คู่มือด้านอาชีวอนามัย ความปลอดภัย และสิ่งแวดล้อม

ประวตั ิสว่ นตวั พนักงาน
ช่ือพนักงาน :
ตาํ แหน่ง :
แผนก :
ลายเซ็น :
วนั ท่ีเร่ิมงาน :

สารบญั หนา้
7
เร่ือง 7
วตั ถุประสงค์ 7
ขอบเขต 7
คาํ จาํ กดั ความ/คาํ ยอ่ 7
เอกสารอา้ งอิง 8
อาํ นาจหนา้ ที่ 9
ระเบียบปฏิบตั ิ 9
6.1กฎระเบียบความปลอดภยั ทวั ่ ไป 9
9
(1) เร่ืองความปลอดภยั ในการทาํ งาน 13
(2) จดุ มุ่งหมายของความปลอดภยั 15
(3) นโยบายความปลอดภยั อาชีวอนามยั และสภาพแวดลอ้ มในการทาํ งาน 25
(4) หนา้ ที่และความรบั ผิดชอบตอ่ ความปลอดภยั 25
(5) สญั ลกั ษณเ์ ก่ียวกบั ความปลอดภยั 26
6.2 หนา้ ท่ีความปลอดภยั 28
(1) หนา้ ท่ีหน่วยงานความปลอดภยั 29
(2) หนา้ ที่คณะกรรมการความปลอดภยั อาชีวอนามยั และสภาพแวดลอ้ มในการทาํ งาน (คปอ.) 29
(3) หนา้ ที่เจา้ หนา้ ท่ีความปลอดภยั ระดบั หวั หนา้ งาน 30
(4) หนา้ ที่เจา้ หนา้ ท่ีความปลอดภยั ระดบั เทคนิค 31
(5) หนา้ ท่ีเจา้ หนา้ ที่ความปลอดภยั ระดบั เทคนิคชน้ั สูง 32
(6) หนา้ ที่เจา้ หนา้ ที่ความปลอดภยั ระดบั วิชาชีพ 32
(7) หนา้ ที่เจา้ หนา้ ท่ีความปลอดภยั ระดบั บริหาร 33
6.3 ความปลอดภยั ในการทาํ งานกบั เครื่องมือ-เคร่ืองจกั ร 33
(1) เคร่ือง GENERATOR 34
(2) เคร่ืองผสมสี 36
(3) เครื่องปัม๊ โลหะ 38
(4) เคร่ืองเจยี ร
(5) เครื่องตดั โลหะดว้ ยไฟฟ้า
(6) เคร่ืองตดั แกส๊

สารบญั หนา้
39
เรื่อง 41
(7) เคร่ืองพบั มว้ นโลหะ 43
(8) เครื่องกลงึ 44
(9) เครื่องเลอื่ ยสายพาน 45
(10) เครื่องเจาะอเนกประสงค์ 47
(11) เครื่อง Milling 48
(12) เคร่ืองบากมุม 50
(13) เคร่ืองเชื่อมประสานดว้ ยแกส๊ 50
(14) เตาอบไฟฟ้า 52
(15) ตเู้ ชื่อมไฟฟ้า 53
(16) เครื่องปัดไฟฟ้าและเคร่ืองปัดชนิดอดั ลม/ปื นลวดสาํ หรบั กดั สนิม และแผ่นปัด 55
(17) เคร่ืองอดั ลมดีเซล, เคร่ืองกาํ เนิดไฟฟ้า (ติดตง้ั พรอ้ มกบั อปุ กรณห์ ยุดฉุกเฉินของแทน่ ) 55
(18) การใชเ้ คร่ืองมือ, คอ้ น, ประแจ, เลอ่ื ย 59
(19) เครน 62
(20) ป้ันจนั ่ เหนือศีรษะ 63
(21) รถเข็นตไู้ ฟฟ้า 68
(22) รถยก 68
69
6.4 กฎระเบียบความปลอดภยั ในการทาํ งาน 71
(1) การป้องกนั และระงบั อคั คีภยั ในสถานประกอบการ 75
(2) สาํ นกั งาน 76
(3) การพน่ ทรายและทาํ สี 77
(4) ความรอ้ น แสงสว่าง เสียง และความเขม้ ขน้ สารเคมี 79
(5) สารเคมี และสารเคมีอนั ตราย 80
(6) การติดตง้ั /ร้ ือ/ดดั แปลงนงั ่ รา้ นหรือขนยา้ ยอปุ กรณน์ งั ่ รา้ น 81
(7) การตกจากที่สูง วสั ดกุ ระเด็น ตกหลน่ และการพงั ทลาย 82
(8) ไฟฟ้า
(9) กา๊ ซหงุ ตม้
(10) การขบั ข่ี

สารบญั หนา้
88
เรื่อง 89
(11) สถานที่อบั อากาศ 90
(12) การยกของหนกั 91
(13) ความสะอาดและความเป็ นระเบียบเรียบรอ้ ยโดยทวั ่ ไป 94
(14) แกส๊ 95
(15) ลา้ งทาํ ความสะอาดในท่ีอบั อากาศ 97
(16) งานประกอบ และงานร้ ือถอนนงั ่ รา้ น 97
(17) ตดั งานเช่ือม งานเจยี ร และงานเกา๊ ท์ 99
(18) ทาสี/การป้องกนั อบุ ตั ิเหตทุ ี่เกิดกบั มือ 100
(19) ตดิ ตง้ั และงานถอดประกอบท่อ 101
(20) ติดตง้ั และร้ ือถอนอปุ กรณส์ าํ หรบั งานยก 102
(21) การทดสอบกาํ ลงั ดนั ของท่อดว้ ยน้าํ 103
(22) การตดิ ตง้ั ทอ่ Flow lines 105
(23) การฉายรงั สี 106
(24) การตรวจสอบดว้ นอนุภาคแม่เหลก็ และอลั ตราโซนิค 107
(25) การถา่ ยภาพ และการทดสอบอปุ กรณ์ 109
(26) ตะขอและการทดสอบระบบอยา่ งปลอดภยั 110
(27) การติดตง้ั ฉนวนกนั ความรอ้ น 117
(28) ระบบลอ็ คและระบบป้ายทะเบียน 117
123
6.5 การปฐมพยาบาลเบ้ ืองตน้ 123
(1) รายละเอียดข้นั ตอนการเขา้ ช่วยเหลอื หรือใหก้ ารปฐมพยาบาล
(2) การโทรขอความชว่ ยเหลอื
(3) CPR

วตั ถุประสงค์

เพ่ือใชเ้ ป็ นกฎระเบียบหรือคู่มือความปลอดภยั ในการทาํ งานของบริษัท
ซีอีเอส.เอ็นจเิ นียรง่ิ แอนด์ เมนเทนแนนซ์ เซอรว์ สิ เซส จาํ กดั

ขอบเขต

ครอบคลุมงานต่าง ๆ ของบรษิ ัท ซีอีเอส.เอ็นจิเนียร่ิง แอนด์ เมนเทนแนนซ์
เซอรว์ สิ เซส จาํ กดั
ในทุกพ้ ืนท่ีการทาํ งาน และท่ีอยใู่ นขอบเขตท่ีขอการรบั รอง

คาํ จาํ กดั ความ / คาํ ยอ่

ไม่ระบุ

เอกสารอา้ งอิง

กฎกระทรวงกาํ หนดมาตรฐานในการบริหารและการจดั การดา้ นความ
ปลอดภยั อาชีวอนามยั และสภาพแวดลอ้ มในการทาํ งานพ.ศ. ๒๕๔๙

อาํ นาจหนา้ ท่ี

ฝ่ ายบริหาร ฝ่ ายจัดการ แผนกความปลอดภัย หวั หน้างาน เจา้ หน้าท่ี
ความปลอดภยั ทุกระดบั และพนักงานทุกคน ของบริษัท และผูร้ บั เหมาชว่ ง
ที่มีการทาํ งาน เป็ นผูร้ บั ผิดชอบ และปฏิบตั ิตามระเบียบปฏบิ ตั ิฉบบั น้ ี 7

ระเบียบปฏิบตั ิ

กฎระเบียบความปลอดภยั ในการทาํ งานประกอบดว้ ย 5 สว่ น ดงั น้ ีคอื
6.1 กฎระเบียบความปลอดภยั ทวั่ ไป
6.2 หน้าท่ีความปลอดภยั
6.3 ความปลอดภยั ในการทาํ งานกบั เคร่อื งมือ-เคร่ืองจกั ร
6.4 กฎระเบียบความปลอดภยั ในการทาํ งาน
6.5 การปฐมพยาบาลเบ้ ืองตน้

8

6.1 กฎระเบียบความปลอดภยั ทวั ่ ไป

กฎระเบยี บความปลอดภยั ทวั ่ ไป
1) เรือ่ งความปลอดภยั ในการทาํ งาน
ดว้ ยบริษัทมีความห่วงใยเร่ืองความปลอดภยั ในการทาํ งานของพนักงานทุก
คน จึงมุ่งที่จะใหก้ ารดําเนินงานดา้ นความปลอดภัยในการทํางานเป็ นไป
อยา่ งมีประสิทธิภาพและต่อเน่ือง ควบคู่ไปกบั การปฏิบตั ิหน้าที่ของพนักงาน
จึงไดจ้ ดั ทําคู่มือความปลอดภัยข้ ึนเพ่ือใหพ้ นักงานใชใ้ นการปฏิบัติในขณะ
ทาํ งานใหเ้ กดิ ความปลอดภยั สูงสุดในการทาํ งาน

2) จดุ มุ่งหมายของความปลอดภยั
1. เพ่ือป้องกันการบาดเจ็บ หรือเจ็บป่ วยเน่ืองจากการทํางานแก่

พนักงานทุกคน
2. เพื่อป้องกนั มิใหเ้ กิดความเสียหายข้ นึ แก่ทรพั ยส์ ินของบรษิ ัท
3. เพื่อป้องกันมิใหเ้ กิดเหตุการณ์ใด ๆ อันจะก่อใหเ้ กิดความ

เสียหายแกป่ ระสิทธิภาพในการทาํ งานของพนักงาน ผลผลิตของบริษัทลูกคา้
หรอื บุคคลทวั่ ไป

3) นโยบายความปลอดภยั อาชีวอนามยั และสภาพแวดลอ้ มในการ
ทาํ งาน
บริษัท ซีอีเอส.เอ็นจิเนียริ่ง แอนด์ เมนเทนแนนซ์ เซอรว์ ิสเซส จาํ กดั และ
บริษัทในเครือ มีความมุ่งมัน่ ท่ีจะใหท้ ุกหน่วยงานไดบ้ รรลุถึงมาตรฐาน
สูงสุด ทางดา้ นความปลอดภยั อาชีวอนามัย และสภาพแวดลอ้ มในการ
ทํางาน และยงั คงไวห้ รือใหด้ ีย่ิงๆ ข้ ึนไปอยา่ งต่อเนื่อง ท้ังน้ ีเพื่อตอบสนอง
ต่อความตอ้ งการของลูกคา้ ในอุตสาหกรรมน้ํามนั และกา๊ ซธรรมชาติ และ

9

ใหบ้ รรลุผลตามนโยบายน้ ี บริษัทฯ จึงกาํ หนดนโยบายความปลอดภยั อาชี
วอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทํางาน และจะมีการดําเนินการ
ดงั ต่อไปน้ ี
1. เพื่อแน่ใจว่าการจดั การดา้ นความปลอดภยั สุขภาพอนามยั ใน
ระยะยาวของพนักงาน และบุคคลอื่นที่เก่ียวขอ้ งกับกิจกรรม รวมถึงการ
อนุรกั ษ์ส่ิงแวดลอ้ มไดร้ บั การดูแลเท่าเทียมกบั วตั ถุประสงคอ์ ่ืนของธุรกิจ ให้
เกิดสภาพการทํางานท่ีปลอดภยั และน่าอยนู่ ่าทาํ งาน เพ่ือป้องกนั การไดร้ บั
บาดเจ็บ และเจบ็ ป่ วยเก่ยี วกบั การทาํ งาน
2. ยอมรบั วา่ ความรบั ผิดชอบในการจดั การดา้ นความปลอดภยั อา
ชีวอนามยั และสภาพแวดลอ้ มในการทาํ งานตอ้ งการองคก์ รที่มีโครงสรา้ งที่
ดี การมีพนักงานที่มีความสามารถ และยนิ ดีปฏิบตั ิตามนโยบายของบริษัท
ท่ีซึ่งมีความเหมาะสมกับจุดประสงค์ ขนาด และบริบทขององค์กร และ
ลกั ษณะเฉพาะของความเสี่ยงและโอกาสดา้ นความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทาํ งาน
3. จัดใหม้ ีผูช้ าํ นาญดา้ นความปลอดภัย กบั ฝ่ ายจัดการโครงการ
เพ่ือช่วยสนับสนุน การปฏิบัติตามกฎหมาย พระราชบัญญัติ ประกาศ
มาตรฐานที่กาํ หนด รวมถึงโปรแกรมงาน และขอ้ ปฏิบัติหรือขอ้ กาํ หนดอ่ืน
ๆ ใหเ้ ป็ นไปตามมาตรการเพ่ือการบรรลุผลในการดําเนินการใหเ้ กิดความ
สอดคลอ้ ง
4. จัดให้มีระบบการจัดการความปลอดภัย อันประกอบด้วย
มาตรฐานกระบวนการ วิธีการทํางาน การวิเคราะห์อันตราย ซึ่งระบุ
อนั ตรายที่อาจเกิดข้ นึ ในงานอยา่ งเป็ นระบบ และควบคุมป้องกนั การกาํ จดั
หรือลดความเสี่ยงภยั เน่ืองจากการดําเนินการน้ัน รวมถึงใหเ้ ป็ นกรอบการ
ทํางานสาํ หรบั การต้ังวตั ถุประสงคด์ า้ นความปลอดภยั อาชีวอนามัย และ
สภาพแวดลอ้ มในการทาํ งาน
10

