141 แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบุคคล คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียนแล้วขีด ✓ ลงใน ช่องที่ตรงกับระดับคะแนน ลำดับที่ ชื่อ-สกุล ของผู้รับการประเมิน ความมีวินัย ความมี น้ำใจ เอื้อเฟื้อ เสียสละ การรับฟัง ความ คิดเห็น การมี ส่วนร่วมใน ชั้นเรียน การตรงต่อ เวลา รวม ๒๐ คะแนน ๔ ๓ ๒ ๑ ๔ ๓ ๒ ๑ ๔ ๓ ๒ ๑ ๔ ๓ ๒ ๑ ๔ ๓ ๒ ๑ ลงชื่อ........................................................ครูผู้สอน (นางสาวศิณีนาถ นุ่นเนียบ) ครูผู้สอน
142 เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอให้ ๔ คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ ๓ คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ ๒ คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้ ๑ คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ ๑๘ - ๒๐ ดีมาก ๑๔ - ๑๗ ดี ๑๐ - ๑๓ พอใช้ ต่ำกว่า ๑๐ ปรับปรุง
143 เกณฑ์การให้คะแนนของแบบฝึกทักษะ เกณฑ์การให้คะแนน ได้ระดับคุณภาพ ๔ หมายถึง ดีมาก ได้ระดับคุณภาพ ๓ หมายถึง ดี ได้ระดับคุณภาพ ๒ หมายถึง พอใช้ ได้ระดับคุณภาพ ๑ หมายถึง ควรปรับปรุง หมายเหตุเกณฑ์ผ่านการประเมินผล ต้องได้ผลการประเมินระดับพอใช้ขึ้นไป ลงชื่อ........................................................ครูผู้สอน (นางสาวศิณีนาถ นุ่นเนียบ) ครูผู้สอน เกณฑ์การประเมิน ระดับคุณภาพ ดีมาก ๔ ดี ๓ พอใช้ ๒ ควรปรับปรุง ๑ ๑. คะแนนที่ได้จาก แบบฝึกทักษะแต่ ละกิจกรรม ๑๖-๒๐ คะแนน ๑๑-๑๕ คะแนน ๑๐-๑๔ คะแนน ๐-๙ คะแนน
144 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๕ รหัสวิชา ท ๒๓๑๐๒ รายวิชา ภาษาไทย ๖ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๑ ชื่อหน่วย เรียนรู้หลัก ประจักษ์ภาษา เรื่อง สรุปหลักการสังเกตคำภาษาบาลีและสันสกฤต จำนวน ๑ ชั่วโมง …………………………………………………………………………………………………..………………………………….……… มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ท ๔.๑ เข้าใจธรรมชาติของภาษาและหลักภาษาไทย การเปลี่ยนแปลงของภาษา และพลังของภาษา ภูมิปัญญาทางภาษา และรักษาภาษาไทยไว้เป็นสมบัติของชาติ ตัวชี้วัด ท ๔.๑ ม. ๓/๑ จำแนกและใช้คำภาษาต่างประเทศที่ใช้ในภาษาไทย สาระสำคัญ ภาษาบาลีและสันสกฤตแบ่งพยัญชนะเป็นวรรคตามฐานที่เกิดและมีหลักตัวสะกดตัวตามที่ แน่นอน มักเป็นคำหลายพยางค์ เช่น กษัตริย์ พฤกษา ศาสนา อุทยาน ทัศนะ เป็นต้น ตัวสะกดมักไม่ ตรงตามมาตรา เช่น เทวัญ เนตร อากาศ พิเศษ อาหาร เป็นต้น นิยมมีตัวการันต์ เช่น กาญจน์ เกณฑ์ มนุษย์ สัมภาษณ์ อาทิตย์ เป็นต้น ประสมด้วยพยัญชนะ ฆ ฌ ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ ภ ศ ษ ฤ ฤา เช่น พยัคฆ์ อัชฌาสัย กฎ ปรากฏ สัณฐาน ครุฑ วัฒนา เณร โลภ ฤทัย เป็นต้น ยกเว้น ฆ่า เฆี่ยน ฆ้อง ศอก ศึก เศิก เศร้า ทั้งหมดนี้เป็นคำไทยแท้
145 จุดประสงค์การเรียนรู้ ความรู้ (K) ๑. นักเรียนสามารถอธิบายหลักการสังเกตภาษาบาลีและสันสกฤตได้ถูกต้อง ทักษะ/กระบวนการ (P) ๑. นักเรียนสามารถจำแนกคำภาษาบาลีและสันสกฤตได้ถูกต้อง ๒. นักเรียนสามารถโยงเส้นจับคู่คำภาษาบาลีและสันสกฤตได้ถูกต้อง สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน ๙. ความสามารถในการสื่อสาร ๑๐.ความสามารถในการคิด ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์(A) ๑๓.มีวินัย ๑๔.ใฝ่เรียนรู้ ๑๕.รักความเป็นไทย แนวความคิดเพื่อการเรียนรู้ในศตวรรตที่ ๒๑ - ทักษะด้านการเรียนรู้และนวัตกรรม สาระการเรียนรู้ ๑. สรุปหลักการสังเกตคำภาษาบาลีและสันสกฤต
146 กิจกรรมการเรียนรู้ (ขั้นตอน/กระบวนการ) ขั้นนำ ๑. ครูให้นักเรียนร่วมกันเล่นเกม “บิงโกบาลี สันสกฤต” โดยครูจะมีคำภาษาบาลี และสันสกฤตกำหนดให้ เพื่อฝึกสมองประลองปัญญา ก่อนเริ่มต้นเข้าสู่บทเรียน ๒. ครูถามกระตุ้นความคิดนักเรียนว่า “ก่อนจะไปศึกษาใบความรู้ นักเรียนคิดว่า หลักการสังเกตคำภาษาบาลีและสันสกฤตประกอบด้วยอะไรบ้าง” ขั้นสอน ๓. ครูให้นักเรียนศึกษาใบความรู้เรื่อง สรุปหลักการสังเกตคำภาษาบาลีและ สันสกฤต ๔. ครูให้นักเรียนทำแบบฝึกทักษะชุดที่ ๔ เรื่อง สรุปหลักการสังเกตคำภาษาบาลี และสันสกฤต ขั้นสรุป ๕. ครูเฉลยแบบฝึกทักษะชุดที่ ๔ เรื่อง สรุปหลักการสังเกตคำภาษาบาลีและ สันสกฤต ๖. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปความรู้ พร้อมเปิดโอกาสให้นักเรียนได้ซักถามถึงข้อ สงสัย เรื่อง สรุปหลักการสังเกตคำภาษาบาลีและสันสกฤต จากการที่ได้เรียนไป ทั้งหมดในคาบเรียนนี้ สื่อ(วัสดุ-อุปรณ์-สิ่งพิมพ์)/นวัตกรรม/IT ๑. หนังสือเรียนหลักภาษาและการใช้ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ๒. สื่อการสอน PowerPoint เรื่อง สรุปหลักการสังเกตคำภาษาบาลีและสันสกฤต
