คู่มือด้านอาชีวอนามัย ความปลอดภัย และสิ่งแวดล้อม

(Job Safety Analysis) ในกรณี ท่ีงานต่อเน่ืองในการปฏิบตั ิงานในคร้งั ถดั ไป
ใหท้ บทวนการวิเคราะห์ประเมินความเสี่ยงท่ีอาจจะ ก่อใหเ้ กิดอันตรายใน
งาน (Job Safety Analysis) กอ่ นการปฏิบตั ิงาน

c) จดั หาและสวมใส่อุปกรณ์ป้องกนั ความปลอดภัยส่วนบุคล
ใหถ้ กู ตอ้ งครบถว้ นเหมาะสมกบั งาน ไดแ้ ก่ แวน่ ตานิรภยั , หน้ากากกรองแสง
สาํ หรบั งานเช่ือม, ถุงมือหนัง,รองเทา้ นิรภยั , เอ๊ียมหนัง, ปลอกแขนสาํ หรบั
งานเช่ือม, อุปกรณ์ป้องกันระบบทางเดินหายใจชนิดที่มีไสก้ รองสามารถ
ป้องกันฟูมของโลหะที่เกิดจากความรอ้ นขณะเช่ือมและอุปกรณ์ลดเสียง
ตลอดระยะเวลาการปฏิบตั ิงาน

d) ตรวจสอบเครื่องเชื่อมก่อนการใชง้ านตามแบบตรวจเช็ค
เครอ่ื งเชอ่ื มโลหะดว้ ยไฟฟ้า

e) เคร่อื งเช่ือมตอ้ งมีการติดต้งั สายดินทุกครง้ั กอ่ นปฏิบตั ิงาน
f) ตรวจสอบพ้ ืนที่ทาํ งานก่อนทุกคร้งั ว่ามีสารไวไฟและสารที่
อาจเป็ นเช้ ือเพลิงอยู่ในบริเวณใกลเ้ คียงหรือไม่ หากพบว่ามีใหน้ ําออกจาก
พ้ นื ท่ีจะปฏบิ ตั ิงานกอ่ นท่ีจะทาํ การเชือ่ มช้ นิ งาน
g) กรณีที่ช้ ินงานมีสีหรือน้ํามันต้องทําความสะอาดให้
เรยี บรอ้ ยกอ่ นเช่ือมช้ นิ งาน
h) จดั เตรียมถังดับเพลิงชนิดมือถือไวบ้ ริเวณพ้ ืนที่ปฏิบัติงาน
ตลอดระยะเวลาการเชอ่ื มช้ นิ งานหรอื ตอ้ งทราบตาํ แหน่งของอุปกรณด์ บั เพลิง
ที่อยใู่ กลพ้ ้ ืนท่ีปฏิบตั ิงาน
2. การปฏิบตั ิขณะทาํ การเช่ือมช้ ินงาน
a) ปฏิบตั ิตามใบขออนุญาตในการทาํ งานที่กอ่ ใหเ้ กิดประกาย
ไฟ/อาจกอ่ ใหเ้ กิดประกายไฟ(Hot Work Permit) อยา่ งเครง่ ครดั
b) ทาํ การติดต้งั สายดินกบั ช้ ินงานทุกครง้ั ขณะเชื่อมช้ ินงาน
c) หา้ มวางหวั เชอ่ื มบนช้ นิ งานโดยเด็ดขาด ใหแ้ ขวนหอ้ ยไว้ 51

d) การปรบั กระแสไฟควรพิจารณาตามขนาดของช้ ินงานและ
ลวดเชือ่ ม แต่ตอ้ งไม่สูงเกินกวา่ ที่สายไฟจะรบั ได้

e) การเชื่อมช้ ินงานบริเวณท่ีผูอ้ ่ืนปฏิบัติงานในพ้ ืนท่ีเดียวกนั
ตอ้ งใชฉ้ ากก้นั เพื่อไม่ใหแ้ สงไปรบกวนและสะเก็ดไฟกระเด็นโดนพนักงานท่ี
ปฏบิ ตั ิงาบริเวณใกลเ้ คยี ง

f) ขณะเคาะเศษเหล็กตรวจ/สอบแนวเชื่อม ต้องสวมใส่
แว่นตานิรภัยและทิศทางในการเคาะตอ้ งไม่เคาะไปในทิศทางท่ีผูอ้ ่ืนกําลัง
ปฏิบตั ิงาน

g) ในกรณีเกิดเหตุเพลิงไหมใ้ หผ้ ูป้ ฏิบัติงานปิ ดสวิตช์เคร่ือง
เช่ือมก่อน พรอ้ มท้ังทําการดับเพลิงข้ันต้นทําการแจ้งหัวหน้างานและ
ผูป้ ฏิบัติงานใกลเ้ คียง กรณี เหตุเพลิงไหม้ ไม่สามารถดับไดห้ รือเกิดการ
ลุกลามในแนวกวา้ งใหป้ ฏิบตั ิตามแผนการตอบสนองต่อการเกดิ อคั คีภยั

3. การปฏิบตั ิหลงั การเชื่อมช้ ินงาน
a) ปิ ดสวติ ชเ์ ครื่องเชื่อมทุกคร้งั หลงั จากใชง้ านเครื่องเชื่อม
b) จดั เกบ็ พ้ นื ที่ปฏบิ ตั ิงานใหเ้ ป็ นระเบียบเรยี บรอ้ ย
c) หลังจากปฏิบัติงานใหพ้ นักงานทบทวนบทเรียนหลังการ

ปฏิบัติงาน และบันทึกลงในใบรายงานค้นหาบทเรียนหลังปฏิบัติงาน
(Debrief) พรอ้ มท้งั หาแนวทางการแกไ้ ขและปรบั ใชใ้ นคร้งั ถดั ไป

16) เครื่องปัดไฟฟ้า และเคร่ืองปัดชนิดอดั ลม/ปื นลวดสาํ หรบั กัดสนิม
และแผ่นปัด

1. เตรยี มเครอื่ งมือ และอุปกรณ์
a) ฝาปิ ดตูเ้ คร่ืองมือลม้ และเป็ นสาเหตุใหม้ ือไดร้ ับบาดเจ็บ

จะตอ้ งปิ ดฝาตูเ้ ชือ่ มใหม้ นั่ คงแข็งแรงกอ่ นทาํ การเคลื่อนยา้ ยเครือ่ งมือ

52

b) ความบกพร่องของอุปกรณ์ จะต้องมีการติดต้ังกลไกอุปกรณ์ความ
ปลอดภยั และอยใู่ นสภาพดี
2. ใช้ ปื นลวดสาํ หรบั กดั สนิม
c) จะตอ้ งแน่ใจว่าไดต้ ิดต้ังครอบป้องกนั อย่างมัน่ คงแข็งแรง เพราะอาจ
ไดร้ บั บาดเจ็บท่ีมือจากส่วนท่ีหมุนของแผ่นใบปัดจะตอ้ งมีการสวมใส่ถุงมือ
หนัง อาจจะไดร้ บั บาดเจบ็ ท่ีมือจากปื นลวดสาํ หรบั กดั สนิม
d) อนุภาคที่ปลิวได้ จะต้องใหม้ ีการสวมใส่อุปกรณ์ป้องกันดวงตาให้
ถูกตอ้ ง
e) บริเวณพ้ นื ที่ตอ้ งไม่มีส่ิงท่ีเป็ นเช้ อื เพลิงอยใู่ นบริเวณใกลเ้ คียง
f) การระเบิด จะต้องมีการจัดถังดับเพลิงประจํา ณ จุดท่ีทํางาน
ตลอดเวลา
g) แกส๊ รวั่ ไหล จะตอ้ งมีผูเ้ ฝ้าระวงั ไฟประจาํ ณ จุดท่ีทาํ งานตลอดเวลา
h) ประกายไฟ จะตอ้ งมีการตรวจสอบแก๊สก่อนที่จะเร่ิมงาน และกระทํา
อยา่ งต่อเน่ือง
17) เครื่องอดั ลมดีเซล, เคร่ืองกาํ เนิดไฟฟ้า (ติดต้งั พรอ้ มกับอุปกรณ์
หยดุ ฉุกเฉินของแทน่ )

1. เตรยี มเครอ่ื งมือ และอุปกรณ์
a) ฝาปิ ดตูเ้ คร่ืองอัดลม, เคร่ืองกําเนิดไฟฟ้า และ ตู้เคร่ือง

เช่ือมลม้ และเป็ นสาเหตุใหม้ ือไดร้ ับบาดเจ็บ จะตอ้ งปิ ดฝาตูเ้ ช่ือมใหม้ ัน่ คง
แข็งแรงก่อนทําการเติมน้ํามันลงในเคร่ืองเช่ือม, เคร่ืองกําเนิดไฟฟ้า หรือ
เคร่อื งอดั ลม

53

b) ความรอ้ นจากพ้ ืนผิวของตูเ้ ช่ือมหรือเคร่ืองอดั ลม จะตอ้ งให้
มีการสวมใส่ถุงมือ เม่ือตอ้ งการเติมน้ํามนั ลงในเคร่ืองเชื่อมหรือ เคร่ืองอดั ลม
c) การยก และเคลื่อนยา้ ยอุปกรณ์ไปยังตําแหน่งท่ีเตรียม
จะตอ้ งใชอ้ ุปกรณ์ยกท่ีผ่านการรบั รองแลว้ เท่าน้ัน และใชเ้ ชือกควบคุมการ
แกวง่ ไกวขณะทาํ การยกระมดั ระวงั มือ และน้ ิวมือใหห้ ่างจากจุดหนีบ จะตอ้ ง
จดั ผใู้ หส้ ญั ญาณเครนเพียงคนเดียว
d) อุปกรณห์ ยดุ ฉุกเฉินของแท่นทาํ งาน จะตอ้ งมีการตรวจสอบ
เคร่ืองอัดลม, เครื่องกําเนิดไฟฟ้า และเคร่ืองเช่ือมจะตอ้ งต่อเชื่อมเขา้ กับ
อุปกรณห์ ยุดฉุกเฉินของแท่น
2. การเดินเครื่องยนต์ของเครื่องอัดลม เครื่องกําเนิดไฟฟ้า และ
เครอ่ื งเชอื่ ม
a) จะตอ้ งสวมใส่อุปกรณป์ ้องกนั ภยั ส่วนบุคคลใหถ้ ูกตอ้ ง และ
เหมาะสมกบั งานตลอดเวลาท่ีทาํ งาน เพื่อป้องกนั ความรอ้ นจากพ้ ืนผิวของตู้
เชอ่ื ม หรือ เครอื่ งลม
b) จะตอ้ งมีการตรวจสอบพ้ ืนที่การทํางานความรอ้ น และมี
ประกายไฟ ตรวจสอบแกส๊ กอ่ นท่ีจะเรมิ่ งาน และกระทาํ อยา่ งต่อเน่ือง
c) การระเบิด ต้องมีการตรวจสอบพ้ ืนท่ีตอ้ งไม่มีส่ิงท่ีเป็ น
เช้ อื เพลิงอยใู่ นบริเวณใกลเ้ คียง
d) แก๊สรัว่ ไหล จะตอ้ งมีความเอาใจใส่ และตรวจสอบความ
ชาํ รุดบกพรอ่ งของเครื่องมือและอุปกรณ์ โดยเฉพาะสายแกส๊ ตอ้ งเอาใจใส่เป็ น
พิเศษ
e) ประกายไฟ จะตอ้ งมีผูเ้ ฝ้าระวังไฟประจํา ณ จุดท่ีทํางาน
ตลอดเวลา
f) ไฟฟ้าดูด จะตอ้ งมีถังดบั เพลิงประเภท C ประจาํ ณ จุดที่
ทาํ งานตลอดเวลา
54

18) เครอื่ งมือ, คอ้ น, ประแจ, เลื่อย
1. เตรียมเคร่อื งมือ และอุปกรณท์ ่ีจะใชง้ าน

จดั ใหม้ ีการล็อคฝาปิ ดตูเ้ คร่ืองมือใหม้ นั่ คง ก่อนการเคล่ือนยา้ ยตูเ้ คร่ืองมือ
และอุปกรณ์

2. ใชเ้ คร่อื งมือ
a) จะตอ้ งสวมใส่ถุงมือใหเ้ หมาะสมกับงาน และตรวจสอบ

เครื่องมือว่าอยู่ในสภาพดี และจะตอ้ งแน่ใจว่าหัวคอ้ นไม่หลวม และอยู่ใน
สภาพปลอดภยั และตอ้ งแน่ใจวา่ ประแจไม่หลวม และเหมาะสมกบั งาน

b) ใหใ้ ชเ้ ชอื กผกู ประแจท่ีแนบกบั น็อตขณะทาํ การตีประแจ
c) ระวงั การบาดเจบ็ จากถกู คอ้ นตีมือ หรือน้ ิวมือ

19) เครน
1. การปลดช้ ินงาน/สินคา้ /ตะกรา้ บนฝัง่
a) ในการเคลื่อนยา้ ยจะตอ้ งควบคุมโดยพนักงานที่รบั ผิดชอบ
งานยก และตอ้ งมีพ้ ืนท่ีวา่ งเพียงพอสาํ หรบั คนท่ีจะเขา้ ไปปลดอุปกรณ์การยก
และผูใ้ หส้ ญั ญาณตอ้ งผ่านการฝึกอบรม และบุคคลจะตอ้ งอยหู่ า่ งจากการยก
ในบริเวณพ้ ืนที่จํากัดซึ่งอาจถูกกระแทก หรือหนีบจาก ช้ ินงาน/สินคา้ /
ตะกรา้ ท่ีทําการยก และในการเคลื่อนยา้ ยจะตอ้ งควบคุมโดยพนักงานที่
รบั ผิดชอบงานยก และใชเ้ ชอื กบงั คบั ทิศทาง
b) หา้ มวางของที่มีน้ําหนักมากซอ้ นไวด้ า้ นบน ถา้ จําเป็ นให้
วางของท่ีมีน้ําหนักเบาไวด้ า้ นบน และจัดใหม้ ีพ้ ืนที่ทางเขา้ -ออกไดอ้ ย่าง
ปลอดภยั
c) จะตอ้ งมีการจดั พ้ ืนท่ีว่าง ตอ้ งวางแผนโดยผูค้ วบคุมงานกบั
เจา้ ของโครงการ และตอ้ งจดั เตรียมพ้ ืนที่ และแน่ใจวา่ มีที่วา่ งเพียงพอสาํ หรบั
งานยก และจดั พ้ นื ท่ีสาํ หรบั จดั วางใหโ้ ล่งเท่าท่ีจะทาํ ได้
55

d) ในการปลด ช้ ินงาน/สินคา้ /ตะกรา้ จะตอ้ งทําโดยบุคคลท่ี
มีความรู้ และความชํานาญ ผูใ้ หส้ ัญญาณตอ้ งอยู่ในตําแหน่งท่ีมองเห็นได้
ชัดเจนในการยกข้ ึน หรือวางลง และผูใ้ หส้ ัญญาณตอ้ งมีการติดต่อส่ือสาร
ตลอดเวลากบั ผูข้ บั เครน และทาํ การก้นั บรเิ วณพ้ ืนที่ท่ีทาํ งานยก

2. การยกช้ ินงาน/สินคา้ /ตะกรา้ บนเรอื หรือ แท่นผลิต
a) อุปกรณก์ ารยกไม่เหมาะสม ผูข้ บั เครนตอ้ งมีใบรบั รอง และ

การยกในบริเวณพ้ ืนที่จาํ กดั ตอ้ งมีป้ายเตือนความปลอดภยั เป็ นพิเศษมีการ
ใหส้ ญั ญาณหรือการ - ติดต่อสื่อสาร และควบคุมดูแลอยา่ งใกลช้ ดิ

b) จะตอ้ งมีรายการ ตรวจซ่อมบํารุง และมีบันทึกเป็ นลาย
ลกั ษณอ์ กั ษรประจาํ เครน

c) ใหร้ ะมดั ระวงั การล่ืน, สะดุด, หกลม้
d) สลิง หรือ อุปกรณ์การยกต้องมีใบรับรองจากบริษัทที่
ตรวจสอบ และอุปกรณก์ ารยกตอ้ งมีใบรบั รอง และมีรหสั สีการยกถูกตอ้ ง
e) ในการยกช้ ินงาน/สินคา้ /ตะกรา้ จะตอ้ งทําโดยบุคคลที่มี
ความรู้ และความชํานาญ และผู้ใหส้ ัญญาณ และผู้ขับเครนต้องสังเกต
อนั ตรายบริเวณโดยรอบพ้ ืนที่การยก และบุคคลจะตอ้ งอยหู่ า่ งจากการยกใน
บริเวณพ้ นื ที่จาํ กดั ซ่ึงอาจถูกกระแทก หรือหนีบจาก ช้ ินงาน/สินคา้ / ตะกรา้ ที่
ทาํ การยก
f) ตอ้ งแน่ใจวา่ ช้ ินงาน/สินคา้ /ตะกรา้ อยใู่ นตําแหน่งการยก
ของเครนมากที่สุด กอ่ นที่จะทาํ การยก
g) อุบตั ิเหตุ ชนกบั โครงสรา้ งของ เสา/โครงสรา้ งเหล็ก/แพลท
ฟอรม์ จะตอ้ งมีการใหส้ ญั ญาณที่มองเห็น, อาจใชว้ ทิ ยุติดต่อส่ือสารระหวา่ งผู้
ขับเครน, พนักงานที่รับผิดชอบงานยก และผู้ใหส้ ัญญาณต้องผ่านการ
ฝึกอบรม และผใู้ หส้ ญั ญาณตอ้ งมีการติดต่อส่ือสารตลอดเวลากบั ผขู้ บั เครน

