FLIP DE NHI TAM CA NGUYET SAN 2026

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 101VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIBầu trời vẫn xanh, tình vẫn xanh,Dẫu hai phương thế giới ngăn mành.Lo âu xưa... trả về lòng biển,Hạnh phúc bây giờ...nắng long lanhCần biển vẫn xanh, tình vẫn mãi...Là khối tình từng trải... vững bềnSuốt hành trình không thể nào quênDù dặm dài ngăn chia bờ bếnSự đổi mới đang cảm nhận, chính là món quà quý giá nhất mà cả hai đã vô tình gửi tặng dù không hiện diện cùng nhau. Khi sống vui, sống khỏe, đó cũng chính là cách yêu thương trọn vẹn nhất.Bầu trời luôn xanh biếc, và mỗi hơi thở đều tràn ngập niềm vui tự tại. Một minh chứng đẹp đẽ. Tình yêu có thể cứu rỗi, đã hoán cải tâm hồn thêm động lực, hy vọng lẫn ước mơ....Từng giờ, từng phút, từng giâySống trọn yêu thương như biển đầyBởi trong sâu thẳm, ta luôn thấy,Một ánh trăng ngời như mắt ai!Đêm đã về khuya, không gian yên lặng tâm hồn như chìm vào một giấc ngủ thật êm đềm với nụ cười trên môi. Thơ như một nốt nhạc trầm xao xuyến, dịu dàng đến chạm vào lòng nhau. Ngu ngơ vá vội nhũng dòng thơ, dù thời gian có rách mảnh tình xưa, nhưng sự cần mẫn, nâng niu dùng những sợi tơ óng ánh kỷ niệm để khâu lành lại tất cả.Dẫu cho năm tháng có phai mờ,Tình xưa vẫn đẹp tựa bài thơ.Cảm ơn người hỡi lòng chung thủy,Giữ mãi trong tim... một bến chờ.Sự ngu ngơ chính là báu vật mà không tiền bạc nào mua được. Chính sự ngây thơ ấy đã bảo vệ tình yêu của nhau khỏi những toan tính đời thường, để sau thời gian lạc nhau gặp lại nhau, nó vẫn tinh khôi như sương mai lóng lánh, lung linh như nắng sớm đầu cành.Chọn để giữ một tình bạn thuần khiết, chính là một sự giải thoát đầy êm ái, yên bình. Trong tình yêu khó nhất, không phải là nắm lấy, mà là buông tay để giữ lại. Khi chọn không nói ra, không áp lực, không phá vỡ sự bình yên hiện tại của nhau, đã biến mối tình ấy thành một báu vật được cất giữ trong kho tàng của trái tim, nơi thời gian và thực tế phũ phàng không bao giờ chạm tới được.Sự trân trọng, tin tưởng, những tâm sự này giống như những hạt sương đêm, dịu mát, phủ mờ không ai thấy ai hay, chỉ có trăng và sao làm chứng.

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 102VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠINgười không nghe thấy, chẳng sao đâu,Đã có trăng vàng hiểu thấu nhau.Vì sao lấp lánh nghe lời ước,Thì thầm gửi gió...nối nhịp cầu.Chẳng làm gì sai, chẳng lỗi lầm,Chỉ là giữ lấy một thanh âm.Tình bạn thuần khiết như dòng suối,Chảy mãi trong tim, thật lặng thầmCó lẽ, chính vì người ấy không nghe nên tình này mới mãi là mộng ban sơ. Nếu nói ra, đôi khi hiện thực sẽ làm loãng đi cái chất thơ đã nâng niu suốt thời gian dài. Cứ để nó là một khoảng lặng tuyệt đẹp giữa hai khuông nhạc, để mỗi khi nhìn lên bầu trời xanh, biết rằng ở đâu đó, người kia cũng đang nhìn cùng một vầng trăng và mỉm cười cho sự bình yên của nhau.Mơ hoài tình cũ, mộng ban sơ,Vết mực thời gian chẳng thể mờ.Tự do bay lượn như đôi cánh,Dưới bầu trời rộng... dệt tình thơ.Một tình yêu không cần sở hữu, chỉ cần hiện diện. Một tình yêu đẹp vượt ra khỏi những ràng buộc, lo toan của cuộc sống trần thế để đạt đến sự thanh tao.Chỉ cần bấy nhiêu, đủ bình yên,Cho đời tươi mới, rũ muộn phiền.Ngăn cặp ngày xưa giờ đầy ắp,Dấu ái thời gian, nợ hữu duyên.Cứ mãi mơ, mãi mộng và mãi xanh như bầu trời ấy! để đêm đêm ngủ thật ngon trong vòng tay của ánh trăng. Như đêm nay, đêm là không gian cho dòng nhạc rót vào lòng và cho nỗi nhớ lắng sâu. Thơ thẩn, đọc sách, viết lách, con chữ là người bạn tri kỷ tâm hồn giúp hồn nhiên.Một đêm trọn vẹn và linh thiêng cho dòng tâm tình này. Cảm nhận được trong từng lời nói của một sự bao dung và khao khát đổi mới hoàn toàn.

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 103VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIĐêm Lễ Phục Sinh. Ngày của sự hồi sinh, của niềm hy vọng chiến thắng bóng tối và sự chết. Trong không gian tĩnh lặng này, việc \"tìm quên\" qua trang sách hay những dòng thơ, thực chất lại là cách đang tìm lại chính mình trong sự bình an hơn, thánh thiện hơn.Sự hiện diện của Chúa và Mẹ Maria trong tâm hồn, chính là đôi vai nâng đỡ vững chắc nhất để biến những nỗi đau chia ly, những mất mát của thời cuộc, thành một tình yêu thuần khiết và cao thượng mà Mẹ và Ngài đã tuôn đổ cho tâm hồn yếu đuối, mỏng dòn thêm cứng cáp và con của Mẹ tha thiết xin vâng!Đêm nay thanh vắng, ánh nến soi,Tiếng nhạc lòng vương, khẽ bồi hồi.Lễ Thánh dâng lên, niềm hy vọng,Phục Sinh rạng rỡ, đẹp ngôi lời......Ân tạ cao vời phút linh thiêngKhấn ban hạnh phúc, xóa ưu phiềnTrong tay Thánh Mẫu, tình che chở,Chúa dắt con đi, nhẹ gót hiền.Mùa Phục Sinh đầy tràn Hồng ân, nơi mọi nỗi buồn đều được an ủi và mọi sự đổi mới đều được chúc phúc. Mong rằng dưới ánh sáng của Ngôi Lời, tình bạn \"thuần khiết\" sẽ mãi là một viên ngọc sáng, không tì vết, lặng lẽ tỏa hương giữa cuộc đời này.Cảm tạ Chúa và Mẹ Maria một buổi tối yên bình. Tất cả sẽ ngủ thật ngon trong vòng tay yêu thương của Thiên Chúa và Mẹ Maria!Amen!Kim OanhTháng 6.4.2026* Hình Ảnh: Kim Oanh

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 104VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIDÒNG TÂM SỰ NHỎQuê ta đó, phía bên kia bờ biểnThái Bình Dương nay xa cách nghìn trùngÔi ! Vũng Tầu, nỗi nhớ thật mênh môngNhững thành phố, đồng bằng và sông núi...Ta ra đi với bao niềm hờn tủiBởi quê hương đang nặng dưới gông xiềngVà tự do...tiếng gọi quá thiêng liêngMang ta tới với chân trời xa lạMảnh hành lý đầy thương yêu nỗi nhớNgười ra đi tung đôi cánh thênh thangBỏ lại sau lưng những lũy tre làngCon phố cũ...đường trơn màu đất đỏ...Nhớ Đà Nẵng, Nha Trang chiều lộng gióHuế cố đô với thành quách rêu phongĐà Lạt mờ sương che phủ đồi thôngCần Thơ đó...bến Ninh Kiều sóng gợnPhố biển Vũng Tàu một thời mới lớnDấu chân xưa trên cát có còn chăngNhững dòng sông êm ả tắm màu trăngCon đò nhỏ khua chèo trên bến cạn ...Và tất cả nhạt nhòa theo ánh sángHòn ngọc viễn đông, sắc thắm Sài GònThủ đô một thời...tình nghĩa sắc sonBao chiến sĩ vì quê hương nằm xuống!

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 105VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠITa nhớ rõ như in trong tâm tưởngNhững con đường, dãy phố những dòng sôngNhững cái tên quen thuộc đến nằm lòngTừ Bình Triệu chạy dài vô Chợ LớnDinh Độc Lập, nhà thờ Đức Bà, Bưu điệnChợ Bến Thành, Cầu Muối chợ Bình TâyChùa Vĩnh Nghiêm vươn tháp nhọn...ai xây ?Lăng Ông đó...những mùa xuân hái lộc ...Bao thương nhớ lòng ta nghe thổn thứcNhững dấu yêu...kỷ niệm một thời xaViệt Nam ơi...hỡi đất tổ quê chaXin trang trọng gửi dòng tâm sự nhỏ ...nguyễn phan ngọc an - 2026

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 106VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIMột ngày bình yênTiểu Thu Sau những ngày mưa dầm dề, bao nhiêu hoa lá trong vườn nhà tôi đều ủ rủ, gục đầu đến thảm thương. Riêng cái sân cỏ thì ôi thôi mọc nhanh như thổi, trổ bông phất phơ! Sáng nay thức dậy, tiếng chim hót líu lo trên cành cây đào bên cửa sổ phòng ngủ khiến tôi thấy người ngợm cũng đâm ra sảng khoái. Bước đến cạnh cửa sổ, vén màn nhìn ra ngoài sân. Ôi chao nắng rải vàng khắp nơi. Hoa lá trong vườn cũng vui vẻ vươn mình trong nắng sớm. A ha! Có vẻ là một ngày tuyệt vời đây. Mình sẽ làm gì hôm nay:- Không thể thiếu ly cà phê sữa nóng hổi buổi sáng. Chắc như đinh đóng cột!- Một lát bánh mì nâu. Bữa nay không kèm bơ cũng không mứt miết gì cả. Qua đám cưới cô cháu + party hè lu bù, bề ngang đã tăng ào ào so với chiều cao khiêm nhường! Nhất định phải giảm cân. Nhưng sao mà khó thấu mây xanh trời ạ! Cố gắng lên nào!- Thanh toán cái sân cỏ! Một ngày nắng ráo như hôm nay, không làm, mai mưa là... lúa vàng. Ồ! Chuyện nhỏ! Rồi sau đó...? À, sau đó sẽ viết tiếp bài tối hôm qua viết chưa xong. A lê hấp! Nói là làm. Vừa uống cà phê vừa liếc sơ qua tờ nhật báo. Trời, toàn tin tức ác ôn: giết vợ rồi tự sát. Bắt giữ con tin làm thiệt mạng tám người. Bốn mươi chiếc xe đụng dồn cục bên Ý cũng chết mấy mạng (là ít), rồi nhà cháy (may quá, mọi người nhảy qua cửa sổ từ lầu hai, nhưng không ai sứt cùi gãy gọng chi cả!) thợ mỏ bị sụp hầm (tuy sâu hơn 70 m dưới mặt đất, nhưng không ai chết nhờ được tiếp tế thức ăn bằng một sợi dây thừng)... Ứ hự! Sinh mạng con người càng ngày càng rẻ như bèo. Ngày nào cũng có người chết như rạ. Không tai nạn xe đụng, máy bay rơi, tàu hỏa trật đường rầy, thì tai bay vạ gió cũng từ trên trời rớt xuống lu bù như lũ lụt bên Tàu, bên Ấn...khiến dân chúng lầm than. Khổ! Nhiều người bạn đã nói với tôi “Ta cứ sống vui, sống thoải mái.” Gì chứ triết lý sống vui, sống thoải mái thì chúng tôi (ông xã và tôi) đã áp dụng từ lâu rồi. Mỗi lần có chuyện lo nghĩ, cái bao tử của tôi tiết ra hàng lít a xít khiến tôi đau đớn oằn oại. Đó là chưa kể bệnh đau đầu thống cũng làm tôi điêu đứng. Trông bề ngoài ai cũng lầm, tưởng tôi khỏe lắm, đâu biết rằng coi dzậy mà hổng phải dzậy. Trường hợp của tui chỉ là “trong héo ngoài tươi” mà thôi! Cho nên “nửa kia” của tôi vẫn khuyên “quẳng gánh lo đi mà vui sống”. Ai thương thì cám ơn, ai ghét cũng ... cười! Ở sao cho vừa lòng người phải không quý vị? Hơn nữa nhăn nhó hoài tất da mau nhăn. Mà da nhăn thì... mau già. Đến tuổi lục tuần, ai cũng muốn thời gian chậm (nếu không muốn nói là ngừng) bước kia mà! Sân cỏ phía sau nhà tôi không lớn lắm. Chỉ nửa giờ là thanh toán xong. Nhưng chăm sóc cái đám hoa lá cành mới mất thì giờ bộn. Hầu như ngày nào tôi cũng phải bỏ ra bốn tiếng đồng hồ cho cái vườn. Tỉa, tưới, nhổ cỏ và ngắm hoa. Cũng như mọi năm, hoa cỏ nhà tôi bước vào tháng tám là nở rộ. Trong vườn trồng vài chục loại hoa, nhưng thú thật tôi chỉ