147 ๓. ใบความรู้ที่ ๔ เรื่อง สรุปหลักการสังเกตคำภาษาบาลีและสันสกฤต ๔. แบบฝึกทักษะชุดที่ ๔ เรื่อง สรุปหลักการสังเกตคำภาษาบาลีและสันสกฤต แหล่งการเรียนรู้ ๑. ห้องเรียน
148 การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ ด้าน วิธีการวัดและ ประเมินผล เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน ความรู้ความเข้าใจ ในเนื้อหา (K) - น ั ก เ ร ี ย น ส า ม า ร ถ อธิบายหลักการสังเกต ภาษาบาลีและสันสกฤต ได้ถูกต้อง แบบฝึกทักษะชุดที่ ๔ เรื่อง สรุปหลักการ สังเกตคำภาษาบาลีและ สันสกฤต นักเรียนมีพฤติกรรม ผ่านเกณฑ์ ระดับคุณภาพ ๒ ทักษะ/กระบวนการ (P) - น ั ก เ ร ี ย น ส า ม ารถ จำแนกคำภาษาบาลี และสันสกฤตได้ถูกต้อง - นักเรียนสามารถโยง เส้นจับคู่คำภาษาบาลี และสันสกฤตได้ถูกต้อง แบบฝึกทักษะชุดที่ ๔ เรื่อง สรุปหลักการ สังเกตคำภาษาบาลีและ สันสกฤต นักเรียนมีพฤติกรรม ผ่านเกณฑ์ ระดับคุณภาพ ๒ คุณลักษณะ (A) - มีวินัย - ใฝ่เรียนรู้ - รักความเป็นไทย แบบสังเกตพฤติกรรม การทำงานรายบุคคล นักเรียนมีพฤติกรรม ผ่านเกณฑ์ ระดับดี
149 บันทึกหลังแผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๕ รหัสวิชา ท ๒๓๑๐๒ รายวิชา ภาษาไทย ๖ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๑ ชื่อหน่วย เรียนรู้หลัก ประจักษ์ภาษา เรื่อง สรุปหลักการสังเกตคำภาษาบาลีและสันสกฤต จำนวน ๑ ชั่วโมง ………………………………………………………………………………………………………………………….……….............. ผลการจัดกิจกรรม/การเรียนรู้ ๑. ด้านความรู้ (K) …………………………………………………………………………………………………………………………………..…………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ๒. ด้านทักษะ/กระบวนการ (P) ……………………………………………………………………………………………………………………………………..………. ………………………………………………………………………………………………………………….……………………..…… ๓. ด้านคุณธรรม จริยธรรม และค่านิยม (A) …………………………………………………………………………………………………………………………………..…......... ………………………………………………………………………………………………………………………………….…..……… ๔. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน/แนวความคิดเพื่อการเรียนรู้ในศตวรรษที่ ๒๑ ………………………………….…………………………………….……………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………………………………………...…… ปัญหา/อุปสรรคและข้อค้นพบ ……………………………………………….…………………………………………………………………………………..…......... .………………………………………………………………………………………………………………………………………..…… ข้อเสนอแนะ/แนวทางแก้พัฒนา …………………………………………………………………………………………………………………………………..….......... ………………………………………………………………………………………………………………………………….……..…… ลงชื่อ.........................................ครูผู้สอน (นางสาวศิณีนาถ นุ่นเนียบ) ครูผู้สอน
150 แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบุคคล คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียนแล้วขีด ✓ ลงใน ช่องที่ตรงกับระดับคะแนน ลำดับที่ ชื่อ-สกุล ของผู้รับการประเมิน ความมีวินัย ความมี น้ำใจ เอื้อเฟื้อ เสียสละ การรับฟัง ความ คิดเห็น การมี ส่วนร่วมใน ชั้นเรียน การตรงต่อ เวลา รวม ๒๐ คะแนน ๔ ๓ ๒ ๑ ๔ ๓ ๒ ๑ ๔ ๓ ๒ ๑ ๔ ๓ ๒ ๑ ๔ ๓ ๒ ๑ ลงชื่อ........................................................ครูผู้สอน (นางสาวศิณีนาถ นุ่นเนียบ) ครูผู้สอน
151 เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอให้ ๔ คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ ๓ คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ ๒ คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้ ๑ คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ ๑๘ - ๒๐ ดีมาก ๑๔ - ๑๗ ดี ๑๐ - ๑๓ พอใช้ ต่ำกว่า ๑๐ ปรับปรุง