56

h) ลม, สภาพอากาศ และสภาพของทะเล ถา้ แรงลมสูงสุดใน
การยกตอ้ งไมเ่ กิน 25 น็อต และทะเลมีคล่ืนสงู ต้งั แต่ 2 เมตรข้ นึ ไป
i) ความบกพร่องของเครน จะต้องมีการตรวจสอบเครน
ประจาํ วนั เป็ นอยา่ งนอ้ ย และตอ้ งไมใ่ ชเ้ ครนถา้ พบสว่ นใดชาํ รุด
j) วสั ดุตกหล่น การเคล่ือนยา้ ยจะตอ้ งควบคุมโดยพนักงานที่
รบั ผิดชอบงานยก
k) สลิงลงไปอยู่ในภาชนะท่ีบรรจุ/ตะกรา้ และตอ้ งใชเ้ ชือก
บงั คบั ทิศทางท่ีไม่มีปม และอยใู่ นสภาพดีไม่แตก อย่างน้อย 2 เสน้ และทาํ
การกน้ั บรเิ วณพ้ ืนท่ีที่วางช้ นิ งาน/สินคา้ /ตะกรา้
l) พนักงานท่ีทําการปลดสลิง ไม่สามารถเข้าถึงจุดปลด
จะตอ้ งตรวจสอบการยกในแต่ละคร้งั โดยพนักงานที่รบั ผิดชอบการยกเพ่ือให้
แน่ใจว่าอุปกรณ์การยก และ ช้ ินงาน/สินคา้ /ตะกรา้ ผูกมดั มนั่ คงแข็งแรงอยู่
ในสภาพที่ปลอดภยั ไม่ใส่ของเกินน้ําหนัก หรือสูงกว่าขอบภาชนะที่บรรจุ
และเป็ นสาเหตุใหพ้ นักงานไมส่ ามารถปลดล็อคได้
3. การยกช้ ินงาน/สินคา้ /ตะกรา้ ลงเรือ
a) ยกของเกินน้ําหนัก ในการยกสินค้า/ตะกร้า ต้องมี
ใบรบั รองจากบริษัทท่ีตรวจสอบ และตอ้ งมีการตรวจสอบการยกในแต่ละคร้งั
โดยพนักงานที่รับผิดชอบการยกเพ่ือใหแ้ น่ใจว่าอุปกรณ์การยก และสินคา้
หรือตะกรา้ ผูกมัดมัน่ คงแข็งแรงอยู่ในสภาพท่ีปลอดภัย ไม่ใส่ของเกิน
น้ําหนัก หรอื สงู กวา่ ขอบภาชนะท่ีบรรจุ และเป็ นสาเหตุใหพ้ นักงานของเรือไม่
สามารถปลดล็อคได้
b) อุปกรณ์การยกไม่เหมาะสม ดังน้ันอุปกรณ์การยกตอ้ งมี
ใบรบั รอง และมีรหสั สีการยกถูกตอ้ ง
c) การทํางานช่วงทําการยก สายตาจ้องมองสินคา้ หรือ
ตะกรา้ ตอ้ งระมดั ระวงั จากการล่ืน, สะดุด, หกลม้
57

d) พนักงานจะตอ้ งอยู่ห่างจากการยกในบริเวณพ้ ืนท่ีจาํ กดั ซ่ึง
อาจถกู กระแทก หรือหนีบจากสินคา้ หรือตะกรา้ ที่ทาํ การยก

e) สลิง หรือ อุปกรณ์การยกต้องมีใบรับรอง และใชเ้ ชือก
บงั คบั ทิศทางท่ีไมม่ ีปม และอยใู่ นสภาพดีไมแ่ ตก อยา่ งนอ้ ย 2 เสน้

f) บุคคลไดร้ บั บาดเจบ็ จากการเคล่ือนยา้ ย
g) ผู้ขับเครนต้องมีใบรับรอง และการเคลื่อนยา้ ยจะต้อง
ควบคุมโดยพนักงานท่ีรับผิดชอบงานยก และผู้ใหส้ ัญญาณตอ้ งผ่านการ
ฝึกอบรม และตอ้ งมีการติดต่อส่ือสารตลอดเวลากบั ผูข้ บั เครน และผูข้ บั เครน
ตอ้ งสงั เกตอันตรายบริเวณโดยรอบพ้ ืนที่การยก และการยกในบริเวณพ้ ืนท่ี
จาํ กดั ตอ้ งมีป้ายเตือนความปลอดภยั เป็ นพิเศษ, มีการใหส้ ัญญาณหรือการ
ติดต่อส่ือสาร และควบคุมดูแลอยา่ งใกลช้ ิด
h) ชนกับโครงสร้างของแท่น จะต้องมีการให้สัญญาณท่ี
มองเห็น, ใชว้ ิทยุติดต่อส่ือสารระหวา่ งผูข้ บั เครน, พนักงานที่รบั ผิดชอบงาน
ยก หรอื กปั ตนั เรือ
i) ลม, สภาพอากาศ และสภาพของทะเล ถา้ แรงลมสูงสุดใน
การยกตอ้ งไม่เกิน 25 น็อต และทะเลมีคลื่นสูงต้งั แต่ 2 เมตรข้ ึนไป
j) ความบกพร่องของเครน จะต้องมีการตรวจสอบเครน
ประจาํ วนั เป็ นอยา่ งน้อย และตอ้ งมีรายการซ่อมบาํ รุงประจาํ เครน และตอ้ งไม่
ใชเ้ ครนถา้ พบสว่ นใดชาํ รุด
k) วัสดุตกหล่น ในการยกสินคา้ หรือตะกรา้ จะตอ้ งทําโดย
บุคคลท่ีมีความรู้ และความชาํ นาญ
l) สลิงลงไปอยใู่ นภาชนะท่ีบรรจุ/ตะกรา้ ตอ้ งตรวจดูสลิงจาก
ดา้ นนอกของภาชนะที่บรรจุ หรือตะกรา้ จะตอ้ งแน่ใจว่าสินคา้ หรือตะกรา้
อยใู่ นตาํ แหน่งการยกของเครนมากที่สุด กอ่ นท่ีจะทาํ การยก

58

20) ป้ันจนั ่ เหนือศีรษะ
1. ตอ้ งติดป้ายบอกพิกัดของน้ําหนักยกไวท้ ่ีป้ันจัน่ ปิ ดคําเตือนให้

ระวังอันตรายและติดต้ังสัญญาณเตือนอันตรายใหผ้ ู้บังคับป้ันจัน่ เห็นได้
ชดั เจน

2. ในการทํางานเก่ียวกับป้ันจัน่ ควรจะมีการใหส้ ัญญาณการใช้
ป้ันจัน่ ท่ีเขา้ ใจในระหว่างผูเ้ ก่ียวขอ้ ง ในกรณีท่ีการใชส้ ัญญาณเป็ นการใช้
สญั ญาณมือ ใหจ้ ดั ใหม้ ีรูปภาพหรือคูม่ ือการใชส้ ญั ญาณมือตามมาตรฐานติด
ไวท้ ่ีป้ันจนั่ และในบริเวณท่ีทาํ งาน

3. มีการตรวจสอบส่วนประกอบและอุปกรณ์ต่างๆ ของป้ันจนั่ ตาม
กฎหมาย และบนั ทึกเวลาที่ตรวจสอบรวมท้งั ผลการตรวจสอบ โดยมีวิศวกร
เป็ นผูร้ บั รองไวเ้ ป็ นหลกั ฐาน สาํ หรบั พนักงานหรือเจา้ หน้าท่ีตรวจสอบไดใ้ น
ระหวา่ งเวลาทาํ งาน

4. ในการทํางานเก่ียวกบั ป้ันจนั่ หา้ มใชเ้ ชือกลวดเหล็กท่ีมีลักษณะ
ดงั ต่อไปน้ ี

a) ลวดวิ่งที่มีเสน้ ลวดในหน่ึงช่วงเกลียว หรือขาดต้ังแต่สาม
เสน้ ข้ ึนไปในเกลียวเดียวกัน หรือขาดต้ังแต่หกเสน้ ข้ ึนไปในหลายเกลียว
รวมกนั

b) ลวดโยงยึดที่มีเสน้ ลวดในหนึ่งช่วงเกลียวขาดต้งั แต่สองเสน้
ข้ ึนไป

c) ลวดเสน้ นอกสึกไปหน่ึงในสามของเสน้ ผ่าศนู ยก์ ลาง
d) ลวดวิ่งหรือลวดโยงยึดที่ขมวด ถูกบดกระแทก แตกเกลียว
หรือชาํ รุด ซึ่งเป็ นเหตุใหก้ ารรบั น้ําหนักของเชือกลวดเหล็กกลา้ เสียไป
e) เส้นผ่าศูนย์กลางมีขนาดเล็กลงเกินร้อยละห้าของ
เสน้ ผ่าศนู ยก์ ลางเดิม
f) ถูกความรอ้ นทาํ ลายหรือเป็ นสนิมมากจนเห็นไดช้ ดั เจน 59

5. หา้ มใหใ้ ชร้ อกในการทํางานเก่ียวกบั ป้ันจนั่ ท่ีมีอตั ราส่วนระหว่าง
เสน้ ผ่านศูนยก์ ลางของรอกหรือลอ้ ใดๆ กบั เสน้ ผ่านศูนยก์ ลางของเชือกลวด
เหล็กกลา้ ท่ีพนั อยนู่ ้อยกวา่ มาตรฐานท่ีกาํ หนดดงั ต่อไปน้ ี
a) 18 ต่อ 1 สาํ หรบั รอกปลายแขนป้ันจนั่
b) 16 ต่อ 1 สาํ หรบั รอกของตะขอ
c) 15 ต่อ 1 สาํ หรบั รอกหลงั แขนป้ันจนั่
6. ในขณะทํางานจะต้องมีการควบคุมใหม้ ีเชือกลวดเหล็กกล้า
เหลืออยู่ในท่ีมว้ นเชือกลวดไม่น้อยกวา่ สองรอบเชือก ลวดเหล็กกลา้ ที่ใชต้ อ้ ง
มีความปลอดภยั ดงั น้ ี
a) เชอื กลวดเหล็กกลา้ ท่ีเป็ นลวดวงิ่ ไมน่ อ้ ยกวา่ 6
b) เชอื กลวดเหล็กกลา้ ท่ีเป็ นลวดโยงยดึ ไมน่ ้อยกวา่ 3.5
7. ใหม้ ีส่ิงครอบปิ ดส่วนท่ีหมุนรอบตัวเอง หรือส่วนที่เคลื่อนไหวได้
ของเครอ่ื งจกั รเพื่อใหเ้ กดิ ความปลอดภยั ในการทาํ งาน
8. ใหม้ ีการจดั ทําเครื่องหมายแสดงเขตอนั ตรายหรือเคร่ืองก้นั เขต
อนั ตรายในรศั มีส่วนรอบของป้ันจนั่ ท่ีหมุนระหวา่ งทํางาน เพื่อเป็ นการเตือน
พนักงานใหร้ ะวงั อนั ตรายที่อาจเกิดข้ นึ ในรศั มีของส่วนที่หมุนได้
9. ป้ันจนั่ ที่มีความสูงเกินสามเมตร ใหม้ ีบนั ไดพรอ้ มราวจบั และโครง
โลหะกนั ตกใหแ้ กพ่ นักงานที่ปฏิบตั ิงาน
10. จดั ทาํ พ้ นื และทางเดินบนป้ันจนั่ ชนิดกนั ลื่น
11. ติดต้ังเครื่องดับเพลิงชนิดที่เหมาะสม ไวใ้ ชใ้ นกรณีเกิดเหตุ
ฉุกเฉิน
12. มีสารไวไฟอยู่ในบริเวณท่ีใช้ป้ันจัน่ ให้นําสารไวไฟออกจาก
บริเวณท่ีใชป้ ้ันจนั่ กอ่ นปฏบิ ตั ิงานทนั ที
13. หา้ มใหพ้ นักงานทาํ งานกบั ป้ันจนั่ ที่ชาํ รุดเสียหายหรืออยใู่ นสภาพ
ที่ไม่ปลอดภยั
60

14. ถา้ มีการทํางานเกี่ยวกับป้ันจัน่ ในเวลากลางคืน ใหจ้ ัดใหม้ ีแสง
สว่างทัว่ บริเวณตลอดเวลาท่ีทํางาน ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง
ความปลอดภยั ในการทาํ งานเกี่ยวกบั ภาวะแวดลอ้ ม
15. หา้ มใหพ้ นักงานท่ีปฏิบตั ิงาน ดดั แปลงหรือแกไ้ ขส่วนใดส่วนหนึ่ง
ของป้ันจนั่ หรือยินยอมใหผ้ ูอ้ ่ืนกระทําการอนั อาจทําใหก้ ารทํางานเกี่ยวกับ
ป้ันจนั่ มีความปลอดภยั น้อยลง
16. ส่ิงที่ควรปฏิบตั ิสาํ หรบั ป้ันจนั่ ชนิดอยกู่ บั ท่ี
a) ใหต้ ิดต้ังป้ันจัน่ บนฐานที่มัน่ คงโดยมีวิศวกรเป็ นผูร้ ับรอง
และใหส้ ่วนที่เคล่ือนท่ีหรือหมุนไดข้ องป้ันจนั่ อยูห่ ่างจากสิ่งก่อสรา้ งหรือวตั ถุ
อื่นไมน่ ้อยกวา่ หา้ สิบเซนติเมตร
b) ป้ันจนั่ เคล่ือนที่บนรางหรือป้ันจนั่ ที่มีรางลอ้ เลื่อนท่ีอยู่บน
แขนป้ันจนั่ ใหจ้ ดั ใหม้ ีสวติ ชใ์ หห้ ยุดป้ันจนั่ ไดโ้ ดยอตั โนมตั ิ และใหม้ ีกนั ชนหรือ
กนั กระแทกที่ปลายท้งั สองขา้ งของรางดว้ ย
c) ในขณะป้ันจัน่ เคล่ือนที่ ใหม้ ีสญั ญาณเสียงและแสงวบั วาบ
เตือนพนักงาน
d) ใหม้ ีเครื่องกวาดส่ิงของหนา้ ลอ้ ท้งั สองขา้ งของป้ันจนั่
17. งานท่ีไมจ่ าํ เป็ นตอ้ งใชป้ ้ันจนั่ ขนยา้ ย หรือลกั ษณะงานที่ไม่เหมาะ
กบั การขนยา้ ยดว้ ยป้ันจนั่ , ใหป้ ฏิเสธการใชป้ ้ันจนั่ (Eliminate the process
altogether) ตวั อยา่ งเชน่
a) งานขนยา้ ยของน้ําหนัก 10-15 กิโลกรมั ซ่ึงไม่จาํ เป็ นตอ้ ง
ใชเ้ ครน ใหป้ ฏิเสธการใชเ้ ครนและใชเ้ คร่ืองมืออ่ืนขนยา้ ย เช่นใหใ้ ชร้ ถเข็น
แทน ใชแ้ ฮนดล์ ิฟท์ (Hand lift)
b) ถังขนยา้ ยวัสดุ หรือช้ ินงานขนาดเล็กซ่ึงออกแบบใหข้ น
ยา้ ยดว้ ยโฟลค์ ลิฟท์หรือ ออกแบบใหข้ นถ่ายดว้ ยจกั กลอ่ืน ไม่เหมาะกบั การ
ขนถ่ายดว้ ยป้ันจนั่ ใหป้ ฏิเสธการใชป้ ้ันจนั่ ฯลฯ
61

c) กรณีหน่วยงานมีจักรกลขนถ่ายหลายประเภท หาก
จักรกลอ่ืนอันตรายน้อยกว่า ใหพ้ ิจารณาใชจ้ ักรกลน้ันแทนฯ (Substitute
another process) เชน่ ใชร้ ถรางเล่ือน ใชส้ ายพานลาํ เลียง เป็ นตน้

18. อุปกรณป์ ้องกนั อนั ตรายสว่ นบุคคลในการทาํ งานกบั ป้ันจนั่
a) ให้พนักงานใชห้ มวกแข็ง ถุงมือ รองเท้าหัวโลหะ หรือ

อุปกรณ์ความปลอดภัยอื่นๆ ตามลักษณะและสภาพของงานตลอดเวลาท่ี
ทํางานเก่ียวกับป้ันจัน่ พรอ้ มท้ังจัดอบรมพนักงานใหร้ ูจ้ ักวิธีใช้ และวิธีทํา
ความสะอาด และวธิ ีบาํ รุงรกั ษาอุปกรณ์ความปลอดภยั ตลอดจนขอ้ จาํ กดั ของ
อุปกรณเ์ หล่าน้ัน

b) ออกข้อบังคับ กา รทํางา น เกี่ยวกับ ป้ั น จั่น กําหน ด
รายละเอียดในการใชอ้ ุปกรณค์ วามปลอดภยั ไว้
19. ผูป้ ฏิบตั ิหนา้ ท่ีผูบ้ งั คบั ป้ันจนั่ ผูใ้ หส้ ญั ญาณแกผ่ ูบ้ งั คบั ป้ันจนั่ ผูย้ ดึ
เกาะวัสดุ หรือผู้ควบคุมการใชป้ ้ันจัน่ และการอบรมทบทวนการทํางาน
เกี่ยวกบั ป้ันจนั่ ตอ้ งตรงตามท่ีกฎหมายกาํ หนด
21) รถเข็นตไู้ ฟฟ้า
1. ก่อนการปฏิบัติงานกับตัวรถเข็นตูไ้ ฟฟ้า ตอ้ งตรวจสอบความ
สมบรู ณข์ องตวั อุปกรณก์ ่อน
a) ตรวจสอบสภาพลอ้ อยใู่ นสภาพดีหรือไม่
b) ตรวจสอบสภาพแขนรบั น้ําหนัก อยใู่ นสภาพดีหรือไม่
c) ตรวจสอบจุดหมุนต่าง ๆ ยงั อยู่ในสภาพดีและไม่มีสิ่งกีด
ขวาง
2. ทาํ การเคล่ือนยา้ ยรถเข็นตูไ้ ฟฟ้าออกมาจากพ้ ืนที่จดั เก็บ โดยการ
ดึงมาทางดา้ นหลงั หรอื เขน็ ไปดา้ นหน้า เพื่อนํามาจดั เตรียมสาํ หรบั นําไปใชท้ ี่
หน้างาน ในการเคล่ือนยา้ ยในชว่ งแรกน้ ี ตวั รถเข็นไฟฟ้าตอ้ งขนานไปกบั พ้ นื 62

