191 5 วรรค แถว 1 แถว 2 แถว 3 แถว 4 แถว 5 วรรค ก ะ ก ข ค ฆ ง วรรค จะ จ ฉ ช ฌ ญ วรรค ฏะ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ วรรค ตะ ต ถ ท ธ น วรรค ปะ ป ผ พ ภ ม เศษวรรค ย ร ล ว ศ ษ ส ห ฬ (นิคหิต)
192 5 5 5 5
193 วรรค แถว 1 แถว 2 แถว 3 แถว 4 แถว 5 วรรค ก ะ ก ข ค ฆ ง วรรค จะ จ ฉ ช ฌ ญ วรรค ฏะ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ วรรค ตะ ต ถ ท ธ น วรรค ปะ ป ผ พ ภ ม เศษวรรค ย ร ล ว ศ ษ ส ห ฬ (นิคหิต)
194
195 แบบฝึกทักษะ คําภาษาบาลีและสันสกฤต กิจกรรมฝึกทักษะ ค ะแน น ท ี่ได ้ เรื่อง ชุดที่ 2 พยัญชนะภาษาบาลีและสันสกฤต ภาษาบาลี ใช้พยัญชนะวรรค ้อนกันเป็นตัวสะกด ข้อสังเกตพยัญชนะภาษาบาลี กิจกรรมที่ 1 ให้นักเรียนเติมตัวพยัญชนะที่เป็นตัวสะกดและตัวตาม ลงใน ให้ถูกต้อง 1 สามัคคี 6 2 ทุพพล 7 3 กัญญา 8 4 กิตติ 9 5 ทัพพี 1 0 อัคคี วิชชุ นิมมาน ปัจเจก สัมมา 1 1 อัสสัม 16 1 2 บัลลังก์ 17 1 3 ภิยโย 18 วัลลภ อัสสุ วัสสะ ตัวอย่าง 0 ปัจจุบัน จ จ ข้อที่ คําศัพท์ ตัวสะกด ตัวตาม ข้อที่ คําศัพท์ ตัวสะกด ตัวตาม ข้อที่ คําศัพท์ ตัวสะกด ตัวตาม ข้อที่ คําศัพท์ ตัวสะกด ตัวตาม ข้อที่ คําศัพท์ ตัวสะกด ตัวตาม 1ภ 19 15 ปัสสาวะ 2 0 มัลลิกา วิปัสสนา อัยยิกา
196 สรุปหลักเกณฑ์สังเกต พยัญชนะ สังโยค พยัญชนะแถวที่ 1 สะกด พยัญชนะแถวที่ เป็นตัวตาม พยัญชนะแถวที่ 3 สะกด พยัญชนะแถวที่ เป็นตัวตาม พยัญชนะแถวที่ 5 สะกด พยัญชนะ เป็นตัวตาม 2 สันถาร 3 กาญจน์ 4 มัช ิม 5 บริสุทธิ์ 6 ขันธ์ 7 กัณฑ์ 8 จักขุ 9 ปัจฉิม อิตถี สง ์ บุคคล บุปผา นัชชา สัญญา พุทธ อัพภาส ปัจจัย ทุกข์ 1 0 อัช าสัย 1 1 1 2 1 3 1 4 1 5 1 6 1 7 1 8 1 9 2 0 1 คําศัพท์ อักขระ ข้อที่ ตัวสะกด แถวที่ 0 ตัวตาม แถวที่ ท 3 คําศัพท์ จันทน์ น 5 ตัวอย่าง ข้อที่ ตัวสะกด แถว ตัว ตาม แถว ข้อที่ ตัวสะกด แถว ตัว ตาม คําศัพท์ แถว
197 กิจกรรมที่ 2 ให้นักเรียนเติมพยัญชนะคําศัพท์ที่หายไป ให้ตรงตามความหมายที่กําหนด พร้อมทั้งระบุพยัญชนะที่เติม ข้อ ตัวสะกด 1 ศ า ล า น. อาคารทรงไทย ปล่อยโถง ไม่กั้นฝา คําสันสกฤต 2 ศีล น.ข้อปฏิบัติทางพุทธศาสนา 3 ศ ร น.อาวุธชนิดหนึ่งใช้สําหรับยิงธนู 4 ศุ นัก น. หมา (มักใช้เป็นทางการ) 5 ศ า ส น า น.ลัทธิความเชื่อถือของมนุษย์ 6 บ ริ ษัท น.รูปแบบการดําเนินทางธุรกิจ 7 บุ รุ ษ น. ผู้ใช้ เพศชาย 8 วิ เ ศ ษ ว.ยอดเยี่ยม เลิศเลอ 9 วิ เ ศ ษ ณ์ น. คําจําพวกหนึ่งที่แต่งหรือขยานคํานาม 10 อุ ค โ ษ ว. กึกก้อง ส า ล า คําบาลี สีล ส ร สุ นัข ส า ส น า ป ริ ส า ปุ ริ ส วิ เ ส ส วิ เ ส ส น์ อุ ท โ ส ภาษาสันสก ฤต ใช้พ ยัญ ชนะ ภาษาบาลีใช้ พ ยัญ ชนะ ก รี ฑ า น. คําที่แสดงอาการของนามหรือสรรพนาม ค รุ ฑ น. พญานกในเทพนิยาย พาหนะของพระนารายณ์ วิ ฑ า ร น. แมว (คําสุภาพ) ไ ว ฑูร ย์ น. แก้วไพฑูรย์ ก า ลี ว. ชั่วร้าย, เสนียดจัญไร จั ก ร ว า ล น. ปริมณฑล ก า ล ว. ดํา โ อ ฑ า ร ว. ใหญ่โต, โอ่โถง, กว้างขวาง ป ร ะ พ า ล น. หน่อหรือแขนงต้นไม้ที่แตกออก ม า ลุ ต น. ล ม กี ฬ า ค รุ ฬ วิ ฬ า ร ์ เ ว ฬุรี ย์ ก า ฬี จั ก ว า ฬ ก า ฬ โ อ ฬ า ร ป ว า ฬ ม า ฬุ ต 0 อี ศ า น น. ทิศตะวันออกเฉียงเหนือ อี ส า น ส ศ ส 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