5. มุ่งมัน่ ในการป้องกนั การบาดเจ็บ เจ็บป่ วยจากการทํางาน รวมถึง
การดูแลสุขภาพอนามยั ของพนักงานใหม้ ีความพรอ้ มในการปฏิบตั ิงาน โดย
ใหม้ ีการตรวจสุขภาพพนักงานตามรายการ และระยะเวลาที่กําหนด ให้
สอดคลอ้ งกบั ขอ้ กาํ หนด/พนั ธสญั ญา และขอ้ กาํ หนดของลูกคา้

6. จัดให้มีระบบร่วมกันกับลูกค้า ระบบความรับผิดชอบ และ
มาตรการที่ตรวจสอบได้ ท่ีสอดคลอ้ งกบั แผนความปลอดภัยอาชีวอนามัย
และสภาพแวดลอ้ มในการทาํ งานหน้างาน

7. เพื่อใหแ้ น่ใจว่ามีระบบการสื่อสารหลายทางที่เก่ียวกับความ
ปลอดภยั อาชีวอนามยั และสภาพแวดลอ้ มในการทาํ งาน ดว้ ยการประชุม
การนําเสนอ และสื่อส่ิงพิมพต์ ่าง ๆ เพื่อใหเ้ กิดประสิทธิภาพและประสิทธิผล
ในการสื่อสาร ท่ีซึ่งครอบคลุมท้งั กลุ่มผทู้ ่ีมีสว่ นไดส้ ่วนเสีย การสื่อสารภายใน
และภายนอก ท่ีเหมาะสมตามรูปแบบ วิธีการ ระดับช้ัน หน้าท่ีการงาน
ความสามารถในการรบั รู้ และชอ่ งทางท่ีเหมาะสม

8. ดําเนินการประเมินผล เพ่ือแน่ใจว่าพนักงานมีความสามารถใน
การปฏิบตั ิตามหนา้ ที่ของตน

9. วดั ผลและควบคุมการทํางานของผูร้ บั เหมา ผูร้ บั จา้ งช่วง และผูร้ บั
จา้ งที่เก่ียวขอ้ ง ในการปฏิบัติหน้าท่ีใหเ้ ป็ นไปตามระเบียบปฏิบัติมาตรฐาน
และเจตนาตามที่กาํ หนดไวใ้ นพนั ธสญั ญาที่ตอ้ งปฏบิ ตั ิตาม

10. ตรวจสอบกระบวนการปฏิบัติงาน กิจกรรมต่าง ๆ ใหส้ อดคลอ้ ง
กับระเบียบปฏิบัติ หรือเกณฑ์มาตรฐานที่กําหนด เพื่อให้บรรลุ
วตั ถุประสงคต์ ามเป้าหมาย

11. ใชเ้ คร่ืองมือในการสอบสวนอุบตั ิเหตุ และอุบตั ิการณ์อ่ืนใด เป็ น
เครื่องมือในการบริหารจดั การ เพ่ือใหไ้ ดผ้ ลวิเคราะหใ์ นอันที่จะระบุความ
บกพรอ่ งของการควบคุมในการบริหารจดั การ

11

13. ตรวจสอบและประเมินผลประสิทธิภาพระบบการจดั การความ
ปลอดภยั อาชีวอนามยั และสภาพแวดลอ้ มในการทํางานอยา่ งสมาํ่ เสมอ
เพื่อเตรยี มการสาํ หรบั การพฒั นาและปรบั ปรุงอยา่ งต่อเนื่อง

14. มุ่งมนั่ ใหค้ าํ ปรึกษา และสนับสนุนใหพ้ นักงานท้งั หมดท่ีซึ่งหมาย
รวมถึงผูท้ ํางาน และตวั แทนผูท้ ํางานมีความตระหนักในการมีส่วนร่วมและ
ใหค้ าํ ปรึกษาสาํ หรบั การปรบั ปรุงอย่างต่อเน่ืองในการปฏิบตั ิงานดา้ นความ
ปลอดภยั อาชีวอนามยั และสภาพแวดลอ้ มในการทาํ งาน

15. ปฏิบัติตามข้อกําหนด และระเบียบปฏิบัติเพื่อรักษาระดับ
มาตรฐานตามระบบบริหารคุณภาพ ระบบการจัดการส่ิงแวดลอ้ ม และ
ระบบการจดั การอาชีวอนามัย ความปลอดภัย และสภาพแวดลอ้ มในการ
ทาํ งาน

12

4) หนา้ ทแ่ี ละความรบั ผิดชอบตอ่ ความปลอดภยั
1. ความรับผิดชอบต่อผูบ้ ังคับบัญชาต่อความปลอดภัย และการ

ป้องกนั อุบัติเหตุ ใหผ้ ูบ้ ังคบั บัญชาทุกคนถือเป็ นหน้าท่ี ท่ีจะตอ้ งรบั ผิดชอบ
ต่อความปลอดภยั ต่อผูใ้ ตบ้ งั คบั บญั ชาทุกคน มีทศั นคติท่ีดี และประพฤติเป็ น
ตัวอยา่ งแก่ผูใ้ ตบ้ งั คบั บัญชา หน้าท่ีที่ผูบ้ งั คบั บัญชาตอ้ งปฏิบัติในเร่ืองความ
ปลอดภยั และป้องกนั อุบตั ิเหตุมีดงั น้ ี

a) วางแผน และ/หรือร่วมกบั ผูใ้ ตบ้ งั คบั บญั ชา เพื่อกาํ หนดวา่
จุดไหนเป็ นจุดอนั ตรายและหาวธิ ีป้องกนั ไวล้ ่วงหน้า

b) ร่วมกับเจา้ หน้าท่ีความปลอดภัยฯ จัดหาคําอธิบายและ
มาตรฐานทาํ งาน เพอื่ ความปลอดภยั ในการปฏิบตั ิงาน

c) รักษาระเบียบหลักการว่าดว้ ยเรื่องความปลอดภัย และ
ปฏิบตั ิตามอยา่ งเครง่ ครดั

d) ใหแ้ น่ใจว่าพนักงานภายใตบ้ ังคับบัญชา ปฏิบัติงานดว้ ย
ความปลอดภยั และสวมใสอ่ ุปกรณ์ป้องกนั อนั ตรายท่ีเหมาะสมกบั งานแต่ละ
อยา่ ง

e) เม่ือปรากฏสภาวะที่ไม่ปลอดภัย ใหห้ ยุดการปฏิบัติงาน
และรายงานผูบ้ งั คบั บญั ชาที่เหนือกวา่ ทนั ที เพอ่ื รว่ มกนั แกไ้ ข

f) ทําให้ผู้บังคับบัญชาตระหนั กถึงความปลอดภัยอยู่
ตลอดเวลา

g) ตรวจสอบเคร่ืองมือ เคร่ืองจักร อุปกรณ์ ตลอดจน
วธิ ีการใช้ และรวมไปถึงการป้องกนั อุบตั ิเหตุ

h) อุบัติเหตุที่ทําให้เกิดการบาดเจ็บ ความเสียหาย ให้
วิเคราะห์หาสาเหตุ และวิธีแกไ้ ข พรอ้ มท้ังรายงานอุบัติเหตุเสนอข้ ึนไป
ตามลาํ ดบั ขน้ั

13

i) รว่ มมือกบั เจา้ หนา้ ท่ีความปลอดภยั ฯ ในการตระหนัก,
ประเมิน และควบคุมปัญหา

2. ความรบั ผิดชอบของพนักงานผูใ้ ตบ้ งั คบั บญั ชา
a) การทาํ งานดา้ นความปลอดภยั เป็ นหน้าที่ของพนักงานที่

ปฏบิ ตั ิงานตามที่ไดร้ บั มอบหมาย
b) ศึกษาขอ้ บงั คบั วา่ ดว้ ยความปลอดภยั อาชีวอนามยั และ

สภาพแวดลอ้ มในการทาํ งาน และปฏบิ ตั ิตามอยา่ งเครง่ ครดั
c) ศึกษาคมู่ ือความปลอดภยั น้ ีใหล้ ะเอียด และปฏบิ ตั ิตาม

อยา่ งเครง่ ครดั และเป็ นนิสยั
d) สวมใสอ่ ุปกรณป์ ้องกนั ภยั ส่วนบุคคล (PPE) ท่ีเกยี่ วขอ้ งใน

งานน้ัน ๆ ตลอดระยะเวลาทาํ งาน
e) ถา้ พนักงานเหน็ วา่ งานท่ีไดร้ บั มอบหมายใหท้ าํ น้ันไม่

ปลอดภยั ใหพ้ นักงานผูน้ ้ันรีบแจง้ ต่อผูบ้ งั คบั บญั ชา และหยดุ งานน้ันทนั ที

14

5) สญั ลกั ษณเ์ ก่ียวกบั ความปลอดภยั
1. สีและเครอื่ งหมายเพือ่ ความปลอดภยั
กําหนดสีเพื่อความปลอดภัย รูปแบบของเคร่ืองหมายเพื่อความ

ปลอดภยั เคร่ืองหมายเสริม และขนาดของเครื่องหมาย และตวั อกั ษรของสี
และเคร่ืองหมายเพื่อความปลอดภัยที่ใชส้ ื่อความหมายต่าง ๆ แทนการใช้
ขอ้ ความเพ่ือจุดประสงค์ในการเตือนภัย หรือใหค้ ําแนะนําในการป้องกัน
อุบตั ิภยั ท่ีจะเกิดข้ ึนกบั ผูป้ ฏิบตั ิงานและบุคคลทวั่ ไป

2. บทนิยาม
ความหมายของคาํ ท่ีใชใ้ นเร่ืองสีและความปลอดภยั มีดงั ต่อไปน้ ี

a) สีเพ่ือความปลอดภัย หมายถึง สีท่ีกําหนดในการสื่อ
ความหมายเพื่อความปลอดภยั

b) เคร่ืองหมายเพ่ือความปลอดภยั หมายถึง เคร่ืองหมายที่ใช้
สื่อความหมายเพื่อความปลอดภัยโดยมีสี รูปแบบ และสัญลกั ษณ์ภาพหรือ
ขอ้ ความแสดงความหมายโดยเฉพาะเพื่อความปลอดภยั

c) เคร่ืองหมายเสริม หมายถึง เคร่ืองหมายท่ีใชส้ ื่อความหมาย
เก่ียวกับความปลอดภัยโดยมีสี รูปแบบ และข้อความเพ่ือใช้ร่วมกับ
เครือ่ งหมายเพ่ือความปลอดภยั ในกรณีจาํ เป็ น

3. สีเพื่อความปลอดภยั
a) สีเพือ่ ความปลอดภยั และสีตดั ใหเ้ ป็ นไปตาม ตารางท่ี 1
b) สมบัติทางสี และแสง ของวสั ดุท่ีทาํ ใหเ้ กิดสีต่าง ๆ ใหเ้ ป็ นไป

ตามมาตรฐานผลิตภณั ฑอ์ ุตสาหกรรม สีและเครื่องหมายเพ่ือความปลอดภยั
c) ตัวอย่างการใชส้ ีเพื่อความปลอดภัยและสีตัดเพื่อเตือนภัย

อนั ตราย การใชส้ ีเพือ่ ความปลอดภยั สีเหลืองและสีตดั สีดาํ

15

ดังตัวอย่างในรูปที่ 1 โดยทัว่ ไปจะใชส้ ําหรบั บริเวณหรือสถานที่ท่ีอาจมีภัย
อนั ตรายชวั่ คราวหรอื ถาวรเชน่

- สถานที่ที่อาจมีอันตรายจากการชน ตกหล่น การ
สะดุดหรอื อาจมีของตกหล่นจากท่ีสูง

- สถานที่ที่เป็ นข้นั บนั ได หรือมีหลุมบ่อเป็ นตน้

ตารางท่ี 1: สีเพ่อื ความปลอดภยั และสีตดั

สีเพื่อความปลอดภยั ตวั อยา่ งการใชง้ าน สีตดั
และความหมาย สีขาว
สีขาว
หยุด  เครื่องหมายหยุด
บงั คบั ให้  เคร่ืองหมายอปุ กรณห์ ยุดฉุกเฉิน สีขาว
ตอ้ งปฏิบตั ิ  เคร่ืองหมายหา้ ม