3. ทําการกางขาหลังของตัวรถเข็นตูไ้ ฟฟ้าออก (มีท้งั หมด 2 ขา้ ง :
ซา้ ย-ขาว) โดยทําการกางออกท่ีละขา้ ง หลังจากกางขาหลงั ออกแลว้ ตอ้ งทํา
การตรวจสอบความแข็งแรงทุกครง้ั

4. กางขาหลังรถเข็นตูไ้ ฟฟ้าดา้ นซา้ ย ขณะกางขาออกจนสุด ตอ้ ง
ตรวจสอบตวั ล๊อคไดอ้ ยใู่ นตาํ แหน่งที่ถูกตอ้ ง

5. กางขาหลังรถเข็นตูไ้ ฟฟ้าดา้ นขวา ขณะกางขาออกจนสุด ตอ้ ง
ตรวจสอบตวั ล๊อคไดอ้ ยใู่ นตาํ แหน่งท่ีถูกตอ้ ง

6. หลังจากกางขาหลงั ของตัวรถเข็นตูไ้ ฟฟ้าเสร็จเรียบรอ้ ยแลว้ และ
ไดต้ รวจสอบความแข็งแรงท้ังหมดแลว้ ในทําการโน้มตัวรถเข็นใหเ้ อียงไป
ทางดา้ นหลงั โดยใหข้ าหลงั ท่ีเราไดก้ างออกเป็ นตวั รบั น้ําหนักของรถเขน็ แทน

7. ตัวรถเข็นตู้ไฟฟ้ าต้องเป็ นไปตามในรูปก่อนเข็นไปใช้งาน
ตรวจสอบความถูกตอ้ งอีกคร้งั

8. สามารถเขน็ ไปใชง้ านในตาํ แหน่งที่ตอ้ งการได้
9. เน่ืองจากอุปกรณ์รถเข็นตูไ้ ฟฟ้ามีน้ําหนักมาก ในการปฏิบตั ิงาน
ทุกคร้งั ตอ้ งใหค้ วามสาํ คญั และเพิ่มความระมดั ระวงั ในการใชง้ าน ตอ้ งปฏิบตั ิ
ตามวิธีการท่ีเขียนมาอยา่ งเคร่งครดั และตอ้ งใส่อุปกรณ์ PPE ทุกคร้งั ในการ
ปฏิบตั ิงาน เพอื่ ลดความรุนแรงในกรณีท่ีเกิดอุบตั ิเหตุ

22) รถยก
1. ตรวจเช็คสภาพรถยก อุปกรณ์ช่วยยกและยืนยนั คุณสมบัติของผู้

ควบคุมรถยก
a) ใหต้ รวจสอบว่ารถยก และอุปกรณ์ช่วยยกถูกตรวจเช็ค

สภาพก่อนใชง้ านประจาํ ทุกวนั และใหม้ ีสภาพใชง้ านไดอ้ ย่างปลอดภยั ก่อน
การใชง้ านทุกคร้งั พรอ้ มท้งั เกบ็ ผลการบนั ทึกการตรวจสอบเอาไวท้ ุกครง้ั

63

b) ผูค้ วบคุมรถยกผ่านการฝึ กอบรมตามหลักสูตรที่อธิบดี
กาํ หนด และไดร้ บั อนุญาตใหท้ าํ หน้าที่เป็ นผขู้ บั รถยก
2. กาํ หนดเสน้ ทางขนยา้ ย ปิ ดก้นั และควบคุมพ้ นื ท่ี
a) สํารวจเสน้ ทางขนยา้ ยเร่ิมแต่จุดเริ่มยก ถึงพ้ ืนที่ซึ่งจะวาง
ช้ ินงาน
b) หากเป็ นพ้ ืนที่ซ่ึงไม่ไดอ้ อกแบบใหร้ ถยกทํางานโดยเฉพาะ
ใหด้ าํ เนินการปิ ดก้นั พ้ ืนท่ีโดยพิจารณาใชเ้ ทปก้นั อนั ตราย ร้วั แข็ง ไฟวบั วาบ
ป้ายหา้ ม อยา่ งหนึ่งอยา่ งใดหรือหลายอยา่ งรวมกนั
หมายเหตุ พ้ ืนท่ีทํางานของรถยกตอ้ งเป็ นพ้ ืนที่บดอัดหรือไม่ทรุดตัว ไม่
อนุญาตใหใ้ ชร้ ถยกบนพ้ ืนท่ีอ่อนยุบตัว หรือพ้ ืนท่ีซึ่งสงสัยว่าอาจยุบตัวโดย
เด็ดขาด
3. วางแผนสมดุลช้ นิ งานบนงานยก
a) ปรบั งายก กวา้ งแคบใหเ้ หมาะสมกบั ขนาดช้ นิ งาน
b) ช้ ินงานทรงเหลี่ยมที่มีความสูงมากกวา่ 3 เท่าของฐานส่วน
ที่แคบสุด (Toppling Ratio) ใหย้ ึดตรึงช้ ินงานกบั แผงงาโดยใชเ้ ชือก สลิง
ผา้ ใบหรืออุปกรณ์ยึดตรึงท่ีออกแบบโดยตรงเพ่ือยึดตรึงช้ ินงาน กรณีเป็ น
ช้ ินงานขนาดเล็กใหพ้ ิจารณาใชถ้ ังเหล่ียมหรือพาเลทรองรับช้ ินงานเพ่ือให้
สะดวกกบั การขนยา้ ยดว้ ยรถยก
4. วางแผนการทํางานร่วม ในพ้ ืนท่ีเดียวกนั ร่วมกบั คนหรือจกั รกล
เคลื่อนที่อ่ืน ๆ
a) หา้ มไมใ่ หผ้ ูท้ ่ีไมเ่ ก่ยี วขอ้ งเขา้ พ้ ืนที่
b) หา้ มไมใ่ หจ้ กั รกลเคล่ือนท่ีอื่น ๆ ซึ่งไม่เกย่ี วขอ้ งเขา้ พ้ นื ท่ี
c) ผูป้ ฏิบัติงานท่ีเกี่ยวขอ้ งและผูค้ วบคุมจกั รกลเคลื่อนท่ีอื่น ๆ
ซึ่งอยใู่ นพ้ ืนท่ีเดียวกนั ใหเ้ ขา้ รว่ มประชุมส้นั ๆ (Tool Box Meeting) กอ่ นเริ่ม
ปฏบิ ตั ิงาน
64

d) กาํ หนดพ้ นื ที่ยนื ปฏิบตั ิงานของผเู้ ก่ียวขอ้ ง
e) กาํ หนดมาตรการควบคุมอุบตั ิเหตุ
5. ยกและยา้ ยช้ ินงาน
a) ควบคุมการยกช้ ินงานชา้ ๆ ใหส้ ูงจากพ้ ืนประมาณ 30
เซนติเมตร และสังเกตความมัน่ คงของช้ ินงาน หากโยกสัน่ ใหห้ ยุด, วาง
ช้ ินงานลงและยดึ ตรึงใหม่ใหม้ นั่ คง
b) ปรบั เสาโฟล์ค เอนหลงั เพ่ือใหช้ ้ ินงานกระชบั กบั แผงงาและ
ยา้ ยไปยงั พ้ นื ที่ซ่ึงตอ้ งการ
c) การยา้ ยช้ ินงาน หากผ่านพ้ ืนท่ีดงั ต่อไปน้ ีใหล้ ดความเร็วลง
และผูค้ วบคุมรถยกตอ้ งเพิ่มความระมดั ระวงั : ตดั ผ่านทางเดินเทา้ ทางแยก
ทางรว่ ม มุมเล้ ียวซึ่งมีกาํ แพงทึบปิ ดกน้ั การมองเห็น (ลดความเร็ว, เพ่ิมความ
ระมดั ระวงั และใชส้ ญั ญาณแตร) ทางผ่านคบั แคบ ทางลาดชนั ทางหลุมบ่อ
เขา้ ในพ้ ืนที่ซึ่งมีคนทํางานห่างจากทางวิ่งน้อยกว่า 5 เมตรหรือสภาวะอ่ืนใด
ซึ่งเทียบเคียงกบั ที่กล่าวถึงน้ ี
6. วางช้ ินงาน
a) ควบคุมรถยก ใหไ้ ดแ้ นวตรงกบั ตาํ แหน่งท่ีจะวาง
b) เดินหน้าเขา้ หาตําแหน่งที่จะวางและชะลอกอ่ นถึงประมาณ
50 เซนติเมตรหยุดเพื่อปรบั เสาโฟล์ค ใหอ้ ยู่ในแนวด่ิงและปรบั ระดับใหส้ ูง
กวา่ ตาํ แหน่งที่จะซอ้ นวางประมาณ 30 เซนติเมตร, เดินหน้าถึงตาํ แหน่งที่จะ
วาง
c) วางช้ นิ งานและถอยออกใหเ้ ลยปลายงา
7. การเติมน้ํามนั เช้ อื เพลิง
a) ดบั เครอ่ื งกอ่ นเติมน้ํามนั ในบริเวณที่กาํ หนดทุกครง้ั
b) ตรวจการปิ ดฝาถังน้ํามันใหเ้ รียบรอ้ ยหลังเติมน้ํามัน และ
ทาํ ความสะอาดเม่ือน้ํามนั หกกอ่ นการติดเคร่ือง
65

c) ภาชนะบรรจุน้ํามนั ตอ้ งติดฉลากใหช้ ดั เจน
d) อุปกรณ์ดับเพลิงต้องติดไว้ที่บริเวณท่ีเติมน้ํามันและ
เตรียมพรอ้ มเสมอท่ีจะนํามาใชง้ าน
8. กฎระเบียบความปลอดภยั ในการใชร้ ถยก
a) หา้ มบุคคล ซึ่งไม่มีหน้าท่ี หรือไม่ได้รับมอบหมายจาก
ผูบ้ งั คบั บญั ชาทาํ การขบั ข่รี ถยกโดยเด็ดขาด
b) ในขณะที่มีการขบั ขี่รถยกหา้ มบุคคลอ่ืนโดยสาร หรือข้ ึนไป
อยบู่ นรถ
c) ก่อนใชร้ ถยกในแต่ละวนั ผูป้ ฏิบัติงานท่ีมีหน้าท่ีขบั ขี่ ตอ้ ง
ทําการตรวจสอบสภาพรถยกทุกคร้ัง (สภาพภายนอก, ระบบบังคับการ,
ระบบหา้ มลอ้ )
d) เม่ือยกของท่ีมีขนาดใหญ่กวา่ ชว่ งยาวของงา จะตอ้ งทาํ การ
ผูกมดั ของท่ียกใหย้ ดึ ติดมนั่ คงกบั รถยก
e) การขบั รถยกลงตามทางลาด ผขู้ บั ข่ีจะตอ้ งใชเ้ กียรต์ าํ่
f) หา้ มบรรทุกของหนักเกินกว่าพิกัดที่กําหนดไว้ และหา้ ม
บรรทุกของสูงเกินไป เพราะจะบงั สายตาของผูข้ บั ขี่
g) ห้ามทําการยก หรือบรรทุกของเกินอัตราที่พ้ ืน หรือ
กระดานทางลาดจะรบั น้ําหนักไวไ้ ด้
h) พนักงานขบั รถยกตอ้ งสวมหมวกนิรภัย และรถยกตอ้ งมี
หลงั คาโครงเหล็กปกคลุมเหนือตวั คนขบั ท้งั น้ ีเพ่ือป้องกนั ของตกใสจ่ ากท่ีสงู
i) ผูข้ ับขี่รถยกตอ้ งสํารวจเสน้ ทางใหแ้ น่ใจว่า เสน้ ทางที่จะ
ควบคุมรถใหว้ ่ิงไปน้ัน มีความกวา้ งเพียงพอท่ีรถ จะว่ิงผ่านไปได้ และไม่มีสิ่ง
กดี ขวาง

66

j) ก่อนจะเคล่ือนรถยก ตอ้ งยกงาใหพ้ น้ จากพ้ ืนไม่น้อยกว่า
10 เซนติเมตร และเม่ือรถยกวิ่งให้ยกงาสูงกว่าระดับพ้ ืนไม่เกิน 30
เซนติเมตรพรอ้ มท้ังยกปลายงาเขา้ หาคนขบั เพ่ือป้องกนั วตั ถุที่ยกไหลตกลง
มา

k) เม่ือเลิกใชง้ าน ตอ้ งปล่อยงาใหล้ งตาํ่ แตะพ้ ืน ในลกั ษณะวาง
ขนานกบั พ้ ืน ดับเคร่ือง หา้ มดึงลอ้ มือ ถา้ จอดไวใ้ นบริเวณท่ีเป็ นพ้ ืนเอียงตอ้ ง
ใชไ้ มห้ มอนยนั ลอ้ ไว้ เพอ่ื ป้องกนั รถไหล

l) ตอ้ งใหส้ ญั ญาณเสียงและไฟกระพริบ เม่ือรถยกวงิ่ ถอยหลงั
m) ควรปรบั ระยะกวา้ งของงาใหก้ วา้ งท่ีสุดและพอเหมาะกบั พ้ ืน
รองยก เพอื่ ไมใ่ หว้ สั ดุเอียงตก และเพ่อื กระจายน้ําหนัก
n) การสอดงา ควรใหง้ าท้ังสองห่างจากศูนยก์ ลางพ้ ืนรองยก
เท่ากนั เพื่อรกั ษาสมดุลของวตั ถุ
o) เม่ือตอ้ งการใชร้ ถยก ในสถานที่ท่ีมีแสงสว่างไม่เพียงพอ
หรือ ในเวลากลางคืน ตอ้ งจดั ใหม้ ีไฟส่องสว่างทางขา้ งหน้า และรอบบริเวณ
ทาํ งาน

67

6.4 กฎระเบียบความปลอดภยั ในการทาํ งาน

1) การป้องกนั และระงบั อคั คีภยั ในสถานประกอบการ
1. สารติดไฟ ไวไฟ หรือเป็ นเช้ ือเพลิง ควรมีปริมาณเท่าท่ีจาํ เป็ นต่อ

การใชง้ านเท่าน้ัน นอกน้ันตอ้ งจดั เกบ็ ไวใ้ นที่ท่ีจดั เก็บไวเ้ ฉพาะอยา่ งปลอดภยั
2. การสูบบุหรี่ จะต้องสูบบุหรี่ในบริเวณท่ีจัดไวใ้ หห้ รืออนุญาต

เท่าน้ัน
3. เมื่อพบเหตุเพลิงไหม้ จะตอ้ งกดสญั ญาณแจง้ เหตุเพลิงไหมท้ ี่ใกล้

ที่สุดทันที หากสามารถเขา้ ทําการดับเพลิงได้โดยใช้ถังดับเพลิง ใหร้ ีบ
ดาํ เนินการทนั ทีเพือ่ ป้องกนั การลุกลาม

4. ตอ้ งไม่มีส่ิงกีดขวางใด ๆ ในบริเวณทางเขา้ และที่เก็บอุปกรณ์
ดบั เพลิง

5. พนักงานทุกคนตอ้ งรวู้ ธิ ีใชแ้ ละวธิ ีดบั เพลิงเบ้ ืองตน้
6. พนักงานทุกคนตอ้ งรสู้ ถานที่ต้งั อุปกรณด์ บั เพลิงท่ีใกลท้ ่ีสุด
7. หา้ มเล่นหรอื เกี่ยวขอ้ งกบั อุปกรณ์ดบั เพลิงโดยไม่มีเหตุอนั สมควร
8. ทางออกฉุกเฉินและทางเดินต่าง ๆ จะตอ้ งไม่ส่ิงกีดขวางใด ๆ
และประตูฉุกเฉินตอ้ งไมเ่ ปิ ดในกรณีไม่มีเหตุฉุกเฉิน
9. พนักงานท่ียงั ไม่มีความรูใ้ นการดับเพลิงเบ้ ืองตน้ จะตอ้ งเขา้ รบั
การอบรมและฝึกซอ้ มตามโอกาส
10. หา้ มพนักงานกอ่ ใหเ้ กิดไฟ หรือ ประกายไฟในบริเวณท่ีมีสารเคมี
ไวไฟ
11. การถ่ายเทสารเคมี ตอ้ งทาํ การเช่ือมสายดินจากถงั สู่สายดินก่อน
เสมอ
12. เม่ืออุปกรณ์ดับเพลิงใชก้ ารไม่ได้ หรืออยู่ในสภาพผิดปกติ ตอ้ งรีบแจง้
ใหห้ วั หนา้ งาน ทีม Fireman หรือเจา้ หน้าที่ความปลอดภยั ฯ ทราบทนั ที 68