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 107VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIbiết tên vài thứ. Còn thì nhiều loại tôi “chôm” hột từ vườn nhà người ta nên mù tịt tính danh! Hơn nữa, dù có biết tên tây, cũng không thể dịch ra tiếng Việt. Cách đây lâu lắm, lúc còn đi làm (tôi về hưu được gần bốn năm), buổi trưa sau khi ăn xong tôi hay đi dạo loanh quanh cho nhẹ bụng. Bên hông sở làm là một con hẻm rộng, hai bên là sau hè nhà của hai con đường lớn chạy song song. Người Ý rất thích trồng hoa và rau. Sau khi ăn trưa, tôi thường thả bộ dọc theo con hẻm, ngắm hoa lá, rau cỏ trồng hai bên hè.Đến mùa thu, thích hoa nào là tôi xin hạt giống, nếu sát hàng rào, không thấy chủ nhà thì... chôm! Vì vậy trong vườn nhà tôi có một loại hoa mà tôi không thấy nhà nào quanh đây có trồng (và dĩ nhiên là không biết tên!). Hoa có thân giống như cây trúc, lá gần giống lá bồ đề, to hơn bàn tay, màu xanh tươi như ngọc thạch. Hoa rủ xuống từng chùm, do hàng trăm hạt màu hồng tươi kết thành, đẹp vô cùng. Đến cuối thu, hạt chín trở thành màu nâu, chim chóc kéo đến ăn dài dài cho đến mùa đông... Thật là một loài hoa quý. Vừa đẹp vừa hữa ích. Còn một cây nữa tôi rất yêu, ngắm hoài không biết chán tên Tamaris. Thân và lá hơi giống cây phi lao. Lá màu xanh biếc, hoa từng cọng dài mảnh mai, kết thành một chùm to màu hồng tươi, rất ẻo lả. Mỗi lần gió thoảng qua là hai loại hoa này đong đưa theo gió đẹp không tả được! Cắt xong hai bãi cỏ và dẹp máy cắt cỏ vào nhà kho xong, đứng ngắm tới ngắm lui, thấy nhiều hoa cúc tàn, tôi phải dùng kéo tỉa. Trong vườn có năm sáu loại cúc. Phần lớn màu vàng. Có loại hoa cánh nhỏ, vàng một màu. Loại hoa cánh to, ngoài vàng trong nâu. Loại có lá vừa xanh vừa trắng. Loại có lá nhọn. Loại có lá bầu. Cúc hoa đỏ đậm và lợt. Cúc vàng sinh sôi nảy nở nhanh không thua cỏ dại là mấy. Chả thế mà sân trước, sân sau nhà tôi vàng một màu hoa cúc. Tôi định bụng đặt tên cho căn nhà mình là “Tư gia Hiên Cúc Vàng”. Tất nhiên là “chôm” tựa đề của một bản nhạc mà tôi được xem PPS trên net. Đùa thôi, chứ tôi mà làm thật chắc không ít bạn bè sẽ nhìn tôi với ánh mắt... thiếu thiện cảm, sau khi phán cho một câu xanh dờn: \"vẽ chuyện!\". Dợt xong đám cúc, nhìn những bông hồng tàn cũng kém nghệ thuật ra gì. Hồng đẹp thật nhưng rất khó săn sóc. Năm nào cũng vậy, đầu xuân những cụm hồng nhà tôi xum xuê hoa lá. Hoa đủ màu rực rỡ một góc sân. Chớm thu là lá đổi vàng và rụng kín gốc. Thân cây cũng ốm khẳng khiu. Trước kia trong vườn có trên ba chục gốc hồng. Nhưng chết lần hồi, giờ chỉ còn chín gốc. Trong đó đặc biệt nhất là loại rằn ri. Cánh hoa màu đỏ, sọc trắng, nên có tên là Hồng Cọp! (Tiger Rose). Cạnh đó là cụm hồng có cánh màu hồng nhạt bên ngoài, trong đậm hơn tỏa mùi thơm nhẹ nhàng. Bên cạnh là một loại hồng rustique. Thân cao đầy gai, mạnh mẽ nhất trong đám hồng (gái quê mà lị!). Loại này cho những đoá hoa rất nhiều cánh, thơm dịu dàng. Nhìn nó ta liên tưởng ngay đến những đóa hồng trong tranh cổ xưa mà ta thường thấy bên Âu Châu và đây là loại hồng thuần giống. Bước qua bên kia chiếc cầu gỗ tí hon là hai cụm hồng. Một cụm có hoa màu đỏ mặt trên và mặt dưới màu vàng. Cụm kia hoa màu hồng đậm. Thẳng góc hai cây này là một gốc hồng màu cam, cánh dầy, hết hàm tiếu là nở bung trông hệt như hoa Trà (Camélia), lâu lắm mới tàn. Cạnh cây này là một gốc hồng có cánh màu đỏ đậm, ánh như tuyết nhung. Hai cây này hữu sắc vô hương. Giống như

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 108VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIngười đẹp lộng lẫy mà thiếu sự duyên dáng! Bên kia sân cỏ cũng có hai gốc hồng. Một gốc của bà chị tặng cách đây hơn mười năm. Cây này cánh hoa phía ngoài màu hồng, trong màu vàng, tỏa mùi thơm ngào ngạt. Bao giờ đi ngang, tôi cũng phải đặt lên những đóa hoa vài chiếc hôn (hít!). Cây bên cạnh hoa màu hồng đậm khá đẹp. Tôi có cây hồng tím, nhưng đã chết. Từ khi chiết bớt cành của cây Mộc lan phía gần hàng rào và chặt bỏ cây cerise trong góc vườn, đám cây nhỏ phía dưới vui vẻ hẳn lên. Bằng chứng là cây Đỗ Quyên màu tím năm nay cho nhiều hoa hơn năm ngoái. Tôi cũng chặt bỏ luôn cây cerise trái màu vàng chua lè, chim chóc còn chê không thèm ăn. Bên trái hông nhà nên cây Đỗ quyên trắng và cây Clématis tím cũng tươi tỉnh hẳn, hoa nở tưng bừng. Cây Tử đằng (Glycine) thì ôi thôi, bỏ vòi leo tứ tung, tôi phải “xử lý” mệt nghỉ. Chẳng thế mà nó còn tràn qua làm phiền cây cối nhà hàng xóm. Tôi căn dặn ông bà ấy cứ thẳng tay trừng trị nếu không thích. Mà thích sao nổi khi nó cứ “vô tư” bỏ vòi qua siết cổ đám hồng leo nhà người ta cơ chứ?! Cái cây miền ôn đới này lạ lắm quý vị ơi. Số là một lần sang California thăm cô bạn thân. Sân sau nhà cô ấy có trồng một cây Tử Đằng tím. Gặp ngay mùa xuân, hàng trăm chùm hoa tím buông lòa xòa dọc theo hàng rào. Tôi ngắm ngây ngất. Trở về nhà là hối cậu con trai phải đi tìm cho mẹ một cây giống vậy cho bằng được. Đằng đẵng sáu năm trời, mỗi mùa xuân dù có căng mắt ra tìm cũng chỉ thấy lá là lá! Trong lúc tuyệt vọng, bỗng một hôm đọc trong mục cây cỏ của báo La Presse, nhà chuyên môn khuyên ta nên đối xử thật tàn tệ với nó. Không bao giờ bón thuốc bổ và một điều khiến tôi không khỏi sửng sốt, là ông ta khuyên nên chưởi bới nó thậm tệ thì mới hy vọng nó ra hoa! Ui cha, sao mà giống bên An nam ta thế. Ngày xửa ngày xưa, dưới quê ấy mà, cây nào không cho hoa trái, gia chủ cầm con dao, dứ dứ vào thân cây, đe dọa sẽ chặt bỏ nếu nó còn ngoan cố, ỳ ra không đơm bông kết trái!. Tôi thầm nghĩ cứ làm thử, có mất mát gì đâu. Vậy là tôi đã thực hành y chang bài bản đó. Mắng mỏ và đe dọa kịch liệt. Thế mà phép lạ đã xảy ra quý vị ơi. Năm đó cây Tử Đằng cho chúng tôi hơn ba mươi chùm bông tím. Nhưng những năm sau thì bổn cũ soạn lại: lá, lá và lá!!! Tôi chắc nó sợ quá nên cố gắng một hơi “đẻ” ra được mấy chục chùm bông rồi... tịt ngòi! Thôi thì cho nó nghỉ mệt ít lâu. Mùa thu năm ngoái, sau ba bốn năm chờ đợi, tôi hết kiên nhẫn nói với cậu con trai, hai mẹ con đang đi thăm vườn, chắc mẹ chặt câyTử đằng. Để đây um tùm muỗi nhiều quá. Không ngờ mùa xuân năm nay nó nở liền tù tì mấy chục chùm và đầu tháng tám lại ra thêm hơn chục chùm nữa. Thế là thế nào? Chỉ có trời hiểu chứ tôi thì đầu hàng. Chẳng lẽ mỗi năm tôi phải dở giọng côn đồ ra hăm dọa, mắng mỏ thì nó mới chịu ra hoa?! Và một điều quái dị nữa, không lẽ cây Tử Đằng nhà tôi già quá thành tinh nên biết nghe? Hơi Liêu Trai Chí Dị đó nha! Không chừng trong một đêm trăng sáng lung linh, một cô con gái đẹp như tiên, mặc áo tím yểu điệu từ trong cây Tử Đằng bước ra! Nhìn mấy con cá màu đỏ, trắng, đen... nhỏ xíu lội tung tăng trong cái hồ (cũng nhỏ xíu, cậu con đào cách đây gần hai mươi năm) cũng vui vui. Trong hồ thả hoa súng. Mỗi năm cho vài đóa màu hồng xinh xinh. Cá trong hồ có lần lớn được bằng ngón tay cái, đêm xuống bị lũ chồn hôi bắt lên chén sạch. Cách đây một tuần, trận mưa như trút làm tràn nước trong hồ sang tận nhà hàng xóm, khiến bà ta chạy qua mắng vốn. Mở cửa sau nhìn ra vườn. Ôi

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 109VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIthôi, nước ngập lênh láng cả sân cỏ sau nhà. Hoa lá chìm trong biển nước! Mẹ con phải sắn quần múc từng thùng đem đổ chỗ khác. Mấy con cá theo dòng nước lội tứ tung. Phải vạch cây túm cổ từng chú đem thả lại trong hồ. Nhưng vẫn thiếu vài con. Có lẽ chúng đã khăn gói quả mướp di cư sang nhà hàng xóm! Trong góc vườn bên trái là vườn rau. Cũng chẳng có gì ghê gớm. Vài cụm hành, hẹ. Trồng nhưng không ăn, để ra hoa cho đẹp mắt. Chúng tôi bắt chước nhạc sĩ Trường Sa, cho đất vào những chậu to bằng nhựa rồi trồng tía tô, húng quế, kinh giới, ngò gai, rau chua...Vậy mà tốt ra trò. Cây nào cũng lên phơi phới. Dưới đất có húng lủi và dấp cá. Thứ này nhiều người không thích ăn, chê tanh nhưng nếu biết ăn thì ghiền. Lúc sinh tiền, ký giả Trường Kỳ ăn rau dấp cá thay sà lách. Ngay cả “nửa kia” của tôi, dù là dân BK 54 chính cống cũng thích ăn dấp cá. Chỉ có đám con “lai” giá sống và rau muống của tôi không bao giờ dám đụng đũa! Điều kinh hoàng là “NÓ” luồn dưới đất rồi chui lên bất cứ nơi nào, ngay cả hóc bà tó! Tràn lan như cỏ dại. Vừa ăn vừa biếu cả làng cũng không hết!!! Năm nay tôi được bà chị cho một cây khổ qua. Tôi thích cây này vì lá nó đẹp, hoa vàng nhỏ nhắn xinh xinh. Cây leo lên hàng rào rất mạnh mẻ. Nhưng tôi đi du ngoạn vắng nhà sáu ngày, vì cây trồng bên hông nhà, con gái không thấy nên không tưới. Lúc tôi về lá đã vàng. Cuối cùng thu hoạch được hai trái. Tôi để chín đỏ mới hái lấy hạt gầy giống. Thật đáng tiếc! Đầu xuân, anh chị Trường Sa mang từ Toronto lên cho mấy cây dâm bụt tím. Tôi trồng thế vào chỗ cây Tú cầu vừa mới chết. Vậy mà nó đã có vài nụ. Mỗi ngày nhìn những nụ hoa tim tím lớn dần, trong lòng thấy vui thật vui. Năm nay lần đầu tiên chúng tôi trồng mấy dây hoa bìm bìm màu xanh da trời. Mỗi ngày tôi chăm bón, tưới nước và ngắm nghía say sưa những bông hoa màu xanh biếc. Nếu có cảm giác, chắc chúng nó cũng phải e thẹn vì bị chiếu tướng kỹ quá! A, bên cạnh chậu hoa Loa kèn màu hồng (tên do tôi đặt, vì nó giống cái loa kèn đồng) cây Hoàn ngọc lá xanh bóng đang vươn mình kiêu hãnh với mấy chậu Phong Lữ thảo (Géranium). Cây này do cô bạn thân, nhà văn Nguyên Nhung bên Texas, lúc sang chơi Montréal đã giấu kỹ trong valy mang sang làm quà. Rau này ăn vào chữa được nhiều thứ bệnh. Mùa đông vừa qua mang vào garage, tôi tưới nước nhiều quá nên ủng gốc. Tưởng chết cả chậu, nào ngờ vừa vào xuân dưới đất bỗng trồi lên một mầm non và cứ thế mà lớn lên, xanh tốt như xưa! Quên kể cùng quý vị về cây đào đang mang mấy chục quả xanh như ngọc, trồng sát cụm hồng leo của tôi. Cây đào do cô cháu mua tặng cách đây vài năm. Nó mọc nhanh lắm, những cành khẳng khiu đầy gai nhọn. Mỗi lần tôi dọn vườn là bị nó đâm xước cả tay nên ghét quá, cứ hết hoa là tôi cắt trụi lủi. Năm ngoái chặt bỏ cây táo (chỉ cho trái vừa chua vừa bị sâu sia), cây đào lớn như thổi và mùa xuân năm nay cho hoa chi chít. Hoa màu đỏ nhụy vàng đẹp ơi là đẹp. Giống hệt hoa đào bên Trung Hoa. Mọi năm chỉ có hoa dưới gốc, nhưng năm nay hoa lên tới ngọn, rực rỡ gì đâu! Sau khi hoa tàn, tôi chưa có thì giờ tảo thanh những nhánh đầy gai, thì một ngày đẹp trời, nhìn cây đào, tôi tưởng mình hoa mắt. Ối cha mẹ ơi,