แสดงภาวะ  บงั คบั ใหต้ อ้ งสวมเครื่องป้องกนั อนั ตรายส่วนบุคคล
ปลอดภยั  เครื่องหมายบงั คบั

 ทางหนี
 ทางออกฉุกเฉิน
 หน่วยปฐมพยาบาล
 หน่วยกูภ้ ยั
 เครื่องหมายสารนิเทศเกี่ยวกบั ภาวะปลอดภยั

ระวงั  ช้ บี ง่ ว่ามอี นั ตราย (เชน่ ไฟ, วตั ถุระเบิด, กมั มนั ตภาพรงั สี, วตั ถุมพี ิษ ฯลฯ ) สีดาํ
มอี นั ตราย  ช้ บี ่งถึงเขตอนั ตราย, ทางผ่านที่มอี นั ตราย, เครื่องกดี ขวาง, เคร่ืองหมายเตือน

หมายเหตุ
1. สีแดงยงั ใชส้ าํ หรบั อุปกรณท์ ่ีเกี่ยวกบั การป้องกนั อคั คภี ยั อุปกรณ์
ดบั เพลิงและตาํ แหน่งติดต้งั อีกดว้ ย
2. อาจมีสีแดงสม้ วาวแสงแทนสีเหลืองได้ แต่ไมใ่ หใ้ ชแ้ ทนสีเหลืองกบั
เครือ่ งหมายเพ่ือความปลอดภยั ตามตารางที่ 2 สีแดงสม้ วาวแสงน้ ีมองเห็น
เด่น โดยเฉพาะอยา่ งยงิ่ ในภาวะท่ีมืดมวั

16

ตวั อยา่ งการใชส้ ีเพื่อความปลอดภยั และสีตดั
หมายเหตุ พ้ ืนท่ีของสีเหลืองตอ้ งมีอย่างน้อยรอ้ ยละ 50 ของพ้ ืนท่ีท้ังหมด
ของเคร่อื งหมาย

4. รปู แบบของเครอื่ งหมายเพื่อความปลอดภยั
a) รูปแบบของเครื่องหมายเพื่อความปลอดภัยและสีท่ีใช้

แบ่งเป็ น 4 ประเภท ตามจุดประสงคก์ ารแสดงความหมายตามตารางที่ 2
b) ใหแ้ สดงสญั ลักษณ์ภาพไวต้ รงกลางของเครื่องหมาย โดยไม่

ทบั แถบขวางสาํ หรบั เครอ่ื งหมายหา้ ม
c) ในกรณีที่ไม่มีสญั ลกั ษณ์ภาพท่ีเหมาะสมสาํ หรบั เคร่ืองหมาย

ตามท่ีต้องการ ใหใ้ ช้เคร่ืองหมายทัว่ ไปสําหรับเคร่ืองหมายเพื่อความ
ปลอดภยั แต่ละประเภท รว่ มกบั เครอ่ื งหมายเสรมิ

ตารางที่ 2: รปู แบบของเครอ่ื งหมายเพื่อความปลอดภยั

ประเภท รูปแบบ สีทใี� ช้ หมายเหตุ
เครอื่ งหมาย สีพ้ ืน : สีขาว
หา้ ม สีของแถบตามขอบวงกลมและแถบขวาง : สี พ้ ืนท่ีของสีแดงตอ้ งมีอย่างนอ้ ย
แดง รอ้ ยละ 35 ของพ้ ืนท่ีท้งั หมด
สีของสญั ลกั ษณภ์ าพ : สีดาํ ของเครื่องหมาย

เคร่ืองหมายบงั คบั สีพ้ ืน : สีฟ้า พ้ ืนท่ีของสีฟ้าตอ้ งมีอยา่ งนอ้ ย
สีของสญั ลกั ษณภ์ าพ : สีขาว รอ้ ยละ 50 ของพ้ ืนท้งั หมดของ
เคร่ืองหมาย

เครือ่ งหมาย สีพ้ ืน : สีเขียว พ้ ืนที่ของสีเขียวตอ้ งมอี ยา่ งนอ้ ย
นิเทศเกี่ยวกบั สีของสญั ลกั ษณภ์ าพ : สีขาว รอ้ ยละ 50 ของพ้ ืนที่ท้งั หมด
ภาวะปลอดภยั สีพ้ ืน : สีเหลือง ของเครื่องหมายอาจใชร้ ูปแบบ
เครื่องหมาย สีของแถบตามขอบ : สีดาํ ส่ีเหลี่ยมผืนผา้ ได้
เตอื น สีของสญั ลกั ษณภ์ าพ : สีขาว พ้ ืนที่ของสีเหลืองตอ้ งมอี ยา่ ง
นอ้ ยรอ้ ยละ 50 ของพ้ นื ท่ี
ท้งั หมดของเครื่อง 17
หมาย

5. เครอื่ งหมายเสรมิ
a) รูปแบบของเคร่ืองหมายเสริม เป็ นส่ีเหลียมผืนผ้า หรือ

ส่ีเหล่ียมจตั ุรสั
b) สีพ้ ืนใหใ้ ชส้ ีเดียวกบั สีเพ่ือความปลอดภยั และสีของขอ้ ความ

ใหใ้ ชส้ ีตดั ดงั ท่ีกาํ หนดไวใ้ นตารางที่ 1 หรือสีพ้ ืนใหใ้ ชส้ ีขาวและสีของขอ้ ความ
ใหใ้ ชส้ ีดาํ

c) ตวั อกั ษรท่ีใชใ้ นขอ้ ความ
d) ชอ่ งไฟระหวา่ งตวั อกั ษรตอ้ งไม่ต่างกนั มากกวา่ รอ้ ยละ 10
e) ลักษณะของตัวอักษรต้องดูเรียบง่าย ไม่เขียนแรเงาหรือ
ลวดลาย
f) ความกวา้ งของตัวอกั ษรตอ้ งไม่น้อยกว่ารอ้ ยละ 70 ของความ
สูงของตวั อกั ษร
g) ให้แสดงเครื่องหมายเสริมไว้ใต้เคร่ืองหมายเพ่ือความ
ปลอดภยั
หมายเหตุ ตารางที่ 1, 2 อา้ งอิงจากมาตรฐานผลิตภณั ฑอ์ ุตสาหกรรม, มอก.
635 เล่ม 1 ถึง 2-2529, สีและเคร่ืองหมายเพื่อความปลอดภัยสํานัก
มาตรฐานอุตสาหกรรม, กระทรวงอุตสาหกรรม
6. ขนาดของเคร่ืองหมายเพื่อความปลอดภยั และตวั อกั ษร
ขนาดของเคร่ืองหมายเพ่ือความปลอดภยั และตัวอกั ษรที่ใชใ้ นเคร่ืองหมาย
เสรมิ

18

ตวั อยา่ งเครือ่ งหมายเพื่อความปลอดภยั
เครอ่ื งหมายหา้ ม PROHIBITION SIGN (PR)

เคร่ืองหมายหา้ ม ความหมาย
หา้ มสบู บุหร่ี
(No Smoking)

หา้ มจุดไฟ
(No naked light)

หา้ มเขา้ ก่อนไดร้ บั อนุญาต
(Do not enter)

หา้ มใชน้ ้ําดบั ไฟ
(Do not extinguish with water)

หา้ มเดินเคร่ืองกาํ ลงั มีการปฏิบตั ิงาน
(Do not touch men working)

หา้ มใชบ้ นั ได
(Do not use ladder)

หา้ มถ่ายรปู
(No take a photo)

หา้ มสูบบุหร่ี (No smoking)
หา้ มจุดไฟ (No naked light)

หา้ มใชเ้ ครื่องมือส่ือสาร
( No Phone And Pager )

19

เคร่อื งหมายบงั คบั MANDATORY SIGNS (MA)

เครื่องหมายบงั คบั ความหมาย
ระวงั อยา่ เขา้ ใกล้
(Keep away)

ตอ้ งสวมหมวกนิรภยั
(Wear helmet)

ตอ้ งสวมเคร่ืองกรองอากาศในเขตพ้ ืนที่น้ ี
(Respirators must be worn in area)

ตอ้ งสวมเคร่ืองลดเสียงในเขตพ้ ืนท่ีน้ ี
(Ear Protectors must be worn in this area)

ตอ้ งสวมใส่ชุดป้องกนั สารเคมี
(Wear protective clothing)

ตอ้ งสวมถุงมือนิรภยั ในเขตพ้ ืนท่ีน้ ี
(Hand protective must be worn in this area)

ตอ้ งสวมใส่เครื่องป้องกนั ดวงตา
(Eye protection must be worn)

ตอ้ งสวมใส่รองเทา้ หุม้ สน้
Wear safety shoes

ตอ้ งสวมใส่หนา้ กากในเขตพ้ ืนท่ีน้ ี 20
Wear face shield in this area
ตอ้ งยกของในท่าทางที่ถูกตอ้ ง

Lift correctly
ตอ้ งสวมใส่เข็มขดั และเชือกนิรภยั ในพ้ ืนท่ีทาํ งานบนที่

สูง
Wear Safety harness in working in working at

height

เครื่องหมายสภาวะปลอดภยั SAFE CONDITION SIGNS (SA)

เคร่อื งหมายสภาวะปลอดภยั ความหมาย
สภาวะความปลอดภยั

(Safe condition)

ปฐมพยาบาล
(First aid)
โทรศพั ทฉ์ ุกเฉิน
(Emergency telephone)
ป่ ุมสาํ หรบั หยุดฉุกเฉิน
(Emergency stop push-button)

โปรดช่วยกนั รกั ษาความสะอาด
(Pitch in)

ที่พกั สูบบุหรี่
(Smoking area)

ทางออก
(EXIT)

ทางออกฉุกเฉิน
(Emergency exit)

21

เครื่องหมายเตือน WARNING SIGNS (WA) ความหมาย
ระวงั อนั ตราย
เครื่องหมายเตอื น
(Danger)

ระวงั อนั ตรายไฟฟ้าแรงสงู
(Danger high voltage)

ระวงั อนั ตรายจากสารเคมี
(Danger toxic hazard)

ระวงั อนั ตรายมีกา๊ ซไวไฟ
(Flammable material)

ระวงั อนั ตรายจากวตั ถุระเบิด
(Danger explosive material)

ระวงั ศีรษะ
(Danger overhead hazard)

ระวงั อนั ตรายจากเคร่ืองเชื่อมไฟฟ้า
(Danger arc welding)

ระวงั อนั ตรายจากกรดเคมี
(Danger acid)

ระวงั อนั ตรายจากรถยก
( Danger Fork Lift Trcks )

22

เครือ่ งหมายป้องกนั อคั คภี ยั FIRE EQUIMENT SIGNS (FI)

เครื่องหมายป้องกนั อคั คีภยั ความหมาย
เครื่องดบั เพลิงเคมี
(Fire extinguisher)

สญั ญาณแจง้ เหตุเพลิงไหม้
(Fire alarm)

สายฉีดน้ําดบั เพลิง
(Fire hose reel)
โทรศพั ทเ์ ฉพาะฉุกเฉิน

7เ.สริมaใ7น).กรขณaขอ้ )อ้ีทแแี่ไนนมกกะะ่มานานีเรรําคใาํใใรชชนใ่ือเนเ้้กคงคากหรรร่ือมาเ่อื ลงรางหือยเหลกมปทแมือา่ีใลลยชกาอะเส้ ยแพกดัญเลา่ือภพลรคะใัยกั่ือวชกษาคเ้ามคณว(รรปF์ภาใiื่อrลeชมงาอpหพเ้hปดคoมตภnลราeายั)่อืยอมรเงดทพ่วหม่ีแภื่อมสกคยั บดัวารางเยว่คมใเมนรปพ่ือตลก่ืองัอวบัหคอดมยภวา่ายัายงม
เเคครร่อืื่องงหหมมาายยเพเส่ือครวมิ าใมนปกลรอณดภีทยั ่ีไหมาม่ กีเตคอ้ รง่อื กงาหรจมะาแสยดทง่ีใคชวสา้ มญั หลมากั ยษทเ่ีตสอ้ รงมิกาดรงั
ใหเ้ ลือกปฏิบ-ตั ิดงั นใ้ ชี ส้ ญั ลกั ษณต์ภวั าอพยทา่่ีเหงมในาะรสูปม ดูแลว้ เขา้ ใจง่ายท่ีสุด ไม่ตอ้ ง

แสดงรายละเอียดในสญั ลกั ษณ์ภาพท่ีไม่จาํ เป็ นต่อการสื่อความหมาย แต่อาจ
ใชเ้ ครอื่ งหมายเสริมรว่ มดว้ ยถา้ จาํ เป็ น

