1
คู่มือน้ีได้รับแรงบันดาลใจจากเยาวสตรีของหมู่เกาะโซโลมอนซึ่งได้ทางานในวิธีการใหม่ท่ีแตกต่างในการเข้าถึง
ชุมชนเยาวสตรีผู้ซึ่งก่อนหน้าน้ีไม่มีโอกาสที่จะ 'ลุกข้ึน (Rise Up)’ งานของพวกเธอนับว่ามีคุณค่าและเป็นท่ี
ยอมรบั ทวั่ โลก
คู่มือนี้ไม่อาจสาเร็จได้ด้วยดีหากปราศจากความคิดและการมีส่วนร่วมจากกลุ่มเยาวสตรีรุ่นเดียวกันท่ีช่วยกัน
ตรวจสอบ วิจารณ์ และทบทวน (Young Women Peer Review Group) ได้แก่ Vanssa, Daniela, Sophia,
Sushila, Nirmala, Clarine, Naomi, Esther, Natalie, Kiri และErica
ขอขอบคุณทีมงานของ YWCA โลก ที่ให้การสนับสนุนโครงการน้ีอย่างเหนียวแน่นต่อเน่ือง และขอขอบคุณเป็น
พิเศษต่อ Gladys, Rebeka, Hendrica, Rita, Daniela, Linnea และ Juli สาหรับความพยายามเป็นพิเศษและ
ความเขา้ ใจอยา่ งลึกซ้ึงในการจัดทาคมู่ ือน้ี
ขอขอบคุณ Elizabeth Nash ทปี่ รกึ ษาทีน่ ากระบวนการการจัดทาน้ี
ฝา่ ยศลิ ป์และการออกแบบกราฟฟิก
Daniela Verano
ผูเ้ ขยี น
Elizabeth Nash
ทมี ผูแ้ ปล
ดร.อภิรดี โชตนิ ันทเศรษฐ์
ผป.บหุ งา กรวนิ ยั
นางสาวฉนั ทนี โมลี
นางสาวนาถคณา คุณาสวัสด์ิ
นางสาวมาริสา วาทะดารงเจริญ
บรรณาธิการและผจู้ ัดการโครงการ
Juli Dugdale
2
WELCOME
YWCA โลกไดเ้ ปิดตัวคู่มอื ระดบั สากลนี้สาหรับการพัฒนา เยาวส และเหมาะสมที่จะใช้ใน
ตรีสู่ความเป็นผู้นา คู่มือน้ีจัดทาโดยเยาวสตรีและเพื่อเยาวสตรี ก า ร ร ณ ร ง ค์ ใ น ร ะ ดั บ
Rise Up! จะช่วยเยาวสตรีเสริมสร้างพลังอานาจของพวกเธอ ท้ อ ง ถ่ิ น ร ะ ดั บ ช า ติ
และสร้างเร่ืองราวส่วนตัวของพวกเธอท่ีเป็นส่วนหน่ึงในเสน้ ทาง ระดับภูมิภาคและระดับ
หรือการเดินทางสู่ความเป็นผู้นาของพวกเธอ และยังช่วยพวก โลก
เธอในการอ้างหรือเรียกร้องสิทธิมนุษยชนของพวกเธอ และ Global Rise Up! จดั ทา
พฒั นาทักษะในการเปน็ ผูน้ าของพวกเธอ ขึ้นเพื่อเยาวสตรีในทุก
แห่งหน เพื่อว่าพวกเธอ
เลขาธกิ ารโลก YWCA Malayah สามารถเปลี่ยนแปลง
Harper กลา่ ววา่ “เราหวงั วา่ น่ี ตนเองและให้ชีวิตของพวกเธอมีผลกระทบท่ีดีต่อผู้คนรอบข้าง
จะเป็นก้าวแรกในการเพ่ิมขีด คู่มือนี้แบ่งปันและทาให้การปฏิบัติท่ีดี (good practices) ของ
ค ว า ม ส า ม า ร ถ ข อ ง เ ย า ว ส ต รี Rise Up! แข็งแกร่งและมีพลังมากข้ึน พร้อมกับการเคล่ือนไหว
จานวนมากทั่วโลก” “อันท่ีจริง YWCA ที่กว้างขึ้น ในความหวงั ท่จี ะทาให้เยาวสตรีจานวนมากมี
เป้าหมายท่ีกล้าหาญและชัดเจน อานาจในการตัดสินใจและยกระดับสิทธิและอนาคตของพวก
ของเราในฐานะองค์กรเคล่ือนไหวคือ ภายในปี ค.ศ. 2035 จะมี เธอ
เยาวสตรีผูน้ า 100 ล้านคน ทีจ่ ะร่วมขับเคลื่อนการเปล่ยี นแปลง ไม่ว่าคุณจะเป็นสมาชิกที่ร้อนรนอยู่แล้ว หรือเป็นผู้ที่สนใจท่ีจะ
ทางสังคม ทางเศรษฐกจิ และสงิ่ แวดล้อม” เข้าร่วมกับองค์กรเคล่ือนไหว หรือสนใจในเร่ืองผู้นาการ
YWCA แห่งชาติ ของ 10 ประเทศในภูมิภาคเอเซียแปซิฟิค เปล่ียนแปลงสาหรับองค์กรของคุณ หรือสนใจในการเดินทางสู่
พร้อมทั้ง YWCA ท้องถ่ินมากมาย ได้ร่วมกันทางานหนัก สร้าง ความเป็นผู้นาการเปล่ยี นแปลงสาหรับตัวคุณเอง ยินดตี ้อนรับสู่
Peer Education Program (โปรแกรมการศึกษาแบบเพื่อน World YWCA’s Global Rise Up! Guide to Young
ช่วยเพื่อน) ท่ีสนับสนุนเยาวสตรีให้ลุกขึ้นและค้นพบศักยภาพ Women’s Transformative Leadership – คู่ มื อ เ พื่ อ ก า ร
ความเป็นผู้นาของพวกเธอ คู่มือพัฒนาเยาวสตรีสู่ความเป็น พัฒนาเยาวสตรีสคู่ วามเปน็ ผู้นาการเปลย่ี นแปลง
ผู้นาการเปลี่ยนแปลงระดับสากลนี้ (Global RiseUp!) มุ่งมั่นที่
จะคงไวซ้ ึง่ ลกั ษณะพเิ ศษของ Rise Up! คงไวซ้ ึ่งความเป็นจริงใน ดร.อภิรดี โชตินันทเศรษฐ์
ท้องถ่ินและมีประโยชน์สาหรับเยาวสตรีในชุมชนชนบท ใน นายกสหพันธ์สมาคม ไว ดบั ยู ซี เอ แห่งประเทศไทย
ขณะเดียวกันก็มีความเกี่ยวข้องกับเยาวสตรีในใจกลางเมือง
คมู่ ือเลม่ น้ี อุทศิ ใหแ้ ก่....
อนาคตท่ีเยาวสตรีทีม่ คี วามม่งุ มั่นจะสามารถทาตามความฝันของเธอให้เปน็ จริง
ผ่านทางความต้ังใจ ความคิดสรา้ งสรรค์ แนวคดิ พลงั และการสนับสนุนจากชมุ ชน
นิมิตสู่ปี 2035
3
ในฐานะเอกอัครราชทูตเพื่อสตรีและเด็กหญิงแห่งออสเตรเลีย
รู้สกึ เป็นเกยี รตทิ ี่จะแนะนา คมู่ ือ Rise Up! นี้ Rise Up! เกิดใน
หมู่เกาะโซโลมอนซึ่งเปน็ หน่ึงในพันธมิตรแปซิฟิกที่ใกล้ที่สุดของ
ออสเตรเลีย ข้าพเจ้ามีความสุขท่ีได้พบผูเ้ ข้ารว่ มประชุมจานวน
มากจากแปซิฟิกและจากที่อ่ืนๆ ไกลออกไป และได้ฟังเร่ืองราว
ของพวกเขา สมาชิก Rise Up! ได้สร้างแรงบันดาลใจในการ
เปน็ ผนู้ าของพวกเขา และในวิธที ีพ่ วกเขากาลงั เปลยี่ นแปลงชีวิต
ของคนในครอบครัวและชุมชนของพวกเขา
การเดินทางสู่การเป็นผู้นาการเปลี่ยนแปลงที่องค์กร YWCA การช่วยเหลือผู้หญิงเหล่าน้ี ครอบครัวและชุมชนท่ีพวกเธออยู่
กาลังสนับสนุนผ่าน Rise Up! ตรงกับความมุ่งมั่น ข อง ด้วย จะต้องเข้าใจถึงประโยชน์ของความเท่าเทียมกันทางเพศ
ออสเตรเลียในการพัฒนาความเท่าเทียมทางเพศและการ และอนุญาตให้ผู้หญิงทุกคนไปถึงศักยภาพของเธออย่างเต็มที่
เสริมสร้างศักยภาพของสตรี ผ่านวาระความช่วยเหลือ การค้า เป็นสิ่งสาคญั ในระยะยาวทง้ั ในโลกของพวกเธอและโลกของเรา
และนโยบายต่างประเทศของเรา
ด้วยเหตุผลน้ี ออสเตรเลียผ่านกระทรวงการต่างประเทศและ
เราต้องหาวิธีแก้ปัญหาที่ฉลาดและดีกว่าเพ่ือจัดการปัญหา การค้า มีความยินดีท่ีได้เป็นพันธมิตรกับ YWCA โลก ในการส่ง
อุปสรรคท่ีเยาวสตรีและเด็กหญิงกาลังเผชิญอยู่ และทางาน มอบ Rise Up! ส่ชู ุมชนทั่วโลก หลักการสาคญั และความสาเร็จ
อ ย่ า ง ไ ม่ รู้ จั ก เ ห น็ ด เ ห น่ื อ ย ที่ จ ะ น า ก า ร เ ป ลี่ ย น แ ป ล ง ท่ี มี ของคู่มือน้ี คือการออกแบบและการฝึกอบรมเป็นการนาของ
ความหมายมาสูช่ ีวิตของพวกเขา เยาวสตรี การพัฒนา Global Rise Up! น้ีจะนาไปสู่การ
เส้นทางการเปล่ียนแปลงความเป็นผู้นาต่อไป และเป็นการ
ท่ัวโลก ผู้หญิงและเด็กผู้หญิงกาลังลุกข้ึนเพื่อเรียกร้องสิทธิ เปล่ียนแปลงทีด่ ขี ้นึ สาหรบั เยาวสตรใี นทกุ ที่
มนุษยชนข้ันพื้นฐานของพวกเขาได้รับการเคารพ: เพ่ือให้แน่ใจ
ในการเข้าถึงบริการสุขภาพทางเพศและอนามัยเจริญพนั ธ์ุท่ีเป็น
สากล เพ่ือคว้าโอกาสความเป็นผู้นาที่เท่าเทียม และการยุติ
ความรุนแรงและการเลอื กปฏิบัตทิ างเพศ
แต่มีคนอีกมากที่ยังคงอยู่ในความมืด พวกเขาไม่ได้ตระหนักถึง The Honorable Dr Sharman Stone, Australian
สิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐานของพวกเขา ไม่สามารถระบุตัวอย่าง Ambassador for Women and Girls
ของการเลือกปฏิบัติทางเพศ และถูกสกัดก้ันไม่ให้แสดง ดร.ซาร์มาน สโตน (The Honorable Dr Sharman Stone)
ศักยภาพอยา่ งเต็มท่ใี นฐานะผู้นา เอกอคั รราชทตู ออสเตรเลียเพอื่ สตรแี ละเด็กหญิง
นี่เป็นเร่ืองจริงสาหรับเยาวสตรี ผู้ซึ่งมักถูกเลือกปฏิบัติมากที่สุด
แต่ก็ยังมีผู้ท่ีมักไม่มีสิทธิมีเสียง ท่ีจะได้รับความสนใจจากผู้ที่มี
อานาจ
44
ความเป็นมา แนวทางเพ่ือจดั การกบั ประเดน็ ปัญหาเหล่าน้ัน ผ้รู ว่ มโครงการ
ยังได้เรียนรู้ทักษะพื้นฐานในการรณรงค์ และหลังจากน้ัน
ในปี ค.ศ. 2010 เยาวสตรีของ YWCA Solomon แบ่งกลุ่มย่อย เพ่ือวางแผนโครงการรณรงค์ในระดับชุมชน
Islands ได้จัดโครงการ “Rise Up!” เพื่อส่งเสริมภาวะผู้นา ดว้ ยการสนบั สนุนจาก Mentor หรือพเ่ี ลยี้ ง
เยาวสตรีโดยได้รับการสนับสนุนจากองค์กรสิทธิสตรีจาก
ประเทศฟจิ ิ
Rise Up! ถูกออกแบบมาโดยเฉพาะเพื่อ พัฒนา ส่ิงที่เป็นเอกลักษณ์ของโครงการ Rise Up! คือการ
ศักยภาพผู้นาของเยาวสตรีที่ด้อยโอกาสในภูมิภาค รวมถึงคน รวมมุมมองด้านศาสนา วัฒนธรรม และประเพณีท่ีสามารถ
ที่อยู่อาศัยในเมืองและชนบท โครงการนี้จึงผสมผสานการ เสริมสร้างพลังอานาจและภาวะผู้นาของผู้หญิง ขอขอบคุณ
ฝึกอบรม การร่วมสนทนา และการฝึกปฏิบัติเพื่อการ YWCA Solomon Islands และเยาวสตรีของเอเชียและแป
เสริมสรา้ งทักษะผู้นาของเยาวสตรี ซิฟิค โครงการ Rise Up! ได้ถูกยกระดับและพัฒนาเพ่ิมเติม
ไปส่โู ครงการระดับโลก
ในช่วงกิจกรรมผู้เข้าร่วมอบรมได้เรียนรู้ทักษะผู้นา
และร่วมสนทนาในประเด็นทางสังคมท่ีมีผลกระทบต่อการ น่ีคือรูปแบบการฝึกอบรมผู้นา ซ่ึงออกแบบโดยเยาวสตรี
ดาเนินชีวิตของเยาวสตรีและชุมชนของพวกเขา และหา และเพ่ือเยาวสตรี
55
สารบัญ 8
9
บทนาการเปลยี่ นแปลงสู่ความเปน็ ผนู้ าของเยาวสตรี 9
โครงรา่ งของคู่มือ Rise Up! 11
วิธกี ารใชค้ มู่ ือ Rise Up! 13
เส้นทางการเปลย่ี นแปลงสูค่ วามเปน็ ผู้นาของเยาวสตรี YWCA 14
เส้นทางการเปลย่ี นแปลงสคู่ วามเป็นผนู้ าในทางปฏิบตั :ิ ตวั อย่าง 16
เส้นทางการเปลย่ี นแปลงส่คู วามเปน็ ผู้นา: ขนั้ ตอนที่ 1 18
เส้นทางการเปล่ียนแปลงสูค่ วามเป็นผนู้ า: ข้นั ตอนท่ี 2 20
เสน้ ทางการเปลี่ยนแปลงสู่ความเป็นผู้นา: ข้ันตอนที่ 3 22
เสน้ ทางการเปลี่ยนแปลงสู่ความเปน็ ผู้นา: ขั้นตอนที่ 4 24
เส้นทางการเปล่ียนแปลงสู่ความเปน็ ผู้นา: ขั้นตอนท่ี 5 26
พลงั การเปลีย่ นแปลงสคู่ วามเป็นผนู้ าของเยาวสตรี 27
สิ่งท่เี ราจาเปน็ ต้องมีการเปน็ เยาวสตรผี นู้ า 30
SDG กับ ความเปน็ ผ้นู าของเยาวสตรใี นการปฏิบตั ิการ 31
เรยี กร้องเยาวสตรใี หป้ ฏิบัตกิ าร: ส่ิงท่เี ยาวสตรี YWCA โลกต้องการภายในปี ค.ศ. 2030 31
การเปลีย่ นแปลงสคู่ วามเป็นผนู้ าของเยาวสตรโี ดยยดึ แนวทางตามหลกั สิทธิมนุษยชน 31
34
การใช้แนวทางตามหลักสทิ ธมิ นษุ ยชนคอื การนาหลักการทส่ี าคัญด้านสิทธมิ นุษยชนมาปฏิบัติ 36
การไม่เลือกปฏบิ ตั ิ การมีสว่ นรว่ ม และการมภี าระรับผดิ ชอบ 36
พื้นทป่ี ลอดภัยสาหรบั ภาวะผู้นาของเยาวสตรี 37
ข้อแนะนาสาหรบั ผดู้ าเนินรายการ 38
ภาพรวม 39
ทาไมการจัดเวริ ค์ ช็อปท่ีมีแต่เยาวสตรจี ึงมีความสาคัญ 40
การสรา้ งพื้นทีป่ ลอดภยั 41
หวั ข้อสาหรบั การสนทนาอภิปราย 42
เทคนิคการจัดเวิรค์ ช็อปท่ีมีพลังและมีความคิดสร้างสรรค์ 43
การวางแผนกจิ กรรมหรือเวิร์คช็อป
โครงร่างสาหรับเวิร์คชอ็ ปในแต่ละหวั ขอ้ เฉพาะ
คุณจะสร้างเวริ ค์ ช็อปสาหรับหัวขอ้ การสนทนาอภปิ รายได้อย่างไร
6
สารบญั 45
46
หวั ข้อการสนทนาอภิปราย 51
การแต่งงานตัง้ แตว่ ัยเด็ก ก่อนวยั อันควร และการถกู บงั คบั ให้แตง่ งาน 56
การตง้ั ครรภก์ ่อนวัยอันควร และการตัง้ ครรภ์ท่ีไม่พง่ึ ประสงค์ 60
HIV มผี ลกระทบตอ่ ชวี ติ ของเยาวสตรแี ละเดก็ หญิงอยา่ งไร 65
สขุ ภาพทางเพศและอนามัยการเจรญิ พันธุแ์ ละสทิ ธิ 70
สนั ตสิ ุข ความม่นั คง และความเทา่ เทียมทางเพศ 74
ความยุติธรรมทางสภาพภมู ิอากาศและความเทา่ เทียมทางเพศ 78
ปัญหาการคา้ ประเวณหี รือการขายบรกิ ารทางเพศ 83
ความรุนแรงต่อสตรีและเด็ก 88
ความยตุ ิธรรมทางเศรษฐกิจและความเทา่ เทียมทางเพศ 92
เลสเบ้ียน เกย์ คนรกั สองเพศ คนข้ามเพศ เพศกากวมหรืออินเตอร์เซก็ ซ์ และไมแ่ น่ใจทางเพศ 97
การรงั แกและการรังแกในโลกออนไลน์ 101
ประจาเดอื นกับผลกระทบต่อชวี ิตของผู้หญงิ และเด็กหญิง 105
ความเชอ่ื ศรัทธา สตรนี ยิ ม และสิทธิมนษุ ยชน 106
113
กิจกรรม 119
กจิ กรรมอ่นุ เคร่ืองและกระตนุ้ ใหต้ ื่นตัว
กจิ กรรมความเป็นผนู้ า 126
กิจกรรมสทิ ธิมนุษยชน 134
การสนทนาอภปิ รายในหวั ขอ้ เฉพาะตามแนวทางท่ีกาหนด 175
กจิ กรรมปดิ การอบรมและการประเมินผล 176
180
การต์ นู เรื่องเล่าเกี่ยวกับความเปน็ ผู้นา
แหลง่ ข้อมลู เพิ่มเตมิ
ประมวลคาศพั ท์
ภาคผนวก
7
บทนา
การเปล่ยี นแปลงสู่ความเปน็ ผู้นาของเยาวสตรี
An Introduction to Young Women’s Transformative Leadership
YWCA ท่ัวโลก ดาเนินการในเร่ืองการเปลี่ยนแปลงสู่ความเป็นผู้นาของเยาวสตรี และการ
รวมพลังของเยาวสตรี เพื่อให้เกิดผลสาเร็จเรื่องความเป็นธรรม สันติภาพ สุขภาพ ศักด์ิศรี
และคุณค่าความเป็นมนษุ ย์ อสิ รภาพ และการพทิ กั ษ์รกั ษาส่ิงแวดลอ้ ม
คู่มือระดับโลกนี้ เป็นเคร่ืองมือในการแบ่งปันและเสริมความแข็งแกร่งให้แนวปฏิบัติท่ีดีของ
องค์กร YWCA ในการฝึกอบรมผู้นาท่ีจะนาสู่การเปล่ียนแปลง หัวใจของเส้นทางสู่ความเป็น
ผู้นาคือ ความสามารถของเยาวสตรีในการรับรู้และเรียกร้องสิทธิมนุษยชนของตนเองท้ังท่ี
บ้านและในชุมชน ในขณะเดียวกัน มีส่วนเสริมสร้างความเข้มแข็งในการดาเนินงานของ
เยาวสตรีและเด็กหญงิ ภายในประเทศและทีอ่ นื่ ๆด้วย
ความเป็นผู้นาการเปลี่ยนแปลงของเยาวสตรี YWCA สร้างข้ึนจากองค์ความรู้ที่มีอยู่
ความคิดสร้างสรรค์ และความสามารถของเยาวสตรี YWCA ที่จะก้าวสู่ความเป็นผู้นา เพ่ือ
การเปล่ียนแปลงทางเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมในทางบวก เป็นความชื่นชมยินดีที่
เยาวสตรีได้มีส่วนร่วมในกระบวนการที่สารวจตรวจค้นจุดเด่นและพลังของพวกเธอ มีส่วน
ร่วมในฐานะผู้ตัดสินใจ มีความม่ันใจ มีความรู้ มีข้อมูลข่าวสาร มีทักษะ และการสนับสนุน
เพ่ือท่ีจะเข้าใจและจัดการกับอานาจที่ไม่สมดุล ปัญหาความไม่เป็นธรรม ดึงผู้มีอานาจให้
รับผิดชอบและสร้างการเปลยี่ นแปลงในทางบวกแก่ชวี ิตของพวกเธอ
เป็นเวลากว่า 150 ปี ที่ YWCA ทั่วโลก ได้แสดงให้เห็นแสงสว่างแห่งพลังอานาจและ
ความสามารถของสตรี เยาวสตรีและเด็กหญิง การต่อสู้เพ่ือปกป้องสิทธิมนุษยชนของพวก
เธอ เป็นงานหลักท่ีพวกเราทาอยู่ การให้การสนับสนุนสิทธิของทุกคน เป็นวาระระดับโลกที่
เยาวสตรี โดยความเป็นผู้นาของพวกเธอ เปลี่ยนแปลงอานาจทางโครงสร้าง เพื่อสร้างความ
ยุติธรรม ความเทา่ เทยี มทางเพศ และโลกทปี่ ราศจากความรุนแรงและสงคราม
คู่มือนี้มีวัตถุประสงค์ เพ่ือให้แนวทางท่ีสามารถกาหนดด้วยตนเอง สาหรับเยาวสตรีใน
การพัฒนาทักษะความเป็นผู้นา การตระหนักถึงจุดแข็งของพวกเธอ ความรู้ในสิทธิของ
พวกเธอ และโอกาสเพื่อนาส่กู ารปฏบิ ตั กิ ารทถ่ี กู ตอ้ ง
88
โครงร่างของคู่มอื Rise Up!