198 ให้นักเรียนนําคําสันสกฤตที่มีพยัญชนะ ร มาจัดหมวดหมู่ที่มีลักษณะพยัญชนะประสมเดียวกันลงในช่องให้ถูกต้อง ศุกร์ สมัคร กริยา พุทรา ไปรษณีย์ สงกรานต์ เคราะห์ อินทร์ อัคร จักร อภิปราย กษาปณ์ จันทร์ ภัทร ทรัพย์ นิทรา ดนตรี ชาคริต ปราสาท ปรกติ ปรีติ ครุ โคตร ปราชญ์ อัสดร สตรี กษัตริย์ กรีฑา คราส เกษตร สรุปหลักเกณฑ์สังเกต พยัญชนะประสม -ร พยัญชนะ ร มักประสมกับพยัญชนะ ร ร ร ร ร กร คร ตร ทร ปร ต ัวอย่างศุกร์
199 เฉลย คําภาษาบาลีและสันสกฤต กิจกรรมฝึกทักษะ เรื่อง ชุดที่ 2 พยัญชนะภาษาบาลีและสันสกฤต ภาษาบาลี ใช้พยัญชนะวรรค ้อนกันเป็นตัวสะกด ข้อสังเกตพยัญชนะภาษาบาลี ให้นักเรียนเติมตัวพยัญชนะที่เป็นตัวสะกดและตัวตาม ลงใน ให้ถูกต้อง เฉลย กิจกรรมที่ 1 1 สามัคคี ค ค 6 ค ค 2 ทุพพล พ พ 7 ช ช 3 กัญญา ญ ญ 8 ม ม 4 กิตติ ต ต 9 จ จ 5 ทัพพี พ พ 1 0 ม ม อัคคี วิชชุ นิมมาน ปัจเจก สัมมา 1 1 อัสสัม ส ส 16 ล ล 1 2 บัลลังก์ ล ล 17 ส ส 1 3 ภิยโย ย ย 18 ส ส วัลลภ อัสสุ วัสสะ ตัวอย่าง 0 ปัจจุบัน จ จ ข้อที่ คําศัพท์ ตัวสะกด ตัวตาม ล ย ข้อที่ คําศัพท์ ตัวสะกด ตัวตาม ข้อที่ คําศัพท์ ตัวสะกด ตัวตาม ข้อที่ คําศัพท์ ตัวสะกด ตัวตาม ข้อที่ คําศัพท์ ตัวสะกด ตัวตาม 1ภ ย ย 19 ล ล 15 ปัสสาวะ ส ส 2 0 ส ส มัลลิกา วิปัสสนา อัยยิกา ส
200 สรุปหลักเกณฑ์สังเกต พยัญชนะ สังโยค พยัญชนะแถวที่ 1 สะกด พยัญชนะแถวที่ 1 2 เป็นตัวตาม พยัญชนะแถวที่ 3 สะกด พยัญชนะแถวที่ 3 4 เป็นตัวตาม พยัญชนะแถวที่ 5 สะกด พยัญชนะ 1,2,3,4 เป็นตัวตาม ฆ 4 2 สันถาร น 5 ถ 2 3 กาญจน์ ญ 5 จ 1 4 มัช ิม ช 3 ฌ 4 5 บริสุทธิ์ ท 3 ธ 4 6 ขันธ์ น 5 ธ 4 7 กัณฑ์ ณ 5 ฑ 3 8 จักขุ ก 1 ข 2 9 ปัจฉิม จ 1 ฉ 2 อิตถี ต 1 ถ 2 สง ์ ง 5 บุคคล ค 3 บุปผา ป 1 นัชชา ช 3 สัญญา ญ 5 พุทธ ท 3 อัพภาส พ 3 ปัจจัย จ 1 ทุกข์ ก 1 1 0 อัช าสัย ช 3 1 1 1 2 1 3 1 4 1 5 1 6 1 7 1 8 1 9 2 0 ค 3 ผ 2 ช 3 ญ 5 ธ 4 ภ 4 จ 1 ข 2 ฌ 4 1 ข 2 คําศัพท์ อักขระ ก 1 ข้อที่ ตัวสะกด แถวที่ 0 ตัวตาม แถวที่ ท 3 คําศัพท์ จันทน์ น 5 ตัวอย่าง ข้อที่ ตัวสะกด แถว ตัว ตาม แถว ข้อที่ ตัวสะกด แถว ตัว ตาม คําศัพท์ แถว
201 เฉลยกิจกรรมที่ 2 ให้นักเรียนเติมพยัญชนะคําศัพท์ที่หายไป ให้ตรงตามความหมายที่กําหนด พร้อมทั้งระบุพยัญชนะที่เติม ข้อ ตัวสะกด 1 ศ า ล า น. อาคารทรงไทย ปล่อยโถง ไม่กั้นฝา คําสันสกฤต 2 ศีล น.ข้อปฏิบัติทางพุทธศาสนา 3 ศ ร น.อาวุธชนิดหนึ่งใช้สําหรับยิงธนู 4 ศุ นัก น. หมา (มักใช้เป็นทางการ) 5 ศ า ส น า น.ลัทธิความเชื่อถือของมนุษย์ 6 บ ริ ษัท น.รูปแบบการดําเนินทางธุรกิจ 7 บุ รุ ษ น. ผู้ใช้ เพศชาย 8 วิ เ ศ ษ ว.ยอดเยี่ยม เลิศเลอ 9 วิ เ ศ ษ ณ์ น. คําจําพวกหนึ่งที่แต่งหรือขยานคํานาม 10 อุ ค โ ษ ว. กึกก้อง ส า ล า คําบาลี สีล ส ร สุนัข ส า ส น า ป ริ ส า ปุ ริ ส วิ เ ส ส วิ เ ส ส น์ อุ ท โ ส ศ ศ ศ ษ ศ ษ ภาษาสันสก ฤต ใช้พ ยัญ ชนะ ภาษาบาลีใช้ พ ยัญ ชนะ ก รี ฑ า น. คําที่แสดงอาการของนามหรือสรรพนาม ค รุ ฑ น. พญานกในเทพนิยาย พาหนะของพระนารายณ์ วิ ฑ า ร น. แมว (คําสุภาพ) ไ ว ฑูร ย์ น. แก้วไพฑูรย์ ก า ลี ว. ชั่วร้าย, เสนียดจัญไร จั ก ร ว า ล น. ปริมณฑล ก า ล ว. ดํา โ อ ล า ร ว. ใหญ่โต, โอ่โถง, กว้างขวาง ป ร ะ พ า ล น. หน่อหรือแขนงต้นไม้ที่แตกออก ม า ลุ ต น. ล ม กี ฬ า ค รุ ฬ วิ ฬ า ร ์ เ ว ฬุรี ย์ ก า ฬี จั ก ว า ฬ ก า ฬ โ อ ฬ า ร ป ว า ฬ ม า ฬุ ต ฑ ฑ ฑ ล ล 0 อี ศ า น น. ทิศตะวันออกเฉียงเหนือ อี ส า น ศ ส ษ ศ ษ ษ ฑ 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 ส ส ส ส ส ส ส ส ส ศ ส ศ ศ ศ ศ ษ ษ ศ,ษ ศ,ษ ษ ฑ ฑ ฑ ฑ ล ล ล ล ล ล ฬ ฬ ฬ ฬ ฬ ฬ ฬ ฬ ฬ ฬ