13. เม่ือเกิดเหตุฉุกเฉินพนักงานตอ้ งวิ่งตามทางท่ีกาํ หนดไวใ้ นแผน
เท่าน้ัน

2) สาํ นกั งาน
1. ตเู้ ก็บเอกสาร
a) ตเู้ อกสารตอ้ งยดึ รวมกนั ไดป้ ้องกนั การลม้ เอียง
b) ใหว้ างของหนักไวช้ ้นั ล่าง
c) ตเู้ อกสารอยา่ วางขวางประตูและไมก่ ีดขวางทางเดิน
d) การเปิ ดล้ ินชกั ควรเปิ ดทีละล้ ินชกั ไม่ควรเปิ ดพรอ้ มกนั ทุก

ล้ ินชกั แลว้ ปิ ดใหเ้ รียบรอ้ ย
2. เอกสาร
a) การมว้ นหรือเก็บเอกสารใหร้ ะวงั การบาดเจ็บหรือตําจากที่

เยบ็ หนีบกระดาษ หรอื ส่ิงที่ติดอยกู่ บั เอกสาร
b) หา้ มแกะตวั เยบ็ ดว้ ยน้ ิว
c) หา้ มใชเ้ ขม็ หมุดเยบ็ เอกสาร

3. การสูบบุหร่ี
a) หา้ มวางบุหร่ี หรอื ซิการท์ ี่ติดไฟบนที่เข่ียบุหร่ีโดยไมไ่ ดด้ ูแล
b) หา้ มเทที่เข่ยี บุหรี่ลงในตะกรา้ ผงผา้ ใบ ตอ้ งเทในท่ีท้ ิงขยะซึ่ง

ทาํ ดว้ ยโลหะ
c) ตอ้ งดับไมข้ ีด หรือบุหรี่ใหแ้ น่ใจว่าดับสนิทก่อนออกจาก

หอ้ งทาํ งาน
4. เคร่ืองใชไ้ ฟฟ้า
a) การใชเ้ ครื่องไฟฟ้าตอ้ งไม่ใหส้ ายไฟกีดขวางช่องทางการ

ทาํ งานท่ีอาจทาํ ใหส้ ายไฟชาํ รุดได้

69

ไวท้ ุกเครอื่ ง b) อุปกรณ์ไฟฟ้าตอ้ งมีฉนวนหุม้ สองช้นั หรือมีการต่อสายดิน

c) ถา้ พบสภาพชาํ รุดของสายไฟหรืออุปกรณ์ใหแ้ จง้ ผูท้ ่ีมีหน้าท่ี
ทาํ การซ่อมแซม
d) ดูแลใหม้ ีการตรวจสอบอุปกรณ์ไฟฟ้าอย่เู สมออย่างน้อย 6
เดือนหรือ 1 ปี ต่อคร้งั
e) ใชไ้ ฟฟ้าอย่างปลอดภยั ไม่เสียบปล๊ักเดียวกนั หลายตัวเกิน
กาํ ลงั ของสายไฟ
5. เคร่ืองใชอ้ ุปกรณ์ เฟอรน์ ิเจอรใ์ นสาํ นักงาน
a) เก็บวางไวใ้ นที่ท่ีมีความปลอดภยั
b) ไม่มีตะปู สกรู หรือส่วนที่แหลมคมยื่นออกมา ซึ่งอาจ
กอ่ ใหเ้ กดิ อนั ตรายได้
c) โต๊ะ เกา้ อ้ ี ตอ้ งอยใู่ นสภาพท่ีดีและปลอดภยั
6. ขอ้ ปฏบิ ตั ิอื่น ๆ
a) ตอ้ งระมัดระวังการใชข้ องแหลมคมต่าง ๆ เช่น กรรไกร
หรือที่เปิ ดซองจดหมาย
b) การเกบ็ ส่ิงของแหลมคมในโต๊ะที่ทาํ งานใหเ้ ก็บไวใ้ นลกั ษณะ
ที่ไม่ทิ่มแทง หรือเกดิ อนั ตรายได้
c) สายโทรศัพท์ สายเครื่องคิดเลขฯลฯ ไม่เกะกะกีดขวาง
ทางเดิน
d) ปิ ดหรือถอดปล๊กั เครื่องใชไ้ ฟฟ้าทุกชนิดเมื่อเลิกใชง้ าน เช่น
คอมพิวเตอร์ ปร๊นิ เตอร์ (ยกเวน้ บางเครอ่ื งท่ีกาํ หนด )
e) หา้ มใชโ้ ต๊ะเกา้ อ้ ีปี นป่ ายข้ ึนลง ใหใ้ ชบ้ นั ได
f) หา้ มนั่งเกา้ อ้ ีโยกไปขา้ งหลัง ขาทุกขาของเกา้ อ้ ีตอ้ งอยู่บน
พ้ ืนขณะนัง่
70

3) การเตรียมพ้ นื ผิวช้ ินงาน (พน่ ขดั )-ทาํ สี
1. การเตรียมการเพ่ือความปลอดภยั ในการทาํ งานกอ่ นการพน่ ขดั -

ทาํ สี
a) งานพ่นทรายตอ้ งกระทําโดยผูท้ ี่ผ่านการฝึกอบรม และมี

ความชาํ นาญเท่าน้ัน
b) ขอใบอนุญาตทาํ งานพน่ ทรายทุกคร้งั กอ่ นเร่ิมงาน
c) ในกรณีท่ีไม่ไดท้ ํางานพ่นทรายในโรงพ่นทรายตอ้ งทําการ

ติดต้ังผา้ ใบ โดยรอบ(รวมท้ังปูท่ีพ้ ืนดว้ ย) ตอ้ งไม่มีรอยรวั่ /ขาดหรือช่องเปิ ด
อื่นใด

d) จัดหาภาชนะรองรับน้ํามันของเครื่องจักรต่าง ๆ เพ่ือ
ป้องกนั การปนเป้ ื อนของน้ํามนั ลงดินกรณีที่มีการหกรวั่ ไหล

e) จดั เตรียมแสงสว่างใหเ้ พียงพอต่อการปฏิบัติงาน อุปกรณ์
ไฟฟ้าที่นํามาใชต้ อ้ งผ่านการตรวจสอบจากชา่ งไฟฟ้า

f) จัดหาสายส่งอากาศที่สะอาดต่อกับชุดสําหรับทํางานพ่น
ทราย เพื่อชว่ ยในการหายใจ

g) ขอ้ ต่อต่าง ๆ ของสายพ่นจะตอ้ งติดต้ังสลิงกนั สะบัดอย่าง
ปลอดภยั และแน่นหนา

h) หากปฏิบัติงานพ่นทรายในสถานท่ีอับอากาศ จะต้อง
จดั เตรยี มอุปกรณต์ ามที่ไดก้ าํ หนดไวใ้ นงานที่อบั อากาศ

i) แจ้งให้บุคคลอื่น ๆ ที่ไม่เก่ียวขอ้ งออกจากบริเวณที่จะ
ทาํ งาน และบุคคลภายนอกอื่น ๆ ตอ้ งไดร้ บั อนุญาตจากผูค้ วบคุมงานก่อน
จึงจะเขา้ บริเวณดังกล่าวไดแ้ ละติดต้ังธงขาว-แดงและป้ายบังคบั ใหส้ วมใส่
อุปกรณป์ ้องกนั เสียงดงั โดยรอบบรเิ วณท่ีปฏิบตั ิงาน

j) มอบหมายพนักงาน 2 คน เพอ่ื มีหน้าที่ดงั ต่อไปน้ ีทุกคร้งั

71

- คนที่ 1 ตรวจสอบและเฝ้าระวงั การทาํ งานของเคร่ือง
บาํ บดั ฝ่ ุน ตลอดเวลาท่ีทํางานหากเครื่องมีปัญหา หรือ เสียตอ้ งแจง้ หวั หน้า
งานและสงั่ หยดุ ทนั ที
- คนที่ 2 ตรวจสอบทิศทางลมขณะทําการพ่นหาก
พบวา่ มีการรวั่ หรือฟุ้งกระจายของฝ่ ุนตอ้ งสงั่ หยุดงานทนั ทีและปรบั ปรุงแกไ้ ข
กอ่ น
k) ปิ ดคลุมบริเวณท่ีจะพ่นและต้องมัน่ ใจว่าไม่มีฝ่ ุนละออง
สามารถเล็ดลอดออกไปได้
l) นัง่ รา้ นท่ีใชง้ านตอ้ งผ่านการตรวจสอบและอยู่ในสภาพท่ีดี
กอ่ นใชง้ าน
m) จดั หาน้ําหรือเกลือแร่เพื่อป้องกนั เกิดกรณีเป็ นลมเน่ืองจาก
อากาศรอ้ น
n) ผูป้ ฏิบัติงานและผูท้ ี่อยู่ในพ้ ืนที่การปฏิบัติงานทุกคนตอ้ ง
สวมใส่อุปกรณ์คุม้ ครองความปลอดภยั ส่วนบุคคล ตามที่กาํ หนดไว้ ขณะทํา
การพ่นช้ ินงาน จะตอ้ งระมัดระวงั ตลอดเวลา และไม่หนั หวั พ่น ไปหาเพื่อน
ร่วมงาน หา้ มใชส้ ายลมท่ีส่งจาก Air Compressor เป่ าทําความสะอาด
รา่ งกายโดยเด็ดขาด
o) สายพน่ ทรายตอ้ งจดั วางเป็ นแนวตรงท่ีสุดเท่าท่ีจะกระทาํ ได้
p) หากเกิดเหตุฉุกเฉินใด ๆ ข้ ึนผูค้ วบคุมตอ้ งปิ ดวาล์วเคร่ือง
พน่ ทรายโดยทนั ที
q) หากพบวา่ มีการหกรวั่ ไหลของน้ํามนั ตอ้ งดาํ เนินการจดั เก็บ
ทันทีโดยใชอ้ ุปกรณ์ดูดซับ สารเคมีและ แจง้ เจา้ หน้าท่ีความปลอดภัย และ
หวั หนา้ งานทนั ที
r) ทําการจดั เก็บทาํ ความสะอาดพ้ ืนท่ีการทํางานทุกคร้งั หลัง
เลิกงาน
72

2. มาตรการความปลอดภัยในการปฏิบัติงานเก่ียวกับการพ่น
ทราย-ทาํ สี

a) หน่วยงานพ่นขัด-ทําสีทําการประเมินอันตรายท่ีอาจจะ
เกดิ ข้ นึ จากการทาํ งาน และฝ่ ายความปลอดภยั ดาํ เนินการทบทวนผลของการ
ประเมินอนั ตรายอีกคร้งั

b) หน่วยงานพ่นขัด-ทําสี ดําเนินการตรวจสอบก๊าซท่ีใชใ้ น
การปฏบิ ตั ิ วา่ มีสภาพสมบรู ณ์ และเป็ นปกติ พรอ้ มในการปฏบิ ตั ิงาน

c) หน่วยงานพ่นขัด-ทําสี ตรวจเช็คการทํางานของระบบ
ระบายอากาศ

d) หน่วยงานพ่นขดั -ทําสี ตรวจสอบกระบวนการทํางานและ
ประสิทธิภาพของระบบการไล่สารเคมีที่ตกคา้ ง

e) ฝ่ ายความปลอดภัยฯ จดั เตรียมแผนฉุกเฉินท่ีเก่ียวขอ้ งกับ
การทํางาน และอบรมช้ ีแจงใหผ้ ูป้ ฏิบัติงานรบั ทราบ พรอ้ มท้ังทบทวนแผน
ฉุกเฉินอยา่ งน้อยปี ละ 1 คร้งั

f) หน่วยงานพ่นพ่นขัด-ทําสี หรือฝ่ ายบริหารงานบุคคล
ดาํ เนินการอบรมใหค้ วามรแู้ กพ่ นักงานใหม้ ีความชาํ นาญกอ่ นการเริ่มงานทุก
ครง้ั

g) หน่วยงานพ่นขดั -ทาํ สี จดั เตรียม จดั หาอุปกรณ์ป้องกนั ภยั
ส่วนบุคคลใหก้ ับผู้ปฏิบัติงานอย่างครบถว้ น อีกท้ังฝ่ ายความปลอดภัยฯ
ดาํ เนินการตรวจสอบอุปกรณป์ ้องกนั ภยั ส่วนบุคคลวา่ มีสภาพพรอ้ มใชง้ าน

h) ฝ่ ายความปลอดภัยฯ ดําเนิ นการจัดเตรียมอุปกรณ์
ชว่ ยเหลือและชว่ ยชวี ติ

i) ฝ่ ายความปลอดภัยฯ ดําเนิ นการปิ ดก้ันพ้ ืนท่ีในการ
ปฏิบตั ิงาน

73

j) หน่วยงานพ่นขดั -ทําสี ดําเนินการขออนุญาตทํางานผ่าน
ใบอนุญาตทํางาน และส่งใหก้ ับฝ่ ายความปลอดภัยฯ ก่อนเริ่มงานทุกคร้ัง
ท้งั น้ ีฝ่ ายความปลอดภยั ฯ ตอ้ งดําเนินการทบทวนใบอนุญาตทํางานทุกคร้งั
อย่างละเอียด รอบคอบ จนกว่าจะมัน่ ใจว่ามีมาตรการรองรับการทํางานท่ี
ปลอดภยั จึงดาํ เนินการประสานงานการอนุญาตใหเ้ ร่ิมงาน
k) ฝ่ ายความปลอดภัยฯ เตรียมมาตรการตัดแยกพลังงาน
เพ่อื รองรบั กรณีที่เกิดเหตุฉุกเฉินดว้ ย
l) ฝ่ ายความปลอดภัยฯ จัดเตรียมอุปกรณ์ดับเพลิงในจุด
ปฏิบตั ิงานใหเ้ รียบรอ้ ย ครบถว้ น และสามารถใชง้ านได้
m) ฝ่ ายความปลอดภยั ฯ และหน่วยงานพ่นพน่ ขดั -ทาํ สีจดั ใหม้ ี
ผูเ้ ฝ้าระวงั ภยั ในระหวา่ งการปฏิบัติงานทุกคร้งั และตลอดระยะเวลาที่มีการ
ปฏิบตั ิงาน
3. อนั ตรายที่เกิดจากการปฏบิ ตั ิงานพน่ ทราย-ทาํ สี
a) การฟุ้งกระจายของทรายจากการพน่ ขดั และสูดฝ่ ุนทราย
b) น้ํามันหกรวั่ ไหลจากตัวเคร่ืองจักรลงพ้ ืนส่งผลกระทบต่อ
สิ่งแวดลอ้ ม
c) อุปกรณไ์ ฟฟ้าเกดิ การช็อต รวั่ ไหลของกระแสไฟฟ้า
d) สายพน่ สายลมหลุดสะบดั
e) มีผไู้ ม่เกีย่ วขอ้ งเขา้ ไปภายในพ้ ืนท่ีทาํ งาน
f) ทาํ งานในที่อบั อากาศ อากาศไม่เพียงพอมีฝ่ ุนมาก
g) การติดต่อสื่อสารระหวา่ งผูป้ ฏิบตั ิงานกบั ผูค้ วบคุมเครอื่ ง
h) พนักงานเป็ นลมเนื่องจากอากาศรอ้ น
i) หากเกิดกรณีฉุกเฉินสามารถหยดุ เคร่ืองไดท้ นั ที
j) ของเสียท่ีเหลือจากการพ่นทราย โซดาหรือน้ํา อาจ
กอ่ ใหเ้ กดิ สารอนั ตรายตกคา้ งและเป็ นพิษ
74

k) บริเวณรอบขา้ งของการทํางานพ่นทราย โซดาหรือน้ํา จะ
เกิดการฟุ้งกระจายตวั ของสารปนเป้ ื อน

4) ความรอ้ น แสงสว่าง เสียง และความเขม้ ขน้ สารเคมี
1. ภายในสถานทํางานที่มีผูป้ ฏิบัติงานทํางานอยู่ จะตอ้ งมีสภาพ
ความรอ้ นที่ทําใหอ้ ุณหภูมิของร่างกายลูกจา้ งสูงเกินกว่า 38 องศาเซลเซียส
มิได้ ถ้าเกินให้แก้ไขเพื่อลดสภาพความร้อน หากแก้ไขไม่ได้ต้องให้
ผูป้ ฏบิ ตั ิงานมีเครือ่ งป้องกนั ความรอ้ น
2. ในท่ีทาํ งานใกลแ้ หล่งเกิดความรอ้ นท่ีทาํ ใหอ้ ุณหภูมิบริเวณน้ันสูง
กว่า 45 องศาเซลเซียส ผูป้ ฏิบัติงานจะตอ้ งสวมชุดแต่งกาย ถุงมือ และ
รองเทา้ สาํ หรบั ป้องกนั ความรอ้ นตามมาตรฐานที่กาํ หนด
3. ในโกดงั หรือหอ้ งเก็บวสั ดุ ทางเดิน เฉลียง บนั ได ตอ้ งมีความเขม้
แสงสวา่ งไมน่ ้อยกวา่ 50 ลกั ซ์
4. ณ จุดทาํ งาน ถา้ เป็ นงานที่ตอ้ งการความละเอียดสูง เชน่ การกลึง
หรือแต่งโลหะ การซ่อมแซมเครื่องจกั ร การทอผา้ เป็ นตน้ ตอ้ งมีความเขม้
แสงสวา่ งไม่น้อยกวา่ 300 ลกั ซ์
5. ณ จุดทํางาน ถา้ เป็ นงานท่ีตอ้ งการความละเอียดมากเป็ นพิเศษ
และตอ้ งใชเ้ วลาทํางานนาน เช่น งานประกอบเคร่ืองจักรหรืออุปกรณ์ท่ีมี
ขนาดเล็ก นาฬิกา การเจียระไน เพชร พลอย การเยบ็ ผา้ ที่มีสีมืดทึบ เป็ นตน้
ตอ้ งมีความเขม้ ของแสงสวา่ งไม่น้อยกวา่ 2,400 ลกั ซ์
6. ใหม้ ีการป้องกนั มิใหแ้ สงตรงหรือแสงสะทอ้ นของดวงอาทิตยห์ รือ
เครื่องกําเนิดแสง ที่มีแสงส่องเขา้ ตาผูป้ ฏิบัติงานในขณะทํางานถา้ ไม่อาจ
ป้องกนั ได้ จดั ใหผ้ ปู้ ฏิบตั ิงานสวมแวน่ ตาหรอื กระบงั หน้าลดแสง
7. ภายในสถานประกอบการณ์ท่ีใหผ้ ู้ปฏิบัติงานทํางานเกินวันละ 7
ชวั่ โมง แต่ไมเ่ กิน 8 ชวั่ โมง
75