ค่มู อื Rise Up! นี้ประกอบด้วยสาระสาคัญ 3 ส่วนหลกั คือ
1 ฐานทฤษฎี พิจารณาส่ิงที่เราหมายถึง ความเป็นผู้นาการเปลีย่ นแปลง และรวม เส้นทางการเปล่ียนแปลงสู่ความ
เป็นผู้นาของเยาวสตรี YWCA (YWCA Young Women’s Transformative Leadership Journey) ซ่ึง
รวมถึงสิทธิมนุษยชน พื้นที่ปลอดภัย และเป้าหมายการพัฒนาที่ย่ังยืน (SDG) เป็นปัจจัยพื้นฐานสาคัญในการสร้าง
ความเป็นผนู้ าการเปล่ยี นแปลง
2 ฐานความรู้ เสนอหัวข้อสาหรับการสนทนาอภิปราย (Topics for Discussion) ซ่ึงสามารถใช้แจ้งให้ทราบ
เก่ยี วกบั กจิ กรรมและการอภิปราย และกาหนดรูปแบบความหมายของการเป็นผู้นาการเปลยี่ นแปลง (มี 13 หัวข้อ
ได้แก่: การแต่งงานต้ังแต่วัยเด็ก การแต่งงานก่อนวัยอันควร และการถูกบังคับให้แต่งงาน (CEFM); สุขภาพและ
สทิ ธทิ างเพศและอนามยั การเจรญิ พนั ธ์ุ (SRHR); การมีประจาเดอื น; การตง้ั ครรภก์ อ่ นวยั และทไี่ มต่ ัง้ ใจ; รสนยิ มทาง
เพศและอัตลักษณ์ทางเพศ (LGBTIQ); เอชไอวีและโรคเอดส์ (HIV&AIDS); การค้ามนุษย์และการค้าประเวณี (Sex
Trafficking); ความรุนแรงต่อผู้หญิงและเด็กผู้หญิง (VAWG); สันติภาพ ความม่ันคงปลอดภัยและความเท่าเทียม
ทางเพศ; สภาพภูมิอากาศที่เปล่ียนแปลงและความเท่าเทียมทางเพศ; ความยุติธรรมทางเศรษฐกิจและความเท่า
เทียมทางเพศ; การรังแกและการรังแกในโลกออนไลน์; ความเชื่อศรัทธา สตรีนิยม และสิทธิมนุษยชน) แต่ละ
หวั ขอ้ ประกอบดว้ ยสทิ ธมิ นุษยชน SDGที่เก่ียวขอ้ ง และคาถามชี้นา
3 ฐานปฏิบตั ิการ จดั เตรียมกิจกรรมที่ใหม้ สี ว่ นรว่ ม รวมทง้ั ข้อมลู ตา่ งๆและข้อแนะนาสาหรบั ผ้ดู าเนินรายการเพ่ือให้
แน่ใจว่าผู้ฝึกอบรมจะได้รับการแนะนาและหนุนใจให้สร้างหรือจัดทาบทเรียนให้สอดคล้องกับท้องถิ่นนั้นๆ คู่มือนี้
สามารถใช้ไดเ้ ลย หรอื ใช้รว่ มกบั กจิ กรรมเสรมิ สรา้ งผู้นาในทอ้ งถิน่ ท่มี อี ย่แู ลว้
วธิ กี ารใช้
คู่มอื Rise Up
ประการท่ี 1 อา่ นคู่มอื ทั้งเล่ม เพอื่ ให้รถู้ ึงความแตกต่างในแต่ ประการท่ี 2 การสร้างความเข้าใจที่ลึกซึ้งในเรื่องสิทธิ
ละหมวดหมู่ และทาความเข้าใจให้ชัดเจน ว่าจะนาส่วนไหน มนุษยชนให้กับทุกคน เป็นเร่ืองสาคัญ ดังน้ัน จงให้เวลาใน
มาใช้ในการฝึกอบรมและการรณรงค์ของคุณ คู่มือนี้ได้ การอ่านและคิดเกี่ยวกับหัวข้อเร่ือง ความเป็นผู้นาโดยใช้
รวบรวมแนวความคิดต่างๆ เข้าด้วยกัน ได้แก่ เร่ืองพ้ืนท่ี แนวทางตามหลักสิทธิมนุษยชน (HRBA to Leadership)
ปลอดภัย สิทธิมนุษยชน และเป้าหมายการพัฒนาท่ีย่ังยืน และข้อมูลเพ่ิมเติมเรื่องสิทธิมนุษยชนจากสนธิสัญญาและ
(SDG) ซึ่งเป็นพื้นฐานท่ีมั่นคงในการเสริมสร้างเยาวสตรีผู้นา ข้อตกลงอื่นๆ (ดภู าคผนวก: อะไรคือสิทธิมนุษยชน) การรับรู้
เ ส้ น ท า ง ก า ร เ ป ลี่ ย น แ ป ล ง สู่ ค ว า ม เ ป็ น ผู้ น า ( The และพูดคุยเก่ียวกับสิทธิท่ีมีความเก่ียวข้องกับชีวติ ของเราและ
Transformative Leadership Journey) สามารถช่วย ของคนอื่นๆ จะช่วยพัฒนาความเข้าใจร่วมกันในเรื่องสิทธิ
ระบุขั้นตอนการเรียนรู้และการปฏิบัติการ ซึ่งจะช่วยปรับ มนุษยชน และส่งเสริมสนับสนุนทักษะความเป็นผู้นาสู่การ
รูปแบบการฝึกอบรม การใหข้ ้อมลู ในการประชุมต่างๆ การมี เปลย่ี นแปลง เพือ่ จัดการปญั หาความไม่เปน็ ธรรม สง่ เสริมการ
ส่วนร่วมกับผู้ตัดสินใจอ่ืนๆ งานท่ีเป็นกระบอกเสียง และ เจริญเติบโตส่วนบุคคล และทางานไปในทิศทางให้สังคมมี
แบ่งปนั ความเปน็ ผนู้ ากบั คนอื่นๆ ความเท่าเทียมกัน มีความก้าวหน้าทางเศรษฐกิจและ
สิง่ แวดลอ้ มมากขึ้น
9
ประการท่ี 3 หากคุณรู้สึกสบายใจและเห็นด้วยกับส่วนท่ีเป็น • ใช้หัวข้อสาหรับการสนทนาอภิปราย (Topics for
ทฤษฎีของคู่มือน้ี ให้ดู หัวข้อสาหรับการสนทนาอภิปราย Discussion) ร่วมกบั สทิ ธิมนษุ ยชน เป้าหมายการพฒั นา
(Topics for Discussion) แต่ละประเด็นในหัวข้อเหล่านี้ ท่ีย่ังยืน(SDG) และคาถามช่วยช้แี นะต่างๆที่เกี่ยวข้องเพ่ือ
ถูกกาหนดโดยเยาวสตรีในองค์กร YWCA ว่าสาคัญและ วางกรอบการฝกึ อบรม
สัมพันธ์กับความเป็นผู้นาของเธอ แต่ละประเด็นจะเกี่ยวข้อง
โดยตรงกบั สทิ ธิมนษุ ยชนของเรา และไดว้ างโครงรา่ งไวเ้ พ่ือให้ • ทบทวนเส้นทางการเปลี่ยนแปลงสู่ความเป็นผู้นา
เราสามารถประยุกต์ใช้แนวทางบนพ้ืนฐานสิทธิมนุษยชน (Transformative Leadership Journey) และระบุ
(HRBA) ในการสนทนาอภิปรายปัญหาเหล่านั้น และวางแผน กิจกรรมและการสนทนาอภปิ รายสาหรับแต่ละขั้นตอน
การปฏิบัติการและการรณรงค์ท้ังในระดับ ท้ อ ง ถิ่ น
ระดับประเทศและระหว่างประเทศ เพ่ือให้แน่ใจว่าการ • ทบทวน ความเป็นผู้นาโดยใช้แนวทางตามหลักสิทธิ
ฝึกอบรมต่างๆน้ันเก่ียวข้องสัมพันธ์กัน ให้เยาวสตรีผู้เข้าร่วม มนษุ ยชน (HRBA to Leadership) เพื่อคณุ สามารถนา
ระบุหวั ข้อตา่ งๆ ที่สง่ ผลกระทบตอ่ ชีวติ ของพวกเธอ การสนทนาอภิปรายเร่ืองสิทธิมนุษยชนด้วยคาถาม
สาคัญๆ
ในการสร้างหรือจัดการฝึกอบรมความเป็นผู้นา (ไม่ว่าจะเป็น
การอบรมคาบเดียว วันเดียว หรือการฝึกอบรมต่อเน่ือง) ควร • เลือกกิจกรรม (Activity) ท่ีเก่ียวข้องกับความเป็นผู้นา
ดาเนนิ การดงั นี้: และ/หรอื สิทธิมนษุ ยชน
• คัดเลือกเยาวสตรีท่ีจะได้รับประโยชน์และให้ความสนใจ • สร้างกิจกรรมเพื่อนาสู่การสนทนาหัวข้อที่กาหนด
ในการฝึกอบรมความเป็นผู้นา (รวมถึงเยาวสตรีที่ได้รับ (activity to discuss) ตามหัวข้อสาหรับการสนทนา
ผลกระทบโดยตรงจากหวั ขอ้ การสนทนาอภปิ รายนัน้ ๆ) อภิปรายโดยอ้างอิงถึง เทคนิคการจัดเวิร์คช็อปท่ีมีพลัง
และมีความคิดสร้างสรรค์ (the Techniques for
• ทางานร่วมกับเยาวสตรีเหล่าน้ันเพ่ือคัดเลือกหัวข้อ Creating Dynamic Workshops)
สาหรับการสนทนาอภิปราย (Topics for Discussion)
และวางโครงสร้างการฝึกอบรม (ระยะเวลาที่พวกเธอ • เลือกกิจกรรมเริ่มต้นเพื่ออุ่นเคร่ือง (Warm-up) และ
สามารถร่วมได้ในแต่ละครั้ง จานวนครั้ง วันเวลาท่ีนัด กิจกรรมเพือ่ การประเมนิ ผล (Evaluation Activities)
หมาย สถานทที่ ส่ี ะดวกและปลอดภัย ฯลฯ)
• ถ้าเหมาะสม ให้เลือกเร่ืองใน การ์ตูนเร่ืองราวความเป็น
ผู้นา (Illustrated Story) เพ่ือเป็นตัวอย่างในการ
สนทนาและแบ่งปนั
1100
เสน้ ทางการเปล่ียนแปลง
สู่ความเป็นผนู้ าเยาวสตรี YWCA
เยาวสตรีจะฝึกทักษะผนู้ าภายในพื้นท่ีปลอดภัยเพื่อสร้างความก้าวหนา้ ในเรื่องสิทธมิ นุษยชนและเสรมิ สร้างเป้าหมายการ
พัฒนาท่ียั่งยืน (SDG) ได้อย่างไร? เส้นทางการเปล่ียนแปลงสู่ความเป็นผู้นาของเยาวสตรีน้ี จะช่วยอธิบายแต่ละข้ันตอน ตั้งแต่
การรจู้ ักตัวเองไปจนถึงการเรยี กร้องสิทธิ ท่ชี ว่ ยให้เยาวสตรีมีความเขา้ ใจ แบ่งปนั และทางานรว่ มกนั เพ่อื โลกท่ดี ีกวา่
รจู้ ักตวั เอง
แบง่ ปัน รู้จัก
การเปน็ ผนู้ า สิทธิของตนเอง
ในความเปน็ จรงิ
เป็นกระบอกเสียง รณรงค์ เสรมิ สร้างภาวะผนู้ าที่
และปฏิบตั กิ ารรว่ มกนั เขม้ แข็งในการเคล่ือนไหว
ทางสงั คม
11
เส้นทางการเปล่ียนแปลงสู่ความเป็นผู้นาของเยาวสตรี เริ่มต้นท่ีเยาวสตรีรู้จักและเข้าใจตัวเองก่อน
เสริมสร้างการเห็นคุณค่าในตัวเอง ความมั่นใจ ทักษะผู้นา การได้รับการสนับสนุนจากกลุ่มเพื่อนเพ่ือค้นหา
ความสามารถท่ีเป็นเอกลักษณ์ และวิธีแบ่งปันและนาจะช่วยสร้างความเข้มแข็งและวิสัยทัศน์ในการสร้างความ
เปลยี่ นแปลงในเชงิ บวก
การตระหนักถึงเรื่องสิทธิช่วยให้เธอเข้าใจปัญหาต่างๆ ได้ลึกซึ้งในประเด็นสิทธิมนุษยชน การเน้นในเร่ือง
ความไม่เทา่ เทยี มทางเพศ แยกแยะการเลอื กปฏิบัติได้อย่างชัดเจน และเปดิ เผยรากของปญั หา จากการมอี ปุ สรรค
ทเ่ี หมือนกัน ทาใหเ้ ธอสามารถเขา้ ใจวา่ ทาไมการเรยี กร้องสทิ ธิมนษุ ยชนจงึ เป็นความรับผิดชอบรว่ มกนั
ด้วยความสามารถท่ีเพิ่มขึ้นของเยาวสตรีในการระบุประเดน็ ปัญหาความท้าทายทางด้านสิทธมิ นุษยชน ทาให้
เธอสามารถสร้างแรงสนับสนุนจากการที่มีปัญหาร่วมกัน ซึ่งส่งผลกระทบต่อความเป็นอยู่ที่ดีของเธอรวมทั้ง
เยาวสตรีคนอ่ืนๆ ในชุมชนด้วย เธอสามารถให้การสนับสนุนดูแลความสนใจท่ีเป็นคลื่นใต้น้า ที่ทาให้เธอมีพื้นท่ี
ปลอดภยั ในการแสดงออกถึงความเป็นผู้นาภายในกลมุ่ เคล่อื นไหวทางสงั คม
ภายใต้ส่ิงแวดล้อมท่ีสนับสนุนนี้ เยาวสตรีสามารถประเมินสถานการณ์และรวบรวมข้อมูลเพื่อสนับสนุนการ
รณรงค์ (ทบี่ า้ น โรงเรียน ชมุ ชน ระดับชาติหรอื ระดบั โลก) เยาวสตรีสรา้ งโอกาสที่จะท้าทายการกระทาและนโยบาย
ท่เี ลือกปฏิบตั ิและไม่ยุติธรรม ดว้ ยการเลือกท่จี ะลงมือปฏบิ ัตแิ ละเป็นกระบอกเสยี ง เธอสามารถระบุตวั ผู้เก่ยี วข้องท่ี
มีอานาจตัดสินใจ และมีส่วนร่วมในการแก้ปัญหา ด้วยความสามารถในการนาและวิเคราะห์สถานการณ์ในมุมมอง
สทิ ธิมนุษยชน การที่เยาวสตรมี ีสว่ นร่วมในการตดั สนิ ใจ จะเปน็ การแก้ปญั หาท่ีย่ังยืน และสิง่ ที่พวกเธอเรียกร้อง จะ
ได้รับการสะท้อนออกมาในรูปแบบของการบริการต่างๆที่ดีข้ึน การพิจารณาคดีท่ีเป็นธรรม และนโยบายความเท่า
เทียมกัน การประเมินเป็นระยะและการติดตามการเปล่ียนแปลงและความก้าวหน้าจะทาให้ เยาวสตรีมีส่วนร่วม
อย่างแขง็ ขนั ในวฏั จักรการตัดสนิ ใจด้านสังคม เศรษฐกิจ และการเมอื ง ความสัมพนั ธท์ ี่เกดิ ผลกับผมู้ ีอานาจตดั สินใจ
จะเป็นไปอย่างต่อเน่ือง เมือ่ เยาวสตรสี ามารถแบ่งปันความคิดและดึงใหเ้ ขามีส่วนรับผิดชอบในการยดึ มน่ั และดารง
ไวซ้ ่งึ สทิ ธมิ นุษยชน
ในฐานะผ้นู าเธอต้องแบ่งปันประสบการณ์อันทรงพลงั นี้แก่เยาวสตรีและเด็กหญิงในชมุ ชนของเธอ โดยรู้วา่ การ
สนบั สนุนคนอ่นื ในเสน้ ทางสผู่ ูน้ าของพวกเธอจะมีสว่ นช่วยให้สังคมเกิดความเข้มแข็ง มีความเปน็ ธรรรม และชีวติ ที่ดี
ข้นึ ของคนเป็นจานวนมากดว้ ย
ผลลัพท์ท่ีเกิดข้ึนมีสองด้าน เยาวสตรีจะได้รับการสนับสนุนให้เป็นผู้นาท่ีมีความสามารถและความม่ันใจ
และในขณะเดียวกัน ความสามารถในการประยุกต์ใช้ของเธอสามารถท้าทายและเปลี่ยนแปลงความไม่เท่าเทียม
และโครงสร้างอานาจท่ีหยั่งรากลึก ซึ่งกีดขวางความก้าวหน้าของเยาวสตรี ทักษะความเป็นผู้นาที่มีการ
เปล่ียนแปลงในระดับบุคคล จะเป็นพลังในการท้าทายชุมชนและประเทศเพ่ือจัดการกับความไม่สมดุลทางเพศ การ
ถูกแยกออกจากกระบวนการตดั สินใจ และทัศนคตกิ ารเลอื กปฏบิ ัติ
12
เส้นทางการเปลยี่ นแปลงสู่ความเป็นผูน้ าเยาวสตรใี นทางปฏิบัติ:
ตวั อยา่ ง
รจู้ กั ตัวเอง
มาเรียอายุ 15 ปี เข้ารว่ มฝกึ อบรมผู้นากบั
YWCAและเรยี นรู้เร่ืองสทิ ธิทางสุขภาพ
การศกึ ษา และสิทธใิ นการแต่งงานเม่ือไร
และกับใครท่เี ธอปรารถนา รจู้ กั
สทิ ธิของตนเอง
แบ่งปัน ในความเป็นจริง
การเป็นผู้นา
มาเรียตอ้ งการใหเ้ ด็กหญงิ คนอน่ื ๆ รู้วา่ เขา มาเรียตั้งครรภแ์ ละครูบอกให้เธอออกจาก
ทง้ั หลายสามารถยืนหยัดเพ่ือสิทธิในการไป โรงเรยี น และไมต่ ้องมาอีก เธอรวู้ ่าครทู า
โรงเรียน เธอตัดสินใจออกไปหาเดก็ หญงิ คนอน่ื ๆ ไม่ถูกและไม่สามารถห้ามเธอไมใ่ ห้มา
ในชมุ ชนเพอ่ื แบ่งปนั เร่อื งราวของเธอและสรา้ ง โรงเรียน เธอต้องการทาบางสิ่ง แต่ไม่
แรงจูงใจให้พวกเธอยนื หยัดเพื่อตัวเองและเรียน แน่ใจวา่ ควรจะทาอะไร
ต่อไมว่ ่าจะเปน็ เช่นไร
เปน็ กระบอกเสียง รณรงค์ เสรมิ สร้างภาวะผ้นู าท่ี
และปฏบิ ัตกิ ารร่วมกัน เขม้ แขง็ ในการ
มาเรยี และเพ่อื นทอ่ี อกจากโรงเรียนร่วมกบั ผแู้ ทน เคลื่อนไหวทางสังคม
องค์กรท้องถนิ่ และผู้ปกครองท่ีสนับสนุนเขา้ พบ
ผู้อานวยการโรงเรยี นและอธบิ ายว่าเดก็ ทุกคนมี มาเรียรู้จกั กบั เดก็ หญิงอีก 2-3 คน ท่ตี ้องออกจาก
โรงเรยี นเน่อื งจากตง้ั ครรภ์ บางคนถูกบังคับให้แต่งงาน
สทิ ธิท่จี ะมาโรงเรียน เขาได้ร่วมกันแบ่งปนั มาเรยี กับเพ่อื นออกไปหาองค์กรทอ้ งถิน่ ท่ีสนับสนนุ
เรื่องราวและขอให้เดก็ หญงิ ที่ตั้งท้องได้กลับเขา้ มา การศึกษาแกเ่ ดก็ หญิงคนอืน่ ๆ และพูดคยุ กับเด็กหญงิ
อนื่ ๆ ด้วย พวกเธอช่วยกนั รวบรวมข้อมลู ทางกฎหมายท่ี
เรยี น เพ่ือเขาเหลา่ นน้ั จะไดจ้ บการศึกษา
เกย่ี วกบั การศึกษาทส่ี นบั สนุนใหเ้ ด็กทกุ คนต้องไป
โรงเรยี น เรอื่ งราวของเด็กหญงิ ท่อี อกจากโรงเรยี นไดถ้ ูก
รวบรวมและแบง่ ปนั กับผอู้ านวยการ
โรงเรียน
13
เส้นทางการเปลย่ี นแปลงสู่ความเป็นผู้นาเยาวสตรี : ข้ันตอนที่ 1
รจู้ ักตวั เอง
แบง่ ปนั รู้จกั
การเปน็ ผนู้ า สิทธขิ องตนเอง
ในความเปน็ จริง
เป็นกระบอกเสียง รณรงค์ เสรมิ สร้างภาวะผนู้ าที่เข้มแข็งใน
และปฏิบัตกิ ารร่วมกัน การเคล่อื นไหวทางสังคม
ข้ันตอนนี้เป็นการเสริมพลังอานาจและทาให้เยาวสตรีรู้สึกว่าสามารถทาได้และรับรู้ข้อมูล เรียนรู้ทักษะความเป็นผู้นา
ของสตรี สร้างเครือข่ายและแบ่งปนั ประสบการณ์กบั เยาวสตรอี ่ืนๆ
เยาวสตรที ี่จะเป็นผู้นาจะต้องประกอบด้วยคุณลักษณะความเป็นผู้นาท่ีหลากหลาย เส้นทางการเป็นผู้นาเริ่มต้นจากการ
รู้จักตวั เอง การสรา้ งความตระหนักรู้ในตัวเองและความมั่นใจเป็นรากฐานใหเ้ ยาวสตรไี ด้สารวจและสรา้ งทางเลือกในชวี ิต เยาวส
ตรีแต่ละคนสมควรได้รับพ้ืนที่เสริมสร้างพลังอานาจท่ีปลอดภัยท่ีเธอจะสามารถแสดงความคิดและความเห็น แสดงออกถึง
คุณลักษณะท่ีเป็นเอกลักษณ์ของเธอ และการค้นพบตัวเองในฐานะผู้นา องค์กร YWCA เสริมพลังอานาจเยาวสตรีให้รู้ถึงพลัง
คณุ คา่ และอานาจของพวกเขา
14
ความเปน็ ผู้นาการเปลี่ยนแปลงประกอบดว้ ยความเข้าใจและการจัดการตน้ เหตขุ องปัญหาที่สรา้ งความไม่เทา่ เทยี ม การ
ลิดรอนอานาจ และการขาดโอกาสใชส้ ิทธิมนษุ ยชนของเยาวสตรี พลงั อานาจมาจากการรบั ร้วู ่า เรามีสิทธ์ิเรยี กร้องสิทธิมนษุ ยชน
และมีทักษะและการสนบั สนนุ ทจ่ี ะทาเช่นนน้ั
การมีส่วนร่วมในการเปลี่ยนแปลงจะเกิดข้ึนเมื่อ องค์กร YWCA ทางานกับเยาวสตรีและเด็กหญิง ในการยอมรับความ
เขม้ แข็ง และความสามารถของพวกเธอ YWCA ต้องเปิดโอกาสให้พวกเธอได้แสดงออกและพัฒนาทักษะความเป็นผนู้ าของพวก
เธอ เพ่ือว่าเสียงของพวกเธอจะเปน็ ท่รี ับฟัง และพวกเธอจะอยู่ในฐานะผู้ตัดสนิ ใจโดยชอบธรรม ท้งั ท่ีบา้ น ชมุ ชน หรือในเวทโี ลก
จาไว้ว่า เยาวสตรีบางกลุ่มจะมีความเส่ียงต่อการถูกละเมิดสิทธิมนุษยชนมากกว่ากลุ่มอื่นๆ (เยาวสตรีที่ติดเช้ือ HIV ผู้
พกิ าร ผทู้ ่อี าศยั อยใู่ นชนบท ผู้ยากจน ผู้ออกจากโรงเรียน เด็กกาพร้า กลมุ่ ชาตพิ ันธ์ุ กลมุ่ ผมู้ ีความเช่ือทางศาสนาท่ีแตกต่าง กลมุ่
บริการทางเพศ และกลุ่ม LGBTIQ ฯลฯ) ดังนั้นจึงเป็นเร่ืองสาคัญอย่างย่ิงที่จะต้องเข้าถึงกลุ่มเยาวสตรีท่ีถูกละเลยเหล่าน้ีและ
รวมพวกเขาใหอ้ ยใู่ นทกุ ขน้ั ตอนของเส้นทางการเปล่ียนแปลงสู่ความเปน็ ผูน้ า
155
เสน้ ทางการเปลี่ยนแปลงสู่ความเป็นผู้นาเยาวสตรี : ข้นั ตอนท่ี 2
แบง่ ปนั ร้จู กั ตัวเอง
การเป็นผนู้ า
รู้จักสิทธขิ องตนเอง
ในความเปน็ จรงิ
เป็นกระบอกเสียง รณรงค์ เสรมิ สรา้ งภาวะผูน้ าท่เี ข้มแข็ง
และปฏิบตั กิ ารรว่ มกนั ในการเคลื่อนไหวทางสังคม
การรู้จักสิทธิและการเรียกร้องสิทธิเป็นการกระทาที่เป็นพลังที่สาคัญที่สุดของเยาวสตรีในการกาหนดชีวิตของพวกเธอ
เยาวสตรีเป็นผู้เหมาะสมที่สุดท่ีจะระบุและหาวิธีแก้ปัญหาท่ีพวกเธอเผชิญ พวกเธอมีสิทธ์ิตัดสินใจในร่างกาย ชีวิตและอนาคต
ของพวกเธอเอง ความเป็นผู้นาในการเปล่ียนแปลงฝังอยู่ในความเข้าใจเร่ืองสิทธิมนุษยชนและใช้ความรู้น้ันทาให้เกิดการ
เปล่ยี นแปลงอยา่ งยงั่ ยืน
ขอ้ มูลในภาคผนวกจะช่วยอธบิ ายถึงปฏิญญาและอนุสญั ญาด้านสทิ ธิมนษุ ยชนทส่ี าคัญตา่ งๆ เช่น ปฏิญญาสากลวา่ ดว้ ย
สิทธิมนุษยชน (Univeral Declaration of Human Rights (UDHR)) อนุสัญญาว่าด้วยการขจัดการเลือกปฏิบัติต่อสตรี
ในทุกรูปแบบ (Convention on the Elimination of all forms of Discrimination Against Women(CEDAW))
อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก (Convention on the Rights of the Child (CRC)) และอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิของคนพิการ
(Convention on the Rights of Peple Living with Disabilities (CRPD)) กรุณาศึกษาทาความเข้าใจก่อนทีจ่ ะดคู าถาม
ดา้ นล่างนี้ (ดูภาคผนวก: สิทธิมนุษยชนคืออะไร?)
