đứng xếp hàng chào cờ tôi thường bị các bạn phía sau búng tai, nhiều khi đau điếng. Tôi tức lắm và tìm dịp trả thù. Có lần sau khi bị búng tai, tôi liếc nhìn và biết đích xác là ai, tôi bèn lấy hết sức bình sinh dùng khủyu tay thúc mạnh về phía sau. Nhưng trời bất dung gian! Ngay khi húych, tay tôi như bị điện giật, tê dại hết cả cánh tay. Thì ra tôi huých trúng ngay vào cạnh của cái cặp bằng da trâu cứng như đá của thằng đứng phía sau. Tôi cố chịu đau và chợt như nghe có tiếng ai nói trong đầu: “Không được làm tổn hại người khác!” Thế là từ sau kinh nghiệm đau thương ấy, tôi không có tư tưởng làm hại ai bao giờ. Kể cũng may, vì tránh được bao nhiêu nghiệp quả, hệ luỵ.Khi học năm đệ tứ thì xe đạp được dựng ngay bên hông lớp. Mỗi khi lấy xe tôi hay bị một tay học lớp bên cạnh, cứ lấy cái chổi khua trước mặt chọc tôi chơi. Hắn cười hềnh hệch để lộ mấy cái răng bàn cuốc trắng lắm. Tôi tức nhưng chẳng biết phản ứng ra sao. Được cái là nó chỉ khua mấy cái rồi thôi chứ không đánh. Khi qua Mỹ và liên lạc lại với nó tức nhà văn Hoàng Khởi Phong Nguyễn Vinh Hiển, và được gửi tặng nhiều tác phẩm, tôi nhận ngay ra hắn khi nhìn ảnh ở bìa sách, dù sau mấy chục năm không gặp, nhờ cái cười và hàm răng trắng đẹp của hắn. Có lần tôi nhắc lại qua điện thoại chuyện khua chổi ngày xưa, nó cười, vẫn gịong cười xuề xoà hồi xưa, bảo rằng có nhớ gì đâu... Thì ra kẻ bị nạn bao giờ cũng nhớ dai còn người ở thế thượng phong thì …chẳng nhớ gì, vì chỉ là đùa vui thôi mà…Lớp học bên cạnh lớp tôi có một tay rất có tài. Đó là Phạm Ngọc Cung mà bạn bè hay gọi là Cung Lùn. Cung có khiếu về nhạc lắm. Dạo ấy khi học về nhạc lý, đa số đều ù ù cạc cạc nhưng Cung thì thông hiểu mọi thứ. Lúc đó tôi ít chơi với Cung nhưng sau khi qua Chu Văn An thì thân hơn, vì hai đứa học chung lớp cùng với Nguyễn Vinh Hiển, tay trống Lưu
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 194VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠITrường Tộ, tay đàn Mạnh Xuân Phụng … Sau này khi tập tành viết nhạc thì tôi lại càng thân với Cung hơn nữa, vì viết được bài nào tôi cũng nhờ Cung góp ý, sữa chữa cho. Hồi còn học ở trung học, Cung là trưởng ban nhạc, sau này ra đời Cung cũng làm trưởng ban nhạc và có biệt tài về piano. Ngoài dương cầm, Cung chơi đưọc nhiều thứ đàn khác như vĩ cầm, contre bass, trống, kèn, sáo … và viết được nhiều ca khúc rất hay trong đó có bài Nguyễn Trãi Hành Khúc được viết từ khi Cung còn ngồi trên ghế trường Nguyễn Trãi.Sau biến cố 30/4 cuộc đời mỗi người chuyển sang một khúc rẽ mới, tôi ít gặp lại bạn bè cũ. Khi qua Mỹ tôi tìm cách liên lạc lại , nhờ thế mới biết có bạn đến năm 75 đã mang cấp bậc trung tá, thiếu tá, còn cấp úy thì nhiều lắm. Các bạn khác được xuất ngoại du học thì khỏi phải nói, ai