PIM READY TO WORK

PIM

READY
TO WORK

by Work - based Education

สรางมืออาช�พ
ดวยการเร�ยนรูจากประสบการณจร�ง

สํานักอธ�การบดีและบร�หารความยั่งยืน
สถาบันการจัดการปญญาภิวัฒน

PIM  READY  TO  WORK
by  Work - based  Education

สรา้ งมอื อาชพี ดว้ ยการเรยี นรู้
จากประสบการณจ์ รงิ

ISBN  :  978-616-7851-11-2
พมิ พค์ รง้ั แรก  มกราคม  2564
จัดพิมพ์และเผยแพร่โดย
ส�ำนักอธิการบดีและบริหารความยง่ั ยนื
สถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน ์ (พไี อเอม็ )
(Panyapiwat  Institute  of  Management)
85/1  หมู่  2  ถนนแจง้ วัฒนะ
ต�ำบลบางตลาด  อ�ำเภอปากเกร็ด  จังหวดั นนทบรุ  ี 11120

โทรศพั ท ์ 0-2855-0000
www.pim.ac.th

Facebook : pimfanpage
: pimreadytowork

ด�ำเนินการผลิตโดย
บริษทั   บกุ๊ แด๊นซ์  สตูดิโอ  จำ� กัด 
[email protected]

ค�ำ น�ำ

หนังสือ “PIM  READY  TO  WORK  by  Work - based  Education
สร้างมืออาชีพด้วยการเรียนรู้จากประสบการณ์จริง”  เป็นการนำ�เสนอ
มุมมองใหม่ของวิธีการจัดการศึกษาระดับอุดมศึกษาในสังคมไทย  ท่ีมี
การพิสูจน์ผลลัพธ์ได้แล้ว  จากอัตราการมีงานทำ�  99%  ของบัณฑิตที่
จบไปแล้ว  10  รุ่น  จำ�นวน  15,678  คน
หนังสือเล่มนี้เหมาะสำ�หรับนักเรียนมัธยมปลายท่ีกำ�ลังเลือก
สถาบันที่จะเรียนต่อ  เหมาะสำ�หรับอาจารย์แนะแนวและผู้ปกครอง
ที่กำ�ลังมองหาสถานท่ีเรียนท่ีเหมาะสมและให้คำ�ปรึกษาแก่บุตรหลาน 
เหมาะสำ�หรับนักการศึกษาท่ีต้องการพัฒนาระบบการจัดการเรียน
การสอนที่เน้นการเรียนรู้จากประสบการณ์จริง  (Work - based 
Education)
ขอขอบคุณผู้บริหาร  คณาจารย์  และบุคลากรทุกท่านที่ได้ถ่ายทอด
องค์ความรู้อันมีค่าเพ่ือสกัดจนมาเป็นหนังสือเล่มน ้ี เพื่อบอกเล่าปณิธาน
ของชาว  PIM  ท่วี า่  
เราจะ “สรา้ งมอื อาชพี ดว้ ยการเรยี นรจู้ ากประสบการณจ์ รงิ   (Creating 
Professionals  through  Work - based  Education)”

สํานักอธิการบดีและบรหิ ารความย่ังยนื
สถาบันการจัดการปญั ญาภวิ ัฒน์

สารบัญ

บทท ี่- เรอ่ื ง
1.  ทำ�ความรจู้ ัก “พไี อเอ็ม” สถาบนั การจัดการปัญญาภวิ ัฒน์
Panyapiwat  Institute  of  Management  (PIM) 9
Corporate  University  การศึกษาเพื่อพฒั นาทรพั ยากรมนษุ ย์ 11
Corporate  University  กับการพฒั นาทนุ มนษุ ย ์ 14
บทบาทและความสำ�คัญของ  Corporate  University 15
สถาบนั การจัดการปญั ญาภิวฒั น ์ (พีไอเอ็ม)
Corporate  University  ของกลมุ่ ซีพ ี ออลล์ 16
สถาบนั การจัดการปัญญาภวิ ัฒนก์ บั การมุ่งพัฒนาทนุ มนุษย ์ 22
บทบาททสี่ ำ�คญั   4  ประการของสถาบันการจดั การปญั ญาภิวฒั น์ 23

2.  สถาบันการจัดการปัญญาภวิ ัฒนก์ ับการจดั การศกึ ษาแบบเรยี นรู้
จากประสบการณ์จรงิ   (Work - based  Education) 29
การเรียนรู้จากประสบการณ์จริง  (Work - based  Education)  ในบริบทสากล 31
Work - based  Education  นวัตกรรมอดุ มศกึ ษาไทย
แบบสถาบันการจัดการปัญญาภิวฒั น์ 32
องคป์ ระกอบทสี่ ำ�คญั ของ  Work - based  Education  (WBE) 34
การเรยี นรแู้ บบ  Work - based  Education  ในสถาบนั การศึกษาของไทย 
และตา่ งประเทศ 49
การเรยี นรู้แบบ  Work - based  Education  ในสถาบันการศึกษาในประเทศ  49
การเรยี นร้แู บบ  Work - based  Education  ในสถาบนั การศกึ ษาตา่ งประเทศ  50

3.  Networking  University  มหาวิทยาลัยแห่งการสร้างเครอื ข่าย 57
ประเภทของเครือข่าย 60
เครอื ขา่ ยความร่วมมือสถาบนั การศกึ ษากับภาคธุรกิจภายในประเทศ 61
การสรา้ งหลกั สูตรการเรียนรรู้ ่วมกนั ระหวา่ งสถาบันการจดั การปัญญาภิวัฒน ์  
กบั เครอื ขา่ ยภายในประเทศ 63
การให้ทุนการศกึ ษาจากเครอื ข่ายภายในประเทศ 64
เครอื ข่ายความรว่ มมือสถาบนั การศึกษาและภาคเอกชนในต่างประเทศ 65
การสรา้ งเครือข่ายกบั ต่างประเทศ 65
การสรา้ งหลักสูตรการเรียนรู้ร่วมกันของเครอื ข่ายต่างประเทศ 67
ตวั อยา่ งความสำ�เร็จของเครอื ข่ายความร่วมมือ  68
ประโยชน์ของการสร้างเครอื ข่ายกบั การเรียนการสอน
ในระบบ  Work - based  Education 75

4.  นวัตกรรมหลกั สตู รผลติ บัณฑติ ยุคไทยแลนด ์ 4.0  79
หลกั สูตรที่ตอบสนองไทยแลนด ์ 4.0  และแนวโน้มการศกึ ษาของโลกในอนาคต 81
1.  คณะบริหารธุรกิจ 81
2.  คณะการจดั การธรุ กจิ อาหาร 83
3.  คณะศิลปศาสตร์ 85
4. คณะวิศวกรรมศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี 86
5. คณะนเิ ทศศาสตร ์ 88
6. คณะวทิ ยาการจัดการ  90
7. คณะนวัตกรรมการจัดการเกษตร 92
8. คณะอุตสาหกรรมเกษตร 93
9. คณะการจดั การการศกึ ษาเชงิ สรา้ งสรรค ์ 94
10. คณะการจัดการโลจสิ ตกิ สแ์ ละการคมนาคมขนส่ง  96
11. โครงการจดั ตั้งคณะพยาบาลศาสตร ์ 97
12. วทิ ยาลัยนานาชาติ 98
13. วทิ ยาลยั บัณฑติ ศกึ ษาจนี 100
สถาบนั การจดั การปัญญาภิวฒั น ์ วิทยาเขต  EEC  จ.ชลบรุ ี 101
หน่วยการเรียนทางไกล 102
สถานที่ตั้งหนว่ ยการเรยี นทางไกล 103
การสร้างหลกั สตู รตามแนวโนม้ สังคมในอนาคต 104

5.  Innovative  University  มหาวิทยาลยั แห่งการสรา้ งนวัตกรรม 106
นักศกึ ษา 111
บุคลากร  112
ระบบการเรยี นรู้จากประสบการณ์จริงกับการทำ�นวตั กรรม 113
มีเวทีให ้ Show  &  Share  115
มรี ะบบจดั การผลงาน 120

6.  Work - based  Solution  Lab:  หอ้ งปฏบิ ตั ิการเสมือนจรงิ 122
ก่อนออกไปสู่โลกความเปน็ จริง 124
การเรียนรจู้ ากหอ้ งปฏิบัติการเสมอื นจริงก่อนฝกึ งานจริง 124
ศูนยน์ วัตกรรมห่นุ ยนตแ์ ละระบบอตั โนมัต ิ (iCRAS) 126
ห้องปฏิบัตกิ ารโลจสิ ตกิ ส์:  ห้องปฏิบตั ิการกลยุทธ์การจดั การโลจสิ ตกิ ส ์ 127
โรงเรียนสาธติ สถาบนั การจดั การปญั ญาภิวัฒน ์ 128
หอ้ งปฏบิ ัตกิ ารโรงแรม:  ห้องปฏิบตั กิ ารด้านการบรกิ าร  คณะวิทยาการจัดการ 130
หอ้ งปฏิบัตกิ าร  7-Eleven:  การเรียนรู้จากร้านสะดวกซอ้ื   131
ALL  @  PIM  ร้าน  7-Eleven  Store  Model 132
หอ้ งปฏบิ ัติการอาหาร:  คณะการจดั การธรุ กิจอาหาร  133
134
PIM  Food  Academy  
Chef’s  Kitchen 
หอ้ งปฏิบัตกิ ารการบนิ   PIM  AIR:  ศนู ย์ฝึกปฏิบตั ิการธุรกิจการบนิ

7.  University  Shared  Value  (USV)  การเป็นมหาวทิ ยาลัยตอบแทนสงั คม 137
สำ�นักอธกิ ารบดีและบรหิ ารความยง่ั ยืน: 
ส่ือกลางประสานงานบรกิ ารวิชาการแก่สังคม 139

โครงการบรกิ ารวิชาการเพอื่ สังคม 140
โครงการพเ่ี ล้ยี งโรงเรียน  (School  Mentoring)  142
โครงการธนาคารรไี ซเคิล 145
โรงเรียนพีโ่ รงเรยี นนอ้ ง 147
ตวั อย่างความสำ�เร็จของ “โรงเรียนพีโ่ รงเรียนนอ้ ง”  คืนโอกาสส่อู มกอ๋ ย 147
148
โครงการ  CONNEXT  ED 148
โครงการบรจิ าคโลหิตเพอื่ สังคม

8.  กองทุนเพือ่ ชีวติ แห่งการเรยี นร ู้ PIM  SMART  ผตู้ อ่ ลมหายใจใหเ้ ด็ก 150
ความเป็นมาของกองทนุ เพือ่ ชวี ิตแหง่ การเรยี นร ู้ PIM  SMART 153
การร่วมแรง  ร่วมใจ  ได้รับการสนบั สนนุ จากทกุ ฝา่ ย  154
ห้องเรยี นคคู่ ้า:  แทนคำ�ขอบคุณในการสนับสนนุ การศึกษา 155
ตวั อยา่ งและความสำ�เร็จของนกั ศึกษากองทุนเพื่อชีวิตแห่งการเรียนร ู้ 155
จากคนไม่มีสญั ชาติ…กลบั มกี ารงานที่ม่ันคง 155
เสาหลกั ของครอบครวั   156
จากเด็กทำ�งานกอ่ สร้างสโู่ อกาสในการเรยี น 157
ร้านคา้   PIM  Smart  “พัฒนาทักษะค้าขายและสร้างรายได้
เข้ากองทนุ   PIM  SMART” 158

9.  ระบบสนับสนนุ ท่เี ข้มแข็ง 160
1. ระบบการกำ�หนดแผนงานและตวั ชี้วดั   ระบบ  e-Performance 
และการเขียนโครงการ  One  page  162
2. ระบบการจดั การเอกสารอิเล็กทรอนกิ ส ์ (e-Document  System)  164
3. ระบบทปี่ รกึ ษาและพฒั นาอาชีพนักศกึ ษา-ส่วนกลาง  (CCDS) 166
4. ระบบ  PIM  Application  168
5. ระบบการตรวจสอบความปลอดภยั หนว่ ยการเรียน  (SHE  easy  easy)  169
6. ระบบ  QAD  :  4S  Model  170
7. ระบบ  Knowledge  Mapping 172
8. ระบบการประเมนิ การใหบ้ ริการภายใน  (I  Care  Service  :  ICS) 
และการพฒั นาปรบั ปรงุ กระบวนการทำ�งาน  174

10. ความส�ำ เรจ็ ของสถาบนั การจดั การปญั ญาภวิ ฒั น ์ 176
การวดั และประเมินผลความสำ�เรจ็ ของสถาบนั การจัดการปัญญาภวิ ฒั น ์ (PIM)  179
PIM  STAR  บัณฑิตแห่งความภาคภูมใิ จ  (บางส่วน) 185

11.  ก้าวต่อไปของสถาบันการจัดการปญั ญาภิวฒั น ์ บนเสน้ ทาง 
Corporate  University  By  Work - based  Education 188
แผน  10  ปขี อง  PIM:  PIM  Roadmap  in  2030 191
PIM  Digital  Transformations  for  Smart  Learning  Environment 195
สถาบันการศึกษา  อาจารย ์ และโลกแหง่ การทำ�งานจริง  200



เรามาทำ�การศึกษา  เรามาสร้างคน  เรามาสร้างนักศึกษา  แล้วก็
อยากให้นักศึกษาไปทำ�งาน  ได้งานแล้วยังไม่พอนะ  นักศึกษาเราควรจะ
ไปเป็นผู้นำ�ในสังคม  ไปนำ�ความสุขให้กับคนทำ�งานด้วยกัน  องค์กร
จากเลก็ กใ็ หญ่ได้  การบรหิ ารจัดการไมด่ ี  องคก์ รใหญก่ ท็ รุดลม่ ได ้

ทำ�ไมเราถึงตั้งคำ�ว่า  สถาบันการจัดการ  ทำ�ไมเราไม่เรียกคำ�ว่า
มหาวิทยาลัย  เราจะเรียกมหาวิทยาลัยก็ได้  แต่เรายังต้องการคำ�ว่า
สถาบนั การจดั การ  เพราะการจดั การดกี ร็ งุ่   การจดั การไมด่ กี ร็ ว่ ง  ฉะนนั้
ลูกศิษย์ของเราออกไปแล้วจึงไม่ใช่เพียงแค่มีงานทำ�  ควรจะไปเป็น
ผู้จัดการ  เตบิ โตเป็นผู้บรหิ าร  แลว้ กส็ ามารถท�ำ องค์กรให้เจรญิ

คณุ ก่อศักด ์ิ ไชยรัศมศี ักดิ์
ประธานกรรมการบรหิ าร  บรษิ ัท  ซพี  ี ออลล ์ จำ�กัด  (มหาชน)
ผ้กู อ่ ตง้ั สถาบันการจดั การปัญญาภิวัฒน์
และกองทนุ   PIM  SMART

8

บทที่

01

ท�ำความรู้จกั  “พไี อเอม็ ”
สถาบันการจัดการปัญญาภิวฒั น์

Panyapiwat
Institute  of  Management 

(PIM)