16
คาถามต่อไปน้ีเปน็ หลักในการใช้สิทธมิ นษุ ยชนเปน็ เครอ่ื งมือทาความเข้าใจและแก้ไขปัญหาท่ีเยาวสตรีเผชญิ อยู่ การถาม
คาถามเป็นการสร้างโอกาสให้เยาวสตรีสามารถรู้ถึงสิทธิของตัวเองและเข้าใจได้ชัดเจนว่าอะไรผิด อะไรที่ต้องทา และใครเป็น
ผ้รู บั ผดิ ชอบ
1. ปัญหาคืออะไร และใครถูกทิ้งไว้ข้างหลัง? มีอะไรเกิดขึ้นในบ้านหรือชุมชนของเราซ่ึงดูเหมือนว่าไม่ยุติธรรมหรือไม่
ถูกตอ้ ง? เยาวสตรีและเด็กหญงิ คนไหนทส่ี ทิ ธิมนษุ ยชนของพวกเธอมีแนวโนม้ จะถูกละเลยหรือละเมิด?
2. ทาไมถึงเกิดข้ึน? อะไรทาให้เยาวสตรียากที่จะเข้าถึงสิทธิของพวกเธอ? มีธรรมเนียมปฏิบัติหรือประเพณีอะไรท่ีเป็น
การเลือกปฏิบัติ? มีกฎหมายอะไรที่ไม่เป็นธรรมต่อเยาวสตรี? สังคมให้ความสาคัญกับเยาวสตรีน้อย หรือเรียกร้องให้
พวกเธอปฏบิ ตั ิตามบทบาทของผหู้ ญงิ เทา่ น้นั หรือไม่? ทาไมถงึ มีการเลือกปฏิบัติต่อเยาวสตรี?
3. ใครคือผู้รับผิดชอบในการดาเนินการกับปัญหา? ใครคือผู้ตัดสินใจในระดับท้องถ่ิน ผู้มีอิทธิพล ข้าราชการ หรือผู้
ให้บริการท่ีต้องทาหน้าท่ี? บุคคลเหล่าน้ีมีหน้าที่รับผิดชอบและทาให้สิทธิมนุษยชนบรรลุเป้าหมาย ตัวอย่างเช่นด้าน
การศกึ ษา สุขภาพ หรือการบงั คับใชก้ ฎหมาย
4. อะไรคือส่ิงท่ีจาเป็นต้องทา? อะไรคือส่ิงท่ีเยาวสตรีสามารถทาได้ และอะไรคือส่ิงที่จาเป็นต้องมีจึงจะทาได้?
เยาวสตรีสามารถใช้กฎหมายของประเทศและอนุสัญญาเร่ืองสิทธิมนุษยชนในการทาความเข้าใจเร่ืองสิทธิของพวกเธอ
ให้ดีขึ้น และรู้ว่าพวกเธอสามารถคาดหวังอะไรได้จากรัฐบาล และสามารถใช้ทักษะความเป็นผู้นาของพวกเธอในการ
รวมพลังและขับเคล่ือนเพ่ือเข้าถึงผู้มีอานาจตัดสินใจในการแก้ไขปัญหา เยาวสตรียังสามารถเป็นผู้สังเกตการณ์ และ
ตดิ ตามความกา้ วหนา้ และการเปลย่ี นแปลง โปรดจาไว้วา่ การจะได้มาซึ่งการเปล่ยี นแปลงในชวี ิตและชมุ ชนของพวกเธอ
เยาวสตรีจะต้องได้รบั การสนับสนุน มพี ันธมติ ร และพนื้ ทีป่ ลอดภัย
1177
เสน้ ทางการเปลยี่ นแปลงสู่ความเป็นผู้นาเยาวสตรี : ขั้นตอนที่ 3
รู้จักตวั เอง
แบง่ ปัน รูจ้ ัก
การเปน็ ผ้นู า สทิ ธิของตนเอง
ในความเป็นจรงิ
เป็นกระบอกเสียง รณรงค์ เสรมิ สร้างภาวะผูน้ าที่เข้มแข็ง
และปฏิบัติการร่วมกนั ในการเคลื่อนไหวทางสังคม
ประสบการณ์แสดงให้เห็นว่า ลาพังเสียงเดยี ว
ของเยาวสตรีมักถูกลมื หรือเพิกเฉย แต่เสียงที่
รวมกันเปน็ กลุ่มก้อนจะดังกึกกอ้ ง
What Young Women Want YWCA 2014
18
การเสริมสร้างภาวะผู้นาภายในองค์กรที่เคลื่อนไหว สร้างหลกั ประกนั วา่ ผหู้ ญงิ จะมี
ทางสังคม หมายถึง การสร้างความรู้สึกถึงความเป็นหนึ่ง ส่วนรว่ มอย่างเต็มท่ีและมี
เดียวกัน และการมีเป้าหมายร่วมกันในหมู่เยาวสตรี โดยการ ประสทิ ธิผลและมโี อกาสทเี่ ทา่
มีข้อมูล การสนับสนุนและการให้กาลังใจ เยาวสตรีสามารถ เทียมในการเปน็ ผนู้ าในทกุ ระดับ
ระบุปัญหา ตระหนักถึงสิทธิมนุษยชนของพวกเธอ และหาผู้ ของการตัดสนิ ใจในทางการเมอื ง
ร่วมเป็นพันธมิตรเชิงกลยุทธ์ หาวิธีแก้ปัญหา และรณรงค์ให้ เศรษฐกิจ และภาคสาธารณะ
เกิดการเปลี่ยนแปลง ในบริบทน้ี การเคล่ือนไหวทางสังคม
อาจรวมถึงเยาวสตรีคนอื่นๆ เยาวชน และผู้ใหญ่ที่สนใจ ร่วม SDGs TARGET 5.5
ทางานด้วยกันเพื่อเกิดการเปล่ียนแปลง และตระหนักถึง
ค ว า ม ส า คั ญ ข อ ง ก า ร ส่ ง เ ส ริ ม ภ า ว ะ ผู้ น า ข อ ง เ ย า ว ส ต รี ส ภ า พ แ ว ด ล้ อ ม ท่ี ส นั บ ส นุ น ท า ง เ ลื อ ก ค ว า ม เ ป็ น ผู้ น า ท่ี
ย่งิ กว่านน้ั เยาวสตรยี ังมโี อกาสที่จะเรยี นรู้จากคนอื่นๆ ภายใน หลากหลายรูปแบบ ไม่ว่าเยาวสตรีจะเลือกการนาในรูปแบบ
กลุ่มสนับสนุน พวกเธอจะได้รับคาปรึกษาแนะนาจากคนรุ่น ใด เธอก็จะได้รับประโยชน์จากการสนับสนนุ กลุ่มเคลื่อนไหว
ราวคราวเดยี วกนั และผทู้ อ่ี าวุโสกวา่ ทางสังคม เพื่อนและคนรุ่นเดียวกัน กลุ่มท่ีมีความคิด
เหมือนกัน และเครือข่ายภาคประชาสังคมล้วนมีบทบาทใน
ความเป็นผู้นาแบบ YWCA ไม่ได้เป็นไปตามคาจากัด การเสริมสร้างความเป็นผู้นาของเยาวสตรี กลุ่มเคลื่อนไหว
ความแคบๆ เช่น คนหน่ึงคนพูดและตัดสินใจแทนคนอ่ืนๆ ทางสังคมต้องเป็นพื้นที่ปลอดภัยสาหรับเยาวสตรี ประเด็น
ความเป็นผู้นาแบบ YWCA มีหลากหลายรูปแบบและขนาด เรื่องความเชื่อใจ การยอมรับในความหลากหลาย และความ
ต่างๆกัน มีท้ังเสียงดังและแบบเงียบๆ ภาวะผู้นาภายในกลุ่ม เป็นส่วนตัว ล้วนเป็นองค์ประกอบสาคัญที่สนับสนุนเยาวสตรี
เคล่ือนไหวทางสังคมครอบคลุมถึงความม่ันใจในตัวเอง ในการวิเคราะห์ถึงเรื่องสิทธิมนุษยชน และก้าวจากการมี
ความรู้ การได้รับการสนับสนุนจากผู้อื่น และห่วงใยดูแลผู้อื่น ความรูเ้ ร่ืองสทิ ธิไปส่กู ารปฏิบัติเพื่อให้ได้สิทธิ
ด้วย ภายในกลุ่มการเคล่ือนไหวทางสังคม ความเป็นผู้นาจะ
ช่วยสร้างจุดประสงค์เดียวกันและแผนปฏิบัติงานร่วมกัน
เยาวสตรีอาจนาร่วมกับคนรุ่นเดียวกันหรือมีโอกาสแบ่งปัน
การเป็นผู้นากับสตรีทุกวัย เยาวสตรีอาจกล้าลุกข้ึนพูดโดย
ลาพังหรือเป็นหนึ่งในเสียงของกลุ่ม เยาวสตรีผู้นาอาจอยู่ใน
ตาแหน่งที่มีอานาจและตัดสินใจในองค์กร พูดในนามคนอ่ืนๆ
ในท่ีประชุมระดับชาติหรือนานาชาติ หรือแสดงความคิดเห็น
ภายในครอบครัวอยา่ งม่นั ใจ
ไม่ว่าเยาวสตรีจะตัดสินใจดาเนินการด้วยตัวเองหรือ
ภายในกลุ่มเคล่ือนไหว สิ่งสาคัญคือจะต้องทาให้มั่นใจว่ามี
19
เสน้ ทางการเปลยี่ นแปลงสู่ความเป็นผูน้ าเยาวสตรี : ขนั้ ตอนที่ 4
รจู้ ักตวั เอง
แบง่ ปัน รจู้ ัก
การเปน็ ผนู้ า สทิ ธิของตนเอง
ในความเปน็ จริง
เปน็ กระบอกเสียง รณรงค์ เสรมิ สร้างภาวะผู้นาทีเ่ ข้มแข็งในการ
และปฏิบตั ิการร่วมกัน เคลือ่ นไหวทางสังคม
หลายครั้ง คุณอาจพบว่าสิทธิของคุณถูกละเลยหรือไม่ได้รับการเคารพ ผลลัพธ์อาจจะไม่เป็นธรรม
เสมอไป เม่ือมีการละเมิดกฎหมายหรือระเบยี บข้อบังคับ น่ันเป็นสาเหตวุ ่าทาไมการตดั สนิ ใจที่จะทา
อะไรเมื่อไดร้ บั การปฏิบัตอิ ยา่ งไม่เป็นธรรมจงึ เป็นเรือ่ งทยี่ ากมาก คุณอาจตดั สนิ วา่ จะไม่อา้ งสิทธิหรือ
แสดงสิทธิเสมอไป ในบางสถานการณ์อาจไมป่ ลอดภัยด้วยซา้ ท่ีจะยืนยนั ในสิทธิของคุณ แต่คุณต้อง
รู้ว่าอะไรคือสิทธิของคุณ เมื่อคุณรู้สิทธิของคุณ คุณสามารถตัดสินใจว่าจะพูดเร่ืองสิทธิของคุณ
เมือ่ ไร อยา่ งไร และหรอื ไม่
YWCA of Canada Rights Guide
20
เยาวสตรีตอ้ งตดั สินใจดว้ ยตัวเองทจ่ี ะเลือกประเดน็ ท่เี ธอรสู้ ึกสบาย
ใจในการนา หลังจากนั้น เธอสามารถสร้างพื้นท่ีปลอดภัยเพ่ือการพูดคุย
และการสนทนาที่สร้างสรรค์ภายในกลุ่มเคลื่อนไหวทางสังคม การใช้
มุมมองด้านสิทธิมนุษยชนในการเป็นผู้นาจะช่วยถามคาถามที่เปิดเผยใน
เรอ่ื ง อะไรคือความเสีย่ งในเร่ืองสิทธิมนุษยชน ใครมีความเสี่ยงที่จะได้รับ
ความเสียหาย ใครมีหน้าที่ต้องทาอะไรในเรื่องน้ี และพวกเขาและ
เยาวสตรีต้องดาเนินการอย่างไร การตระหนักถึงสิทธิของตัวเองรวมถึง
การรู้หน้าที่ความรับผิดชอบของบุคคลในครอบครัว ในชุมชน และใน
ประเทศ ที่จะต้องเคารพ ปกป้อง และดาเนินการให้บรรลุผลสาเร็จใน
เรอ่ื งสิทธิมนษุ ยชนทั้งของเธอและของผูอ้ น่ื
เป็นเรื่องสาคัญท่ีจะกาหนดการปฏิบัติการและการ
รณรงค์ให้สอดคลอ้ งกับส่งิ ทีค่ ุณสามารถคาดหวงั จากรัฐบาล
ผู้ให้บริการต่างๆ และแม้กระท่ังพ่อแม่และผู้นาทางศาสนา
การปฏิบัติการและการรณรงค์ท่ีมุ่งเน้นการยกระดับความ
ร่ ว ม มื อ กั บ ค น ที่ มี ส่ ว น รั บ ผิ ด ช อ บ เ พื่ อ ธ า ร ง ไ ว้ ซึ่ ง สิ ท ธิ
มนุษยชนเพอื่ ให้เกิดผลอยา่ งยง่ั ยืน การระบตุ วั และร่วมกับผู้
ทีม่ ีอานาจและผู้ท่ีรับผิดชอบในการธารงไว้ซึ่งสิทธมิ นุษยชน
เป็นส่ิงที่เยาวสตรีสามารถดาเนินการร่วมกันและโดยการ
เป็นพันธมิตรกับบุคคลหรือกลุ่มคนท่ีเกี่ยวข้อง เยาวสตรี
สามารถเช่ือมโยงกับ YWCA อ่ืนๆ ท้ังภายในประเทศหรือ
ภูมิภาคเพ่ือแบ่งปันประสบการณ์และเรียนรู้จ าก
ความสาเรจ็ ในการรณรงค์
ความขัดแย้งและความตึงเครียดเกิดข้ึนได้ ระหว่าง
การปฏิบัติการที่ทาให้เกิดความไม่สมดุลทางอานาจและท้า
ทายบรรทัดฐานทางสังคม ให้คานึงถึงความปลอดภัยและ
มนั่ คงของทุกคนเปน็ ส่ิงสาคัญ เยาวสตรผี ู้นาสามารถระบุได้
ว่าปฏิบัติการใดที่ทาได้อย่างสบายใจ แล้วพันธมิตรและคน
ที่สนับสนุนสามารถเข้ามาช่วยลดความเส่ียงได้ ในงาน
รณรงค์ท้ังหลายต้องมีพ้ืนท่ีปลอดภัยเพื่อให้เยาวสตรี
แสดงออกถึงส่งิ ทกี่ งั วลหรือเปลีย่ นแปลงแผนการดาเนินงาน
ถ้าจาเป็น การทางานภายในกลุ่มเคลื่อนไหวทางสังคมเป็น
ทางหน่ึงที่จะช่วยสร้างความมั่นใจในความปลอดภัยของ
เยาวสตรี
21
เส้นทางการเปลี่ยนแปลงสู่ความเป็นผ้นู าเยาวสตรี : ขนั้ ตอนที่ 5
รู้จักตัวเอง
แบง่ ปนั รู้จกั
การเปน็ ผ้นู า สิทธขิ องตนเอง
ในความเป็นจรงิ
เปน็ กระบอกเสียง รณรงค์ เสรมิ สร้างภาวะผู้นาท่เี ข้มแข็งใน
และปฏิบัติการร่วมกัน การเคลือ่ นไหวทางสังคม
อย่าสงสยั วา่ ประชาชนกลุ่มเล็กๆ ทมี่ คี วามคิดและ
อทุ ศิ ตนสามารถท่จี ะเปลี่ยนแปลงโลกได้ แท้จรงิ
แล้วเป็นสง่ิ ที่เคยเกดิ ขน้ึ แล้ว
Margaret Mead
22
ความเป็นผู้นาใน YWCA เป็นการเดินทาง มันไม่ได้หยุดที่เมื่อคุณเป็นส่วนหน่ึงของผู้มีอานาจในการตัดสินใจ เป็นผู้นา
องค์กร ได้รับเชิญให้ขึ้นพูดเพ่ือประโยชน์ของส่วนรวม หรือข้อเสนอของคุณได้รับการออกเป็นนโยบาย ขั้นตอนสุดท้ายของ
เส้นทางการเปล่ียนแปลงส่คู วามเป็นผู้นาของเยาวสตรีน้ี จะส่งเสริมการเชื่อมตอ่ ระหวา่ งเยาวสตรีผูน้ าและเยาวชน ผู้ซึ่งจะได้รับ
ประโยชน์จากการสนับสนุนของเธอ ทั้งที่บ้าน โรงเรียน ชุมชน และประเทศ เธอแบ่งปันทักษะชีวิต ข้อมูล และประสบการณ์
ผู้นาของเธอ ซ่ึงสามารถเป็นแรงบันดาลใจให้ผู้อื่น ภาวะผู้นาไม่ใช่คุณลักษณะที่มีปริมาณจากัด ในทางตรงข้ามมันสามารถ
เจรญิ เตบิ โตงอกงามและแบ่งปันใหผ้ ู้อื่นได้ โดยไม่ทาให้ตัวผ้นู าทแี่ บ่งปันมีน้อยลง ในองค์กร YWCA ภาวะผูน้ าเปน็ ท้ังการขยาย
ออกและการรวมกลมุ่
การแบ่งปันความเป็นผู้นามักจะเป็นการทางานร่วมกันของผู้นาระหว่างรุ่น สตรีสูงวัยที่มีประสบการณ์จะเก้ือหนุน
เยาวสตรีด้วยการให้โอกาสพบผู้มีอานาจตัดสินใจ ให้คาแนะนา รับฟังความคิดเห็น ให้เยาวสตรีมีโอกาสตัดสินใจ รวมท้ังสอน
ทกั ษะชวี ิตและอาชีพแก่เยาวสตรี เยาวสตรสี ามารถสอนทักษะและวธิ รี ณรงคใ์ หม่ๆให้กับสตรีสูงวยั เพื่อทพี่ วกเขาจะสามารถยืน
หยดั เพ่ือตวั เองและมีสทิ ธิ์มเี สยี ง เยาวสตรีทีไ่ ด้รับการเสริมสรา้ งและมีความร้ยู งั สามารถทจ่ี ะแบ่งปนั ภาวะผูน้ าให้กบั เพ่ือนร่วมรุ่น
และเข้าถึงเยาวสตรีชายขอบผู้ซ่ึงอาจจะไม่มีโอกาสมีประสบการณ์การเป็นผู้นาเช่นนี้ บ่อยครั้งการแบ่งปันภาวะผู้นาระหว่างรุน่
เริ่มด้วยการสร้างพ้ืนที่ปลอดภัยซ่ึงเยาวสตรีที่มีความหลากหลายสามารถพบปะและเรียนรู้ไปด้วยกันและจากกันและกัน ใน
ระดับสถาบัน องค์กร YWCA ทุกแห่ง จาเป็นต้องมีนโยบายให้การสนับสนุนเยาวสตรีท่ีมีอายุต่ากว่า 30 ปี จานวน ร้อยละ 25
เข้าอยใู่ นตาแหน่งผู้มีอานาจตัดสนิ ใจ ส่งิ นเี้ ป็นเรอื่ งสาคญั เพราะการแบ่งปันภาวะผนู้ าร่วมกันไม่ได้เกิดขึ้นโดยธรรมชาติเสมอไป
ดังนน้ั จึงตอ้ งมกี ารผลักดนั ให้เกิดการปฏบิ ัติและติดตามอย่างต่อเน่ือง
เป้าประสงค์ของเส้นทางสู่การเป็นผู้นา คือการทาให้แน่ใจว่าเยาวสตรีทุกคนรู้สึกพร้อมท่ีจะแสดงความคิดเห็นและลงมือ
ปฏิบตั ิในประเด็นต่างๆทสี่ าคญั ตอ่ ชีวติ ของพวกเธอ ในขณะเดยี วกนั ก็รู้สึกว่าไดร้ บั การสนับสนนุ และปลอดภยั ภาวะผนู้ าเปน็ สิ่งท่ี
มีความต่อเนอื่ งซ่ึงมีจดุ เร่ิมตน้ แตไ่ มม่ ีจดุ สิน้ สดุ
23
พลังการเปลีย่ นแปลงสู่ความเปน็ ผนู้ าของเยาวสตรี
คมู่ ือ Rise Up! นีจ้ ะระบุและสารวจองคป์ ระกอบพื้นฐานต่างๆในการสรา้ งภาวะผนู้ าการเปลย่ี นแปลงดังนี้ ประการแรก
รปู แบบภาวะผู้นาท่มี ีการแบ่งปันระหวา่ งรุ่นจะทาให้เกิดคุณสมบัติผู้นาท่เี หมาะสม และกาหนดคุณลักษณะและคุณค่าของความ
เปน็ ผู้นาการเปล่ยี นแปลง ประการทส่ี อง การรบั รแู้ ละการเรียกร้องสิทธมิ นษุ ยชนให้ความร้แู ละกาหนดแนวทางการเปล่ียนแปลง
ซึ่งมาจากการนาภาวะผู้นามาปรับใช้ ประการท่ีสาม พ้ืนท่ีปลอดภัยทั้งภายในและภายนอกองค์กร YWCA เป็นโอกาสท่ีการ
เปลีย่ นแปลงสู่ความเป็นผู้นาจะได้รับการสนับสนนุ และปฏิบตั ิ และประการสุดท้าย เปา้ หมายการพัฒนาท่ียั่งยืน (SDG) กาหนด
กรอบการทางานซึ่งความเป็นผู้นาการเปลยี่ นแปลงจะสามารถสรา้ งการเปล่ยี นแปลงทีย่ ัง่ ยืนจากระดับท้องถิ่นถึงระดบั โลก
องค์กร YWCA มีประวัติศาสตร์ต้ังแต่ปี ค.ศ.1884 ของการท่ีผู้นาสตรีเป็นศูนย์กลางของการวิเคราะห์ประเด็นสาคัญ
และการเปลี่ยนแปลงระดับสถาบันในชุมชน ประเทศ และสถาบันระดับโลก ภายในองคก์ ร YWCA การเปล่ียนแปลงสู่ความเป็น
ผูน้ าเป็นการเดินทางตลอดชีวิตท่ีต้งั บนรากฐานของการทาให้มนั่ ใจวา่ สตรี เยาวสตรี และเด็กหญิงทุกคนจะรบั รู้และเรยี กรอ้ งสิทธิ
ของพวกเธอ การเปลย่ี นแปลงสูค่ วามเปน็ ผนู้ าสบื เนือ่ งมาจากความเข้าใจว่าเราตอ้ งจัดการกบั รากของปัญหามูลเหตปุ ัจจัยต่างๆท่ี
สรา้ งความไมเ่ ท่าเทยี ม การลดทอนพลงั อานาจ และการท่ีเยาวสตรขี าดสิทธมิ นษุ ยชน
24
แนวคิดของความเป็นผู้นาสนับสนุนการเข้าไปมีส่วน เราจะรบั รู้ถึงการแบง่ ปนั ภาวะผูน้ าระหวา่ งรนุ่ ในองค์กรของ
ร่วมอยา่ งตง้ั ใจซ่งึ ตงั้ อยู่บนรากฐานของสทิ ธมิ นษุ ยชน เราได้อยา่ งไร?