202 ให้นักเรียนนําคําสันสกฤตที่มีพยัญชนะ ร มาจัดหมวดหมู่ที่มีลักษณะพยัญชนะประสมเดียวกัน ลงในช่องให้ถูกต้อง เฉลย กิจกรรมที่2 ศุกร์ สมัคร กริยา พุทรา ไปรษณีย์ สงกรานต์ เคราะห์ อินทร์ อัคร จักร อภิปราย กษาปณ์ จันทร์ ภัทร ทรัพย์ นิทรา ดนตรี ชาคริต ปราสาท ปรกติ ปรีติ ครุ โคตร ปราชญ์ อัสดร สตรี กษัตริย์ กรีฑา คราส เกษตร สรุปหลักเกณฑ์สังเกต พยัญชนะประสม -ร พยัญชนะ ร มักประสมกับพยัญชนะ กร คร ตร ทร ปร กร คร ตร ทร ปร ต ัวอย่าง ศุกร์ กริยา สงกรานต์ จักร กระษาปณ์ กรีฑา สมัคร เคราะห์ อัคร ชาคริต ครุ คราส ดนตรี โคตร อัสดร สตรี กษัตริย์ เกษตร พุทรา อินทร์ จันทร์ ภัทร ทรัพย์ นิทรา ไปรษณีย์ อภิปราย ปราสาท ปรกติ ปรีติ ปราชญ์
203 กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จํากัด . กําชัย ทองหล่อ. (2552). หลักภาษาไทย. กรุงเทพฯ : อมรการพิมพ์ จงชัย เจนหัตถการกิจ. (2558). หลักภาษาไทย. กรุงเทพฯ : ธนาเพรส จันจิรา จิตตะวิริยพ งษ์. (2556). อิทธิพลภาษาต่างประเทศในภาษาไทย. กรุงเทพฯ : พัฒนาศึกษา. จิตต์นิภา ศรีไสย์ และประนอม วิบูลย์พันธุ์. (2566). หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานภาษาไทย หลักภาษา และการใช้ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3. กรุงเทพฯ : สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พ ว.). ฐ ะปะนีย์นาครทรรพ. (2557). การสอนภาษาไทยขั้นพื้นฐานระดับมัธยมศึกษา. กรุงเทพฯ : บริษัทเมธีทิปส์ จํากัด. ราชบัณฑิตยสถาน. (2546). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตสถาน พ.ศ. 2542. กรุงเทพฯ : นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่น. เอื้อน เล่งเจริญ. (2534). นานาภาษาไทย. กรุงเทพ : โอเดียนสโตร์.
204
205 สารบัญ เรื่อง หน้า คําชี้แจงการใช้แบบฝึกทักษะ 1 สาระ/มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด 2 จุดประสงค์การเรียนรู้ 2 ใบความรู้ที่3 3 กิจกรรมที่ 1 7 กิจกรรมที่ 2 8 เฉลยกิจกรรมที่1 11 เฉลยกิจกรรมที่2 12 บรรณานุกรม 15
206 คําชี้แจงการใช้แบบฝึกทักษะ เรื่องคําภาษาบาลีและสันสกฤต 1.ศึกษารายละเอียดและคําชี้แจงในการใช้แบบฝึกทักษะ ประกอบการจัดการเรียนรู้ เรื่องคําภาษาบาลีและสันสกฤต 2. จัดการเรียนรู้ให้ตรงตามแผนการจัดการเรียนรู้ โดยให้นักเรียน ทําเฉพาะส่วนที่ระบุใน แผนการจัดการเรียนรู้ในชั่วโมงนั้น ๆ ซึ่งจะระบุขั้นตอนของการใช้แบบฝึกทักษะ 3. ก่อนการทําแบบฝึกทักษะให้นักเรียนศึกษาใบความรู้ เรื่องคําภาษาบาลีและสันสกฤต 4. ครูผู้สอนอธิบายวิธีการใช้แบบฝึกทักษะและให้นักเรียนอ่านคําชี้แจงในแต่ละครั้งที่ทํา แบบฝึกทักษะ 5. ทําแบบฝึกทักษะด้วยความมีวินัยและความชื่อสัตย์ต่อตนเอง เพื่อให้เกิดการพัฒนา เรื่องคําภาษาบาลีและสันสกฤตอย่างแท้จริง 6. ครูผู้สอนตรวจให้คะแนนทุกครั้งหลังจากนักเรียนทําแบบฝึกทักษะแล้วเสร็จ
207 สาระ/มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด แบบฝึกทักษะเรื่องคําภาษาบาลีและสันสกฤต ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่3 กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย เวลา 1 คาบเรียน สาระ/มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด สาระที่ 4 หลักการใช้ภาษาไทย มาตรฐาน ท 4.1 เข้าใจธรรมชาติของภาษาและหลักภาษาไทย การเปลี่ยนแปลงของภาษา และพลังของภาษา ภูมิปัญญาทางภาษา และรักษาภาษาไทยไว้เป็นสมบัติของชาติ ท 4.1 ม.3/1 จําแนกและใช้คําภาษาต่างประเทศที่ใช้ในภาษาไทย จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. นักเรียนสามารถบอกสระภาษาบาลีและสันสกฤตได้ถูกต้อง 2. นักเรียนสามารถเติมสระภาษาบาลีและสันสกฤตได้ถูกต้อง 3. นักเรียนสามารถนําความรู้ที่ได้รับไปประยุกต์ใช้ได้อย่างถูกต้อง