152 เกณฑ์การให้คะแนนของแบบฝึกทักษะ เกณฑ์การให้คะแนน ได้ระดับคุณภาพ ๔ หมายถึง ดีมาก ได้ระดับคุณภาพ ๓ หมายถึง ดี ได้ระดับคุณภาพ ๒ หมายถึง พอใช้ ได้ระดับคุณภาพ ๑ หมายถึง ควรปรับปรุง หมายเหตุเกณฑ์ผ่านการประเมินผล ต้องได้ผลการประเมินระดับพอใช้ขึ้นไป ลงชื่อ........................................................ครูผู้สอน (นางสาวศิณีนาถ นุ่นเนียบ) ครูผู้สอน เกณฑ์การ ประเมิน ระดับคุณภาพ ดีมาก ๔ ดี ๓ พอใช้ ๒ ควรปรับปรุง ๑ ๑. คะแนนที่ได้ จากแบบฝึก ทักษะแต่ละ กิจกรรม ๑๖-๒๐ คะแนน ๑๑-๑๕ คะแนน ๑๐-๑๔ คะแนน ๐-๙ คะแนน
153 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๖ รหัสวิชา ท ๒๓๑๐๒ รายวิชา ภาษาไทย ๖ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๑ ชื่อหน่วย เรียนรู้หลัก ประจักษ์ภาษา เรื่อง การทำแบบทดสอบหลังเรียน ภาษาบาลีและสันสกฤต จำนวน ๑ ชั่วโมง ………………………………………………………………………………………………………………………….……….............. มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ท ๔.๑ เข้าใจธรรมชาติของภาษาและหลักภาษาไทย การเปลี่ยนแปลงของภาษา และพลังของภาษา ภูมิปัญญาทางภาษา และรักษาภาษาไทยไว้เป็นสมบัติของชาติ ตัวชี้วัด ท ๔.๑ ม. ๓/๑ จำแนกและใช้คำภาษาต่างประเทศที่ใช้ในภาษาไทย สาระสำคัญ ภาษาบาลีเป็นภาษาตระกูลเดียวกับภาษาสันสกฤต คือ ภาษาตระกูลวิภัตติปัจจัย จึงมี ลักษณะคล้ายคลึงกันมาก ภาษาบาลีและสันสกฤตแบ่งพยัญชนะเป็นวรรคตามฐานที่เกิดและมีหลัก ตัวสะกดตัวตามที่แน่นอน มักเป็นคำหลายพยางค์ เช่น กษัตริย์ พฤกษา ศาสนา อุทยาน ทัศนะ เป็น ต้น ตัวสะกดมักไม่ตรงตามมาตรา เช่น เทวัญ เนตร อากาศ พิเศษ อาหาร เป็นต้น นิยมมีตัวการันต์ เช่น กาญจน์ เกณฑ์ มนุษย์ สัมภาษณ์ อาทิตย์ เป็นต้น ประสมด้วยพยัญชนะ ฆ ฌ ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ ภ ศ ษ ฤ ฤา เช่น พยัคฆ์ อัชฌาสัย กฎ ปรากฏ สัณฐาน ครุฑ วัฒนา เณร โลภ ฤทัย เป็นต้น ยกเว้น ฆ่า เฆี่ยน ฆ้อง ศอก ศึก เศิก เศร้า ทั้งหมดนี้เป็นคำไทยแท้ จุดประสงค์การเรียนรู้ ความรู้ (K) ๑. นักเรียนสามารถสรุปความรู้ของคำภาษาบาลีและสันสกฤตได้ถูกต้อง
154 ทักษะ/กระบวนการ (P) ๑. นักเรียนสามารถวิเคราะห์คำภาษาบาลีและสันสกฤตได้ถูกต้อง สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน ๑. ความสามารถในการสื่อสาร ๒. ความสามารถในการคิด ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์(A) ๑. มีวินัย ๒. ใฝ่เรียนรู้ ๓. รักความเป็นไทย แนวความคิดเพื่อการเรียนรู้ในศตวรรตที่ ๒๑ - ทักษะด้านการเรียนรู้และนวัตกรรม สาระการเรียนรู้ ๑. สรุปความรู้เรื่อง คำภาษาบาลีและสันสกฤต กิจกรรมการเรียนรู้ (ขั้นตอน/กระบวนการ) ขั้นนำ ๑. ครูทบทวนความรู้เดิมและเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถามข้อสงสัยเกี่ยวกับ เรื่อง คำ ภาษาบาลีและสันสกฤต จากการที่ได้เรียนไปทั้งหมด ๒. ครูแจ้งเรื่องที่จะทดสอบหลังเรียน คือ เรื่อง คำภาษาบาลีและสันสกฤต เพื่อ เชื่อมโยงเข้าสู่การทำแบบทดสอบหลังเรียน ๓. ครูชี้แจงรายละเอียดในการทำแบบทดสอบหลังเรียน และการปฏิบัติตนในห้องสอบ ให้กับนักเรียน ขั้นสอน ๔. ครูให้นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง คำภาษาบาลีและสันสกฤต ๕. ครูให้นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียนให้เสร็จภายในเวลาที่กำหนด
155 ๖. หลังจากนักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียนเสร็จแล้ว ครูและนักเรียนร่วมกันเฉลย แบบทดสอบและให้นักเรียนตรวจสอบคะแนนของตนเอง ขั้นสรุป ๗. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปความรู้ พร้อมเปิดโอกาสให้นักเรียนได้ซักถามถึงข้อ สงสัย เรื่อง คำภาษาบาลีและสันสกฤต จากการที่ได้เรียนไปทั้งหมดในคาบเรียน นี้ สื่อ(วัสดุ-อุปรณ์-สิ่งพิมพ์)/นวัตกรรม/IT ๑. หนังสือเรียนหลักภาษาและการใช้ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ๒. สื่อการสอน PowerPoint เรื่อง คำภาษาบาลีและสันสกฤต ๓. แบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง คำภาษาบาลีและสันสกฤต แหล่งการเรียนรู้ ๑. ห้องเรียน