จะตอ้ งมีระดบั เสียงที่ผปู้ ฏิบตั ิงานไดร้ บั ติดต่อกนั ไม่เกิน 90 เดซิเบล
8. หา้ มผูป้ ฏิบตั ิงานทาํ งานท่ีมีระดบั เสียงเกินกวา่ 140 เดซิเบล
9. ภายในสถานประกอบการท่ีมีระดับเสียงที่ผู้ปฏิบัติงานได้รับ

ติดต่อกนั เกินกว่า 90 เดซิเบล จะตอ้ งสวมใส่ปล๊ักลดเสียงหรือครอบหูลด
เสียง

5) สารเคมีและสารเคมีอนั ตราย
1. ตอ้ งสวมใส่อุปกรณ์ป้องกันอันตรายต่าง ๆ ซึ่งรวมถึงหน้ากาก

ชว่ ยหายใจ ถุงมือและผา้ กนั เป้ ื อน
2. ดูแลใหห้ อ้ งทํางานน้ันมีการระบายอากาศอยา่ งเหมาะสม คือให้

หอ้ งน้ันมีการระบายอากาศอยตู่ ลอดเวลา
3. ภาชนะที่ใชเ้ ก็บสารเคมีควรมีการเขียนช่ือผลิตภัณฑ์น้ัน ๆ ให้

ชดั เจน ควรมีการตรวจสอบภาชนะน้ันเป็ นประจาํ มีใหม้ ีรอยรวั่ หรือมีรู และให้
ปิ ดฝาภาชนะหลงั การใชท้ ุกครง้ั

4. การทํางานเกี่ยวขอ้ งกบั สารเคมีท้ังหลายจะตอ้ งระมัดระวงั เป็ น
พิเศษ โดยดูแลมิใหม้ ีการสูดหายใจเอาก๊าซเขา้ สู่ร่างกายหรือใหม้ ีน้อยที่สุด
ท้ังน้ ีใหท้ ํางานเหนือลมเสมอ ป้องกนั หรือหลีกเล่ียงมิใหส้ ารเคมีติดมือหรือ
ผิวหนัง

5. อยา่ เก็บสารเคมีไวใ้ นหอ้ งทาํ งานมากเกนิ ความจาํ เป็ น
6. ผู้ทําหน้าท่ีควบคุม ใช้สารเคมี จะต้องมีความรู้ความเข้าใจ
เก่ยี วกบั สารเคมีน้ัน ๆ ดีพอ
7. ภาชนะบรรจุจะต้องมีป้ ายติดบอกว่าเป็ นสารเคมีชนิ ดใด
อันตรายที่อาจเกิดข้ ึนได้ และการแกไ้ ขรวมท้ังการป้องกันอันตรายตามท่ี
กฎหมายกาํ หนด

76

8. จัดเก็บสารเคมีโดยมีการแยกตามประเภทชนิดใหเ้ ป็ นระเบียบ
และป้องกนั การเกดิ ปฏิกิรยิ าต่อกนั

9. หา้ มสูบบุหร่ีหรือก่อใหเ้ กิดประกายไฟ ในบริเวณท่ีเก็บสารเคมี
หรอื ในขณะเคลื่อนยา้ ยเด็ดขาด

10. สารเคมีใด ๆ ที่ยงั ไมร่ แู้ น่ชดั ใหถ้ ือวา่ เป็ นสารเคมีอนั ตรายเสมอ
11. พนักงานที่ทําการขนยา้ ย หรือนําไปใชจ้ ะตอ้ งสวมใส่อุปกรณ์
ป้องกนั อนั ตรายส่วนบุคคลเสมอตามความเหมาะสมและทาํ การขนยา้ ยดว้ ย
ความระมดั ระวงั
12. สารเคมีที่หกไหลอยู่ที่พ้ ืนตอ้ งรีบทําความสะอาดทันทีตามวิธีท่ี
ระบุในขอ้ มูลเคมีภณั ฑ์
13. ไม่รบั ประทานอาหารหรือเก็บอาหารในสถานท่ีเกบ็ สารเคมี
14. ควรมีการเตรียมการเพือ่ การแกพ้ ิษเบ้ ืองตน้ ซึ่งอาจจะเกิดข้ ึนจาก
สารเคมี เชน่ มีน้ําไวช้ าํ ระลา้ ง
15. หลังจากทํางานกับสารเคมี ตอ้ งทําความสะอาดร่างกายตาม
ขอ้ มลู เคมีภณั ฑ์ หรือตามสภาพของสาร
16. เมื่อไดร้ บั อนั ตรายจากเคมี ตอ้ งปฏิบัติตามขอ้ มูลเคมีภณั ฑท์ ันที
ในเรอื่ งการปฐมพยาบาล
6) การตดิ ตง้ั /ร้ อื /ดดั แปลงนงั ่ รา้ นหรือขนยา้ ยอุปกรณน์ งั ่ รา้ น
1. การทาํ งานสูงเกิน 2 เมตรข้ ึนไปตอ้ งสรา้ งนัง่ รา้ น
2. กรณีท่ีไม่ปฏิบตั ิตามขอ้ กาํ หนดแบบนัง่ รา้ นมาตรฐาน ตอ้ งจดั ให้
มีวศิ วกรเป็ นผอู้ อกแบบและกาํ หนดรายละเอียดนัง่ รา้ น
3. กรณีท่ีมีการใชล้ ิฟต์ขนส่งวสั ดุชวั่ คราว หา้ มยึดโครงหอลิฟต์กบั
นัง่ รา้ น และตอ้ งป้องกนั การกระแทกนัง่ รา้ นระหวา่ งขนสง่ วสั ดุข้ นึ ลง
4. ตอ้ งทาํ ราวกนั ตกจากพ้ นื นัง่ รา้ น 0.90-1.10 ม.รอบนอกนัง่ รา้ น77

5. ตอ้ งจดั ทาํ บนั ไดเพือ่ ข้ นึ -ลง ในนัง่ รา้ นไดโ้ ดยสะดวก
6. ตอ้ งจดั ผา้ ใบหรอื วสั ดุอ่ืนคลุมโดยรอบนอกของนัง่ รา้ นที่อาจมีเศษ
วสั ดุ หรือของเหลว กระเด็นออกมานอกนัง่ รา้ นได้
7. กรณีมีการทาํ งานหลายๆช้นั พรอ้ มกนั ตอ้ งจดั สิ่งป้องกนั อนั ตราย
ต่อผูท้ ี่ทาํ งานในช้นั ถดั ลงไป
8. กรณีพ้ ืนนัง่ รา้ นล่ืนหรือมีพายฝุ น หา้ มลูกจา้ งทาํ งานบนนัง่ รา้ น
9. กรณีท่ีติดต้ังนั่งรา้ นใกล้สายไฟท่ีไม่มีฉนวนหุม้ หรืออุปกรณ์
ไฟฟ้า ตอ้ งใหด้ าํ เนินการจดั ใหม้ ีการหุม้ ฉนวนที่เหมาะสม
10. ตอ้ งจดั อุปกรณ์คุม้ ครองความปลอดภยั ส่วนบุคคลใหล้ ูกจา้ งสวม
ใสต่ ามประเภทและลกั ษณะการทาํ งานตลอดเวลาที่ลูกจา้ งทาํ งาน
11. ตอ้ งมีการประเมินความเสี่ยงในจุดท่ีอาจถูกเฉี่ยวชน กระแทก จน
ทาํ ใหเ้ กิดการบาดเจ็บ พรอ้ มทําการป้องกนั โดยใชว้ สั ดุปิ ดคลุมส่วนท่ีแหลม
คม ของอุปกรณน์ ัง่ รา้ น
12. พนักงานหรือคนงานตอ้ งปฏิบัติตามกฎหมาย ระเบียบขอ้ บังคบั
ของสถานท่ีและมาตรฐานการทาํ งาน
13. ผูป้ ฏิบัติงานตอ้ งสวมใส่รองเทา้ นิรภยั และชุดทาํ งานท่ีรดั กุม ไม่
ลุ่มล่าม หรอื ฉีกขาด
14. ตอ้ งทาํ ความสะอาดพ้ นื ที่ปฏบิ ตั ิงานในทุก ๆ วนั
15. หา้ มพนักงานหรอื คนงานสบู บุหร่ี ในพ้ นื ที่ปฏิบตั ิงานเด็ดขาด
16. หากมีการทํางานที่ทําใหเ้ กิดความรอ้ น หรือประกายไฟต่าง ๆ
ตอ้ งปฏบิ ตั ิตามขอ้ กาํ หนดที่เกี่ยวขอ้ งท้งั หมด
17. การรบั -ส่ง ไปป์ หรือไมก้ ระดานนัง่ รา้ นตอ้ งไม่จบั ที่ส่วนปลายสุด
เพอ่ื ป้องกนั มือถูกหนีบกระแทก และตอ้ งใหส้ ญั ญาณในการรบั -สง่ ทุกคร้งั
18. การรับ-ส่ง แคมป์ นั่งรา้ น ต้องใชก้ ระเป๋ าใส่แคมป์ หา้ มโยน
แคมป์ ใหก้ นั ในระหวา่ งที่รบั -สง่ เด็ดขาด
78

19. หา้ มรบั ประทานอาหารในบริเวณพ้ นื ที่ปฏิบตั ิงานนัง่ รา้ น
20. ตอ้ งมีการตรวจสอบนัง่ รา้ นโดยผูช้ าํ นาญการ กอ่ นที่จะเร่ิมใชง้ าน
นั่งรา้ น และต้องมีการตรวจสอบซ้ําทุก 7 วัน หรือในกรณีท่ีมีการแกไ้ ข
ดดั แปลงนัง่ รา้ น
21. หา้ มดื่มสุราหรือของมึนเมา ก่อนเขา้ พ้ ืนที่ก่อสรา้ งหรือระหวา่ งท่ี
ปฏิบตั ิงาน
22. พนักงานหรือคนงานในพ้ ืนท่ีก่อสรา้ งตอ้ งแขวนบัตรติดตัวไว้
ตลอดเวลา
23. นั่งรา้ นจะตอ้ งไม่กีดขวางอุปกรณ์แจง้ เหตุฉุกเฉินต่าง ๆ หรือ
อุปกรณ์ความปลอดภัยต่าง ๆ หากมีความจําเป็ นตอ้ งมีการทบทวนความ
เสี่ยงและหาทางแกไ้ ขในสถานท่ีทาํ งาน

7) การตกจากทสี่ ูง วสั ดกุ ระเด็น ตกหลน่ และการพงั ทลาย
งานบนท่ีสูง หมายความวา่ งานท่ีตอ้ งทาํ สูงจากพ้ ืนปฏิบตั ิงานหรือพ้ ืนดินท่ีมี
ความสูงต้งั แต่ 2 เมตร ข้ ึนไป หรืองานท่ีมีลกั ษณะโดดเดี่ยว บนหลงั คาหรือ
ขอบระเบียง

1. กอ่ นทาํ งานตอ้ งแจง้ ใหห้ วั หนา้ ทราบก่อนทุกครง้ั
2. การทํางานบนที่สูงทุกชนิด หา้ มทําคนเดียว จะตอ้ งมีพนักงาน
อยา่ งน้อย 1 คนใหค้ วามชว่ ยเหลือ
3. ตอ้ งสวมหมวกนิรภยั และรองเทา้ ยางหุม้ สน้ หรือรองเทา้ นิรภัย
ตลอดเวลาการทาํ งาน
4. ตอ้ งสวมใส่เข็มขดั นิรภยั แบบเต็มตัว (Safety Harness) ซึ่งมี
เชือกนิรภยั ท่ีมีตวั ล็อคติดกบั โครงสรา้ งของตัวอาคาร เสา หรือเคร่ืองมือท่ีมี
ลกั ษณะการยดึ ตรงึ ที่ปลอดภยั

79

5. การทํางานท่ีเกี่ยวกับไฟฟ้าหรืออาจไดร้ ับอันตรายจากไฟฟ้า
จะตอ้ งตัดกระแสไฟฟ้าตรงจุดน้ันเสียก่อน หรือทําการป้องกนั ใหป้ ลอดภัย
พรอ้ มติดต้งั ป้ายท่ีสวติ ชใ์ หช้ ดั เจน

6. ตอ้ งระมดั ระวงั สิ่งของตกหล่น และบริเวณที่คาดว่าอาจมีสิ่งของ
ตกหล่นตอ้ งปิ ดก้นั บรเิ วณดงั กล่าวไม่ใหค้ นเขา้ ไปได้

7. ในกรณีที่ทาํ งานบนท่ีสูงโดยใชร้ ถโฟลค์ ลิฟทย์ ก จะตอ้ งมีแผ่นพ้ ืน
ไมย้ ึดติดแน่นกับงาท้ังสองขา้ ง และขณะทํางาน ตอ้ งใส่หา้ มลอ้ มือ และมี
พนักงานขบั รถประจาํ อยตู่ ลอดเวลา

8. การใชน้ ั่งรา้ นทํางานตอ้ งประกอบ หรือสรา้ งตามที่มาตรฐาน
กาํ หนด
8) ไฟฟ้า

1. ใหจ้ ดั ทําแผนผังวงจรไฟฟ้า ซึ่งการไฟฟ้าทอ้ งถิ่นรบั รองและใหม้ ี
การตรวจสอบไดต้ ลอดเวลา

2. ใหม้ ีการตรวจสอบสภาพของสายไฟฟ้าและอุปกรณ์ไฟฟ้า ถ้า
ชาํ รุดหรอื มีการแสไฟฟ้ารวั่ ใหเ้ ปล่ียนหรือซ่อมทนั ที

3. ใหม้ ีป้ายเตือนอนั ตรายในที่จะเกิดอนั ตรายจากไฟฟ้า
4. การตรวจสอบ ซ่อมแซม ติดต้งั ไฟฟ้าตอ้ งผูกป้ายหา้ มสบั สวติ ชพ์ ้ ืน
สีแดงไวท้ ่ีสวติ ช์ หรือใชก้ ุญแจป้องกนั การสบั สวติ ชไ์ ว้
5. หา้ มพนักงานสวมเครื่องแต่งกายที่เปี ยกน้ําปฏิบัติงานขณะมี
ไฟฟ้า
6. เคร่ืองมือไฟฟ้าชนิดถือ หรอื เคล่ือนท่ีตอ้ งมีสายดิน
7. ก่อนนําเคร่ืองมือหรืออุปกรณ์ไฟฟ้าทุกชนิดมาใช้ จะตอ้ งตรวจ
สภาพความปลอดภยั เสียกอ่ น
8. ปิ ดสวติ ชท์ ุกคร้งั กอ่ นทาํ ความสะอาดอุปกรณไ์ ฟฟ้า

80

9. การซ่อมแซมเคร่ืองใชไ้ ฟฟ้า, แผงวงจรไฟฟ้า, การตดั ต่อสายไฟ
โดยใชว้ ธิ ีการบดั กรี

a) พนักงานจะตอ้ งปฏิบัติงานบัดกรีในตูด้ ูดควนั เท่าน้ัน และ
จะตอ้ งเปิ ดพดั ลมระบายอากาศตลอดเวลาท่ีปฏิบตั ิงาน

b) พนักงานจะตอ้ งสวมใสอ่ ุปกรณค์ ุม้ ครองความปลอดภยั ส่วน
บุคคลตามท่ีกาํ หนดไวท้ ุกคร้งั ในขณะที่ปฏิบตั ิงานบดั กรี โดยเฉพาะหน้ากาก
ป้องกนั สารเคมีแบบครึ่งหน้า เพื่อป้องกนั ฟมู ตะกวั่ เขา้ สู่ระบบทางเดินหายใจ

9) กา๊ ซหงุ ตม้
1. สถานท่ีต้ังและเก็บก๊าซหุงตม้ ของสถานที่ใชก้ ๊าซควรอยู่ระดับช้นั
พ้ ืนดินของอาคาร
2. ตอ้ งอยหู่ ่างจากแหล่งที่มีความรอ้ นสูงจากท่ีมีเปลวไฟ หรือวสั ดุท่ี
ทาํ ใหเ้ กิดไฟอยา่ งน้อยไม่ตาํ่ กวา่ 15 เมตร
3. พ้ ืนที่ของสถานท่ีติดต้ังและถังเก็บก๊าซหุงตม้ ของสถานที่ใชก้ ๊าซ
ตอ้ งเป็ นพ้ นื ที่คอนกรตี เรยี บ และเป็ นผิวที่ทาํ ใหเ้ กิดการเสียดสียาก
4. ตอ้ งใชท้ ่อเหล็กกลา้ ชนิดท่ีใชก้ บั กา๊ ซโดยเฉพาะและไม่มีตะเขบ็
5. ให้ใช้ท่ออ่อนในระบบก๊าซได้เฉพาะช่วงท่ีจําเป็ นต้องให้ท่อ
เคล่ือนไหวไดเ้ ท่าน้ัน
6. ท่อกา๊ ซตอ้ งทาสีกนั สนิมไม่น้อยกวา่ 2 คร้งั และทาทบั หน้าดว้ ยสี
อีก 2 คร้งั
7. ตอ้ งติดต้ังอุปกรณ์ปรบั ความดันที่ถังก๊าซหุงตม้ หรือถังเก็บและ
จา่ ยกา๊ ซ
8. ตอ้ งติดต้งั ล้ ินปิ ด-เปิ ด อยหู่ น้าอุปกรณป์ รบั ความดนั
9. ตอ้ งไม่ต้ังก๊าซหุงตม้ ซอ้ นกัน หากต้ังซอ้ นกันตอ้ งเวน้ ระยะให้
สามารถเขา้ ไปปิ ดหรอื เปิ ดล้ ินวาลว์ ได้
81