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 110VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠItừng chùm trái xanh đeo lắt lỉu. Tôi vạch đám cúc vàng để nhìn kỹ gốc đào. Cũng đầy cả trái. Mừng như bắt được vàng! Còn lịch sử cây hồng leo cạnh dốc đào của tôi thì ly kỳ lắm. Số là ngày các cháu còn bé, gia đình chúng tôi hay qua nghỉ hè ở bờ biển Cap Cod, Massachusetts. Một hôm cùng cậu con đi dạo, tôi thấy cạnh con rạch nhỏ, một bụi hồng leo to đùng, mang những chùm hoa màu hồng nho nhỏ tuyệt đẹp. Ngó trước ngó sau không thấy ai, tôi nhờ cậu con trai canh chừng, rồi dùng hết sức kéo bật rễ một gốc nhỏ. Mẹ con vội vàng về Hotel cắm gốc hồng trong ly nước. Tôi gói kín giấu trong va ly quần áo đem về nhà trồng. Thế mà đã hơn hai mươi năm, gốc hồng vẫn đều đều trổ những chùm hoa màu hồng nhạt không ngừng nghỉ. Cạnh cửa sổ phòng ăn có một cái cây (dĩ nhiên là tôi không biết tên. Cứ thấy lá đẹp là mua về trồng). Đã gần mười năm nên thân cây khá lớn. Cây này cứ cuối thu bị cắt cành trụi lủi, nhưng xuân vừa đến là nó mọc nhanh như thổi. Hàng mấy chục cành nhỏ bằng ngón tay thẳng tắp, vươn cao, lả lơi theo gió với những chiếc lá lăn tăn màu xanh pha trắng. Một hôm cô con gái chỉ cây hỏi “mẹ có thấy tổ chim trong cây này không? Có ba con chim con dễ thương lắm”. Tôi bước đến thật gần nhìn vào, quả thật trên cái cháng cây có một tổ chim và ba cái đầu nhỏ xíu đang đưa những cặp mắt đen huyền, đầy sợ hãi nhìn tôi. Từ đó, hai mẹ con ngày nào cũng canh bố mẹ chúng đi vắng là ra thăm mấy con chim non. Nhìn mấy cái đầu trụi lủi, há miệng đòi ăn dễ thương cách gì! Mùa hè, gia đình hay tổ chức ăn ngoài vườn. Hôm đó các cháu đông quá, chúng tôi phải kê một cái bàn dài cho thực khách giữa sân cỏ, chỉ cách cái cây có tổ chim chưa đầy hai mét. Đang ăn, cậu cháu rể nhìn chăm chú lên sợi dây điện cao thế phía trên hàng rào “Dì xem kìa, có hai con chim đang đậu trên dây điện, mỏ ngậm mồi”. Tôi nhìn lên và nhận ra vợ chồng nhà chim, bố mẹ của ba trự đang ở trong tổ. Thì ra, thấy chúng tôi ngồi gần tổ quá, cả hai sợ, không dám đem mồi về cho con. Thế là mọi người đồng ý đứng lên khiêng cái bàn ra xa. Trong nháy mắt, vợ chồng chim bay vòng sát tường, chui vào tổ mớm mồi cho con, chắc là đang đói lắm. Nhưng tôi vẫn chưa hết khổ với cái gia đình tí hon này. Buổi sáng, như thường lệ tôi ra vườn tưới cây. Bỗng đâu cặp chim cứ bay vù vù trên đầu, miệng la chí chóe như đang tức giận và sợ hãi ghê lắm. Tôi kinh ngạc ngẩn người ra. Chừng nhìn thấy ba chú chim con trên bãi cỏ mới hiểu. Thì ra các chú đang tập bay! Tôi vừa thối lui vô nhà vừa nói “Được rồi! được rồi! Đừng la nữa!”. Tôi đóng cửa lại mà trong bụng cảm thấy bồi hồi. Lòng yêu thương của cha mẹ đối với con cái đâu phải chỉ loài người mới có? Vừa ngắm, vừa cắt tỉa một lúc, mệt quá tôi bèn kéo ghế ngồi. Trước kia giữa sân này có trồng một cây thông màu xanh lơ (sapin bleu). Nó là nơi trú ẩn của vài chục chú chim đủ loại. Đẹp nhất là cặp chim áo đỏ Cardinal, một chú chim Vàng anh toàn thân màu vàng, cánh có vệt đen. Đứng trong bếp nhìn ra, thấy lũ chim chui ra chui vào nhộn nhịp thật vui mắt. Nhưng một mùa đông cách đây khoảng hơn mười năm, giữa tháng hai một trận bão tuyết dữ dội đánh bật rễ cây thông già, khiến lũ chim mất nơi trú ngụ, bay đi tứ tán. Tôi buồn một thời gian. Vừa mất cây thông đẹp, vừa mất lũ chim đáng yêu!

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 111VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI Dọn xong cây thông, chúng tôi bắt chước gia đình bên cạnh cất một cái nhà mát, bên trên cho dây leo rợp bóng, nền lát gạch, kê một chiếc bàn dài, thỉnh thoảng rủ bạn bè hoặc họ hàng đến làm BBQ. Bốn cây cột bốn góc cũng trồng cây leo. Mỗi năm đổi một loại hoa cho khỏi...chán!. Nhớ một năm, cô bạn thời thơ ấu của tôi ở Dallas gửi qua cho một nhúm hạt tóc tiên. Tôi gieo xuống một chân cột. Mùa hè năm đó những dây tóc tiên lá lăn tăn mang những chiếc hoa đỏ tươi rất xinh, quấn quanh cột lên tới nóc. Vậy mà không ngờ loại hoa bé nhỏ này đã quyến rũ được những chú chim ruồi tí hon đến thăm vườn. Những chú chim nhỏ xíu có bộ lông lộng lẫy đáng yêu. Từng làn gió nhẹ mơn man, mơn man... Trên bầu trời xanh thăm thẳm, những đám mây trắng như bông lững lờ trôi. Chung quanh tôi cả một khu vườn rực rỡ sắc màu. Đám ong bay nhẹ nhàng, vờn hết hoa nọ tới hoa kia hút mật. Mấy chú bướm cũng chập chờn, loang loáng cặp cánh màu vàng nhạt trong nắng tươi, tôi thấy tâm hồn bình yên đến lạ lùng và quyết định mình sẽ ngồi đây, sẽ không làm bất cứ chuyện gì khác. Đơn giản ngồi đây để ngắm nhìn thỏa thích hoa lá trong vườn đang cùng nhau phô trương tất cả sự lộng lẫy của chúng. Hôm kia nhận được Email của một người bạn. Đọc bài “Một Ngày Không Vội Vã” và thấy thấm thía lạ lùng. Tại sao cứ phải tất bật chuyện nọ chuyện kia vậy cà? Nhiều lúc thở không ra hơi. Ai bắt mình vậy? Thì mình bắt mình chớ ai vô trồng khoai đất này! Vậy người nào buộc, người ấy ráng gỡ nhá. Cho nên hôm nay, một ngày chan chứa nắng vàng, gió thổi hiu hiu, mát rượi đến tận tâm can tì phế. Cả lũ ong bướm cũng hân hoan, hoa cỏ reo vui, hà cớ gì tôi phải giam mình trong bốn bức tường, cặm cụi viết??? Và tôi ngồi đó, dựa lưng vào chiếc ghế nhựa màu xanh, hai chân gác lên một chiếc ghế khác, bâng quơ nhìn trời mây và những con ong vo ve bay giữa những bụi hoa đủ màu, rồi bỗng dưng thắc mắc: “Ủa, sao mình chưa bao giờ thấy tổ ong. Vậy chúng từ đâu tới kìa?” Những chú bướm thì tôi biết, chúng bay từ vườn nọ sang vườn kia. Có lần tôi còn bắt gặp một chú bay băng qua đường. Từ vườn nhà tôi sang vườn nhà hàng xóm đối diện. Tôi ngồi trong khu vườn yên tĩnh, lòng bình yên và hạnh phúc.Thật đơn giản phải không quý vị?Tiểu Thu

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 112VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠINỬA HỒN TRĂNGMùa xuân chưa qua, khi mùi hoa sứ vẫn nồng nàn ướp những con phố vắng đêm đêm làm thơm lừng mái tóc những nàng sinh viên ở lại trễ như tôi. Vài ngọn đèn đường lưa thưa vàng bệch một mầu đơn côi, bệnh hoạn quét lên hè phố không đủ sáng vì bóng của hàng cây bàng già nua về đêm vẽ lên mặt đường những bóng tối, không soi rõ lối đi. Đó là giờ thư viện đóng cửa. Cánh cổng sắt nặng nề rít lên như than vãn khép lại phía sau tôi . Như nói với đời rằng đừng ngó lại phía sau làm gì, tình anh và thư viện đã đoạn tuyệt.Người tôi yêu cũng đã làm như vậy khi nàng khép trái tim mùa đông lại mà không nhớ ra rằng cả hai đang cần một cời than hồng để sưởi ấm cho nhau qua một mùa đông lạnh giá…Tôi đã sống còn qua một mùa đông dài như vậy, một mùa đông đày đọa vì bàn tay vẫn đang đi tìm lại hơi ấm của một bàn tay vì chiếc khăn quàng không đủ lớn để che kín cái lạnh trong tâm hồn.Làm sao có thể quay lưng lại với chuyện tình còn xanh như lá chưa qua khỏi một mùa xuân trong một thành phố chưa quen biết đầy sương mù,khi lời chim vẫn còn thiết tha trên cành khi mầu nắng chưa nghĩ đến ngày nhạt phai, khi môi miêng chưa hề nghĩ đến lời điêu ngoa và con tim vẫn thức trắng đêm vì đơi chờ một bước chân êm trở vê , giữa lúc Đà Lạt về mùa này đang thừa mứa các loài hoa, kể cả hoa biết cười. Tôi đâu phải dân bản xứ ở đây, cây cỏ nhìn tôi như nhìn một người khách vãng lai không buồn chào hỏi. Nhưng chao ơi, tội lại đâm ra mê mẩn các loài hoa nơi đày biết mấy. Đâu có ông họa sĩ nào chịu vẽ dùm tôi bức tranh đam mê để tôi treo trên tường của Campus cho các loài hoa hiểu đừng phớt lờ tôi đi nữa.Mà có lẽ tôi là khách lạ thiệt như các loài hoa đã nhìn ra tôi từ sớm. Con dốc mỗi buổi sáng phủ đầy sương mù dẫn tôi tới bịnh viện leo lên tơi đỉnh dốc mới nhận ra mình đang đi lạc vì ngõ nào cũng giống ngõ nào cũng trắng xóa như nhau. Tới nơi đã trễ giờ. Ông thầy, Bác sĩ Christopher, nhìn tôi không nói gì nhưng qua ánh mắt tôi đọc tháy một lời chế nhạo: mày là đứa học trò chậm chạp như con rùa, mày khôn hồn…. Trong khi ông trao cho tôi danh sách các bịnh nhân ở khu nội khoa mà tôi phải hoàn tất trước mười hai giờ trưa. Trước mắt tôi trời đang sáng bỗng tối sầm lại, bên ngoài đang mưa đá những hòn đá mỗi lúc một lớn hơn, lớn như viên gạch, Tôi không hề thương nhớ đến những người đang lội bộ và trèo lên những con dốc như tôi hồi nãy. Không.Ttôi chỉ thương cho các vườn hoa sẽ bẹp dí dưới sức nặng của những hòn đá quái ác kia không kém gì

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 113VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠInhững ông chồng vũ phu đang hành hạ những cô vợ đẹp chân yếu tay mềm. Mặc chưa xong cái lab coat, một cuộc chiến tranh đã khởi đầu diễn ra rất hung hãn trong lòng tôi, một là bỏ bịnh nhân đi cứu những vướn hoa, hai là đi cứu những bịnh nhân mà chiều về đau lòng nhìn những bông hoa dẹp lép. Lòng thì nghĩ nhưng chân vẫn bước đều lên hai cầu thang, rồi đi hết một dẫy hành lang dài lê thê như con quái vật. Mùi alcohol và thuốc sát trùng nồng nặc do một bà house keeping nào đó mới đây đổ tháo ra vì ghét cay ghét đắng những con vi trùng đang quấy rầy bọn bác sĩ và y tá làm việc ở đây hay là bà chỉ muốn lấy điểm đang làm tôi chóng mặt và rồi đến lượt ba con số phòng không đứng yên hẳn hoi chúng cứ nhẩy lên hỗn độn 123 rồi 321 rồi 132. Tôi không thèm lưu ý đến nó nữa hiên ngang bước vô, đây là phòng binh nhân đầu tiên, hạng sang, một mình một phòng, nên không cần phải nhìn vào số thứ tự giường cho mệt xác. Cô bịnh nhân của tôi đây rồi, cô ngồi trên giường co ro như con mèo hen, tay cầm sách, mái tóc xổ tung biếng chải trông như đứa mannequin mang ra bán chợ trời. Lạy Chúa tôi, ước gì cô đừng nhìn tôi như vậy, sao cô không cười với tôi chứ. Cô phải hiểu dùm tôi rằng nếu cô làm cho tôi nervous, đoán bịnh cho cô sáng nay sai bét thì làm sao tôi đủ điểm để ra trường trong năm tới đây này, xin Chúa giúp con đi…Lẹ lên vì cô vẫn còn nhìn con trừng trừng…Tiếc quá, đã không có một cái gương gần đây để coi lại cái mặt của tôi lúc này ra sao hay là chính vì cái nét mặt của tôi và cả các quý vị nữa hãy nhìn tôi cho kỹ xem có phải là tôi đang lẩm cẩm không. Tôi đã nuốt sống mấy ngàn trang giấy để mong đổi lấy cái văn bằng nên trong cái bụng lép này chứa đầy chữ mà không dành một chỗ cho một chữ quan trọng hơn đó là chữ yêu. Tôi thực tình là đã quên hẳn trong tự điển Việt nam có chữ này thi phải?Vậy thì lạy Chúa tôi, cô bé này có lẽ là một sinh viên về ngành ngôn ngữ học thông thái quá, cô ta nhìn qua bụng tôi và khám phá ra một rừng đầy chữ nhưng thiếu mất chữ “yêu” nên cô ta lấy làm lạ tôi thuộc hạng người nào từ hành tinh nào, đẹp trai vừa mắt cô mà lại không biết yêu vừa đổ bộ xuống đây. Cô hoàn toàn không tin được.Nghĩ tới đây, trong ánh mắt đẹp sâu thẳm kia vứa lóe lên mộ tia sáng rực hòng chộp lấy cơ hội hiếm hoi này cứu lấy một sinh viên đẹp trai rối sau đó đem về dạy cho anh ta một khóa học về tình yêu. Tôi đoán đúng, cô thay đổi sắc mặt rồi không đợi ai, nở cho tôi một nụ cười nghe ấm ấp trong lòng. Tro tàn trong tim tôi bỗng cháy bùng lên. Phải chăng đày là một thiên thần vứa đưa tay xuống biển lượm đời ta lên.