- ใช้เคร่ืองหมายทั่วไปสําหรับเครื่องหมายเพ่ือความ
ปลอดภัยแต่ละประเภทร่วมกบั เคร่ืองหมายเสริมดังตัวอย่างใน
รปู

เคร่อื งหมายหา้ ม เครื่องหมายเตือน
เครอ่ื งหมายบงั คบั เคร่ืองหมายภาวะปลอดภยั
23

- ไม่ควรใชเ้ ครื่องหมายเพ่ือความปลอดภยั ประเภทเดียวกนั ที่
แสดงสองความหมายอยใู่ นเคร่ืองหมายเดียวกนั ลกั ษณะการใชเ้ ครื่องหมาย
ท่ีแสดงสองความหมายที่ผิดดงั น้ ี

- ควรใช้เป็ น 2 เคร่ืองหมายแยกจากกันหรือใช้เป็ น
เคร่ืองหมายวตั ถุประสงคร์ ว่ มดงั น้ ี

2 เครื่องหมายแยกจากกนั เครอ่ื งหมายวตั ถุประสงคร์ ว่ มกนั
- การใชเ้ คร่ืองหมายเพ่ือความปลอดภยั สาํ หรบั เง่ือนไขท่ี

แตกต่างกนั เมื่อตอ้ งการใชเ้ คร่ืองหมายเพื่อความปลอดภยั ท่ีแสดงไวใ้ น
ตวั อยา่ ง เพอ่ื แสดงความหมายสาํ หรบั เง่ือนไขท่ีแตกต่างๆ ออกไปแต่การส่ือ
ความหมายยงั เหมือนเดิม ใหใ้ ชส้ ญั ลกั ษณภ์ าพน้ันรว่ มกบั เคร่ืองหมายเสรมิ ที่
ใชถ้ อ้ ยคาํ แตกต่างออกไป ดงั รปู ดา้ นล่าง

24

6.2 หนา้ ท่ีความปลอดภยั

1) หนา้ ทห่ี น่วยงานความปลอดภยั ใหม้ ีหนา้ ท่ีดงั ตอ่ ไปน้ ี
1. วางแผนการดําเนินงานสําหรับการขจัดความเส่ียงของสถาน
ประกอบกิจการและดูแลใหม้ ีการดาํ เนินการอยา่ งต่อเน่ือง
2. จัดทําขอ้ เสนอแนะเกี่ยวกับการป้องกันอันตรายจากอุบัติเหตุ
อุบตั ิภยั และควบคุมความเส่ียงภายในสถานประกอบกิจการ
3. จดั ทําคู่มือและมาตรฐานว่าดว้ ยความปลอดภัยในการทํางานไว้
ในสถานประกอบกิจการเพอื่ ใหล้ ูกจา้ งหรือผูท้ ี่เกี่ยวขอ้ งไดใ้ ชป้ ระโยชน์
4. กําหนดชนิดของอุปกรณ์คุม้ ครองความปลอดภัยส่วนบุคคลท่ี
เหมาะสมกบั ลักษณะความเส่ียงของงานเสนอต่อนายจา้ ง เพ่ือจดั ใหล้ ูกจา้ ง
หรือผทู้ ่ีเก่ียวขอ้ งสวมใส่ขณะปฏิบตั ิงาน
5. ส่งเสริม สนับสนุน ดา้ นวชิ าการและการปฏิบตั ิงานของหน่วยงาน
ต่าง ๆ ในสถานประกอบกิจการเพ่ือใหล้ ูกจา้ งปลอดจากเหตุอนั จะทาํ ใหเ้ กิด
การประสบอนั ตรายหรือการเจ็บป่ วยอนั เน่ืองจากการทาํ งานรวมท้งั ดา้ นการ
ควบคุมป้องกนั อคั คภี ยั และอุบตั ิภยั รา้ ยแรงดว้ ย
6. จัดอบรมเกี่ยวกับความรูพ้ ้ ืนฐานและขอ้ ปฏิบัติเกี่ยวกับความ
ปลอดภยั ในการทํางานแก่ลูกจา้ งที่เขา้ ทาํ งานใหม่ก่อนใหป้ ฏิบัติงาน รวมท้ัง
ลูกจา้ งซ่ึงตอ้ งทาํ งานที่มีความแตกต่างไปจากงานเดิมที่เคยปฏิบตั ิอยแู่ ละอาจ
เกิดอนั ตรายดว้ ย
7. ระสานการดาํ เนินงานความปลอดภยั ในการทาํ งานกบั หน่วยงาน
ต่าง ๆ ท้ังภายในและภายนอกสถานประกอบกิจการ รวมท้ังหน่วยงาน
ราชการท่ีเกี่ยวขอ้ ง
8. ตรวจประเมินระบบความปลอดภยั ในการทาํ งานในภาพรวมของ
สถานประกอบกิจการ
25

9. รวบรวมผลการดําเนินงานของเจา้ หน้าท่ีความปลอดภยั ในการ
ทํางานทุกระดับ และติดตามผลการดําเนินงานดา้ นความปลอดภยั ในการ
ทาํ งานใหเ้ ป็ นไปตามนโยบายและแผนงานของสถานประกอบกิจการ พรอ้ ม
ท้งั รายงานใหน้ ายจา้ งและคณะกรรมการทราบทุกสามเดือน

10. ปฏิบัติงานดา้ นความปลอดภยั ในการทํางานอ่ืนตามที่นายจา้ ง
มอบหมาย
2) คณะกรรมการความปลอดภยั อาชีวอนามยั และสภาพแวดลอ้ ม
ในการทาํ งาน (คปอ.)

ประกอบดว้ ยตัวแทนจากหลายฝ่ ายโดยมีเจา้ หน้าที่ความปลอดภัยฯ
เป็ นกรรมการ และเลขานุการโดยมีหน้าที่ หน้าท่ีคณะกรรมการ มี 11 ขอ้

1. คณะกรรมการตอ้ งประชุมอยา่ งนอ้ ยเดือนละ 1 คร้งั
2. สาํ รวจความปลอดภยั อาชีวอนามัย และสภาพแวดลอ้ มในการ
ทาํ งานอยา่ งน้อยเดือนละ 1 คร้งั
3. รายงาน เสนอแนะมาตรการ หรือแนวทางปรบั ปรุงแกไ้ ข เพื่อให้
ถูกตอ้ งตามกฎหมายวา่ ดว้ ยความปลอดภยั ในการทาํ งานและหรือมาตรฐาน
ความปลอดภยั ในการทํางานเพ่ือความปลอดภัยในการทํางานของลูกจา้ ง
ผูร้ ับเหมาและบุคคลภายนอกท่ีเขา้ มาปฏิบัติงานหรือเขา้ มาใชบ้ ริการ ใน
สถานประกอบกิจการ เพอ่ื นําเสนอต่อนายจา้ ง
4. ส่งเสริม สนับสนุนกิจกรรมดา้ นความปลอดภัย อาชีวอนามัย
และสภาพแวดลอ้ มในการทาํ งานของสถานประกอบการ
5. กาํ หนดระเบียบดา้ นความปลอดภยั มาตรฐานความปลอดภยั ใน
การทาํ งานของสถานประกอบการเพื่อนําเสนอต่อนายจา้ ง

26

6. จัดทํานโยบาย แผนงานประจําปี โครงการหรือกิจกรรมดา้ น
ความปลอดภยั อาชีวอนามยั และสภาพแวดลอ้ มในการทํางานรวมท้งั ความ
ปลอดภัยภายนอกงาน เพ่ือป้องกันและลดการเกิดอุบัติเหตุการประสบ
อนั ตราย หรือการเจ็บป่ วยอนั เนื่องจากการทาํ งานหรือความไม่ปลอดภยั ใน
การทาํ งานเพอ่ื นําเสนอต่อนายจา้ ง

7. จดั ทาํ โครงการหรือแผนการฝึกอบรมเก่ียวกบั ความปลอดภยั อา
ชีวอนามัยและสภาพแวดลอ้ มในการทํางานรวมถึงมีการอบรมเกี่ยวกับ
บทบาทหน้าที่ ความรับผิดชอบในดา้ นความปลอดภัยของลูกจา้ ง หวั หน้า
งาน ผบู้ ริหาร นายจา้ งและบุคลากรทุกระดบั เพอ่ื นําเสนอต่อนายจา้ ง

8. ติดตามผลความคืบหน้าเร่ืองท่ีนําเสนอต่อนายจา้ ง รายงานผล
การปฏิบัติงานประจาํ ปี รวมท้ังระบุปัญหาอุปสรรคและขอ้ เสนอแนะในการ
ปฏิบตั ิหน้าท่ีของคณะกรรมการเมื่อปฏิบตั ิงานครบ 1 ปี เพื่อนําเสนอต่อ
นายจา้ ง

9. ประเมินผลการดาํ เนินงานดา้ นความปลอดภยั ในการทาํ งานของ
สถานประกอบกจิ การ

10. ปฏิบัติหน้าท่ีเก่ียวกับความปลอดภัย อาชีวอนามัย และ
สภาพแวดลอ้ มในการทาํ งานอ่ืนตามท่ีนายจา้ งมอบหมาย

11. ปฏิบัติหน้าท่ีเก่ียวกับความปลอดภัย อาชีวอนามัย และ
สภาพแวดลอ้ มในการทาํ งานอ่ืนตามที่นายจา้ งมอบหมาย

27

3) เจา้ หนา้ ท่คี วามปลอดภยั ระดบั หวั หนา้ งาน
1. กํากับ ดูแล ใหล้ ูกจา้ งในหน่วยงานท่ีรับผิดชอบปฏิบัติตาม
ขอ้ บงั คบั และคมู่ ือตามขอ้ 3
2. วิเคราะหง์ านในหน่วยงานท่ีรบั ผิดชอบเพื่อคน้ หาความเส่ียงหรือ
อนั ตรายเบ้ ืองตน้ โดยอาจรว่ มดาํ เนินการกบั เจา้ หน้าท่ีความปลอดภยั ในการ
ทาํ งานระดบั เทคนิค ระดบั เทคนิคชน้ั สูง หรือ ระดบั วชิ าชีพ
3. สอนวิธีการปฏิบัติงานท่ีถูกต้องแก่ลูกจ้างในหน่ วยงานท่ี
รบั ผิดชอบเพ่ือใหเ้ กิดความปลอดภยั ในการปฏบิ ตั ิงาน
4. ตรวจสอบสภาพการทํางาน เคร่ืองจกั ร เครื่องมือ และอุปกรณ์
ใหอ้ ยใู่ นสภาพท่ีปลอดภยั ก่อนลงมือปฏบิ ตั ิงานประจาํ วนั
5. กํากับ ดูแล การใชอ้ ุปกรณ์คุม้ ครองความปลอดภัยส่วนบุคคล
ของลูกจา้ งในหน่วยงานที่รบั ผิดชอบ
6. รายงานการประสบอันตราย การเจ็บป่ วย หรือการเกิดเหตุ
เดือดรอ้ นราํ คาญ อนั เนื่องจากการทาํ งานของลูกจา้ งต่อนายจา้ ง และแจง้ ต่อ
เจา้ หน้าท่ีความปลอดภัยในการทํางานระดับเทคนิค ระดับเทคนิคช้ันสูง
หรือ ระดับวิชาชีพ สาํ หรบั สถานประกอบการท่ีมีหน่วยงานความปลอดภัย
ใหแ้ จง้ ต่อหน่วยงานความปลอดภยั ทนั ทีที่เกดิ เหตุ
7. ตรวจสอบหาสาเหตุการประสบอนั ตราย การเจ็บป่ วย หรือการ
เกิดเหตุเดือดร้อนรําคาญ อันเน่ืองจากการทํางานของลูกจ้างร่วมกับ
เจา้ หน้าที่ความปลอดภัยในการทํางานระดับเทคนิค ระดับเทคนิคช้ันสูง
หรือ ระดับวิชาชีพ และรายงานผล รวมท้ังเสนอแนะแนวทางแกไ้ ขต่อ
นายจา้ งโดยไม่ชกั ชา้
8. ส่งเสริมและสนับสนุนกิจกรรมความปลอดภัยในการทํางาน
ปฏิบัติงานด้านความปลอดภัยในการทํางานอ่ืนตามท่ีเจา้ หน้าที่ความ
ปลอดภยั ในการทาํ งานระดบั บริหารมอบหมาย
28

4) เจา้ หนา้ ท่ีความปลอดภยั ระดบั เทคนิค
1. ตรวจสอบและเสนอแนะใหน้ ายจา้ งปฏิบตั ิตามกฎหมายเกี่ยวกบั

ความปลอดภยั อาชีวอนามยั และสภาพแวดลอ้ มในการทาํ งาน
2. วเิ คราะหง์ านเพื่อช้ ีบ่งอนั ตราย รวมท้ังกาํ หนดมาตรการป้องกนั

แลขน้ั ตอนการทาํ งานอยา่ งปลอดภยั เสนอนายจา้ ง
3. แนะนําใหล้ ูกจา้ งปฏิบตั ิตามขอ้ บงั คบั และคูม่ ือความปลอดภยั อา