9

10

…Corporate  University  ไม่ได้เป็นคำ�ท่ีบัญญัติข้ึนมาใหม่  เป็นคำ�ที่
ถูกใช้กันแพร่หลายมานานแล้วในวงการนักบริหารทรัพยากรมนุษย์  ในเร่ือง
ของการพัฒนาบุคคลในองค์กร  ต้ังแต่ช่วง ค.ศ. 1900  บริษัทใหญ่ ๆ  เช่น 
บริษัท  GE,  Coca  Cola,  Disney,  McDonald  เขาก็จะมี  Corporate 
University  ของเขาเอง  แต่จะเป็นเหมือนกับ  Learning  Center  หรือ 
Training  Center  ที่พวกเราเคยเห็นกัน  เพียงแต่ว่าเขาก็แยกเป็น
หนว่ ยงานที่บรหิ ารแบบมกี ำ�ไร - ขาดทนุ ชัดเจน…

รศ.ดร.สมภพ  มานะรงั สรรค์
อธกิ ารบดีสถาบันการจดั การปญั ญาภิวัฒน์

กล่าวเม่อื วนั ท ่ี 5  มถิ นุ ายน  พ.ศ. 2563

Corporate  University 
การศึกษาเพ่อื พัฒนาทรัพยากรมนษุ ย์

Corporate  University  มหาวิทยาลัยบรรษัท 
หรอื มหาวิทยาลัยแหง่ องค์กรธุรกิจ  คอื มหาวทิ ยาลยั
ที่ก่อตั้งโดยบริษัทเอกชน  ท่ีต้องการสร้างและฝึกฝน
บุคลากร  เพ่ือรองรับกลยุทธ์ทางธุรกิจของบริษัทแม่ 
เพ่ือการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์เป็นรายบุคคล  และ
การเรียนรู้ร่วมกันเป็นทีมให้มีทักษะความสามารถ
ท่ีจะทำ�งานให้บริษัทได้เต็มที่มากที่สุด  หลาย ๆ 
องค์กรจึงสร้างมหาวิทยาลัยแบบองค์กรธุรกิจข้ึน
ภายในกล่มุ ธุรกิจ  เพอ่ื สนองตอบความต้องการน้ี

11

เหตผุ ลท่ที �ำ ใหเ้ กิด Corporate  University  ก�ำ เนดิ
Corporate  University  ข้ึนในสหรัฐอเมริกาในช่วงเปลี่ยน
สามารถสรุปพอสังเขปได้ดังน้ี ผ่านทางเศรษฐกิจ  จากที่ข้ึนกับ
ภาคการผลิตสู่การเป็นเศรษฐกิจ
1 โลกเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเน่ือง  ท่ีขึ้นกับภาคบริการ  สถานการณ์
จนมหาวิทยาลัยรูปแบบเดิมผลิต ดังกล่าวใกล้เคียงกับสถานการณ์
คนท�ำ งานใหไ้ มท่ นั   และไมต่ รงตาม ของประเทศไทยในปัจจุบัน  ท่ี
ความตอ้ งการของงาน  หลายบรษิ ทั ไม่สามารถรับจ้างผลิตได้อีกต่อไป 
ที่เปิด  Corporate  University  มัก เน่ืองจากไม่มีเทคโนโลยีของตัวเอง
ต้องการบุคลากรที่พร้อมทำ�งาน  ไม่มีตราสินค้า  (Brand  name) 
และธุรกิจที่ขยายตัวอย่างรวดเร็ว ของตัวเอง  ทุกอย่างอาศัยการ
มาก สั่งจ้างผลิตมาจากต่างประเทศ 
Corporate  University  มกั สอน ธุรกิจไทยมีหน้าที่เพียงแค่รับจ้าง
ผลิตเท่าน้ัน  ดังนั้น  ประเทศไทย
2 ความรเู้ ฉพาะองคก์ ร  หาเรยี นทไ่ี หน จึงต้องขึ้นชั้นไปเป็น  Service-
ไม่ได้  และองค์กรก็ไม่อยากสอน based  Economy  ดังเช่นสหรัฐ-
คนนอก  เพราะถือเป็นอาวุธในการ อเมริกา  จึงทำ�ให้รูปแบบของการ
แข่งขนั ศกึ ษาแบบ  Corporate  University 
มีเพ่ิมมากขึ้น  เน่ืองจากตอบโจทย์
บัณฑิตท่ีจบจากมหาวิทยาลัย ความต้องการในการผลิตคนที่
สอดคล้องกับการเป็น  Service- 
3 ท่ัวไปไม่สามารถทำ�งานตอบสนอง based  Economy 
ตอ่ ความตอ้ งการของบรษิ ทั ได้

4 องค์กรได้ส่งผ่านองค์ความรู้
จากร่นุ ส่รู นุ่ อยา่ งเป็นระบบ

12

มหาวิทยาลัยแห่งองค์กร ตวั อย่างของ  Corporate  University  ในปจั จุบนั
ธุ ร กิ จ มี บ ท บ า ท สำ � คั ญ ใ น
ก ร ะ บ ว น ก า ร ดำ � เ นิ น ธุ ร กิ จ  GE’s  Crotonville
ตลอดห่วงโซ่อุปทาน  (Value  ตั้งอยทู่  ่ี New  York,  United  States 
Chain)  และมีความสำ�คัญต่อ of  America
การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ Department  of  Defense’s 
แ ล ะ ก า ร จั ด ก า ร ห รื อ พั ฒ น า Defense  Acquisition  University 
องค์ความรู้  ดังนั้น  องค์กร ตง้ั อยู่ท ่ี Road  Fort  Belvoir,  Virginia, 
ธุรกิจช้ันนำ�จัดต้ังมหาวิทยาลัย United  States  of  America
แ ห่ ง อ ง ค์ ก ร ธุ ร กิ จ เ พื่ อ เ ป็ น Deloitte  University   
เครื่องมือทางกลยุทธ์สำ�หรับ ตัง้ อยูท่  ่ี New  York,  United  States 
อ ง ค์ ก ร ใ น ก า ร บ ร ร ลุ ค ว า ม of  America
ไดเ้ ปรยี บในการแขง่ ขนั   พฒั นา Apple  University
ผู้นำ�  และขับเคลื่อนวัฒนธรรม ตั้งอยู่ท ี่ California,  United  States 
องค์กร  of  America
Kettering  University  Formally  known 
น่ีคือตัวอย่าง  TOP  10  as  General  Motors  Institute 
CORPORATE  UNIVERSITIES ตง้ั อยทู่  ี่ Flint,  Michigan, United  States 
โดยการจัดอันดับของ  Chief of  America
Learning  Officer  Exchange Boeing
ตง้ั อยู่ท ี่ St.  Louis,  United  States 
(ท่ีมา  :  CLN  (2017).  of  America
T O P   1 0   C O R P O R A T E  JetBlue  University   
UNIVERSITIES.  February  ตง้ั อยู่ท ่ี Florida,  United  States 
26-28  2017.  Texas.  เข้าถึง of  America
ไดท้  ี่ :  https://view.ceros.com/ McDonald’s  Hamburger  University 
iqpc/top-ten-corp-u/p/1) ต้ังอยทู่  ่ี Illinois,  United  States 
of  Americ
Disney  University  มี  3  แหง่   
ตั้งอยู่ที่  1.  California  United  States
of  America  2.  Florida,  United 
States  of  America  3.  Paris,  France
MGH  Learning  Laboratory 
@  Mass  General  Hospital 
ต้ังอยู่ที่  Massachusetts,  United 
States  of  America

13

Corporate  University 
กับการพฒั นาทนุ มนุษย ์

Corporate  University  เริ่มต้นจากความต้องการพัฒนาศักยภาพบุคลากร
ขององค์กรธุรกิจให้ทำ�งานอย่างมีประสิทธิภาพ  จึงออกแบบกระบวนการ
ให้บุคลากรเข้าเรียนรู้ประสบการณ์ที่จำ�เป็นในการทำ�งาน  หลายบริษัทอาจเร่ิม
จากการสร้างส่วนฝึกอบรมและพัฒนาศักยภาพบุคลากรในบริษัท  ซึ่งบางที่
ก็ให้การอบรมแก่ลูกค้าและผู้ผลิตที่เกี่ยวข้องกับบริษัทด้วย  บางแห่งกำ�หนด
ขอบเขตการเรียนให้เก่ียวข้องกับองค์กรหลักท่ีก่อตั้งมหาวิทยาลัย  ในขณะท่ี
บางแหง่ อาจเปน็ แค่คอร์สฝกึ อบรมส้ัน ๆ 

Corporate  University  หลายแห่งประสบความสำ�เร็จในการฝึกอบรมและ
พัฒนาบุคลากร  เช่น  GE’s  Crotonville  ที่ผลิตบุคลากรปีละหลายหมื่นคน 
และบางแห่งก็มีหลักสูตรที่ส่งต่อถึงวัฒนธรรมองค์กรท่ีเด่นชัดเพ่ือสร้างคนรุ่นใหม่
ท่พี ร้อมสืบทอดความเปน็ เอกลกั ษณข์ องผลติ ภัณฑ ์ อาท ิ Apple  University

ในปัจจุบันน้ีแนวคิด  Corporate  University  เป็นแนวโน้มท่ีสำ�คัญและกำ�ลัง
เป็นที่นิยมในบริษัทช้ันนำ�ของโลก  ที่ต้องการพัฒนาการเรียนรู้ท่ัวทั้งองค์กร  และ
ขยายขอบเขตไปยงั กลมุ่ ธรุ กจิ ทห่ี ลากหลาย  ดงั เชน่ ตวั อยา่ งของ  MGH  Learning 
Laboratory  @  Mass  General  Hospital  ทเ่ี ปน็ หนว่ ยงานในการสรา้ งประสบการณ์
จ�ำ ลองดา้ นการดูแลสุขภาพท่คี รบวงจร  โดยใชเ้ ทคโนโลยีสารสนเทศทที่ นั สมัย

14

บทบาทและความสำ�คญั ของ  บทบาทด้านทรัพยากรมนุษย ์
Corporate  University
3เป็นแหล่งผลิตบุคลากรใหม่
บทบาทและความส�ำ คญั ของ  Corporate 
University  ท่มี ตี ่อองค์กรแบง่ เป็น  4  บทบาท ท่ี ส อ ด รั บ กั บ วั ฒ น ธ ร ร ม อ ง ค์ ก ร 
หลัก  คือ การจัดให้มีโปรแกรมพัฒนาอย่าง
ตอ่ เนอ่ื ง  เชน่   การท�ำ   Orientation, 
บทบาทด้านกลยทุ ธ์องค์กร Mentoring,  Coaching,  Talent, 
C a r e e r   P l a n n i n g   แ ล ะ 
1ด้านกลยุทธ์องค์กรเป็นแหล่ง Succession  Planning  เปน็ ตน้

ความคิดในเชิงกลยุทธ์  การบริหาร บทบาทดา้ นการ
การเปลี่ยนแปลงในระดับกลยุทธ์  พฒั นาพนั ธมิตร 
การเปลี่ยนแปลงนวัตกรรมองค์กร 
และการสรา้ งหลกั การของจรยิ ธรรม 4Corporate  University  มี
ในทางธุรกจิ
ก า ร ดำ � เ นิ น ก า ร ค ร อ บ ค ลุ ม คู่ ค้ า 
บทบาทการศึกษาวจิ ัย พันธมิตรทางธุรกิจ  ลูกค้า  และ
และการจดั การความรู้ ผู้มีส่วนได้เสียอ่ืน ๆ เพ่ือช่วยสร้าง
ความย่ังยืนให้กับองค์กรและสร้าง
2มีบทบาทสำ�คัญในการระดม ความเข้มแขง็ ตลอดห่วงโซอ่ ุปทาน 

ความเชี่ยวชาญและความพร้อม
ทางทรัพยากรในการศึกษาวิจัย
ที่ตอบโจทย์ของบริษัทและการ
จัดการความรู้  เพ่ือนำ�ไปสู่การ
สร้างนวัตกรรม

15

CORPORATE

สถาบันการจดั การปัญญาภิวัฒน ์ (พไี อเอม็ )
Corporate  University 
ของกลมุ่ ซีพ ี ออลล์

ซพี ี  ออลล์  เห็นความสำ�คญั ของการ “ปลกู คน”  จึงไดใ้ หก้ าร
สนับสนุนส่งเสริมด้านการศึกษาแก่เยาวชน  และเป็น  CSR  หลัก
ของบริษัทที่ทำ�มาตลอด  ด้วยการสร้างความตระหนักและเตรียม
พร้อมให้กับเยาวชนสู่การเป็นประชาคมอาเซียน  โดยเฉพาะ
การสร้างพนักงานที่มีคุณภาพ  เพื่อรองรับการเปิดเสรีทาง
ด้านการค้า  การบริการ  การลงทุน  และแรงงานในประชาคม
เศรษฐกิจอาเซียน

หากคนไทยเป็นนักจัดการท่ีมีคุณภาพ  ฝีมือถึง  ต่างชาติ
ก็จะเช่ือถือคนไทย  ไม่ต้องขนนักจัดการมาจากต่างประเทศ 
การศึกษาไทยจึงต้องมุ่งสร้างให้คนไทยให้เป็นนักจัดการท่ีมี
คณุ ภาพ 

คุณสมบัติของนักจัดการท่ีมีคุณภาพในมุมมองของซีพี 
ออลล์  มี  3  ประการหลัก  คือ  1.  ต้องเป็นคนรักงาน  ทุ่มเท
กับงาน  ทรหดอดทน  ไม่ย่อท้อต่ออุปสรรค  ไม่ถอยง่าย ๆ 
2.  กล้าเผชิญหน้ากับปัญหา  พยายามแก้ปัญหาให้ลุล่วง  และ
คุณสมบัติประการท่ี  3  ก็คือ  ต้องซ่ือสัตย์สุจริต  ซึ่งซีพี  ออลล์ 
ได้ก่อต้ังสถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน์เข้าสู่ปีที่  14  (พ.ศ. 
2564)  แลว้   เพอ่ื มุง่ สร้างนักจัดการทีม่ คี ุณภาพ

คุณก่อศักด ิ์ ไชยรศั มีศกั ดิ์
ประธานกรรมการบรหิ าร  บรษิ ทั   ซีพ ี ออลล ์ จ�ำ กดั   (มหาชน)