ด้วยเหตุผลเร่ืองอายุและเพศ เยาวสตรีมักประสบกับ การสร้างพื้นที่ปลอดภัยสาหรับการสนทนาท่ีให้
การถูกเลือกปฏิบัติและการกระทารุนแรงในหลากหลาย เกียรติและเสริมพลังในระดับท้องถิ่น ระดับชาติ และ
รูปแบบ อาทิ การกระทารุนแรงทางร่างกายและทางเพศ การ ระดับโลก
ไม่ได้รับการศึกษา การถูกบังคับให้แต่งงาน การมีความเส่ียงท่ี
จะติดเชื้อ HIV การทางานในภาคส่วนท่ีไม่เป็นทางการ หรือ การเข้าถึงและเป็นส่วนหน่ึงอย่างแท้จริงบนพื้นฐาน
การไม่ได้รับบริการท่ีจะช่วยให้พวกเธอสามารถตัดสินใจ ของการมีส่วน ร่วมอย่างกระตือรือร้น แ ละ มี
เกี่ยวกับเรื่องสุขภาพทางเพศและอนามัยการเจริญพันธ์ุของ ความหมาย
พวกเธอได้อย่างมีความรู้ความเข้าใจและมีความรับผิดชอบ
การเป็นผู้หญิงและอายุยังน้อยเป็นสงิ่ ท่ีนา่ ชืน่ ชมยินดี โดยการ การรับรู้ว่าใครมีอานาจและการเข้าถึงโอกาส และ
เสริมสรา้ งความมั่นใจและภาวะผู้นาของเยาวสตรี รวมถึงการ มน่ั ใจวา่ ส่ิงเหล่าน้จี ะถูกแบง่ ปนั
มีสถานะในกลุ่มเคล่ือนไหวทางสังคมซ่ึงพวกเธอสามารถท้า
ทายปัญหาท่ีหย่ังรากลึกในเร่ืองการเลือกปฏิบัติทางเพศและ การมีส่วนร่วมในการหารือระหว่างรุ่นในประเด็น
อายุ และความไม่สมดุลด้านพลังอานาจท่ีจากัดทางเลือกและ สาคัญ
โอกาสของพวกเธอ
การมีส่วนร่วมในกระบวนการตดั สนิ ใจ
บ่อยคร้ังที่ภาวะผู้นาถูกนาเสนอว่าเป็นส่ิงท่ีกระทา
โดยผู้นาท่ีกล้าหาญท่ีมักจะเป็นผู้ชาย และงานในฐานะผู้นา การเปลี่ยนแปลงสู่ความเป็นผู้นาเปน็ การลงทุนระยะยาว
สตรี เยาวสตรีและเด็กหญิงมักถูกมองข้ามอย่างต่อเนื่องมา ท้ังในระดับบุคคล และระดับองค์กร การเปลี่ยนแปลงสู่
ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน องค์กร YWCA สอนและปฏิบัติเร่ือง ความเป็นผู้นาของเยาวสตรีมีส่วนสาคัญอย่างยิ่งต่อการ
การแบ่งปันภาวะผู้นาระหว่างรุ่น ซึ่งหมายความถึงการทาให้ ดาเนินงาน และความสาเร็จของ SDG การท่ีเยาวสตรี
มั่นใจว่าวัฒนธรรมองค์กรและแนวทางการทางานขององค์กร สามารถประเมินความท้าทายต่อสิทธิมนุษยชนได้อย่างมี
เราจะปรับเปลย่ี นให้เข้ากับการเปลี่ยนแปลงและความท้าทาย นัยยะสาคัญ และสามารถจัดการและรณรงค์เพื่อการ
ท่ีคนแต่ละรุ่นต้องประสบ การเรียนรู้เร่ืองการแบ่งปันภาวะ เปล่ียนแปลงทางสังคม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อม เป็นส่วน
ผู้นาจึงจาเป็นต้องก้าวไปไกลกว่าความคิดท่ีว่าภาวะผู้นาเป็น หนึ่งของความพยายามระดับโลกเพื่อให้แน่ใจว่าการพัฒนา
คุณลักษณะส่วนบุคคล และต้องเรียนรู้ท่ีจะใช้ความเป็นผู้นา น้ันจะไม่ทิ้งใครไวข้ า้ งหลัง
ในลักษณะกระบวนการแบบรวมกลุ่มและการเรียนรู้ องค์กร
YWCA ต้ังเป้าท่ีจะพัฒนาองค์กรที่เต็มไปด้วยผู้นา มากกว่า เยาวสตรีมีความแตกต่างกันในหลากหลายรูปแบบ แต่
การใหผ้ นู้ ากลุ่มหนึ่งเข้ามาแทนท่อี ีกกลมุ่ หนึ่ง พวกเธอมักจะมีคุณสมบัติหลายอย่างท่ีเหมือนกันท่ีสนับสนุน
ความเป็นผู้นาของพวกเธอ ตัวอย่างเช่น ความม่ันใจ ความ
การเปลี่ยนแปลงสคู่ วามเปน็ ผูน้ าเก่ียวขอ้ งกบั การรู้จัก ตระหนักในคุณค่าและสิทธิของเธอ ทักษะการสื่อสารเพ่ือ
ตัวเองและการเติบโต การทางานร่วมกับผู้อื่น (ในแง่อายุ เชื่อมสัมพันธ์กับผู้อื่น ความกล้าท่ีจะต่อสู้เพ่ือส่ิงที่ดี
ศาสนา เช้ือชาติ เพศ ฯลฯ) การสนับสนุนจากคนรุ่นเดียวกัน ความเห็นอกเห็นใจทีจ่ ะเข้าใจผู้อ่ืน และมสี ตปิ ัญญาในการตั้ง
และผู้ที่อายุมากกว่า และโอกาสเข้าร่วมในการตัดสินใจ คาถามและเข้าใจปัญหา การเสริมสร้างคุณสมบัติเหล่าน้ี
นอกจากน้ียงั รวมถึงความเข้าใจ และการฝึกปฏิบตั ิการแบ่งปัน และอื่นๆ เป็นส่วนสาคัญของเส้นทางการเปล่ียนแปลงสู่
ภาวะผูน้ าระหว่างร่นุ ความเป็นผนู้ า
25
สง่ิ ทเี่ ราจาเปน็ ต้องมีในการเปน็ เยาวสตรผี ู้นา
เยาวสตรีจากองค์กร YWCA ได้ระบุปัจจัยสนับสนุนท่ีจาเป็นต่อการสร้างทักษะความเป็นผู้นา และสร้างโอกาสให้พวก
เธอมีผลต่อการเปล่ียนแปลง แนวความคิดต่อไปน้ีเป็นสิ่งสาคัญท่ีจะต้องพิจารณาเมื่อคิดค้นการจัดการฝึกอบรม และสามารถ
แบง่ ปันให้กับผู้ที่อยใู่ นตาแหนง่ ทม่ี ีอานาจหรือมหี น้าท่ีรับผดิ ชอบซึ่งทางานในประเดน็ ท่ีเกยี่ วข้องกับเยาวสตรี
เยาวสตรีของ YWCA ไดเ้ นน้ ถงึ ความสาคัญในเรอ่ื งตอ่ ไปน้:ี
ความปลอดภัย (Safe) – เมื่อเยาวสตรีประสบ การเช่ือมต่อกัน ( Connected) – โดยการ
กับความรุนแรงทางร่างกาย ทางเพศ ทาง แบ่งปันความรู้ ข้อมูลและทรัพยากรกับเยาวสตรี
เศรษฐกิจ หรอื ทางอารมณ์ เธอจะถูกขดั ขวางไม่ให้ แต่ละคน จะสามารถทามั่นใจได้ถึงประสิทธิภาพ
มีส่วนร่วมในชีวิตสาธารณะ การตัดสินใจ การหา และความย่ังยืนของความพยายามในการสร้าง
รายได้ และการเตมิ เตม็ ศักยภาพในการเปน็ ผูน้ า ความเป็นผู้นาของพวกเธอ การเปิดโอกาสให้มี
การเรียนรู้ในกลุ่มคนระดับเดียวกัน (peer-to-
การเคารพใหเ้ กยี รติกนั (Respected) – เยาวส peer learning) เป็นส่ิงสาคัญสาหรับการพัฒนา
ตรีที่ได้รับการเคารพให้เกียรติจะมีความมั่นใจมาก ตนเองของเยาวสตรี
ข้ึนในการพูดเพื่อตนเองและครอบครัว จะมีสิทธิ์
มากข้ึนในการควบคุมสุขภาพทางเพศ อนามัยการ การมีทักษะ (Skilled) – เยาวสตรีสมควรได้รับ
เจริญพันธุ์ และสุขภาพทางรา่ งกายของพวกเธอ มี ความเสมอภาค โอกาส และสิทธิในทุกด้านของ
แนวโนม้ ท่จี ะศึกษาต่อ และมีโอกาสในการเติมเต็ม การศึกษา การฝึกอบรมและการทางาน การทาให้
ศักยภาพของพวกเธอเพิม่ ขน้ึ มั่นใจว่าเยาวสตรีสามารถเข้าถึงการศึกษาท่ีมี
คุณภาพและการทางานท่ีมีความหมายเป็นส่ิงที่
การให้มีส่วนร่วม (Included) – หลายคร้ังที่ สาคญั มากหากพวกเธอจะข้นึ มาเป็นผู้นา
เยาวสตรี “ถูกมองข้าม” เพราะพวกเธอไม่ได้รับ
การคุ้มครองตามกฎหมายและนโยบายเก่ียวกับ
เด็ก ได้รับความสนใจน้อยกว่าในโครงการเยาวชน
ท่ีมักมีจานวนเด็กผู้ชายมากกว่า และมักจะไม่มี
โอกาสได้พูดในเวทีของสตรี เยาวสตรีบางคนเช่น
คนพิการ คนท่ีติดเช้ือ HIV เลสเบ้ียน หรือคนที่
อาศัยอยู่ในชนบทและพ้ืนที่ห่างไกล จะประสบกับ
ความเสียเปรียบและถูกกีดกันมากเป็นสองหรือ
สามเท่า
26
เป้าหมายการพฒั นาทยี่ ง่ั ยนื (SDG) กับความเปน็ ผนู้ าของเยาวสตรใี นการปฏบิ ตั ิการ
อนาคตที่เยาวสตรีต้องการ คืออนาคตท่ีมีความเท่า
เทียมทางเพศ ผู้คนเคารพกฏหมาย สิทธิต่างๆ ได้รับ
การคุ้มครอง เป็นอนาคตท่ีทุกคน ทุกแห่งหน เข้าถึง
อาหารท่ีบารุงเลี้ยงร่างกาย การบริการด้านสุขภาพที่มี
คุณภาพ การบริการพื้นฐานต่างๆ เช่น น้าสะอาด
ไฟฟ้า ที่อยู่อาศัย การศึกษา การมีงานทา เทคโนโลยี
และการคมนาคม เยาวสตรีใฝ่ฝันถึงโลกที่มีสันติสุข
ความม่ันคงปลอดภัย และการดาเนินชีวิตอย่างย่ังยืน
ท่ีพวกเธอสามารถใช้ศักยภาพอย่างเต็มที่ ปราศจาก
การถกู เลือกปฏบิ ตั ิ
27
ใ น เ ดื อ น กั น ย า ย น ค . ศ . 2 0 1 5 ที่ ความเทา่ เทียม
สหประชาชาติ รัฐบาลของทุกประเทศในโลก
ยอมรับวาระการพัฒนาท่ีย่ังยืนปี ค.ศ. 2030 ทางเพศ
วาระน้ี มีเป้าหมายการพัฒนาท่ีย่ังยืน 17
เป้าหมายหลัก (SDG) เพ่ือรับรองความยุติธรรม o ขจดั การเลอื กปฏบิ ัติทุกรปู แบบตอ่ สตรีและเดก็ หญิงทุกหนแหง่
ทางสังคม การเติบโตทางเศรษฐกิจ และความ o ขจัดความรุนแรงทุกรูปแบบต่อสตรีและเด็กหญิง ท้ังในพ้ืนที่
ยัง่ ยนื ดา้ นสิ่งแวดลอ้ มสาหรับทุกคน SDG จดั วาง
การบรรลุความเท่าเทียมทางเพศ การเพ่ิมขีด สาธารณะและส่วนตัว รวมถึงการค้ามนุษย์ และการแสวงประโยชน์
ความสามารถของเยาวสตรี และการตระหนักถึง ทางเพศและประเภทอนื่ ๆ
สิทธิมนุษยชนของพวกเธอ เป็นศูนย์กลางของ o ขจัดการปฏิบัติท่ีเป็นอันตรายทั้งหมด เช่นการแต่งงานของเด็ก การ
ความพยายามในการพัฒนา แตง่ งานก่อนวยั อนั ควร และการถกู บงั คับใหแ้ ตง่ งาน และ การขลิบ
อวัยวะเพศหญงิ
เป้าหมายการพัฒนาท่ีย่ังยืน เป็นสัญญา o รับรู้และให้ความสาคัญกับการดูแลที่ไม่ได้รับค่าตอบแทนและงาน
และโอกาสสาหรับเยาวสตรี SDG ไมไ่ ด้เปน็ เพียง บ้าน ผ่านการให้บริการสาธารณะ โครงสร้างพื้นฐานและนโยบายการ
ข้อตกลงระหว่างรัฐบาล แต่เป็นสัญญาทางสังคม คุ้มครองทางสังคม และการส่งเสริมความรับผิดชอบร่วมกันภายใน
ระหว่างรัฐบาลกับประชาชน ท่ีจะทางานร่วมกัน ครัวเรอื นและตามความเหมาะสมของครอบครัวในประเทศ
เพอ่ื ทาใหเ้ ปา้ หมายเหล่าน้เี ป็นจรงิ ไมม่ ใี ครจะถูก o รับรองการมีส่วนร่วมของผู้หญิงอย่างเต็มท่ีและมีประสิทธิผล และ
ทง้ิ ไวข้ ้างหลัง ทกุ คนมบี ทบาทในเรื่องนี้ สาหรับ มโี อกาสท่เี ทา่ เทียมกนั ในความเป็นผูน้ าในทุกระดับของการตดั สินใจ
เยาวสตรีและเด็กหญิง น่ีเป็นเรื่องท่ีมีความสาคญั ทางการเมอื ง เศรษฐกจิ และชวี ิตท่เี กยี่ วข้องกับส่วนรวม
อย่างย่ิงเนื่องจากพวกเธอมักจะถูกปล่อยให้เป็น o รับรองการเข้าถึงการมีสุขภาพทางเพศและอนามัยการเจริญพันธ์ุ
คนชายขอบ ไม่มีสิทธ์ิมีเสียง ถูกละเลย เมื่อมีการ และสิทธิ ตามท่ีได้ตกลงกันตามโปรแกรมปฏิบัติการของการประชุม
ตัดสินใจที่ส่งผลโดยตรงต่อชีวิตของพวกเธอ นานาชาติว่าด้วยประชากรและการพัฒนา ปฏิญญาและแผนปฏิบัติ
ความสามารถและความเป็นผู้นาที่แข็งแกร่งของ การปักกิ่งและเอกสารที่เป็นผลลัพธ์ จากการประชุมทบทวน
พวกเธอ เปน็ กุญแจสาคัญในการบรรลุ SDG แผนปฏบิ ัติการ
o ดาเนินการปฏิรูป เพ่ือให้ผู้หญิงมีสิทธิเท่าเทียมกันในทรัพยากรทาง
ในการรับรู้ถึงความสาคัญพ้ืนฐานของ เศรษฐกิจ เช่นเดียวกับสามารถเข้าถึง การเป็นเจ้าของและควบคุม
ความเท่าเทียมทางเพศ เพื่อความสาเร็จของ ที่ดนิ และทรัพยส์ ินรูปแบบอื่นๆ บรกิ ารทางการเงินต่างๆ มรดกและ
วาระการพัฒนาอย่างยั่งยืนปีค.ศ. 2030 ทรพั ยากรธรรมชาติ ตามกฎหมายของประเทศ
เปา้ หมายท่ี 5 ได้กาหนดใหบ้ รรลุความเทา่ เทียม o ยกระดับการใช้เทคโนโลยีที่เปิดใช้งาน โดยเฉพาะเทคโนโลยี
ทางเพศ และพัฒนาบทบาทสตรีและเด็กหญิง สารสนเทศและการสื่อสาร เพื่อส่งเสริมการพัฒนาศักยภาพของ
ทุกคน และเรียกร้องให้ขจัดการเลือกปฏิบัติและ ผู้หญงิ
การใช้ความรุนแรง เป้าหมาย (Goals ) ท้ัง 17 o นามาใช้และปรับนโยบายให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น และบังคับใช้
ข้อน้ัน มีเป้าประสงค์ (Targets) ที่เก่ียวข้อง กฎหมายเพื่อส่งเสริมความเท่าเทียมทางเพศ และเสริมสร้างพลัง
ต่อไปนี้เป็นเป้าประสงค์ท่ีสนับสนุน เป้าหมายที่ อานาจของสตรีและเดก็ หญงิ ทกุ คนในทุกระดับ
5:
2288
เป้าหมาย SDG ทั้งหมดเก่ียวข้องสัมพันธ์กัน การบรรลุเป้าหมายหน่ึงสามารถช่วยให้บรรลุเป้าหมายอ่ืนๆ ด้วย หรือการ
ละเลยเป้าหมายหนึ่งอาจหมายถึงเป้าหมายอื่นๆ ก็ไม่สามารถบรรลุได้ ท้ังสองกรณีส่งผลกระทบต่อประสบการณ์ของเยาวสตรี
ในเร่ืองความไม่เท่าเทียมทางเพศ ขณะน้ี รัฐบาลต่างๆ กาลังแก้ไขกฎหมาย ดาเนินนโยบาย จัดหาเงินทุนสนับสนุนท่ีเพียงพอ
ขยายแผนงานและการบริการต่างๆ เพื่อให้บรรลุเป้าหมาย ภายในปี ค.ศ. 2030 รัฐบาลมีพันธะหน้าที่ดูแลให้มีการปฏิบัติเพ่ือ
บรรลเุ ป้าหมายเหล่าน้ี
นีค่ อื ตวั อยา่ งทแ่ี สดงใหเ้ หน็ วา่ SDG มีความสัมพนั ธ์กันและเกย่ี วข้องกบั ชีวิตของเยาวสตรีอย่างไร:
เยาวสตรที ่ีไมจ่ บชั้นประถมศกึ ษา
อาจเตบิ โตข้นึ ในครอบครัวท่พี งึ่ พารายได้จากการทาเกษตรกรรม ถา้ เธอไม่
สามารถมกี รรมสิทธิ์ในที่ดนิ หรือเข้าถึงสนิ เช่ือท่จี ะชว่ ยเพิม่ ผลผลติ ได้
เธอและครอบครัวจะเสยี่ งตอ่ ความหิวโหยและความ
ยากจนมากขนึ้
ผลทตี่ ามมา เด็กหญิงในครอบครวั นนั้ มจี ะแนวโนม้ ทต่ี อ้ งออก
จากโรงเรียน
และมแี นวโนม้ จะแตง่ งานในวัยเดก็ สูงกวา่ เด็กหญงิ ทรี่ ่ารวย
เปน็ 2 เท่า
ดังน้นั จึงเพ่ิมความเสี่ยงของการตั้งครรภ์ก่อนวัยอนั ควร ความ
รุนแรงในความสมั พันธ์ระหวา่ งสามีภรรยา และการตาย
ระหวา่ งคลอดบุตรเพิม่ ขน้ึ
ความเปน็ อยู่ท่ดี ที างเศรษฐกจิ การศึกษา ทางกายภาพและอารมณข์ องสตรี เยาวสตรี และเด็กหญงิ จะเช่อื มตอ่
และขึน้ อยูก่ ับการบรรลเุ ป้าหมายของ SDG ท้งั หมด
เราจะวัดความสาเร็จของ SDG จากสภาพการณข์ องเยาวสตรแี ละเดก็ หญงิ ในปี ค.ศ. 2030 คนทีม่ ีอายุ 20
ในปี ค.ศ. 2015 จะมีอายุ 35 ในปี ค.ศ.2030 ผทู้ ่ีอายุ 10 ปีจะมีอายุ 25 ปี
พวกเธอจะสามารถตัดสินใจอะไรได้หรอื ไม่วา่ พวกเธอจะรักหรือแตง่ งานกับใคร?
จะมลี ูกหรือไม่ เมอ่ื ไหร่ และจะมีลูกกี่คน?
จะหารายได้ จะใช้ และจะเก็บออมอย่างไร?
จะป้องกนั และเตรยี มพร้อมสาหรับปัญหาสภาพภมู ิอากาศท่เี ปลยี่ นแปลงอยา่ งไร?