cũng công thành danh toại. Tại vùng đông bắc Mỹ này thì cả hai vị chủ bút và tổng thư ký của tờ SóngThần, là các anh Phạm Bá Vinh và Tạ Quang Trung đều là cựu học sinh Nguyễn Trãi, cùng đệ với tôi nhưng khác lớp.Niềm Ước MơCách đây không lâu, một anh bạn thân cười hì hì nói với tôi: “Mày thật vô tích sự! Hồi nhỏ thì bố mẹ lo cho hết, lớn lên thì vợ lo, bây giờ gìa rồi thì …con lo cho mọi thứ. Chán mày quá!” Tôi ngẫm lại, thấy anh ấy nhận xét đúng thật. Mắc bệnh lười, tôi chẳng làm được gì nên chuyện, lại không có đầu óc tổ chức, hay buông quăng bỏ vãi, chẳng ra đâu vào đâu. Từ khi biết đến Phật pháp và nhất là khi biết đến cõi Cực Lạc của Đức Phật A Di Đà thì tôi mê quá. Thật là hợp với mình. Được lên đấy thì khỏi phải lo kiếm việc, không sợ bị thất nghiệp, khỏi phải lo vấn đề nhà cửa, cơm ăn áo mặc, muốn gì là có ngay. Thế thì còn gì bằng! Đấy là chưa kể khi được lên cõi ấy thì còn có lợi ích thù thắng không gì sánh được. Đó là sống thọ vô lượng, giải thoát khỏi sinh tử, luân hồi, an nhiên tự tại ra vào tam giới và cứu giúp được chúng sinh muôn loài. Một bạn thân khác khi biết được ước nguyện của tôi là mong được vãng sinh về cõi Cực Lạc bèn nói rằng: “Sao anh học hành như thế mà lại tin vào cái cõi mơ hồ ấy!” Tôi nghiêm chỉnh trả lời: “Thưa anh, chính nhờ có chút học vấn về khoa học, nên tôi mới không mê tín và sau mấy chục năm đọc kinh sách, nghe thuyết giảng và tu tập, mới có được niềm tin ấy. Đức Phật Thích Ca đã giới thiệu Đức Phật A Di Đà và cõi Cực Lạc cho chúng ta thì đó không phải là chuyện đùa. Tôi đã quyết định sống theo Phật và khi hết nghiệp ở cõi trần này cũng sẽ theo Phật. Không có con đường nào khác tốt hơn. Niềm ước mơ duy nhất của tôi là được Đức Phật A Di Đà tiếp dẫn về cõi Tịnh Độ của Ngài.”Nam Mô A Di Đà Phật.Nguyễn Tuấn
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 195VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠITHU SAYCổ lai huyền diệu có thu sayMộng thắm tương phùng thu ngất ngâyXao xuyến thiên nhiên người ngưỡng mộNhấp ly trà nóng ngắm trăng đầyKhóm lá vàng mang hài đỏ thẫmMàu nâu non ánh dưới trăng rằmNước hồ lay bóng nhành dương liễuTâm sự lâu dài suốt cả năm.Cây cỏ vẫn trò chuyện với nhauCon Tim thủ thỉ tiếng yêu đầuNgẩn ngơ trăng sáng vàng lơ lửngThu đã say tình trăng đó sao?Đình Duy Phương
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 196VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠILễ VESAK Nơi Miền Thung Lũng Hoa Vàng -2026Tháng Tư! Khi ánh nắng hồng lan tỏa cùng trời đất, chuẩn bị cho mùa hạ về. Tại miền Bắc Cali được mệnh danh là “Thung lũng hoa vàng”. Dù khí hậu đang còn se lạnh, nơi đây đang chuẩn bị cho mùa Lễ Hội VESAK chào mừng sự kiện trọng đại: Phật Đản Sinh, Phật Thành Đạo, và Phật Nhập Niết Bàn. Đây