10. ตอ้ งต้งั ถงั กา๊ ซหงุ ตม้ ในท่ีท่ีมีอากาศระบายและถ่ายเทไดด้ ี
11. ตอ้ งมีอุปกรณ์ยึดถังก๊าซหุงตม้ เพ่ือไม่ใหถ้ ังก๊าซหุงตม้ เคล่ือนท่ี
หรอื ลม้
12. การเกบ็ กา๊ ซหงุ ตม้ ตอ้ งมีปริมาณแห่งละไม่เกิน 2,000 ลิตร เวน้
แต่จะต้ังก๊าซหุงตม้ แยกไวเ้ ป็ นกลุ่ม แต่ละกลุ่มมีปริมาณไม่เกิน 2,000 ลิตร
โดยมีระบบท่อและอุปกรณข์ องแต่ละกลุ่มแยกจากกนั และมีระยะห่างระหวา่ ง
กลุ่มไม่นอ้ ยกวา่ 20 เมตร
13. สถานท่ีใชก้ า๊ ซหุงตม้ ที่มีปริมาณรวมกนั เกนิ 500 ลิตร ตอ้ งติดต้งั
เคร่ืองส่งเสียงเตือน ( ชนิดกนั ระเบิด ) ขณะเมื่อกา๊ ซรวั่ ในบริเวณสถานที่น้ัน
อยา่ งนอ้ ยบริเวณละ 1 เคร่ือง
14. สถานที่ติดต้ังก๊าซหุงตม้ ตอ้ งมีป้ายติดต้ังขอ้ ความที่เขียนดว้ ย
ตัวอักษรสีแดงบนพ้ ืนขาว มีขนาดความสูงของตัวอักษรไม่น้อยกว่า 2 ซม.
ดงั น้ ี
15. วธิ ีปฏบิ ตั ิเม่ือกา๊ ซรวั่

a) ปิ ดวาลว์ ล้ ินระบบกา๊ ซทนั ที
b) ไม่กระทาํ การใด ๆ ท่ีอาจเกิดเปลวไฟหรือประกายไฟ
c) เปิ ดประตูหน้าต่างเพ่อื ระบายกา๊ ซออกสูภ่ ายนอก
d) นําเคร่ืองดบั เพลิงออกมาเตรียมพรอ้ ม

10) การขบั ข่ี
1. กฎระเบียบความปลอดภยั ของพนักงานขบั รถ
a) ผ่านการฝึกอบรมหลักสูตร การขับขี่อย่างปลอดภัย จาก

หน่วยงานขนส่งกอ่ นเริ่มงาน และเขา้ รบั การอบรมทบทวนอยา่ งต่อเนื่องหรือ
ตามรอบระยะเวลาท่ีเหมาะสม

82

b) แต่งกายใหถ้ ูกตอ้ งตามระเบียบบรษิ ัทฯ (ถา้ มี) และติดบตั ร
ประจาํ ตวั พนักงานตลอดเวลาในการปฏิบตั ิงาน

c) ปฏิบตั ิตามกฎระเบียบท่ีกาํ หนดไวใ้ นแต่ละพ้ ืนท่ีปฏิบตั ิงาน
และไม่สรา้ งความเสียหายใด ๆ

d) สวมใส่อุปกรณ์ป้องกันความปลอดภัยส่วนบุคคล (PPE)
ตามแต่ละพ้ ืนที่ปฏิบตั ิงานที่กาํ หนดไวอ้ ยา่ งเครง่ ครดั

e) ไม่อนุญาตใหบ้ ุคคลอ่ืนที่ไม่เก่ียวขอ้ งโดยสารไปกบั รถ และ
ไมอ่ นุญาตรบั ผูโ้ ดยสารอ่ืนในระหวา่ งปฏิบตั ิงานของบริษัท นอกจากจะไดร้ บั
อนุญาตจากหวั หนา้ งาน หรือผูท้ ่ีมีอาํ นาจเท่าน้ัน

f) พนักงานขับรถ และผู้โดยสารต้องคาดเข็มขัดนิ รภัย
ตลอดเวลาที่วิ่งรถ (รถทุกคนั ของบริษัท รถของผูร้ บั เหมา หรือรถเช่า ตอ้ งมี
เข็มขัดนิรภัยติดอยู่ทุกที่นั่ง) การคาดเข็มขัดนิรภัยเป็ นวิธีการที่ไดร้ ับการ
ยอมรบั ว่าเป็ นวิธีการท่ีป้องกนั ผูโ้ ดยสารที่อยู่ในรถขณะเกิดอุบัติเหตุ ดังน้ัน
จึงเป็ นหน้าท่ีของพนักงานขบั รถที่ตอ้ งมัน่ ใจว่าผูโ้ ดยสารทุกคนคาดเข็มขัด
นิรภยั ในที่นัง่ ของตนเองตลอดเวลาที่รถกาํ ลงั วงิ่

g) จอดรถในจุดจอดพักรถบริษัทฯ กําหนดให้จอดหรือที่
ปลอดภัยและมีแสงสว่างเพียงพอ หา้ มจอดบริเวณทางโคง้ หรือจอดใน
ลกั ษณะท่ีจอดกดี ขวางเสน้ ทางจราจร

h) กรณีเกิดอุบตั ิเหตุ ตอ้ งรายงานการเกิดอุบตั ิเหตุต่อหวั หน้า
งานในทนั ที

i) หา้ มเปลี่ยนแปลง เพิ่มเติม รายการต่าง ๆ ในรถ ยกเวน้ จะ
ไดร้ บั อนุญาตจากหวั หน้างานหรือผูท้ ี่มีอาํ นาจเท่าน้ัน

j) พนักงานขบั รถตอ้ งไม่ขบั รถ ถา้ พกั ผ่อนไม่เพียงพอ และไม่
มีความพรอ้ ม พนักงานขบั รถมีหนา้ ที่ตอ้ งรายงาเวลาพกั ผ่อนของตนเอง และ

83

บริษัทตอ้ งแจง้ ใหพ้ นักงานขับรถทราบถึงอาการท่ีแสดงถึงความเหน่ือยลา้
และความไมพ่ รอ้ มในการทาํ งาน และวธิ ีการแกไ้ ขปัญหาน้ัน
k) พนักงานขับรถต้องไม่ขับรถขณะที่อยู่ภายใต้ฤทธ์ิของ
แอลกอฮอล์ ยาเสพติด หรอื สารเสพติดอ่ืน ๆ รวมถึงยาต่าง ๆ ที่จะมีผล
ทําลายความสามารถในการขบั รถอย่างปลอดภยั ตอ้ งปฏิบตั ิตามแนวทางท่ี
กาํ หนดน้ ี รวมท้ังกฎระเบียบของทอ้ งถิ่น และขอ้ กาํ หนดทัว่ ไปของบริษัทที่
เกยี่ วเนื่องกบั แอลกอฮอล์ และยาเสพติด
2. การขบั ขอี่ ยา่ งปลอดภยั
a) ก่อนสตาร์ทเคร่ืองยนต์ตอ้ งทําการรัดเข็มขัดนิรภัย ปรับ
เบาะนัง่ ใหพ้ อดี และเล่ือนคนั เกียรม์ าที่ตาํ แหน่ง P (รถเกียรอ์ ตั โนมตั ิ) หรือ
เกียรว์ า่ ง สาํ หรบั รถเกยี รธ์ รรมดา
b) ขณะทําการสตาร์ทเครื่องยนต์ใหเ้ หยียบเบรก (รถเกียร์
อัตโนมัติ) หรือเหยียบคลัทช์ (รถเกียร์ธรรมดา) และห้ามยืนสตาร์ท
เครอ่ื งยนต์
c) เหยยี บเบรกทดสอบในระยะ 10 เมตรแรกท่ีเคลื่อนรถออก
d) ดึงเบรกมือทุกคร้งั ท่ีจอดรถ (รวมท้งั จอดรอสญั ญาณไฟ)
e) หมุนพวงมาลัยใหล้ อ้ ชนขอบถนน เม่ือจอดรถบนทางลาด
ชนั
f) การเปล่ียนยางรถใหห้ าวสั ดุมารองหนุนลอ้ รถ เพื่อกันรถ
เคล่ือนขณะข้ ึนแมแ่ รงยกรถ
g) อย่าจอดรถบนเชิงสะพาน ทางโคง้ หรือชอ่ งขวาสุด เม่ือรถ
เสีย
h) หา้ มผขู้ บั ขีร่ ถในกรณีดงั ต่อไปน้ ี
- ในขณะหย่อนความสามารถในอันที่จะขับขี่ เช่น
ภายหลงั จากรบั ประทานยาแกไ้ ขห้ วดั ในขณะง่วงนอน
84

- ในขณะเมาสุราหรือของมึนเมาอยา่ งอ่ืน
- ในลกั ษณะกดี ขวางการจราจร
- ขับขี่โดยประมาทหรือน่าหวาดเสียว อันอาจเกิด
อนั ตรายแกบ่ ุคคลหรือทรพั ยส์ ิน
- ขบั คร่อมหรือทับเสน้ หรือแนวแบ่งช่องรถ เวน้ แต่เม่ือ
ตอ้ งการเปลี่ยนชอ่ งเดินรถ เล้ ียวรถ หรือกลบั รถ
- หา้ มขบั บนทางเทา้ โดยเด็ดขาด
- หา้ มขับโดยไม่คํานึงถึงความปลอดภัยหรือความ
เดือดรอ้ นของผอู้ ่ืน ในขณะท่ีเสพ หรือรบั เขา้ รา่ งกายไม่วา่ ดว้ ยวธิ ีการใด ๆ ซ่ึง
วตั ถุท่ีออกฤทธ์ิต่อจิตและประสาทกลุ่มแอมเฟตามีน หรือวตั ถุที่ออกฤทธ์ิต่อ
จิตและประสาทอยา่ งอ่ืน (ยาบา้ )
- ขบั รถโดยท่ีไมม่ ีใบอนุญาตขบั รถ
- ขับรถบนไหล่ทาง เว้นแต่ได้รับอนุ ญาตจากเจ้า
พนักงานจราจร
- ใชไ้ ฟฉุกเฉินขณะขบั รถตรงไปเพื่อผ่านทางร่วมทาง
แยก
- หา้ มขบั รถดว้ ยความเร็วสูงหรือขบั รถแข่งกบั ผูอ้ ่ืนโดย
เด็ดขาด
i) การขบั รถสวนทางกนั ผูข้ บั ขี่จะตอ้ งปฏิบตั ิดงั น้ ี
- ใหผ้ ขู้ บั ขี่ขบั รถชิดทางดา้ นซา้ ยของทางเดินรถ และให้
ถือก่ึงกลางของทางเดินรถหรือเสน้ หรือแนวท่ีแบ่งทางเดินรถเป็ นหลกั
- ทางเดินรถที่แคบใหผ้ ูข้ บั ขี่แต่ละฝ่ ายลดความเร็วของ
รถลง เพอ่ื ใหส้ วนทางกนั ไดโ้ ดยปลอดภยั

85

- ทางเดินรถที่แคบซ่ึงไม่อาจขบั รถสวนทางกนั ไดโ้ ดย
ปลอดภยั ใหผ้ ูข้ บั ขี่รถคนั ท่ีใหญ่กวา่ หยุดรถชิดขอบทางดา้ นซา้ ยเพื่อใหผ้ ูข้ บั รถ
คนั ท่ีเล็กกวา่ ขบั ผ่านไปกอ่ น

- ทางเดินรถท่ีแคบซ่ึงไม่อาจขบั รถสวนทางกันไดโ้ ดย
ปลอดภยั ใหผ้ ูข้ บั ข่ีรถคนั ท่ีใหญ่กวา่ หยุดรถชิดขอบทางดา้ นซา้ ยเพ่ือใหผ้ ูข้ บั รถ
คนั ท่ีเล็กกวา่ ขบั ผ่านไปกอ่ น

- กรณีท่ีมีส่ิงกีดขวางผูข้ บั ข่ีตอ้ งลดความเร็วหรือหยุดรถ
ใหร้ ถคนั ท่ีสวนทางขบั ผ่านมากอ่ น

j) การขบั รถห่างจากรถคนั หน้า ผูข้ บั ข่ีตอ้ งขบั รถใหห้ ่างจาก
รถคนั หน้าเป็ นระยะหา่ งพอสมควร ในระยะท่ีสามารถหยุดรถไดโ้ ดยปลอดภยั

k) การขบั รถผ่านทางร่วมทางแยก ซ่ึงการขบั รถผ่านทางร่วม
ทางแยกที่เป็ นทางเอกตดั กนั และไมป่ รากฏสญั ญาณ หรือเคร่ืองหมายจราจร
ผขู้ บั ขี่จะตอ้ งปฏบิ ตั ิดงั น้ ี

- ถา้ มีรถอื่นอยู่ในทางรวมทางแยก ผูข้ ับข่ีตอ้ งใหร้ ถ
ในทางรว่ มทางแยกน้ันขบั ผ่านไปกอ่ น

- ถา้ มาถึงทางร่วมทางแยกพรอ้ มกันและไม่มีรถอยู่
ในทางรว่ มทางแยก ผขู้ บั ข่ีตอ้ งหยุดรถใหท้ างแก่รถที่เล้ ียวขวาก่อน จึงจะเล้ ียว
ซา้ ยผ่านไปได้

l) การเล้ ียวรถ ผู้ขับข่ีจะต้องขับรถในช่องทางเดินรถที่
ตอ้ งการจะเล้ ียวก่อนถึงทางเล้ ียวไม่นอ้ ยกวา่ 30 เมตร

m) การขบั ขีเ่ มื่อพบรถฉุกเฉิน
- หยุดรถ หรือจอดรถใหอ้ ยู่ชิดขอบทางดา้ นซา้ ยแต่ถา้

มีช่องทางเดินรถประจาํ รถทางใหห้ ยุดชิดกับช่องทางเดินรถประจาํ ทางแต่
หา้ มหยุดหรือจอดรถในทางรว่ มทางแยก

- ขบั รถตามหลงั รถฉุกเฉินในระยะไม่ตาํ่ กวา่ 50 เมตร 86

n) กรณีที่บรรทุกของยื่นเกินกว่าความยาวของตัวรถ ผูข้ ับข่ี
ตอ้ งปฏิบตั ิดงั น้ ี

- ใ น เ ว ล า ก ล า ง วั น ติ ด ธ ง สี แ ด ง เ รื อ ง แ ส ง รู ป
สี่เหล่ียมผืนผา้ ขนาดกวา้ ง 30 เซนติเมตร ยาว 45 เซนติเมตร

- ในเวลากลางคนื หรอื ในเวลาท่ีไม่สามารถมองเห็นได้
ในระยะ 150 เมตร ตอ้ งติดไฟสญั ญาณสีแดงที่มองเห็นชดั เจนในระยะ 150
เมตร

o) เม่ือผขู้ บั ขตี่ อ้ งการจะจอดรถจะตอ้ งปฏิบตั ิดงั น้ ี
- ให้สัญญาณด้วยมือและแขน หรือสัญญาณไฟ

(สัญญาณชะลอรถและยกเล้ ียว) ก่อนที่จะหยุดหรือจอดรถในระยะไม่น้อย
กวา่ 30 เมตร

- หยุดหรือจอดรถได้เมื่อเห็นว่าปลอดภัยและไม่กีด
ขวางการจราจร

- จอดรถทางดา้ นซา้ ยของทางเดินรถ และขนานกับ
ขอบทางหรือไหล่ทางไมเ่ กิน 25 เซนติเมตร (เวน้ แต่เป็ นทางเดินรถทางเดียว
และ เจา้ พนักงานจราจรอนุญาตใหจ้ อดรถในทางเดินรถดา้ นขวาได)้

- หา้ มจอดในช่องทางเดินรถประจําทางในเวลาที่
กาํ หนดใหเ้ ป็ นชอ่ งทางเดินรถประจาํ ทาง

p) ความรใู้ นการใชร้ ถหลงั จากเกิดอุบตั ิเหตุ
- เบรกแตกอย่าตกใจแกไ้ ขไดโ้ ดยใชเ้ กียรต์ ํา่ ในทันที หากจวนตัวมากก็
ควรเปล่ียนจากเกียรส์ ่ีมาเกยี รส์ องเลย แลว้ ดึงเบรกมือช่วยพรอ้ มกบั ประคอง
พวงมาลยั รถใหอ้ ยใู่ นบงั คบั เพือ่ หลบหลีกรถอื่น ๆ ในกรณีคบั ขนั ได้

- ยางแตกหรือระเบิด แกไ้ ขโดยรีบเบารถทันทีโดยเปล่ียน
เกียรล์ งเรื่อย ๆ เพื่อใชเ้ คร่ืองชะลอรถใหช้ า้ ลงในขณะที่รถแล่นดว้ ยความเร็ว
สงู 87