ชวี อนามยั และสภาพแวดลอ้ มในการทาํ งาน
4. ตรวจสอบหาสาเหตุการประสบอนั ตราย การเจ็บป่ วย หรือการ

เกิดเหตุเดือดรอ้ นราํ คาญอนั เน่ืองจากการทํางาน และรายงานผล รวมท้ัง
เสนอแนะต่อนายจา้ งเพ่อื ป้องกนั การเกดิ เหตุโดยไม่ชกั ชา้

5. รวบรวมสถิติ จัดทํารายงาน และข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการ
ประสบอันตราย การเจ็บป่ วย หรือการเกิดเหตุเดือดรอ้ นราํ คาญอันเนื่อง
การทาํ งานของลูกจา้ ง

6. ปฏิบัติงานดา้ นความปลอดภยั ในการทํางานอื่นตามที่นายจา้ ง
มอบหมาย
5) เจา้ หนา้ ท่คี วามปลอดภยั ระดบั เทคนิคช้นั สูง

1. ตรวจสอบและเสนอแนะใหน้ ายจา้ งปฏิบตั ิตามกฎหมายเกี่ยวกบั
ความปลอดภยั อาชวี อนามยั และสภาพแวดลอ้ มในการทาํ งาน

2. วเิ คราะหง์ านเพ่ือช้ ีบ่งอนั ตราย รวมท้งั กาํ หนดมาตรการป้องกนั
และข้นั ตอนการทาํ งานอยา่ งปลอดภยั เสนอต่อนายจา้ ง

3. วิเคราะห์แผนงานโครงการ รวมท้ังขอ้ เสนอแนะของหน่วยงาน
ต่าง ๆ และเสนอแนะมาตรการความปลอดภยั ในการทาํ งานต่อนายจา้ ง

4. ตรวจประเมินการปฏิบตั ิงานของสถานประกอบกิจการใหเ้ ป็ นไป
ตามแนวทางงานโครงการ หรอื มาตรการความปลอดภยั ในการทาํ งาน 29

5. แนะนําใหล้ ูกจา้ งปฏบิ ตั ิตามขอ้ บงั คบั และคูม่ ือตามขอ้ 3
6. แนะนํา ฝึกสอน อบรมลูกจา้ ง เพ่ือใหก้ ารปฏิบัติงานปลอดจาก
เหตุอนั จะทาํ ใหเ้ กิดความไมป่ ลอดภยั ในการทาํ งาน
7. ตรวจสอบหาสาเหตุและวิเคราะห์การประสบอันตราย การ
เจ็บป่ วย หรือการเกิดเหตุเดือดรอ้ นรําคาญอันเน่ืองจากการทํางาน และ
รายงานผล รวมท้งั เสนอแนะต่อนายจา้ งเพือ่ ป้องกนั การเกิดเหตุโดยไม่ชกั ชา้
8. รวบรวมสถิติ วิเคราะหข์ อ้ มูล จัดทํารายงาน และขอ้ เสนอแนะ
เกย่ี วกบั การประสบอนั ตราย การเจ็บป่ วย หรือการเกิดเหตุเดือดรอ้ นราํ คาญ
อนั เนื่องจากการทาํ งานของลูกจา้ ง
9. ปฏิบัติงานดา้ นความปลอดภยั ในการทํางานอื่นตามท่ีนายจา้ ง
มอบหมาย

6) เจา้ หนา้ ทีค่ วามปลอดภยั ระดบั วิชาชีพ
1. ตรวจสอบเสนอแนะใหน้ ายจา้ งปฏิบัติตามกฎหมายเก่ียวกับ
ความปลอดภยั อาชีวอนามยั และสภาพแวดลอ้ มในการทาํ งานวเิ คราะหง์ าน
เพื่อช้ ีบ่งอันตราย รวมท้ังกาํ หนดมาตรการป้องกนั หรือข้นั ตอนการทํางาน
อยา่ งปลอดภยั เสนอต่อนายจา้ ง
2. ประเมินความเส่ียงดา้ นความปลอดภยั ในการทาํ งาน
3. วิเคราะหแ์ ผนงานโครงการ รวมท้ังขอ้ เสนอแนะของหน่วยงาน
ต่าง ๆ และเสนอแนะมาตรการความปลอดภยั ในการทาํ งานต่อนายจา้ ง
4. ตรวจประเมินการปฏิบตั ิงานของสถานประกอบกิจการใหเ้ ป็ นไป
ตามแผนงานโครงการหรือมาตรการความปลอดภยั ในการทาํ งาน
5. แนะนําใหล้ ูกจา้ งปฏิบตั ิตามขอ้ บงั คบั และคมู่ ือตามขอ้ 3
6. แนะนํา ฝึกสอน อบรมลูกจา้ งเพ่ือใหก้ ารปฏิบัติงานปลอดจาก
เหตุอนั จะทาํ ใหเ้ กิดความไม่ปลอดภยั ในการทาํ งาน
30

7) เจา้ หนา้ ทีค่ วามปลอดภยั ระดบั บรหิ าร
1. กาํ กบั ดูแล เจา้ หน้าท่ีความปลอดภัยในการทํางานทุกระดับซ่ึง

อยใู่ นบงั คบั บญั ชาของเจา้ หน้าที่ความปลอดภยั ในการทาํ งานระดบั บริหาร
2. เสนอแผนงานโครงการดา้ นความปลอดภัยในการทํางานใน

หน่วยงานที่รบั ผิดชอบต่อนายจา้ ง
3. ส่งเสริม สนับสนุน และติดตามการดําเนินงานเก่ียวกับความ

ปลอดภยั ในการทาํ งานใหเ้ ป็ นไปตามแผนงานโครงการเพ่ือใหม้ ีการจดั การ
ดา้ นความปลอดภยั ในการทาํ งานที่เหมาะสมกบั สถานประกอบกิจการ

4. กํากับ ดูแล และติดตามใหม้ ีการแกไ้ ขขอ้ บกพร่องเพ่ือความ
ปลอดภยั ของลูกจา้ งตามท่ีไดร้ บั รายงานหรือตามขอ้ เสนอแนะของเจา้ หน้าที่
ความปลอดภยั ในการทาํ งาน คณะกรรมการ หรอื หน่วยงานความปลอดภยั

31

6.3 ความปลอดภยั ในการทาํ งานกบั เครื่องมือ-เคร่ืองจกั ร

1) เคร่ือง GENERATOR
1. กอ่ นเปิ ดสวติ ชท์ ดสอบเครื่อง Generator ตอ้ งมนั่ ใจวา่ ไม่มีสิ่งกีด

ขวางต่อการทาํ งานของระบบ
2. ขณะปฏบิ ตั ิงาน หา้ มหยอกลอ้ หรือเล่นกบั เพื่อนรว่ มงาน
3. ในขณะเดินเครอื่ ง Generator หา้ มท้ ิงเคร่ืองไวโ้ ดยไมม่ ีผูค้ วบคุม
4. กรณีท่ีเกิดความผิดปกติของเคร่ือง Generator ใหห้ ยุดเคร่ืองเพื่อ

ทาํ การตรวจสอบ หากตอ้ งทําการตรวจสอบในขณะเคร่ืองกาํ ลงั ทํางาน ตอ้ ง
ระมดั ระวงั เป็ นกรณีพิเศษ

5. ขณะทดสอบเดินเครือ่ ง Generator ตอ้ งระวงั ไอเสียจากท่อไอเสีย
พน่ ใส่พ้ ืนท่ีขา้ งเคียง

6. ตอ้ งใสเ่ ครื่องป้องกนั หู ในขณะที่เครอื่ ง Generator ทาํ งานอยู่
7. ต้องทําความสะอาด ตรวจสภาพ และบํารุงรักษาเครื่อง
Generator อยเู่ สมอ
8. อยา่ ใชเ้ ครอ่ื ง Generator เกนิ กาํ ลงั ของเคร่ือง
9. Generator ทุกรุ่น จะมีความรอ้ นเกิดข้ ึน จึงตอ้ งคํานึงถึงการ
ป้องกนั อคั คีภยั ที่อาจเกดิ ข้ นึ
10. ตอ้ งมีหวั หนา้ งานควบคุมพนักงานปฏิบตั ิงาน

32

2) เครือ่ งผสมสี
1. พนักงานท่ีประจาํ เคร่ืองตอ้ งไดร้ บั การอบรมและมีความชาํ นาญ

ในการใชเ้ ครือ่ ง
2. ตรวจสอบสภาพของเครื่องจกั รวา่ พรอ้ มใชง้ าน
3. การนําสีเขา้ เคร่ืองผสมตอ้ งทาํ อยา่ งระมดั ระวงั เพื่อไม่ใหห้ กลงพ้ ืน
4. บรเิ วณพ้ ืนควรมีท่ีรองกนั เป้ ื อน
5. เม่ือเสร็จจากเคร่ืองผสมสีแลว้ การนําสีที่ไดใ้ ส่ในเคร่ืองมาเขยา่ สี

ควรทาํ อยา่ งระมดั ระวงั

3) เคร่ืองปัม๊ โลหะ
1. ผูป้ ฏิบตั ิงานตอ้ งแต่งกายใหเ้ หมาะสม
2. ผูป้ ฏิบตั ิงานตอ้ งสวมใสอ่ ุปกรณป์ ้องกนั ภยั สว่ นบุคคล
3. เครอื่ งจกั รป๊ัมโลหะ ตอ้ งมีอุปกรณป์ ้องกนั อนั ตรายท่ีเคร่ืองจกั ร
4. ก่อนใชง้ านควรตรวจสอบอุปกรณ์ป้องกนั อนั ตรายที่เคร่ืองจกั รว่า

อยใู่ นสภาพพรอ้ มใชง้ าน และไม่ขดั ขวางการทาํ งาน
5. ขณะเปล่ียนแบบท่ีหวั ป๊ัมตอ้ งตดั สวติ ชไ์ ฟของเคร่อื งป๊ัมโลหะ
6. ช้ นิ งานท่ีจะป๊ัมข้ ึนรปู ควรมีท่ีวา่ งพอใหม้ ือจบั อยา่ งปลอดภยั ถา้ ไม่

มีควรใชค้ ีมหรืออุปกรณอ์ ยา่ งอื่นแทนการใชม้ ือจบั โดยตรง
7. สวติ ชค์ วบคุมการทาํ งานของป๊ัมโลหะแบบท่ีใชเ้ ทา้ เหยยี บ บริเวณ

เทา้ เหยียบควรมีฝาครอบป้องกนั ไวเ้ พื่อความเผอเรอ หรือสิ่งอ่ืนมากระทบ
ขณะปฏบิ ตั ิงาน

8. การทํางานกับเคร่ืองป๊ัมโลหะ แบบใชเ้ ทา้ เหยียบควรใชถ้ ุงมือ
นิรภยั เสมอและผูป้ ฏิบตั ิควรไดร้ บั การอบรมถึงอนั ตรายที่อาจเกิดข้ ึน เพราะ
เคร่ืองจกั รป๊ัมโลหะชนิดน้ ีอนั ตรายสูงสุด

33

9. ผูป้ ฏิบัติงานกบั เครื่องป๊ัมโลหะ ที่มีความชาํ นาญในการใชเ้ ครื่อง
ป๊ัมโลหะ ตอ้ งผ่านการอบรมตามหลกั เกณฑแ์ ละวธิ ีการท่ีกฎหมายกาํ หนด

4) เครื่องเจยี ร
1. ตรวจสอบหินเจียรว่าอยู่ในสภาพใชก้ ารได้ มีเครื่องป้องกันการ
กระเด็นของเศษ หรอื ช้ นิ ส่วนโลหะ
2. ก่อนการเจียร ผู้เจียรต้องสวมแว่นหรือใส่หน้ากากทุกคร้ัง
ตลอดเวลาทาํ งาน
3. การเจียร ผูท้ ํางานไม่ควรยืนอยู่หน้าหินเจียรในแนวที่อาจจะถูก
สะเกด็ หรือช้ ินสว่ น กระเด็นเขา้ ตาหรอื ใบหนา้ โดยตรง
4. ในการเจียร ช้ ินงานจะตอ้ งวางอยู่บนแท่นพกั ของหินเจียร การ
เจียรใหเ้ จียรผิวหน้าของหินเจียร และช้ ินงานท่ีเจียรตอ้ งอยตู่ ิดกบั หินเจียรใน
แนวระดบั
5. เม่ือใชห้ ินเจียรไปนาน ๆ เกิดความโคง้ ข้ ึนท่ีบริเวณหินเจียร ตอ้ ง
ทาํ การเจียรใหเ้ สมอดว้ ยเคร่ืองมือแต่งหนา้ หนิ เจียร
34