là ngày Đại Lễ Vesak Liên Hiệp Quốc lớn nhất được tổ chức tại các nước châu Á.Lần này Đại Lễ được tổ chức nơi Lake Cunningham Park, 2305 S. White Rd, San Jose, CA 95148, do Ni Sư Thích Nữ Tiến Liên, trụ trì Tịnh Xá Ngọc Hòa, đại diện chư Ni các chùa nhận ý chỉ của Chư Tôn Giáo Phẩm Tăng Đoàn tại miền Bắc Cali. Đó là ba ngày 17, 18, 19 tháng 4 năm 2026, dưới sự chứng minh của Hòa Thượng Thích Tịnh Từ, Hòa Thượng Thích Minh Đạt, Thượng Tọa Thích Pháp Hòa và Sư Tuệ Nhân, tác giả cuốn bút ký “Bước Chân Hành Giả”, ghi lại hành trình 112 ngày đi bộ hơn 3,400 km qua Ấn Độ và
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 197VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠINepal. Sư nổi tiếng với “Cuộc Đi Bộ Vì Hòa Bình” dài 2,300 dặm, hiện là Phó trụ trì chùa Hương Đạo, Texas. Trước khi xuất gia, Thầy là một kỹ sư.Tôi có duyên đến dự hai ngày.Ngày 18 tháng 4 năm 2026.:Một vị Bồ Tát chở chúng tôi đến bãi đậu xe. Lúc xếp hàng chờ xe Transportation đưa vào trong, đứng lâu mọi người nhìn ông xã tôi có vẻ yếu, họ thương tình xúi giục lên xin đứng đầu. Tôi ngại ngùng vì tánh rụt rè, nhưng họ thúc đẩy quá, tôi lên tỏ ý trước. Không ngờ hai vị Bồ Tát tươi cười hoan hỷ. Lúc xe đến, vợ dặn chồng: “Anh ngồi sau giữ xe lăn”, chồng dặn vợ: “Dìu anh lên ngồi cẩn thận”. Đến nơi vợ nhảy xuống phụ chồng vác xe lăn xuống, dìu ông xã tôi ngồi trên chiếc xe lăn an toàn rồi mới chia tay. Tôi chỉ biết nói câu “Cám ơn hai vị Bồ Tát”.Tôi đẩy xe đi vòng vòng cho ông xã nhìn quang cảnh chung quanh thoải mái. Những lúc xe phải đẩy xuống cỏ khó khăn chỗ lồi lõm là có em gái xuất hiện chạy theo phụ tôi đẩy một tay, xong mới trở về gian hàng lo việc Phật sự. Lúc lên dốc hơi cao lại có em thanh niên bước tới tiếp phụ, cho đến khi tìm được chỗ mát dưới gốc cây cũng còn vài vị Bồ Tát phụ tiếp mới được.Trời thật đẹp, vạn vật tươi hẳn lên tô điểm bông hoa đủ sắc nở chào, tạo nên bức tranh sáng rực chào đón mùa lễ hội Vesak. Bước vào công viên rộng lớn mênh mông theo những tàng cây xanh mọc dài im mát. Cánh cổng được thiết kế với hàng chữ “Vesak Day Northern California” chào mừng quý Phật tử, quý quan khách xa gần.Một rừng người đông không thể tưởng tượng. Nào là hồ nước với bảy đóa Sen hồng giữa trời đất mênh mông, sóng nước lặng lờ yên ắng mang phần tĩnh thức tâm linh. Bảy đóa Sen là bảy bước đi của Đức Thế Tôn lúc thị hiện vào cõi nhân gian.Gần 40 gian hàng ẩm thực của các chùa đủ món chay hấp dẫn, khói bay nghi ngút thơm lừng từ các nồi súp hủ tiếu, bún, mùi chiên bánh tiêu, chả giò...v..v…Trên Phật đài, các đoàn văn nghệ Hương Từ Bi, Tuệ Đăng và Gia Đình Phật Tử các miền thay phiên nhau cúng dường tiếng hát kính mừng Đức Phật Thích Ca Mâu Ni.Sư Ông Thích Tịnh Từ ban bố thời pháp ngắn, nhắc nhở mọi người nên sống chậm lại, hít sâu thở nhẹ, quán chiếu cái tâm trở về với hiện tại từng giây phút, từng giờ, từng ngày:“Thức dậy miệng mỉm cườiHai bốn giờ tinh khôiXin nguyện sống trọn vẹnMắt thương nhìn cuộc đời”