156 การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ ด้าน วิธีการวัดและประเมินผล เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน ความรู้ความเข้าใจ ในเนื้อหา (K) - นักเรียนสามารถสรุป ความรู้ของคำภาษาบาลี และสันสกฤตได้ถูกต้อง แบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง ภาษาบาลีและ สันสกฤต นักเรียนมีพฤติกรรม ผ่านเกณฑ์ ระดับพอใช้ ทักษะ/กระบวนการ (P) - น ั ก เ ร ี ย น ส า ม า ร ถ วิเคราะห์คำภาษาบาลีและ สันสกฤตได้ - นักเรียนสามารถจำแนก คำภาษาบาลีและสันสกฤต ได้ถูกต้อง แบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง ภาษาบาลีและ สันสกฤต นักเรียนมีพฤติกรรม ผ่านเกณฑ์ ระดับพอใช้ คุณลักษณะ (A) - มีวินัย - ใฝ่เรียนรู้ - รักความเป็นไทย แบบสังเกตพฤติกรรม การทำงานรายบุคคล นักเรียนมีพฤติกรรม ผ่านเกณฑ์ ระดับดี
157 บันทึกหลังแผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๖ รหัสวิชา ท ๒๓๑๐๒ รายวิชา ภาษาไทย ๖ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๑ ชื่อหน่วย เรียนรู้หลัก ประจักษ์ภาษา เรื่อง การทำแบบทดสอบหลังเรียน ภาษาบาลีและสันสกฤต จำนวน ๑ ชั่วโมง ………………………………………………………………………………………………………………………….……….............. ผลการจัดกิจกรรม/การเรียนรู้ ๑. ด้านความรู้ (K) …………………………………………………………………………………………………………………………………..…………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ๒. ด้านทักษะ/กระบวนการ (P) ……………………………………………………………………………………………………………………………………..………. ………………………………………………………………………………………………………………….……………………..…… ๓. ด้านคุณธรรม จริยธรรม และค่านิยม (A) …………………………………………………………………………………………………………………………………..…......... ………………………………………………………………………………………………………………………………….…..……… ๔. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน/แนวความคิดเพื่อการเรียนรู้ในศตวรรษที่ ๒๑ ………………………………….…………………………………….……………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………………………………………...…… ปัญหา/อุปสรรคและข้อค้นพบ ……………………………………………….…………………………………………………………………………………..…......... .………………………………………………………………………………………………………………………………………..…… ข้อเสนอแนะ/แนวทางแก้พัฒนา …………………………………………………………………………………………………………………………………..….......... ………………………………………………………………………………………………………………………………….……..…… ลงชื่อ.........................................ครูผู้สอน (นางสาวศิณีนาถ นุ่นเนียบ) ครูผู้สอน
158 แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบุคคล คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียนแล้วขีด ✓ ลงใน ช่องที่ตรงกับระดับคะแนน ลำดับที่ ชื่อ-สกุล ของผู้รับการประเมิน ความมีวินัย ความมี น้ำใจ เอื้อเฟื้อ เสียสละ การรับฟัง ความ คิดเห็น การมี ส่วนร่วมใน ชั้นเรียน การตรงต่อ เวลา รวม ๒๐ คะแนน ๔ ๓ ๒ ๑ ๔ ๓ ๒ ๑ ๔ ๓ ๒ ๑ ๔ ๓ ๒ ๑ ๔ ๓ ๒ ๑ ลงชื่อ........................................................ครูผู้สอน (นางสาวศิณีนาถ นุ่นเนียบ) ครูผู้สอน
159 เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอให้ ๔ คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ ๓ คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ ๒ คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้ ๑ คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ ๑๘ - ๒๐ ดีมาก ๑๔ - ๑๗ ดี ๑๐ - ๑๓ พอใช้ ต่ำกว่า ๑๐ ปรับปรุง
160 เกณฑ์การประเมินแบบทดสอบหลังเรียน เกณฑ์การประเมินผล คะแนน ผลการประเมิน ๒๖-๓๐ ดีมาก ๒๑-๒๕ ดี ๑๕-๒๐ พอใช้ ๐-๑๔ ควรปรับปรุง หมายเหตุเกณฑ์ผ่านการประเมินผล ต้องได้ผลการประเมินระดับพอใช้ขึ้นไป ลงชื่อ........................................................ครูผู้สอน (นางสาวศิณีนาถ นุ่นเนียบ) ครูผู้สอน เกณฑ์การ ประเมิน ระดับคะแนน ดีมาก (๙-๑๐ คะแนน) ดี (๗-๘ คะแนน) พอใช้ (๕-๖ คะแนน) ควรปรับปรุง (๐-๔ คะแนน) ๑. แบบทดสอบ หลังเรียน นักเรียนทำ ข้อสอบ ถูกต้อง ๒๖-๓๐ คะแนน นักเรียนทำ ข้อสอบ ถูกต้อง ๒๑-๒๕ คะแนน นักเรียนทำ ข้อสอบ ถูกต้อง ๑๕-๒๐ คะแนน นักเรียนทำ ข้อสอบ ถูกต้อง ๐-๑๔ คะแนน
161
162