การบรรลุเปา้ หมายดา้ นสิทธิมนุษยชนของเยาวสตรีและเดก็ หญิงในตอนน้ี จะเป็นตัววดั การประเมนิ SDG
29
เรยี กรอ้ งเยาวสตรใี ห้ปฏิบตั ิการ (Her Call to Action)
สิง่ ทเ่ี ยาวสตรี YWCA โลกตอ้ งการภายในปี ค.ศ. 2030
ถ้าเราต้องการให้โลกมีสันติภาพ ความเท่าเทียม และความยุติธรรม เราต้องรับผิดชอบต่อ
เยาวสตรี 860 ล้านคนของโลก พวกเธอเป็นมากกว่าสถิติ – พวกเธอเป็นสินทรัพย์ท่ีมีค่าของ
ประเทศ เปน็ กลุ่มประชากรทส่ี าคญั สาหรับการบรรลุการพฒั นามนุษย์ท่ียั่งยนื และ
เสยี งของพวกเธอต้องถูกนับรวมในการกาหนดอนาคตของมนุษยชาติ
World YWCA, Beyond 2015
การช้ใี ห้เห็นถงึ ปัญหาและสื่อสารเรื่องการเรียกร้องสทิ ธิมนุษยชนเป็นข้นั ตอนสาคัญในการเป็นกระบอกเสียงพิทักษ์สิทธ์ิ
และการปฏิบัติการ ยกตัวอย่างเช่นในระหว่างการสร้างเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDG) เยาวสตรี YWCA ได้ระดมกาลังและ
เรยี กรอ้ งใหป้ ฏบิ ัติการ (Call to Action) เพอ่ื ช่วยกาหนดรปู แบบ SDG และตรวจสอบให้แน่ใจว่าข้อกังวลของพวกเขาไดร้ วมอยู่
ดว้ ย นีค่ อื สง่ิ ทพ่ี วกเธอรอ้ งขอ:
• การขจัดการใช้ความรุนแรงทุกรูปแบบต่อผู้หญิง • การขจัดอุปสรรคทางกฎหมายและสังคมที่ขัดขวาง
และเด็กหญิง โดยการทาให้มั่นใจว่าจะไม่มีการใช้ การเข้าถึงบริการสุขภาพและบริการอ่ืนๆ อย่างเต็ม
ความรุนแรงใดๆ อย่างเด็ดขาด และยุติการละเว้น รูปแบบ
โทษสาหรับผกู้ ระทาผิด
• เด็กหญิงและเด็กชายทุกคนได้เข้าเรียนในโรงเรียน
• กาจัดการแต่งงานก่อนวัยอันควรและการถูกบังคับ ระดบั ประถมศกึ ษาและมธั ยมศึกษา
ให้แต่งงาน และการปฏิบัติที่เป็นอันตรายอื่นๆ
รวมถงึ การทาสหุ นัดหญงิ หรอื ขลิบอวัยวะเพศหญงิ • การเข้าถึงท่ีเท่าเทียมกันในการจ้างงานที่เหมาะสม
และมีคุณค่า และโอกาสต่างๆ ทางเศรษฐกิจ
• การให้ความรู้เร่ืองเพศศึกษาท่ีครบวงจรและ รวมถึงการเข้าถึงการควบคุมและกรรมสิทธิ์ใน
เหมาะสมกับวัยสาหรับคนหนุ่มสาวทุกคน ท้ังใน ทรัพย์สนิ อย่างเทา่ เทียมกัน
และนอกโรงเรียน รวมถึงการฝึกอบรมผู้ให้ความรู้
ด้านสุขภาพ เพื่อให้ม่ันใจว่าข้อมูลท่ีจัดเตรียมต้องมี • การเข้าถึงและการมีส่วนร่วมอย่างเท่าเทียมของ
หลักฐานยืนยัน ท่ีไม่ใช่การตัดสินเอาเองและท่ีเป็น เยาวสตรี รวมถงึ เยาวสตรจี ากกลมุ่ เสยี่ งตา่ งๆ ในการ
ความลบั ตัดสินใจทุกระดับและทุกภาคส่วนเพ่ือสร้างชุมชนที่
สงบสขุ ย่ังยนื และมีสุขภาพดี
• การเข้าถึงบริการสุขภาพทางเพศและอนามัยเจริญ
พันธ์ุและสิทธิการเจริญพันธ์ุท่ีเป็นสากลและเสมอ โดยผ่านขบวนการเคลื่อนไหวทางสังคม เยาวสตรีสามารถ
ภาค สร้าง การเรียกร้องให้ปฏิบัติการของพวกเธอเอง เป็น
กระบอกเสียงพิทักษ์สิทธิ์ และปฏิบัติการร่วมกันเพื่อการ
• การเข้าถึงการป้องกัน การรักษา การดูแล และการ เปลยี่ นแปลงในทางบวก การเรยี กรอ้ งให้ปฏิบัตกิ าร (Call to
บริการเก่ียวกับเอชไอวี (HIV) ที่เป็นสากลและมี Action) ของคุณจะเปน็ อย่างไร?
ประสิทธิภาพสาหรบั ทกุ คนท่ตี อ้ งการ
30
การเปล่ยี นแปลงสู่ความเป็นผนู้ าของเยาวสตรีโดยยดึ แนวทางตามหลักสทิ ธมิ นษุ ยชน
การดาเนนิ งานของ ไว ดบั ยู ซี เอ ตอ้ งจัดการกบั สาเหตทุ แี่ ท้จริงของความไมเ่ ทา่ เทียม
การละเมิดสิทธิ การไม่ให้ความสาคัญและกีดกันผู้หญิง และช่องว่างในการเข้าถึง
โอกาสต่างๆ การเปล่ียนแปลงโครงสร้างอานาจทางสังคม เศรษฐกิจ วัฒนธรรมและ
การปกครอง ซ่ึงปัจจุบันเป็นลักษณะของการสืบทอดอานาจของผู้ชายในระบบการ
ปกครอง น่ันคือส่ิงที่เป็นอันตราย จึงมีความจาเป็นที่ต้องวิเคราะห์อย่างถ่ีถ้วน
เช่นเดียวกับการเปลี่ยนแปลงท้ังภายในและภายนอกองค์กร ที่จะจัดการกับประเด็น
ปัญหาที่เกี่ยวข้องกับสิทธิพิเศษและการให้สิทธิ โดยเฉพาะการแบ่งแยก
เผ่าพันธ์ุ ชนช้ัน วรรณะ และเพศ
นมิ ิตสู่ 2030 ของ ไว ดบั ยู ซี เอ โลก
เยาวสตรคี วรมีสทิ ธิเข้าถงึ ขอ้ มูล ข่าวสาร การสนับสนนุ และโอกาสท่จี าเป็นในการสร้างการเปลี่ยนแปลงท่ีดใี นชีวิตของ
พวกเธอ พวกเธอมีพละกาลัง ความคิดสรา้ งสรรค์ ความกล้าหาญและวสิ ัยทัศน์เพื่อค้นหาแนวทางการเปลยี่ นแปลงในสังคม พวก
เธอมสี ทิ ธทิ ่ีจะพดู เพือ่ ตวั เองและต้งั คาถามถงึ ทัศนคตแิ ละระบบตา่ งๆที่จากัดชีวิตและทางเลอื กของพวกเธอ
การนาแนวทางตามหลักสิทธิมนุษยชน (HRBA) มาใช้ในการเป็นผู้นา การรณรงค์ และการสร้างกลุ่มเคลื่อนไหว จะ
สร้างความเข้มแข็งให้กับภาวะผูน้ าของเยาวสตรที ั้งในระดับบุคคลและสถาบัน ในการท่ีจะควบคุมพลงั อานาจด้านสิทธิมนษุ ยชน
ในการสร้างประโยชนแ์ ก่เยาวสตรี เป็นส่งิ จาเปน็ ทีจ่ ะต้องเข้าใจหลักการสิทธิมนุษยชนและวธิ ีการนาไปประยุกต์ใช้ในปญั หาท่ีพบ
ในแตล่ ะวนั สทิ ธมิ นุษยชนเป็นหลกั สากล ซึง่ หมายความว่าหลกั นีใ้ ชก้ บั ทกุ คนอย่างเท่าเทยี ม
การใช้แนวทางตามหลักสิทธิมนุษยชนคือ
การนาหลกั การท่ีสาคญั ดา้ นสทิ ธิมนุษยชนมาปฏิบตั ิ
การไมเ่ ลอื กปฏบิ ตั ิ การมสี ว่ นร่วม และการมภี าระรบั ผิดชอบ
การไม่เลือกปฏิบัติ หมายถึงการทาให้เกิดความเช่ือมั่นได้ว่าทุกคนจะได้รับการปฏิบัติอย่างเป็นธรรมและเท่าเทียม ผู้นาการ
เปล่ียนแปลงสามารถรับรู้ได้เม่ือสิทธิของบางคนกาลังถูกคุกคาม และต้องตระหนักว่าเยาวสตรีบางคนมีความเสี่ยงสูงท่ีจะถูก
ละเลยหรือถูกเอาเปรียบ นี่จึงหมายความว่า การบริการ โครงการ แผนงาน และนโยบายต่างๆ ของรัฐบาล ต้องสนองตอบ
สมาชิกของสังคมซ่ึงมักถูกทอดท้ิงไว้ข้างหลัง รวมถึงผู้ท่ีถูกทาให้ขาดความสาคัญ ผู้ที่ไม่มีสิทธ์ิมีเสียง และผู้ท่ีถูกละเลย แต่ ละ
ประเทศหรือชมุ ชนอาจมปี ระชาชนทดี่ ้อยโอกาสและถูกละเลย และบ่อยครั้งทเี่ ยาวสตรจี ะอยู่ทา่ มกลางกลมุ่ ท่ีถูกเลือกปฏิบัติมาก
ทส่ี ุด
31
โ ด ย ป ก ติ เ ย า ว ส ต รี ผู้ ด้ อ ย โ อ ก าส ความช่วยเหลือ สาหรับเยาวสตรีผู้นา การมีส่วนร่วมอย่าง
ประกอบด้วย เยาวสตรีและเด็กหญิง จริงจัง คือการช่วยกันแสดงความคิดเห็นอภิปรายในประเด็น
พิการ กลุ่มเพศทางเลือก(LGBTIQ) ต่างๆ ค้นหาทางแก้ไขปัญหา วางแผนปฏิบัติเพื่อปรับปรุง
เด็กหญิงที่ออกจากโรงเรียน ชน สถานการณ์ให้ดีข้ึน ลงมือปฏิบัติ และตรวจสอบว่ามีการ
พ้นื เมอื ง ผขู้ ายบริการทางเพศ ชนกลุ่ม เปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นหรือไม่ การมีส่วนรว่ มท้าทายปัญหาของ
น้อย ผู้อพยพ ผู้ล้ีภัย แรงงานย้ายถิ่น ความไม่สมดุลทางอานาจและจัดสรรการตัดสนิ ใจใหม่ในกลุม่
และอกี หลายๆประเภท คนทห่ี ลากหลายมากข้นึ
ภาระรับผิดชอบ คือการเป็นผู้ท่ีต้องรับผิดชอบสาหรับการ
การมีสว่ นร่วม เป็นการยอมให้ประชาชนโดยเฉพาะอย่างยิ่ง ทางานท่ีได้รับมอบหมาย แผนงาน หรือการปฏิบัติตาม
ผู้ทม่ี กั ถกู แยกจากกระบวนการตัดสนิ ใจ มโี อกาสมสี ่วนรว่ มใน กฎหมาย ภาระรับผิดชอบต่อสิทธิมนุษยชนหมายถึง
การตัดสินใจในชุมชน และเสริมสร้างการเปล่ียนแปลงในทาง ประชาชนบางกลุ่ม (ตัวอย่างเช่น ตัวแทนรัฐบาลและผู้
ที่ดีในชีวิตของเราและคนอ่ืน เพื่อให้มั่นใจว่าการมีส่วนร่วม ให้บริการ) ต้องเคารพ ปกป้องคุ้มครอง และดาเนินการให้
ทาให้เกิดการเปลี่ยนแปลงด้านสิทธิมนุษยชนอย่างแน่นอน บรรลถุ งึ สิทธิมนุษยชน การนาเรอ่ื งภาระรับผิดชอบมาปฏิบัติ
จะตอ้ งมีการปฏบิ ตั ิท่ีจรงิ จงั และเกดิ ประโยชน์ การมีสว่ นร่วม เก่ียวเนื่องถึงการท่ีเยาวสตรีต้องมีความรู้ และเรียกร้องสิทธิ
ไม่ได้หมายความถึงเพียงแค่นั่งลงและรับฟัง หรือเพียงแค่ให้ ของตัวเอง และผู้ท่ีต้องรับผิดชอบต้องดาเนินการเพื่อ
ยกระดับสภาพการณใ์ หด้ ขี น้ึ
การมสี ว่ นร่วมและ เยาวสตรี
ทาใหม้ อี านาจ
ทำใหส้ ำมำรถรแู้ ละเรยี กรอ้ งสทิ ธิ
ในฐำนะผนู้ ำกำรเปลย่ี นแปลงได้
เยาวสตรี ความเทา่ เทยี มและ ผตู้ ัดสนิ ใจ
การไมเ่ ลือกปฏิบัติ
เรยี กร้องสิทธิของพวกเธอ ตอบสนองต่อการเรยี กร้องและ
จากผู้ตัดสนิ ใจ ม่งุ เนน้ กล่มุ ทถ่ี กู เพกิ เฉยละเลยทส่ี ุด บรรลุถึงสทิ ธมิ นุษยชน
ผูต้ ดั สนิ ใจ/คณะผู้บริหาร ภาระรบั ผดิ ชอบและ
ความโปรง่ ใส
ตระหนักถึงความรับผิดชอบ
32
การนาเร่อื งสิทธมิ นุษยชนสกู่ ารปฏิบัติมีลกั ษณะตามตัวอย่าง
เยาวสตรีเรียกร้องสิทธิ
ดว้ ยกำรเขำ้ พบผอู้ ำนวยกำร/ผแู้ ทนและอธบิ ำยถงึ
ควำมตอ้ งกำรใหม้ กี ำรเปลย่ี นแปลง
ผ้อู านวยการและตัวแทนรฐั บาล เยาวสตรี เยาวสตรีเป็นผูต้ ิดตาม
เข้าใจและตระหนักถงึ ความรับผิดชอบและ เรียนรู้เกีย่ วกบั สทิ ธิในการเขา้ ถึง เรอ่ื งการบารงุ รักษาห้องน้า และ
เสนอให้ร่วมกันดาเนนิ การเพื่อพฒั นาให้ การศกึ ษาและเขา้ ใจดวี ่า เด็กทกุ คน สื่อสารความต้องการอน่ื ๆทจ่ี าเปน็
สถานการณ์ดีขึน้ ตอ้ งไดไ้ ปโรงเรยี น
พวกเธอชีใ้ ห้เห็นถงึ ปัญหา:
ถ้าไม่มหี ้องน้า เด็กหญงิ จะต้องออก
จากโรงเรยี นเม่อื เร่ิมมีประจาเดือน
เยาวสตรีระบุวา่ ใครควรจะเป็น
ผรู้ ับผิดชอบปัญหานี้
ผูอ้ านวยการเห็นด้วย
ใหม้ ีห้องน้าสาหรับเด็กหญิง
และสรา้ งในพืน้ ที่ปลอดภัย
ถ้าสิทธิเรื่องสุขภาพสามารถทาให้เป็นจริงได้ เยาวสตรีต้อง
สามารถเขา้ ถึงการศกึ ษาท่ีครอบคลมุ เร่อื งเพศและHIV การบริการ
และผลิตภัณฑ์ทางด้านอนามัยการเจริญพันธุ์ และสามารถ
ตัดสินใจได้อย่างอิสระในเร่ืองการแต่งงานและการมีลูก ความ
รุนแรงทุกรูปแบบมีผลตอ่ เรือ่ งสิทธินจ้ี ะตอ้ งถกู ขจัดออกไป
YWCA The Future Young Women Want 2014
33
พืน้ ที่ปลอดภยั สาหรับภาวะผู้นาของเยาวสตรี
Safe Spaces For Young Women’s Leadership
บ้านพักฉุกเฉินสาหรับผู้ที่รอดจากความรุนแรง
พื้นที่ปลอดภัยให้เยาวสตรีได้ปรึกษากันเก่ียวกับประเพณี
ปฏิบัติที่เป็นโทษหรือข้อห้ามทางวัฒนธรรม กลุ่ม
ช่วยเหลือสาหรับผู้หญิงท่ีติดเชื้อ HIV สถานท่ีที่ให้ผู้หญิง
พิการสามารถเข้าถึงและมีส่วนร่วมได้ YWCA คือ
ความหมายเดียวกันกับคาว่าพ้ืนท่ีปลอดภัยเหล่าน้ี แต่คา
ว่าพ้ืนท่ีปลอดภัยเราหมายถึงอะไร และเราจะให้ความ
ม่ันใจได้อย่างไรว่าเราได้สร้างพ้ืนท่ีปลอดภัยให้กับสตรี
เ ย า ว ส ต รี แ ล ะ เ ด็ ก ห ญิ ง ? ห นั ง สื อ The
World YWCA’s publication YWCA Safe
Spaces for Women and Girls: A
Global Model for Change (2 0 1 3 )
น า เ ส น อ ก ล ยุ ท ธ์ แ ล ะ ก ร ณี ศึ ก ษ า ท่ี
พิ สู จ น์ แ ล้ ว ส า ห รั บ ก า ร ส ร้ า ง
ส่งเสรมิ และขยายพื้นท่ีปลอดภัย
การฝึกอบรมและกลมุ่ สนทนาอภิปรายจะให้พน้ื ทท่ี ี่เยาวสตรีสามารถพูดเก่ียวกบั หัวข้อต้องห้ามต่างๆโดยไม่ต้องกลวั หรอื
ถกู ตดั สิน และสามาถสรา้ งความตระหนักรู้ถงึ ความรับผดิ ชอบท่เี ก่ียวกับชวี ิตของพวกเธอทงั้ ภายในประเทศและต่างประเทศ ใน
พ้ืนท่ปี ลอดภยั เยาวสตรีจะได้รับการกระตุ้นให้ไตรต่ รองประสบการณ์ชีวิตของตวั เองและของคนอื่น แบ่งปนั ความคดิ และข้อมูล
และวางแผนการทาการเปลีย่ นแปลง
พ้ืนท่ีปลอดภัยยังสามารถช่วยสร้างโอกาสให้เยาวสตรีได้มีบทสนทนาโดยตรงกับตัวแทนหน่วยงานรัฐบาล ผู้กาหนด
นโยบายและผู้มีอานาจตัดสินใจต่างๆ การฝึกอบรมความเป็นผู้นาการเปลี่ยนแปลงของ YWCA สามารถสร้างความสัมพันธ์
ระหว่างเยาวสตรีและผู้มีอานาจตัดสินใจในระดับท้องถิ่นและระดับประเทศ ซึ่งจะช่วยส่งเสริมสนับสนุนความมีภาระรับผิดชอบ
และสามารถช่วยเชื่อมโยงนโยบายและโครงการระดบั ท้องถ่ินและระดับประเทศเข้ากบั ประสบการณช์ ีวติ ของเยาวสตรี
34
ภาวะผูน้ าของเยาวสตรสี ามารถเจรญิ งอกงามได้ในพ้นื ท่ีปลอดภยั เมื่อพ้นื ทนี่ ั้นมสี งิ่ เหล่าน.้ี ..