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 114VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIƠn em thơ dại từ trời. Thơ dại từ trời, từ trời theo taTheo ta từ trời. Xuống biển lượm đời, lượm đời ta lên..Cô bịnh nhân xinh đẹp của tôi mời tôi bỏ ống thính chẩn xuống không cần đến nó, rồi cô vanh vách khai bịnh, lời nói chỉ mỏng mềm như tơ trời của một chiều xuân mộng mị, khiến chim ngừng hót, dòng suối quên về nguồn, lá rừng quên rung dòng sông bỗng quẩn quanh sau một khúc quành quên mất đường ra biển.Tôi gật đầu hứa là căn bịnh của cô tuy khó chữa nhưng đừng thất vọng. Cô âu yềm trao cho tôi ánh mắt đẹp đến lịm người rồi không quên trao đổi số phone trước khi cô xin tôi ký giấy xuất viện.Thành phố sương mù đã trở nên ấm áp hơn nhiều mỗi khi chiều xuống. Khu phố có con dốc dẫn lên nhà thờ chính tòa bỗng nhiên nở đầy hoa thạch thảo. Tiếng chuông giáo đường rung lên âm điệu như một bản tình ca và đèn đường không còn tù mù như trước nữa, mỗi khi hai chúng tôi tay trong tay đến Thánh đường quỳ gối bên nhau để xin cho tình đầu cũng là tình cuối rồi dẫn Thạch Thảo (em ) đi ăn kem để được nghe mùi hương tóc của em hong trong nắng chiều, làm rối loạn giấc ngủ trong đêm trước khi kiss goodbye.Nơi đây, mấy ông nhạc sĩ đã tốn khá nhiều giấy mực, hè nhau vẽ lên chân dung một vườn địa đàng. Nhưng riêng tôi lại thấy nó chỉ là quả bom giờ núp trong hoa có thể phát nổ bất cứ khi nào. Thời tiết nắng mưa thất thường ở đây ví hư người đẹp mắc bịnh tâm thần. Chưa qua hết một mùa hoa mà Thạch Thảo đã chán kem của tôi. Nắng vẫn còn đẹp đâu đó dưới này, nhưng trên đỉnh Lambian đang đe dọa một cơn bão lụt làm sụp đổ cả thành phố này và chảy trôi chuyện tình của chúng tôi ra khơi.Em về lặng lẽ tình đã xa rôi. Âm thầm một bóng tìm dấu chân ngườiNhững vòng tay ấm trả hết cho đời…! Ngân-Hà

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 115VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIKHI THUYỀN BỎ BẾNLặng lẽ thuyền mong vượt cửa sôngChốn ni bao kẻ chẳng qua vòngHơi im khấn nguyện mau rời bếnSúng nổ đừng mơ thoát khỏi dòngCố tránh màn hùm thiêng vướng bẫyCho qua cảnh két kiểng nuôi lồngBao năm đất khách thân lưu lạcNgẫm lại người đi còn nhớ khôngThuyền nhơn hai lúa NJ USAApril 9, 2026Để tưởng nhớ...39 năm ngày “nín thở” vượtqua cửa Trần Đề Cửu Long Giang 1987 - 2026

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 116VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIĐOẢN KHÚC XỨ MÌNH BẦU CỬTriều đình đấu đá ồn àoAi bầu, ai cử cớ sao lạ lùng?Ăn mừng kết cục cuối cùng Trước khi bỏ phiếu vô thùng đỏ hoen DÂN BIỂUĐăng đàn nổ sảng nói xàm Hùa theo băng đảng có làm chi đâuGhế ngồi nhẵn thính đã lâuMang hài, đội mão, đeo râu diễn tuồngPHÁP LUẬTTùy cơ tăng giảm giãn coPhóng tay chi đậm chẳng lo thiệt thòi Cán cân quan đã nắm rồiHai bên mặc cả cứ ngồi mà xơiCÔNG LÝMón hàng quý hiếm cực kỳQuan quyền chi phốis dễ gì đến dânQuan tòa đặt cả lên cân Bên nào tiền nặng ắt phần thắng toCÁN BỘOai quyền nhũng nhiễu biết baoThuế dân lộc nước chúng bào như điên Đất đai, tài sản, bạc tiềnTay vơ miệng nói thánh hiền nghĩa nhân BAN BỆHội đoàn ban bệ này raTốn hao tiền của được đà rêu raoNịnh nọt, tán tụng, đề caoThiên tài lãnh đạo ai nào dám hơn

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 117VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠITRUYỀN THÔNGKhéo tô một sắc đỏ lòmNói năng lý luận mép mồm lẻo leoBày trò điếu đóm ăn theoTrắng đen tráo trở mè nheo lộn sòngTRÍ THỨC Xu phụ quyền thế thập thò Ham danh hám lợi nên phò quan giaMặc dân tình với nước nhàThị phi lấp lửng chánh tà lẹo lươnGIANG HỒ ĐENĐâm thuê chém mướn kiếm tiềnLàm càn rông rỡ cuồng điên hại ngườiXưa nay vẫn cái thói đờiSợ gì nhân quả với lời thị phiXÃ HỘI ĐỎQuyền lực trọn ở trong tayTác oai tác quái cả bầy kiếm ănRồi ra nhân nghĩa nhì nhằngNói toàn đạo lý ai bằng được đâuNHÂN DÂNCòng lưng gánh vác việc nhàQuân dịch, thuế khóa để mà nuôi quanLớn nhỏ trên dưới một sàngMặc tình đớp, hít nói càn nhân dân Tiểu Lục Thần Phong Ất Lăng thành, 0326

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 118VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIĐOẢN KHÚC: VÔVÔ DUYÊNHồ đồ gắn ghép vu vơTháng ngày xung khắc từng giờ khổ đauRầy rà làm hại lẫn nhauKhông duyên thì chớ làm màu để khoeVÔ NGHĨAĐất đai, tài sản, bạc tiềnTiếng tăm lừng lẫy, lợi quyền gớm ghêDiêm vương cất tiếng gọi vềPhủi tay quảy gót hồn bơ vơ sầuVÔ ĐỊNHChiến chinh bom đạn kinh hoàngMáu xương đổ xuống, điêu tàn bủa vâyThắng – thua cũng chỉ chừng nàyOán thù chồng chất vần xoay đối đầuVÔ TRIĐúng - sai cũng chẳng biết gìTrắng – đen ấm ớ, thị - phi lộn sòngOán – ân đối đãi chẳng đồngVì chưng nông nỗi cõi lòng u mêVÔ NGẠIVốn không có một người nàoLấy đâu ra việc thấp – cao, thánh – phàm Thăng – đọa cũng chẳng ai làm Bồ đề quả mãn nội tam giới này

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 119VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIVÔ TƯỚNGCái duyên tan – hợp tượng hình Nào hay tánh chất thật tình lại khôngCó chăng hoa đốm giữa dòngTướng tùy tâm hiện khắp trong đất trờiVÔ ƯUBuồn lo đặt để ngoài vòngMặc tình hoan hỷ sắc – không rõ ràngGiữa chừng cuộc lữ gian nan Nhân duyên thế ấy, vững vàng thế kiaVÔ SỰDẫu đời đa sự nhiễu nhương Dựa nương chánh pháp con đường quang minhỪ thì mặc thế sự tìnhBỏ buông - chấp chặt tự mình thế thôi.Lãng Thanh Ất Lăng thành, 0426

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 120VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIDÒNG THƠ TRẦN HOÀNG VY Cầm trên tay tập thơ “Thơ hai dòng & cỏ biếc” của anh Trần Hoàng Vy gởi tặng mà thấy vui chi lạ. Tập thơ đẹp, trang nhã và tươi rói như còn thơm mùi mực. Tập thơ dày 148, được ấn hành bởi nhà xuất bản Nhân Ảnh, tháng 4/2024. Trần Hoàng Vy là một cây bút sung sức, viết từ lứa tuổi học sinh – sinh viên của thời VNCH. Anh từng cộng tác viết bài cho các báo thời ấy như: Tin sáng, Sóng Thần, Điện Tín, Văn Học, Phương Đông… Sau 1975 anh vẫn tiếp tục viết, miệt mài viết và viết ra đến hải ngoại. Bài của anh đăng trên: Trẻ, Việt Báo, Người Việt… và các trang mạng như: New Viet Art, Văn Chươgn Việt, T- Vấn…Anh viết đủ các đề tài từ văn, thơ, tiểu luận, tạp văn… và viết cho nhiều đối tượng từ thiếu nhi, tuổi mới lớn, người lớn, tôn giáo...Với tập thơ “Thơ hai dòng & cỏ biếc” là tác phẩm thứ 20 của anh. Cảm nhận đầu tiên của tôi về tập thơ “Thơ hai dòng & cỏ biếc” là thơ anh bình dị, dễ thương, nhẹ nhàng… như lời tình tự, tự sự. Anh làm thơ một cách tự nhiên như hơi thở, như ăn cơm uống nước. Thơ anh trong sáng, dễ hiểu, gần gũi với đời sống. Tuyệt nhiên không thấy những vấn đề “vĩ đại”, không dùng đao to búa lớn, không sử dụng những thuật ngữ triết học để khoe mẽ, không dùng kiểu cách làm màu hay thủ pháp làm ra vẻ “tân thời”, không xài nhiều từ Hán – Việt… Bởi vậy dòng thơ của anh cứ róc rách chảy như nước suối mát trong. Thơ hai dòng, thoạt xem qua tưởng nhạt nhưng đọc hết sẽ thấy thú vị, tuy hai dòng, ít chữ nhưng gói gọn nội dung cần nói, ý nghĩa đủ đầy. Có thể xem thơ hai dòng như là một “Haiku Việt” vậy. “Rằng thưa người ở trời TâyMới về. Khách lạ? Chỗ nầy quê hương!…”Người về từ trời Tây về là khách ư? Không đâu! Chẳng phảii mới về mà “về” đã lâu! Quê hương chính ở chỗ nầy! Tự hỏi lòng mình: “Mình là khách ư?”. Mình sống xa quê, nhớ quê nhưng ngạn ngữ Tây phương cũng có câu: “Home is where heart is”. Chính chỗ này là quê nhưng trong tâm hồn vẫn phảng phất: “Nhật mộ hương quan hà xứ thị”. Mình là con người mà, hơn nữa là một thi sĩ thì cái tình, cái nhạy cảm còn nhạy hơn những người ít dụng đến chữ nghĩa văn chương. “Mưa chiều ướt giậu mồng tơi

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 121VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠILàm loang mực tím một trời tuổi thơ!…”Tứ thơ thì không mới, hình ảnh cũng được nhiều người sử dụng, tuy nhiên đọc lên vẫn cảm nhận được cả “một trời tuổi thơ”, một thời mực tím tuổi học trò. Trong nước có tờ báo “Mực tím” được giới học sinh yêu thích vô cùng. “Rời ru neo giữa đêm dàiMẹ và cánh võng thức hoài à ơi!…”Đọc lên tự nhiên thấy hình bóng mẹ yêu thương, nào đâu mẹ của anh, mẹ của tất cả những người Việt Nam. Ai cũng có một bà mẹ từng hát ru à ơi. Cánh võng đu đưa đã đưa ta từ tấm bé cho đến lúc trưởng thành. Hai dòng thôi, cần chi nhiều hơn nữa, nhiêu đó đủ để nhớ thương mẹ ngập lòng. “Ta là hạt bụi ngàn năm. ĐộRơi xuống trần, gặp hoa. Làm thơ!”Người bên giáo đều tin ta là cát bụi, cát bụi sẽ trở về cát bụi. Nhạc Việt cũng có lời ca: “ta là cát bụi, xin người nhớ cho”. Từ hạt bụi ngàn năm lại tái sanh làm người mà là người thơ để rồi gặp hoa và lại làm thơ. Hạt bụi rơi xuống trần, tự dưng tôi liên tưởng để những thi sĩ xa xưa từng tự ví hay được ví là “Trích tiên”, là những vị bị đày xuống trần gian để rồi vẫn tiếp tục làm thơ, yêu thơ… và để rồi:“Những phút linh thiêng cầm thơ đứng đợiCó từ nào rơi rụng hóa thành sao? “Trời ơi, yêu thơ, mê thơ đến thế là cùng. Những phút ấy linh thiêng như thể một tín đồ đang tán dương ca tụng bậc thánh thần nào đó vậy! Và từ ngữ thơ rơi rụng hóa thành sao. Ca ngợi thơ, trân trọng thơ đến như vậy là nhất rồi! Trần Hoàng Vy đi qua bao nhiêu địa phương từ trong nước ra hải ngoại, dĩ nhiên những vùng đất đi qua đều để lại ít nhiều kỷ niệm trong tâm hồn và điều ấy trút cả vào thơ“Hãy cứ nón bài thơ xứ HuếÁo tím chiều Đại nội bay bay Cho đếnKontum em,Độ xuân thì”Trước hết thì anh là người con xứ Quảng, quê hương của núi Ấn sông Trà. Dù anh đã vào Nam từ lâu nhưng tình cảm dành cho đồng hương vẫn rất mặn nồng “Chủ xe mì gõ người Châu ỔTôi nghe giọng em khua suốt hẻm sâu”

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 122VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIĐồng cảm với nỗi vất vả mưu sinh của những người con xứ Quảng ở Sài Gòn. Trên giải đất chữ S Việt Nam, đâu đâu cũng có người cùng khổ, đói nghèo. Những người vì đói nghèo mà lưu lạc tha phương cầu thực thì càng đau thương hơn. Anh viết bài thơ này có lẽ đã hơn một lần nghe tiếng rao mì gõ trong đêm khuya. “Vàm Cỏ Đông. Vàm Cỏ ngày tímLục bình mùa tụ hộiSinh sôiChợt câu hát nghe tím lịm”“Anh đi anh nhớ sông Trà” Quê hương trong anh thật khó xóa nhòa, đi đâu, ở đâu cũng nhớ quê. Lại thêm một bài thơ về Châu Ổ“Xa thật rồi Châu ỔNào có châu báu gì mang theo, một hồn quê mộc mạc”Tôi nhớ có một câu danh ngôn (quên tên tác giả), đại khái ý chính nói: Có thể rứt một con người ra khỏi quê hương chứ không thể rứt quê hương ra khỏi trái tim con người. Trần Hoàng Vy là minh chứng trong nhiều minh chứng vậy! Hồn quê mộc mạc nhưng còn hơn châu báu, ra đi mang theo hồn quê, đi đâu cũng nhớ về quê hương, nhớ giọng nói quê: “Boác mua gì không boác?”, nhớ đặc sản “Cá bống sông Trà kho tiêu”, nhớ “kẹo mạch nha, đường phổi, đường phèn…Khi ra hải ngoại, dù ở xóm Lạch Cầu (chữ của anh) hay ở Đồng Xuân (Springfield) thì quê hương vẫn đau đáu trong tâm tưởng. Nghe mưa mà ngỡ tiếng thì thào quê xa“Ta vừa tỉnh giấc chiêm baoTiếng mưa như tiếng thì thào quê xa”Những chiều mưa ôi nhớ nhà đến tím cả hoàng hôn, Xóm Lạch Cầu, Texas, Cali, Florida… xứ này giàu sang, hiện đại, bao la… nhưng anh vẫn nhớ lắm Châu Ổ, Hương Giang, Vàm Cỏ, Nhơn Trạch, Lái Thiêu, Sài Gòn...Quê hương không chỉ là đất, không chỉ là nơi sinh ra lớn lên. Quê hương cũng chính là mẹ, là cha“Cha giờ sương khói quê xaCòn thương núi Ấn, sông Trà đậm sâu”

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 123VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIBài thơ Cỏ Biếc cũng là tên của tập thơ, có lẽ anh rất yêu bài thơ này. Chữ biếcnày khó diễn dịch cũng giống như mắt biếc. Ở đây không hẳn là màu sắc mà là cái gì đó ngây thơ, trong trắng, sâu lắng tận đáy lòng“Cỏ của xanh xưa, ngày hoa trắngTa quá thì xuân mỏi bước chiềuVun cánh, nhặt hơi tìm hương cũNghe quanh mình cỏ biếc đang yêu”Tình yêu không có tuổi, sá gì chuyện quá xuân thì, dù có mỏi bước chiều nhưng vẫn tìm nhặt hương cũ, để rồi biết cỏ biếc đang yêu. Cỏ nào đây? Chỉ là cách nói ngụ ý tỏ tình. Ta có qua xuân thì nhưng cỏ biếc của xanh xưa vẫn trong tâm hồn, vẫn mãi một thời hoa trắng. Để rồi“Vắt bên trời trong veo tiếng hạcThu đã rằm. Cỏ biếc long lanh”Trong tập thơ còn có một số bài thơ có chất thiền, tuy nhiên thiền ở đây cũng rất gần gũi và dân dã như đời thường, khác với cái thiền “cao siêu” của các vị thiền sư. “Tập tàng, rau nấu canh suôngNgồi canh lửa héo, vẽ tuồng, bôi râuChợt thiền, bướm hóa thành sâuCỏ vô tư hát, vườn sầu Nam ai”Chỉ bốn câu nhưng thâu tóm thật nhều trong ấy, vừa có canh rau tập tàng dân dã nhà quê, vừa có vẽ mặt hát tuồng, lại có cả một chút hơi hướm Trang Châu khi “bướm hóa thành sâu” cái vòng tử – sanh, tái sinh bất tận. Kết lại thì một khúc sầu Nam ai. Kết thúc tập thơ là là một khổ thơ mang chữ của Tâm Kinh“Xòe tay, sắc sắc, không khôngDấu chân quê cũ phiêu bồng xứ xa”Không cần phải luận bàn “sắc không” mà chi, xòe tay ra đủ thấy “sắc không” như thế nào thì tự mỗi người nhận biết. Bàn tay xòe ra che không hết dấu chân phiêu bồng xa xứ người ơi! Hiền Nguyễn Ất Lăng thành, 0424