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 198VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIKế tiếp chương trình là đoàn diễn hành xe hoa các chùa, các hội đoàn, các Phật tử khắp nơi tiến tới lễ đài trong tà áo dài trang trọng, rực rỡ sắc màu đồng phục. Quý dân cử chính quyền thành phố, quý Tăng Ni lần lượt bước lên lễ đài chuẩn bị phần chào cờ Mỹ, cờ Việt Nam Cộng Hòa và cờ Phật Giáo. Không khí đầy trang nghiêm và thiêng liêng, tiếng hát bay cao, vang xa trong sự trầm niệm của một thế giới tâm linh hướng lên trời xanh mây trắng đang thong dong trôi trong sự bình yên.Những khuôn mặt trầm lắng, hiền hòa đang để cảm xúc chảy về tim, dâng trái tim lên Đấng Cha Lành của thế gian, bậc cao cả đưa đường chỉ lối cho chúng sanh nương tựa, tu tập thoát cảnh khổ đau, phiền não giữa thế giới Ta Bà.Với người con Phật xa quê, ngày Phật Đản không chỉ là nghi lễ tắm Phật, dâng hoa, rước kiệu. Đó là ngày trở về. Trở về nương tựa Tam Bảo giữa cuộc đời nhiều biến động. Trở về với chính mình, để thấy bụi trần có phủ dày bao nhiêu, Phật tánh vẫn còn đó, như lời khuyến tấn của Đức Phật: “Ta là Phật đã thành. Các con là Phật sẽ thành”.Tiếp tục chương trình là phần dâng cúng phẩm vật của các hội đoàn, của Phật tử xa gần lên Đức Từ Phụ, trong đó có phần tham dự của trường Cao Đẳng Phật Giáo Thực Dụng Online. Tôi học Cao Đẳng Phật Giáo Thực Dụng do thầy Như Ninh- Nguyễn Hồng Dũng
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 199VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIlàm hiệu trưởng. Để hiểu chữ “thực dụng” đúng nghĩa: Pháp không nằm trên kinh kệ để tụng cho hay, mà để đem ra dùng ngay trong bếp, ngoài chợ, giữa sở làm, trong cách dạy con cháu. Thực dụng là khi kẹt xe ở freeway 880 mà không nổi sân, nhớ đến hơi thở chánh niệm. Thực dụng là khi nghe tin không vui từ quê nhà, biết quán vô thường để lòng bớt chao đảo. Thực dụng là khi đi phát quà cho người vô gia cư, thấy đó chính là cúng dường chư Phật trong hình hài khổ đau.Ngày 19 tháng 4 năm 2026Chúng tôi lại được vị Bồ Tát nữ chở đến dự lễ tiếp với sự trợ giúp khiêng xe lăn đặt vào sau xe, cùng tôi dìu ông xã xuống dễ dàng hơn.Là ngày con1số người tham dự đông nhất, chúng tôi đẩy xe lăn tìm bóng mát dưới gốc cây như ngày trước, để chồng tôi ngồi nghe pháp, xem văn nghệ. Biết đời người trải qua Sinh, Lão, Bệnh và thân đang bệnh, nhưng ông xã tôi mang tâm Phật, ý Phật nên vẫn cảm thấy cuộc đời nhẹ nhàng như mây bay, như gió thổi, truyền cảm giác thoải mái nhìn quang cảnh chung quanh với nét mặt đầy an lạc.Chiều