8 องคป์ ระกอบทน่ี ยิ ามความเป็นพน้ื ทีป่ ลอดภัยของ YWCA
1 เข้าถึงได้และต้ังอยู่ในทาเลท่ีปลอดภัย : การอบรมและการพบปะกันจัดขึ้นในสถานท่ีท่ีเข้าถึงได้
อยู่ใจกลาง และสะดวกสาหรับสตรี เยาวสตรี และเด็กหญิง และให้ความมั่นใจในความปลอดภัย
และเป็นส่วนตัว สาคัญมากท่ีเราต้องเข้าถึงชุมชนที่ห่างไกลผ่านทางโครงการเคล่ือนที่เพื่อเข้าถึง
ชุมชนและเครือข่ายชนบท และส่งเสริมให้พ้ืนที่ชนบทและในเมืองมองเห็นซึ่งกันและกันเพ่ือให้เกิด
ความรคู้ วามเข้าใจและการมีสว่ นรว่ มในกิจกรรมของ YWCA
2 ภาวะผู้นาและการมีส่วนร่วม : พ้ืนที่ที่นาโดยผู้หญิงท่ีจัดพื้นที่ข้ึนเพื่อเสริมสร้างพลังให้สตรี
เยาวสตรี และเด็กหญิงทุกวัยและทกุ ความหลากหลาย การพฒั นาภาวะผนู้ าและการมีส่วนรว่ มเป็น
องค์ประกอบสาคัญของแผนงานของ YWCA ในการฟูมฟักความสามัคคีและความเป็นเจ้าของที่จะ
เปลยี่ นผไู้ ดร้ ับผลประโยชนใ์ หก้ ลายเปน็ ตัวแทนในการสร้างความเปล่ียนแปลง
3 ข้อมูลที่ถูกต้องและเชื่อถือได้ : YWCA แบ่งปันข้อมูลท่ีมีหลักฐานยืนยันเพื่อสนับสนุนสตรี
เยาวสตรี และเด็กหญงิ ในการตดั สินใจเลอื กโดยมีข้อมลู รองรับ
4 สร้างความไว้วางใจ : YWCA เป็นท่ีท่ีสตรี เยาวสตรี และเด็กหญิงสามารถเล่าถึงประสบการณ์
ความยากลาบาก และบาดแผลทางจติ ใจได้อย่างเปิดเผย โดยมน่ั ใจไดว้ า่ จะถกู เก็บเป็นความลับและ
จะได้รับการชว่ ยเหลอื
5 วิธีการแบบองค์รวม : YWCA ตระหนักถึงแง่มุมชีวิตที่หลากหลาย และการให้บริการที่ตอบสนอง
กับช่วงชีวิตของสตรี เยาวสตรี และเด็กหญิง การเสริมสร้างพลังด้านการศึกษาและเศรษฐกิจ คือ
เคร่อื งมอื พืน้ ฐานในการเสรมิ สร้างพลัง สรา้ งความมนั่ คงส่วนบคุ คล และการเรียกร้องสิทธิ
6 ความร่วมมือกันระหวา่ งวัย : YWCA ส่งเสรมิ การแบง่ ปนั ระบบพี่เลีย้ ง และการรว่ มมอื กันระหว่าง
สตรีเยาวสตรี และเด็กหญิงในทุกๆวัย ความสัมพันธ์ที่สนับสนุนกันแบบนี้ตั้งอยู่บนการเคารพกัน
และความเทา่ เทียมกนั ในหมู่ผทู้ ่ีตา่ งวัยดว้ ยจดุ มุง่ หมายทจี่ ะพฒั นาภาวะผ้นู าของเยาวสตรี
7 ศักดิ์ศรีและการเคารพให้เกยี รติ : โครงสรา้ งองค์กรของ YWCA จดั ใหม้ ีเครอื ข่ายระดับท้องถ่ินและ
ระดับโลกของสตรี เยาวสตรี และเด็กหญิงท่ีสนับสนุนและเป็นแรงบันดาลใจให้แก่กัน ที่น่ีเป็นท่ีที่
สตรี เยาวสตรี และเดก็ หญิงที่มคี วามหลากหลายจะได้รับการเคารพให้เกียรติ และศักดิศ์ รีและสิทธิ
จะได้รบั การค้าจนุ
8 การเป็นพันธมิตรและภาระรับผิดชอบ : YWCA เป็นส่วนหน่ึงของชุมชน และเป็นพ้ืนที่ที่ถาวร
ไว้วางใจได้ และย่ังยืนสาหรบั สตรี เยาวสตรี และเด็กหญิง พวกเขาจะทางานเปน็ พนั ธมิตรในระดับ
ท้องถน่ิ ภูมิภาค และระดบั โลกเพือ่ ใหเ้ กิดความก้าวหนา้ ของสิทธสิ ตรี และเรยี กรอ้ งความรบั ผดิ ชอบ
จากผู้มีหน้าที่ท่เี ก่ียวขอ้ ง
35
ขอ้ แนะนาสาหรบั ผู้ดาเนินรายการ
Note for Facilitators
ภาพรวม
ข้อแนะนาสาหรับผู้ดาเนินรายการน้ี มีวัตถุประสงค์ หัวข้อสนทนาอภิปรายต่อไปน้ีได้รับการระบุโดย
เพ่ือช่วยเหลือในการจัดทาประชุมเชิงปฏิบัติการ หรือ เยาวสตรขี อง YWCA ว่าเปน็ พน้ื ฐานสาหรับการฟมู ฟักเยาวส
เวิร์คช็อป (workshop) เพื่อเสริมสร้างการเปลี่ยนแปลงสู่ ตรีท่ีมีความรู้ เกิดแรงบันดาลใจ และมีสุขภาพที่ดี เมื่อ
ความเป็นผ้นู าของเยาวสตรี นอกจากนี้ยงั มขี ้อแนะนาเรือ่ ง: เยาวสตรีเรียนรู้เก่ียวกับสิทธิของตนเอง และสารวจความ
คิดเห็นและประสบการณ์ของแต่ละคน ความมน่ั ใจและภาวะ
• ทาไมการจัดเวิร์คช็อปที่มีแต่เยาวสตรีจึงมี ผู้นาก็จะเพ่ิมข้ึน ความเป็นผู้นาการเปลี่ยนแปลงของเยาวส
ความสาคัญ ตรีและการปฏบิ ัติการในสว่ นตา่ งๆทเ่ี กย่ี วข้องนี้จะสร้างความ
ม่นั ใจวา่ อนาคตของเยาวสตรี ครอบครัว ชุมชน และโลกจะดี
• การสร้างพน้ื ท่ปี ลอดภยั ขึ้น
• หวั ข้อสาหรับการสนทนาอภิปราย
• เทคนิคการจัดเวิร์คช็อปท่ีมีพลัง และมีความคิด • การแต่งงานในเด็ก การแต่งงานก่อนวัยอันควร
และการถกู บังคบั ใหแ้ ต่งงาน
สรา้ งสรรค์
• โครงร่างสาหรับการวางแผนจดั การอบรม • การท้องก่อนวัยอันควรและการท้องท่ีไ ม่พึง
• โครงร่างสาหรบั เวิร์คชอ็ ปในแต่ละหัวขอ้ เฉพาะ ประสงค์
มีตัวเลือกกิจกรรมและเทคนิคในการสร้างการ • HIV และ AIDS
สนทนาอภิปรายมากมาย ซงึ่ ได้ข้อมูลมาจากคูม่ ือการฝึกอบรม • สุขภาพทางเพศและอนามัยการเจริญพันธ์ุและ
ของแต่ละประเทศ และ YWCA ทวั่ โลก นอกจากนีย้ งั มีข้อมูล
เนอ้ื หาจากผเู้ ช่ียวชาญท่ีหลากหลายในด้านการฝึกอบรม สทิ ธิ สทิ ธิ
มนษุ ยชน และผนู้ าเยาวชน: • สันตสิ ุข ความมั่นคง และความเท่าเทียมทางเพศ
• ความยุติธรรมในสภาพภูมิอากาศ และความเท่า
1. กจิ กรรมอนุ่ เครอื่ งและกระตุ้นใหต้ น่ื ตัว
2. กิจกรรมภาวะผูน้ า เทียมทางเพศ
3. กจิ กรรมสิทธิมนษุ ยชน • การคา้ ประเวณีหรอื การขายบรกิ ารทางเพศ
4. การสนทนาอภิปรายในหัวข้อเฉพาะตาม • ความรนุ แรงในผู้หญงิ และเดก็
• ความยุติธรรมทางเศรษฐกิจ และความเท่าเทียม
แนวทางทก่ี าหนด
5. กจิ กรรมปิดการอบรมและการประเมนิ ผล ทางเพศ
• อตั ลักษณท์ างเพศและรสนิยมทางเพศ
กิจกรรมและการสนทนาอภิปรายตามแนวทาง • การรังแกและการรงั แกในโลกออนไลน์
ท้ังหมดมุ่งให้โอกาสเยาวสตรีในการเรียนรู้เก่ียวกับตัวเอง • ประจาเดอื น
และสิทธิของตัวเอง เพ่ือช่วยเยาวสตรีให้เข้าใจได้ดีข้ึนถึง • ความเชือ่ สตรนี ิยม และสิทธิมนษุ ยชน
ความไม่เท่าเทียมและรู้สึกม่ันใจในการที่จะต่อสู้กับความไม่
ยุติธรรม
3366
คาแนะนาสาหรับผดู้ าเนนิ รายการ
ทาไมการจดั เวริ ค์ ชอ็ ปทมี่ ีแต่เยาวสตรจี ึงมคี วามสาคญั
YWCA โลกกระตุ้นให้คุณสร้างพื้นท่ีปลอดภัยสาหรับ มีเหตุผลว่าการจัดกิจกรรมกลุ่มเฉพาะผู้หญิงนั้นดี
เยาวสตรีโดยเฉพาะเพ่ือให้พวกเธอได้สารวจความเป็นผู้นา และได้รับการบันทึกเป็นเอกสารหลักฐานและงานวิจัยท่ี
และหัวข้อที่หลากหลาย หลายอย่างเป็นเรื่องส่วนตัวมากๆ สนับสนนุ ความคดิ น้ี ไดแ้ ก่
และบางอย่างถือเป็นเร่ืองที่ต้องห้ามด้วยซ้า พื้นที่ปลอดภัย
สาหรับเยาวสตรีโดยเฉพาะจะทาให้มีบรรยากาศของความ • ผู้หญิงถูกเลือกปฏิบัติในทุกๆด้านของชีวิต รวมถึง
สนใจท่ีเหมือนกันและให้ลาดับความสาคัญกับความคิดเห็น การจา้ งงาน สขุ ภาพ การศกึ ษา และนันทนาการ
และประสบการณข์ องเยาวสตรี
• การปลูกฝังทางสังคมสาหรับผู้หญิงและผู้ชาย
ขอ้ ควรระวัง… แตกต่างกัน ผลลัพธ์คือผู้หญิงมักขาดความม่ันใจ
ในตนเอง การเห็นคุณค่าในตนเอง และทักษะการ
การสร้างกลุ่มที่มีเฉพาะผู้หญิงอาจดึงดูดความสนใจเชิงลบ บริหารจดั การชวี ิต
และคุณอาจเผชิญหน้ากับทัศนคติการกีดกันทางเพศ หรือ
ไดย้ ินความคดิ เห็นที่ไมจ่ รงิ เหล่าน้ี: • ผูห้ ญิงถกู สอนใหค้ ลอ้ ยตามผู้ชายในทุกสถานการณ์
รวมถึงการอภปิ รายกลุ่มและแผนการศึกษา ผูห้ ญิง
• เป็นการกีดกันทางเพศ เพราะเด็กผู้ชายถูกกีดกัน จะมีพฤติกรรมเวลาที่อยู่ในกลุ่มเพศเดียวกันต่าง
ออกไป จากเวลาท่อี ยใู่ นกลุ่มรวมเพศชายหญงิ
• การเพ่ิมทักษะและความรู้ของผู้หญิงทาให้พวกเธอ • ในกลุ่มรวมเพศชายหญิง ผู้ชายจะเป็นผู้ควบคุม
ไม่พอใจและอาจทาใหค้ รอบครวั แตกแยกได้ บทสนทนา ในกลุ่มเฉพาะผู้หญิง ผู้หญิงจะมีเวลา
และพ้ืนที่ รวมถึงโอกาสในการแสดงบทบาทความ
• เยาวสตรีต้องรับมือกับความเป็นจริงและการท่ี เป็นผู้นา ซึ่งปกติจะไม่ได้รับโอกาสถ้าอยู่ในกลุ่ม
พวกเธออยู่ในกลุ่มเพศเดียวกันไม่ได้ช่วยให้พวก รวม
เธอเผชญิ กับความเปน็ จริงได้
กลุ่มท่ีมีแต่เยาวสตรีจะได้รับประโยชน์จากประสบการณ์ของ
• เดก็ ผู้ชายกม็ ีปัญหา และต้องการกลุ่มเช่นเดยี วกัน ผู้หญิงที่มีอายุมากกว่าซ่ึงสามารถให้ความช่วยเหลือเป็น
• เม่ือพวกเรามีโอกาสและได้รับค่าตอบแทนที่เท่า ผู้เชี่ยวชาญในหวั ข้อต่างๆหรือเป็น Mentor ได้ อย่างไรก็ตาม
Mentor ต้องอยู่ในบทบาทผู้ให้การสนับสนุนช่วยเหลือ และ
เทียมกันแล้ว เราจึงไม่จาเป็นต้องเปล่ียนแปลง ไม่ควรครอบงาการสนทนาอภิปรายหรอื การตัดสินใจ
อะไรอกี
37
คาแนะนาสาหรบั ผดู้ าเนินรายการ
การสร้างพื้นท่ีปลอดภยั • ผู้ดาเนินรายการมีหน้าที่รับผิดชอบในการให้ความ
มั่นใจว่าจะสร้างพื้นท่ีปลอดภัยท่ีว่านี้ โ ดยจัด
(จาก YWCA อินเดีย) สภาพแวดล้อมท่ีเปิดกว้าง ไม่ก้าวร้าว และปลอดภัย
เป็นท่ีที่ผู้เข้าร่วมจะมั่นใจได้ว่าข้อมูลที่พวกเธอแบ่งปัน
• คนส่วนใหญ่ให้คาจากัดความ "โลก" ของตนในรูปแบบ จะได้รับการปกป้องและเป็นความลับเฉพาะในวง
ต่างๆ โลกมักจะอยู่ในพื้นที่ส่วนตัวของครอบครัวท่ีอยู่ สนทนาน้เี ทา่ นนั้
ในบ้าน ในห้องนอน และในห้องครัว พ้ืนท่ีแห่งความ
ใกล้ชิดเหล่าน้ีควรให้ความรัก การดูแล และความเอ้ือ • ว่าส่ิงที่แบ่งปันจะถูกใช้เพ่ือเป็นประโยชน์ในการเสริม
อาทร รวมถึงการอบรมเลี้ยงดูให้ทุกคนไปสู่ศักยภาพ พลงั ซ่งึ กนั และกันโดยไมถ่ กู เลอื กปฏิบตั ิและถูกตัดสินไป
สูงสุด แต่บ่อยคร้ังท่ีพ้ืนที่ส่วนตัวเหล่าน้ีคือท่ีท่ีเยาวชน ก่อน และป้องกันไม่ให้เกิดทัศนคติทางสงั คมท่ีจะมาปดิ
โดยเฉพาะผู้หญิงและเด็กหญิงถูกทารา้ ยร่างกายภายใน กนั้ ความคดิ เห็นของผู้อืน่
ครอบครัว ถูกล่วงละเมิดทางเพศ หรือถูกปล่อยปละ
ละเลย แนวคิดเรอื่ ง “การอย่อู ยา่ งปลอดภยั ” กล่าวถงึ • ผู้ดาเนินรายการต้องใหค้ วามมั่นใจว่าแต่ละคนมีสิทธใ์ิ น
การมีสิทธิมนุษยชนแบบสากลทั่วไป และการอยู่อย่าง การแสดงความคิดเห็นของตนโดยไม่จาเป็นต้องให้ทุก
ปราศจากการถกู ตตี ราและการเลอื กปฏบิ ตั ิ คนยอมรับทั้งหมด และพวกเธอสามารถแบ่งปัน
มุมมองโดยไมถ่ ูกประณามหรือตดั สิน
• ศูนย์รวมพื้นที่ปลอดภัย YWCA ให้พ้ืนท่ีสาหรับ
เยาวสตรี โดยเฉพาะเด็กผู้หญิงสามารถแบ่งปัน • ด้วยเหตุน้ี การสร้างพ้ืนที่ปลอดภัยสาหรับเยาวชนเป็น
ประสบการณ์และอุปสรรคได้อย่างเปิดเผย เข้าถึง เทคนิคการแทรกแซงท่ีราคาถูกท่ีสดุ ท่ีสามารถใช้ได้ แต่
ข้อมูล พัฒนาความตระหนักถึงสิทธิของตนเองมากข้ึน เป็นวิธีที่สาคัญท่ีสุดท่ีจะสร้างผลในทางที่ดีในชีวิตของ
และสร้างศักยภาพในการเรียกร้องสิทธิในฐานะผู้นาที่ ทุกคน โดยเฉพาะสาหรับประโยชน์ในการเสริมพลัง
ได้รับการเสริมกาลัง เป็นผู้มีอานาจตัดสินใจ และเป็น ให้กับผหู้ ญิงและเดก็ ผู้หญงิ
ผู้สร้างความเปลยี่ นแปลง พื้นทีป่ ลอดภยั ยงั สรา้ งโอกาส
ให้เยาวชนและเด็กหญิงมีเพ่ือน ความสัมพันธ์เหล่าน้ี การเป็นพันธมติ รและ เข้าถงึ ไดแ้ ละตัง้ อยู่ใน ภาวะผูน้ าและการมี
ช่วยให้พวกเขาได้หารือเกี่ยวกับอุปสรรคและหาแนว ภาระรับผดิ ชอบ ทาเลท่ีปลอดภัย 2 สว่ นร่วม
ทางการแก้ไข การมีเพ่ือนท่ีสามารถพูดคุยด้วยเป็นสิง่ ที่
พวกเราถือเป็นเร่ืองปกติ แต่เรามักไม่ตระหนักว่ามัน 8 1
สาคัญแคไ่ หนตอ่ ชวี ติ ของเรา
ศกั ดิ์ศรแี ละ 7 YWCA 3
• การมีพื้นที่ปลอดภัยสาหรับการพูดคุยกันยังช่วยสร้าง SAFE SPACE
ความตระหนักในเรอื่ งท่ีเป็นปญั หา ลบล้างเรอื่ งเลา่ สืบ การเคารพใหเ้ กียรติ ข้อมูลทถี่ กู ตอ้ ง
ตอ่ กันมา หารอื เกยี่ วกับความกังวลที่เหมือนกัน ชว่ ยให้ และเชือ่ ถือได้
ทุกคนพูดได้อย่างอสิ ระโดยไม่ถูกเลือกปฏบิ ตั หิ รือถูกกีด
กันเน่ืองจากอัตลักษณ์และมุมมองของพวกเขา และ MODEL
เอาชนะปัญหาความกลัวและการถูกตีตรา ซ่ึงสามารถ
พูดถึงเร่ืองเหล่าน้ีในระหว่างการทาเวิร์คช็อปในพื้นที่ 64
ปลอดภยั ได้
ความร่วมมอื กัน 5
ระหวา่ งวัย
สร้างความไว้วางใจ
วิธีการแบบองค์รวม
38
คาแนะนาสาหรับผดู้ าเนินรายการ
หวั ขอ้ สาหรับการสนทนาอภปิ ราย
หัวข้อสาหรับการสนทนาอภิปราย จะให้ข้อมูล ในฐานะผู้ดาเนินรายการ คุณคือผู้นาทางให้เยาวสตรี
เกี่ยวกับความท้าทายในชีวิตท่ีเยาวสตรีจานวนมากต้องเผชิญ เข้าใจเกี่ยวกับประเด็นความเท่าเทียมทางเพศและสิทธิ
ในช่วงที่พวกเขาเติบโตขึ้นจากเด็กหญิงไปเป็นผู้หญิง เยาวส มนุษยชนที่ลึกซึ้ง บทบาทของคุณคือชี้ชวนให้ทุกคนมีความรู้
ตรีในองค์กร YWCA ได้ระบุว่าประเด็นปัญหาเหล่านี้เป็น ความเข้าใจเกี่ยวกับปัญหาและอุปสรรคที่เยาวสตรีเผชิญใน
พื้นฐานสาหรับความเป็นอยู่ท่ีดี ความปลอดภัย และการ ชีวติ ประจาวันอย่างถอ่ งแท้
พฒั นาของเยาวสตรี แตล่ ะหวั ข้อรวมถึง
คุณจะต้องอ่านและสบายใจที่จะพูดคยุ เกี่ยวกบั หัวข้อ
• ขอ้ มูลประวตั คิ วามเป็นมา ที่เลือกมา ต้องอ่านจนแน่ใจว่าคุณได้คาตอบสาหรับทุก
• ขอ้ เท็จจรงิ ทีเ่ กย่ี วขอ้ ง คาถามที่คุณมีก่อนทจ่ี ะใชห้ ัวข้อนน้ั ในกิจกรรมเวิร์คช็อป การ
• สิทธิมนุษยชนและเป้าหมายการพัฒนาท่ี เชิญผู้เช่ียวชาญในหัวข้อน้ันมาจะมีประโยชน์มาก เพื่อให้
ม่ันใจว่าข้อมูลที่แบ่งปันให้เยาวสตรีมีคุณภาพ พึงระลึกว่าใน
ยง่ั ยนื (SDG) ทเ่ี กี่ยวข้อง ฐานะผู้ดาเนินรายการ คุณมีหน้าที่ทาให้มั่นใจว่าข้อมูลที่
• ข้อคาถามเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนท่ีส่งเสริม แบ่งปันมีหลักฐาน และไม่ถูกเลือกปฏิบัติ คุณสามารถ
เ พิ่ ม เ ติ ม ข้ อ มู ล ท่ี เ กี่ ย ว ข้ อ ง ซึ่ ง อ า จ จ ะ ต ก ห ล่ น ไ ป จ า ก ก า ร
ให้เกิดการปฏบิ ตั กิ าร วิเคราะห์ของผู้เข้าร่วมอบรม และแก้ไขความลาเอียงหรือ
ทัศนคติของสังคมท่ีอาจเกดิ ข้ึนให้ถกู ต้อง
ข้อมูลเหล่านี้จะช่วยให้เยาวสตรีสารวจความท้าทาย
ในแนวทางท่ีชว่ ยให้พวกเธอเข้าใจเกี่ยวกับตัวเอง บทบาทของ หัวข้อที่เลือกและคาถามช้ีนาควรใช้ด้วยกันเพื่อให้
ตัวเองในครอบครัว ชุมชน และประเทศได้ดีขึ้น หัวข้อเหล่านี้ การพูดคุยเป็นไปตามแนวทางท่ีควรเป็น และเพื่อให้ม่ันใจ
ไม่ใช่หัวข้อที่ง่าย บางหัวข้อเป็นประเด็นต้องห้าม และบาง ว่าเยาวสตรีได้รับข้อมูลสาคัญท่ีเกี่ยวกับเรื่องน้ัน และมีความ
หั ว ข้อก็อาจ ส ร้างคว ามห ว าดกลั ว ห รือเจ็ บปว ดเ ม่ือ พู ด ถึ ง เข้าใจไปในทางท่ีจะช่วยให้เยาวสตรีได้เรียนรู้เกี่ยวกับสิทธิ
วัตถุประสงค์หลักคือการกระตุ้นเยาวสตรีให้พิจารณาปัญหา ของตน ตั้งคาถามเรื่องสิทธิอานาจท่ีไม่เท่าเทียมกัน และ
เหล่านี้ภายในพื้นที่ปลอดภัยที่พวกเขาสามารถเปิดใจพูดถึง วางแผนปฏิบัติการ จากน้ันก็ขึ้นอยู่กับเยาวสตรีว่าจะ
และให้กาลังใจซึ่งกันและกัน พวกเขาสามารถเดินหน้าไปสู่ ตดั สินใจทาอะไรกับความรู้ใหม่ที่ได้มา สิง่ สาคญั คอื ต้องสร้าง
การปฏิบัติการสรา้ งความเปลี่ยนแปลงที่ท้าทายการถูกเลือก พ้ืนที่ปลอดภัยที่เยาวสตรีสามารถสารวจคาถาม แสดงความ
ปฏบิ ตั ิและขจดั ความไม่เท่าเทียมผ่านทางความเขา้ ใจที่เพิ่มข้ึน คิดเห็น และสร้างการปฏิบัติการสร้างความเปลี่ยนแปลงใน
เกี่ยวกับสิทธิของตน หัวข้อสาหรับการสนทนาอภิปราย เชิงบวก
เหล่าน้ีจะช่วยให้เยาวสตรีรู้ถึงบทบาทหน้าท่ีในการแก้ไข
ปัญหา และในเวลาเดียวกนั พวกเธอสามารถเสริมสร้างทักษะ
ความเปน็ ผนู้ า และวางตนเองในฐานะผู้นาในชุมชนได้
39
คาแนะนาสาหรับผดู้ าเนินรายการ
เทคนิคการจดั เวิร์คช็อปที่มีพลังและมีความคดิ สร้างสรรค์
คุณจะสามารถเข้าถึงผู้เข้าร่วมการอบรมได้กว้างข้ึน ได้ดีผ่านเกม งานสร้างศิลปะ บทบาทสมมติ ละคร บทกวี
และให้ทุกคนมีส่วนร่วมและเรียนรู้โดยใช้วิธีการต่างๆในการ และเพลง
อานวยความสะดวกและทางานกลุ่ม ต่อไปน้ีคือแนวคิดท่ีจะ
ทาให้การอบรมมพี ลังและมีความคดิ สร้างสรรค์ : กล่าวคือ: คุณสามารถขอให้ผู้เข้าร่วมแสดงบท
เก่ียวกับสิทธิมนุษยชนท่ีเก่ียวข้องกับหัวข้อน้ัน หรือให้
กจิ กรรมละลายพฤติกรรมและกระต้นุ ให้ตื่นตัว เยาวสตรีเขียนและนาเสนอเพลงหรือบทกวีท่ีเก่ียวกับ
กิจกรรมส้ันๆเหล่าน้ีจะทาให้สนุกสนานและรู้สึกดี คณุ สมบตั ขิ องความเปน็ ผู้นาที่ดี
กิจกรรมเหล่าน้ีสามารถช่วยสร้างความเป็นหนึ่งเดียวกันและ กลุ่มสนทนาอภิปราย
ความเป็นส่วนหน่ึงของกลุ่ม รวมทั้งช่วยทาให้ผู้เข้าร่วมมีส่วน
รว่ มและจดจอ่ สนใจ วิธีน้ีทาให้ผู้เข้าร่วมมีโอกาสแสดงความรู้สึกของตัวเอง
ให้คนอ่ืนได้รับรู้และรับฟังผู้อ่ืนด้วย พวกเธอยังมีโอกาสท่ีจะ
กล่าวคือ ใช้ความคิดสร้างสรรค์ในการสร้าง พัฒนาความคิดและความรู้ ในขณะเดียวกันก็ได้เสริมสร้าง
กิจกรรมข้ึนเอง หรือถามเยาวสตรีว่ารู้จักเกมที่สนุกๆอื่นอีก ทักษะการคิดไปด้วย ตัวอย่างเช่น การสนทนาอย่างไม่เป็น
หรอื ไม่ ทางการ และการอภปิ รายโต้แยง้
ตวั กระตุ้นการสนทนาอภิปราย กล่าวคือ: คุณสามารถใช้กลุ่มอภิปรายใหญ่ตอนเร่ิม
และตอนส้ินสุดการเวิร์คช็อปเพื่อให้ทุกคนมีความเข้าใจใน
กิจกรรมกระตุ้นเหล่าน้ีนาเสนอประเด็นต่างๆและ หัวข้อน้ตี รงกนั และเม่ือคณุ ต้องการแกไ้ ขข้อมูลท่ไี ม่ถูกต้อง