163 สารบัญ เรื่อง หน้า คําชี้แจงการใช้แบบฝึกทักษะ 1 สาระ/มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด 2 จุดประสงค์การเรียนรู้ 2 ใบความรู้ที่1 3 กิจกรรมที่ 1 6 กิจกรรมที่ 2 7 เฉลยกิจกรรมที่1 8 เฉลยกิจกรรมที่2 9 บรรณานุกรม 10
164 คําชี้แจงการใช้แบบฝึกทักษะ เรื่องคําภาษาบาลีและสันสกฤต 1.ศึกษารายละเอียดและคําชี้แจงในการใช้แบบฝึกทักษะ ประกอบการจัดการเรียนรู้ เรื่องคําภาษาบาลีและสันสกฤต 2. จัดการเรียนรู้ให้ตรงตามแผนการจัดการเรียนรู้ โดยให้นักเรียน ทําเฉพาะส่วนที่ระบุใน แผนการจัดการเรียนรู้ในชั่วโมงนั้น ๆ ซึ่งจะระบุขั้นตอนของการใช้แบบฝึกทักษะ 3. ก่อนการทําแบบฝึกทักษะให้นักเรียนศึกษาใบความรู้ เรื่องคําภาษาบาลีและสันสกฤต 4. ครูผู้สอนอธิบายวิธีการใช้แบบฝึกทักษะและให้นักเรียนอ่านคําชี้แจงในแต่ละครั้งที่ทํา แบบฝึกทักษะ 5. ทําแบบฝึกทักษะด้วยความมีวินัยและความชื่อสัตย์ต่อตนเอง เพื่อให้เกิดการพัฒนา เรื่องคําภาษาบาลีและสันสกฤตอย่างแท้จริง 6. ครูผู้สอนตรวจให้คะแนนทุกครั้งหลังจากนักเรียนทําแบบฝึกทักษะแล้วเสร็จ
165 สาระ/มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด แบบฝึกทักษะเรื่องคําภาษาบาลีและสันสกฤต ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่3 กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย เวลา 1 คาบเรียน สาระ/มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด สาระที่ 4 หลักการใช้ภาษาไทย มาตรฐาน ท 4.1 เข้าใจธรรมชาติของภาษาและหลักภาษาไทย การเปลี่ยนแปลงของภาษา และพลังของภาษา ภูมิปัญญาทางภาษา และรักษาภาษาไทยไว้เป็นสมบัติของชาติ ท 4.1 ม.3/1 จําแนกและใช้คําภาษาต่างประเทศที่ใช้ในภาษาไทย จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. นักเรียนสามารถอธิบายความรู้ทั่วไปของคําภาษาบาลีและสันสกฤตได้ถูกต้อง 2. นักเรียนสามารถเติมคําเกี่ยวกับความรู้ทั่วไปของคําภาษาบาลีและสันสกฤตได้ถูกต้อง 3. นักเรียนสามารถนําความรู้ที่ได้รับไปประยุกต์ใช้ได้อย่างถูกต้อง
166 ภาษาบาลีและสันสกฤตอยู่ในตระกูลภาษาที่มีวิภัตปัจจัย คือ เป็นภาษาที่มีคําเดิมเป็นคําธาตุ เมื่อจะใช้คําใดจะต้องนําธาตุไปประกอบกับปัจจัยและวิภัตติ เพื่อเป็นเครื่องหมายบอกพจน์ ลิงค์ บุรุษ กาล มาลา วาจก โครงสร้างของภาษาประกอบด้วย ระบบเสียง หน่วยคํา และระบบโครงสร้างของ ประโยค ภาษาบาลีและสันสกฤตมีหน่วยเสียง 2 ประเภท คือ หน่วยเสียงสระและหน่วยเสียง พยัญชนะ ดังนี้ ไม่ก้อง/ก้อง- อโ ษะ โ ษะ ไม่มีลม/มีลม- สิถิล ธนิต สิถิล ธนิต นาสิก วรรค แถวที่ 1 2 3 4 5 กัณฐชะ ก ข ค ฆ ง ห ตาลุชะ จ ฉ ช ฌ ญ ย ศ มุทธชะ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ ร ฬ ษ ทันตชะ ต ถ ท ธ น ล ส โอษฐชะ ป ผ พ ภ ม ว อวรรค / เศษวรรค พยัญชนะ บาลี-สันสกฤต คอ เพดาน ปุ่มเหงือก ฟัน ริมฝีปาก สระ บาลี-สันสกฤต อะ อา อิ อี อุ โอ ไอ เอา ฤ ฤ อ ู เอ ฦ ฦ
167 ภาษาบาลีและสันสกฤต เป็นคนละภาษา เป็นภาษาที่เคยเชื่อว่าเริ่มใช้ตั้งแต่มีชนเผ่าอารยันที่ อพยพมาตั้งถิ่นฐานในอินเดีย นักภาษาศาสตร์เรียกชื่อตระกูลภาษาตามชื่อชนเผ่าว่า อินโดอารยัน เป็นสาขาในตระกูล อินโดยูโรเปียน คือ ภาษาตระกูลที่มีรูปลักษณะภาษามีวิภัติปัจจัย ลักษณะเด่น คือ การสร้างคํามีการลงปัจจัยหรือการเติมอุปสรรค ภาษาบาลี เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า ภาษามคธ ถูกใช้ในแคว้นมคธที่อินเดีย คําว่า บาลี แต่เดิมหมายถึง หลักธรรมคําสอนของพระพุทธเจ้า ภาษาไทยจึงยืม ภาษาบาลีมาใช้ เพราะได้รับอิทธิพลจากพระพุทธศาสนา ภาษาสันสกฤต มีความหมายว่า ภาษาที่กลั่นกรองดีแล้ว เชื่อว่าใช้เฉพาะคนชั้นสูง เช่น ชนชั้น กษัตริย์ภาษาบาลีและสันสกฤตมีลักษณะทางด้านหน่วยเสียงที่คล้ายกัน คือ มีเสียงพยัญชนะและสระ มีข้อแตกต่างกันเพียงเล็กน้อยเท่านั้น พยัญชนะภาษาบาลีและสันสกฤตแบ่งออกเป็นวรรคตามที่เกิด เสียงหรือ ฐานกรณ์ พยัญชนะที่ถูกจัดให้อยู่ในแต่ละวรรคเรียกว่า พยัญชนะวรรค และที่ไม่จัดอยู่ใน วรรคเรียกว่า อวรรค ภาษาบาลีเมื่อมีตัวสะกดมักมีตัวตามที่มาจากพยัญชนะวรรคเดียวกัน เรียกว่า พยัญชนะสังโยค อีกทั้งภาษาบาลียังมีนิคหิต ที่นับเป็นหน่วยเสียงพยัญชนะด้วย เพราะมีหน่วย เสียงที่คล้ายกับเสียงนาสิกและทําหน้าที่เป็นตัวสะกด ส่วนสระภาษาบาลีมีทั้งหมด 8 ตัว คือ อะ อา อิ อี อุ อู เอ โอ แต่ภาษาสันสกฤตมีสระที่มากกว่า คือ มีทั้งหมด 14 ตัว โดยเพิ่ม ฤ ฤ ฦ ฦ ไอ เอา