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 124VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIHOẠN NƯƠNG GHEN VÀ SỰ TRẢ THÙ TRONG LỊCH SỬ TRUNGHOATruyện Kiều còn có tên là Đoạn Trường Tân Thanh, đây là tác phẩm văn học cổ điển nổi tiếng và phổ biến sâu rộng nhất ở Viêt Nam. Có lẽ không ai là không biết, cho dù đó là trí thức hàn lâm hay bình dân lao động, ngay cả những người không biết chữ cũng biết và thuộc dăm ba câu thơ Kiều, thậm chí nhiều người thuộc làu làu nhiều đoạn hoặc thuộc lòng cả tác phẩm.Truyện Kiều là tác phẩm phóng tác, chuyển thể từ tác phẩm Vương Thúy Kiều của nhà văn Trung Hoa, Thanh Tâm tài nhân (còn gọi là tài tử). Cái tài tình của cụ Nguyễn Du là sử dụng ngôn ngữ một cách nhuần nhuyễn, điêu luyện, mượt mà…để chuyển thể một tác phẩm văn xuôi thành thơ, đưa thể thơ lục bát lên đến độ phát triển hoàn thiện nhất. Truyện Kiều in sâu vào tâm thức của bao thế hệ người Việt yêu văn chương, thơ ca. Nội dung truyện Kiều có lẽ ai cũng biết nên không cần phải nói làm gì. Trong phạm vi bài viết này chỉ tản mạn chút về cái ghen của người đàn bà. Cơn ghen của nhân vật Hoạn Thư trong Truyện Kiều như thể đã là hình tượng tiêu biểu cho máu ghen của đàn bà: “Nổi máu Hoạn Thư”.Hoạn Thư và hình ảnh “sư tử Hà Đông” là điển cố văn học, là biểu tượng cho cái sự ghen tuông của người đàn bà. Thật sự thì cái ghen của Hoạn Thư khác hẳn với cái ghen của phần đông đàn bà ở thế gian này. Cái ghen của Hoạn Thư nó “văn hóa” hơn, “cao cấp” hơn và cũng “nghệ thuật” hơn hẳn cái ghen của hầu hết nhi nữ thường tình. Những người đàn bà ở thế gian này hễ thấy hay nghi ngờ chồng mình quen, cặp bồ hay ăn ở với người khác là lập tức lồng lộn lên, làm ầm ĩ, đánh ghen và làm bao nhiêu việc khác. Chuyện đó rất bình thường, bởi vậy mà Hoạn Thư cũng từng nói: “Ghen tuông thì cũng người ta thường tình” hoặc là “Chồng chung đâu dễ ai chìu cho ai”. Đọc truyện Kiều ta thấy cái ghen của Hoạn Thư khác hẳn với cái lối ghen tuông thường tình kia, không dễ gì có người đàn bà thứ hai nào ghen một cách “thượng đẳng” như thế. Có lẽ do sự giáo dục trong gia đình, do hấp thụ văn hóa trong môi trường của nhà quan lại bộ thượng thư, một dòng dõi trâm anh thế phiệt. Hoạn Thư ghen nhưng không hề lồng lộn, la mắng, chửi rủa, đánh ghen ồn ào…Hoạn Thư tuyệt nhiên im lặng, biết rõ chân tơ kẽ tóc nhưng giả tảng như không có gì (mặc dù

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 125VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠItrong lòng như lửa đốt), thậm chí còn bịt kín mọi tin tức về cuộc tình vụng trộm của chồng. Khi có kẻ mách tin để lập công. Hoạn Thư lập tức:“Vội vàng xuống lệnh ra uyĐứa thì vả miệng, đứa thì bẻ răng”Thât bản lãnh cao tay, không dễ có người đàn bà thứ hai nào có thể làm được. Hoạn Thư biết rõ từng cử chỉ hành vi của cuộc tình Thúc Sinh và Thúy Kiều nhưng vẫn đóng vai người vợ thủ phận an thường, không hay biết việc gì. Khi Hoạn Thư ra tay thì vượt lên trên lẽ thường tình, cứ như thể một tay trùm chính trị ra tay với đối thủ của mình. Hoạn Thư cho tay chân bộ hạ bắt cóc Thúy Kiều về dinh và sung vào đội ngũ thị tỳ. Đợi đến khi Thúc Sinh về thăm nhà mới sai Kiều ra hầu rượu, hầu đàn “Bắt khoan bắt nhặt đến lời/ Bắt dâng tận mặt, bắt mời tận tay”, bắt khoan bắt nhặt đủ điều khiến cho Thúc Sinh tan nát cõi lòng, Thúy Kiều cũng chết dở sống dở, cả hai nhìn nhau mà không dám nhận nhau, không thể thốt nên lời. Hoạn Thư như thể một tay phù thủy còn Thúc Sinh và Thúy Kiều như hai con rối, mặc sức điều khiển, hành hạ cho bõ công ghen tức âm thầm bấy lâu nay. Hoạn Thư ngồi thưởng thức vở bi hài kịch do chính mình dựng nên. Hoạn Thư hả dạ để cho thỏa nỗi đau ngầm xưa nay, quả thật một tay cao thủ vượt lên trên sự ghen tuông, đánh ghen thông thường của đàn bà. Hoạn Thư dùng thuật tâm công, đánh vào lòng, đánh cho đau đớn vật vã mà nạn nhân không thể thốt nên lời, không sao chống đỡ được. Hoạn Thư chơi trò mèo vờn chuột, không giết nó, không ăn nó, chỉ vờn cho nó sống không được, chết không xong. Tuy ghen, tuy thâm độc là vậy nhưng Hoạn Thư còn là một người đàn bà có bản lãnh cao. Hoạn Thư hơn hẳn thói thường của đàn bà. Ghen dữ dội, hành hạ cho đã nư là vậy nhưng Hoạn Thư biết nhìn nhận phẩm chất tốt của tình địch, biết trân trọng tài năng của Thúy Kiều. Hoạn Thư còn đề cao tài sắc của Thúy Kiều, có lẽ trong Truyện Kiều chẳng có nhân vật nào đánh giá Thúy Kiều cao bằng Hoạn Thư:“Tài này sắc ấy nghìn vàng chưa cân”, “Ví như có số giàu sang/Giá này dẫu đúc nhà vàng cũng nên”. Đề cao tình địch của mình như thế này thì thế gian này chưa có người thứ hai. Lời khen tột đỉnh, cơn ghen vẫn giày xéo trong tâm

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 126VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIhồn nhưng Hoạn Thư vượt lên trên thói thường. Thậm chí Hoạn Thư còn khen chữ của Thúy Kiều có thể sánh với thư pháp của Vương Hy Chi, một nhà thơ, nhà thư pháp có nét chữ đẹp nhất trong văn học sử Trung Hoa “Khen rằng bút pháp đã tinh/So vào với thiếp Lan Đình nào thua/ Tiếc thay lưu lạc giang hồ/Nghìn vàng thực cũng nên mua lấy tài”. Lịch sử mấy ngàn năm của nhân loại có biết bao nhiêu chuyện tình sử, chuyện ghen tuông nhưng chưa thấy một người phụ nữ nào lại khen và đánh giá tình địch cao như Hoạn Thư. Tuy ghen nhưng có lòng lân mẫn mến tài, trọng người tài nên Hoạn Thư đã “Khuôn uy dường cũng bớt vài bốn phân”.Một lần khác, khi Hoạn Thư bắt gặp Thúc Sinh và Thúy Kiều tâm sự than thở bên Quan Âm các, nếu là một người phụ nữ bình thường ắt hẳn sẽ lồng lộn lên, chau mày nghiên răng, mắng mỏ, đánh đập, xé áo quần, làm nhục… nhưng đằng này Hoạn Thư vẫn cười nói tươi tỉnh như không có chuyện gì xảy ra. Hoạn Thư và Thúy Kiều là hai nhân vậy nữ chính trong truyện, tuy có vai trò, địa vị khác nhau trong xã hội nhưng có chung một điểm cùng là nạn nhân của cái truyền thống trọng nam khinh nữ trong xã hội phong kiến. Tùy theo thời thế mà có lúc người này ở thế thượng phong, lúc khác lại thất thế. Theo thời thế mà cả hai vờn nhau, hành xử khinh - trọng theo lẽ thường tình. Riêng Hoạn Thư vẫn có những cử chỉ hành vi vượt trên lẽ thường tình. Khi Thúy Kiều được thời đắc thế, nàng được Từ Hải cho trọn quyền báo ân báo oán. Thúy Kiều đã trả thù một cách tàn bạo và man rợ hơn sự tưởng tượng của mọi người. Thúy Kiều đã hành xử dã man gấp ngàn lần Hoạn Thư. Trong quyển Kin Vân Kiều truyện, Thanh Tâm Tài Nhân miêu tả cuộc trả thù của Thúy Kiều vô cùng rùng rợn, miêu tả từng chi tiết, từng cử chỉ hành hình kéo dài mấy mươi trang sách. Khi cụ Nguyễn Du chuyển thể thành Truyện Kiều, cụ lượt bỏ toàn bộ những chi tiết tàn khốc của cuộc trả thù. Cụ chỉ viết vỏn vẹn một câu: “Thề sao thì lại cứ sao gia hình”. Có lẽ thấy những chi tiết hành hình quá dã man, quá tàn ác, vượt ngoài sức tưởng tượng của con người nên cụ cắt bỏ hẳn đi. Những chi tiết hành hình trong cuộc trả thù của Thúy Kiều cũng chính là hiện thực của lịch sử phong kiến Trung Hoa. Suốt mấy ngàn năm qua, người thắng lập tức trả thù kẻ bại bằng những phương pháp dã man nhất, tàn độc nhất, kinh khủng nhất mà họ có thể tưởng tượng ra.

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 127VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIThúy Kiều cho bắt Hoạn Thư về doanh trại, lột hết quần áo, trói hai ngón tay cái và treo trên xà, hai ngón chân cái vừa đủ để quẹt trên mặt đất. Hai đứa thị tỳ to, khỏe nhất đứng trước mặt và sau lưng Hoạn Thư, cả hai dùng roi mây to bằng cườm tay, một đứa quất từ trên xuống, một đứa quất từ dưới lên. Quất đến nát bấy thân thể Hoạn Thư. Truyện miêu tả Hoạn Thư chết đi sống lại, oằn oại như con lươn bỏ trong nước vôi, trong tro nóng…nỗi đau không bút mực nào tả nổi, trên thân thể Hoạn Thư không còn một li nào lành lặn. Với Tú Bà thì Hoạn Thư cho bọc sáp, tẩm dầu vông, trói ngược đầu xuống đất chân lên trời, gắn hai tim đèn vào gan bàn chân và đốt cho đến chết! thật vô cùng rùng rợn, cái chết chậm, chết từ từ, nỗi đau đớn cùng cực này không sao có thể hình dung nổi. Thúy Kiều nghĩ ra cách đốt đèn trời này vì ngày trước Tú Bà thề có đèn trời soi xét. Bạc Hạnh ngày trước thề độc “Kìa gươm nhật nguyệt nọ đao quỷ thần” thì Thúy Kiều chế ra phương pháp hành hình khác. Cho bó y vào gỗ và mạt cưa rồi sai lính dùng cưa để cưa y ra thành trăm mảnh. Mã Giám Sinh bị căng tứ chi trên giá gỗ, xẻ toác thịt da, Kiều cho lính dùng móc sắt móc vào những chỗ gân trong thịt rồi giật ra. Cái đau đến tột cùng, từng tế bào thần kinh nhạy cảm gây nên nỗi đau đớn không có bút mực nào tả được. Sở Khanh thì bị lột trần truồng, Thúy Kiều cho hai tên lính thay phiên nhau dội một gáo nước lạnh và một gáo nhựa thông nấu lỏng, chỉ trong một lát thì Sở Khanh như con nhộng bị bọc trong lớp vỏ nhựa thông. Sau đó Thúy Kiều cho bọn lính từng tên lại gỡ một miếng nhựa thông, miếng nhựa thông ấy dính một phần da thịt của Sở Khanh. Vô cùng rùng rợn, cái chết trong sự đau đớn tột cùng. Tôi đọc qua một lần đã hơn ba mươi năm rồi mà giờ vẫn còn ám ảnh, muốn xóa đi những hình ảnh ấy trong đầu mà không sao xóa được. Không hiểu sao con người có thể nghĩ ra những cách hành hình dã man và tàn độc đến như thế? Phải chăng là thú tính trong con người trỗi dậy khi họ nắm được quyền lực trong tay? Phải chăng là sự sân hận ngút ngàn không sao buông xuống được? Đêm trường cổ đại và trung đại của phong kiến Trung Hoa là những cuộc báo thù, trả thù vô cùng khủng khiếp: chặt đầu, lột da, lăng trì, tùng xẻo, nấu dầu, ôm cột đồng, hủ hình, yêu trảm, ngũ mã phân thây… Trong chính sử có thể coi cuộc trả thù của bà Lã Hậu đối với nàng Thích Cơ là một trường hợp điển hình nhất: Lã Hậu cho bắt nàng Thích Cơ đem về chặt hết tay chân, cắt vú, cắt tai, cắt mũi, móc mắt, rạch mặt, cát lưỡi…rồi bỏ trong nhà xí cho người tiểu tiện lên. Trả thù như thế này thì địa ngục cũng không bằng. Địa ngục chính ngay trần gian này chứ đâu phải nơi nào xa xôi. Quỷ sứ chính là những con người ra lệnh và thi hành việc hành

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 128VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIhình kia chứ đâu phải ai xa lạ. Con người là loài linh trưởng bậc cao, tự nhận mình phát triển, văn minh nhưng xem ra thú tánh còn tàn ác, dã man, mông muội hơn động vật. Con vật có thể giết con mồi nhưng con vật không có ý niệm trả thù, không có cái thú tánh hành hạ cho nạn nhân chịu đau đớn cùng cực. Nhà Nho bảo “Nhân chi sơ tánh bổn thiện” thật ra thì con người sinh ra có cả những chủng tử thiện và ác trong tâm thức, khi lớn lên trong hoàn cảnh nào đó thì những hạt giống thiện ác kia sẽ phát triển theo xu hướng ấy, nếu môi trường thiện thì tánh thiện vượt trội, còn như trong môi trường ác thì tánh ác sẽ thắng thế. Thúy Kiều vốn con gái nhà lành, nho nhã, học thức…nhưng rồi bị nạn, bị đày đọa hơn mười lăm năm với bao nhiêu khổ nhục nên đã căm hận thấu xương. Khi được Từ Hải rước về dinh và cho trọn quyền báo thù và nàng đã trở thành một người trả thù tàn bạo như thế. Giả như cuộc sống Thúy Kiều hoàn toàn êm đẹp, gia đình không mắc nạn thì nàng không thể nào nghĩ đến những cách hành hình kinh khủng ấy. Những hạt giống ác, thù hận trong tâm thức Thúy Kiều nó đã phát triển trong mười lăm năm và nhất là trong cái môi trường nàng trở thành áp trại phu nhân.Tiểu Lục Thần PhongẤt lăng thành, 0426