กระตนุ้ การตัง้ คาถามให้ผเู้ ข้าร่วมคดิ และจะมีประโยชน์มาก หลังจากท่ีข้อมูลส่วนใหญ่ของหัวข้อได้ถูกกล่าวถึงอย่าง
ที่สุดในช่วงต้นของการอภิปราย ตัวอย่างกิจกรรม ได้แก่ การ ครอบคลุมแลว้ การอภิปรายโตแ้ ย้งยังเปน็ วธิ ีทส่ี นุกที่เยาวส
ระดมสมอง กิจกรรมเหน็ ด้วย/ไม่เห็นด้วย กรณศี กึ ษา คาถาม ตรจี ะได้เหน็ หลายมมุ มองของการโต้แย้ง (พงึ ระลึกวา่ ไม่ใช่
และคากลา่ วเพอื่ สร้างบทสนทนา การนาเสนอปญั หา ทกุ คนทีจ่ ะสามารถพดู ไดอ้ ยา่ งสบายใจในกลุม่ ใหญ่)
กล่าวคือ: คุณอาจแนะนาหัวข้อ จากน้ันให้ทุกคน การมสี ่วนร่วมในการไตรต่ รองและวเิ คราะห์
ระดมความคิดและพูดคาท้ังหมดท่ีเชื่อมโยงกับหัวข้อ
(เขียนบนกระดานให้ทุกคนได้เห็น) หรือคุณอาจเล่าเร่ืองท่ี การแบ่งผ้เู ข้ารว่ มเปน็ กลุ่มย่อยช่วยให้พวกเธอเรียนรู้
เกิดขึ้นจริง(กรณีตัวอย่าง) หรือใช้การ์ตูนที่เก่ียวข้องกับ ท่ีจะทางานร่วมกัน แบ่งปันประสบการณ์เฉพาะของพวกเธอ
หัวข้อ หรือให้เยาวสตรีเล่าเร่ืองราวท่ีเขารู้ (พึงระลึกว่า และร่วมมือกนั เพ่อื แกป้ ญั หา
ต้องเคารพความเป็นส่วนตัวด้วย) เพ่ือให้เกิดการเริ่ม
สนทนาอภิปราย กล่าวคือ: ให้เยาวสตรีสะท้อนประสบการณ์ของ
ตัวเองตามหัวข้อ และแบ่งปันและเปรียบเทียบกันในกลุ่ม
การเล่นอย่างสรา้ งสรรค์ ย่อย กลุ่มย่อยเหมาะมากสาหรับการระบุส่ิงที่ต้องการ
เปล่ียนแปลงในชุมชน และวางแผนการปฏิบัติการสร้าง
กิจกรรมเหล่านี้จะทาให้ผู้เข้าร่วมถูกกระตุ้นและมี ความเปลย่ี นแปลง
แรงผลักดันใหเ้ กิดความคิดใหม่ๆ ผู้เข้าร่วมบางคนจะเรียนรู้
40
คาแนะนาสาหรบั ผดู้ าเนนิ รายการ
การสะทอ้ นมุมมองของตนเอง ชว่ ยใหผ้ ้ดู าเนนิ รายการและเยาวสตรีไดล้ งลกึ ถึงความร้ดู ้าน
ความเป็นผูน้ าสู่การเปลย่ี นแปลงและสทิ ธมิ นษุ ยชน
กิจกรรมเหล่าน้ีช่วยให้ผู้เข้าร่วมได้ตรวจสอบและ
เรียนรู้จากประสบการณ์ของตนเอง และช่วยส่งเสริมให้ โครงร่างสาหรบั การวางแผนการจดั
ตระหนักรู้ในตนเองที่จะช่วยกระตุ้นให้เกิดทัศนคติและ เวิรค์ ช็อป
พฤติกรรมใหม่ๆ ตัวอย่างเช่น บทเรียนจากความทรงจา การ
ทาความเข้าใจเกี่ยวกบั ค่านยิ ม และงานศลิ ปะทีส่ ร้างสรรค์ 1. เย่ียมเยียนชุมชนเพ่ือพบปะกับผู้ใหญ่ท่ีดูแลชุมชน
(ผู้นาท้องถิ่น ผู้นาตามประเพณีปฏิบัติ ผู้นาทาง
หลงั จากทไี่ ดส้ นทนาอภปิ รายในหวั ข้อนนั้ แล้ว คณุ ศาสนา และพ่อแม่) ท่ีสามารถสนับสนุนและ
สามารถขอให้เยาวสตรคี ดิ ถึงชีวติ ของพวกเธอ สะทอ้ นถึง ส่งเสริมเยาวสตรีให้เขา้ ร่วมได้
ตอนท่ีสิทธขิ องเธอหรอื คนอื่นถกู ละเมิด จากน้นั ใหพ้ วกเธอ
จนิ ตนาการวา่ พวกเธอจะทาอะไรท่ีแตกต่างไป เม่ือตอนนี้ 2. พบกับเยาวสตรีที่เข้าร่วมและเลือกหัวข้อที่จะ
พวกเธอรถู้ งึ สทิ ธิของตนเองแลว้ (พึงระลึกว่า บางคน สนทนาอภปิ ราย
อาจจะไม่ตอ้ งการแบ่งปนั เรอ่ื งของตน และต้องการเกบ็ ไว้
เป็นเรือ่ งส่วนตวั ) 3. ทบทวนหัวข้อสาหรับการสนทนาอภิปรายที่เลือก
เพ่ือให้ม่ันใจว่าคุณมีคาตอบของทุกคาถามที่คุณมี
ควรเลือกวิธที ีห่ ลากหลายเพ่ือสง่ เสรมิ ให้เกดิ การมี หรือที่คุณคิดวา่ เยาวสตรีจะถาม และใหพ้ ยายาม
สว่ นร่วมในวงกว้างและกระตือรือรน้ ในชว่ งการทาเวิรค์ ช็อป หาข้อมูลสถิติในระดับท้องถ่ินและระดับประเทศ
ข้อมูลเพิ่มเติมเก่ียวกับสิทธิมนุษยชน และ
การวางแผนกิจกรรมหรือเวิรค์ ช็อป กฎหมายในท้องถิ่น และข้อมูลทางวัฒนธรรมท่ี
สาคัญที่จะช่วยให้กิจกรรมอยู่บนความเป็นจริงใน
ในฐานะผู้ดาเนินรายการ คุณสามารถใช้ความคิด ท้องถิ่น เตรียมข้อมูลเก่ียวกับการเข้าถึงการ
สร้างสรรค์ในการออกแบบวิธีการทาเวิร์คช็อป และจะดีท่ีสุด บริการชุมชน ตัวอย่างเช่น สุขภาพทางเพศและ
ถา้ ใหเ้ ยาวสตรีท่ีจะเข้ารว่ มกิจกรรมมีส่วนในการจัดโครงสร้าง อนามัยการเจริญพันธ์ุ เช่นการตรวจหาเช้ือ HIV
ของเวิร์คช็อป การมีส่วนร่วมในกระบวนการจะช่วยให้มั่นใจ การเข้าถึงการคุมกาเนิด การให้คาปรึกษาผู้รอด
วา่ หวั ข้อจะเกย่ี วข้องกบั เยาวสตรี และช่วงเวลาและโครงสรา้ ง จากการถูกทาร้าย และบริการด้านสังคมและด้าน
ของกิจกรรมจะเหมาะสมกบั ตารางเวลาของพวกเธอ กฎหมายที่เกยี่ วข้องกับหัวข้อทีก่ ลา่ วถงึ
ไมไ่ ด้มเี พียงหนทางเดียวทจี่ ะสร้างความเข้าใจ ความ 4. ระบุตัวผู้เช่ียวชาญหรือนักเคล่ือนไหว (เช่น
เชอื่ มนั่ และความเป็นผู้นา แตค่ ู่มือ Rise up น้ีจะชว่ ยให้คุณ พยาบาล นักเคลื่อนไหวทางสังคม หรือองค์กร
ได้สารวจหัวขอ้ สาหรบั การสนทนาอภิปราย และเปดิ เผยเร่อื ง อิสระในท้องถ่ิน NGOs) ท่ีเก่ียวข้องกับหัวข้อที่
สิทธมิ นุษยชนและสง่ เสรมิ การปฏิบัติการสาหรบั การ สามารถสนบั สนนุ เวิร์คช็อปได้ด้วยการจัดอบรมให้
เปล่ยี นแปลงในเชิงบวก ข้อมูลความรู้ และ/หรือแบ่งปันประสบการณ์ (มี
ประสบการณ์การทางานกับเยาวสตรีจะดีทสี่ ุด)
โครงรา่ งสาหรบั วางแผนการจัดเวิร์คช็อป และโครง
ร่างสาหรบั เวิร์คช็อป ในแต่ละหัวข้อเฉพาะถกู รวมอยู่ท่นี เี่ พื่อ
41
คาแนะนาสาหรับผดู้ าเนินรายการ
5. เลือกเทคนิคการจัดเวิร์คช็อปที่มีพลังและมีความคิด โครงร่างสาหรับเวิร์คช็อปในแต่ละหัวข้อ
สร้างสรรค์ (ท่ีอยู่ในข้อแนะนาสาหรับผู้ดาเนิน เฉพาะ
รายการ) และตัดสินใจว่าจะใช้รูปแบบกิจกรรมแบบ
ไหนในการถกหัวข้อ เช่น อาจเร่ิมจากการระดม ในแต่ละข้อหัวท้ังหมด 13 หัวข้อมีข้อมูลท่ีสามารถ
ความคิดในกลุ่มใหญ่ จากน้ันใช้การแสดงบทบาท นาไปใช้เพื่อเพ่ิมความรู้และความม่ันใจของเยาวสตรี เพื่อ
สมมติในการแสดงเร่ืองสิทธิมนุษยชนต่างๆ และให้ สนับสนุนเส้นทางการเปลี่ยนแปลงสู่ความเป็นผู้นาของพวก
กล่มุ ย่อยถกข้อคาถามด้านสิทธิมนุษยชน นาไปสู่การ เธอ ในฐานะผู้ดาเนนิ รายการ บทบาทของคุณคือส่งเสริมให้
สะทอ้ นมมุ มองของแตล่ ะคนเพ่ือสรา้ งแผนปฏิบตั กิ าร แบ่งปันข้อมูลและความคิดด้วยเป้าหมายเพื่อให้เยาวสตรีรู้
และเข้าใจสิทธิในชีวิตจริงของพวกเธอ เม่ือจะจัดเวิร์คช็อป
6. หาสถานที่ปลอดภัยและเข้าถึงได้ เพื่อพบปะกันได้ ให้ดูที่ เทคนิคการจัดเวิร์คช็อปที่มีพลังและมีความคิด
อย่างสบายใจและเปน็ ส่วนตวั สร้างสรรค์ (หมายเหตุถึงผู้ดาเนินรายการ) เพ่ือที่คุณจะ
สามารถเลือกและสร้างกิจกรรมที่เป็นเอกลักษณ์บนพื้นฐาน
7. จัดเตรียมอุปกรณเ์ ครื่องมอื ทีค่ ณุ ต้องการ: กระดาษฟ ข อ ง ส่ ว น ต่ า ง ๆ ข อ ง หั ว ข้ อ ก า ร ส า ห รั บ ส น ท น า อ ภิ ป ร า ย
ลิปชาร์ตและปากกาเคมี, กระดาษและปากกา นอกจากนี้ให้ระลึกถึงขั้นตอนของเส้นทางการเปล่ียนแปลงสู่
สาหรับทุกคน, และอุปกรณ์อ่ืนๆที่ต้องใช้ในกิจกรรม ความเป็นผนู้ าไว้ในใจเสมอเพ่ือใช้เปน็ แนวทาง
ที่คุณเลือก ถ่ายเอกสารข้อมูลที่จาเป็น (สาหรับ
กิจกรรมสิทธิมนุษยชน และความเป็นผู้นา) และต้อง คุณสามารถใช้กลุม่ อภิปรายย่อย ละคร การเลา่ เร่ือง
มีแบบประเมินเวิรค์ ช็อปสาหรับทกุ คนด้วย เกม หรือวิธอี น่ื ๆเพอ่ื ชว่ ยใหผ้ ู้เข้าร่วมเข้าใจไดม้ ากขนึ้ อกี ระดับ
จากนั้นก็ขึ้นอยู่กับเยาวสตรีท่ีจะตัดสินใจว่าจะทาอะไรกับ
8. วางแผนการติดตามผลหลังจากการทาเวิร์คช็อป ความรู้ใหม่นี้ ส่ิงสาคัญคือต้องให้ผู้เข้าร่วมสามารถสารวจ
เพื่อพบเยาวสตรีและพดู คุยเก่ียวกับแผนปฏบิ ัติการท่ี วิเคราะห์คาถามท่ีมี แบ่งปันความคิดเห็น และสร้างการ
พวกเธอดาเนินการไปแล้ว หรืออุปสรรคท่ีพวกเธอ ปฏบิ ตั กิ ารสร้างความเปลยี่ นแปลงในเชิงบวกของตวั เอง
เจอ คุณสามารถรวบรวมเร่ืองราวท่ีเป็นแรงบันดาล
ใจความเป็นผู้นาเพื่อแบ่งปันให้ผู้อ่ืนและ YWCA ที่
อื่นๆได้
42
คาแนะนาสาหรบั ผดู้ าเนินรายการ
คณุ จะสร้างเวิรค์ ช็อปสาหรับหวั ข้อการสนทนาอภปิ รายได้อย่างไร
หวั ข้อการสนทนาอภิปราย เลือกกิจกรรมความเปน็ ผู้นาหรือสิทธิมนุษยชน
ระยะเวลาของเวิร์คช็อป: ตัวอย่างนปี้ ระกอบไปด้วย เร่ิมด้วยการทากิจกรรมที่ช่วยให้เยาวสตรีสะท้อน
3 ช่วง แต่ละชว่ งใชเ้ วลาประมาณ 4 ชว่ั โมง (ซงึ่ จะแตกตา่ งกัน ความเป็นผู้นา และ/หรือ แนะนาให้เข้าใจเก่ียวกับสิทธิ
ไป ขน้ึ อยู่กับการวางแผนและการเลือกกจิ กรรม) มนุษยชนได้ดีข้ึน คุณสามารถเลือกจากรายการกิจกรรม ใช้
กิจกรรมจากคู่มือฝึกอบรมท้องถ่ินที่คุณมี หรือข้อมูลเพิ่มเติม
ช่วงท่ี 1 ในเวบ็ ไซต์
ตอ้ นรบั ชว่ งท่ี 2
ใช้เวลาในการทักทายทุกคนและต้อนรับเข้าสู่เวิร์คช็
สารวจหวั ข้อ
อปความเป็นผู้นาสู่การเปลีย่ นแปลง ช้ีแจงข้อมูลท่ีควรรู้ เชน่ ใช้หัวข้อการสนทนาอภิปรายเป็นตัวนา เพ่ือช่วยให้
ทางไปห้องน้า ช่วงเวลาพักทานของว่างหรืออาหาร และ
กิจกรรมของวันน้ีเสร็จสิ้นก่ีโมง เปิดโอกาสให้ถามคาถามก่อน ทุกคนเข้าใจหัวข้อมากข้ึน คุณอาจนัดแนะให้เยาวสตรีต้ัง
จะเรมิ่ กจิ กรรม คาถามและแบ่งปันความคิดโดยการถาม “ทาไมถึงเกิดขึ้น”
ในชุมชนจากหัวข้อการอภิปราย ในฐานะผู้ดาเนินรายการ ให้
ตัง้ กฎและกติกา เลือก “ตัวกระตุ้นการอภิปราย” เช่นคาถามคาตอบ การ
ดูท่ีหัวข้อ กิจกรรมอนุ่ เครื่อง ละลายพฤตกิ รรม และ ระดมความคิดในกลุ่มใหญ่ หรือเทคนิคอื่นๆ บางคร้ัง การให้
เยาวสตรีอภิปรายปัญหาในกลุ่มย่อยและกลับมาแบ่งปันใน
กระตุ้นให้ต่ืนตัว ในคู่มือเพื่อกาหนดกฎกติกาท่ีจะช่วยให้ กลุ่มใหญ่และการระดมความคิดเห็นก็สามารถชว่ ยได้ บันทึก
ม่ันใจว่า เยาวสตรีทุกคนจะพบว่านี่คือพื้นท่ีปลอดภัยท่ีพวก ข้อคิดเห็นต่างๆท่ีได้บนกระดาษฟลิปชาร์ตเพื่อให้ทุกคน
เธอรู้สึกสบายใจในการแบ่งปนั และเรียนรู้ ติดป้ายกฎกติกาใน สามารถเหน็ ได้ และเพอ่ื คณุ จะไดม้ เี ก็บบันทึกไว้เป็นข้อมูล
ท่ีที่ทุกคนสามารถเห็นได้ ควรทบทวนกติกากลุ่มทุกครั้งก่อน
เริ่มกิจกรรมของวนั ชว่ ง ผู้เชยี่ วชาญแบง่ ปันข้อมูล (กจิ กรรมทางเลือก)
ถ้าเป็นไปได้ ให้ผู้เช่ียวชาญท้องถ่ินมาแบ่งปัน
กจิ กรรมละลายพฤตกิ รรม
กิจกรรมน้จี ะชว่ ยใหท้ กุ คนผอ่ นคลายและรู้จักกนั ประสบการณ์และข้อมูลที่เก่ียวข้องกับหัวข้อน้ีที่เกิดข้ึนใน
ท้องถน่ิ และยนิ ดีตอบคาถามจากเยาวสตรี
เกรน่ิ นาหวั ข้อ
แบ่งปันข้อมูลทว่ั ไปเก่ยี วกับหวั ขอ้ และความเก่ยี วข้อง พกั สัน้ ๆ
กับการใช้ชีวิตและความเป็นผู้นาของเยาวสตรี ตรงน้ีเป็น แนะนาสิทธิมนุษยชนและเป้าหมายการพัฒนาที่
จังหวะท่ีดีสาหรับการให้ข้อเท็จจริงหรือข้อมูลสถิติเก่ียวกับ ย่ังยืน(SDG) ที่เก่ียวข้องจากหัวข้อสนทนาอภิปราย โดยใช้
ท้องถ่ินของประเทศถ้าคุณมี คุณอาจจะเลือกเกร่ินนาหัวข้อ เป้าหมายการพัฒนาท่ียั่งยืนกับภาวะผู้นาของเยาวสตรี
ผ่านการเล่าเรื่องหรือใช้เร่ืองราวที่มีให้ในคู่มือ อีกทางเลือก ในทางปฏิบัติจากคู่มือ และใช้การเปลี่ยนแปลงสู่ความเป็น
หนึ่ง คือ ใช้ช่วง ข้อเท็จจริง และ คุณรู้หรือไม่ว่า ของหัวข้อ ผู้นาของเยาวสตรีโดยยึดแนวทางหลักสิทธิมนุษยชนเป็น
นั้นเพ่ือเร่ิมการอภิปรายกลุ่ม ใช้ข้อมูลในหัวข้อการสนทนา ข้อมูลพื้นฐานเพ่ือบอกเล่าถึงกิจกรรม หลังจากทากลุ่ม
อภปิ รายเพ่อื นาคณุ
43
คาแนะนาสาหรับผดู้ าเนินรายการ
อภปิ ราย คณุ สามารถใช้การเลน่ อยา่ งสรา้ งสรรคใ์ นการสารวจ เป็นผู้นาของคุณภายใต้การเคลื่อนไหวทางสังคมและการ
สิทธิมนุษยชนและเป้าหมายการพัฒนาที่ย่ังยืนผ่านบทบาท สนับสนุนและการทางานร่วมกัน เสริมสร้างภาวะผู้นาที่
สมมติหรือละคร ในการถกเร่ือง สิทธิของเธอคืออะไรและ เข้มแข็งในการเคล่ือนไหวทางสังคม และ เป็นกระบอกเสียง
เป้าหมายการพฒั นาทย่ี ง่ั ยืน คณุ สามารถให้กลุ่มยอ่ ยแสดงให้ รณรงค์ และปฏิบัติการร่วมกัน จากเส้นทางการเปลี่ยนแปลง
เห็นถึงสิทธิและเป้าหมายของพวกเธอในชุมชนว่าควรเป็น สู่ความเป็นผู้นา เพื่อช่วยให้เยาวสตรีระบุได้ว่าใครที่จะ
อยา่ งไร สนับสนุนพวกเธอในการทางาน พวกเธอจะสามารถสนับสนุน
ซึ่งกันและกันได้อย่างไร และวิธีวางตัวเองในการเคลื่อนไหว
ช่วงที่ 3 ทางสังคมเพื่อให้แน่ใจว่าพวกเธอแสดงออกในพ้ืนที่ปลอดภัย
สิ่งเหล่าน้ีสามารถทาได้โดยใช้ การเล่นอย่างสร้างสรรค์ ท่ี
เพ่ือความเข้าใจเพ่ิมเติมเกี่ยวกับแนวทางด้านสิทธิ เยาวสตรีสามารถจินตนาการ หรือ ‘ฝัน’ ถึงสิ่งท่ีพวกเธอ
มนุษยชน (HRBA) ในหัวข้อสนทนาอภิปราย ให้อ้างอิง อยากทาให้สาเร็จ จากน้ันพวกเธอจะสามารถวาดหรือเขียน
เส้นทางการเปลี่ยนแปลงสู่ความเป็นผู้นา เร่ืองรู้จักสิทธิของ ความคิดของพวกเธอออกมา
ตนเองในความเป็นจรงิ และใช้คาถามเก่ียวกับสิทธิมนุษยชน
เหล่านั้นเพื่อเป็นแนวทางในการสนทนาอภิปรายกลุ่ม ส่ิงนี้ คาถามและคาตอบชว่ งปิด
จะช่วยสนับสนุนการสนทนาอภิปรายถึงสาเหตุต้นตอของ
ปัญหาและสามารถช่วยระบไุ ด้วา่ ใครสามารถมีบทบาทในการ ควรต้องมีเวลาในช่วงท้ายของกิจกรรมเพื่อตอบ
แก้ไขปัญหา และสิ่งที่ต้องทา ถ้ากลุ่มมีขนาดใหญ่ ให้แบ่ง คาถามต่างๆ และเตือนเยาวสตรีถึงความสาคัญในการรักษา
เยาวสตรีเป็นกลุ่มย่อย พวกเธอสามารถคิดหาคาตอบ ความเป็นส่วนตัวของการสนทนาอภิปรายเพื่อสร้างพ้ืนที่
จากน้ันแบ่งปันความคิดนั้นในกลุ่มใหญ่ คุณสามารถใช้การ ปลอดภยั ใหก้ บั ทุกๆคน
เล่นอย่างสร้างสรรค์ในการแสดงถึงผลดีของการรู้สิทธิของแต่
ละคน และการปฏิบัตกิ ารสาหรับการเปลีย่ นแปลงเชงิ บวก ประเมินปิด
พกั สนั้ ๆระหวา่ งกจิ กรรม การให้เยาวสตรีได้มีโอกาสที่บอกให้เราได้รู้ว่าพวก
เธอรู้สึกอย่างไรเก่ียวกับเวิร์คช็อปเป็นส่ิงสาคัญ แจก
ส่งเสริมการสะท้อนมุมมองตนเองและการสร้าง แบบฟอร์มการประเมินผลให้กับผู้เข้าร่วมอบรมกรอก และ
แผนงานการปฏิบัติการ โดยดูในคู่มือเร่ือง เรียกร้องเยาวส เก็บแบบฟอร์มหลังกรอกแล้ว และขอบคุณเยาวสตรีทุกคน
ตรีให้ปฏิบัติการ (Her Call to Action) ใช้ตัวอย่างน้ีใน รวมถงึ ผู้ชว่ ยผูด้ าเนินรายการท่ีมารว่ มการอบรม
การสนับสนุนเยาวสตรีให้สร้างแผนงานการปฏิบัติการของ
ตัวเองที่ระบุว่าเธอสามารถสร้างความแตกต่างในหัวข้อการ พึงระลึกว่า... ใช้เวลาหลังจากเวิร์คช็อปพูดคุยรายละเอียด
สนทนาอภิปรายได้อย่างไร คณุ ต้องอ้างถงึ ช่วงการอภิปราย กับผู้ร่วมดาเนินรายการ เพื่อพิจารณาผลการประเมิน
ช่วงท่ี 2 ท่ีระบุว่าใครเป็นผู้รับผิดชอบและอะไรท่ีจะต้องทา แลกเปลี่ยนประสบการณ์ พูดคุยกับผู้เชี่ยวชาญท้องถิ่น และ
นอกจากน้ีคุณยังสามารถใช้ เสริมความแข็งแกร่งให้ความ วเิ คราะห์ถงึ ส่ิงทไ่ี ด้ผลดี และส่ิงทตี่ อ้ งปรบั ปรุง
44
หัวข้อการสนทนาอภปิ ราย
1 การแต่งงานต้ังแต่วัยเด็ก ก่อนวัยอันควร และการ 7 ปัญหาการคา้ ประเวณหี รือการขายบรกิ ารทางเพศ
ถกู บงั คับใหแ้ ตง่ งาน 8 ความรนุ แรงต่อสตรแี ละเดก็
2 การตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควร และการตั้งครรภ์ที่ไม่ 9 ความยุติธรรมทางเศรษฐกิจและความเท่าเทียม
พง่ึ ประสงค์ ทางเพศ
3 HIV&AIDS 10 หญิงรักหญิง ชายรักชาย คนรักสองเพศ คนข้าม
4 สุขภาพทางเพศและอนามัยการเจริญพันธุ์ และ เพศ เพศกากวมหรืออินเตอร์เซ็กซ์ และ ไม่แน่ใจ
ทางเพศ (LGBTIQ)
สิทธ์ิ
5 สนั ติสุข ความมน่ั คง และความเทา่ เทยี มทางเพศ 11 การรงั แก และการรงั แกในโลกอินเตอร์เน็ต
ความยุติธรรมทางสภาพภูมิอากาศกับความเท่า 12 ประจาเดือนกับผลกระทบต่อชีวิตของสตรีและ
6 เทยี มทางเพศ เดก็ หญิง
13 ความเชื่อ สตรีนิยม และสทิ ธมิ นุษยชน
45
1
การแต่งงานตง้ั แตว่ ัยเดก็ ก่อนวยั อันควร และการถกู บงั คบั ใหแ้ ตง่ งาน
(Child, Early and Forced Marriage (CEFM))
คืออะไร และทาอย่างไรจึงจะหยุดมนั ได้
เด็กผู้หญิงหลายล้านคนถูกบังคับให้แต่งงานก่อนอายุ 18 ปีโดยไม่ยินยอมหรือไม่มีโอกาสปฏิเสธ เด็กผู้หญิงและผู้หญิง
เหล่าน้จี ะได้รบั ผลกระทบในแง่ลบจากการแต่งงานก่อนวัยอนั ควรนไี้ ปตลอดชีวิต เมอื่ เด็กผหู้ ญงิ ถูกบงั คับให้แต่งงาน สทิ ธิ
มนุษยชนของเธอกถ็ ูกละเมิดด้วยเชน่ กัน
การแต่งงานตั้งแต่วัยเด็ก คือ การสมรสอย่างเป็นทางการหรือไม่เป็นทางการที่ฝ่ายหนึ่งหรือทั้งสองฝ่ายอายุต่ากว่า 18 ปี
การถูกบงั คับแตง่ งานคอื การทีฝ่ ่ายหนึ่งหรือท้ังสองฝา่ ยไมไ่ ด้ตกลงหรอื ยินยอมทีจ่ ะแต่งงาน
ขอ้ เท็จจรงิ
ทุก 1 นาที จะมเี ด็กผู้หญงิ 28 คนแตง่ งาน เท่ากบั 1 คนทุก 2 วินาที
http://www.girlsnotbrides.org/about-child-marriage
ทกุ ปีจะมีเดก็ ผ้หู ญงิ ประมาณ 15 ลา้ นคนตอ้ งเปน็ เจา้ สาวเด็กและแต่งงานกอ่ นครบอายุ 18 ปี (UNICEF, 2014)
เด็กผหู้ ญงิ ประมาณ 1 ใน 3 ในประเทศกาลงั พฒั นาจะแตง่ งานตง้ั แต่กอ่ นอายุ 18 ปี
worldYWCA.org/Wo-content/uploads/2016/06/SF-Fact-Sheet-2-Human-Rights.pdf
การแต่งงานตั้งแต่วยั เด็ก กอ่ นวยั อันควร และการถกู บงั คับใหแ้ ต่งงาน เป็นปัญหาในชมุ ชนหรือประเทศของคณุ หรือไม่?