16

เมื่อการศึกษาในระบบไม่สามารถ นักเรียน  นักศึกษาของไทย  ได้ทำ�งาน
ตอบสนองต่อความต้องการของธุรกิจได้ ควบคู่กับการเรียน  เพราะเช่ือว่าชีวิตการ
มากเท่าที่ควร  การเข้ามามีส่วนร่วมทาง ทำ�งานจะทำ�ให้นักศึกษาได้เรียนรู้อย่าง
การศึกษาขององค์กรธุรกิจ  โดยการตั้ง รอบด้าน  และมีวุฒิภาวะสูงกว่าคนที่เรียน
Corporate  University  จึงเกิดข้ึน  ซึ่ง อย่างเดียว  ใช้ชีวิตอยู่แค่ในห้องส่ีเหลี่ยม
สามารถสรา้ งความเชอื่ มโยงกบั ธรุ กจิ หลาย แคบ ๆ  จึงทำ�ให้บริษัท  ซีพี  ออลล์  จำ�กัด 
ดา้ น  ดา้ นหนง่ึ คอื การใชอ้ งคค์ วามรทู้ สี่ ะสม (มหาชน)  ได้เข้าไปมีส่วนช่วยผลักดัน
มาจากภาคธุรกิจถ่ายทอดมาสู่บุคลากร  รปู แบบการศกึ ษาดงั กลา่ วใหเ้ ปน็ ทรี่ จู้ กั มาก
และสามารถผลิตบุคลากรท่ีสอดคล้องกับ ย่ิงขึ้น  จึงทำ�ให้เกิดพัฒนาการก้าวที่สำ�คัญ
ความตอ้ งการของภาคเอกชนมากข้ึน ของการจัดการศึกษาอกี ครง้ั   ดงั น้ี
คุณก่อศักดิ์  ไชยรัศมีศักดิ์  ผู้ก่อต้ัง บริษัท  ซีพี  ออลล์  จำ�กัด  (มหาชน) 
สถาบนั การจดั การปญั ญาภวิ ฒั น์  ไดก้ ลา่ ว ไดจ้ ดั ตง้ั   Corporate  University  ในรปู แบบ
ถึงแนวความคิดในการจัดต้ังสถาบันการ แรกคือ  สำ�นักฝึกอบรมและพัฒนา  ต้ังแต่
จดั การปญั ญาภวิ ฒั นว์ า่   ทา่ นเคยไดท้ �ำ งาน ปี พ.ศ. 2533  มีหน้าท่ีพัฒนาทรัพยากร
ทบี่ ริษทั   เฮริ ก์   (ไทย)  จำ�กัด  ซงึ่ เป็นบรษิ ัท มนุษย์อย่างเป็นระบบให้กับกลุ่มธุรกิจ 
ของประเทศเยอรมนีที่มีช่ือเสียงระดับโลก  นอกจากนน้ั   ซพี  ี ออลล ์ ยงั ใหค้ วามส�ำ คญั
ที่ให้ความสำ�คัญกับความสามารถในการ กับความร่วมมือกับสถาบันการศึกษาโดย
ทำ�งานมากกว่าการจบปริญญา  เน่ืองจาก เข้าร่วมกับกรมอาชีวศึกษา  ตั้งแต่ปี พ.ศ.
โดยส่วนใหญ่ชาวเยอรมนีเม่ือจบมัธยม 2536  และดำ�เนินโครงการทวิภาคีวิถีใหม่
ปลาย  หรือ ปวช. แล้วจะสามารถทำ�งาน แห่งการเรียนรู้  เพื่อผลิตบุคลากรด้าน
ได้ทันที  หลังจากน้ันบุคคลเหล่านั้นก็จะ คา้ ปลีกร่วมกบั สถาบันการศกึ ษาต่าง ๆ 
หาโอกาสไปเรียนเพิ่มวุฒิปริญญาตรี - โท  ตอ่ มาในป ีพ.ศ. 2547  บรษิ ทั ฯ  ไดก้ อ่ ตงั้
จนจบการศกึ ษา วิทยาลัยเทคโนโลยีปัญญาภิวัฒน์  (PAT) 
คุณก่อศักดิ์ศรัทธาแนวคิดของการ โดยจัดเป็นการเรียนการสอนท่ีเรียนทฤษฎี
ท�ำ งานควบคกู่ บั การเรยี น  และไดท้ �ำ เชน่ นนั้ ควบคู่กับการปฏิบัติจริงท่ีเรียกว่า  Work - 
กับตนเองด้วย  คือเรียนปริญญาตรีภาคคํ่า based  Learning  โดยจัดการเรียน
พร้อมกับทำ�งานในเวลากลางวัน  6  ปีผ่าน การสอนในรูปแบบทวิภาคี  โดยความ
ไป  คุณก่อศักดิ์ได้เป็นกรรมการผู้จัดการ ร่วมมือระหว่างสถานศึกษากับสถาน
ของ  4  บริษัทเมือ่ อายุเพียง  28  ปี  ประกอบการ  เรียนทฤษฎีควบคู่กับ
คุณก่อศักดิ์จึงอยากสนับสนุนให้ การปฏิบัติงานจริงในสถานประกอบการ

17

ตลอดเวลาของหลักสูตรผลิตนักเรียน ได้มีประสบการณ์ในการทำ�งานต้ังแต่
ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพที่ได้รับการ ก่อนจบการศึกษา  มีความเป็นนักจัดการ
รบั รองจากกระทรวงศึกษาธิการ  มอื อาชพี ในแขนงสาขาวชิ าของตนเอง  ใหม้ ี
เมอ่ื บรษิ ทั   ซพี  ี ออลล ์ จ�ำ กดั   (มหาชน) ความพรอ้ มท�ำ งานทนั ทตี ง้ั แตจ่ บการศกึ ษา
ได้มีการบริหารงานร้านสาขาแฟรนไชส์  เพ่ือเป็นกำ�ลังหลักของสังคม  นับเป็น 
ของ  7-Eleven  ท่ีมากขึ้นเป็นลำ�ดับ  Corporate  University  เต็มรูปแบบของ
จึงได้จัดต้ังบริษัท  ปัญญธารา  จำ�กัด  กลมุ่ ซพี  ี ออลล์
ในปี พ.ศ. 2549  จำ�กัดโดยมีวัตถุประสงค์ ทั้งน้ี  การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ใน
เพื่อให้บริการฝึกอบรมและการพัฒนา รูปแบบ  Training  Center  หรือ  Learning 
บุคลากร  และด้านการศึกษา  เพื่อพัฒนา Center  ให้กับกลุ่มธุรกิจ  และพันธมิตร
บุคลากรให้แก่บริษัท  CP  ALL,  บริษัท ในนามบริษัท  ปัญญธารา  จำ�กัด  ได้
ในกลุ่ม  CP  ALL  และลูกค้าภายนอก  ด�ำ เนนิ ตอ่ ไป  และในป ีพ.ศ. 2555  ไดก้ อ่ ตงั้  
ด้วยการออกแบบและพัฒนาหลักสูตร บรษิ ัท  ออลล์  เทรนนงิ่   ขึ้นเพมิ่ เตมิ เพอื่ ให้
ท่ตี รงกบั ความต้องการของลูกค้า บริการด้านการศึกษา  การฝึกอบรม  การ
ในวันท่ี  9  มีนาคม  พ.ศ. 2550  เม่ือ พฒั นาบคุ ลากร  และสมั มนาแบบครบวงจร 
รูปแบบการศึกษาแบบการเรียนรู้ควบคู่ โดยมีความเชี่ยวชาญด้านธุรกิจค้าปลีก 
การปฏิบัติ  (Work - based  Education)  มุ่งเน้นการให้บริการเพ่ือพัฒนาศักยภาพ
เริ่มเป็นที่รู้จักในสังคมไทยระดับหนึ่ง  ของบคุ ลากร  ดว้ ยการออกแบบและพฒั นา
บริษัท  ซีพี  ออลล์  จำ�กัด  (มหาชน)  จึงได้ หลกั สตู รทตี่ รงกบั ความตอ้ งการลกู คา้   ดว้ ย
ก่อตั้งสถาบันเทคโนโลยีปัญญาภิวัฒน์ บคุ ลากรทมี่ ปี ระสบการณจ์ รงิ ทง้ั ภาคทฤษฎ ี
(PIT)  ข้ึน  แต่ต่อมาภายหลังเม่ือประเทศ และภาคปฏบิ ัติในธุรกิจค้าปลกี
ไทยมีความต้องการนักจัดการมากย่ิงขึ้น ทง้ั หมดนเ้ี ปน็ กระบวนการอยา่ งเขม้ แขง็
จึงได้เปล่ียนช่ือเป็นสถาบันการจัดการ ของ  CP  ALL  Corporate  University  ที่
ปัญญาภิวัฒน์  (PIM)  โดยผสมผสาน ดำ�เนินการหลายรูปแบบสอดคล้องกับ
ระหว่างความรู้ในเชิงวิชาการกับภาค กรอบความคิดในบริบทสากลที่ได้นำ�เสนอ
ปฏิบัติเพื่อให้นักศึกษาของสถาบันทุกคน ดงั ขา้ งต้น

18

CP  ALL  CORPORATE  UNIVERSITY

รปู แบบของการพัฒนาทรพั ยากรบคุ คล
ครบ  Value  Chain  ของซพี  ี ออลล์  แสดงดว้ ยภาพต่อไปน้ี

พ.ศ.

2533

สำ�นกั ฝึกอบรมและพัฒนาบคุ ลากร

พ.ศ.

2547

วทิ ยาลยั เทคโนโลยปี ัญญาภิวฒั น์

พ.ศ.

2549

บรษิ ัท  ปัญญธารา  จ�ำ กดั
Panyapiwat  Learning  Center

พ.ศ.

2550

สถาบนั การจดั การปัญญาภวิ ฒั น์
(PIM - พไี อเอ็ม)

พ.ศ.

2555

บริษัท  ออลล์  เทรนนิ่ง  จ�ำ กัด

* บรษิ ทั   ซพี  ี ออลล์  จ�ำ กัด  (มหาชน)  หนึง่ ในกลุ่มธุรกจิ เครือเจรญิ โภคภัณฑก์ ่อต้งั ขึ้นเมอ่ื ป ีพ.ศ. 2531

19

สถาบนั การจัดการปัญญาภิวฒั น ์ (PIM - พไี อเอม็ )

สถาบนั การจดั การปญั ญาภวิ ฒั น ์ (PIM - พไี อเอม็ )
เป็นสถาบันอุดมศึกษาเอกชน  ในสังกัดกระทรวง
การอุดมศึกษา  วิทยาศาสตร์  วิจัยและนวัตกรรม 
ถอื เปน็ สถาบนั อดุ มศกึ ษาแบบ  Corporate  University 
ที่สามารถประสาทปริญญาได้  โดยใช้แนวทางการ
จดั การเรยี นการสอนแบบ  Work - based  Education 
(WBE)  เพอ่ื สรา้ งนกั จดั การสมยั ใหมใ่ นสาขาวชิ าตา่ ง ๆ 
โดยท่ีสถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน์มีเครือข่าย
พันธมิตร  ท้ังซัพพลายเออร์  สถาบันการเงิน  ธุรกิจ
เอกชนต่าง ๆ รวมถึงสถาบันอุดมศึกษา  เพ่ือให้
นักศึกษามีโอกาสเรียนรู้ประสบการณ์ท่ีกว้างขวาง
และหลากหลาย  ไม่ได้จำ�กัดเฉพาะธุรกิจในกลุ่มซีพี
ออลล์

20

การท่ีสถาบันการจัดการปัญญา- องคค์ วามรทู้ สี่ ะสมอยใู่ นภาคเอกชนนนั้
ภิวัฒน์มีภาคธุรกิจสนับสนุนพัฒนา มี ไ ม่ น้ อ ย ก ว่ า ส ถ า บั น ก า ร ศึ ก ษ า 
ด้านการศึกษา  ทำ�ให้สามารถยกระดับ ซ่ึงองค์ความรู้เหล่านี้ได้รับการพิสูจน์
ทรัพยากรมนุษย์และสร้างองค์ความรู้ มาแล้ว  แทนที่จะเก็บความรู้ไว้ในองค์กร
ใหม่ ๆ เพ่ือตอบโจทย์ความต้องการของ อ ย่ า ง เ ดี ย ว   คิ ด ว่ า น่ า จ ะ ถ่ า ย ท อ ด
ประเทศ  เช่น  เพิ่มขีดความสามารถ องค์ความรู้สู่การรับรู้ในวงกว้าง  เพื่อเป็น
ในการแข่งขันด้านเศรษฐกิจและธุรกิจ ประโยชนต์ อ่ ธุรกจิ และประเทศดว้ ย
ของประเทศ  พร้อมกับเตรียมตัวมุ่งสู่
โลกเศรษฐกิจ  ท่ีอิงกับภาคบริการท่ี นักศึกษาพีไอเอ็มจะได้เรียนและทำ�งาน
เรียกว่า  Service - based  Economy  สลับกันทีละ  3  เดือน  เป็นเวลา  4  ปี  เป็น
รองรับการขยายตัวของภาคเมืองที่จะ การเรียนแบบ  Work - based  เพ่ือให้
ตามมากบั การลงทนุ ดา้ นสาธารณปู โภค  คิดเป็น  ทำ�เป็น  เม่ือจบออกไปก็ทำ�งานได้
เพ่ิมสมรรถนะภาคเกษตร  เน้นการใช้ คล่องแคล่ว  ไม่ต้อง  Internship  ใหม่
องค์ความรู้และภูมิปัญญาเป็นปัจจัย เหมอื นเดก็ มหาวทิ ยาลยั ทว่ั ไป  เราพยายาม
ในการเพม่ิ มลู คา่ แกเ่ ศรษฐกจิ และธรุ กจิ ให้เขาสุกงอมในความเป็นปญั ญาชน  ไมใ่ ช่
ของประเทศ เก่งแค่ทฤษฎีในห้องเรียน  แต่ต้องฝึก
ประสบการณ์การทำ�งานด้วย  และเร่ือง
สถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน์ ส�ำ คญั มากทเ่ี ราตอ้ งมคี อื   Work  Moral  วา่
เน้นความเป็น  Education  Hub  สร้าง การทำ�งานเป็นส่ิงดีงามของชีวิต  เยอรมนี
และใหก้ ารศกึ ษาทม่ี คี ณุ ภาพแกเ่ ยาวชน และญ่ีปุ่นสร้างชาติให้ยิ่งใหญ่ได้เพราะ
ไทยและนานาชาติ เขารกั งาน  งานเปน็ จรรยาบรรณ  สงิ่ นเี้ ปน็
สิง่ ท่เี ราพยายามสร้างให้เกิดขนึ้
โลกในอนาคตจากนไ้ี ปจะเกดิ ความ
เปลี่ยนแปลงมากข้ึน  จึงต้องเตรียม รศ.ดร.สมภพ  มานะรังสรรค์
ความพรอ้ มของการผลติ   ซึ่งแหล่งผลิต อธิการบดี
หลักมาจากสถาบันการศึกษา  สถาบัน
การจัดการปัญญาภิวัฒน์จึงเป็นทาง สถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน์
เลือกนอกเหนือไปจากมหาวิทยาลัย
รัฐบาล  หรือมหาวิทยาลัยเอกชนอ่ืน ๆ 
ซึ่งเมื่อสร้างคนข้ึนมาแล้ว  ก็จะเป็น
ประโยชน์ต่อท้ังเศรษฐกิจ  สังคม  และ
ประเทศชาตริ ว่ มกนั