6. การเจียรควรใชห้ ินเจียรหยาบก่อนแลว้ จึงใชห้ ินเจียรละเอียดอีก
คร้งั

7. แท่นพกั จะตอ้ งวางในแนวระดบั และหา่ งประมาณ 1/8 น้ ิว
8. กรณีหินเจียรไม่มีเครื่องป้องกนั อันตราย เช่น กระบังกระจก ให้
แจง้ หวั หน้างานเพอื่ จดั หาต่อไป
9. ในขณะทาํ งานควรมีน้ําสาํ หรบั จุม่ ช้ นิ งานเวลาช้ ินงานรอ้ น
10. ถา้ หินเจียรเวลาเปิ ดเคร่ืองแลว้ สัน่ หรือหมุนไม่ไดศ้ ูนย์ ใหห้ ยุด
เคร่ืองทนั ที และแจง้ ชา่ งซอ่ ม
11. ไมค่ วรเจยี รงานเกนิ กาํ ลงั ของเครื่องเจยี ร
12. หากจาํ เป็ นตอ้ งยกวสั ดุท่ีมีน้ําหนักมาก ใหใ้ ชเ้ คร่ืองช่วยยกอย่าง
ถูกวิธี และหา้ มยกโดยใชเ้ ครื่องยกหรือเครนยกวสั ดุ ท่ีมีน้ําหนักเกินที่ระบุไว้
ในตามแต่ละประเภทเครื่องยก
13. ผปู้ ฏิบตั ิงานตอ้ งศึกษาคูม่ ือเก่ียวกบั เครื่องเจียรแต่ละประเภทท่ีใช้
งานอยา่ งละเอียด และเขา้ ใจกอ่ นเร่มิ ปฏิบตั ิงานทุกครง้ั
14. ตรวจเช็คระบบไฟฟ้าว่ามีสภาพสมบูรณ์ และเหมาะสมในการ
ทาํ งานกอ่ นทุกครง้ั
15. ผูป้ ฏิบัติงานต้องได้รับการฝึ กอบรมอย่างเหมาะสมก่อนการ
ปฏบิ ตั ิงานเกยี่ วกบั การเจยี ร
16. ผูป้ ฏิบตั ิงานตอ้ งสวมใส่อุปกรณ์ป้องกนั ภยั ส่วนบุคคลท่ีเหมาะสม
และครบถว้ นในระหวา่ งปฏิบตั ิงานทุกคร้งั

35

5) เคร่อื งตดั โลหะดว้ ยไฟฟ้า
1. ควบคุมเคร่ือง และผูป้ ้อนช้ ินงานจะตอ้ งเป็ นผูท้ ่ีชาํ นาญงาน และ

ทาํ หนา้ ที่ประจาํ เท่าน้ัน
2. ผูค้ วบคุมเคร่ือง และผูป้ ้อนช้ ินงานตอ้ งติดบัตรผูค้ วบคุมเครื่อง

และผูป้ ้อนเหล็กไวใ้ หเ้ ห็นไดช้ ดั ตลอดเวลาที่ทาํ หน้าที่
3. หา้ มตัด หรือดัดเหล็กในขณะที่ผูป้ ้อนเหล็กยงั จับเหล็ก หรือตัว

คน หรืออวยั วะของรา่ งกายอยู่ในบริเวณท่ีเหล็ก หรือเคร่ืองจกั รอาจบีบ, ชน,
กระแทกได้

4. การแบกหามเหล็ก เขา้ เครื่องตดั หรือดัดจะตอ้ งเป็ นไปในทิศทาง
ไปดา้ นเดียวเท่าน้ันไม่มีการเดินสวนกนั เพราะปลายเหล็กอาจทิ่มแทงกนั ได้

5. เศษเหล็กที่ใชไ้ ม่ไดแ้ ลว้ จะตอ้ งแยกขนาด และนําออกวนั ต่อวนั ไป
เก็บไวใ้ นท่ีท้ ิงเศษเหล็ก และดาํ เนินการจดั เก็บตามระเบียบปฏิบตั ิเร่ือง การ
ควบคุมการปฏบิ ตั ิงาน

6. บรเิ วณทาํ งานตอ้ งมีแสงสวา่ งเพียงพอ
7. การทาํ งานท่ีมีแสงจา้ จะตอ้ งใส่แวน่ ตาป้องกนั แสง
8. เม่ือซ่อมแซมเครื่องตัดโลหะดว้ ยไฟฟ้าตอ้ งติดป้าย “กําลังซ่อม
หา้ มเปิ ดสวติ ช”์
9. เม่ือพบเครื่องมือเครื่องจักรชํารุดตอ้ งหยุดการใช้ ตัดสวิตช์จ่าย
พลงั งานแขวนป้าย “ชาํ รุดหา้ มใช”้ และสง่ ซอ่ มทนั ที
10. ตรวจสอบเครื่องตัดและอุปกรณ์ต่าง ๆ ว่าไม่ชํารุดก่อนที่จะ
นําไปใชง้ าน
11. หากจาํ เป็ นตอ้ งยกวสั ดุท่ีมีน้ําหนักมาก ใหใ้ ชเ้ คร่ืองช่วยยกอย่าง
ถูกวิธี และหา้ มยกโดยใชเ้ ครื่องยกหรือเครนยกวสั ดุ ท่ีมีน้ําหนักเกินท่ีระบุไว้
ในแต่ละประเภทของเครอ่ื งยก

36

12. ผู้ที่ทํางานกับเครื่องตัดต้องสวมใส่เครื่องป้องกันอันตรายท่ี
เหมาะสมตามสภาพและลกั ษณะงานอยา่ งเครง่ ครดั

13. หลีกเล่ียงการทาํ งานในท่ีเปี ยกช้ นื
14. สอบถามใหแ้ น่ใจก่อนว่างานหรือสถานท่ีท่ีจะเขา้ ไปทํางานมีพิษ
ไวไฟหรือไม่ เพอื่ เตรยี มการป้องกนั
15. ตอ้ งนําอุปกรณ์ดับเพลิงไปดว้ ยทุกคร้งั ท่ีมีการนําเคร่ืองตัดโลหะ
ไปใชง้ านนอกสถานที่
16. ต้องไม่ตัดโลหะ ใกล้บ ริเวณที่ มี สารไวไฟ หรือสารท่ี มี
องคป์ ระกอบเป็ นสารไวไฟ
17. ผูป้ ฏิบัติงานตอ้ งศึกษาคู่มือเกี่ยวกบั เครื่องตดั แต่ละประเภทที่ใช้
งานอยา่ งละเอียด และเขา้ ใจกอ่ นเรมิ่ ปฏิบตั ิงานทุกครง้ั
18. ตรวจเช็คระบบไฟฟ้าว่ามีสภาพสมบูรณ์ และเหมาะสมในการ
ทาํ งานกอ่ นทุกคร้งั
19. ผู้ปฏิบัติงานต้องได้รับการฝึ กอบรมอย่างเหมาะสมก่อนการ
ปฏิบตั ิงานเกย่ี วกบั เครอื่ งตดั โลหะดว้ ยไฟฟ้า
20. ปิ ดสวติ ชท์ ุกครง้ั หลงั จากเลิกใชง้ าน

37

6) เครอื่ งตดั แกส๊
1. ผู้ปฏิบัติงานต้องได้รับการฝึ กอบรมอย่างเหมาะสมก่อนการ

ปฏบิ ตั ิงานเกีย่ วกบั เครอ่ื งตดั แกส๊
2. ผูท้ ่ีปฏิบัติงานเจาะ ศึกษาข้ันตอนและวิธีการใชเ้ คร่ืองตัดแก๊ส

และวธิ ีการทาํ งานใหถ้ ูกตอ้ ง
3. จะตอ้ งแต่งกายใหร้ ดั กุมถูกตอ้ งตามกฎความปลอดภยั
4. ใหผ้ ูป้ ฏิบัติงานดําเนินการขออนุญาตก่อนปฏิบัติงาน (Work

Permit) ในบริเวณท่ีทํางานตัดโลหะ เพ่ือใหด้ าํ เนินการตามข้นั ตอนและให้
เกิดความปลอดภยั และมีผูร้ บั ผิดชอบความปลอดภยั เฝ้าระวงั ในการเฝ้าระวงั

5. ผู้ปฏิบัติงานต้องตรวจเช็คการหลวมคลอนของช้ ินส่วนของ
เครอื่ งจกั ร หรือเซ็นเซอร์ เพ่อื ป้องกนั ความเสียหายที่อาจเกดิ ข้ นึ

6. ผูป้ ฏิบัติงานตอ้ งทําการตรวจสอบบริเวณโดยรอบ จะตอ้ งไม่มี
วสั ดุท่ีติดไฟไดอ้ ยใู่ นรศั มีท่ีสะเก็ดไฟจากการปฏิบตั ิงานจะกระเด็นไปถึง โดย
ใหท้ าํ การเคล่ือนยา้ ยวสั ดุติดไฟดงั กล่าวออกไป

7. จะตอ้ งเคลื่อนยา้ ยสารเคมีท่ีสามารถติดไฟไดใ้ หพ้ น้ บริเวณที่
ประกายไฟจากการตดั โลหะสามารถกระเด็นไปถึง

8. ในบรเิ วณที่มีการตดั โลหะจะตอ้ งจดั ใหม้ ีอุปกรณ์ดบั เพลิงติดต้งั ไว้
ใกลบ้ ริเวณพ้ ืนที่ทาํ งานใหเ้ พียงพอ และสามารถหยบิ ใชไ้ ดโ้ ดยสะดวกในกรณี
เกดิ เหตุฉุกเฉิน

9. หา้ มสลับสายลมกบั สายแก๊สอย่างเด็ดขาด เพราะอาจทําใหเ้ กิด
ระเบิดได้

10. หา้ มตัดช้ ินงานขณะท่ีผูป้ ้อนเหล็กยงั จับเหล็ก หรือตัวคน หรือ
อวยั วะของรา่ งกายอยใู่ นบริเวณที่เหล็ก หรือเครื่องจกั รอาจบีบ, ชน, กระแทก
ได้

38

11. การแบกหามเหล็กเขา้ เคร่ืองตัดหรือดัดจะต้องเป็ นไปในทิศ
ทางดา้ นเดียวเท่าน้ัน ไม่มีการเดินสวนกนั เพราะปลายเหล็กอาจทิ่มแทงกนั
ได้

12. เศษเหล็กที่ใชไ้ ม่ไดแ้ ลว้ จะตอ้ งแยกขนาด และนําออกวนั ต่อวนั ไป
เกบ็ ไวใ้ นท่ีท้ ิงเศษเหล็ก

13. หลังจากปฏิบัติงานแล้วเสร็จใหม้ ีการตรวจสอบบริเวณพ้ ืนที่
ทาํ งานตดั และจุดท่ีสะเก็ดไฟตก เพื่อใหแ้ น่ใจวา่ ไม่มีการลุกติดไฟ

7) เครื่องพบั มว้ นโลหะ
1. ต้องระมัดระวังในการป้อนช้ ินงานเข้าเคร่ืองพับม้วนโลหะ
เน่ืองจากเครื่องพบั มว้ นโลหะแบบป้อนช้ ินงานดว้ ยมือมีบางเคร่ืองที่ไม่อาจใช้
ติดต้งั การด์ กน้ั แบบตายตวั หรอื การด์ ท่ีติดมากบั เครื่องจกั รได้
2. ขณะเริ่มป้ อนแผ่นงานเข้าระหว่างลูกกล้ ิงจะต้องใช้ความ
ระมดั ระวงั มือที่อาจจะถกู ลกู กล้ ิงของเครื่องดึงเขา้ ไปในเคร่ืองได้
3. ในขณะท่ีแผ่นโลหะกําลังเคลื่อนเขา้ เครื่องอาจจะดึงมือของ
ผูป้ ฏิบัติงานเขา้ ไปติดกับส่วนที่ไม่เคลื่อนที่ของเครื่องและส่วนใหญ่ของ
อุบัติเหตุท่ีเกิดจากเคร่ืองจักรประเภทน้ ีมักลงเอยดว้ ยการตัดอวัยวะของ
ผูเ้ คราะหร์ า้ ยท้ ิง อุบัติเหตุส่วนใหญ่มกั มีส่วนสมั พนั ธก์ บั ถุงมือท่ีผูป้ ฏิบัติงาน
สวมใสอ่ ยโู่ ดยเฉพาะถุงมือที่ขาด
39

4. หา้ มผูป้ ฏบิ ตั ิงานใชถ้ ุงมือชนิดที่มีถุงน้ ิวมือแยกทุกน้ ิวเพราะปลาย
น้ ิวของ ถุงมืออาจถูกแผ่นงานดึงเขา้ ไปติดใน เคร่ืองได้ ควรใชถ้ ุงมือชนิดท่ีไม่
มีแยกน้ ิวแต่ละน้ ิว และหา้ มสวมใส่ชุดท่ีหลวม ควรสวมใสช่ ุดที่มีที่รดั ขอ้ มือ