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 129VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIBốn mươi sáu năm rồi… Tháng Tư của bốn mươi sáu năm về trước, kể từ cái đêm định mệnh ấy. Một đêm trời đầy sao mà không trăng. Bầu trời tưởng như rộng mở, nhưng lòng người lại chật hẹp bởi nỗi lo âu và những điều chưa biết phía trước. Tôi, cùng với năm mươi tám con người khác, chen chúc trên một con tàu nhỏ bé, mong manh như chính niềm hy vọng của mình, rời bỏ quê hương để đi tìm hai chữ “tự do”.Hôm nay, nhìn lại chặng đường đã qua, tôi có thể nói rằng mình đã chạm được đến điều mà năm xưa hằng khao khát. Tự do tôi đã có. Nhưng cái giá phải trả cho hai chữ ấy chưa bao giờ là nhỏ.Tôi đã đánh đổi tuổi trẻ của mình cho những ngày tháng lênh đênh vô định giữa biển khơi, nơi mà mỗi con sóng đều có thể là ranh giới giữa sự sống và cái chết. Tôi đã đánh đổi những năm tháng được sống gần gia đình, đánh đổi những bữa cơm có tiếng cười, những buổi chiều quê bình yên mà sau này chỉ còn tồn tại trong ký ức. Tôi cũng đã đánh đổi cả những mối quan hệ, những người bạn, những người thân mà từ giây phút bước chân xuống tàu, không ai biết liệu còn có ngày gặp lại.Có những mất mát không thể gọi tên, có những nỗi đau không thể đo đếm. Có những đêm nơi xứ người, giữa cuộc sống tưởng như đủ đầy, tôi vẫn thấy lòng mình trống trải, như thể một phần đời đã vĩnh viễn nằm lại đâu đó giữa đại dương năm ấy. Nhưng nếu được chọn lại, có lẽ tôi vẫn sẽ bước lên con tàu đó. Bởi vì tự do không chỉ là nơi mình đến, mà còn là quyền được sống một cuộc đời do chính mìnhquyết định, dù phải trả giá bằng những điều quý giá nhất.Bốn mươi sáu năm trôi qua, tóc đã bạc, đời đã qua bao thăng trầm, nhưng ký ức về đêm vượt biển năm xưa vẫn còn nguyên vẹn, như một vết khắc sâu trong tim, đau đớn, nhưng cũng đầy tự hào. Vìchính từ đêm tối không trăng ấy, tôi đã tìm thấy ánh sáng của cuộc đời mình.Đêm hôm ấy, biển không chỉ là biển. Nó là một khoảng không vô tận, đen đặc và lạnh lẽo, như Tìm Về Ký ỨcTạ Quang Tuấn

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 130VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠInuốt chửng tất cả những gì thuộc về đất liền. Con tàu nhỏ chòng chành giữa sóng gió, mang theo 59 phận người, nhưng tất cả đều chung một điểm đến mơ hồ phía trước. Tôi vẫn còn nhớ rõ cái cảm giác nhìn vào khoảng tối mịt mùng trước mặt, không biết ngày mai sẽ ra sao, không biết mình còn sống để thấy bình minh hay không. Gió thổi rát mặt, mùi muối mặn và mùi dầu quyện vào nhau, ám vào từng hơi thở. Tiếng sóng vỗ, tiếng trẻ con khóc, tiếng người lớn thì thầm cầu nguyện, tất cả hòa lại thành một thứ âm thanh không thể nào quên được.Những năm gần đây, cứ mỗi khi ngày mười tháng tư trở về, tôi lại thấy lòng mình chùng xuống. Tôi thường viết một bài thơ, hay ghi lại một mẩu chuyện ngắn về cái ngày định mệnh ấy như một cách để nhắc nhớ, để giữ lại cho mình và cho những người đã từng đi cùng tôi một phần ký ức không thể mất. Có lẽ đó cũng là cách tôi đối thoại với quá khứ, với chính mình của những năm tháng còn trẻ, khi bước chân lên con tàu ấy mà chưa hiểu hết được cái giá của hai chữ “ra đi”. Nhưng năm nay, cảm xúc trong tôi lại khác.Tôi vẫn thấy trong lòng mình một thôi thúc phải viết, như một món nợ với ký ức, với chính mình. Nhưng lần này, tôi không muốn nhắc lại cái đêm vượt biển hãi hùng năm ấy nữa, không phải vì tôi quên, mà vì tôi đã viết quá nhiều, đã sống lại quá nhiều lần trong từng con chữ. Những cơn sóng dữ, những ánh mắt hoảng loạn, những lời cầu nguyện trong đêm tối… tất cả vẫn còn đó, nhưng tôi muốn tạm khép lại để mở ra một phần khác của cuộc đời mình.Tôi sẽ viết về những tháng ngày tôi sống một mình trên trại tỵ nạn Galang năm xưa. Đó là bảytháng trời tôi sống trên đảo Pulau Galang, một khoảng thời gian không dài so với cả đời người, nhưng đủ để khắc sâu thành một chương ký ức không thể phai mờ. Nếu như đêm vượt biển là ranh giới giữa sựsống và cái chết, thì những ngày trên đảo lại là một dạng thử thách khác, âm thầm hơn, lặng lẽ hơn, nhưng cũng không kém phần khắc nghiệt. Đó không còn là những giây phút sinh tử giữa biển khơi, nơi mỗi hơi thở đều có thể là hơi thở cuối cùng. Mà là những ngày dài trôi chậm, rất chậm, như thể thời gian cũng bị mắc kẹt lại trên hòn đảo xa lạ ấy. Một nơi không phải quê hương, nơi không có tiếng gọi thân quen, không có bóng dáng gia đình. Nhưng cũng chưa phải là nơi bắt đầu một cuộc sống mới, nơi tương lai vẫn còn mờ mịt, chưa có hình hài.Galang, đối với tôi ngày ấy, là một khoảng lặng. Một khoảng lặng nằm giữa hai bờ của đời người: quá khứ và tương lai. Ở đó, tôi học cách sống một mình, không phải cái “một mình” của tự do, mà là cái “một mình” của chờ đợi. Chờ một tin tức, chờ một giấy gọi, chờ một ngày được bước sang một vùng đất khác mà mình chưa từng biết đến. Những ngày ấy, tôi sống giữa rất nhiều người, nhưng vẫn thấy mình cô độc. Chung quanh là những phận người giống nhau, cùng mang theo một câu chuyện rời bỏ, một nỗinhớ quê, một niềm hy vọng mong manh. Nhưng mỗi người lại mang trong lòng một nỗi riêng, không ai có thể chia sẻ trọn vẹn với ai.Có những buổi sáng thức dậy, tôi không biết ngày hôm nay sẽ khác ngày hôm qua ở điểm nào. Và rồi tôi nhận ra, có lẽ chẳng có gì khác cả. Mọi thứ lặp lại, lặng lẽ, đều đặn… như những con sóng nhỏ vỗ vào bờ mà không để lại dấu vết. Nhưng chính trong cái tĩnh lặng ấy, tôi bắt đầu nghe rõ hơn tiếng nói của chính mình. Những suy nghĩ, những nỗi nhớ, những câu hỏi về tương lai… tất cả dần dần hiện lên, không còn bị cuốn đi bởi nỗi sợ hãi như những ngày lênh đênh ngoài biển. Có lẽ, chính nơi ấy, trên hòn đảo xa lạ giữa trùng khơi, tôi đã lớn lên theo một cách rất khác. Không ồn ào. Không ai nhận ra nhưng sâu sắc và vĩnh viễn.

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 131VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIPulau Galang, với tôi, không chỉ là một trại tị nạn. Nó là nơi tôi học cách sống với sự cô đơn, học cách chấp nhận thực tại và học cách nuôi dưỡng hy vọng trong những ngày tưởng như vô định. Có những buổi chiều, tôi ngồi nhìn ra biển, không phải để tìm đường về, mà để tự hỏi: rồi mình sẽ đi đâu, sẽ trở thành ai giữa thế giới rộng lớn này? Xung quanh tôi là những con người cũng giống như tôi, mỗi người mang theo một câu chuyện, một nỗi đau, một ước mơ chưa kịp thành hình.Bảy tháng ấy không ồn ào, không dữ dội như đêm vượt biển, nhưng lại lặng lẽ thấm vào đời tôi như nước ngấm vào đất. Có những ngày trôi qua chẳng có gì đặc biệt, nhưng chính những ngày bình thường ấy lại làm nên một phần con người tôi sau này, kiên nhẫn hơn, trầm lặng hơn và biết trân quý hơn những gì mình có được.Vì thế, khi ngày mười tháng tư năm nay trở lại, tôi không chỉ nhớ về một đêm trên biển, mà còn muốn kể lại những ngày trên đảo, những ngày mà tôi đã sống, đã chờ đợi, và đã âm thầm chuẩn bị cho một hành trình dài hơn phía trước: hành trình của cuộc đời nơi xứ lạ.Những ngày trên đảo Pulau Galang của tôi trôi qua lặng lẽ mà đều đặn như một nhịp thở chậm. Mỗi buổi sáng, khi ánh nắng còn chưa kịp gắt, tôi đã thức dậy, men theo con đường đất dẫn lên chùa. Con đường ấy không dài, nhưng đủ để người ta suy nghĩ, đủ để lòng mình lắng xuống sau một đêm đầy những giấc mơ chập chờn về quê nhà.Lên đến chùa, tôi thường ngồi yên nghe tiếng tụng kinh vang nhẹ trong không gian thanh tịnh. Tiếng mõ, tiếng chuông, tiếng kinh kệ hòa vào nhau như xoa dịu những nỗi buồn mà tôi không gọi thành tên. Có lẽ vì thế mà ngày ấy tôi siêng năng đi chùa lắm. Không chỉ để nghe kinh mà còn để tìm cho mình một chỗ dựa tinh thần giữa những tháng ngày bấp bênh. Tôi làm công quả gần như mỗi ngày, khi thì quét sân, khi thì phụ dọn dẹp những việc lặt vặt. Những công việc nhỏ bé ấy, vậy mà lại khiến tôi thấy lòng mình nhẹ đi.Ngôi chùa được dựng trên một ngọn núi cao. Bốn bề gió thổi lồng lộng, đứng đó có thể nhìn ra xa. Trưa đến, khi nắng đổ lửa khắp đảo, tôi thường tìm một góc mát trong chùa, nằm xuống ngủ một giấc ngắn. Gió thổi qua, mang theo mùi của đất, của cây, của biển, một thứ mùi rất riêng mà đến tận bây giờ tôi vẫn còn nhớ. Sư trụ trì lúc bấy giờ rất thương tôi. Có lẽ ông nhìn thấy trong tôi một đứa trẻ xa nhà, ít nói, hay buồn, nên ông đối xử với tôi bằng một sự ân cần mà tôi không bao giờ quên.Rời chùa, tôi lại trở về với cuộc sống thường ngày của trại. Một trong những việc quen thuộc nhất là xếp hàng lấy nước. Tôi không lấy nước chỉ cho riêng mình, mà lấy cho cả gia đình mà bố mẹ tôi đã gửi gắm đi cùng. Những thùng nước nặng trĩu trên tay, nhưng tôi không thấy đó là gánh nặng. Đó là trách nhiệm, là một phần của cuộc sống mà tôi phải học cách gánh vác khi chưa kịp lớn.Ở trại, tôi không hòa mình nhiều với những người bạn cùng trang lứa. Không phải vì tôi không thích họ, mà vì trong lòng tôi lúc nào cũng có một nỗi buồn âm ỉ. Nỗi buồn nhớ nhà, nhớ những gì đã mất, nhớ những điều không thể quay lại. Những lúc như vậy, tôi thường ra phía sau trại, mắc một chiếc võng nằm đong đưa và hát vu vơ. Tôi hát những bài nhạc mà người ta gọi là “nhạc sến”. Lúc đầu nghe người ta nói vậy, tôi cũng chạnh lòng. Nhưng rồi tôi hiểu ra rằng mình thích gì thì cứ nghe đó, cần gì phải sống theo lời người khác. Những bản nhạc ấy, dù bị gọi tên thế nào, vẫn là nơi tôi gửi gắm nỗi lòng

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 132VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠImình.Dù sống khép kín như vậy, tôi cũng có vài người bạn thân. Trong đó có Q., sống cùng gia đình cô chú T. Chúng tôi chơi với nhau chân thành, không tính toán. Nhưng rồi một ngày, Q. có tên đi định cư sớm. Niềm vui của bạn cũng là nỗi buồn của tôi. Tình bạn của chúng tôi, từ đó, bị ngắt quãng như một trang sách chưa kịp đọc hết.Khi gia đình cô chú T. rời đi, tôi gần như sống một mình. Sau đó, tôi nhập vào nhóm những người bạn đi chung tàu. Chúng tôi có năm người, có hai cặp là anh chị em ruột, và chỉ còn một mình tôi lẻ loi ở giữa. Mỗi người một hướng đi cho tương lai: tôi đi Canada, một cặp đi Mỹ, một cặp đi Úc. Nhưng trong khoảng thời gian ấy, chúng tôi sống với nhau như anh em ruột thịt, chia sẻ từ bữa ăn, giấc ngủ cho đến những câu chuyện buồn vui.Những trưa hè ở Galang nóng như thiêu như đốt. Nắng đổ xuống không thương tiếc, làm mặt đất như bốc hơi. Những lúc như vậy, chúng tôi thường rủ nhau ra con suối gần đó để tắm. Con suối ấy vốn dành cho cảnh sát Indo, nhưng vì nước trong và sạch, lại gần nơi chúng tôi ở, nên chúng tôi thường lén ra đó. Những lần tắm suối như thế, tiếng cười vang lên giữa thiên nhiên, làm dịu đi phần nào cái nóng và cả những nỗi lo âu trong lòng.Có thời gian, cả năm đứa chúng tôi còn phụ một chị lớn của 2 chị em trong nhóm xay sữa đậu nành để bán. Chị có tiền mua được cái cối xay, còn chúng tôi góp sức. Người ngâm đậu, người xay, người đun, rồi tôi mang ra chợ bán. Công việc tuy nhỏ, nhưng đem lại cho chúng tôi cảm giác mình đang sống có ích, đang tự tay làm ra một điều gì đó, dù rất giản dị. Cuộc sống trên đảo, nhìn lại, thật ra rất êm đềm. Không có những biến cố lớn, không có những đổi thay bất ngờ. Nhưng trong cái êm đềm ấy, ai cũng mang trong lòng một nỗi mong chờ: được đi định cư, được tiếp tục học hành, được làm lại cuộc đời ở một nơi khác. Chúng tôi sống trong hiện tại, nhưng trái tim thì luôn hướng về tương lai.Rồi ngày 26 tháng 11 năm 1980, tôi có tên trong danh sách đi định cư Canada. Cảm xúc lúc ấy thật khó tả, vui và buồn lẫn lộn. Vui vì biết rằng mình sắp rời khỏi hòn đảo này để bước sang một chương mới của cuộc đời. Nhưng buồn vì phải chia tay những người bạn đã cùng tôi đi qua một đoạn đường không thể nào quên. Chúng tôi đã sống với nhau như anh em, đã chia sẻ từng miếng ăn, từng niềm vuinhỏ, từng nỗi buồn lớn. Những tháng ngày ấy, một khi đã qua đi, sẽ không bao giờ có thể tìm lại được nữa.Năm 2020, sau bốn mươi năm, chúng tôi gặp lại nhau trên đất Mỹ. Cuộc hội ngộ như một giấc mơ muộn màng. Nhưng vẫn còn thiếu một người bạn ở Úc. Một mảnh ghép vẫn chưa tròn.Và tôi vẫn tin, sâu thẳm trong lòng mình, rằng một ngày nào đó, chúng tôi sẽ lại gặp nhau, đủđầy, không thiếu ai, để nối lại đoạn đời còn dang dở của những năm tháng trên đảo Pulau Galang năm xưa.Hôm nay, dù đã bốn mươi sáu năm trôi qua, nhưng trong ký ức tôi, mọi thứ vẫn rõ ràng như mới xảy ra ngày hôm qua. Thời gian có thể làm phai mờ nhiều điều, có thể khiến con người ta quên đi những chuyện vừa mới xảy ra trong đời sống hiện tại, nhưng có những ký ức thì dường như không chịu khuất phục trước thời gian. Chúng ở lại, bền bỉ, âm thầm mà sâu sắc. Giờ đây, tóc tôi đã bạc. Những dấu vết của thời gian in hằn lên khuôn mặt, lên dáng đi, lên từng nhịp thở. Tôi đã đi qua một chặng đường dài