21

สถาบนั การจดั การ
ปญั ญาภิวฒั น์กับการ
มุ่งพัฒนาทุนมนษุ ย์

Corporate  University  ของ ซีพี  ออลล์  ให้ความสำ�คัญกับ
ต่างประเทศจัดต้ังข้ึนเพ่ือให้บริการกับ การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ สร้าง
ลูกค้าและเครือข่ายทางธุรกิจของเขา  องค์ความรู้  การแลกเปล่ียนความรู้
ส่งมอบองค์ความรู้ทางธุรกิจให้กับ และการสร้างนวัตกรรมอย่างยิ่ง 
คนภายในองค์กรเท่าน้ัน  แต่ที่สถาบัน บทบาทเหล่านี้ถูกขับเคล่ือนโดย 
การจัดการปัญญาภิวัฒน์  คือ  เรา CP  ALL  Corporate  University 
สอนภาคทฤษฎีที่ตามศาสตร์สาขา ในทางกลยุทธ์ธุรกิจ  ที่ให้ความ
วิชาเหมือนมหาวิทยาลัยท่ัวไป  และ สำ�คัญกับการขยายธุรกิจ  และการ
เราก็เพ่ิมเติมองค์ความรู้ทางธุรกิจ  เติบโต  การให้ความสำ�คัญกับลูกค้า 
สอน  Case  จริง  สอนตัวอย่างจริง  การพัฒนาองค์กรให้มีประสิทธิภาพ
ท่ีเป็นองค์ความรู้ที่สะสมในองค์กร สูง  การบูรณาการพลังร่วมของกลุ่ม
และมีโอกาสเรียนรู้จากการปฏิบัติ ธรุ กจิ   การสรา้ งการยอมรบั จากสงั คม 
อีกด้วย  ดังนั้นเราจึงเป็น  Corporate  และท่ีสำ�คัญยิ่งคือ  ซีพี  ออลล์  มี
University  ท่ีมากกว่า  Concept  กลยุทธ์ด้านทรัพยากรมนุษย์และ
สากล การศึกษาโดยสถาบันการจัดการ
ปัญญาภิวัฒน์ในสถานะ  Corporate 
ผศ.ดร.เลศิ ชยั   สุธรรมานนท ์ University  มีบทบาทที่สำ�คัญ  4 
ผ้ชู ่วยอธกิ ารบดฝี ่ายวางแผนและพฒั นา ประการ  ดงั นี้

สถาบนั การจัดการปญั ญาภวิ ัฒน์

22

บทบาทท่สี �ำ คัญ  4  ประการ 
ของสถาบันการจดั การปญั ญาภิวฒั น์
1
บทบาทตอ่ เป้าหมายทางธรุ กิจ 
มบี ทบาทสำ�คญั ในเชงิ กลยุทธ ์ 4  ประการ  คอื
• การขับเคล่ือนกลยุทธ์ธุรกิจ  เน่ืองจากซีพี  ออลล์ 

เป็นธุรกิจบริการท่ีใช้ทรัพยากรมนุษย์เป็นปัจจัย
ขบั เคลอื่ นกลยทุ ธ ์ สถาบนั การจดั การปญั ญาภวิ ฒั น์
มีบทบาทในฐานะแหล่งกำ�ลังคนคุณภาพประมาณ
10%  ของความต้องการกำ�ลังคนท้ังหมด  และเป็น
ก�ำ ลงั คนกลมุ่ ส�ำ คญั ในการขยายธรุ กจิ ในปจั จบุ นั และ
อนาคต
• การสร้างวัฒนธรรมองค์การ  การผลิตบุคลากร
ใหม่  เข้าสู่ระบบการทำ�งานท่ีเป็นการเรียนทฤษฎี
ควบคู่กับการปฏิบัติงานจริง  หรือเรียกว่า  Work - 
based  Education  นอกจากไดท้ รพั ยากรมนษุ ยท์ ม่ี ี
ความสามารถทางเทคนิคพร้อมทำ�งานแล้ว  ยังเป็น
การสร้างวัฒนธรรมองคก์ รพร้อมกนั ไปด้วย
• สร้างนวัตกรรม  ระบบการเรียนการสอนแบบ 
Work - based  Education  เอ้ือต่อการทดลอง
ความคิดสร้างสรรค์ในระหว่างฝึกงาน  หากประสบ
ความสำ�เร็จแล้วก็สามารถขยายผลในทางธุรกิจได้ 
และสถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน์ยังเป็นแหล่ง
ของการคน้ ควา้ วจิ ยั   การสรา้ งองคค์ วามรใู้ หม่  และ
การสร้างสรรคท์ ไ่ี มต่ ิดกรอบการปฏิบตั ิงานปกติ
• สร้างเครือข่าย  การเป็นมหาวิทยาลัยแห่ง
องค์กรธุรกิจทำ�ให้มีโอกาสเข้าไปสร้างความร่วมมือ
กับทุกภาคส่วน  ท้ังสถาบันการศึกษาของไทย 
ตา่ งประเทศ  ภาครฐั   และภาคธรุ กจิ   และการเรยี น
การสอนแบบ  Work - based  Education  กจ็ �ำ เปน็ ตอ่
การสร้างเครือข่ายจำ�นวนมากในการรับนักศึกษา
ฝึกงาน  รวมถึงการได้งานทำ�ในอนาคต  ทำ�ให้
สถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน์เป็น  Networking 
University  ซง่ึ มปี ระโยชนต์ อ่ การสรา้ งความเขม้ แขง็
ทางธุรกจิ
23

2 บทบาทตอ่ เปา้ หมายทางด้านทรพั ยากรมนุษย ์
ในภาพองคก์ รประกอบด้วย  3  บทบาททสี่ �ำ คัญ  คือ
• การสร้างขีดความสามารถของทรัพยากรมนุษย์

ให้สอดคล้องกับความต้องการทางธุรกิจ  โดยมี
ความสามารถในการพัฒนาหลักสูตรการเรียน
การสอนให้สอดคล้องกับแผนกำ�ลังคนในระยะส้ัน - 
ระยะยาว
• รักษาบุคลากรและสร้างความผูกพัน  สถาบันฯ 
สามารถบ่มเพาะ  สร้างค่านิยมร่วมและวัฒนธรรม
องคก์ ร  ท�ำ ใหใ้ นระยะยาวก�ำ ลงั คนจะไมเ่ คลอื่ นยา้ ย
มากและได้คนทีผ่ กู พันตอ่ องค์กร
• พัฒนาคนท่ีมีความสามารถสูงรุ่นใหม่ให้กับ
กลุ่มธุรกิจ  ซึ่งเป็นพันธกิจโดยตรงของสถาบันฯ 
และยงั เปน็ แหลง่ เรยี นรขู้ อง  Talent  ในองคก์ รทไี่ ดร้ บั
การคัดเลือกให้ศึกษาต่อหรือการได้รับเชิญเป็น
วทิ ยากร  รวมถงึ การรว่ มท�ำ วจิ ัย  เปน็ ตน้

24

3 บทบาทตอ่ เปา้ หมายการพัฒนาบุคลากรรายบคุ คล 
ประกอบดว้ ยสาระสำ�คัญ  4  สว่ น  คอื
• เปน็ แหลง่ รวมของโปรแกรมเรยี นร ู้ ฝกึ อบรมและ

พฒั นาแบบระยะสนั้   ใหบ้ คุ ลากรของกลมุ่ ธรุ กจิ เลอื ก
เรียนรู้เพ่ือ  Reskill  หรือ  Upskill  เพื่อพัฒนาตนเอง
ตามเป้าหมาย
• เปน็ แหลง่ เรยี นรแู้ บบหลกั สตู รการศกึ ษา  แบบให้
ปริญญา  ทำ�ให้บุคลากรสามารถเลือกเรียนได้
หลากหลายสาขา  ต้ังแตร่ ะดับปรญิ ญาตรี - โท - เอก
เพ่ือเพิม่ คณุ วฒุ ิในการทำ�งานได้
• รวมทีมในการทำ�วิจัย  ในโจทย์วิจัยท่ีได้รับความ
สนใจหรือเหน็ ประโยชนใ์ ชใ้ นเชิงธรุ กจิ ร่วมกัน
• เปน็ แหลง่ สบื คน้ หาความร ู้ ของบคุ ลากรในองคก์ ร
สถาบันจัดเตรียมแหล่งความรู้หรือฐานข้อมูล
ต่าง ๆ ไว้เพื่อการเรียนการสอนและการวิจัย  ทำ�ให้
แหล่งความรู้เหล่าน้ันถูกนำ�ไปใช้งานได้ประโยชน์
สงู สดุ

25

4 บทบาทตอ่ เป้าหมายของพนั ธมติ รธรุ กจิ  
ประกอบด้วยบทบาททมี่ คี ณุ ค่าใน  4  มิต ิ คอื
• เป็นแหล่งกำ�ลังคนให้กับพันธมิตรธุรกิจ 

โดยเฉพาะอย่างย่ิงท่ีได้ร่วมมือในกระบวนการเรียน
การสอนและการฝึกปฏิบัติงาน  เป็นแหล่งกำ�ลังคน
ที่มีคุณภาพสูงตรงกับความต้องการของธุรกิจ 
ชว่ ยลดความเสย่ี งในการสรรหาคดั เลอื กผดิ พลาดได้
อกี ดว้ ย
• เพื่อการแลกเปล่ียนเรียนรู้ในกลุ่มพันธมิตรทาง
ธุรกิจในรูปแบบต่างๆ  เช่น  การนำ�กรณีศึกษาไป
ใช้ในกระบวนการเรียนการสอน  การฝึกปฏิบัติงาน 
การพัฒนาหลักสูตรให้ตรงกับความต้องการของ
ตลาดยิง่ ขนึ้
• เพอื่ การศกึ ษาวจิ ยั รว่ มกนั   นอกจากเปน็ การพฒั นา
องคค์ วามรูใ้ หม่แล้ว  ยงั เปน็ การรักษาความร้สู ำ�คญั
ใหอ้ ยใู่ นกลมุ่ ธุรกจิ ไวอ้ ยา่ งปลอดภยั อีกด้วย
• การทำ�ประโยชน์ให้สังคม  การศึกษาเป็นวิธีการ
ที่สร้างความย่ังยืนกับองค์กรและสังคมได้ดีท่ีสุด 
สถาบนั การจดั การปญั ญาภวิ ฒั นเ์ ปน็ แหลง่ รบั บรจิ าค
ทุนการศึกษา  และได้รับทรัพยากรอื่น ๆ ที่นำ�มา
จัดการศกึ ษาท่สี ร้างประโยชน์แกส่ ังคม

จะเห็นได้ว่าสถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน์มีบทบาทสำ�คัญทำ�ให้กลุ่ม  ซีพี  ออลล์ 
สามารถใช้  Corporate  University  สอดประสานกับระบบพัฒนาทรัพยากรมนุษย์อื่น ๆ 
ทม่ี อี ยไู่ ดอ้ ยา่ งมีประสิทธภิ าพ  และสามารถขยายผล  CP  ALL  Value  Chain  ได้ดียิ่งขน้ึ

26

องค์กรใหญ่ ๆ ในต่างประเทศมี  Corporate  University 
ของเขาเอง  แต่คอนเซ็ปต์ไม่ได้มาถึงการให้ปริญญาตรี 
ปริญญาโท  ปริญญาเอก  ทำ�  Short  Course  เพ่ือบริการคู่ค้า
พันธมิตรและองค์กรภายนอกแบบท่ีเราทำ�  ซ่ึงเราสามารถ
ทำ�  Tailor  Made  บางโปรแกรมให้กับบางกลุ่มธุรกิจของ 
ซีพี  ออลล์หรือแม้แต่นอกกลุ่มธุรกิจ  ดีไซน์โปรแกรมร่วมกัน 
เช่น  เราก็เป็น  Corporate  University  ของกลุ่มเกษตรฯ
ของซีพี  โดยมีคณะนวัตกรรมการจัดการเกษตรที่มีกระบวนการ
จัดการภาคเกษตรสมัยใหม่  ให้เรียนรู้  มีคณะอุตสาหกรรม
เกษตรที่มีกระบวนการจัดการฟาร์มทางกลุ่มท่ีเป็นสัตว์ให้เรียนรู้ 
ฯลฯ  สำ�หรับองค์กรภายนอก  เช่น  ทางกลุ่ม ปตท.  ร้านไก่ทอด 
Texas  เขาก็เล็งเห็นว่าเรามีคณะการจัดการธุรกิจอาหาร  จึงมา
จับมือกับเรา  เราจึงเป็น  Corporate  University  ส่วนหน่ึงของ 
Texas  เป็นต้น  ฉะน้ัน  Corporate  University  ของเรา
จงึ มีลักษณะโดดเด่นเป็นพเิ ศษท่ตี รงนี้

ผศ.ดร.เลิศชยั   สุธรรมานนท์
ผชู้ ่วยอธิการบดีฝา่ ยวางแผนและพัฒนา 

สถาบันการจัดการปัญญาภิวฒั น์

27

Work - based  Education  ก็คือ  การนำ�ความรู้ทางวิชาการไป
ประสานกับภาคปฏิบัติจริงภายใต้วิธีการ  4  รูปแบบ  1.  Work - based 
Teaching  คือคณาจารย์เองเวลาทำ�การเรียนการสอนก็ไม่ใช่เปิดตำ�รา
อย่างเดียว  ต้องนำ�เอาทฤษฎีองค์ความรู้ทางวิชาการไปผสมผสาน
ทดสอบจรงิ ในภาคปฏบิ ตั ดิ ว้ ย  2.  Work - based  Learning  เกย่ี วพนั กบั
ตัวนักศึกษา  คือการเรียนในห้องเรียนแล้วก็ฝึกปฏิบัติงานอย่างเข้มข้น 
3.  Work - based  Researching  and  Innovation  ที่เกี่ยวพันกับ
นักวิจัย  ไม่ว่าจะเป็นคณาจารย์หรือนักวิจัยที่เป็นบุคลากรของ  PIM 
จะได้ทำ�การวิจัยที่สอดคล้องกับโลกแห่งความเป็นจริง  เป็นงานวิจัย
ที่สามารถเอาไปใช้ประโยชน์ได้อย่างจริงจัง  ขณะเดียวกันการทำ�ให้ 
Work - based  Education  เป็นรูปธรรม  มีเนื้อหาสาระท่ีเข้มแข็ง
มากยิ่งขึ้น  เราก็ใช้  4  คือ  เครือข่าย  (Networking)  ท้ังกับสถาบัน
การศึกษา  เครือข่ายกับภาคเอกชน  แล้วข้อสำ�คัญก็คือการสร้าง
จิตวิญญาณของนักศึกษาของพีไอเอ็ม  ภายใต้  Work - based 
Learning  ร่วมกัน

รศ.ดร.สมภพ  มานะรังสรรค์
อธิการบด ี สถาบนั การจดั การปัญญาภิวฒั น์

28

บทท่ี

02

สถาบนั การจดั การปญั ญาภวิ ัฒน ์
กับการจดั การศกึ ษาแบบเรียนรู้

จากประสบการณ์จรงิ

(Wor k - based 
Education)