5. การป้อนช้ ินงานเขา้ เครอื่ ง ควรจบั แผ่นช้ นิ งานใหห้ ่างจากขอบของ
ช้ ินงานพอควรกบั ความเร็วของเคร่ือง เพ่ือเป็ นการป้องกนั ไม่ใหม้ ือเขา้ ใกล้
ลูกกล้ ิงของเคร่ืองจนเกินไป หากเป็ นไปไดค้ วรมีอุปกรณ์ช่วยอํานวยความ
สะดวกในการป้อนแผ่นช้ ินงานเขา้ เคร่ืองเชน่ มีโต๊ะหรือลูกกล้ ิงประคองแผ่น
ช้ นิ งานขณะป้อนเขา้ เคร่ือง เป็ นตน้

6. ควรรกั ษาความสะอาดบริเวณที่ติดต้งั เคร่ือง และดูแลไม่ใหม้ ีส่ิงท่ี
อาจเป็ นเหตุใหเ้ กิดการล่ืนหรือสะดุดอยูใ่ นบริเวณที่ปฏิบัติงาน และกรณีที่มี
ผูป้ ฏิบตั ิงานร่วมกนั เกินกว่าหนึ่งคนควรทําความตกลงวิธีการ ปฏิบัติงานให้
ชดั เจนกอ่ น เรม่ิ ปฏิบตั ิงานทุกคร้งั

7. การตรวจสอบ และทาํ การซ่อมบาํ รุงอุปกรณ์ความปลอดภยั และ
ระบบเบรกเป็ นประจาํ เป็ นสิ่งจาํ เป็ นท่ีควรทาํ ควรมีการระบุรายละเอียดของ
การตรวจสอบ และซ่อมบาํ รุงลงในคู่มือประจาํ เคร่ือง หรือขอจากผูผ้ ลิต หรือ
ตวั แทนจาํ หน่ายเครอ่ื ง

8. การทาํ ความสะอาดลูกกล้ ิงของเคร่ือง ตอ้ งปิ ดเครือ่ งกอ่ นทุกครง้ั
9. ผู้ปฏิบัติงานต้องได้รับการฝึ กอบรมอย่างเหมาะสมก่อนการ
ปฏบิ ตั ิงานเก่ียวกบั เครอ่ื งพบั มว้ นโลหะ

40

8) เครอ่ื งกลงึ
1. ผูป้ ฏิบัติงานต้องได้รับการฝึ กอบรมอย่างเหมาะสมก่อนการ

ปฏบิ ตั ิงานเกี่ยวกบั เครอื่ งกลึง
2. ผูป้ ฏิบัติงานต้องแต่งกายอย่างรัดกุมในขณะปฏิบัติงาน และ

ระมัดระวงั อย่าใหเ้ ส้ ือผา้ หรือส่วนต่าง ๆ ของร่างกายเขา้ ใกลช้ ้ ินงานท่ีกาํ ลัง
หมุน ซ่ึงอาจเป็ นอนั ตราย หรอื เกิดอุบตั ิเหตุได้

3. ก่อนทํางานตอ้ งตรวจอุปกรณ์เครื่องกลึงวา่ ใชง้ านไดห้ รือไม่ เช่น
สวิตช์ ป่ ุมกดบังคบั การเดินเคร่ืองควรปรบั ความเร็วหวั จบั ช้ ินงาน แท่นป้อน
มีด แท่นยนั ศนู ยท์ า้ ย ระบบสายพานหรือระบบเฟื องส่งกาํ ลัง ระบบหล่อเย็น
ระบบหล่อลื่น รอ่ งรางมีอะไรติดคา้ งหรือไม่ หลอดไฟฟ้าประจาํ แท่น วา่ อยใู่ น
สภาพพรอ้ มที่จะทาํ งานอยา่ งปลอดภยั ถา้ มีขอ้ บกพรอ่ งใหแ้ จง้ ผูค้ วบคุมแกไ้ ข
ทนั ที

4. ผูป้ ฏิบัติงานตอ้ งแต่งกายใหเ้ หมาะสม และตอ้ งสวมใส่อุปกรณ์
ป้องกนั อนั ตรายสว่ นบุคคลทุกครง้ั ที่ปฏบิ ตั ิงาน

5. เครื่องกลึงตอ้ งมีอุปกรณ์ป้องกนั อันตราย เพ่ือป้องกันเศษโลหะ
กระเด็น

6. ก่อนเปิ ดสวิตช์เครื่อง ตอ้ งแน่ใจว่าจับงาน จับมีดกลึงแน่นและ
ถอดประแจขนั หวั จบั ออกแลว้

7. การถอดและการใส่หวั จบั ช้ ินงานของเคร่ืองกลึง ตอ้ งกระทําดว้ ย
ความระมดั ระวงั เพราะหวั จบั มีน้ําหนักมาก ควรใชไ้ มห้ รือของแข็งชว่ ยจะทํา
ใหก้ ารทาํ งานสะดวกและปลอดภยั มากข้ ึน

8. การยดึ ช้ นิ งานเขา้ กบั หวั จบั ตอ้ งใหช้ ้ ินงานอยกู่ ลางปากของหวั จบั
กอ่ นจึงขนั ล็อคหวั จบั ยึดช้ ินงานจนแน่น ก่อนเริ่มเดินเคร่ืองตรวจดูวา่ ช้ ินงาน
ไดศ้ นู ยห์ รือไม่ และใชม้ ือหมุนหวั จบั เพอื่ ตรวจสอบวา่ มีการขดั ตวั หรือเปล่า

41

9. หา้ มท้ ิงประแจขนั หวั จบั คา้ งไวก้ บั หวั จบั ช้ นิ งาน เพราะถา้ เครอื่ งกล
ทาํ งานประแจจะกระเด็นออกมาก่อใหเ้ กิดอนั ตรายแกผ่ ูป้ ฏิบตั ิงานหรือผูท้ ี่อยู่
ใกลเ้ คยี งได้

10. หา้ มใชป้ ระแจขนั หวั จบั และวดั ช้ นิ งานขณะปฏิบตั ิงาน
11. หา้ มวางเครอื่ งมือทุกชนิดบนแท่นกลึงขณะปฏบิ ตั ิงาน
12. หา้ มเปล่ียนเกียร์ ทดสอบความเร็วรอบ และทําความสะอาด
ช้ ินงานขณะเคร่ืองกลึงกาํ ลังทาํ งาน รวมถึงหา้ มเปล่ียนข้นั ความเร็วหรือชุด
เฟื องขบั ต่าง ๆ ขณะเคร่ืองทาํ งาน
13. ขณะท่ีกลึงช้ นิ งาน เม่ือมีเศษออกมาอยา่ ใชม้ ือจบั ถา้ เศษโลหะพนั
ช้ ินงานควรใชไ้ มห้ รือเหล็กเขี่ย และขณะกลึงจะมีเศษโลหะออกมา หา้ มใชม้ ือ
ดึงเศษโลหะเป็ นอนั ขาด ใหใ้ ชเ้ หล็กขอเกี่ยวหรือแปรงปัดแทน
14. หา้ มใชม้ ือลูบหวั จบั เพื่อใหห้ ยุดหมุน แต่ใหใ้ ชเ้ บรกแทน และหา้ ม
ใชม้ ือลบู ช้ นิ งานเพราะคมของช้ นิ งานอาจจะบาดมือได้
15. ขณะปฏิบัติงานเคร่ืองกลึงหรือช้ ินงานมีเสียงดังหรืออาการสัน่
ผิดปกติ ตอ้ งหยุดเครื่องทนั ที แลว้ แกไ้ ขใหเ้ รียบรอ้ ยกอ่ นจงึ จะใชง้ านต่อไป
16. หลีกเลี่ยงการจัดช้ ินงานหรือหยุดช้ ินงานดว้ ยมือขณะช้ ินงานยงั
หมุน
17. ควรเลือกอุปกรณ์ในการยกช้ ินงานหรือวสั ดุอุปกรณ์ต่าง ๆ ที่มี
น้ําหนักมาก ๆ ใหเ้ หมาะสม เพราะจะทําใหส้ ามารถลดการเกิดอุบตั ิเหตุใน
บรเิ วณสนั หลงั เน่ืองจากการยกที่ผิดวิธีได้ จึงควรใชร้ อกในการยกช้ ินงานที่มี
ขนาดใหญๆ่ แทนการใชแ้ รงงานคน
18. หลังจากการกลึงเสร็จแลว้ ตอ้ งทําความสะอาดแท่นกลึง พรอ้ ม
ท้ังใชน้ ้ําหล่อลื่น-น้ําหล่อเย็นจุดต่าง ๆ ดว้ ย และบริเวณรอบ ๆ ตอ้ งรกั ษา
ความสะอาดใหส้ ะอาดอยเู่ สมอ ท้งั น้ ีภาชนะที่บรรจุน้ําหล่อลื่น-น้ําหล่อเยน็

42

ตอ้ งเป็ นภาชนะเฉพาะ หรือระบุใหม้ ีความชดั เจน เพ่ือป้องกนั อนั ตรายที่จะ
นําไปใชผ้ ิดประเภท

19. หวั หน้างานมีหน้าที่ตอ้ งควบคุมพนักงานใหป้ ฏิบัติงานดว้ ยความ
ปลอดภยั

9) เคร่อื งเล่อื ยสายพาน
1. ผูป้ ฏิบัติงานต้องได้รับการฝึ กอบรมอย่างเหมาะสมก่อนการ
ปฏบิ ตั ิงานเกี่ยวกบั เครื่องเล่ือยสายพาน
2. เลื่อยสายพานที่ดีควรมีที่ครอบป้องกันบริเวณใบเล่ือย ยกเวน้
บริเวณท่ีใบเล่ือยตดั ช้ ินงาน
3. ครอบป้องกันบริเวณท่ีใชเ้ ล่ือย และหลอดไฟแสงสว่าง ควรจะ
ปรบั ข้ ึนลงไดใ้ หเ้ หมาะสมกบั ช้ ินงาน
4. ใบเล่ือยควรจะติดต้ังมิดชิด เพื่อป้องกันใบเล่ือยขาดกระเด็น
ออกมาเป็ นอนั ตรายต่อผทู้ ี่อยบู่ ริเวณใกลเ้ คียง
5. ใบเลื่อยควรมีการปรับความตรึงโดยโดยอัตโนมัติเพื่อจะได้
ป้องกนั ใบเล่ือยไมใ่ หข้ าด โดยเฉพาะตอนเริ่มเดินเคร่ือง
43

6. ใบเลื่อยควรมีการตรวจสอบความคมของฟันเลื่อยและรอยรา้ ว
เป็ นประจาํ

7. การป้อนช้ ินงานเขา้ หาใบเล่ือย แนวการเคล่ือนท่ีของมือและน้ ิว
ไม่ควรตรงกบั แนวฟันของใบเล่ือย

10) เคร่อื งเจาะอเนกประสงค์
1. ผูป้ ฏิบัติงานต้องได้รับการฝึ กอบรมอย่างเหมาะสมก่อนการ
ปฏิบตั ิงานเกีย่ วกบั เคร่ืองเจาะอเนกประสงค์
2. ผู้ท่ีปฏิบัติงานเจาะ ศึกษาข้ันตอนและวิธีการใช้เครื่องเจาะ
อเนกประสงค์ และวธิ ีการทาํ งานใหถ้ ูกตอ้ ง
3. จะตอ้ งแต่งกายใหร้ ดั กุมถูกตอ้ งตามกฎความปลอดภยั
4. หา้ มสวมถุงมือผา้ ในขณะใชเ้ คร่ืองเจาะอเนกประสงค์ เพราะอาจ
เกิดการดึงโดยจุดหมุนของเครื่องเจาะเขา้ ไปในจุดอนั ตรายได้
5. ดอกสว่านที่ใชเ้ จาะจะต้องคม มุมของดอกสว่านท่ีใชจ้ ะต้อง
เหมาะสมกบั วสั ดุที่เจาะ
6. เวลาเจาะช้ ินงานจะตอ้ งกดป้อนดอกสว่านใหก้ ินช้ ินงานอย่าง
สมาํ่ เสมออยา่ กระแทก
44

7. กอ่ นเจาะควรตรวจรอบ ๆ บริเวณท่ีจะทาํ การเจาะวา่ มีเคร่ืองมือที่
ไมเ่ กยี่ วขอ้ งวางเกะกะหรือไม่

8. ทันทีท่ีขันตัวจบั ดอกสว่านดว้ ยจาํ ปาเสร็จ จะตอ้ งเอาจาํ ปาออก
จากหวั จบั ดอกสวา่ น อยา่ คาเอาไว้

9. จบั ช้ ินงานใหแ้ น่นกบั ปากกาจบั เจาะ และปากกาจบั เจาะควรยึด
ใหต้ ิดแน่นกบั แท่นวางปากกาจบั เจาะ

10. ก่อนใชเ้ ครื่องเจาะทุกคร้ังจะตอ้ งตรวจดูความพรอ้ มของเคร่ือง
กอ่ นใชเ้ สมอ ถา้ เคร่ืองชาํ รุดอาจเป็ นอนั ตรายต่อผูป้ ฏิบตั ิงานได้