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 133VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIcủa cuộc đời với đầy đủ những đắng cay, ngọt bùi, những lần vấp ngã, những lần đứng dậy, những nỗi buồn và cả những niềm vui tưởng như không bao giờ quên được. Cuộc đời, suy cho cùng, cũng chỉ là một chuỗi những thăng trầm nối tiếp nhau mà thôi.Thế nhưng, giữa tất cả những điều đã đến rồi đi ấy, ký ức về đêm vượt biển năm xưa và những tháng ngày sống ở trại tỵ nạn vẫn còn nguyên vẹn trong tôi, như một phần không thể tách rời của chính con người mình. Tôi có thể quên những điều vừa mới xảy ra hôm qua, có thể quên một cuộc gặp gỡ, một câu chuyện, một khuôn mặt… nhưng riêng đêm vượt biển năm ấy, tôi chưa bao giờ quên. Và có lẽ, suốt phần đời còn lại, tôi cũng sẽ không bao giờ quên.Đó không chỉ là một kỷ niệm. Đó là một dấu mốc. Một lằn ranh chia đôi cuộc đời tôi thành hai phần: trước và sau. Trước là một thời tuổi trẻ còn vô tư, còn gắn bó với quê hương, với gia đình. Sau đó là một hành trình dài nơi đất khách, nơi tôi phải học cách lớn lên, học cách chịu đựng, học cách hy vọng và bước tiếp, dù có lúc tưởng như không còn gì để bám víu.Những ngày trên đảo, những buổi sáng lên chùa, những lần xếp hàng lấy nước, những trưa hè tắm suối lén, những đêm nằm võng hát vu vơ… tất cả không còn là những mảnh rời rạc nữa, mà đã kết lại thành một phần ký ức sống động, nuôi dưỡng tôi trong suốt cuộc đời sau này. Có thể khi sống trong khoảnh khắc ấy, tôi không nhận ra giá trị của nó. Nhưng khi nhìn lại, tôi mới hiểu rằng chính những tháng ngày tưởng chừng bình dị ấy đã giúp tôi trở thành con người của hôm nay.Và nếu được hỏi rằng tôi mang theo điều gì nhiều nhất từ những năm tháng đó, thì có lẽ không phải là nỗi sợ, cũng không phải là mất mát, mà là một thứ gì đó rất lặng lẽ, một sức chịu đựng, một niềm tin và một sự biết ơn. Tôi không mong gì hơn ngoài việc những dòng chữ này có thể mang lại một chút cảm xúc, có thể là một nụ cười nhẹ, một thoáng suy tư, hay đơn giản chỉ là một khoảnh khắc lắng lại giữa bộn bề của cuộc sống hôm nay.Tạ Quang TuấnThuyền April flower L14/4 April 11, 2026

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 134VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIHội Ái Hữu Nha Trang Khánh Hòa Mừng Xuân Bính Ngọ, Nam Cali, 1/3/2026Kính thưa quý Thầy Cô, quý anh chị và các bạn,Trong không khí ấm áp của những ngày đầu Xuân Bính Ngọ, Hội Ái Hữu Nha Trang – Khánh Hòa đã tổ chức một buổi Tiệc Mừng Xuân thật trang trọng và đầm ấm tại Diamond Seafood Palace, Nam California vào ngày 1 tháng 3 năm 2026. Buổi họp mặt đã quy tụ đông đảo đồng hương Nha Trang –Khánh Hòa cùng thân hữu gần xa, tạo nên một không gian Xuân đầy nghĩa tình quê hương.Ban Tổ Chức, phần lớn là các anh chị em cựu học sinh Võ Tánh và Nữ Trung Học Nha Trang, đã tận tâm chuẩn bị một chương trình thật phong phú và ý nghĩa. Trong đó có các anh chị: Ngô Thiện Tánh, Ánh Nguyệt, Nguyễn Trân Tấm & Quỳnh, Hồng Loan, BS Nguyễn Dậu, BS Phạm Quang Tố, Mộng Loan, Mary Đỗ, Phạm Lành, Hoàng Mơ, Nguyễn Công Thuần, Ngọc Táo, Minh Châu, Thu Trang, Thúy Vân, Diệu Anh, Bích Ngọc, Như Nguyện, Khánh Long, Phạm Lộc, Hải & Hồng Hà… cùng nhiều anh chị em khác đã chung tay góp sức để buổi tiệc Xuân được thành công tốt đẹp.

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 135VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIChương trình mở đầu với nghi thức chào cờ, mặc niệm và dâng hương trước bàn thờ Tổ Quốc, tạo nên bầu không khí trang nghiêm và xúc động. Tiếp đó là múa lân rộn ràng và những tiết mục văn nghệXuân đặc sắc. Đặc biệt, phần trình diễn “Việt Nam Hùng Sử Ca” (do Ns Cao Minh Hưng sáng tác) của các em thiếu nhi trong Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ đã mang đến nhiều xúc động cho người xem, gợi nhớ và tôn vinh lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam.Phần ẩm thực cũng thật phong phú và đậm đà hương vị quê hương. Nhưng có lẽ gây ấn tượng sâu sắc nhất là những phông Tết rực rỡ sắc màu, được trang trí thật công phu với cành đào, hoa mai, cúc vàng, câu đối đỏ, hình ngựa phi, nồi bánh chưng xanh, gánh hàng cam bưởi… Tất cả tạo nên một khung cảnh Xuân thật sống động và thân thương. Mọi người đều nô nức đến chụp hình lưu niệm bên những phông Tết tuyệt đẹp, làm cho không gian buổi tiệc thêm rộn ràng với sắc màu của những tà áo dài duyên dáng bên cành mai, cành đào thắm tươi.PL rất vui và cảm động được tham dự buổi tiệc Xuân thật đẹp và đầy ý nghĩa này. Vì dạo gần đây PL đi xa khá nhiều nên càng thấy xúc động khi được gặp lại một số Thầy Cô và anh chị, bạn bè đã khá lâu chưa có dịp hội ngộ.

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 136VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIĐặc biệt, PL rất mừng khi gặp lại Cô Thanh Thủy, vẫn đep, khỏe mạnh và thanh thoát như xưa. Nhưng nhìn quanh, ngoài Cô ra PL không thấy thêm Thầy Cô nào khác, không giống như vài năm trước, khi buổi họp mặt Xuân còn có năm bảy Thầy Cô cùng tham dự. Rồi nhìn lại mình và vài anh chị bạn bè, lưng có phần còng hơn, tóc bạc thêm và bước đi cũng chậm lại… Thời gian quả thật không chờ đợi ai. Thoáng chút ngậm ngùi, nhưng cũng chính vì vậy mà lòng càng trân quý hơn những phút giây hội ngộ và những kỷ niệm đẹp hôm nay.

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 137VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIBuổi Tiệc Mừng Xuân Bính Ngọ đã khép lại trong niềm vui và sự lưu luyến. Mọi người chia tay nhau nhưng ánh mắt và nụ cười vẫn còn đọng lại niềm ấm áp của tình đồng hương và tình bằng hữu.PL xin chân thành cảm ơn Trưởng Ban Tổ Chức anh Ngô Thiện Tánh, chị Ánh Nguyệt cùng toàn thểBan Tổ Chức đã dành nhiều tâm sức và thời giờ để thực hiện một buổi họp mặt Xuân thật ý nghĩa, mang lại niềm vui đầu năm cho đồng hương Nha Trang – Khánh Hòa và thân hữu.Nhân dịp này, PL xin thân tặng Ban Tổ Chức và kính mời quý Thầy Cô, quý anh chị và các bạn xem cho vui những hình ảnh kỷ niệm của buổi họp mặt, đồng thời xin cáo lỗi vì album được hoàn thành hơi muộn do những chuyến đi xa ngay sau đó:https://photos.app.goo.gl/rHvhk5NB1SuYnZra9PL xin chân thành cảm ơn và kính chúc quý Thầy Cô, quý anh chị và các bạn một năm Bính Ngọ an lành, hạnh phúc và vạn sự như ý.Thân kính,PLang

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 138VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 139VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIChúng ta đi mang theo quê hươngRồi thì anh và em cũng hì hục làm và tậu được một căn nhà ở quận Cam. Mình đã đi coi hơn cả trăm căn. Không phải vì mình khó tánh nhưng vì căn thì không đủ tiền down, tiền mượn được không đủ mua. Có căn có những bậc thang trong nhà rất dễ té không hợp với người già như ba. Căn thì họ đã sửa hết nhưng lại dành phần lớn điện tích cho hành lang, các phòng còn lại trở nên rất nhỏ hẹp. Có căn đã được sửa phần điện nhưng ổ cắm điện lại không được nâng cấp. Anh nói nếu mua phải cắt tường đi điện lại.Tụi mình bàn luận nhiều về việc nên mua nhà hay không. Anh thích chỗ ở hiện tại vì nó vừa với nhu cầu, không cần sửa thêm và payment thấp. Em thì muốn có thêm chút đất trồng rau, nhà một tầng để ba dễ dàng lên xuống khi ba già hơn, và hơn nữa em muốn có cái closet bự chút. Ở nhà hiện tại em phải xài ba cái closet cùng lúc mà có lúc cái closet chính cũng bị sập. Khi thấy căn nhà màu vàng anh không ưng lắm vì thấy khu vực chung quanh hơi lộn xộn và nhà rất cũ. Nhưng em thấy căn nhà có đất và có những cây xoài, sung, quýt, chanh, bưởi đã trưởng thành. Ngày mình tới coi nhà cây xoài cao hơn mái nhà có nhiều trái treo lủng lẳng. Nhìn sân vườn, thấy chỗ cho con trai mình chạy nhảy, em bàn lại và anh đồng ý gửi offer. Lúc đó nhà xuống giá chút nên mình đã được bớt thêm mười lăm ngàn vì nhà cũ không ai muốn mua và ông chủ nhà mất nên người bà con muốn bán nhanh. Trước ngày nhận chìa khóa anh đã xin tới đo nhà và vẽ bản vẽ mới. Tụi mình tính sẽ làm open concept để từ nhà bếp có thể nói chuyện với người ngồi phòng khách, làm lại và làm thêm bathroom, làm lại master bedroom, add work room để có khi hai đứa làm ở nhà, nâng tổng điện tích lên thên khoảng 700 square feet. Anh vẽ, nộp plan lên city, chờ permit rồi bắt đầu thi công. Cái gì anh cũng làm, từ plumbing, điện, nước, insulation, dry wall. Cái nào khó, cần chuyên môn anh gọi người chuyên nghiệp, khi họ làm xong phần khó và budget mình run low thì anh lại làm tiếp một mình. Budget mình thấp quá mà sửa rất nhiều, hên có anh làm việc không ngừng nên bảy tháng sau mình đã được dọn vô nhà mới.Những ngày đầu em hay khoe nhà, cái bếp mới, bath room mới, phòng khách mới, phòng ngủ mới. Mọi thứ đều mới nhưng em vui nhất là cái walk in closet của em bự như cái bed room. Lúc người từ city xuống inspect ông hỏi đây là

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 140VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIphòng gì, anh nói là closet của vợ. Ông ấy hỏi vậy closet của anh đâu, anh chỉ qua một góc kẹt, ông cười quá chừng.Nhận được nhà thì tụi mình hết tiền làm landscape. Hai đứa phải chờ một năm và lúc giá nhà lên, cộng với tiền lời xuống một chấm mới được refinance và cash out. Lấy ra được thêm tiền mình đổ xi măng sân trước, bên hông, sơn nhà, trồng cỏ. Anh mua và gắn patio bên hông nhà, bày bàn ghế, gắn Tivi. Chú còn đi mua và setup cho mình cái BBQ grill tốt. Em đi mua succulent, hoa hồng trồng trước sân, và mua cây ăn trái về trồng. Đất và thời tiết ở Nam Cali tương đối hợp với cây miền nhiệt đới. Nghe em muốn trồng cây ăn trái chú Tân cho mình hai trăm mua cây khế. Trước nhà chú và các gia đình từ kênh 5 phần lớn đều trồng cây khế. Cây nhà chú là khế chua ngọt đầy đủ nên làm các món cơm hến, gỏi bò rất ngon. Cô Hương thì mang qua cho mình một cây mãng cầu Lisa đỏ đã ra một trái.Em theo lời giới thiệu của người quen đã tìm tới anh Thanh bán cây ăn trái ở Garden Grove. Nhà anh là một vườn cây lớn đủ loại cây trái. Anh Thanh cao gầy cứ hỏi mình muốn mua cây gì. Em trả lời muốn cây nào khỏe mạnh, dễ sống. Anh khuyên thôi mỗi thứ trồng một cây. Anh lựa cho mình mẵng cầu giống Do Thái, nhãn, vải, sapoche, đu đủ, mận xanh, mận đỏ, ổi Thái ruby không hột, bơ, lekima, cóc, và một cây khế. Chú Tân cho hai trăm thì cây khế là một trăm tám, em lời hai chục. Lựa được cây rồi anh Thanh chở cây, đất, phân bón qua để trồng luôn cho mình. Hôm anh đến có mưa nhưng anh và bác Thành vẫn đào liên tục trồng suốt năm sáu tiếng để trồng hết cây. Trước sân em chọn trồng cây lekima vì cây sẽ có trái màu vàng rất đẹp. Sau sân nhà đọc vách tường là hàng cây sapoche, vải, nhãn, ổi… Đặc biệt anh Thanh trồng cây khế ngay phòng ngủ để em có thể ngắm hoa khế màu tím dịu dàng khi thức dậy. Sau khi trồng anh Thanh dặn phải tưới mỗi ngày trong vòng một tuần vì đất chung quanh rễ cây còn rất cứng, cây sẽ khó bén rễ. Em hăng hái ra vườn tưới cây như lời dặn nhưng được hai ba ngày thì đành cầu cứu anh gắn ống nước vì tưới tay lâu nhưng không đều, cây dễ bị thiếu hay dư nước. Vậy là anh sau khi đi làm hay trong weekend là ra vườn gắn hệ thống tưới. Làm xong anh lên youtube university để coi điều chỉnh bao nhiêu nước là đủ. Có nhiều cách tưới nhưng nhìn chung đều là tưới đủ nhưng phải để rễ cây có giờ khô ráo chứ không rễ sẽ bị úng. Cuối cùng anh chọn tưới một tuần ba lần, mỗi lần ba mươi đến bốn mươi lăm phút tùy theo nắng nhiều hay ít.