29

30

การเรยี นรูจ้ ากประสบการณจ์ ริง 
(Work - based  Education)  ในบรบิ ทสากล

การจัดการเรียนการสอนแบบบูรณาการการเรียน
กับการทำ�งานในบริบทสากล  หรือ  Work  Integrated 
Learing  (WIL)  หมายถึง  การเรียนรู้ที่บูรณาการ
ภ า ค ท ฤ ษ ฎี เ ข้ า กั บ ก า ร ป ฏิ บั ติ ใ น ส ถ า น ที่ แ ล ะ
สถานการณ์ที่เป็นจริง  ทำ�ให้นักศึกษาในปัจจุบัน
พร้อมเป็นมืออาชีพท่ีดีในอนาคต  เป็นการจัดการ
เรียนรู้แบบผู้ใหญ่  โดยมีช่ือเรียกต่าง ๆ  เช่น  Action 
Learning,  Corporative  Education,  Experiential 
Learning,  Inter  Professional  Learning,  Practicum 
Placements,  Problem  Based  Learning  หรือ 
Project - based  Learning  เปน็ ต้น 

WIL  เป็นรูปแบบการจัดการเรียนการสอนที่ได้รับ
ความนิยมโดยท่ัวไปแต่อาจมีจุดเน้นแตกต่างกันบ้าง 
ในรายละเอียดบางประเดน็  

ส�ำ หรบั ในประเทศไทยนน้ั   กระทรวงการอดุ มศกึ ษา 
วิทยาศาสตร์  วิจัยและนวัตกรรม  (อว.)  มีนโยบาย
สนับสนุนให้สถาบันอุดมศึกษาไทยมีความร่วมมือ
อย่างใกล้ชิดกับภาคธุรกิจ  เพื่อจัดการศึกษา
แบบบูรณาการภาคทฤษฎีกับภาคปฏิบัติ  (Work 
Integrated  Learning)  หรือ  Cooperative  and
Work  Integrated  Education  (CWIE)  อย่างไร
ก็ตาม  การศึกษาแบบ  WIL  หรือ  CWIE  ยังไม่มี
รูปแบบท่ีชัดเจนเท่าที่ควร  และยังมีผลลัพธ์ที่สะท้อน
ข อ ง ผู้ ป ร ะ ก อ บ ก า ร ต่ า ง   ๆ   ใ น ฐ า น ะ ผู้ ใ ช้ บั ณ ฑิ ต ว่ า 
คุณภาพของบัณฑิตยังไม่ตรงกับความต้องการของ
ตลาด  เช่น  วุฒิภาวะยังไม่พร้อม  ความรู้ทางอาชีพ
ไม่เพียงพอ  นอกจากนี้  ยังพบว่าสถาบันการศึกษาเอง
ก็ยังไม่ได้จัดสรรทรัพยากร  กำ�ลังคน  และการให้
ความสนใจกับการจัดการศึกษาในรูปแบบ  WIL 
อย่างเพียงพอ  ส่วนสถานประกอบการน้ันก็ยัง
ไม่สามารถจัดหาครูฝึกงานได้เพียงพอและตรงตาม
ความตอ้ งการเชน่ กนั

31

Work - based  Education 
นวตั กรรมอดุ มศึกษาไทย
แบบสถาบนั การจัดการปัญญาภิวัฒน์

เราใช้คำ�ว่า  Work - based  Education  เพ่ืออธิบาย
กระบวนการท้ังหมดของระบบการศึกษา  เริ่มต้นจากห้องเรียน
ที่มีอาจารย์และผู้เชี่ยวชาญในแต่ละด้านมาร่วมสอน  ซ่ึงนอกจาก
นกั เรยี นจะไดค้ วามร ู้ ไดค้ วามคดิ   ไดค้ วามเปน็ มนษุ ย ์ ฯลฯ  แลว้  
อาจารย์จะฝึกทักษะต่าง ๆ เพื่อให้นักเรียนพร้อมออกไปสู่การ
ทำ�งาน  มีการเชิญเครือข่ายความร่วมมือและผู้ค้าพันธมิตรช่วย
เตรียมผู้เรียนให้มีทักษะก็อยู่ในขั้นตอนนี้  กระบวนการน้ีเรียกว่า 
Work - based  Teaching  ระหว่างนี้ก็มีการเตรียมเครือข่าย 
network  ต่าง ๆ ที่จะรับนักศึกษาเข้าฝึกงานเพ่ือให้  matching 
กนั ระหวา่ งความรใู้ นหอ้ งเรยี นกบั การท�ำ งาน  เพอ่ื ใหผ้ เู้ รยี นไดค้ วามรู้
จากการฝึกงานกลับมาถ่ายทอดในห้องเรียน  กระบวนการนี้
เรียกว่า  Work - based  Learning  และแน่นอนว่าเราก็เหมือน
กับมหาวิทยาลัยอื่นท่ีต้องทำ�งานวิจัย  ถึงแม้ว่าเราอาจจะไม่ได้
ทุนวิจัยมาจากนโยบายของรัฐ  เราก็ออกทุนวิจัยเอง  หรือ
ได้รับทุนวิจัยจากเจ้าของโจทย์  เรียกว่า  Work - based 
Researching  ซึ่งโจทย์ส่วนใหญ่จะได้จากเครือข่ายทางธุรกิจ
ท่ีนักศึกษาไปฝึกงานแล้วพบปัญหามาให้เราช่วยแก้ไข  หรือ
ได้มาจากเครือข่ายทางธรุ กจิ ทส่ี ่งโจทย์มาให้เราชว่ ยแก้ไข

ผศ.ดร.เลิศชัย  สุธรรมานนท์
ผู้ชว่ ยอธกิ ารบดีฝ่ายวางแผนและพฒั นา

  สถาบนั การจัดการปัญญาภิวฒั น์

32

70% Experimential  Learning/
On  the  Job  Experience

20% Mentoring  and  Coaching
10% Formal  Training, 

Classroom  and  Reading

รู ป แ บ บ ก า ร เ รี ย น รู้ แ ล ะ ก า ร พั ฒ น า 
70-20-10  (Model  for  Learning  and
Development) 

องคก์ รจะมศี กั ยภาพและกา้ วไปขา้ งหนา้ จากอตั ราสว่ นนท้ี �ำ ใหผ้ ทู้ เ่ี รยี นรไู้ ดท้ �ำ งาน
ได้นั้นต้องเป็นองค์กรที่ไม่หยุดเรียนรู้และ หลากหลายรูปแบบ  ไม่เกิดความน่าเบ่ือ 
พัฒนาตนเอง  น่ันเลยทำ�ให้หลายองค์กร และได้ทดลองทำ�งานหลากหลายทักษะ
หันมาใส่ใจในการส่งเสริมการเรียนรู้และ ที่เอ้ือประโยชน์ต่อกันในธุรกิจหลัก  ซึ่งจะ
พัฒนา  (Learning  and  Development)  ท�ำ ใหพ้ นกั งานสามารถพฒั นาศกั ยภาพของ
ให้กับบุคลากร  เพ่ือให้บุคลากรมีศักยภาพ ตนเองได้เพิ่มข้ึนเรื่อย ๆ ด้วย  ขณะเดียวกัน
เพ่ิมข้ึน  ที่สำ�คัญการเรียนรู้และพัฒนาจะ ก็มีโอกาสได้คิดค้นสร้างสรรค์นวัตกรรม
ท�ำ ใหเ้ กดิ องคค์ วามรใู้ หม ่ๆ  ตลอดจนน�ำ ไป ใหม่ ๆ ขึ้นมา  นั่นทำ�ให้  Google  Inc. 
สู่การสร้างสรรค์นวัตกรรมใหม่ ๆ ขึ้นมาได้ ตลอดจนองค์กรชั้นนำ�ด้านเทคโนโลยี
ด้วย  ซ่ึงท้ายที่สุดแล้วจะส่งผลให้องค์กรมี ท้ังหลายที่นำ�เอาโมเดล  70:20:10  ใน
ศกั ยภาพทส่ี งู ขน้ึ ตามไปดว้ ยนน่ั เอง  รปู แบบ  ลักษณะนี้ไปใช้เกิดการสร้างนวัตกรรม
70-20-10  น้ีแสดงให้เห็นถึงการเรียนรู้และ ใหม ่ๆ ขน้ึ มามากมายดว้ ย  เชน่   Microsoft, 
พัฒนาบคุ ลากรในองคก์ รเป็นหลัก Coca-Cola,  Dell,  KPMG,  Sony 
Ericsson,  Ernst  &  Young,  PwC,  Nike,
American  Express  ไปจนถึงองค์กรการ
ศึกษาอย่าง  Princeton  University, 
George  Washington  University  หรือ
แม้กระท่ังองค์กรรัฐอย่าง  Australian
Government  เป็นต้น  ซึ่งน่ันเป็นตัวอย่าง
ของความส�ำ เรจ็ อยา่ งดเี ยยี่ มทส่ี ามารถสรา้ ง
แรงบันดาลใจท่ีดีให้องค์กรต่าง ๆ อยากนำ�
โมเดลนี้ไปปรับใช้พัฒนาองค์กรของตัวเอง
ให้เหมาะสม

ทม่ี า:  General  Dynamics  Information  Technology  (2017)  70-20-10  Model  33
for  Learning  and  Development.

องค์ประกอบท่ีสำ�คัญของ 
Work - based  Education  (WBE)

การจัดการศึกษาแบบ  WBE  จะดำ�เนินการเป็น
กระบวนการต่อเน่ืองทำ�หลักสูตร  ทำ�ให้นักศึกษามีโอกาส
เรียนรู้จากประสบการณ์ตรงเป็นเวลาร้อยละ  40 - 50  ของ
เวลารวมทั้งหมด  โดย  WBE  มี  4  องค์ประกอบท่สี ำ�คญั คือ 

Education Network International

National WTo(erWka-cBbhTai)snegd WLoe(rWka-rBbnLain)sged &RWeIon(srWenkao-BbrvcRaahst)ieinodgn

Business Network

1 การเรยี นการสอนในภาคทฤษฎ ี ซงึ่ จดั เปน็   2  ระบบคอื  
การเรียนในห้องเรียนหรือห้องปฏิบัติการ  และการเรียน
การสอน ระบบทางไกลผ่านระบบ  Streaming  IPTV  ท่ีมีอาจารย์
โดยมอื อาชีพ  ประจำ�เป็นพี่เลี้ยงที่ห้องเรียนปลายทางด้วยการเรียน
การสอนโดยคณาจารย์ผู้ทรงคุณวุฒิตรงตามท่ีหลักสูตร
Work - based  กำ�หนด  และมีผู้สอนร่วมหรือวิทยากรพิเศษท่ีปฏิบัติงาน
Teaching  (WBT) ในองค์กรชั้นนำ�และมีความโดดเด่นในเร่ืองท่ีมีการเรียน
การสอน  มาร่วมสอนในลักษณะกรณีศึกษาจริง  (Real 
TLAOEPADPRALYNY ,   Case  Study)  ที่ถ่ายทอด  วิเคราะห์  และฝึกปฏิบัติโดย
TODAY เจา้ ของกรณศี กึ ษาเอง  ท�ำ ใหน้ กั ศกึ ษาไดเ้ รยี นทฤษฎคี วบคู่
กับภาคปฏิบัติ  มีการวิเคราะห์และประยุกต์ใช้กรณีศึกษา
34 ในสถานการณ์ท่ีเทียบเคียงกันได้ต้ังแต่ในห้องเรียน  เป็น
การเตรียมความพรอ้ มก่อนไปฝกึ ปฏบิ ัต ิ

นอกจากการเตรยี มความรคู้ วามสามารถในทางเทคนคิ  
ซง่ึ ไดจ้ ากการเรยี นทฤษฎ ี การจ�ำ ลองสถานการณเ์ สมอื นจรงิ  
การวิเคราะห์กรณีศึกษา  การเรียนรู้เกี่ยวกับองค์กรท่ีจะ

ไปฝึกปฏิบัติจากเจ้าขององค์กรเองแล้ว  ยังมีการพัฒนาทักษะด้านที่เป็น
Soft  Side  เช่น  ทักษะทางความคิด  ทักษะการพูด  การฟัง  การนำ�เสนอ
เรียนรู้วัฒนธรรมองค์กร  การทำ�งานเป็นทีม  เป็นต้น  ซึ่งอยู่ในหลักสูตร
เตรียมความพรอ้ มกอ่ นไปทำ�งาน  ซ่งึ จะได้น�ำ เสนอต่อไป

Work - based  Teaching  เป็นกระบวนการที่ช่วยในเร่ืองของการ
เตรยี มตัวใหก้ ับนกั ศกึ ษา 

เป็นการเสริมความรู้ทางด้านทฤษฎี  เพ่ือปูความพร้อมให้นักศึกษา
มพี ้ืนฐานท่แี ข็งแรงกอ่ นที่จะไปท�ำ งานในภาคปฏบิ ตั  ิ

ในกระบวนการสอนโดยใช้กรณศี ึกษาจรงิ   (Real Case Study)
มขี ัน้ ตอนทส่ี ำ�คญั ดังนี้

1 วิเคราะห์ผู้เรียน  ว่าผู้เรียนของเราเป็นอย่างไร  บางคร้ังถ้าเป็น

กรณีศึกษาท่ีไกลตัวเกินไป  นักศึกษาก็อาจจะมองไม่ออก  ผู้สอนจะ
พยายามเริ่มต้นจากกรณีศึกษาใกล้ตัวก่อน  ยกตัวอย่างการหากรณี
ศึกษาวิชาธุรกิจค้าปลีก  ผู้สอนอาจหากรณีศึกษาท่ีเก่ียวข้องกับธุรกิจ
ค้าปลีก  แต่อาจเป็นแบรนด์อื่นนอกเหนือจากร้าน  7-Eleven  และ
กรณีศึกษาไม่จำ�เป็นต้องเป็นการค้าปลีกในประเทศไทยเท่าน้ัน  ผู้สอน
อาจจะหยิบยกกรณีศึกษาของร้านค้าปลีกในต่างประเทศก็ได้  นักศึกษา
จะได้เหน็ มุมมองในธรุ กจิ อืน่ ที่เทยี บเคยี งและหลากหลาย 

2 ฝึกให้ทำ�งานเป็นทีมและมีความคิดท่ีหลากหลาย  ต้องมีการ

จัดกลุ่มนักศึกษาแล้วก็วิเคราะห์กรณีศึกษา  ซึ่งอาจจะออกแบบกลุ่มเป็น 
2  แบบ  ได้แก่ 

• ใช้กรณีศึกษาเดียวกัน  วิเคราะห์ทุกกลุ่ม  เพ่ือดูความเห็นที่
แตกต่าง  จากน้ัน  ผู้สอนจะขมวดปมและให้คำ�แนะนำ�เพิ่มเติม
ในกรณีที่นักศึกษาเองอาจจะวิเคราะห์แล้วไม่ถูกทิศทาง  หรือว่า
วเิ คราะห์แลว้ แตย่ งั ขาดไปในบางสว่ น 