168 คําบาลีและสันสกฤตเป็นที่นิยมชมชอบในการนํามาใช้ในทางวรรณคดี สรุปได้ดังนี้ วรรณคดีไทยเป็นวรรณกรรมที่ถือเอาเสียงไพเราะเป็นสําคัญ โดยเฉพาะอย่างยิ่งวรรณคดี ประเภทร้อยกรอง นอกจากจะถือเอาความไพเราะของเสียงเป็นสําคัญแล้ว ในการประพันธ์ วรรณกรรมประเภทฉันท์ จะต้องถือคํา ครุ ลหุ เป็นสําคัญอีกด้วย คําที่เป็นเสียงลหุในภาษาไทยมี น้อยมาก จึงจําเป็นจะต้องใช้ศัพท์ภาษาบาลีและสันสกฤต เพราะสามารถเลือกคําลหุ ครุ ได้มาก และสามารถดัดแปลงให้เข้ากับภาษาของเราได้ดี คนไทยถือว่าคําบาลีและสันสกฤตเป็นคําสูง เพราะเป็นคําที่ใช้เผยแผ่คําสอนของพระพุทธเจ้า และผู้ที่ใช้คําภาษาบาลีและสันสกฤตส่วนใหญ่อยู่ในฐานะควรแก่การเคารพบูชาทั่วไป เช่น พระสงฆ์ พราหมณ์ เป็นต้น ดังนั้นการแต่งฉันท์ที่ถือกันว่าเป็นของสูง จึงนิยมใช้คําบาลีและสันสกฤต วรรณคดีไทยมักจะเป็นเรื่องจักรๆ วงศ์ๆ ซึ่งจะต้องใช้คําราชาศัพท์ การใช้คําภาษาบาลีและ สันสกฤตที่เป็นคําราชาศัพท์จึงมีความจําเป็นอย่างยิ่งเช่น พระเนตร พระพักตร์ พระกรรณ เป็นต้น
169 แบบฝึกทักษะ คําภาษาบาลีและสันสกฤต กิจกรรมฝึกทักษะ คะแนนเต็ม คะแนนที่ได้ 20 เรื่อง ชุดที่ 1 ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับภาษาบาลีและสันสกฤต กิจกรรมที่ 1 ให้นักเรียนเติมพยัญชนะลงใน ให้ถูกต้อง ไม่ก้อง/ก้อง- อโ ษะ โ ษะ ไม่มีลม/มีลม- สิถิล ธนิต สิถิล ธนิต นาสิก วรรค แถวที่ 1 2 3 4 5 กัณฐชะ ตาลุชะ มุทธชะ ทันตชะ โอษฐชะ อวรรค / เศษวรรค พยัญชนะ บาลี-สันสกฤต สระ บาลี-สันสกฤต
170 กิจกรรมที่ 2 ให้นักเรียนเขียนคําศัพท์ลงในช่องว่างให้สัมพันธ์กับความหมายและตอบคําถามให้ถูกต้อง ข้อ คําศัพท์ คําอธิบาย 1 อ ิ โ ชื่อตระกูลภาษาบาลีและสันสกฤต 2 อ ร ชื่อตระกูลสาขาย่อยของบาลีสันสกฤต 3 ภ บ อีกชื่อหนึ่งของภาษามคธ 4 ร ชนเผ่าดั้งเดิมที่เกี่ยวกับบาลีสันสกฤต 5 ส ฤ ภาษาที่กลั่นกรองดีแล้ว 6 พ น พยัญชนะในภาษาบาลีและสันสกฤต 7 น ณ์ ที่เกิดของเสียงในแต่ละวรรค 8 ยั สั ตัวสะกดตัวตามเรียกว่า 9 อ พยัญชนะที่ไม่ถูกจัดอยู่ในวรรค 10 ก เสียงพยัญชนะที่ตามหลังนิคหิต ภาษาบาลีและสันสกฤตเป็นคนละภาษา เป็นภาษาที่เคยเชื่อว่าเริ่มใช้ตั้งแต่มีชนเผ่า (4) ....... ที่อพยพมาตั้งถิ่นฐานในอินเดีย นักภาษาศาสตร์เรียกชื่อตระกูลภาษาตามชื่อชนเผ่าว่า (2) . . เป็นสาขาในตระกูล (1) . .คือ ภาษาตระกูลที่มีรูปลักษณะภาษามีวิภัติปัจจัย ลักษณะเด่น คือ การสร้างคํามีการลงปัจจัยหรือการเติมอุปสรรค (3) เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า ภาษามคธ ถูกใช้ในแคว้นมคธที่อินเดีย คําว่า บาลี แต่เดิม หมายถึง หลักธรรมคําสอนของพระพุทธเจ้า ภาษาไทยจึงยืมภาษาบาลีมาใช้ เพราะได้รับอิทธิพลจาก พระพุทธศาสนา (5) ..มีความหมายว่า ภาษาที่กลั่นกรองดีแล้ว เชื่อว่าใช้เฉพาะคนชั้นสูง เช่น ชนชั้นกษัตริย์ ภาษาบาลีและสันสกฤตมีลักษณะทางด้านหน่วยเสียงที่คล้ายกัน คือ มีเสียงพยัญชนะและสระมีข้อแตกต่าง กันเพียงเล็กน้อยเท่านั้น พยัญชนะภาษาบาลีและสันสกฤตแบ่งออกเป็นวรรคตามที่เกิดเสียงหรือ (7) ..พยัญชนะที่ถูกจัดให้อยู่ในแต่ละวรรคเรียกว่า (6) . .. และที่ไม่จัดอยู่ในวรรคเรียกว่า (9) .ภาษาบาลีเมื่อมีตัวสะกดมักมีตัวตามที่มาจากพยัญชนะวรรคเดียวกัน เรียกว่า (8) อีกทั้งภาษาบาลียังมีนิคหิต ที่นับเป็นหน่วยเสียงพยัญชนะด้วย เพราะมีหน่วยเสียง ที่คล้ายกับเสียง (10) . .. และทําหน้าที่เป็นตัวสะกด ส่วนสระภาษาบาลีมีทั้งหมด 8 ตัว คือ อ ะ อา อิ อี อุ อู เอ โอ แต่ภาษาสันสกฤตมีสระที่มากกว่า คือ มีทั้งหมด 14 ตัว โดยเพิ่ม ฤ ฤ ฦ ฦ ไอ เอา
171 เฉลย ภาษาบาลีและสันสกฤต กิจกรรมฝึกทักษะ เรื่อง ชุดที่ 1 ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับภาษาบาลีและสันสกฤต ให้นักเรียนเติมพยัญชนะลงใน ให้ถูกต้อง เฉลย กิจกรรมที่ 1 ไม่ก้อง/ก้อง- อโ ษะ โ ษะ ไม่มีลม/มีลม- สิถิล ธนิต สิถิล ธนิต นาสิก วรรค แถวที่ 1 2 3 4 5 กัณฐชะ ก ข ค ฆ ง ห ตาลุชะ จ ฉ ช ฌ ญ ย ศ มุทธชะ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ ร ฬ ษ ทันตชะ ต ถ ท ธ น ล ส โอษฐชะ ป ผ พ ภ ม ว อวรรค / เศษวรรค พยัญชนะ บาลี-สันสกฤต คอ เพดาน ปุ่มเหงือก ฟัน ริมฝีปาก สระ บาลี-สันสกฤต อะ อา อิ อี อุ โอ ไอ เอา ฤ ฤ อู เอ ฦ ฦ