208 สระภาษาบาลี มี8 ตัว
209 สระเสียงสั้น เรียกว่า รัสสระ ได้แก่ อะ อิ อุ สระเสียงยาว เรียกว่า ท ีฆสระ ได้แก่ อา อี อู เอ โอ อะ (อ) อา มีฐานที่เกิดที่ลําคอ (กัณฐชะ) อิ อี มีฐานที่เกิดที่เพดาน (ตาลุชะ) อุ อู มีฐานที่เกิดที่ริมฝีปาก (โอฎฐช ะ) เอ (อ + อิ) มีฐานที่เกิดที่ลําคอ กับ เพดาน โอ (อ + อุ) มีฐานที่เกิดที่ลําคอ กับ ริมฝีปาก
210 สระภาษาสันสกฤต มี1 4 ตัว เพิ่มจากสระภาษาบาลี6 ตัว
211
212 แบบฝึกทักษะ คําภาษาบาลีและสันสกฤต กิจกรรมฝึกทักษะ เรื่อง ชุดที่ 3 สระภาษาบาลีและสันสกฤต กิจกรรมที่ 1 ข้อสังเกตสระภาษาบาลี ภาษาบาลีนิยมมี ข้อที่ 1 ปุ ริ ส 2 วิ ริ ยะ 3 สิ ริ 4 สุ ริ ย ะ 5 จ ริ ย า คําบาลี น. ผู้ชาย, เพศชาย, คู่กับ สตรี น. ความเพียร, ความบากบั่น น. ศรี, มิ่งขวัญ, มงคล น. ดวงตะวัน พระอาทิตย์ น. ความประพฤติ ความหมาย ข้อที่ 6 ภ ริ ย า 7 อ ริ ย ะ 8 อิ ส ริ ย ะ 9 อิ ริ ย า 10 อั จ ฉ ริ ย ะ คําบาลี น.หญิงที่เป็นคู่ครองของชาย ว. เจริญ, เด่น, ประเสริฐ น. ความเป็นใหญ่ น. อาการเคลื่อนไหว, กิริยา ว. วิเศษน่าอัศจรรย์ ความหมาย ให้นักเรียนเติมตัวพยัญชนะและสระลงใน ให้ตรงตามความหมายที่กําหนด ข้อที่ 0 อ า จ า ร ิย า คําบาลี น. ผู้สั่งสอนวิชาความรู้ ความหมาย ตัวอย่าง
213 กิจกรรมที่ 2 ให้นักเรียนจับคู่คําศัพท์ที่มีพยัญชนะคล้ายกัน พร้อมระบุข้อแตกต่างของสระลงใน ให้ถูกต้อง ข้อที่ 1 กฤต 2 ตฤษณา 3 อมฤต 4 หฤทัย 5 กฤษณา สันสกฤต ตัณหา หทัย กต กัณหา อมตะ สระ สระ บาลี ข้อสังเกตสระ สันสกฤต ใช้สระ แต่ภาษา บาลีใช้สระ ภาษาสันสกฤตใช้สระ แต่ภาษาบาลีใช้สระ ข้อสังเกตสระภาษาบาลีและสันสกฤต ข้อที่ 6 ตฤณ 7 ทฤษฎี 8 มฤคา 9 ฤทธิ 10 ศฤงคาร สันสกฤต ทิฐ สิงคาร ติณ มิค อิทธิ สระ สระ บาลี ข้อสังเกตสระ สันสกฤต ใช้สระ แต่ภาษา บาลีใช้สระ ต ัวอย่าง
214 ข้อที่ 11 ปฤจฉา 12 พฤกษา 13 มฤทุ 14 ป ตฤ 15 ฤตุ สันสกฤต รุกข์ อุตุ มุทุ ปุจฉา ป ตุ สระ สระ บาลี ข้อสังเกตสระ สันสกฤต ใช้สระ แต่ภาษา บาลีใช้สระ ภาษาสันสกฤตใช้สระ แต่ภาษาบาลีใช้สระ ข้อสังเกตสระภาษาบาลีและสันสกฤต ข้อที่ 16 ไวโรจน์ 17 ไอศวรรย์ 18 ไสนธว สันสกฤต สินธพ วิโรจน์ อิสริยะ สระ สระ บาลี ข้อสังเกตสระ สันสกฤต ใช้สระ แต่ภาษา บาลีใช้สระ ข้อที่ 19 ไจตย 20 ไมตรี สันสกฤต เมตตา เจดีย์ สระ สระ บาลี ข้อสังเกตสระ สันสกฤต ใช้สระ แต่ภาษา บาลีใช้สระ ภาษาสันสกฤตใช้สระ แต่ภาษาบาลีใช้สระ ข้อสังเกตสระภาษาบาลีและสันสกฤต ข้อที่ 21 เมาลี 22 เอารส 23 เสาวภา สันสกฤต โอรส โสภา โมลี สระ สระ บาลี ข้อสังเกตสระ สันสกฤต ใช้สระ แต่ภาษา บาลีใช้สระ
215 ภาษาสันสกฤตใช้สระเสียง แต่ภาษาบาลีใช้สระเสียง ข้อสังเกตสระภาษาบาลีและสันสกฤต ข้อที่ 2 4 กานต์ 2 5 ร าษฏร์ 2 6 ศานติ สันสกฤต รัฐ สุท สุญ สระ สระ บาลี 2 7 กีรติ 2 8 อีศวร กิตติ สันติ 2 9 ศูนย์ อิสริยะ 3 0 ศูทร กันต์