• แยกกลุ่มและแยกกรณีศึกษา  เพอ่ื ใหน้ กั ศกึ ษามกี ารแลกเปลย่ี น
อภิปรายกนั   การแบง่ กลมุ่ แยกกรณศี ึกษา 

นักศึกษาสามารถทำ�ความเข้าใจกรณีศึกษาต่าง ๆ ได้จากการนำ�เสนอ
ของเพื่อนกลุ่มอ่ืนช่วยให้ประหยัดเวลาและมีกรณีศึกษาที่หลากหลาย
มากขนึ้  

35

เพราะฉะนั้นการเรียนรู้ด้วยการใช้กรณี นอกจากน ้ี สถาบนั การจดั การปญั ญา-
ศกึ ษาจรงิ   (Real  Case  Study)  จากเจา้ ของ ภิวัฒน์ไม่ได้มองแค่ว่าเม่ือนักศึกษาจบไป
กรณีศึกษาเอง  ผู้สอนต้องทำ�หน้าท่ีอย่าง แล้วจะเป็นระดับพนักงานไปตลอด  แต่
หนกั ในการหากรณีศกึ ษา  โดยเฉพาะกรณี มองถึงว่าวันหนึ่งเขาจะมีโอกาสก้าวขึ้นไป
ศกึ ษาทเี่ ปน็ ปจั จบุ นั   ทง้ั นไ้ี มไ่ ดห้ มายความ เปน็ ระดบั ผบู้ รหิ าร  ในอนาคตหากนกั ศกึ ษา
ว่ากรณีศึกษาในอดีตจะไม่ดี  ขึ้นอยู่กับเรา อยากจะเป็นผู้ประกอบการก็สามารถทำ�ได้
เลือกใช้  แล้วปรับให้เข้ากับบทเรียนท่ีเรา เช่นเดียวกัน  เพราะปัญญาภิวัฒน์สร้าง
ได้จัดเตรียมว่าเน้ือหาในตอนน้ันคืออะไร  ความเปน็ ผนู้ �ำ   (Leadership)  ผา่ นบทเรยี น
ส่ิงเหล่านี้ทำ�ให้นักศึกษาได้มีความรู้ความ จากกรณีศึกษาท่ีหลากหลาย  โดยไม่ใช่
เข้าใจท่ีนอกเหนือไปจากการเรียนทฤษฎี แค่กรณีศึกษาที่ประสบความสำ�เร็จ  แต่
เพยี งอยา่ งเดียว  รวมถึงกรณีศึกษาท่ีล้มเหลวมาก่อนด้วย 
ผลจากการใช้กรณีศึกษาในกระบวนการ เม่ือนักศึกษาได้วิเคราะห์ว่าทำ�ไมกรณี
สอน  ในเรอ่ื งของการท�ำ งาน ศึกษาน้ีถึงล้มเหลว  มีความผิดพลาด
เมื่อเรานำ�เสนอกรณีศึกษา  (Case  ตรงไหน  จุดน้ีก็จะทำ�ให้นักศึกษาได้เรียนรู้
Study)  ให้นักศึกษาได้ฝึกวิเคราะห์ร่วมกัน  และมีความระแวดระวัง  วันหนึ่งที่ต้อง
อภิปรายร่วมกัน  นักศึกษาจะได้ทำ�ความ ไปเป็นผู้ประกอบการเองก็จะคาดการณ์
เข้าใจและมองเห็นถึงแนวทางในการแก้ ได้ว่า  ถ้าทำ�ในลักษณะอย่างนี้  ผลลัพธ์
ปญั หา  (Solution)  และจะสามารถน�ำ กรณี จะออกมาเป็นอย่างไร  ก็จะสามารถ
ศึกษาไปประยุกต์ใช้ในการแก้ปัญหาหน้า หลีกเลี่ยงหรือหาวิธีการท่ีดีกว่าและ
งานจริงได้  เหมาะสมกว่านำ�ไปประยุกต์ใช้ในการ
เมื่อนักศึกษาออกไปทำ�งาน  อาจจะ บริหารจัดการกิจการของตนได ้
เจอปัญหามากมายที่ไม่ปรากฏในตำ�รา  การสอนโดยการใช้กรณีศึกษาถือว่า
เช่น  ปัญหาท่ีเกี่ยวกับทีมงาน  ผู้บริหาร  เป็นวิธีการเรียนการสอนที่ช่วยสนับสนุน
และลูกค้า  มุมมองต่าง ๆ ท่ีนักศึกษาได้ ระบบการศึกษาแบบ  Work-based 
เรียนรู้จากกรณีศึกษาท่ีหลากหลายจะเป็น Education  น่ันก็คือการเรียนรู้ท้ังจาก
ประโยชนต์ อ่ การน�ำ ไปใชจ้ รงิ   เมอ่ื นกั ศกึ ษา ทฤษฎีและการปฏิบัติ  ที่ช่วยส่งเสริมและ
เข้าใจกระบวนการคิด  วิธีการแก้ปัญหา พัฒนาทักษะการคิดข้ันสูง  หรือว่าการ
อย่างมีระบบจากกรณีศึกษาแล้ว  สิ่งที่ คดิ หาแนวทางในการแก้ปญั หาน่ันเอง
นักศึกษาจะทำ�ได้ก็คือ  รู้ว่าจะต้องบริหาร
จัดการ  ทั้งกับตัวเอง  ทีมงาน  และส่ิงที่
ไดร้ ับมอบหมายอย่างไร 

WBT36

ผมต้องให้เครดิตกับทีมงานของ
พ ว ก เ ร า   คื อ อ า จ า ร ย์ ที่ ดู แ ล
นักศึกษาอย่างใกล้ชิด  เราต้อง
นึกภาพว่าเด็กอายุยังไม่ถึง  20  ปี 
ต้ อ ง เ ผ ชิ ญ โ ล ก ค ว า ม เ ป็ น จ ริ ง 
ใ น ก า ร ฝึ ก ง า น ก็ ย่ อ ม ต้ อ ง เ กิ ด
ปัญหา  อาจารย์ต้องช่วยอยู่
ต ล อ ด เ ว ล า   ต้ อ ง มี ก า ร ตั้ ง
ห น่ ว ย ง า น รั บ ป รึ ก ษ า ปั ญ ห า
แทบจะ  24  ชั่วโมง  ที่เรียกว่า 
ศูนย์ท่ีปรึกษาและพัฒนาอาชีพ
นักศึกษา  (Counseling  and 
Career  Development  for 
Student  Center:  CCDS)  เราท�ำ
แบบนี้ระบบนี้ถึงจะไปได้  นั่นเป็น
สงิ่ ทปี่ ลกู ฝงั อยใู่ นวฒั นธรรมความ
เปน็ อาจารย์ของพีไอเอ็ม

ภาพแสดงการบรรยายในหอ้ งเรยี นโดยคณาจารยม์ อื อาชพี   ผศ.ดร.เลิศชัย  สุธรรมานนท์
Work - based  Teaching  (บน) ผชู้ ่วยอธกิ ารบดีฝา่ ยวางแผนและพัฒนา
ภาพการเรยี นรจู้ ากห้องปฏิบัตกิ าร  (กลาง)
ภาพแสดงการเรียนรจู้ ากรา้ นสะดวกซอื้ สถาบนั การจดั การปัญญาภิวัฒน์
จำ�ลองเสมือนจรงิ   (ล่าง)

37

2 บ้านเรารู้จักคำ�ว่า  สหกิจศึกษา  หมายถึง 
วิชาท่ีนักศึกษาจะไปฝึกงานอยู่  3 - 4  เดือน 
การเรียนรู้ ครั้งเดียวจบ  แต่การฝึกงานของสถาบันฯ  มี
โดยการลงมอื ความหมายกว้างกว่าน้ัน  เพราะเราเตรียม
ปฏบิ ัติงานจริง นักศึกษาในห้องเรียนให้มีทักษะต่าง ๆ สำ�หรับ
Work - based  ให้ออกไปฝึกงาน  ตาม  Network  ที่เราสร้างไว้
Learning  (WBL) ให้รอบด้านเพ่ือให้การฝึกงานเกิดขึ้นได้อย่าง
ต่อเนื่องเป็นระยะเวลานาน  แล้วให้นักศึกษา
LTOEADRANY,   นำ�โจทย์จากที่ฝึกงานกลับมาเรียนรู้ร่วมกัน
PRACTICE  ในห้องเรียน  คือเราเองพยายามจัดระยะเวลา
TODAY การฝกึ งานใหบ้ าลานซก์ บั การเรยี นรใู้ นหอ้ งเรยี น
บนความเช่ือท่ีว่า  ความรู้ใหม่มักจะเกิดขึ้นใน
องค์กร  ความรู้ท่ีใหม่ที่แก้ปัญหาได้จริงมักจะ
ยังไม่ได้เขียนเป็นตำ�รา  ฉะนั้นการฝึกงานจึง
จำ�เป็นอยา่ งย่งิ

คุณเดน่ ชัย  พริง้ ไธสง
ผู้อ�ำ นวยการส�ำ นกั พัฒนานกั ศึกษา

สถาบนั การจดั การปัญญาภวิ ัฒน์

การจัดการเรียนการสอนในส่วนการฝึกปฏิบัติ  เพื่อเกิดการเรียนรู้จาก
ประสบการณจ์ ริง  ตัวอย่างเช่น  จะจดั เวลาเรียนทฤษฎีกับภาคปฏิบัตสิ ลบั กนั
ตลอดหลักสูตร  ประมาณ  3  เดือน  ท้ังน้ี  แต่ละหลักสูตรจะมีการประยุกต์
ตามความเหมาะสมกับเน้ือหาสาระและยืดหยุ่นตามความพร้อมของสถาน
ประกอบการ

คุณเด่นชัย  พร้ิงไธสง  ผู้อำ�นวยการสำ�นักพัฒนานักศึกษา  สถาบันการ
จัดการปัญญาภิวัฒน์  อธิบายว่า  Work - based  Learning  เป็นระบบการ
ศกึ ษาทต่ี อ้ งมกี ารฝกึ ควบคปู่ ฏบิ ตั  ิ โดยกระบวนการของส�ำ นกั พฒั นานกั ศกึ ษา 
ใช้หลักของด้าน  P  D  C  A  กล่าวคอื  

38

P  คอื   Plan D  คือ  Do 
วางแผนระยะเวลาการฝึกที่แตกต่าง คือการฝึกปฏิบัติจริง  นักศึกษาต้อง

กันไปตามลักษณะของแต่ละสาขาวิชา  ไปฝึกตามหลักสูตรท่ีมีการตกลงกันไว้กับ
วางแผนว่านักศึกษาแต่ละสาขาวิชาต้อง ผู้ประกอบการในสถานท่ีจริง  หัวหน้างาน
ไปฝึกท่ีไหนถึงจะเหมาะสม  โดยคณาจารย์ ต้องมอบหมายงานและติดตามผลงาน  เพ่ือ
ผู้รับผิดชอบต้องประชุมหารือกับสถาน หลีกเลี่ยงปัญหาของการฝึกงานประเภทที่
ประกอบการ  เพื่อวางโปรแกรมการปฏิบัติ ไมไ่ ด้ความรกู้ ลบั มา 
งานให้สอดคล้องกับหลักสูตร  และเป็นไป A  คอื   Action
ตามความต้องการของสถานประกอบการ 
วางแผนฝึกอบรมนักศึกษาให้พร้อมก่อนจะ การประเมินผล  ส่วนแรก  ประเมินผล
ไปลงฝกึ ปฏบิ ตั งิ าน  เชน่   สาขาธรุ กจิ การคา้ โดยอาจารยแ์ ละพเ่ี ลย้ี ง  สว่ นทส่ี อง  ประเมนิ
สมัยใหม่  จำ�เป็นต้องฝึกในห้องเรียน ผลโดยครูฝึก  คือผู้ประกอบการ  ซึ่งจะมา
เสมอื นจรงิ   มาตรฐานเดยี วกบั การฝกึ อบรม เป็นผลสะท้อนกลับสถาบันฯ  เพ่ือแก้ไข
ของพนักงานในสถานประกอบการ  รวมท้ัง ปัญหาและวางหลักสูตรการฝึกให้ดีข้ึนใน
นักศึกษาจะได้รับโจทย์ในการฝึกปฏิบัติงาน  อนาคต  ใหส้ อดคลอ้ งกนั ในแตล่ ะสาขาวชิ า 
เพื่อเป็นเป้าหมายของการเรียนรู้ท่ีชัดเจน โดยผลจากการฝึกปฏิบัติงานยังทำ�ให้เกิด
ในแต่ละเทอม มาตรการส่งเสริมการเรียนรู้  กระตุ้นจูงใจ
C  คือ  Check ให้เกิดการสร้างสรรค์งานนวัตกรรมต่าง ๆ 
อย่างเปน็ ระบบ 
ไม่ได้หมายถึงเร่ืองของการตรวจสอบ
อย่างเดียว  แต่หมายถึงระหว่างที่ไปฝึกงาน 
มีการจัดระบบพ่ีเล้ียง  ดูแลนักศึกษาตลอด
ระยะเวลาการฝึกงาน  ซ่ึงกลุ่มพ่ีเลี้ยงในที่นี้
อาจรวมถงึ อาจารยท์ ป่ี รกึ ษาดว้ ย  กลมุ่ พเ่ี ลย้ี ง
จะจัดเวรออกเย่ียม  ออกนิเทศนักศึกษา
ระหวา่ งฝกึ งานทสี่ ถานประกอบการ  หากพบ
ปัญหา  กลุ่มพ่ีเลี้ยงและอาจารย์ที่ปรึกษา
จะไดช้ ว่ ยนกั ศกึ ษาในการประสานงานแกไ้ ข 

39

WBLกรณีศึกษาของคณะนิเทศศาสตร์
ทำ�ให้เห็นว่า  ในกระบวนการเรียนรู้แบบ 
Work-based  Learning  น้ัน  อาจารย์
จะต้องวางแผนการเรียนการสอนทั้ง
ภาคทฤษฎีและปฏิบัติ  โดยกำ�หนด
วัตถุประสงค์และผลลัพธ์การเรียนรู้
ที่ชัดเจน  สร้างกิจกรรมท่ีเหมาะสมกับ
นักศึกษาในแต่ละช้ันปี  เพ่ือบ่มเพาะ
และพัฒนาศักยภาพของนักศึกษาให้มี
ความพรอ้ มทจ่ี ะสามารถปฏบิ ตั งิ านไดจ้ รงิ  
โดยในกระบวนการ  Work-based 
Learning  ของคณะนิเทศศาสตร์  จะมี
การวางแผนให้นักศึกษาเรียนรายวิชา
แกนท่ีมีสาระสำ�คัญต่อการสร้างมุมมอง
ของความเป็นนักนิเทศศาสตร์ตั้งแต่
ช้ันปีที่  1  เม่ือขึ้นปีท่ี  2  ก็จะเริ่มออก
ฝึกปฏิบัติงานในสายวิชาชีพท่ีตรงกับ
สาขาทเ่ี รยี น  สลบั กบั การเรยี นในชน้ั เรยี น
อย่างต่อเน่ืองจนถึงชั้นปีที่  4  โดยมีวิธี
การส่งเสริมการเรียนรู้เพ่ือให้นักศึกษา การฝึกงานนิเทศศาสตร์