อยา่ เหยียบเบรก จะเหยยี บเบรกไดก้ ็ต่อเม่ือรถชา้ ลงแลว้ และแอบเขา้ ขา้ งทาง
เพื่อเปล่ียนยางต่อไป

- รถเสียใหน้ ํารถจอดแอบเขา้ ขา้ งทาง และจะตอ้ งเปิ ด
ไฟสญั ญาณฉุกเฉินเพอ่ื เตือนใหร้ ถอ่ืน ๆ เห็นชดั เจน

11) สถานทอี่ บั อากาศ
1. จดั ใหม้ ีป้ายแจง้ ขอ้ ความวา่ “ที่อบั อากาศ อนั ตราย หา้ มเขา้ ก่อน

ไดร้ บั อนุญาต” ปิ ดประกาศไวใ้ นบริเวณสถานที่อบั อากาศ ซ่ึงชดั เจนสามารถ
มองเหน็ ไดต้ ลอดเวลา

2. จดั ใหม้ ีผูค้ วบคุมงานมีความรูค้ วามสามารถเพ่ือปฏิบตั ิหน้าที่ใน
การวางแผนการปฏิบัติงานการป้องกันอันตรายที่อาจเกิดข้ ึน ช้ ีแจงซักซอ้ ม
หนา้ ท่ีวธิ ีการปฏิบตั ิงานและวิธีการป้องกนั อนั ตราย ควบคุมดูแลใชแ้ ละตรวจ
เครอ่ื งป้องกนั และอุปกรณค์ วามปลอดภยั ท่ีใชใ้ หอ้ ยใู่ นสภาพพรอ้ มท่ีจะใชง้ าน
ได้

3. หา้ มผทู้ ่ีไมเ่ กย่ี วขอ้ งเขา้ ไปในสถานท่ีอบั อากาศ
4. จัดใหม้ ีใบอนุญาตใหล้ ูกจา้ งเขา้ ทํางานในสถานที่อับอากาศทุก
ครง้ั ตามแบบที่อธิบดีกรมสวสั ดิการและคุม้ ครองแรงงานกาํ หนด
5. จัดใหม้ ีอุปกรณ์ช่วยหายใจ เข็มขัดนิรภัยชนิดเต็มตัว สายชูชีพ
และอุปกรณ์ความปลอดภยั ส่วนบุคคลที่เหมาะสมกบั สภาพของงาน เพื่อให้
ลกู จา้ งทาํ งานในสถานที่อบั อากาศไดอ้ ยา่ งปลอดภยั
6. ก่อนท่ีจะทํางานในสถานท่ีอับอากาศ ให้ตรวจสอบปริมาณ
ออกซิเจน สารเคมี และสิ่งปนเป้ ื อนในอากาศว่า จะทําใหเ้ กิดการขาด
ออกซิเจน การระเบิด และการเป็ นพิษหรือไม่ และเก็บบันทึกผลการตรวจไว้
ใหเ้ จา้ หน้าท่ีแรงงานสามารถตรวจสอบได้

88

7. ในระหว่างที่ปฏิบัติงานในสถานที่อับอากาศ จัดให้มีการ
ตรวจสอบสภาพอากาศเป็ นระยะ ๆ และใหม้ ีผูช้ ว่ ยเหลือที่ผ่านการอบรมคอย
ดูแลเฝ้าปากทางเข้าออกสถานท่ีอับอากาศตลอดเวลา และสามารถ
ติดต่อส่ือสารกับลูกจา้ งท่ีทํางานในสถานที่อับอากาศ พรอ้ มดว้ ยอุปกรณ์
ชว่ ยชีวติ คอยใหค้ วามชว่ ยเหลือไดท้ นั ที

8. หา้ มผูป้ ฏิบตั ิงานสูบบุหร่ีหรือพกพาอุปกรณ์สาํ หรบั จุดไฟหรือติด
ไฟเขา้ ไปในสถานที่อบั อากาศ

9. หา้ มทํางานที่อาจก่อใหเ้ กิดความรอ้ นหรือประกายไฟ เช่นการ
เช่อื ม การเผาไหม้ การยา้ํ หมุด การเจาะ การขดั ในสถานที่อบั อากาศจนกวา่
จะไดจ้ ดั มาตรการป้องกนั ที่เหมาะสม

12) การยกของหนกั
1. การยก ขนย้ายสิ่งของหนักต่าง ๆ ท่ีมีน้ําหนักไม่เกิน 20

กิโลกรมั ทุกคร้งั ที่ยกใหใ้ ชท้ ่าทางที่ปลอดภยั เชน่ ยกโดยท่าลกั ษณะหลงั ตรง
ใชก้ ําลังแขนและขาท้ังสองข้าง หา้ มกม้ หลังยกของโดยอาศัยกําลังจาก
กลา้ มเน้ ือหลงั

2. สิ่งของหนักเกิน 30 กิโลกรัม ใหย้ กขนยา้ ยอย่างน้อย 2 คน
สัดส่วนน้ําหนักต่อจํานวนคน คนที่เพิ่มข้ ึนต้องเฉลี่ยไม่เกินคนละ 30
กโิ ลกรมั

3. กรณีสิ่งของท่ียกขนเคลื่อนยา้ ยหนักเกิน 30 กิโลกรัมและไม่
สามารถยกขนยา้ ยดว้ ยคนหลายคนโดยเฉล่ียน้ําหนักได้ ใหใ้ ชอ้ ุปกรณ์ขนยา้ ย
ต่าง ๆ ที่เหมาะสมและปลอดภยั

4. ใหห้ ัวหน้างานเป็ นผูค้ วบคุมการปฏิบัติงานใหเ้ ป็ นไปตามกฎ
ความปลอดภยั อยา่ งเครง่ ครดั

89

13) ความสะอาดและความเป็ นระเบียบเรยี บรอ้ ยโดยทวั ่ ไป
1. เก็บของใหถ้ ูกที่และถูกตอ้ ง มีความสําคัญต่อการจัดระเบียบ
พนักงานตอ้ งเก็บของทุกอยา่ งในท่ีจดั ไว้
2. ตอ้ งวางเคร่ืองมือเคร่ืองใชห้ รือวสั ดุไวใ้ นท่ีท่ีสามารถนํามาใชไ้ ด้
สะดวกไมก่ ีดขวางการทาํ งานซ่ึงจะช่วยลดอุบตั ิเหตุ และเป็ นการปรบั ปรุงงาน
ใหด้ ีข้ ึน
3. พ้ ืนทางเดินและบริเวณท่ีทาํ งานตอ้ งรกั ษาความสะอาดไม่มีสิ่งกีด
ขวางทาง มีการทาํ ความสะอาดสมาํ่ เสมอเป็ นหน้าที่ของทุกคนในแผนก
4. ทางท่ีจะนําไปสู่เครื่องมือเคร่ืองใชใ้ นเวลาฉุกเฉินตอ้ งสะดวกไม่มี
ส่ิงกีดขวาง
5. การวางสายไฟ สายท่อลม หรือสายอ่ืน ๆ ท่ีใชช้ วั่ คราวใหแ้ ขวน
อยู่เหนือศีรษะ ไม่กีดขวางทางรถ คน เคร่ืองจกั ร ถา้ วางบนพ้ ืนท่ีอาจเหยียบ
หรือทับได้ ต้องมีไม้ปิ ดก้ันไวท้ ้ังสองด้านและต้องมีป้าย “ระวังสะดุด
อนั ตราย” ใหเ้ หน็ ไดอ้ ยา่ งชดั เจน
6. ขยะหรือเศษวตั ถุดิบที่ไม่ใชง้ านตอ้ งเก็บในภาชนะที่รองรบั และ
นําออกท้ ิงในท่ีที่จดั ไวใ้ หเ้ พื่อลดโอกาสท่ีจะเกิดอุบัติเหตุและอนั ตรายจากไฟ
ไหม้
7. ตอ้ งไม่ปล่อยใหม้ ีสิ่งของตกคา้ งบนพ้ ืนที่อาจก่อใหเ้ กิดอันตราย
เช่น สารเคมี ของเหลวหรือของแข็ง กรณีท่ีเป็ นสิ่งของอื่นก็ไม่ควรปล่อยให้
ตกคา้ งอยนู่ านเกินควร
8. ตอ้ งซอ่ มแซมท่อรวั่ หรือส่ิงท่ีจะทาํ ใหเ้ กิดความสกปรกในที่ทาํ งาน
ทันทีและถา้ กีดขวางทางตอ้ งวางเคร่ืองหมายท่ีมีป้าย “ระวงั กําลังทํางาน
ซ่อมแซม” จนกวา่ จะซอ่ มเสรจ็
9. ตอ้ งวางเครื่องกีดขวางหรือเคร่ืองเตือนภยั เมื่อพ้ ืนที่ใดในโรงงาน
ยงั ไมเ่ ป็ นระเบียบตามมาตรฐานของโรงงานจนกวา่ จะเรยี บรอ้ ย
90

10. ภาชนะที่บรรจุของทุกชนิดท่ียกเคล่ือนยา้ ยได้ ตอ้ งติดป้ายให้
ถูกตอ้ งและเก็บไวใ้ นท่ีที่กาํ หนดไว้

11. ต้องซ่อมแซมดูแลใหส้ ีกําหนดช่องทางต่าง ๆ อยู่ในสภาพที่
เรียบรอ้ ย ทาสีซ้าํ เม่ือพบการหลุดกะเทาะ

12. ดูแลซ่อมแซมพ้ ืนที่ผิวการทาํ งานไมใ่ หล้ ่ืน เป็ นหลุม บ่อ หรือมีน้ํา
ขงั

13. การวางกองวสั ดุใหว้ างของหนักอยลู่ ่าง และมีการวางเรียงต้งั อยู่
ในแนวทางที่กาํ หนด และไมว่ างสูงจนอาจเกดิ อนั ตรายได้

14. ตอ้ งรกั ษาสถานที่ทาํ งานใหส้ ะอาดและอยใู่ นสภาพที่ดี
14) แกส๊

1. การจดั เกบ็ ท่อบรรจุกา๊ ซ (ภาชนะรบั แรงดนั ) อยา่ งปลอดภยั
a) การจัดเก็บท่อก๊าซจะตอ้ งมีโซ่หรือเชือกรัดท่อก๊าซไวเ้ พื่อ

ป้องกนั มิใหท้ ่อกา๊ ซลม้
b) จดั เก็บแยกท่อก๊าซท่ีใชง้ านหมดแลว้ ออกจากท่อก๊าซท่ียงั

ไม่ไดใ้ ชง้ าน และมีป้ายช้ ีบ่งชัดเจนว่า เช่น ท่อเปล่า, ท่อออกซิเจน, ท่อ
อะเซทิลีน, ท่ออารก์ อน, LPG เป็ นตน้

c) จัดเก็บท่อก๊าซต้องแยกชนิ ดกันไม่จัดเก็บรวมกัน เช่น
ออกซิเจนไมร่ วมกบั อะเซทิลีน

d) ท่อกา๊ ซที่ไม่ไดใ้ ชง้ านจะตอ้ งมีฝาครอบวาลว์ ท่อกา๊ ซ (CAP)
ทุกท่อตลอดเวลาท่ีจดั เก็บ

e) ไม่จัดเก็บท่อก๊าซไวใ้ กล้กับแหล่งกําเนิดความรอ้ นหรือ
บริเวณที่มีประกายไฟ

91

ภาพตวั อยา่ งการจดั เกบ็ อยา่ งถูกตอ้ งปลอดภยั

2. การเคลื่อนยา้ ยท่อบรรจุกา๊ ซ (ภาชนะรบั แรงดนั ) อยา่ งปลอดภยั
ข้นั พ้ นื ฐาน
a) การเคล่ือนยา้ ยท่อก๊าซ จะตอ้ งเคล่ือนยา้ ยท่อก๊าซใหอ้ ยู่ใน
ลกั ษณะแนวต้ังเท่าน้ัน โดยมีภาชนะรองรบั ท่อก๊าซ และมีโซ่หรือเชือกรดั ไว้
อยา่ งมนั่ คงหรือมีการป้องกนั ไมใ่ หท้ ่อกา๊ ซลม้ ตกกระแทกพ้ นื
b) หา้ มเคล่ือนยา้ ยท่อก๊าซโดยวิธีการนําท่อก๊าซวางไวบ้ นงา
ของรถยก หรือวางไวบ้ นรถ
c) หา้ มกล้ ิง หา้ มกระแทก หา้ มเคาะท่อแกส๊ โดยเด็ดขาด
d) จะตอ้ งตรวจสอบรอยรวั่ ของท่อแกส๊ เป็ นประจาํ โดยใชน้ ้ําสบู่
, น้ําผงซกั ฟอก เท่าน้ัน
3. มาตรฐานความปลอดภยั ในการทาํ งานขน้ั พ้ ืนฐานดา้ นอื่น ๆ
a) ท่อบรรจุก๊าซออกซิเจนตอ้ งเป็ นสีดําและมีสัญลักษณ์สาร
ออกซิไดสต์ ิดท่ีไหล่ท่อ
b) ท่อบรรจุก๊าซอะเซทิลีนต้องเป็ นสีเลือดหมูและต้องมี
สญั ลกั ษณก์ า๊ ซไวไฟท่ีไหล่ท่อ
c) ท่อบรรจุก๊าซอาร์กอนตอ้ งเป็ นสีฟ้าและมีสัญลักษณ์ก๊าซ
ความดนั ติดที่ไหล่ท่อ
92

d) ท่อบรรจุก๊าซไนโตรเจนตอ้ งเป็ นสีเทาและมีสญั ลักษณ์กา๊ ซ
ความดนั ติดท่ีไหล่ท่อ
e) พึงระลึกไวเ้ สมอว่า "ภาชนะบรรจุก๊าซเหล่าน้ ี คือวัตถุ
อันตรายตามท่ีกฎหมายกําหนด" ตอ้ งปฏิบัติตามกฎระเบียบหรือขอ้ ควร
ปฏิบตั ิที่กาํ หนดไวอ้ ยา่ งเครง่ ครดั
f) ตรวจสอบพ้ ืนที่จัดเก็บท่อบรรจุก๊าซหรือสารไวไฟทุกวัน
(ตอ้ งไม่มีกน้ บุหร่อี ยา่ งเด็ดขาด)
g) ตอ้ งมีป้ายสญั ลักษณ์หา้ มทําใหเ้ กิดประกายไฟและหา้ มสูบ
บุหรตี่ ิดไวใ้ หเ้ ห็นชดั เจน
h) ตอ้ งมีป้ายสัญลักษณ์คําว่า "สถานท่ีจัดเก็บวตั ถุอันตราย
หา้ มทาํ ใหเ้ กิดประกายไฟ" และ "ป้ายสญั ลักษณ์หา้ มสูบบุหรี่และหา้ มจุดไฟ"
ติดใหเ้ หน็ ในระยะ 5 เมตร อยา่ งชดั เจน
i) กรณีท่ีผลการตรวจสอบพบว่ามีความผิดปกติ เช่น กา๊ ซรวั่
ใหแ้ จง้ หวั หน้างานทนั ที
j) หา้ มใชก้ ๊าซออกซิเจนแทนก๊าซเฉ่ือยหรือหรือเป่ าทําความ
สะอาดท่อน้ํามนั อยา่ งเด็ดขาด
k) ผู้ปฏิบัติงานเกี่ยวกับก๊าซอุตสาหกรรมควรเข้ารับการ
ฝึกอบรมตามหลกั สตู ร "อนั ตรายจากการใชก้ า๊ ซอุตสาหกรรม" ตามกฎหมาย
กาํ หนดเพ่ือความปลอดภยั ของผูป้ ฏบิ ตั ิงาน
l) เก็บเครื่องดับเพลิงชนิดผงเคมีแหง้ ไวใ้ กล้มือ และหมัน่
ตรวจสภาพทุกเดือน
4. อุปกรณ์ป้ องกันอันตรายส่วนบุคคลในการทํางานกับแก๊ส
ผปู้ ฏิบตั ิงานควรจะสวมใส่หมวกนิรภยั รองเทา้ นิรภยั และถุงมือผา้ หรือถุงมือ
หนังใหค้ รบถว้ น รวมท้ังสังเกตสภาพแวดลอ้ มในการทาํ งานอย่างสมาํ่ เสมอ
เพื่อใหเ้ กดิ ความปลอดภยั ในการทาํ งาน
93

15) งานลา้ งทาํ ความสะอาดในที่อบั อากาศ
1. เปิ ด Manhole นํา AIR Ventilation ไปติดต้งั บนบ่อเพ่ือระบาย

อากาศภายในถงั พรอ้ มทาํ การ Lock Out - Tag Out
2. นํา Blower ต่อ Hood เป่ าชว่ ยการระบายอากาศอีกทางหน่ึง
3. นําหลอดไฟฟ้าไปติดต้งั ดา้ นบนบ่อตรงปล่อง Man hole สาํ หรบั

ใหแ้ สงสวา่ งในการทาํ งานภายในถงั
4. เปิ ดเครือ่ งเพอ่ื ระบายอากาศก่อนเขา้ ทาํ งาน 2-3 ชวั่ โมง
5. ตรวจวดั แกส๊ ภายในถงั ทุก ๆ ชวั่ โมง หรือตลอดเวลา เพ่ือหาค่า

H2S, O2 , CO & LEL ใหแ้ น่ใจกอ่ นเร่มิ ทาํ งานบริเวณในถงั หรือในบ่อ
6. แบ่งและจดั ทีมเขา้ ไปทาํ งานภายในชุดละ 2 คน และมีผูเ้ ฝ้าระวงั

เหตุการณบ์ ริเวณปากทางเขา้ Manhole
7. มีการประสานงานกนั ตลอดระยะเวลาที่ทาํ งาน ท้งั ภายในถงั และ