คุณสามารถหาข้อมูลในท้องถ่ินเก่ียวกับการปฏิบัติท่ีเป็นอันตรายน้ีได้ที่ไหน? สานักงาน UN ประจาประเทศ, องค์กร NGO
ระหว่างประเทศและท้องถนิ่ , กระทรวงทเ่ี กีย่ วขอ้ งกบั เดก็ , ฯลฯ
46
คุณรหู้ รือไม่ และนอกโรงเรียน) การเขา้ ถึงเด็กผู้หญงิ ที่มีความเส่ียงต่อการ
แต่งงานก่อนวัยอันควรจะทาให้ได้ข้อมูลมากข้ึนเก่ียวกับ
เมอื่ เดก็ ผหู้ ญิงแตง่ งานก่อนอายุ 18 ปี เธอมแี นวโนม้ ท่จี ะ: ปัญหา และให้โอกาสเด็กผู้หญิงที่จะต่อต้านประเพณีปฏิบัติที่
อันตรายน้ี เยาวสตรีและเด็กผู้หญิงสามารถมีบทบาทสาคัญ
ลาออก หรือถกู บงั คบั ให้ออกจากโรงเรยี น ในการกาจดั การแต่งงานตง้ั แตว่ ัยเดก็ ก่อนวัยอันควร และการ
ประสบกับความรุนแรงทางเพศ ทางร่างกาย จิตใจ ถูกบังคับให้แตง่ งานได้
และ/หรือ ทางการเงินในบ้านจากสามี หรือสมาชิก ทาไมจึงเกิดเร่ืองอย่างน้ีข้ึน? มีปัจจัยหลายอย่างท่ีมีส่วนทา
ในครอบครัว ให้เดก็ ผหู้ ญงิ กลายเปน็ เหยื่อของการแต่งงานต้ังแต่วัยเด็ก
ไปอยู่ในท่ีที่ห่างจากชุมชนเดิม หรือในชุมชน เมือง
จังหวัด หรือภูมิภาคท่ีห่างไกลออกไป ซึ่งจะนาไปสู่ • ประเพณีปฏิบัติท่ีเป็นอันตรายนี้ฝังรากลึกในทัศนคติ
ความโดดเดีย่ ว ความห่างเหนิ และความหดหู่ ทางสังคมท่ีวางผู้หญิงและเด็กผ้หู ญิงในสถานะท่ีดอ้ ย
มีข้อจากัดด้านโอกาสการหางานทา และไม่ค่อยมี กว่า หรือไม่สมควรได้รับการปฏิบัติอย่างยุติธรรม
สว่ นในการควบคมุ การเงนิ ของบา้ น หรือเท่าเทียมกับเด็กผู้ชายหรือผู้ชาย การเลือก
ตั้งท้องตั้งแต่อายุยังน้อย ทาให้มีความเส่ียงสูงท่ีจะ ปฏิบัติทางเพศร่วมกับการเลือกปฏิบัติทางอายุนี้ทา
เสียชีวิต หรือพิการจากการต้ังท้องท่ีอันตราย และ ใหเ้ ดก็ ผู้หญิงยิ่งเส่ียงตอ่ การถูกขม่ เหง
โรคแทรกซ้อนจากการคลอด (เช่น โรคฝคี ณั ฑสูตร)
มีโอกาสมีลูกมากในช่วงชีวิตของเธอ ซึ่งทาให้มี • พ่อแม่บางคนมีความคิดว่าการให้ลูกสาวแต่งงานจะ
ความเส่ียงต่อชีวิตและสุขภาพจากการตั้งท้องมาก ป้องกันให้เธอปลอดภัยและม่ันใจว่าจ ะไ ม่มี
ครงั้ เพศสัมพันธ์นอกการแต่งงาน นี่เป็นวิธีควบคุมเร่ือง
มีโอกาสน้อยในการเข้าถึงข้อมูลและบริการด้าน ทางเพศของเด็กผหู้ ญิง อยา่ งไรกต็ าม พอ่ แม่ต้องรู้ว่า
สุขภาพทางเพศและอนามยั การเจรญิ พนั ธุ์ การแต่งงานต้ังแต่วัยเด็กอาจหมายถึงความรุนแรง
เส่ียงตอ่ การติดเชื้อ HIV มากขน้ึ ทางเพศและการถกู ข่มเหงที่เธอไมส่ ามารถควบคุมได้
ใครคือผ้ทู ี่มคี วามเส่ียงมากทีส่ ุดในการแต่งงานตั้งแต่วัย • พ่อแม่บางคนหวังว่าครอบครัวสามีจะให้โอกาสทาง
เด็ก กอ่ นวัยอันควร และการถกู บังคบั ใหแ้ ตง่ งาน? เศรษฐกิจที่ดกี วา่ เช่น จ่ายคา่ เลา่ เรยี นให้ลูกสาว และ
อยู่ในฐานะท่ีดีขึ้น หรือคนที่อยู่ชนบทก็จะมีโอกาสได้
เด็กผู้หญิงท่ีแต่งงานก่อนอายุ 18 ปีส่วนใหญ่จะ อยูใ่ นเมือง
ยากจน ด้อยการศึกษา (อาจไม่เคยไปโรงเรียน ลาออก หรือ
ถกู บังคับใหอ้ อกจากโรงเรยี น) และอาศยั อยู่ในชนบท แต่ไมไ่ ด้ • พ่อแม่บางคนก็หวังว่าการให้ลูกสาวแต่งงานจะทาให้
แปลว่าเด็กผู้หญิงท่ีอยู่ในเมือง หรือมีฐานะดีกว่าจะรอดพ้น เธอได้อยู่ในบ้านที่พวกเขาเชื่อว่าจะปลอดภัยจาก
จากการคุกคามนี้ เด็กผู้หญิงในประเทศที่มีปัญหาสงคราม อันตรายของผ้ชู ายในชมุ ชนและโลกภายนอก
หรอื ในพนื้ ที่ท่ีประสบภัยธรรมชาติหรือความเดือดร้อน ก็เสย่ี ง
เหมือนเด็กผู้หญิงท่ีอยู่ในสังคมท่ีวัฒนธรรมประเพณีเร่ือง • ในหลายๆสังคม หน้าที่ตามประเพณีด้ังเดิมท่ีผู้หญิง
พรหมจรรยเ์ ชื่อมโยงกับ ‘เกียรตยิ ศของครอบครัว’ ต้องทา คือ การเป็นภรรยาและแม่ เด็กผู้หญิงจะ
ไม่ได้รับการสนับสนุนให้เชื่อว่าพวกเธอสามารถ
สาคัญมากท่ีจะต้องตรวจสอบปัญหานี้ในชุมชนหรือ ประสบความสาเร็จในเป้าหมายชีวิตอื่น เช่น การหา
ประเทศของคุณเพื่อท่ีจะเข้าใจและรู้ว่าใครเส่ียงท่ีสุดต่อการ งานทา หรอื เริม่ ตน้ ธรุ กิจ เมื่อเด็กผ้หู ญิงแตง่ งานแล้ว
แต่งงานตั้งแต่วัยเด็ก (ดูท่ีพื้นที่ ศาสนา อายุ เด็กผู้หญิงทั้งใน ความเป็นไปได้ท่ีจะหางานทาหรือเริ่มต้นธุรกิจก็จะ
ย่ิงน้อยลง
• การแต่งงานต้ังแต่วัยเด็กจะยิ่งเป็นเรื่องธรรมดามาก
ข้ึนในช่วงสงความ วิกฤต หรือมีภัยธรรมชาติ ความ
47
ไม่ม่ันคงทาให้พ่อแม่เป็นห่วงความปลอดภัยของลูก หมายความว่าอย่างไร? ขอ้ ทห่ี นงึ่ ทุกคนมสี ทิ ธ์ิเลือก
สาว และมองว่าการแต่งงานคือคาตอบ (แม้ว่าจะมัน ถ้าอยากจะแต่งงาน แต่งเมอื่ ไหร่ และแต่งกบั ใคร ขอ้
จะทาให้พวกเธออยู่ในสถานการณ์ที่อันตรายและมี ท่ีสอง คนท่ีอายุเกิน 18 ปีเท่านั้นจึงจะสามารถให้
ความรนุ แรง) การยินยอมตามกฎหมาย ดังนนั้ เดก็ ผู้หญงิ ตอ้ งมีอายุ
• เมื่อครอบครัวมีฐานะยากจน พวกเขาอาจเลือกท่ีจะ อย่างน้อย 18 ปจี งึ จะตกลงแต่งงานได้
ลดภาระทางเศรษฐกิจโดยการให้ลูกสาวแต่งงาน
ออกไปเพื่อจะได้ลดจานวนคนท่ีต้องเลี้ยงดูลง และ 3. อนุสัญญาว่าด้วยการขจัดการเลือกปฏิบัติต่อสตรี
ค ร อ บ ค รั ว อ า จ มี แ ร ง จู ง ใ จ จ า ก สิ น ส อ ด เ จ้ า ส า ว ใ น ทุ ก รู ป แ บ บ ( The Convention on the
บ่อยคร้ังการจัดลาดับความสาคัญทางเศรษฐกิจก็มี Elimination of all Forms of Discrimination
ผล เช่น การศึกษาของลูกชายมีลาดับความสาคัญ Against Women (CEDAW)) กล่าวว่า ผู้หญิงควร
เหนอื กวา่ ความเป็นอย่ทู ี่ดขี องลูกสาว มีสิทธ์ิเหมือนกับผู้ชายในการเลือกคู่สมรสได้อย่าง
• การให้ลูกไปแต่งงานยังเป็นวิธีท่ีบางครอบครัว อิสระ และเข้าสู่การแต่งงานด้วยความยินยอมอย่าง
แก้ปัญหาความขัดแย้ง ชาระหน้ี หรือสร้างพันธมิตร อิสระ และ “การหมั้นและการแต่งงานของเด็กจะไม่
เด็กผู้หญิงถูกปฏิบัติเหมือนส่ิงของหรือสินค้าท่ีใช้ มผี ลตามกฎหมาย”
แลกเปลีย่ น
4. ในปี 2014 สมชั ชาใหญแ่ ห่งสหประชาชาติ ได้ยอมรับ
สิทธิของคุณมีอะไรบ้าง? มีสิทธิมนุษยชนหลายข้อท่ีอธิบาย ปณิธานทก่ี ลา่ วว่า ทกุ รัฐตอ้ ง “ออก บังคบั ใช้ และยดึ
ว่าการแต่งงานตั้งแต่วัยเด็ก ก่อนวัยอันควร และการถูกบังคับ มั่นในกฎหมายและนโยบายที่มุ่งเน้นการป้องกันการ
ให้แต่งงานน้ันผิดและขัดแย้งกับสิทธิของเด็กผู้หญิง และผิด เกิดและยุติการแต่งงานต้ังแต่วัยเด็ก ก่อนวัยอันควร
กฎหมายระหวา่ งประเทศ และการบังคับให้แต่งงาน และปกป้องผู้ที่มีความ
เสี่ยง และให้มั่นใจว่าการแต่งงานเกิดขึ้นจากคู่สมรส
1. อนสุ ญั ญาว่าด้วยสิทธิเดก็ (The Convention on ที่รู้ข้อมูล และมีอิสระในการยินยอมพร้อมใจ” เร่ือง
the Rights of the Child (CRC)) กล่าววา่ รฐั บาล น้ีหมายความว่าอย่างไร? รัฐบาล (ตารวจ ผู้
ต้อง “ทาทุกวธิ ีทีม่ ปี ระสิทธิภาพและเหมาะสมเพื่อมุ่ง พิพากษา ผู้เช่ียวชาญด้านสุขภาพ ฯลฯ) ต้อง
ไปสู่การล้มเลิกประเพณีปฏิบัติที่เป็นผลร้ายต่อ ปฏิบัติการเพื่อหยุดยั้งไม่ให้เกิดการแต่งงานต้ังแต่วัย
สุขภาพของเด็ก” เร่ืองน้ีหมายความว่าอย่างไร? เด็กอีก โดยให้ทุกคนต้องปฏิบัติตามกฎหมาย
การแต่งงานก่อนวัยอันควรทาให้ชีวิตของเด็กผู้หญิง เด็กผู้หญิงได้รับการปกป้อง และชุมชนรับทราบ
ตกอยู่ในความเส่ียง และถูกจัดว่าเป็นการปฏิบัติท่ี ข้อมูลและอนั ตรายของการแตง่ งานก่อนวยั อนั ควร
เป็นอันตรายท่ีทาโดยใช้วัฒนธรรมหรือธรรมเนียม
ประเพณเี ป็นขอ้ อ้าง เราต้องหยุดธรรมเนียมประเพณี
ปฏิบตั ิที่คกุ คามสุขภาพหรือความผาสกุ ของเด็ก สิทธิ
ดา้ นสขุ ภาพของเดก็ ทุกคนตอ้ งได้รบั การปกปอ้ ง
2. กติการะหว่างประเทศว่าดว้ ยสิทธพิ ลเมืองและสิทธิ
ทางการเมือง (The International Covenant
on Civil and Political Rights (ICCPR)) “ก า ร
แต่งงานไม่ควรเกิดขึ้นโดยไม่ได้รับการยินยอมพร้อม
ใจอย่างอิสระจากผู้ที่จะทาการสมรส” เร่ืองนี้
48
เปา้ หมายการพฒั นาที่ย่ังยนื การถูกบังคับให้แต่งงาน กาจัดให้หมดไป และ
(Sustainable Development Goals) ปกป้องสิทธิของเดก็ หญิง
เป้าหมายที่ 5 บรรลุถึงความเท่าเทียมทางเพศ และ • พอ่ แมผ่ ูป้ กครอง ต้องไดร้ บั ความร้เู รอ่ื งปญั หาน้ี และ
เสรมิ สรา้ งพลังให้แก่สตรีและเดก็ หญิงทุกคน ส่งเสริมให้เคารพสิทธิของลูกสาว และทาส่ิงท่ีเป็น
ประโยชน์กับตัวเด็ก (ตัวอย่างเช่น ให้เด็กหญิงได้
เป้าประสงคท์ ี่ 5.2 ขจัดการปฏิบตั ิท่ีเป็นอันตรายตอ่ ผ้หู ญงิ เรยี นในโรงเรียน)
เช่น การแต่งงานตั้งแต่วัยเด็ก ก่อนวัยอันควร และการถูก
บังคับให้แต่งงาน และการขลิบอวัยวะเพศหญิง เรื่องน้ี • คุณครู สามารถช่วยระบุตัวเด็กหญิงท่ีเสี่ยงต่อการ
หมายความว่าอย่างไร? รัฐบาลมีหน้าที่รับผิดชอบในการ แต่งงานต้ังแต่วัยเด็ก คุณครูอาจแจ้งเจ้าหน้าที่ผู้มี
หยุดย้ังการแต่งงานต้ังแต่วัยเดก็ และการขลิบอวัยวะเพศหญงิ อานาจเมอื่ พบว่ามเี ดก็ หญงิ ลาออกหรือไมม่ าเรยี น
(เช่น ผ่านการรณรงค์ให้ข้อมูล) ปกป้องเด็กหญิงจากการ
แต่งงานตั้งแต่วัยเด็ก (เช่น ตารวจต้องช่วยเด็กหญิงออกมา • เจ้าหน้าที่สาธารณสุข ควรได้รับการอบรมเพื่อระบุ
จากการแต่งงานท่ีผิดกฎหมายและต้องปกป้องเธอให้ ตัวเด็กหญิงท่ีจะต้องแต่งงานตั้งแต่วัยเด็กได้ และให้
ปลอดภัยจากผลกระทบ) และตารวจและศาลต้องลงโทษ คาปรึกษาเด็กหญิงท่ีแต่งงานแล้วและต้องการ
ผกู้ ระทาผิดดว้ ยกฎหมาย สขุ อนามัยวัยเจรญิ พันธ์ุ
ใครสามารถมีบทบาทในการยุติการแต่งงานตั้งแต่วัยเด็ก • ผู้นาชุมชน สามารถให้ความรู้กับคนในท้องถิ่น ระบุ
กอ่ นวัยอนั ควร และการถกู บงั คบั ให้แต่งงานได้? ครอบครัวท่ีเส่ียง และช่วยชะลอ หรือยับยั้งการ
แต่งงานตง้ั แตว่ ัยเด็ก และแจง้ ตารวจหรือเจ้าหน้าที่ท่ี
• เยาวสตรีและเด็กหญิง โดยเฉพาะเด็กหญิงท่ี เกยี่ วข้อง
แต่งงานแล้วท่ีได้เข้ามาในพื้นท่ีปลอดภัยเพื่อเรียนรู้
เรื่องสิทธิและสร้างความม่ันใจในตัวเอง จะได้รับการ • ผู้นาทางศาสนา สามารถให้ความรู้กับคนในท้องถิ่น
สนับสนุนและปกป้องเพื่อหลีกเลี่ยง ชะลอ หรือเพิก ปฏิเสธการยอมรับการแต่งงานต้ังแตว่ ัยเด็ก และแจ้ง
ถอนการถกู บังคับให้แตง่ งาน ตารวจหรอื เจา้ หนา้ ทที่ ีเ่ กย่ี วข้อง
• ตารวจ มีหน้าที่สืบสวนคดีกรณีการแต่งงานต้ังแตว่ ยั • เด็กผู้ชายและผู้ชาย กล้าพูดคัดค้านการแต่งงาน
เด็ก และศาลมีหน้าท่ีปกป้องสิทธิของเด็กหญิง ตั้งแต่วัยเด็ก ติเตียนเพ่ือนที่แต่งงานแบบนั้น และ
เหลา่ นัน้ ต้องมน่ั ใจว่าตวั เองแตง่ งานกบั ค่ทู ่เี ท่าเทียม
• ตัวแทนองค์การบริหารส่วนท้องถิ่น ต้องจัดให้มี • มีใครอีกหรอื ไม?่ ....
แผนงานและงบประมาณเพื่อสร้างความตระหนักรู้
เกี่ยวกับการแตง่ งานตง้ั แต่วยั เดก็ กอ่ นวยั อนั ควรและ เราต้องการเหน็ การ
เปลยี่ นแปลงอะไรบ้าง?
เราสามารถเป็นผนู้ าในหวั ข้อนีไ้ ด้
หรอื ไม่?
เราสามารถจัดต้ังหรือเขา้ ร่วมในกลมุ่
เคลื่อนไหวทางสังคมได้หรือไม่?
49
คาถามเพม่ิ เตมิ เพ่ือเสนอแนะในการทาแผนปฏบิ ัติการ:
อะไร ทคี่ ณุ สามารถทาในชุมชนของคุณได้?
ใคร คอื คนท่คี ุณสามารถไปหาได้เพื่อขอข้อมลู และการสนบั สนนุ เพิม่ เตมิ ?
ทาอย่างไร ที่จะกล้าพดู และสร้างความตระหนักในชมุ ชนของคุณ?
ใครหรือองค์กรใด ทีค่ ุณสามารถร่วมมือด้วยในการชว่ ยยตุ กิ ารแต่งงานตงั้ แตว่ ยั เด็ก ก่อนวัยอันควร และการ
ถูกบังคับให้แตง่ งาน?
ทาอยา่ งไร คุณจึงจะมน่ั ใจได้ว่าคนท่ีอยใู่ นตาแหนง่ ท่ีมอี านาจ มคี วามรบั ผิดชอบในการยุตเิ ร่ืองนี้ ทาหนา้ ทต่ี ัวเองและยึด
มั่นในสิทธขิ องเดก็ หญิง?
หมายเหตุถงึ ผดู้ าเนนิ รายการ:
ให้ย้อนกลับไปดู เสน้ ทางการเปลยี่ นแปลงสคู่ วามเป็นผนู้ าเยาวสตรี(Young Women’s Transformative Leadership
Journey) ท่ีได้รวบรวมคาอภิปรายต่างๆและเรียนรู้เก่ียวกับประเด็นปัญหาที่เกี่ยวข้องกับสิทธิมนุษยชน จากกระบวนการนี้ ให้
ระบุพันธมิตรและแผนปฏิบัติการ รวมถึงผู้ที่อยู่ในตาแหน่งที่มีอานาจและการตัดสินใจ ซ่ึงมีหน้าที่รับผิดชอบในการยึดม่ันและ
ดารงไวซ้ ง่ึ สทิ ธขิ องเยาวสตรี
50