มที ักษะพรอ้ มฝึกปฏิบตั ิงาน  ไดแ้ ก่

 

1 คณะฯ   จะจดั กจิ กรรมตา่ ง ๆ เพอ่ื สง่ เสรมิ ใหน้ กั ศกึ ษาไดม้ ที กั ษะทจี่ �ำ เปน็
ตั้งแต่ช้ันปีท่ี  1  ไม่ว่าจะเป็นการทำ�อีเวนต์  เขียนข่าว  ถ่ายภาพ 
คอมพิวเตอร์กราฟิก  ฯลฯ  เมื่อขึ้นชั้นปีที่  2  นักศึกษาจะต้องไป
ฝกึ ปฏิบตั ิงานจรงิ   จะไดม้ ีความพรอ้ มในด้านทกั ษะตา่ ง ๆ ที่จ�ำ เป็น 

สาขาวิชาฯ  จะกำ�หนดวัตถุประสงค์ของการฝึกงานในแต่ละครั้ง 
รวมทั้งสิ้น  6  ครั้ง  ซ่ึงในการฝึกงานแต่ละคร้ังน้ันจะมีวัตถุประสงค์ของ
การฝึกงานที่แตกต่างกันตามระดับความสามารถทางวิชาชีพ  ดังน้ัน

2 สาชาวิชาฯ  จะมีกระบวนการบ่มเพาะนักศึกษาก่อนออกฝึกงานตาม
วัตถุประสงค์ของสาขาวิชา  เพื่อที่นักศึกษาจะได้มีความรู้และทักษะ
ตา่ ง ๆ ทเี่ อ้อื ตอ่ การฝึกงานแตล่ ะครัง้

40

การปูพื้นฐานของนักศึกษา เราค้นพบว่าการเรียนรู้จากประสบการณ์จริง 
ที่จะไปทำ�งานต้องต่างกันไป (Work-based  Education)  นี้ได้ผลดีกว่า
ตามแต่ละสาขาวิชา  บาง การเรียนมา  4  ปี  แล้วไปฝึกงานแค่  3  เดือน
สาขาวิชารูปแบบการฝึกงาน แล้วก็จบปริญญา  เพราะในกระบวนการของ
ยื ด ห ยุ่ น ไ ด้   เ ช่ น   ส า ข า สถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน์  เราเน้น
วิ ศ ว ก ร ร ม ศ า ส ต ร์ ต้ อ ง เ รี ย น การฝึกนักศึกษาให้อยู่รอดได้ในการทำ�งาน 
ด้านเทคนิคค่อนข้างมาก  การ นักศึกษาท่ีไปทำ�งานไม่ได้อยู่รอดได้ด้วย 
ฝึกงานจึงเน้นหนักในช่วงท้าย technical  skill  เท่าน้ัน  แต่ยังมี  soft  skill 
ของปีที่  4  เช่น  ฝึกงานยาว คือ  ฝึกการได้อยู่กับคนอ่ืน  ได้ส่ือสารกับ
ในช่วง  8 - 9  เดือนสุดท้ายของ คนอ่ืน  ได้มีหัวหน้า  ได้มีเพื่อนร่วมงาน 
การเรียน  เพ่ือให้งานมีความ ซึ่งล้วนเป็นทักษะท่ีสำ�คัญ  การฝึกงาน
ต่อเนื่อง  ท้ังน้ีก่อนจะมาถึงปี  4  ยั ง เ ป็ น ก า ร เ ปิ ดโ อ ก า ส ใ ห้ นั ก ศึ ก ษ า ไ ด้
ก็จะมีการฝึกงานย่อย ๆ หลาย เช่ือมโยงห้องเรียนกับโลกความเป็นจริง
คร้ังเพ่ือปูทางนำ�ไปสู่การขมวด เ ป็ น โ ล ก เ ดี ย ว กั น   นั ก ศึ ก ษ า ที่ ผ่ า น
ความรู้ในช่วงการฝึกระยะยาว  กระบวนการนไ้ี ปแลว้ มกั จะอยกู่ บั ของจรงิ ไดเ้ ลย 
ต้ังแต่ฝึกงานรอบสุดท้ายตอนปี  4  กว่า  70% 
การฝึกปฏิบัติงานน้ันก็คือ ขององค์กรท่ีไปฝึกงานก็จองตัวแล้ว  เพราะว่า
การน�ำ วชิ าการเอาไปใชใ้ นวชิ าชพี มันลงตัวแล้ว  ไดด้ ตู ัวทง้ั สองฝ่าย
ซง่ึ นกั ศกึ ษาจะไดเ้ รยี นรกู้ ระบวน-
การ  หรือกรรมวิธีการทำ�งาน “ถ้าไม่ทำ�  Work - based  Learning  แบบนี้ 
จรงิ ในองคก์ รตา่ ง ๆ  ทส่ี �ำ คญั คอื มหาวิทยาลัยจะไม่มีความหมายอะไร  คือผลิต
นั ก ศึ ก ษ า จ ะ ไ ด้ เ รี ย น รู้ เ ร่ื อ ง คนไปกท็ �ำ งานไมไ่ ด ้ ถา้ อยา่ งนน้ั กไ็ มจ่ �ำ เปน็ ตอ้ ง
ปฏิสัมพันธ์ท่ีเกิดข้ึนในองค์กร  มาเรียนมหาวิทยาลัย  เรียนประกาศนียบัตร
ทดลองใช้ชีวิตแบบคนทำ�งาน วชิ าชพี สน้ั  ๆ กไ็ ปท�ำ งานได ้ ดงั นน้ั   มหาวทิ ยาลยั
จ ริ ง   ๆ   ซ่ึ ง ถื อ เ ป็ น สิ่ ง ที่ ดี แ ล ะ ตอ้ งเตรียมตวั เขา้ สทู่ ศิ ทางนี้
จำ�เป็นมากสำ�หรับคนทำ�งาน
ในปัจจุบัน  ซึ่งอาจารย์นิเทศ ผศ.ดร.เลิศชัย  สธุ รรมานนท์
งานมีส่วนสำ�คัญมาก  ในการ ผชู้ ่วยอธกิ ารบดฝี ่ายวางแผนและพฒั นา
แนะนำ�แนวทางท่ีดีเพื่อการ
ท�ำ งานท่ีดีขน้ึ ต่อไปในอนาคต สถาบันการจัดการปัญญาภวิ ฒั น์

41

3 เราคงได้ยินคำ�พูดที่ว่า  งานวิจัย
งานนี้ขึ้นหิ้ง  คือทำ�ไว้แล้วได้รับรางวัล
การศึกษางานวจิ ยั แต่ไม่ได้เอามาใช้งานจริง ๆ อยู่บ่อย ๆ 
จากปญั หาวจิ ยั จรงิ   ซึ่งเราไม่ต้องการให้งานวิจัยเราเป็น
Work - based  เช่นน้ัน  ดังน้ันเราก็มักจะมีโจทย์วิจัย
Researching  and ท่ีทำ�ได้จริง  ซึ่งได้มาจากเครือข่ายทาง
Innovation  (WBR):  ธุรกิจ  เม่ือได้งานวิจัยมาแล้ว  อาจารย์
กจ็ ะน�ำ ความรทู้ ไ่ี ดจ้ ากงานวจิ ยั เรอ่ื งนน้ั  ๆ 
RESEARCH  กลับมาสู่ห้องเรียนอีก  คือนำ�กลับมา
TODAY  เป็นโจทย์  มาพัฒนาเป็นหลักสูตร
FBTOOEMRTT OERRR  OW ในการสอนนักศึกษา  เพราะฉะน้ันเรา
จะเห็นว่ากระบวนการ  Work - based 
Researching  and  Innovation 
กับ  Work - based  Learning  นี้
เชื่อมโยงกันนะ  ผู้เรียนออกไปฝึกงาน
มโี อกาสสรา้ งสรรคน์ วตั กรรม  อาจารย์
อ อ ก ไ ป นิ เ ท ศ ทำ � ใ ห้ ไ ด้ ค ว า ม รู้ เ พิ่ ม 
ได้โจทย์วิจัยกลับมา  ท้ังหมดน้ีเป็น
กระบวนการเรียนการวิจัยและสร้าง
นวตั กรรมในแบบของเรา

ผศ.ดร.เลิศชยั   สุธรรมานนท์
ผ้ชู ว่ ยอธิการบดีฝ่ายวางแผนและพัฒนา

สถาบนั การจัดการปญั ญาภิวัฒน์

42

Work - based  Researching  and  จะทำ�เร่ืองอะไร  โดยทางปัญญาภิวัฒน์
Innovation  (WBR)  เป็นการศึกษาวิจัย ดำ�เนินการขอโจทย์จากสถานประกอบการ 
ของคณาจารย์จากปัญหาจริงในองค์กร  จากน้ันก็ให้นักศึกษาพยายามนำ�เสนอว่า 
ท่ีพร้อมนำ�ผลวิจัยไปใช้ในทางปฏิบัติได้ มีวิธีการแก้ไขปัญหานั้น ๆ ในรูปแบบ
โดยตรง  และสามารถนำ�มาถ่ายทอด งานวิจัยได้อย่างไรบ้าง  เช่น  ฝ่ายวิจัยการ
องค์ความรู้สู่การเรียนการสอนในห้องเรียน ตลาดของซีพี  ออลล์  ต้องการทราบความ
ทำ�ให้นักศึกษาได้รับประสบการณ์ตรงและ คิดเห็นของลูกค้า  ร้าน  7 - Eleven  ทาง
เรยี นรใู้ นเรอ่ื งของการท�ำ การวจิ ยั ทสี่ ามารถ คณะฯ  ก็ไปจัดทำ�โปรแกรม  Mining  จาก
นำ�ไปใช้ประโยชน์สร้างเป็นนวัตกรรม ระบบโซเชยี ลมเี ดยี ตา่ ง ๆ  เชน่   Facebook 
และช่วยแก้ปัญหาต่อองค์กรได้จริง  หรือ  Pantip.com  แล้วส่งนักศึกษาคณะ
เม่ือนักศึกษาได้ไปฝึกปฏิบัติงานตามโจทย์ วิศวกรรมศาสตร์ของพีไอเอ็มไปฝึกงาน
ตา่ ง  ๆ  ในภาคธรุ กจิ ทม่ี คี วามแตกตา่ งกนั ไป  ประกบดว้ ย
ก็ทำ�ให้อาจารย์ผู้สอนจำ�เป็นต้องเพิ่มพูน ยังมีงานวิจัยและผลงานนวัตกรรม
ความรู้ของตนเองอยู่เสมอ ๆ ในทุกภาค ที่พัฒนาขึ้นจากโจทย์วิจัยท่ีภาคธุรกิจ
การศึกษา  ซ่ึงกระบวนการน้ีเสมือนเป็น ต้องการในลักษณะเดียวกันน้ีอีกจำ�นวน
แรงผลักดันให้เกิดการพัฒนาตนเองของ มาก  กลไกในการพฒั นางานวจิ ยั   สว่ นหนง่ึ
อาจารย์เพ่ือตอบคำ�ถาม  ช่วยแก้ปัญหา  เกิดจากการจัดตั้งสำ�นักบริการวิชาการ 
และกระตนุ้ แนวคดิ เกย่ี วกบั นวตั กรรมใหแ้ ก่ ซึ่งประกอบด้วยศูนย์บริการวิชาการย่อย ๆ 
ลูกศษิ ยค์ วบคู่กันไปดว้ ย  ที่จัดตั้งตามความเช่ียวชาญ  มีหน้าท่ี
ตัวอย่างการนำ�ความรู้มาประยุกต์ใช้ ใหบ้ รกิ ารวชิ าการและการวจิ ยั ทเ่ี ปน็   Action
และต่อยอดองค์ความร้เู ปน็ ผลงานวชิ าการ R e s e a r c h   ห รื อ   W o r k  -  b a s e d 
และนวัตกรรม  สำ�หรับโจทย์วิจัยของคณะ Researching  and  Innovation ที่
วศิ วกรรมศาสตรแ์ ละเทคโนโลย ี สง่ิ ทต่ี อ้ งท�ำ ภาคธุรกิจได้นำ�ไปใช้ประโยชน์  และ
ก็คือ  อาจารย์ต้องออกไปกับนักศึกษา คณาจารย์ก็สามารถนำ�มาใช้ในการเรียน
ซึ่งฝึกงานอยู่ตามสถานประกอบการต่าง ๆ  การสอน  และการเผยแพร่เป็นผลงาน
แลว้ ดวู า่ โครงงานในชน้ั ปที  ่ี 4  นน้ั   นกั ศกึ ษา ทางวิชาการอกี ดว้ ย

43

ประโยชน์ข้อต่อมาก็คือ  สามารถนำ�กระบวนการทำ�งานวิจัยต้ังแต่หาความสำ�คัญ
ของปัญหา  และหาวิธีการที่จะไปเก็บข้อมูล  และสรุปผล  มาใช้ในการเรียนการสอนวิชา
สัมมนาได้ด้วย  นอกจากน้ียังนำ�กระบวนการทำ�งานทั้งหมดมาเขียนเป็นบทความวิจัย
หรอื บทความวชิ าการ  ซง่ึ จะแตกตา่ งจากบทความวชิ าการหรอื วจิ ยั อนื่   เพราะเขยี นขนึ้ มา
จากการทำ�งานวิจัยจริง  ซ่ึงผลลัพธ์เหล่านั้นใช้ได้ในองค์กรจริง  แล้วนำ�บทความไปลง
ตีพิมพ์เผยแพร่ทางวิชาการต่อได้ในที่สุด  เม่ือไปทำ�งานวิชาการให้เรียบร้อยแล้ว  เราจะ
น�ำ กระบวนการในการท�ำ งานทไ่ี ด้  ไปจดั บรกิ ารวชิ าการใหก้ บั บคุ คลภายนอก  เพอื่ ใหเ้ หน็
ว่าคุณสามารถนำ�สิ่งท่ีเราทำ�แล้วประสบความสำ�เร็จจริง  ไปประยุกต์ใช้ในองค์กรได้ 
งานวิจัยท่ีเราทำ�จึงสามารถตอบได้ท้ัง  2  โจทย์  คือโจทย์ในเชิงวิชาการ  และโจทย์
ที่ใช้ไดจ้ รงิ ในเชิงธุรกิจ

การคิดหาหัวข้อในงานวิจัยน้ัน  นอกจากจะตอบสนอง
การแก้ไขในเชิงธุรกิจแล้ว  ยังสามารถนำ�วิธีการน้ันมาเขียน
เป็นบทความเพื่อสร้างเป็น  Case  Study  ให้นักศึกษา
ได้เรียนรู้จากประสบการณ์จริง  แล้วยังสามารถนำ�กรณี
ศึกษาต่าง ๆ เหล่าน้ี  มาใช้ในการเรียนการสอน  มาเป็นงาน
วิจัยของทางสถาบัน  แล้วสามารถนำ�ไปใช้ในงานบริการ
วชิ าการแกส่ งั คมและหนว่ ยงานตา่ ง ๆ  ทง้ั ภาครฐั และเอกชน
ได้อีกทางหน่ึง  โดยสถาบันฯ  จัดตั้งศูนย์บริการวิชาการ
ตามความเช่ียวชาญหลายศนู ย ์ ดังน้ี