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 141VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIEm không có tay trồng cây mà người Mỹ gọi là green thumbs nên em hồi hộp trông cây lớn. Em chụp hình từng cây để so lúc mới mua đến những tháng sau. Mình trồng cây tháng ba, đến sáu tháng sau các cây lớn nhanh như thổi. Nhanh nhất là ba cây đu đủ. Lúc mua về ốm và thấp hơn đầu gối em vậy mà sau sáu tháng đã cao hơn bức tường. Hai trong ba cây ra trái bự hơn hai trái football cộng lại. Cây đu đủ thứ ba ra hoa mà không đậu trái được cho là đu đủ đực nên mình đã chặt đi và trồng thêm cây ổi Đài Loan ruột trắng ít hột.

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 142VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIThấy mấy cây lên tươi tốt, từ từ em làm overtime mua thêm nhiều cây nữa nhưnho thân gỗ, táo juju Apple giống Thái Lan, xoài Malaysia, mận hồng Sóc Trăng. Em còn trồng thêm ngay side walk một giàn đào donut, cây táo có ghép bốn giống, lê Mỹ, Korean pear, mận pluot. Em mong khi Tết đến các cây sẽ ra hoa trắng hay hồng cho nhà cửa có màu sắc. Anh Thanh còn trồng thêm trong các chậu cho mình lá lốt, ớt, sả, và một cây hạnh.Một trưa hè, em ngồi bên anh, nhìn ngắm căn nhà xanh vàng mà anh đã thức nhiều đêm để tỉ mỉ chọn màu. Chung quanh nhà là các cây đang ra hoa, trái. Em nói với anh em vui quá vì tuy đã đi xa quê nhà, tụi mình vẫn mang theo được quê hương. Khế ở nơi đây chua ngọt trộn đều như mồ hôi nước mắt trộn lẫn những nụ cười và sự hãnh diện của ba má anh sau những ngày ba má còng lưng may vá để tích góp từng hai ba chục cent nuôi lớn chín người con. Nhãn ở đây ngon ngọt nhưng đụng trúng gió Santa Ana mạnh rớt không còn bông nào. Những cây như đu đủ, đào, mận, táo lên khỏe re. Đu đủ xanh này là giống mọi người gọi vui là đu đủ Mễ nên một trái có thể làm gỏi cho hơn mười người ăn. Trái chín thơm ngon, ăn không hay xay sinh tố đều tốt. Cây táo bốn giống trước nhà đậu hơn trăm trái. Cây nho thân gỗ lại ra trái quanh năm, hai ba tháng một lần.Quê hương, ngôi nhà thứ hai của anh và em ở Mỹ không chỉ có khế, nhãn, chanh, sả, ớt, đu đủ mà có thêm phở 79, quán phở anh rate là ngon nhất thế giới. Có quán bún bò O Điểm chú Tân, quán bún riêu cô Hương chú Chương, quán Cao Lầu cô Cúc chú Mỹ. Rồi có chương trình hát cho nhau nghe, thầy đàn slow, học trò hát rock của thầy Cao Minh Hưng để giải trí và họp mặt mỗi tuần.Anh ơi quê hương mình ở đây em đã thấy, ôm, rờ được gần hết những gì của quê cũ. Em hình dung được ngày ba má đắt anh và bảy anh em khác lên tàu vượt biển. Có lúc sóng đánh, anh bị đẩy lên trời rồi hên sao lại rớt xuống tàu. Em ngửi được dòng mồ hôi của ba em giữa mùa đông khi ba cào đá, tuyết bám trên xe sau ca làm swing shift. Em nghe được tiếng các em nhỏ ê a bài đồng ca khi má em đến lúc ra đi vẫn dạy tiếng Việt đến những ngày gần cuối.Anh ơi khi thấy các cháu các em học lịch sử Việt và hát vang những bài bát tiếng Việt do anh Cao Minh Hưng sáng tác em thấy một quê hương được hồi sinh trên đất Mỹ. Nó làm em quên đi những năm tháng tuổi thơ âm thầm, lo miếng ăn, miếng mặc hơn là ca hát líu lo. Nhìn các cháu các em, và nhìn con

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 143VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠImình vừa nói tiếng Anh vừa học tiếng Việt em thấy tuổi thơ của em đang được tiếp nối.Nhưng anh ơi, có một điều em không thể mang theo, đó là mấy chục triệu người còn sót lại. Hạt giống cây Việt Nam bằng cách này hay cách khác đã đến được Mỹ và học cách bén rễ, ra hoa, đơm trái. Chúng ta cũng bằng cách này hay cách khác, cày sâu cuốc bẫm để con cháu mai sau có một khởi đầu đầu bớt gập ghềnh hơn cha ông. Nhưng còn bao nhiêu người còn ở lại sẽ ra sao. Hôm nọ em đọc báo thấy báo kể một người Việt muốn nhập cư vào Úc hay Canada nhưng nhân viên di trú đã kiểm tra điện thoại và không cho phép người đó nhập cư. Có nhiều ý kiến được đưa ra nhưng em để ý có người lên tiếng về quyền riêng tư và hỏi vì sao nhân viên di trú đã coi phone cá nhân của người Việt. À thì ra, ở nơi quê hương đầu tiên đó đã có người biết đến quyền riêng tư, bảo vệ tư ẩn. Vậy em có thể tin rằng sẽ có người biết đến quyền làm người, quyền được nghe, được nói như nhạc sĩ Việt Khang đấu tranh. À thì ra, cách cửa ngăn Việt Nam đến thế giới bị đóng nhiều năm đang dần hé. Nó được mở bằng những bài thơ, bài văn, bài hát của các nhạc sĩ, nhà văn, nhà thơ ở khắp nơi trên thế giới giới. Nó được mở bởi những cây chuyện vì sao người Việt ra đi và có những quê hương thứ hai, thứ ba. Nó được mở không bằng những câu chuyện dát bạc vàng mà bằng những giọt mồ hôi của ba má chúng ta, cố gắng ở xứ người nhưng không quên quê cũ.Cây khế đã đi theo em nhưng em sẽ theo ngòi bút của mình để tìm cây khế xưa và kể cho khế nghe chuyện của chúng ta. Chúng ta sẽ mang quê hương thứ hai về với quê hương thứ nhất. Chúng ta đi mang theo quê hương và sẽ mang quê hương mới về với quê hương cũ. Khế ở đây không chỉ ngọt, nó vừa ngọt vừa chua như những con đường mà ông cha mình đã đi quá. Vậy đó, chúng mình sẽ tiếp tục còn đường đó và kể cho gốc khế ngọt ở quê nghe vì sao mình xa quê và có giống khế chua ngọt trên xứ người.Tạ Nguyễn Nam Trân ( Thuỵ Nhã)

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 144VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIRÚTRút lúc đường rừng máu ngập đầyRút nghe quân phỉ pháo mê sayRút nhìn chiến sĩ mong trời sángRút thấy người dân ngóng nắng ngàyRút chạy qua cầu thây vướng đóRút nằm ngáng lộ xác còn đâyRút cho vợ lính dìu con trốnRút để gia đình đau khổ lâyNông gia hai lúa NJ USANương vận thơ đồng môn B/S PTHTháng tư 2026Để tưởng nhớ đén vong linh những người đã nằmxuống trên đường RÚT LUI \"DI TẢN CHIẾN THUẬT\"khỏi quân khu 2 năm 1975.

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 145VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIFly Me To The MoonLet me play among the starsLet me see what spring is likeOn Jupiter and MarsIn other words, hold my handIn other words, darling, kiss meFill my life with songAnd let me sing for ever moreYou are all I long forAll I worship and adoreIn other words, please be trueIn other words, I love youFly me to the moonLet me play among the starsLet me see what spring is likeOn Jupiter and MarsIn other words, hold my handIn other words, darling, kiss meFill my life with songLet me sing for ever moreAll I worship and adoreYou are all I long forIn other words, please be trueIn other words, in other wordsIn other words, in other wordsIn other wordsI love youSong by Bart Howard***Phỏng Dịch:Đưa Em Lên Cung TrăngĐưa em lên tận cung trăngCho em dạo bước giữa hằng sao saXem xuân trên những thiên hàHỏa tinh, sao Mộc như là mộng mơ.Nắm tay em, chớ ơ hờNói cùng em, nụ hôn chờ bấy lâuĐời em thắm đậm sắc màuLời ca tiếng hát dâng trào mãi thôi.Anh là khao khát trong đờiLà người em mãi suốt thời tôn vinhĐừng ơ thờ với chân tìnhTrọn đời chỉ có yêu mình anh thôiĐưa em lên tận mây trờiVui cùng tinh tú, hòa lời hát caCho thấy xuân trên ngân hàNơi hành tinh ấy tình ta đẹp ngờiNắm tay em chặt, anh ơiNụ hôn lưu luyến chẳng rời xa nhauLấp đầy ký ức ngọt ngàoBằng muôn điệu hát dạt dào yêu thươngAnh là người em vấn vươngLà người duy nhất vẫn thường nhớ mongSắt son em hoài ước vọngNói chung tất cả...trọn lòng yêu anh.Kim Oanh9.4.2026

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 146VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI Cho Tôi Xin Từ Nỗi NhớCho tôi xin những hạt nắng đầyDịu dàng sưởi ấm tháng ngày xa quêCho tôi xin mỗi giọt mưa mùaTưới lên nỗi nhớ hương xưa đêm vềCho tôi xin màu ánh trăng thềĐiểm tô thơ mộng tình quê rạng ngờiCho tôi xin rực rỡ nụ cườiVẽ lên ký ức thành lời yêu thươngCho tôi xin lại những con đườngDấu chân kỷ niệm còn vương vấn lòngCho tôi xin đẹp nhất mây hồngHoàng hôn in bóng nửa vòng cố hương

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 147VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠICho tôi xin thuở ấy sân trườngHàng cây phượng vỹ nỉ non ve sầuCho tôi xin năm cũ mùa thuLá vàng rung cánh sương mù lả lơiCho tôi xin màu tím chân trờiGởi vào đông với tình người tha phươngCho tôi xin ngọn gió quê hươngThổi hoa xuân tới bốn phương thắm màuBao năm rồi lòng vẫn đậm sâu Nhớ thêm nỗi nhớ bạc màu thời gianDương Việt-Chỉnh April 2026

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 148VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠITinh Thần Văn Bút Miền Đông(VBVNHN VĐBHK)(Văn Bút Miền Đông Hành Khúc) Cùng góp những bàn tay hỡi Văn Bút Miền ĐôngTa sánh vai nhau gìn giữ tiếng nói Lạc HồngĐưa văn học Việt Nam lan rộng trên thế giớiĐiểm tô cho ngôn ngữ nước nhà mãi sáng tươiChúng ta từ Miền Đông và khắp bốn phương trờiGiữ lửa cho đều thắp sáng hải ngọai bạn ơiNuôi dưỡng thêm văn chương hướng về chân, thiện, mỹXây nền tảng vững bền cho tuổi trẻ ngày maiÔi tiếng quê hương là cội nguồn và sức mạnhNói lên niềm tự hào cuả nòi giống Rồng TiênTrải qua bao thăng trầm biết bao đời thế hệVẫn trường tồn gắn kết tình đồng bào sắt son

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 149VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIVăn Bút Miền Đông ta như dòng thác tuôn trànTác phẩm mới ra đời khua nhịp thở reo vangSáng tác trong bình minh, chiều hoàng hôn, đêm vắngVui cống hiến tinh thần vì văn hóa Việt NamDương Việt-Chỉnh April 2026

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ II- NĂM 2026 150VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI Lá Cờ Trong TimTại vùng Bắc Cali, ngày 1 tháng Tư vừa qua tôi đi dự buổi lễ chào cờ và treo cờ rũ để tưởng niệm Tháng Tư Đen, do cô Betty Dương và Hội Đồng Giám Sát Quận Hạt Santa Clara tổ chức. Chiều hôm ấy mưa, không gian khoác màu u ám nhưng lúc làm lễ thì trời tạnh ráo vừa đủ thời gian hát quốc ca Mỹ, Việt Nam và kéo cờ rũ. Trời tạnh đúng lúc chào cờ, như thể tiền nhân cũng về chứng giám cho những đứa con lưu vong còn giữ lòng son với lá Cờ Vàng.Tôi trân trân ngẩng nhìn lá cờ vàng đầy xúc cảm kéo lại ký ức đau buồn của sự mất mát, chia ly, tù tội và sự hy sinh cao cả. Ra về tâm tư tôi thấy xao động những ngày kế tiếp. Tháng Tư, tháng không thể vô tình quên ngày 30/4/1975, Ngày Quốc Hận. Ngày đau thương của miền Nam Việt NamĐi quanh vài nơi tôi còn thấy treo hàng dài những lá Cờ Vàng bay phất phới trên nền trời tự do. Lá cờ khiến tôi nhớ đến em Đặng Nga ở Fresno, chuyên may cờ vàng mà trong lòng tôi có sự quý mến vô vàn.Đêm khó ngủ, nhìn đồng hồ chưa đến nỗi khuya, muốn nói chuyện cùng Nga, tôi gọi phone tìm hiểu tâm tình em với lá cờ của QLVNCH. Em cho biết...Năm 1975 Nga chỉ mới 8 tuổi, tuổi ăn chơi nhảy nhót với bạn bè. Biến cố xảy ra, Nga chỉ biết sau đó là chuỗi ngày dài cơ cực, ăn bo bo, khoai sắn. Nhà bên cạnh bị tịch thu, rồi một gia đình cán bộ ngoài Bắc đến ở, ngày nào hai đứa trẻ xấp xỉ cũng chồm miệng qua hàng rào chửi mắng chị