172 เฉลย กิจกรรมที่2 ให้นักเรียนเขียนคําศัพท์ลงในช่องว่างให้สัมพันธ์กับความหมายและตอบคําถามให้ถูกต้อง ข้อ คําศัพท์ คําอธิบาย 1 อ ิ น โ ด ยู โ ร เ ปี ย น ชื่อตระกูลภาษาบาลีและสันสกฤต 2 อ ิ น โ ด อ า ร ยั น ชื่อตระกูลสาขาย่อยของบาลีสันสกฤต 3 ภ า ษ า บ า ลี อีกชื่อหนึ่งของภาษามคธ 4 อ า ร ยั น ชนเผ่าดั้งเดิมที่เกี่ยวกับบาลีสันสกฤต 5 ภ า ษ า สั น ส ก ฤ ต ภาษาที่กลั่นกรองดีแล้ว 6 พ ยั ญ ช น ะ ว ร ร ค พยัญชนะในภาษาบาลีและสันสกฤต 7 ฐ า น ก ร ณ์ ที่เกิดของเสียงในแต่ละวรรค 8 พ ยั ญ ช น ะ สั ง โ ย ค ตัวสะกดตัวตามเรียกว่า 9 อ ว ร ร ค พยัญชนะที่ไม่ถูกจัดอยู่ในวรรค 10 น า สิ ก เสียงพยัญชนะที่ตามหลังนิคหิต ภาษาบาลีและสันสกฤตเป็นคนละภาษา เป็นภาษาที่เคยเชื่อว่าเริ่มใช้ตั้งแต่มีชนเผ่า (4)อารยัน ที่อพยพมาตั้งถิ่นฐานในอินเดีย นักภาษาศาสตร์เรียกชื่อตระกูลภาษาตามชื่อชนเผ่าว่า (2)อินโดอารยัน เป็นสาขาในตระกูล (1)อินโดยูโรเปียน คือ ภาษาตระกูลที่มีรูปลักษณะภาษามีวิภัติปัจจัย ลักษณะเด่น คือ การสร้างคํามีการลงปัจจัยหรือการเติมอุปสรรค (3)ภาษาบาลี เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า ภาษามคธ ถูกใช้ในแคว้นมคธที่อินเดีย คําว่า บาลี แต่เดิม หมายถึง หลักธรรมคําสอนของพระพุทธเจ้า ภาษาไทยจึงยืมภาษาบาลีมาใช้ เพราะได้รับอิทธิพลจาก พระพุทธศาสนา (5)ภาษาสันสกฤต มีความหมายว่า ภาษาที่กลั่นกรองดีแล้ว เชื่อว่าใช้เฉพาะคนชั้นสูง เช่น ชนชั้น กษัตริย์ภาษาบาลีและสันสกฤตมีลักษณะทางด้านหน่วยเสียงที่คล้ายกัน คือ มีเสียงพยัญชนะและสระมีข้อ แตกต่างกันเพียงเล็กน้อยเท่านั้น พยัญชนะภาษาบาลีและสันสกฤตแบ่งออกเป็นวรรคตามที่เกิดเสียงหรือ (7)ฐานกรณ์ พยัญชนะที่ถูกจัดให้อยู่ในแต่ละวรรคเรียกว่า (6)พยัญชนะวรรค และที่ไม่จัดอยู่ในวรรคเรียกว่า (9)อวรรค ภาษาบาลีเมื่อมีตัวสะกดมักมีตัวตามที่มาจากพยัญชนะวรรคเดียวกัน เรียกว่า (8)พยัญชนะสังโยค อีกทั้งภาษาบาลียังมีนิคหิต ที่นับเป็นหน่วยเสียงพยัญชนะด้วย เพราะมีหน่วยเสียงที่คล้ายกับเสียง (10)นาสิก และทําหน้าที่เป็นตัวสะกด ส่วนสระภาษาบาลีมีทั้งหมด 8ตัว คือ อะ อา อิ อี อุ อู เอ โอ แต่ ภาษาสันสกฤตมีสระที่มากกว่า คือ มีทั้งหมด 14 ตัว โดยเพิ่ม ฤ ฤ ฦ ฦ ไอ เอา
173 กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จํากัด . กําชัย ทองหล่อ. (2552). หลักภาษาไทย. กรุงเทพฯ : อมรการพิมพ์ จงชัย เจนหัตถการกิจ. (2558). หลักภาษาไทย. กรุงเทพฯ : ธนาเพรส จันจิรา จิตตะวิริยพ งษ์. (2556). อิทธิพลภาษาต่างประเทศในภาษาไทย. กรุงเทพฯ : พัฒนาศึกษา. จิตต์นิภา ศรีไสย์ และประนอม วิบูลย์พันธุ์. (2566). หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานภาษาไทย หลักภาษา และการใช้ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3. กรุงเทพฯ : สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พ ว.). ฐ ะปะนีย์นาครทรรพ. (2557). การสอนภาษาไทยขั้นพื้นฐานระดับมัธยมศึกษา. กรุงเทพฯ : บริษัทเมธีทิปส์ จํากัด. ราชบัณฑิตยสถาน. (2546). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตสถาน พ.ศ. 2542. กรุงเทพฯ : นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่น. เอื้อน เล่งเจริญ. (2534). นานาภาษาไทย. กรุงเทพ : โอเดียนสโตร์.
174
175 สารบัญ เรื่อง หน้า คําชี้แจงการใช้แบบฝึกทักษะ 1 สาระ/มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด 2 จุดประสงค์การเรียนรู้ 2 ใบความรู้ที่2 3 กิจกรรมที่ 1 20 กิจกรรมที่ 2 22 เฉลยกิจกรรมที่1 24 เฉลยกิจกรรมที่2 26 บรรณานุกรม 29
176 คําชี้แจงการใช้แบบฝึกทักษะ เรื่องคําภาษาบาลีและสันสกฤต 1.ศึกษารายละเอียดและคําชี้แจงในการใช้แบบฝึกทักษะ ประกอบการจัดการเรียนรู้ เรื่องคําภาษาบาลีและสันสกฤต 2. จัดการเรียนรู้ให้ตรงตามแผนการจัดการเรียนรู้ โดยให้นักเรียน ทําเฉพาะส่วนที่ระบุใน แผนการจัดการเรียนรู้ในชั่วโมงนั้น ๆ ซึ่งจะระบุขั้นตอนของการใช้แบบฝึกทักษะ 3. ก่อนการทําแบบฝึกทักษะให้นักเรียนศึกษาใบความรู้ เรื่องคําภาษาบาลีและสันสกฤต 4. ครูผู้สอนอธิบายวิธีการใช้แบบฝึกทักษะและให้นักเรียนอ่านคําชี้แจงในแต่ละครั้งที่ทํา แบบฝึกทักษะ 5. ทําแบบฝึกทักษะด้วยความมีวินัยและความชื่อสัตย์ต่อตนเอง เพื่อให้เกิดการพัฒนา เรื่องคําภาษาบาลีและสันสกฤตอย่างแท้จริง 6. ครูผู้สอนตรวจให้คะแนนทุกครั้งหลังจากนักเรียนทําแบบฝึกทักษะแล้วเสร็จ