RESEARCH  TODAY 
FOR  BETTER 
TOMORROW

44

ส�ำ นกั งานบริการวิชาการ
สถาบันการจัดการปญั ญาภิวฒั น์

1. ศูนย์ให้คำ�ปรึกษาและพัฒนาทรัพยากรมนุษย์
บริการให้คำ�ปรึกษาและอบรมสัมมนาด้านพัฒนาทรัพยากร

มนุษย์เพื่อเพ่ิมขีดความสามารถทางการแข่งขันขององค์กร  อาทิ 
การวางแผนค่าจ้างและผลประโยชน ์ ระบบการพัฒนาสมรรถนะ
ทรัพยากรมนุษย์  ระบบบริหารผลงาน  ระบบการจัดการความรู้ 
การวางแผนและพัฒนากำ�ลังคนทดแทน  การสำ�รวจความผูกพัน
ของบคุ ลากร  กลยทุ ธก์ ารบรหิ ารคา่ ตอบแทนส�ำ หรบั ผปู้ ระกอบการ
2. ศูนย์ความเป็นเลิศด้านค้าปลีก

บริการออกแบบและจัดหลักสูตรฝึกอบรม  เพ่ือพัฒนาและ
ยกระดับศักยภาพด้านการบริหารจัดการธุรกิจค้าปลีกสมัยใหม่
แกบ่ คุ คลทวั่ ไป  พรอ้ มทงั้ ใหค้ �ำ ปรกึ ษาทางธรุ กจิ   เพอื่ พฒั นาระบบ
การบริหารจัดการธุรกิจค้าปลีกสมัยใหม่  ถ่ายโอนความรู้และ
ประสบการณ์จากผู้เชี่ยวชาญ  ไปสู่ทีมงานในองค์กรธุรกิจ
นนั้   ๆ  ให้สามารถประยุกตใ์ ชใ้ นธรุ กิจต่อไปได้จรงิ
3. ศูนย์เครือข่ายเกษตร

บริการทางวิชาการผ่านงานสัมมนา  หรือกิจกรรมต่าง ๆ 
ด้านการเกษตร  สรรหาผู้เช่ียวชาญด้านเกษตรเพื่อแลกเปลี่ยน
องคค์ วามรใู้ หก้ บั นกั ศกึ ษา  คณาจารย ์ และบคุ ลากรผา่ นกจิ กรรม
ในสถาบันฯ  รวมท้ังเช่ือมโยงเครือข่ายด้านการเกษตร  ท้ังภาครัฐ
และเอกชน  ใหเ้ กดิ ความร่วมมอื รว่ มกนั
4. ศูนย์เครือข่ายเกาหลี

บริการวิชาการผ่านงานสัมมนา  โดยเน้นองค์ความรู้  สังคม 
และวัฒนธรรม  รวมถึงเทคโนโลยีใหม่ ๆ ของสาธารณรัฐเกาหลี 
เช่ือมเครือข่ายบริษัทและองค์กรพันธมิตรสัญชาติเกาหลี 
เพอ่ื เปน็ สถานทฝี่ กึ งาน  ศกึ ษาดงู าน  ส�ำ หรบั นกั ศกึ ษา  คณาจารย ์
บุคลากร  และองค์กรพนั ธมติ ร

45

5. ศูนย์เครือข่ายญี่ปุ่น
บริการวิชาการผ่านงานสัมมนา  โดยเน้นองค์ความรู้  สังคม 

และวัฒนธรรม  รวมถึงเทคโนโลยีใหม่ ๆ ของประเทศญี่ปุ่น 
เ ช่ื อ ม เ ค รื อ ข่ า ย บ ริ ษั ท แ ล ะ อ ง ค์ ก ร พั น ธ มิ ต ร สั ญ ช า ติ ญี่ ปุ่ น 
เพอื่ เปน็ สถานทฝี่ กึ งาน  ศกึ ษาดงู าน  ส�ำ หรบั นกั ศกึ ษา  คณาจารย ์
บคุ ลากร  และองคก์ รพนั ธมติ ร
6. ศูนย์เครือข่ายเทคโนโลยีและนวัตกรรม

บริการเผยแพร่องค์ความรู้ด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรม
ในรูปแบบงานสัมมนา  ออกงานแสดง  หรือกิจกรรมต่าง ๆ  สร้าง
และสรรหาความรว่ มมอื ทางดา้ นเทคโนโลย ี และนวตั กรรม  รวมทง้ั
ประสานงานจัดการศึกษาดงู านศูนยห์ ่นุ ยนต์และศูนย์โลจิสติกส์
7. ศูนย์เครือข่ายเยอรมัน

บริการวิชาการผ่านงานสัมมนา  โดยเน้นองค์ความรู้  สังคม 
และวัฒนธรรม  รวมถึงเทคโนโลยีใหม่ ๆ ของประเทศเยอรมนี
เชื่อมเครือข่ายบริษัทและองค์กรพันธมิตรสัญชาติเยอรมัน 
เพอื่ เปน็ สถานทฝี่ กึ งาน  ศกึ ษาดงู าน  ส�ำ หรบั นกั ศกึ ษา  คณาจารย ์
บุคลากร  และองค์กรพนั ธมติ ร
8. ศูนย์เครือข่ายอุตสาหกรรมยานยนต์

บริการวิชาการผ่านงานสัมมนา  และกิจกรรมต่าง ๆ 
เชื่อมเครือข่ายบริษัทและองค์กรพันธมิตรในกลุ่มธุรกิจยานยนต์ 
เ พื่ อ ค ว า ม ร่ ว ม มื อ ใ น ก า ร ด้ า น ต่ า ง ๆ   เ ช่ น   เ ป็ น ส ถ า น ที่
ฝึกปฏิบัติงานศึกษาดูงาน  ของนักศึกษาและคณาจารย์  และ
สรรหาผเู้ ชยี่ วชาญดา้ นยานยนต ์ เพอื่ แลกเปลย่ี นองคค์ วามรรู้ ว่ มกนั
9. ศูนย์นวัตกรรมปัญญาภิวัฒน์

ให้บริการจัดหลักสูตรฝึกอบรม  (Public  Training)  ท่ีเกี่ยวข้อง
กับด้านนวัตกรรม  เพื่อตอบสนองต่อความต้องการในการ
พัฒนาบุคลากรขององค์กรในด้านต่าง ๆ  เช่น  หลักสูตร  Digital 
Marketing,  Sales  Innovation,  Branding,  Packaging  Design,
Creative  Thinking  เป็นต้น  โดยจัดให้กับบุคคลท่ัวไป  ท้ังองค์กร
ภาครฐั และภาคเอกชน

46

10. ศูนย์บ่มเพาะทางธุรกิจ
บริการจัดฝึกอบรมเชิงธุรกิจสำ�หรับผู้ประกอบการกลุ่ม  SMEs,

OTOP  และแฟรนไชส ์ บรกิ ารจดั หลกั สตู รดา้ นการท�ำ อาหาร  ถา่ ยทอด
องคค์ วามรู้และใหค้ �ำ ปรึกษาในการจดั ตง้ั และบรหิ ารธรุ กิจอยา่ งยงั่ ยืน 
บริการให้คำ�ปรึกษาด้านการตลาด  บริการให้คำ�ปรึกษา  Matching 
ช่องทางธรุ กจิ

งานวจิ ัยทตี่ อบโจทย์ภาคธุรกิจไดจ้ ริง

ตัวอย่างท ่ี 1
คณะวิศวกรรมศาสตร์และเทคโนโลยี  ได้มีการใช้เครือข่ายที่มี  หรือ
มีการทำ�  MOU  ในระดับคณะต่าง ๆ โดยจะมีการพูดคุยกับนักวิจัยหรือ
ผู้ใช้งานจริงว่ามีปัญหาอย่างไร  มีความต้องการอย่างไร  โดยนักศึกษา
จะถูกส่งไปยังหน่วยงานต่าง ๆ ที่อาจเป็นโจทย์วิจัยได้  เช่น  ที่สำ�นักงาน
พัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ  (สวทช.)  หรือท่เี มืองคิตะคิวชู 
ประเทศญี่ปุ่น  ซึ่งนักศึกษาได้รับมอบหมายให้คิดค้นพัฒนาและ
สร้างสรรค์เทคโนโลยีที่ตอบโจทย์กับงานวิจัยเหล่านั้น  เพื่อให้ตอบโจทย์
ภาคธุรกิจและใช้งานได้จริง

ตวั อยา่ งท ี่ 2
สาขาวชิ าการจดั การทรพั ยากรมนษุ ย ์ คณะวทิ ยาการจดั การ  มขี ัน้ ตอน
ในการทำ�วิจัยที่สามารถใช้ได้ในเชิงธุรกิจและเชิงวิชาการ  โดยโจทย์ในการ
วิจัยได้มาจากการจัดงานบริการวิชาการให้กับสังคม  เมื่อคณะฯ  เห็นแล้ว
ว่าปัญหาขององค์กรนั้นคืออะไร  ก็จะจัดทำ�  Proposal  เสนอลูกค้า 
หลังจากนั้นก็เข้าสู่กระบวนการลงมือทำ�  ออกไปทำ�งานบริการวิชาการ
ผ่านการให้คำ�ปรึกษาหรือจัดฝึกอบรม  ผลลัพธ์ที่ได้คือนักศึกษาได้เรียนรู้
จากการทำ�งานจริง  เช่น  องค์กรหนึ่งต้องการทำ�วิจัยเรื่องระบบบริหาร
คนงานให้กับคนในองค์กร  เราก็วางขั้นตอนการให้คำ�ปรึกษาโดยแบ่งย่อย
เป็น  4 - 5  ขั้นตอน  มาเป็นกรณีศึกษาจริงให้นักศึกษาได้ทดลองทำ�เรื่อง
ระบบบริหารคน 

47

4 การเป็นมหาวิทยาลัยแห่งการสร้าง
มหาวิทยาลัย เครือข่ายถือเป็นเป็นพลังเสริมท่ีสำ�คัญ
แห่งการสรา้ ง ที่ทำ�ให้กระบวนการ  Work - based 
เครอื ข่าย  Education  ประสบความสำ�เร็จ  สถาบัน
(Networking  การจัดการปัญญาภิวัฒน์จึงมุ่งสร้าง
University)  เครือข่ายความร่วมมือทางวิชาการท้ังใน
ประเทศและต่างประเทศ  เพื่อร่วมเป็น
พลงั เสรมิ และสนบั สนนุ ในการจดั การเรยี น
การสอน  โดยแบง่ ออกเปน็   2  กลมุ่   ไดแ้ ก ่
เครือข่ายภาคการศึกษา  (Education 
Network)  และเครือข่ายภาคธุรกิจ 
(Business  Network) 

ท้ัง  2  กลุ่มเครือข่ายการศึกษานั้น 
ไ ด้ เ ข้ า ม า มี ส่ ว น ร่ ว ม ใ น ก า ร ถ่ า ย ท อ ด
องค์ความรู้  สร้างประสบการณ์การเรียนร ู้
และเป็นแหล่งเรียนรู้ให้กับนักศึกษา 
ซ่ึ ง เ ร า จ ะ ไ ด้ เ ข้ า ใ จ ถึ ง บ ท บ า ท ข อ ง 
Networking  มากยิง่ ขึ้นในบทต่อไป

48

การเรียนรู้แบบ  Work - based  Education 
ในสถาบันการศึกษาของไทยและต่างประเทศ

ก า ร เ รี ย น รู้ แ บ บ   W o r k  -  b a s e d  ควบคู่กับการปฏิบัติจริง  เพียงแต่อาจจะ
Education  น้ัน  มีสถาบันการศึกษาท้ังใน ไม่ได้ส่ือสารผ่านคำ�ว่า  Work - based 
ประเทศและต่างประเทศดำ�เนินการอยู่  Education  เท่าน้ัน  โดยสถาบันการศึกษา
ทั้งในรูปแบบ - ไม่ใช่รูปแบบ  Corporate  ท่ีมีรูปแบบการเรียนการสอนคล้ายคลึง
University  โดยมีมหาวิทยาลัยหลายแห่ง กับทางสถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน์ 
ที่เปิดโอกาสให้นักศึกษาได้มีโอกาสเรียนรู้ มีตวั อยา่ งดังตอ่ ไปน ี้

การเรยี นรูแ้ บบ  Work - based  Education 
ในสถาบนั การศกึ ษาในประเทศ

ในประเทศไทยมีสถาบันการศึกษาในลักษณะ  Corporate 
University  ใน  2  รูปแบบ  ได้แก่ 

ในรปู แบบทไ่ี มไ่ ดใ้ หป้ รญิ ญาบตั ร  เพราะวา่ หนว่ ยงานนนั้   ๆ 
อาจจัดตั้งสถาบันการศึกษาข้ึนในลักษณะ  Training  Center 
ภายในองค์กร  เพ่ือท่ีจะพัฒนาคนของแต่ละองค์กรให้มีทักษะ
ต่าง  ๆ   ที่จำ�เป็นเพ่ิมขึ้น  ได้แก่  SCB  Academy  ของธนาคาร
ไทยพาณิชย์ท่ีเป็นสถาบันการเรียนรู้ท่ีจะเพิ่มทักษะด้านดิจิทัล
ตา่ ง  ๆ  ใหก้ บั พนกั งานธนาคาร  ท�ำ บทเรยี นออนไลนใ์ หพ้ นกั งาน
ทุกคนเรียน  Training  ออนไลน์เพ่ือพัฒนาตัวเองให้ก้าวทัน
ยุคดิจิทัล  ซึ่งองค์กรส่วนใหญ่จะมีลักษณะเช่นน้ี  อีกลักษณะ
หนง่ึ นนั้ คอื   Corporate  University  ในรปู แบบทใี่ หป้ รญิ ญาบตั ร 
ดังนี้

-  วิทยาลัยดุสิตธานี  สถาบันนี้จะมีหลักสูตรท่ีสอนและ
ใหฝ้ กึ ปฏบิ ตั จิ รงิ เกย่ี วกบั การโรงแรม  การประกอบอาหาร  และ
ไดม้ กี ารสรา้ งเครอื ขา่ ยกบั พนั ธมติ รระดบั โลกเพอื่ สรา้ งหลกั สตู ร
การประกอบอาหารทั้งคาวและหวาน  ได้แก่  LE  CORDON 
BLEU  ซึ่งหากใครที่เข้ามาเรียนในหลักสูตรน้ี  นอกจากจะ
ได้วุฒิปริญญาตรีด้านการประกอบอาหาร  และยังได้
ประกาศนียบัตรอย่างเป็นทางการจาก  LE  CORDON  BLEU 
ดว้ ย 

49