11. ก่อนปฏิบัติงานต้องมีการตรวจเช็คช้ ินงานว่าได้ยึดแน่นแล้ว
หรือไม่

12. มีการตรวจเช็คอุปกรณ์ว่ามีจุดท่ีชาํ รุด หรือบกพร่องหรือไม่ หาก
พบตอ้ งทาํ การซอ่ มก่อนนําไปใช้

13. ขณะเครื่องจกั รกาํ ลังปฏิบัติงาน หา้ มนําอวยั วะส่วนหนึ่งส่วนใด
เขา้ ไปใกล้ ๆ

14. เมื่อต้องการปรับความเร็วรอบของดอกสว่านหรือปรับรูเจาะ
จะตอ้ งหยุดเดินเคร่อื งทุกครง้ั

15. หา้ มปฏิบัติงานกับเครื่องจักร หากสภาพร่างกายและจิตใจไม่
พรอ้ ม เชน่ มีอาการงว่ ง หรอื มึนเมา

16. เคร่ืองเจาะที่ใชไ้ ฟฟ้าตอ้ งมีระบบสายดิน เพื่อป้องกันไฟฟ้าดูด
จากกระแสไฟฟ้า

17. กอ่ นใชง้ านจะตอ้ งหยดน้ํามนั หล่อล่ืนในสว่ นที่เคลื่อนที่

11) เครือ่ ง Milling
1. ผู้ปฏิบัติงานต้องได้รับการฝึ กอบรมอย่างเหมาะสมก่อนการ
ปฏบิ ตั ิงานเกยี่ วกบั เครอ่ื ง Milling
45

2. ผูป้ ฏิบัติงานตอ้ งแต่งกายใหเ้ หมาะสม สําหรับผูท้ ่ีผมยาวใหท้ ํา
การมดั ไวข้ า้ งหลงั ใหแ้ น่น

3. ผูป้ ฏิบัติงานตอ้ งระวงั ในการเปลี่ยนอุปกรณ์เครื่องมือ ปลายหรือ
คมอาจบาดมือได้

4. หา้ มนํากล่องอุปกรณ์เคร่ืองมือต่าง ๆ วางใกลก้ ับช้ ินส่วนหรือ
อุปกรณท์ ่ีมีการเคลื่อนที่ หรอื การหมุน

5. ตอ้ งรอให้ Spindle หยุดหมุนสนิทก่อนทาํ การ Setup หรือเปลี่ยน
ช้ ินงาน และอุปกรณเ์ ครื่องมือเขา้ ออก

6. หา้ มใชเ้ คร่ืองจกั รที่มีอุปกรณ์ป้องกนั ความเสียหายอย่ใู นสภาพที่
ชาํ รุดใชก้ ารไม่ได้ เชน่ ป่ ุมหยดุ ฉุกเฉิน

7. ใชอ้ ุปกรณท์ ี่เหมาะสมในการยกช้ ินงานท่ีมีน้ําหนักมาก
8. หา้ มใชล้ มเป่ าเศษโลหะ เพราะจะทําใหก้ ระเด็นเขา้ ตา และเขา้
ภายในเคร่ืองจกั ร อาจทาํ ใหเ้ ครือ่ งจกั รเสียหายได้
9. ช้ ินส่วน และอุปกรณ์ต่าง ๆ ตอ้ งทําการยึดจบั อย่างถูกตอ้ ง และ
ถกู หลกั ในการจบั ยดึ
10. ใชค้ วามเร็วในการหมุนที่เหมาะสม และควรลดความเร็วลงทันที
ถา้ เครือ่ งมีการสนั่ สะเทือน และมีเสียงท่ีผิดปกติ
11. เครื่องมือ/อุปกรณ์ท่ีมีคมตัดท่ีทู่ หรือมีความเสียหาย ไม่ควร
นํามาใชง้ าน
เสียกอ่ น

46

12) เครอ่ื งบากมุม
1. ผู้ปฏิบัติงานต้องได้รับการฝึ กอบรมอย่างเหมาะสมก่อนการ

ปฏิบตั ิงานเกีย่ วกบั เคร่อื งบากมุม
2. ผปู้ ฏบิ ตั ิงานตอ้ งแต่งกายใหเ้ หมาะสม ตามระเบียบที่กาํ หนด
3. ใชอ้ ุปกรณ์ท่ีเหมาะสมในการยกช้ ินงานที่มีน้ําหนักมาก เพ่ือ

ป้องกนั การบาดเจ็บ
4. ทุกคร้งั ที่ปฏิบัติงาน ผูป้ ฏิบัติงานไม่ควรนําส่วนหนึ่งส่วนใดของ

รา่ งกายผ่านเขา้ ไปยงั จุดท่ีมีการทาํ งานเป็ นอนั ขาด
5. ไม่ปรบั ต้ังเครื่องจกั รหรือเปล่ียนเครื่องมือในขณะท่ีเครื่องจกั รยงั

มีการเคลื่อนท่ี ควรรอใหอ้ ยใู่ นตาํ แหน่งท่ีปลอดภยั ตามท่ีกาํ หนด
6. ไม่ควรใหบ้ ุคคลท่ีไม่ไดร้ บั อนุญาตมาทาํ งาน หรือการบาํ รุงรกั ษา

หรอื เปล่ียนช้ ินส่วนใดช้ ินส่วนหนึ่งเป็ นอนั ขาด
7. ไม่ควรเปลี่ยนแปลงการปรบั Hydraulic Valve
8. ไมค่ วรเปลี่ยนตาํ แหน่งของ Limit Switch เป็ นอนั ขาด
9. ไม่ควรกําหนดค่าแรงดันสูงสุดเกินกว่าค่าท่ีกําหนดไว้บน

เครอื่ งจกั ร และแรงดนั ท่ีไดก้ าํ หนดไวท้ ี่สลากแสดงรายละเอียด
10. จดั เกบ็ สถานท่ีทาํ งานใหเ้ รียบรอ้ ย โดยเฉพาะบริเวณท่ีปฏิบตั ิงาน

อยู่ เพราะมนั อาจจะเกดิ อนั ตรายได้
11. ก่อนการทาํ งานกบั เคร่ืองจกั รใหท้ ําการตรวจสอบอุปกรณ์รกั ษา

ความปลอดภยั และช้ ินสว่ นที่เกิดความเสียหาย
12. ไม่ควรใชเ้ ครื่องจกั รทาํ งานเกนิ กวา่ ความสามารถที่กาํ หนดไว้
13. ไม่ควรสัมผัสท่ีขอบหรือสันคมต่าง ๆ ของช้ ินงานท่ีผ่านการ

แมชชีนมาใหม่ ๆ เพราะจะทําใหบ้ าดมือได้ และควร สวมถุงมือทุกคร้งั ใน
การจบั ช้ นิ งาน

47

13) เครื่องเชื่อมประสานดว้ ยแกส๊
1. การเตรยี มตวั กอ่ นการเชอื่ ม
a) ตอ้ งสวมใส่แว่นตาลดแสงหรือกระบังหน้าลดแสง ถุงมือ

หนังรองเทา้ ยางหุม้ สน้ และแผ่นปิ ดหน้าอกกนั ประกายไฟ
b) นําเคร่ืองดับเพลิงชนิดมือถือวางไวใ้ กล้ๆ กับบริเวณท่ี

ทาํ งานพรอ้ มใชไ้ ดก้ รณีฉุกเฉิน
2. วางถังแก๊สใหม้ ัน่ คงไม่ลม้ ไดง้ ่าย ห่างจากอุปกรณ์ที่รอ้ นแหล่ง

ความรอ้ นสูง หรือสัมผัสกับวงจรไฟฟ้า ใกลส้ ่ิงของตกหรืออาจชนไดโ้ ดย
ยานพาหนะ

3. นําเคร่ืองดับเพลิงชนิดมือถือไวใ้ กลๆ้ กบั บริเวณที่ทํางานพรอ้ ม
ใชไ้ ดใ้ นกรณีฉุกเฉิน

4. หา้ มเชื่อมในบริเวณที่มีสารไวไฟวสั ดุเช้ ือเพลิง กรณีที่จาํ เป็ นตอ้ ง
ทาํ ใหแ้ จง้ เจา้ หนา้ ที่ความปลอดภยั เพ่ือป้องกนั แกไ้ ข

5. หา้ มเชื่อมถังบรรจุน้ํามันเช้ ือเพลิง หรือถังที่เคยบรรจุน้ํามัน
เช้ ือเพลิง

6. อย่าเชื่อมในที่ปิ ดทึบหรืออับอากาศโดยไม่มีการระบายอากาศ
กอ่ น และหา้ มวางถงั แกส๊ ไวใ้ นที่อบั อากาศ

7. รักษาบริเวณที่ทํางานใหส้ ะอาด ไม่มีเศษโลหะและสิ่งอื่นวาง
เกะกะกีดขวางทางเดิน หรือชอ่ งทางการทาํ งาน

8. เม่ือตอ้ งวางสายแกส๊ ขา้ มทางผ่าน ตอ้ งหอ้ ยแขวนไวส้ ูงเหนือศรีษะ
ไม่กีดขวางทางผ่านของยานพาหนะ หรือวางโดยใชไ้ มก้ ้ันท้ัง 2 ขา้ ง เพ่ือ
ป้องกนั คนหรือรถทบั

9. ตรวจสายแก๊สทุกคร้งั ก่อนนําออกใชง้ าน สายตอ้ งไม่รวั่ แตก ขอ้
ต่อตอ้ งไมห่ ลวม และหา้ มใชส้ ายที่มีรอยไหม้

48

10. ขณะทําการเช่ือมถ้าได้กล่ินแก๊ส พบว่ามีรอยรัว่ ไหลใหห้ ยุด
ทาํ งานทนั ที

11. การเคล่ือนยา้ ยถังแก๊สใหร้ ะวงั การชน กระแทก หรือเป็ นเหตุให้
วาลว์ หกั ทาํ ใหแ้ กส๊ รวั่

12. ระวงั อย่าปล่อยใหเ้ ส้ ือผา้ ที่สวมใส่เปรอะเป้ ื อนน้ํามัน ถา้ เส้ ือผา้
เปรอะเป้ ื อนน้ํามนั ควรทาํ ความสะอาดหรอื เปลี่ยนชุดใหม่

13. เมื่อเลิกใชแ้ ลว้ ใหต้ รวจสอบการเปิ ดวาล์วและถอดหวั ปรบั ความ
ดนั และใหใ้ สฝ่ าครอบวาลว์

49

14) เตาอบไฟฟ้า
1. พนักงานท่ีใชเ้ ตาอบไฟฟ้าจะตอ้ งไดร้ บั การอบรมปฏิบตั ิ และอ่าน

ศึกษาคมู่ ือก่อนใชง้ าน
2. พนักงานที่ใชค้ วรตรวจสอบสายไฟฟ้า และปล๊ักไฟฟ้าใหอ้ ยู่ใน

สภาพที่สมบูรณก์ อ่ นใชง้ านทุกคร้งั
3. ปิ ดปล๊กั ไฟพรอ้ มเปิ ดสวติ ชไ์ ฟฟ้าท่ีตวั เครื่อง
4. พนักงานท่ีใชเ้ ตาอบตอ้ งวอรม์ เคร่ืองใหไ้ ดอ้ ุณหภูมิท่ีกาํ หนดกอ่ น

ใชเ้ ครอ่ื งและปรบั อุณหภูมิตามกาํ หนด
5. พ้ นื ท่ีปฏบิ ตั ิงานตอ้ งไมเ่ ปี ยกหรอื แฉะ
6. เมื่อใชเ้ ตาอบเสร็จให้ปิ ดสวิตช์ไฟฟ้าท่ีตัวเคร่ือง พร้อมถอด

ปล๊กั ไฟทุกคร้งั
7. ใหท้ าํ ความสะอาดเคร่ืองทุกวนั
8. คาํ เตือน
a) ขณะปิ ดเครื่องตอ้ งมีการตรวจสอบอุณหภูมิอยา่ งสมาํ่ เสมอ
b) ก่อนทําความสะอาดเคร่ืองตอ้ งมนั่ ใจเสมอวา่ ปิ ดเครื่องและ

ถอดปล๊กั ไฟเรียบรอ้ ยแลว้
c) หา้ มดดั แปลงเตาอบที่มีสภาพมาจากโรงงาน

15) ตเู้ ช่ือมไฟฟ้า
1. การปฏิบตั ิตนกอ่ นการปฏบิ ตั ิงานเชอื่ ม
a) ผูป้ ฏิบัติงานตอ้ งไดร้ ับการฝึกอบรมในตําแหน่งงานและ
ผ่านการทดสอบการเช่อื มช้ นิ งานก่อนการปฏบิ ตั ิงาน
b) ก่อนทําการเช่ือมต้องขอใบอนุ ญาตในการทํางานที่
กอ่ ใหเ้ กิดประกายไฟ/อาจกอ่ ใหเ้ กิดประกายไฟ (Hot Work Permit) พรอ้ ม
ท้งั วเิ คราะหป์ ระเมินความเสี่ยงท่ีอาจจะก่อใหเ้ กดิ อนั ตรายใน
50