216 เฉลย คําภาษาบาลีและสันสกฤต กิจกรรมฝึกทักษะ เรื่อง ชุดที่ 3 สระภาษาบาลีและสันสกฤต เฉลยกิจกรรมที่ 1 ข้อสังเกตสระภาษาบาลี ภาษาบาลีนิยมมี ริ ข้อที่ 1 ปุ ริ ส 2 วิ ริ ยะ 3 สิ ริ 4 สุ ริ ย ะ 5 จ ริ ย า คําบาลี น. ผู้ชาย, เพศชาย, คู่กับ สตรี น. ความเพียร, ความบากบั่น น. ศรี, มิ่งขวัญ, มงคล น. ดวงตะวัน พระอาทิตย์ น. ความประพฤติ ความหมาย ข้อที่ 6 ภ ริ ย า 7 อ ริ ย ะ 8 อิ ส ริ ย ะ 9 อิ ริ ย า 10 อั จ ฉ ริ ย ะ คําบาลี น.หญิงที่เป็นคู่ครองของชาย ว. เจริญ, เด่น, ประเสริฐ น. ความเป็นใหญ่ น. อาการเคลื่อนไหว, กิริยา ว. วิเศษน่าอัศจรรย์ ความหมาย ให้นักเรียนเติมตัวพยัญชนะและสระลงใน ให้ตรงตามความหมายที่กําหนด ข้อที่ 0 อ า จ า ร ิย า คําบาลี น. ผู้สั่งสอนวิชาความรู้ ความหมาย ตัวอย่าง ร ิ ร ิ ร ิ ร ิ ร ิ ร ิ ร ิ ร ิ ร ิ ร ิ
217 เฉลยกิจกรรมที่ 2 ให้นักเรียนจับคู่คําศัพท์ที่มีพยัญชนะคล้ายกัน พร้อมระบุข้อแตกต่างของสระลงใน ให้ถูกต้อง ข้อที่ 1 กฤต 2 ตฤษณา 3 อมฤต 4 หฤทัย 5 กฤษณา สันสกฤต ตัณหา หทัย กต กัณหา อมตะ สระ สระ บาลี ข้อสังเกตสระ สันสกฤต ใช้สระ แต่ภาษา บาลีใช้สระ ภาษาสันสกฤตใช้สระ แต่ภาษาบาลีใช้สระ ข้อสังเกตสระภาษาบาลีและสันสกฤต ฤ อ ะ อุ ข้อที่ 6 ตฤณ 7 ทฤษฎี 8 มฤคา 9 ฤทธิ 10 ศฤงคาร สันสกฤต ทิฐ สิงคาร ติณ มิค อิทธิ สระ บาลี อิ สระ ข้อสังเกตสระ สันสกฤต ใช้สระ แต่ภาษา บาลีใช้สระ ต ัวอย่าง อิ อิ อิ อิ อ ิ ฤ ฤ อิ
218 ข้อที่ 11 ปฤจฉา 12 พฤกษา 13 มฤทุ 14 ป ตฤ 15 ฤตุ สันสกฤต รุกข์ อุตุ มุทุ ปุจฉา ป ตุ สระ บาลี อุ สระ ข้อสังเกตสระ สันสกฤต ใช้สระ ฤ แต่ภาษา บาลีใช้สระ อุ ภาษาสันสกฤตใช้สระ แต่ภาษาบาลีใช้สระ ข้อสังเกตสระภาษาบาลีและสันสกฤต ไ อิ เอ ข้อที่ 16 ไวโรจน์ 17 ไอศวรรย์ 18 ไสนธว สันสกฤต สินธพ วิโรจน์ อิสริยะ สระ สระ บาลี ไ ข้อสังเกตสระ สันสกฤต ใช้สระ แต่ภาษา บาลีใช้สระ ข้อที่ 19 ไจตย 20 ไมตรี สันสกฤต เมตตา เจดีย์ สระ สระ บาลี ข้อสังเกตสระ สันสกฤต ใช้สระ แต่ภาษา บาลีใช้สระ ภาษาสันสกฤตใช้สระ แต่ภาษาบาลีใช้สระ ข้อสังเกตสระภาษาบาลีและสันสกฤต เ-า โ ข้อที่ 21 เมาลี 22 เอารส 23 เสาวภา สันสกฤต โอรส โสภา โมลี สระ สระ บาลี เ-า ข้อสังเกตสระ สันสกฤต ใช้สระ แต่ภาษา บาลีใช้สระ อุ อุ อุ อุ ไ ไ อิ อิ อิ เอ เอ ไ ไ ไ ไ อิ เอ เ-า เ-า โ โ โ เ-า โ
219 ภาษาสันสกฤตใช้สระเสียง แต่ภาษาบาลีใช้สระเสียง ข้อสังเกตสระภาษาบาลีและสันสกฤต ยาว สั้น ข้อที่ 24 กานต์ 25 ร าษฏร์ 26 ศานติ สันสกฤต รัฐ สุท สุญ สระ สระ บาลี อา 27 กีรติ 28 อีศวร กิตติ สันติ 29 ศูนย์ อิสริยะ 30 ศูทร อู กันต์ อา อี อู อา อี อะ อุ อุ อิ อะ อิ อะ
220 กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จํากัด . กําชัย ทองหล่อ. (2552). หลักภาษาไทย. กรุงเทพฯ : อมรการพิมพ์ จงชัย เจนหัตถการกิจ. (2558). หลักภาษาไทย. กรุงเทพฯ : ธนาเพรส จันจิรา จิตตะวิริยพ งษ์. (2556). อิทธิพลภาษาต่างประเทศในภาษาไทย. กรุงเทพฯ : พัฒนาศึกษา. จิตต์นิภา ศรีไสย์ และประนอม วิบูลย์พันธุ์. (2566). หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานภาษาไทย หลักภาษา และการใช้ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3. กรุงเทพฯ : สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พ ว.). ฐ ะปะนีย์นาครทรรพ. (2557). การสอนภาษาไทยขั้นพื้นฐานระดับมัธยมศึกษา. กรุงเทพฯ : บริษัทเมธีทิปส์ จํากัด. ราชบัณฑิตยสถาน. (2546). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตสถาน พ.ศ. 2542. กรุงเทพฯ : นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่น. เอื้อน เล่งเจริญ. (2534). นานาภาษาไทย. กรุงเทพ : โอเดียนสโตร์.