ภายนอกถงั
8. การเขา้ ทาํ งานภายในถัง ใชเ้ วลา 20-25 นาที และ มีการหมุน

เปลี่ยนเขา้ ไปทํางานภายในถัง หรือบ่อและ หยุดพัก 15-20 นาที มีการ
บนั ทึกชือ่ และ เวลา การเขา้ -ออก ตลอดเวลา

9. อธิบายหลักการทํางานและสัญญาณเตือนภัยฯ เมื่อเกิดภาวะ
ฉุกเฉินใหพ้ นักงานเขา้ ใจ กอ่ นเขา้ ทาํ งานภายในบ่อ

10. นําพลวั่ จอบ หรืออุปกรณท์ ี่เหมาะสม เขา้ ไปตกั เศษวสั ดุที่อยใู่ น
บ่อ หรอื ถงั ออกมาใส่ภาชนะ หรอื กระบะ ท่ีเตรยี มไวใ้ หห้ มด

11. ทําการตรวจเช็คภายในบ่อ และ ทําความสะอาดก่อนฉีดดว้ ย
น้ํายาแลว้ ปล่อยท้ ิงไว้ ประมาณ 60 - 120 นาที

12. ลา้ งดว้ ยน้ําเปล่า ผสมน้ํายาทําความสะอาด ฉีดดว้ ยเคร่ืองที่มี
แรงดนั สูง

94

13. ทําการตรวจเช็คความสะอาดภายในถัง และความเรียบรอ้ ย
รว่ มกบั ผวู้ า่ จา้ ง หรอื ผูค้ วบคุมงาน

14. จัดเก็บเครื่องมือ และอุปกรณ์ท้ังหมดออกนอกบ่อ และดูแล
ความเรยี บรอ้ ย เชค็ ยอดคน กอ่ นออกจากพ้ นื ที่

16) งานประกอบ และงานร้ อื ถอนนงั ่ รา้ น
1. เตรียมเคร่ืองมือ และอุปกรณ์ ใหร้ ะมดั ระวงั อนั ตรายจากการลื่น,

สะดุด และหกลม้ โดยใหจ้ ดั พ้ ืนท่ีในการทาํ งานใหเ้ รียบรอ้ ย ไม่มีสิ่งกีดขวาง
2. ทําการสํารวจพ้ ืนที่ที่จะทําการติดต้ังนัง่ รา้ น หรือร้ ือถอนนัง่ รา้ น

ควรตรวจสอบอนั ตรายที่อาจจะเกิดข้ ึนวา่ สามารถทาํ ใหไ้ ดร้ บั บาดเจ็บจากท่อ
ท่ีรอ้ น หรือจากขอบวสั ดุที่มีความแหลมคมหรือไม่ และควรสวมใส่ถุงมือให้
เหมาะสมกบั งาน และสวมใส่เข็มขดั ชนิดมีสายรดั ท้ังตัว เมื่อข้ ึนทํางานบนท่ี
สงู

3. ทาํ การติดต้งั หรือร้ อื ถอนนัง่ รา้ นน้ันจะตอ้ งปฏบิ ตั ิดงั น้ ี
a) พนักงานนัง่ รา้ น จะตอ้ งเป็ นผูท้ ่ีมีคุณสมบตั ิในการประกอบ

แกไ้ ข หรอื ร้ อื ถอนนัง่ รา้ นเท่าน้ัน
b) วัสดุตกจากท่ีสูง จะต้องใหก้ ้ันบริเวณท่ีมีการประกอบ

นัง่ รา้ น
c) คนตกจากนัง่ รา้ น จะตอ้ งสวมใส่เข็มขดั ชนิดมีสายรดั ท้งั ตวั

เมื่อข้ ึนทาํ งานบนที่สงู
d) นั่งรา้ นกีดขวางอุปกรณ์ตรวจจับแก๊สของแท่น จะตอ้ งร้ ือ

ถอนนัง่ รา้ นที่กีดขวางอุปกรณต์ รวจจบั แกส๊ ของแท่น
e) จะตอ้ งมีการตรวจสอบความชํารุดบกพร่องของวัสดุท่ีใช้

ประกอบนัง่ รา้ น

95

f) มือถูกหนีบจากปลายท่อ หรือในขณะที่ทําการติดต้ัง หรือ
ร้ ือถอนนัง่ รา้ น ในขณะทําการติดต้ังหรือร้ ือถอนนัง่ รา้ น เสานัง่ รา้ น หรือไม้
กระดาน ระมดั ระวงั น้ ิวมือเขา้ ไปอยใู่ นจุดหนีบหรือติดอยดู่ า้ นใน

g) ไมน้ ัง่ รา้ นสมั ผสั กบั พ้ นื ผิวท่ีมีความรอ้ นของอุปกรณ์และเป็ น
เหตุใหเ้ กิดการไหม้ จะต้องเวน้ ช่องว่างระหว่างพ้ ืนผิวที่มีความรอ้ นของ
อุปกรณ์ กบั ไมน้ ัง่ รา้ นเพอ่ื ป้องกนั การลุกติดไฟ และเกดิ เพลิงไหม้

4. ทาํ การยกอุปกรณน์ ัง่ รา้ นใสล่ งในตะกรา้ เพ่ือการขนสง่
a) อุปกรณ์การยก (สลิง) กีดขวางทําใหย้ ากต่อการขนยา้ ย

อุปกรณ์นัง่ รา้ นลงตะกรา้ อย่างปลอดภัย จะตอ้ งปลดสลิงท่ีกีดขวางออกเพื่อ
การขนยา้ ยอุปกรณน์ ัง่ รา้ นไดส้ ะดวกและปลอดภยั

b) พ้ ืนที่การทํางานมีจาํ กดั ต่อการเคลื่อนยา้ ยอุปกรณ์นัง่ รา้ น
จะตอ้ งมีความระมดั ระวงั ใหม้ ากข้ ึนเม่ือตอ้ งทาํ งานในพ้ ืนที่จาํ กดั อยา่ รีบรอ้ น
และตอ้ งเพ่ิมความระมดั ระวงั ในการทาํ งานใหป้ ลอดภยั ยง่ิ ข้ นึ

c) จุดหนีบที่อาจมีรอบ ๆ บริเวณตะกรา้ ที่ใชข้ นส่งอุปกรณ์
นัง่ รา้ น ใหห้ ยุดคิดและสํารวจตรวจดูว่ามีจุดหนีบท่ีอาจซ่อนอยู่ตรงไหนบา้ ง
เพอื่ เพมิ่ ความระมดั ระวงั ในการทาํ งานใหป้ ลอดภยั ยง่ิ ข้ ึน

5. การตรวจสอบ และติดป้ายนัง่ รา้ น เน่ืองจากนัง่ รา้ นที่ไม่ถูกตอ้ ง
สมบูรณ์ เป็ นสาเหตุใหค้ นไดร้ ับบาดเจ็บ ดังน้ันจะตอ้ งมีการตรวจสอบให้
แน่ใจวา่ นัง่ รา้ นไดผ้ ่านการตรวจสอบและติดป้ายใหใ้ ชง้ านได้ และใหท้ ําการ
ตรวจสอบนัง่ รา้ นเป็ นประจาํ ทุกสปั ดาห์

96

17) งานตดั งานเชื่อม งานเจยี ร และงานเกา๊ ท์
1. เตรยี มเคร่อื งมือ และอุปกรณ์
a) ฝาปิ ดตูเ้ ครื่องมือลม้ และเป็ นสาเหตุใหม้ ือไดร้ ับบาดเจ็บ

ฝาตูเ้ ชื่อมลม้ ใส่ช่างเชื่อมใหป้ ิ ดฝาตูเ้ ครื่องมือ, ตูเ้ ชื่อมใหม้ นั่ คงแข็งแรงก่อน
ทาํ การเคลื่อนยา้ ยเครื่องมือ

2. ระวงั เรื่องไฟไหม้ ใหต้ รวจสอบพ้ ืนท่ีการทาํ งานความรอ้ น และมี
ประกายไฟ ตรวจสอบแก๊สก่อนท่ีจะเริ่มงาน และกระทําอย่างต่อเน่ือง และ
จะตอ้ งจดั ใหม้ ีถงั ดบั เพลิงประจาํ ณ จุดที่ทาํ งานตลอดเวลา

a) ใหร้ ะวงั เรื่องการระเบิด พ้ ืนที่ตอ้ งไม่มีสิ่งที่เป็ นเช้ ือเพลิงอยู่
ในบริเวณใกลเ้ คียง

b) แก๊สรัว่ ไหล เอาใจใส่ และตรวจสอบความชํารุดบกพร่อง
ของเคร่ืองมือและอุปกรณ์ โดยเฉพาะสายแก๊สตอ้ งเอาใจใส่เป็ นพิเศษ ผูเ้ ฝ้า
ระวงั ไฟประจาํ ณ จุดที่ทาํ งานตลอดเวลา

c) ประกายไฟ ตเู้ ช่อื มจะตอ้ งต่อสายดินเพื่อป้องกนั การอารค์
d) ไฟฟ้าดูด เคร่ืองก้นั ไฟ และกระโจมจะตอ้ งสรา้ งเพื่อป้องกนั
รอบ ๆ บริเวณที่ทํางานเสี่ยงต่อการไหมจ้ ากการเช่ือม และจากลูกไฟท่ี
กระเด็นใส่ไดร้ บั บาดเจ็บจากใบของเครื่องเจียร เครื่องเจียรจะตอ้ งมีครอบ
ป้องกันอย่างมัน่ คง แข็งแรง และสวมใส่อุปกรณ์ป้องกันภัยส่วนบุคคลให้
ถกู ตอ้ ง และเหมาะสมกบั งานตลอดเวลาท่ีทาํ งาน

18) ทาสี/การป้องกนั อบุ ตั เิ หตทุ ่ีเกิดกบั มือ
1. เตรียมเครอื่ งมือ และวสั ดุที่จะทาํ งานทาสี

จะตอ้ งล็อคฝาปิ ดตูเ้ ครื่องมือใหม้ นั่ คง ก่อนการเคลื่อนยา้ ยตูเ้ ครื่องมือ และ
อุปกรณ์

97

2. ทาํ การผสมสี
a) สีหกลงพ้ ืน จะตอ้ งปูผา้ พลาสติกครอบภาชนะขณะทําการ

ผสมสี เพ่ือป้องกนั สีหกลงพ้ ืน
b) สี หรือ ทินเนอร์ หกกระเด็นเป้ ื อนมือ จะตอ้ งสวมใส่ถุงมือ

ยาง
c) อันตรายจากกล่ินของสีและทินเนอร์ จะต้องสวมใส่

หน้ากากป้องกนั ใหเ้ หมาะสมกบั งาน
3. ใชแ้ ปรงทาสี/ลูกกล้ ิงทาสี ภาชนะที่ใชใ้ น การผสมสี และการพ่น

สี
a) สี หรือ ทินเนอร์หกลงพ้ ืน จะต้องปูผ้าพลาสติกครอบ

ภาชนะขณะทาํ การทาสี และสวมใส่ถุงมือยางขณะปฏบิ ตั ิงาน
b) อันตรายจากไฟ จะต้องมีการจัดเก็บทินเนอร์ในท่ีท่ี

เหมาะสม และมีการระบายอากาศที่ดี หา้ มใส่ทินเนอรล์ งในขวดน้ําด่ืมอย่าง
เด็ดขาด

c) อันตรายจากกลิ่นของสี และทินเนอร์ หา้ มทํางานสีใน
บริเวณงานที่มีความรอ้ น หรอื มีประกายไฟ

d) สีหรือทินเนอรก์ ระเด็นเป้ ื อน ใหส้ วมใส่อุปกรณ์ป้องกนั ภยั
ส่วนบุคคลอยา่ งถูกตอ้ ง

4. เมื่อเสร็จงานสี
a) อันตรายจากการล่ืน, สะดุด และหกลม้ จะตอ้ งมีการจัด

พ้ ืนท่ีการทํางานใหเ้ รียบรอ้ ย ไม่มีสิ่งกีดขวาง และจดั แยกขยะแลว้ ท้ ิงลงในถัง
ใหถ้ กู ตอ้ ง

98

19) งานตดิ ตง้ั และงานถอดประกอบทอ่
1. เตรียมเครอ่ื งมือ และอุปกรณท์ ่ีจะใชง้ าน

ใหล้ ็อคฝาปิ ดตูเ้ คร่ืองมือใหม้ ัน่ คง ก่อนการเคลื่อนยา้ ยตู้เคร่ืองมือ และ
อุปกรณ์ ป้องกนั ฝาปิ ดตเู้ คร่อื งมือลม้ หรือเกือบจะเป็ นสาเหตุท่ีทาํ ใหม้ ือไดร้ บั
บาดเจ็บ

2. ถอดสลกั , น็อต เพ่อื เอาท่อออก
a) คอ้ นหรือประแจอาจตีถูกมือ หรือน้ ิวมือ ใหใ้ ชเ้ ชือกผูก

ประแจท่ีแนบกบั น็อตขณะทาํ การตีประแจ
b) จะตอ้ งจดั ใหม้ ีการสวมใส่หน้ากากใหถ้ ูกตอ้ ง และเหมาะสม

ของเหลว หรือ แก็ส อาจรวั่ ไหลเขา้ สู่รา่ งกาย
3. เคล่ือนยา้ ยท่อไปยงั ตาํ แหน่งท่ีจะทาํ การติดต้งั
a) อนั ตรายจากการลื่นและหกลม้ จะตอ้ งใชอ้ ุปกรณย์ กที่ไดร้ บั

การรบั รอง แลว้ เท่าน้ันสาํ หรบั ทาํ การยกท่อข้ นึ ติดต้งั
b) พนักงานอาจสมั ผัสกบั ท่อที่มีความรอ้ น จะตอ้ งใชอ้ ุปกรณ์

ป้องกนั ภยั สว่ นบุคคลใหถ้ ูกตอ้ งและเหมาะสม
c) เกิดความเสียหายต่ออุปกรณ์การผลิต จะต้องตรวจดู

เสน้ ทางท่ีจะเคล่ือนยา้ ยท่อจะตอ้ งปราศจากอนั ตรายจากการลื่น และหกลม้
และตอ้ งใชค้ วามระมดั ระวงั เม่ือเคลื่อนยา้ ยท่อเขา้ ใกลก้ บั อุปกรณ์การผลิต
จะตอ้ งมีความระมดั ระวงั มือ และน้ ิวมือใหห้ ่างจากหน้าแปลนเพื่อป้องกนั การ
หนีบ เมื่อเคลื่อนยา้ ยท่อเขา้ ไปในพ้ ืนที่ท่ีคับแคบ ป้องกันอันตรายจากจุด
หนีบ

4. ทาํ การยกและแขวนท่อ
a) จะตอ้ งก้นั บริเวณพ้ ืนท่ีดา้ นล่าง เครื่องมือ และวสั ดุ อาจตก

ลงสู่เบ้ ืองล่าง

99

b) พนักงานอาจสมั ผสั กบั ท่อที่มีความรอ้ น จุดหนีบ จะตอ้ งให้
ใชอ้ ุปกรณป์ ้องกนั ภยั สว่ นบุคคลใหถ้ ูกตอ้ ง และเหมาะสม

c) จะตอ้ งใชเ้ ข็มขดั นิรภยั ชนิดรดั ท้ังตวั เม่ือตอ้ งทํางานสูงเกิน
6 ฟุต เพื่อป้องกนั อนั ตรายจากการตกจากท่ีสูง

5. ต่อเชอ่ื มหน้าแปลน
a) จะตอ้ งมีความระมัดระวังมือ และน้ ิวมือใหห้ ่างจากหน้า

แปลนเพือ่ ป้องกนั การหนีบ ขณะท่ีทาํ การเชอื่ มต่อหนา้ แปลน
b) ประแจตีกระเด็นหลุดออกจากหวั น็อต ใหใ้ ชเ้ ชือกผูกประแจ

ท่ีแนบกบั น็อตขณะทาํ การตีประแจ และหา้ มใชน้ ้ ิวมือเพ่ือปรบั แต่งตําแหน่ง
ของปะเกน็ ที่อยรู่ ะหวา่ งหนา้ แปลนโดยเด็ดขาด

c) ทําการเช็คหัวคอ้ น ว่ามีการยึด แน่นหนา ไม่มีการหลุด
หลวมเมื่อทาํ การตี
20) งานตดิ ตง้ั และร้ อื ถอนอุปกรณส์ าํ หรบั งานยก

1. เตรยี มเครื่องมือ และอุปกรณ์
ใหล้ ็อคฝาปิ ดตู้เครื่องมือและอุปกรณ์สําหรับงานยกใหม้ ัน่ คง ก่อนการ
เคล่ือนยา้ ยเคร่ืองมือ และอุปกรณง์ านยกออกจากตู้

2. ทาํ การสาํ รวจพ้ ืนที่ท่ีจะทาํ การติดต้งั นัง่ รา้ น หรือร้ อื ถอนนัง่ รา้ น
a) ตรวจสอบอันตรายท่ีอาจจะเกิดข้ ึนว่าสามารถทําใหไ้ ดร้ ับ

บาดเจบ็ จากท่อท่ีรอ้ นหรอื ขอบวสั ดุท่ีมีความแหลมคม จะตอ้ งสวมใส่ถุงมือให้
เหมาะสมกบั งาน

b) จะตอ้ งจดั บริเวณพ้ ืนที่การทํางานใหเ้ รียบรอ้ ย ไม่มีส่ิงกีด
ขวาง ป้องกนั อุบตั ิเหตุจากการล่ืน, สะดุด, หกลม้

100