đang xuống, ánh nắng vàng nhạt nhòa trên cây lá, hoa nắng lung linh in trên những tà áo màu lam của các đoàn Phật tử. Màu áo dịu dàng, con người nhẹ nhàng, hiền từ đã từng sinh hoạt nơi mái ấm ngôi chùa, được huân tập rèn luyện, thấm đẫm giáo lý nhà Phật, thoát ra sự thanh cao trên nét mặt trầm tĩnh.Tiếng Thầy Thích Pháp Hòa đang kể về nguồn gốc của một vĩ nhân bên Ấn Độ là Đức Phật Thích Ca. Kế tiếp có phần pháp thoại, truyền thừa lời Phật dạy giải đáp những thắc mắc của tứ chúng, giọng Thầy vang đều trong không gian.Nhìn các ngôi lều người lớn ngồi đông kín, ngoài sân trên thảm cỏ những khuôn mặt non nớt của giới trẻ ngồi bệt trong tư thế bất động, lắng yên nghe lời Thầy giảng. Hình như ai cũng đang sống chậm lại để quán chiếu về mình.Trong khung chiều thơ mộng, bình yên và tự tại, như vậy thì cảnh Tây Phương Cực Lạc nào có đâu xa, cảnh ấy đang hiển hiện nơi trần gian, nơi park Cunningham, tứ chúng đều mang thần thái thoát tục, hạnh phúc trong mùa lễ Vesak.Đẹp thay nét văn hóa Phật Giáo là một dòng chảy mang tính cách lịch sử: “Mái chùa che chở hồn dân tộc. Nếp sống muôn đời của tổ tông”.Đức Phật dạy: “Các pháp do duyên sinh, cũng do duyên mà diệt”. Một lời dạy ngắn, nhưng đủ làm kim chỉ nam cho cả đời người. Cố gắng giữ tâm thanh tịnh, không vướng mắt, không sân hận. Có đôi tay để làm lành. Có miệng lưỡi để nói lời ái ngữ, đó là do mình chọn, do mình tu. Đạo Phật không bảo chúng ta quên quá khứ, mà dạy chúng ta chuyển hóa khổ đau thành chất liệu từ bi.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 200VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠITuy nhiên trong mỗi con người chúng ta đều có tánh tốt, tánh dễ thương và cũng ngược lại có cái không tốt, cái không dễ thương, cái phạm tội, cái vô tội. Phật pháp mở rộng con đường tu tập cho mình sửa đổi, chăm sóc vườn tâm bằng cách trồng những hạt giống yêu thương, chia sẻ, biết tiêu diệt tham sân, giận hờn thì tâm hồn sẽ an lạc, bình an.Người cư sĩ tại gia không vào chùa ở luôn, nhưng mang chùa về nhà. Bàn thờ Phật nhỏ nơi góc phòng, nhưng lòng có Phật thì đi đâu cũng là đất Phật. Giữ năm giới vì thấy rõ: không sát sanh thì nuôi được tâm từ, không trộm cắp thì đêm ngủ an, không tà dâm thì nhà ấm êm, không vọng ngữ thì người tin mình, không rượu chè thì trí sáng suốt. Đó là “thực dụng” — tu mà có kết quả ngay, không đợi kiếp sau.Chiều dần tàn... thấp thoáng bóng hoàng hôn, những chiếc bóng âm thầm dọn dẹp, như họ đã từng bỏ công sức từ bước khởi đầu. Lớp người xếp hàng dài chờ được chụp hình với Thầy Pháp Hòa. Trên Phật đài khoảng10 thanh nữ, thiếu niên đứng sẵn để chụp hình dùm cho mau lẹ. Nhìn tuổi trẻ thật đáng yêu, biết tham gia những sinh hoạt có ý nghĩa giúp công việc trôi chảy với tất cả năng lực tràn đầy.