221
222 สารบัญ เรื่อง หน้า คําชี้แจงการใช้แบบฝึกทักษะ 1 สาระ/มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด 2 จุดประสงค์การเรียนรู้ 2 ใบความรู้ที่4 3 กิจกรรมที่ 1 4 กิจกรรมที่ 2 5 เฉลยกิจกรรมที่1 6 เฉลยกิจกรรมที่2 7 บรรณานุกรม 8
223 คําชี้แจงการใช้แบบฝึกทักษะ เรื่องคําภาษาบาลีและสันสกฤต 1.ศึกษารายละเอียดและคําชี้แจงในการใช้แบบฝึกทักษะ ประกอบการจัดการเรียนรู้ เรื่องคําภาษาบาลีและสันสกฤต 2. จัดการเรียนรู้ให้ตรงตามแผนการจัดการเรียนรู้ โดยให้นักเรียน ทําเฉพาะส่วนที่ระบุใน แผนการจัดการเรียนรู้ในชั่วโมงนั้น ๆ ซึ่งจะระบุขั้นตอนของการใช้แบบฝึกทักษะ 3. ก่อนการทําแบบฝึกทักษะให้นักเรียนศึกษาใบความรู้ เรื่องคําภาษาบาลีและสันสกฤต 4. ครูผู้สอนอธิบายวิธีการใช้แบบฝึกทักษะและให้นักเรียนอ่านคําชี้แจงในแต่ละครั้งที่ทํา แบบฝึกทักษะ 5. ทําแบบฝึกทักษะด้วยความมีวินัยและความชื่อสัตย์ต่อตนเอง เพื่อให้เกิดการพัฒนา เรื่องคําภาษาบาลีและสันสกฤตอย่างแท้จริง 6. ครูผู้สอนตรวจให้คะแนนทุกครั้งหลังจากนักเรียนทําแบบฝึกทักษะแล้วเสร็จ
224 สาระ/มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด แบบฝึกทักษะเรื่องคําภาษาบาลีและสันสกฤต ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่3 กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย เวลา 1 คาบเรียน สาระ/มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด สาระที่ 4 หลักการใช้ภาษาไทย มาตรฐาน ท 4.1 เข้าใจธรรมชาติของภาษาและหลักภาษาไทย การเปลี่ยนแปลงของภาษา และพลังของภาษา ภูมิปัญญาทางภาษา และรักษาภาษาไทยไว้เป็นสมบัติของชาติ ท 4.1 ม.3/1 จําแนกและใช้คําภาษาต่างประเทศที่ใช้ในภาษาไทย จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. นักเรียนสามารถอธิบายหลักการสังเกตภาษาบาลีและสันสกฤตได้ถูกต้อง 2. นักเรียนสามารถจําแนกคําภาษาบาลีและสันสกฤตได้ถูกต้อง 3. นักเรียนสามารถนําความรู้ที่ได้รับไปประยุกต์ใช้ได้อย่างถูกต้อง
225
226 แบบฝึกทักษะ คําภาษาบาลีและสันสกฤต กิจกรรมฝึกทักษะ เรื่อง ชุดที่ 4 สรุปหลักการสังเกตภาษาบาลีและสันสกฤต ให้นักเรียนเติมคําว่า บาลี หน้าข้อความที่เป็นภาษาบาลี และเติมคําว่า สันสกฤต หน้าข้อความที่เป็นภาษาสันสกฤตให้ถูกต้อง กิจกรรมที่ 1 ครรภ์ อธิษฐาน อาจารย์ พยัคฆ์ อัคคี นาฬิกา ฤาษี สงเคราะห์ มัจฉา กษัตริย์ อัธยาศัย บุปผา มเหสี ปราศรัย บุษบา ปัจฉิม โอฬาร ทักษิณ มัลลิกา คิมหันต์
227 กิจกรรมที่ 2 ให้นักเรียนโยงเส้นคําที่มีความหมายเหมือนกันให้ถูกต้อง ปาโมช อัคคี อิตถี สิกขา ฐาปนา จรรยา ปฐม รุกข์ สิปปะ ขีระ ศิลป์ อัคนี ประถม เกษียร เกษียร สถาปนา พฤกษ์ สตรี ศึกษา ปราโมทย์ จริยา
228 เฉลยแบบฝึกทักษะ คําภาษาบาลีและสันสกฤต กิจกรรมฝึกทักษะ เรื่อง ชุดที่ 4 สรุปหลักการสังเกตภาษาบาลีและสันสกฤต ให้นักเรียนเติมคําว่า บาลี หน้าข้อความที่เป็นภาษาบาลี และเติมคําว่า สันสกฤต หน้าข้อความที่เป็นภาษาสันสกฤตให้ถูกต้อง เฉลยกิจกรรมที่ 1 ครรภ์ บาลี บาลี บาลี บาลี บาลี บาลี อธิษฐาน อาจารย์ พยัคฆ์ อัคคี นาฬิกา ฤาษี สงเคราะห์ มัจฉา กษัตริย์ อัธยาศัย บุปผา มเหสี ปราศรัย บุษบา ปัจฉิม โอฬาร ทักษิณ มัลลิกา คิมหันต์ สันสกฤต สันสกฤต สันสกฤต สันสกฤต สันสกฤต สันสกฤต สันสกฤต สันสกฤต สันสกฤต บาลี บาลี สันสกฤต บาลี บาลี
229 เฉลยกิจกรรมที่ 2 ให้นักเรียนโยงเส้นคําที่มีความหมายเหมือนกันให้ถูกต้อง ปาโมช อัคคี อิตถี สิกขา ฐาปนา จรรยา ปฐม รุกข์ สิปปะ ขีระ ศิลป์ อัคนี ประถม เกษียร เกษียร สถาปนา พฤกษ์ สตรี ศึกษา ปราโมทย์ จริยา
230 กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จํากัด . กําชัย ทองหล่อ. (2552). หลักภาษาไทย. กรุงเทพฯ : อมรการพิมพ์ จงชัย เจนหัตถการกิจ. (2558). หลักภาษาไทย. กรุงเทพฯ : ธนาเพรส จันจิรา จิตตะวิริยพ งษ์. (2556). อิทธิพลภาษาต่างประเทศในภาษาไทย. กรุงเทพฯ : พัฒนาศึกษา. จิตต์นิภา ศรีไสย์ และประนอม วิบูลย์พันธุ์. (2566). หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานภาษาไทย หลักภาษา และการใช้ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3. กรุงเทพฯ : สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พ ว.). ฐ ะปะนีย์นาครทรรพ. (2557). การสอนภาษาไทยขั้นพื้นฐานระดับมัธยมศึกษา. กรุงเทพฯ : บริษัทเมธีทิปส์ จํากัด. ราชบัณฑิตยสถาน. (2546). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตสถาน พ.ศ. 2542. กรุงเทพฯ : นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่น. เอื้อน เล่งเจริญ. (2534). นานาภาษาไทย. กรุงเทพ : โอเดียนสโตร์.