177 สาระ/มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด แบบฝึกทักษะเรื่องคําภาษาบาลีและสันสกฤต ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่3 กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย เวลา 1 คาบเรียน สาระ/มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด สาระที่ 4 หลักการใช้ภาษาไทย มาตรฐาน ท 4.1 เข้าใจธรรมชาติของภาษาและหลักภาษาไทย การเปลี่ยนแปลงของภาษา และพลังของภาษา ภูมิปัญญาทางภาษา และรักษาภาษาไทยไว้เป็นสมบัติของชาติ ท 4.1 ม.3/1 จําแนกและใช้คําภาษาต่างประเทศที่ใช้ในภาษาไทย จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. นักเรียนสามารถบอกพยัญชนะภาษาบาลีและสันสกฤตได้ถูกต้อง 2. นักเรียนสามารถเติมพยัญชนะภาษาบาลีและสันสกฤตได้ถูกต้อง 3. นักเรียนสามารถนําความรู้ที่ได้รับไปประยุกต์ใช้ได้อย่างถูกต้อง
178 วรรค แถว 1 แถว 2 แถว 3 แถว 4 แถว 5 วรรค กะ ก ข ค ฆ ง วรรค จะ จ ฉ ช ฌ ญ วรรค ฏะ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ วรรค ตะ ต ถ ท ธ น วรรค ปะ ป ผ พ ภ ม เศษวรรค ย ร ล ว ส ห ฬ (นิคหิต)
179 คือ พยัญชนะที่เกิดจากลําคอ ได้แก่ พยัญชนะวรรค ก ทั้งหมด และเศษวรรคอีก 1ตัว คือ ห คือ พยัญชนะที่เกิดจากฐานเพดาน ได้แก่ พยัญชนะวรรค จ ทั้งหมด และเศษวรรคอีก ๑ ตัว คือ ย คือ พยัญชนะที่เกิดจากฐานปุ่มเหงือก ได้แก่ พยัญชนะวรรค ฏ ะ ทั้งหมด และเศษวรรคอีก ๒ ตัว คือ ร ฬ คือ พยัญชนะที่เกิดจากฟัน ได้แก่ พยัญชนะวรรค ต ทั้งหมด และเศษวรรคอีก ๒ ตัว คือ ล ส คือ พยัญชนะที่เกิดจากริมฝีปากได้แก่พยัญชนะวรรค ป ทั้งหมด ส่วนเสียง ว มีฐานที่เกิดจากฟันกับริมฝีปาก และเสียง อ ํ มีเสียงขึ้นจมูกด้วย จึงมีลักษณะเป็นเสียงนาสิก
180
181 วรรค แถว 1 แถว 2 แถว 3 แถว 4 แถว 5 วรรค กะ ก ข ค ฆ ง วรรค จะ จ ฉ ช ฌ ญ วรรค ฏะ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ วรรค ตะ ต ถ ท ธ น วรรค ปะ ป ผ พ ภ ม เศษวรรค ย ร ล ว ศ ษ ส ห ฬ (นิคหิต)
182
183 ส ัก กะ แถวที่ 1 ก สะกด แถวที่ 1 ก ตาม ท ุกข์แถวที่ 1 ก สะกด แถวที่ 2 ข ตาม ส ัจจะ แถวที่ 1 จ สะกด แถวที่ 1 จ ตาม อ ัจฉรา แถวที่ 1 จ สะกด แถวที่ 2 ฉ ตาม วัฏ ฏะ แถวที่ 1 ฏ สะกด แถวที่ 1 ฏ ตาม สมุฏ ฐาน แถวที่ 1 ฏ สะกด แถวที่ 2 ฐ ตาม
184 วรรค แถว 1 แถว 2 แถว 3 แถว 4 แถว 5 วรรค ก ะ ก ข ค ฆ ง วรรค จะ จ ฉ ช ฌ ญ วรรค ฏะ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ วรรค ตะ ต ถ ท ธ น วรรค ปะ ป ผ พ ภ ม เศษวรรค ย ร ล ว ศ ษ ส ห ฬ (นิคหิต) 1 1 2
185 เมตตาแถวที่ 1 ต สะกด แถวที่ 1 ต ตาม ห ัตถี แถวที่ 1 ต สะกด แถวที่ 2 ถ ตาม กัปปีย ์ แถวที่ 1 ป สะกด แถวที่ 1 ป ตาม บ ุป ผา แถวที่ 1 ป สะกด แถวที่ 2 ผ ตาม
186 3 3 4 วรรค แถว 1 แถว 2 แถว 3 แถว 4 แถว 5 วรรค กะ ก ข ค ฆ ง วรรค จะ จ ฉ ช ฌ ญ วรรค ฏะ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ วรรค ตะ ต ถ ท ธ น วรรค ปะ ป ผ พ ภ ม เศษวรรค ย ร ล ว ศ ษ ส ห ฬ (นิคหิต)
187 อัคคี แถวที่ 3 ค สะกด แถวที่ 3 ค ตาม พยัคฆา แถวที่ 3 ค สะกด แถวที่ 4 ฆ ตาม วัชชะ แถวที่ 3 ช สะกด แถวที่ 3 ช ตาม มัชฌิม แถวที่ 3 ช สะกด แถวที่ 4 ฌ ตาม เลฑฑุบาท แถวที่ 3 ฑ สะกด แถวที่ 1 ฑ ตาม วุฆฒิแถวที่ 3 ฑ สะกด แถวที่ 2 ฒ ตาม
188 มัท ทวะ แถวที่ 3 ท สะกด แถวที่ 3 ท ตาม ย ุทธ์ แถวที่ 3 ท สะกด แถวที่ 4 ธ ตาม นิพพาน แถวที่ 3 พ สะกด แถวที่ 3 พ ตาม อัพภาส แถวที่ 3 พ สะกด แถวที่ 4 ภ ตาม
189 5 วรรค แถว 1 แถว 2 แถว 3 แถว 4 แถว 5 วรรค ก ะ ก ข ค ฆ ง วรรค จะ จ ฉ ช ฌ ญ วรรค ฏะ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ วรรค ตะ ต ถ ท ธ น วรรค ปะ ป ผ พ ภ ม เศษวรรค ย ร ล ว ศ ษ ส ห ฬ (นิคหิต)
190 บัลลังก์ แถวที่ 5 ง สะกด แถวที่ 1 ก ตาม ส ังข์ แถวที่ 5 ง สะกด แถวที่ 2 ข ตาม องค์ แถวที่ 5 ง สะกด แถวที่ 3 ค ตาม สงฆ์ แถวที่5 ง สะกด แถวที่ 4 ฆ ตาม วิญญาณ แถวที่ 5 ญ สะกด แถวที่ 5 ญ ตาม