231 โรงเรียนจันทร์ประดิษฐารามวิทยาคม แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง คำภาษาบาลีและสันสกฤต ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ชื่อ............................................................................................................ชั้น..................เลขที่…………… คำชี้แจง 1. แบบทดสอบมีทั้งหมด 30 ข้อ เป็นแบบเลือกตอบ 4 ตัวเลือก คือ ก ข ค และ ง ให้เวลาทำ 50 นาที 2. ให้นักเรียนพิจารณาดูแต่ละข้อ ถ้าเห็นว่าตัวเลือกใดเป็นคำตอบที่ถูกต้องที่สุดให้ฝนลงใน กระดาษคำตอบ ดังตัวอย่างการเลือกตอบ ข้อ ค ดังนี้ ก ข ค ง
232 3. ถ้านักเรียนต้องการเปลี่ยนแปลงคำตอบใหม่ให้ขีดเครื่องหมาย x ทับตัวเลือกที่ไม่ต้องการและ เลือกข้อที่นักเรียนต้องการใหม่ ตัวอย่างการตอบต้องการเปลี่ยน ค เป็น ข ให้นักเรียนฝน ดังนี้ ก ข ค ง 4. ห้ามขีดเขียนหรือทำเครื่องหมายใด ๆ ในแบบทดสอบ 5. หลังจากทำแบบทดสอบเสร็จเรียบร้อยแล้ว ให้นำแบบทดสอบพร้อมกระดาษคำตอบส่งที่ ครูผู้สอน จุดประสงค์ 1.นักเรียนอธิบายหลักการสังเกตคำภาษาบาลีและสันสกฤตได้ 2.นักเรียนอธิบายลักษณะคำภาษาบาลีและสันสกฤตได้ 3.นักเรียนวิเคราะห์คำภาษาบาลีและสันสกฤตได้
233 1. ข้อใดกล่าวถูกต้องเกี่ยวกับพยัญชนะ ศ และ ษ ก. มีใช้เฉพาะในภาษาสันสกฤตเท่านั้น ข. ใช้เฉพาะในภาษาบาลีเท่านั้น ค. มีใช้ในภาษาทั้งสอง ง. ไม่มีใช้ในภาษาทั้งสอง 2. ข้อใดกล่าวถึงพยัญชนะวรรคได้ถูกต้อง ก. ภาษาบาลีแบ่งพยัญชนะวรรคเป็น 5 วรรค ส่วนภาษาสันสกฤตแบ่งเป็น 6 วรรค และเศษ วรรค ข. ภาษาบาลีแบ่งพยัญชนะวรรคเป็น 6 วรรค ส่วนภาษาสันสกฤตแบ่งเป็น 5 วรรค และเศษ วรรค ค. ภาษาบาลีและภาษาสันสกฤตแบ่งพยัญชนะวรรคเท่ากัน คือ แบ่งเป็น 5 วรรค ง. ภาษาบาลีและภาษาสันสกฤตไม่แบ่งพยัญชนะวรรค 3. พยัญชนะที่จัดอยู่ในวรรค เรียกว่าอะไร ก. พยัญชนะส่วน ข. พยัญชนะส่ง ค. พยัญชนะวาง ง. พยัญชนะวรรค 4. คำในข้อใดเป็นไปตามเกณฑ์ พยัญชนะตัวที่ 1 ในแต่ละวรรคเป็นตัวสะกด ตัวตามจะได้แก่ พยัญชนะตัวที่ 1, 2 ในวรรคนั้น ก. เขตต์ ข. ปัญหา ค. พุทธ ง. สัพพะ
234 5. คำในข้อใดเป็นไปตามเกณฑ์ ถ้าพยัญชนะตัวที่ 5 ในแต่ละวรรคเป็นตัวสะกด พยัญชนะทุกตัว ในวรรคนั้นเป็นตัวตามได้ทั้งหมด ทุกคำ ก. สังคม สิกขา วัฒนะ ข. ปัญญา บูรณะ วิญญาณ ค. บุนนาค อนันต์ สันธาน ง. ทนต์ หทัย สัญญา 6. คำในข้อใดเป็นไปตามเกณฑ์ พยัญชนะอวรรคเป็นตัวสะกด พยัญชนะอวรรคเป็นตัวตาม ก. เวสสันดร ข. วิชชา ค. วัตถุ ง. อนงค์ 7. หากคำยืมภาษาสันสกฤตคือคำว่า “จักษุ บุษบา” คำยืมภาษาบาลีของคำดังกล่าวคือคำใด ก. จักร บารมี ข. เนตร ผกา ค. มนุษย์ ปริญญา ง. จักขุ บุปผา 8. ข้อใดต่อไปนี้เป็นคำยืมภาษาบาลีทุกคำ ก. เขตต์ กัมพล วิทยา ข. จันทร์ จันทน์ ยนตร์ ค. ฤทธิ์ วัฒนา แพทย์ ง. หัตถ์ อัจฉริยะ สงฆ์ 9. ข้อใดต่อไปนี้เป็นคำยืมภาษาสันสกฤตทุกคำ ก. มัจจุราช มัจฉา มัศยา ข. อารมณ์ อาจาริยา วชิระ ค. อัศจรรย์ มรรค ภรรยา ง. มนุษย์ พุทธ อมฤต
235 10. ศักดิ์ศรีเป็นภาษาสันสกฤต เพราะเหตุใด ก. คำทั้งคู่ใช้พยัญชนะ ศ และมีการควบกล้ำ ข. มีพยัญชนะสังโยคและใช้พยัญชนะ ศ ค. นิยมใช้สระเสียงสั้นและมีการใช้ สระ อิ ง. สามารถออกเสียงแบบเชื่อมพยางค์ได้ 11. ลักษณะหนึ่งของคำยืมภาษาบาลีสันสกฤต คือมีการแผลงหรือแปลงรูปพยัญชนะ “พ” เป็น “ว” ได้ คำใดต่อไปนี้ ไม่มีคำแผลง ก. พัสดุ ข. พัลลภ ค. พลัง ง. พงศ์ 12. ข้อใดเรียงลำดับคำ “บาลี สันสกฤต บาลี” ได้ถูกต้อง ก. เมตตา สัตยา สังขาร ข. ศานต์ สัปดาห์ อมฤต ค. ฤดู อุดร ทักษิณ ง. สถานะ โอฬาร โทษ 13. ข้อใดเรียงลำดับคำยืม “บาลี บาลี บาลี สันสกฤต” ได้ถูกต้อง ก. ปัจจัย กีฬา วุฒิ บุตร ข. นาฬิกา นิตย์ นิททา ปริยาย ค. รักษ์ กาฬ บารมี ปรัชญา ง. ปีติ วัฒนา เวช รัฐ 14. เจษฎา มีลูก 3 คน เป็นเพศชาย 2 คน หญิง 1 คน ตามลำดับ โดยต้องการตั้งชื่อลูกเป็นภาษา สันสกฤตทั้งหมด ข้อใดคือชื่อลูกของเจษฎา ก. กฤษณะ สรรเพชญ์ สิริลักษณ์ ข. กษมา มัชฌิมา ประติมา ค. อัคนี อัศวเมธ ดรรชนี ง. ไมตรี เมตตา มาตังค์
236 15. คําในข้อใดไม่เป็นภาษาเดียวกันทุกคำ ก. ภริยา รุกข์ ข. ปราจีน ปรามาส ค. ประติมา ปฏิมา ง. บุตร บุนนาค 16. สำนวนในข้อใดมีคำยืมภาษาบาลี ก. ตาอินกะตานา ข. ปัญญาหางอึ่ง ค. พูดดีเป็นศรีแก่ปาก ง. อินังขังขอบ 17. ภาพยนต์เรื่องใดตั้งชื่อโดยใช้คำยืมภาษาบาลี ก. น้อง พี่ ที่รัก ข. แมลงรักในสวนหลังบ้าน ค. เก้าศาสตรา ง. คนปล้นวิญญาณ 18. ข้อใดเป็นคำยืมภาษาสันสกฤตทุกคำ ก. บัลลังก์ หทัย รัฐ ข. อาจิณ โอฬาร ทวีป ค. กัลป์ พักตร์ สุขุม ง. อาเกียรณ์ บูรพา อาตมา 19. จากข้อที่ 18 ข้อใดเป็นคำยืมภาษาบาลีทุกคำ ก. ข้อ ก ข. ข้อ ข ค. ข้อ ค ง. ข้อ ง
237 20. คำประพันธ์ในวรรคใดไม่มีคำที่ยืมมาจากภาษาบาลีและสันสกฤต ก. สตรีใดในพิภพจบแดน ข. ไม่มีใครได้แค้นเหมือนอกข้า ค. ด้วยไฝ่รักให้เกินอัตรา ง. จะมีแต่เวทนาเป็นเนืองนิตย์ 21. ประโยคในข้อใดไม่มีคำที่ยืมมาจากภาษาบาลีหรือสันสกฤต ก. เรื่องสำคัญเช่นนี้ต้องเสนอในที่ประชุม ข. ขึ้นรถลงเรือขึ้นเหนือล่องใต้ ค. เมื่อรู้ปัญหาจงใช้ปัญญาแก้ไข ง. เธอก็เป็นชาวไร่เหมือนกับเรา 22. ข้อใดเป็นคำยืมภาษาบาลีทุกคำ ก. อมตะ กีฬา วัตถุ ข. ถาวร นิพพาน นิตยสาร ค. ภักดี นิรมิต มัศยา ง. วิทยา ปัจฉิม ธัญบุรี 23. ข้อใดมีคำยืมจากภาษาบาลีและคำสันสกฤตในข้อเดียวกัน ก. ศรันยูไม่เคยแสดงภาพยนตร์เลยหรือ ข. กฤษณาสอนนักกีฬามหาวิทยาลัย ค. มีปัจจัยหลายอย่างที่ทำให้การงานของสิริดีขึ้นมาก ง. หฤทัยต้องไปเรียนวิทยาลัยที่เมืองพิจิตร 24. ชื่อจังหวัดในข้อใดเป็นคำยืมจากภาษาเดียวกันทั้งหมด ก. กาญจนบุรี จันทบุรี สุพรรณบุรี ข. นนทบุรี เพชรบูรณ์ พิษณุโลก ค. สุราษฎร์ธานี ศรีสะเกษ กาฬสินธุ์ ง. สงขลา บึงกาฬ พังงา
238 25. จังหวัดใดมีชื่อเป็นคำยืมภาษาบาลี ก. กาฬสินธุ์ ข. พิษณุโลก ค. ศรีสะเกษ ง. นครสวรรค์ 26. จังหวัดใดมีชื่อเป็นคำยืมภาษาสันสกฤต ก. นนทบุรี ข. บึงกาฬ ค. นครสวรรค์ ง. จันทบุรี 27. ชื่อรุ่นใด ไม่ใช้คำยืมภาษาบาลีและสันสกฤตในการตั้งชื่อ ก. รุ่น 139 เฉลิมพระเกียรติ ข. รุ่น 138 กุหลาบรวมใจ ค. รุ่น 137 ปราสาทเขาพระวิหาร ง. รุ่น 136 ปลื้มปีติ 28. ครูมอบหมายให้นักเรียนส่งงานที่ตึกที่ไม่ใช้คำยืมภาษาบาลีเป็นชื่อตึก นักเรียนควรไปส่งงานที่ใด ก. ตึกเรือนหลังยาว ข. ตึกสามัคยาจารย์ ค. ตึกศาลาพระเสด็จ ง. ตึกดำรงราชานุภา 29. ถนนใดต่อไปนี้ ใช้ชื่อคำยืมภาษาสันสกฤต ก. ถนนกัลยาณไมตรี ข. ถนนกำนันแม้น ค. ถนนกิ่งแก้ว ง. ถนนจันทน์
239 30. โรงเรียนใดต่อไปนี้มีคำยืมภาษาบาลีและสันสกฤตมากที่สุด ก. โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย ข. โรงเรียนเทพศิรินทร์ ค. โรงเรียนอัสสัมชัญ ง. โรงเรียนกรุงเทพคริสเตียน
240 แบบประเมินแบบฝึกทักษะ เรื่องคำภาษาบาลีและสันสกฤต ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 (สำหรับผู้เชี่ยวชาญ) คำชี้แจง แบบประเมินแบบฝึกทักษะ เรื่องคำภาษาบาลีและสันสกฤต เพื่อตรวจสอบความถูกต้องด้าน เนื้อหา วัตถุประสงค์ ความเหมาะสมของกิจกรรม การใช้ภาษาในแบบฝึกทักษะ โดยให้ผู้เชี่ยวชาญทำ เครื่องหมาย ✓ ลงในช่องระดับการประเมิน ซึ่งกำหนดความหมายของระดับคะแนน ดังนี้ คะแนน 5 หมายถึง เหมาะสมมากที่สุด คะแนน 4 หมายถึง เหมาะสมมาก คะแนน 3 หมายถึง เหมาะสมปานกลาง คะแนน 2 หมายถึง เหมาะสมน้อย คะแนน 1 หมายถึง เหมาะสมน้อยที่สุด รายการประเมิน ระดับการประเมิน 5 4 3 2 1 1. แบบฝึกทักษะมีองค์ประกอบสำคัญครบถ้วน 2. เนื้อหาและกิจกรรมในแบบฝึกทักษะมีความเหมาะสมและสอดคล้อง กับจุดประสงค์การเรียนรู้ 3. เนื้อหาและกิจกรรมในแบบฝึกทักษะมีความสอดคล้องกัน 4. มีคำชี้แจงที่สั้น กะทัดรัด เข้าใจง่าย 5. จำนวนของแบบฝึกทักษะมีความเหมาะสม 6. แบบฝึกทักษะสามารถฝึกการอ่านจับใจความสำคัญให้มีผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียนที่สูงขึ้น 7. เนื้อหาภายในแบบฝึกทักษะเป็นไปตามลำดับขั้นตอนการเรียนรู้จาก ง่ายไปหายาก 8. แบบฝึกทักษะมีลักษณะที่สวยงาม น่าสนใจ 9. ระยะเวลาในการทำกิจกรรมด้วยแบบฝึกทักษะมีความเหมาะสม 10. แบบฝึกทักษะสามารถนำไปใช้ได้จริง