2
การตัง้ ครรภก์ ่อนวยั อันควร และการตั้งครรภ์ทไ่ี ม่พงึ ประสงค์
(Early and Unintended Pregnancy)
?ทาไมถงึ เกดิ และจะสามารถหลีกเลย่ี งการตงั้ ครรภ์ทไี่ ม่พึง่ ประสงคไ์ ด้อยา่ งไร
เด็กผู้หญิงสามารถที่จะต้ังครรภ์ได้ และถ้าพวกเธอไม่ได้รับการสนับสนุนจากครอบครัวและชุมชน และการดูแล
สุขภาพที่เหมาะสม พวกเธอก็เสี่ยงท่ีจะพิการและแม้กระทั่งตาย สุขภาพและชีวิตของเธอถูกคุกคามโดยการตั้งครรภ์
และภาวะแทรกซ้อนระหว่างการคลอด การต้ังครรภ์ทาให้ความเป็นอยู่ท่ีดี การหารายได้และโอกาสที่จะได้งานท่ีดีใน
อนาคตตกอยูใ่ นความเสี่ยง การต้งั ครรภ์ก่อนวัยอันควร เป็นตน้ ทนุ ทสี่ ูงสาหรับเธอ ครอบครัวและชมุ ชนของเธอ
ขอ้ เท็จจรงิ
ทุกๆ ปี มีเดก็ ผู้หญิงทีม่ ีอายรุ ะหวา่ ง 15-19 ปี ประมาณ 16 ลา้ นคน และเดก็ หญิงทีอ่ ายตุ า่ กว่า 15 ปี กวา่ 1 ลา้ น
คนคลอดลกู ซ่ึงส่วนใหญ่อยู่ในประเทศทม่ี ีรายไดต้ า่ และปานกลาง
ภาวะแทรกซ้อนระหว่างการตั้งครรภ์และระหว่างการคลอด เป็นสาเหตุการตายอันดับ 2 ของเด็กผู้หญิงอายุ
ระหวา่ ง 15-19 ปี (ตัวอยา่ งเช่น การเสียเลอื ดและการติดเช้อื ระหว่าง/หลงั การคลอด หรอื การทาแทง้ ทไ่ี มป่ ลอดภัย
ภาวะคลอดยาก และความดนั โลหติ สูง)
ทกุ ๆ ปี เด็กผหู้ ญงิ ทีม่ อี ายรุ ะหว่าง 15-19 ปี 3 ลา้ นคน ผ่านการทาแท้งท่ีไมป่ ลอดภัย
เด็กที่เกิดจากคณุ แม่วัยรุ่นมีความเส่ียงท่ีจะตายสูงกว่าเดก็ ท่ีเกิดจากผู้หญิงที่มีอายุระหว่าง 20-24 ปี (WHO 2014)
(ตัวอยา่ งเช่น เนอื่ งจากน้าหนกั แรกเกดิ นอ้ ย)
การตั้งครรภก์ ่อนวยั อนั ควรและการต้ังครรภท์ ีไ่ มพ่ งึ ประสงคเ์ ป็นปัญหาในสังคมหรอื ในประเทศของคณุ หรือไม่?
คุณสามารถหาขอ้ มูลทอ้ งถ่ินเกย่ี วกบั ความเป็นจรงิ ที่อนั ตรายน้ไี ด้ทีไ่ หน?
สถานพยาบาลท้องถ่ิน, NGO ในท้องถ่ินและระหว่างประเทศ กระทรวงสาธารณสุข องค์กรของสหประชาชาติ เป็นต้นว่า
UNFPA และ WHO
51
คณุ รู้หรือไม?่ • ธรรมเนียมปฏิบัติเรื่องการแต่งงานตั้งแต่เด็ก ก่อนวัย
อันควร และการถูกบังคับให้แต่งงาน ทาให้วัยรุ่น
เมอ่ื เดก็ ต้ังครรภ์กอ่ นอายุ 19 ปี เธอมีแนวโน้มทจี่ ะ: ผู้หญิงเสี่ยงต่อการต้ังครรภ์สูง นอกจากนี้ยังมีความ
เสียชีวิตจากภาวะแทรกซ้อนระหว่างคลอด หรือเป็น เส่ียงที่สูงขึ้นของความรุนแรงและการถูกบังคับให้มี
ผลจากการทาแทง้ ที่ไมป่ ลอดภัย เพศสัมพันธ์จากการแต่งงานก่อนวัยอันควร ซ่ึงมีผล
ประสบปัญหาด้านสุขภาพ เน่ืองจากภาวะคลอดยาก ต่ อ อั ต ร า ท่ี สู ง ขึ้ น ข อ ง ก า ร ติ ด เ ช้ื อ โ ร ค ติ ด ต่ อ ท า ง
และมีโอกาสที่จะพิการ เช่น เป็นแผลชอนทะลุ เพศสัมพนั ธแ์ ละเช้อื HIV
(fistula)
ต้องหยุดเรียน หรือถูกบังคับให้ออกจากโรงเรียน ทา • การข่มขืนและการล่วงละเมิดทางเพศทา ให้
ใหห้ างานท่ีดีได้ยาก เด็กผู้หญิงไม่สามารถควบคุมการมีเพศสัมพันธ์ และ
เส่ียงกับความรุนแรงท่ีจะเกิดข้ึนจากคู่ครองท่ีใกล้ชิด ไม่สามารถหลกี เล่ียงการตง้ั ครรภไ์ ด้
มากขึ้น
มีความเส่ียงทจี่ ะฆา่ ตัวตายสูง • บรรทัดฐานทางสังคมหรือความคิดที่จากัดบทบาท
จะมีลูกจานวนมากในช่วงชีวิตของเธอ ซ่ึงทาให้ ชีวิตของผู้หญิงที่แคบลงให้เป็นแค่ภรรยาหรือแม่
สุขภาพและชวี ติ ของเธอตกอยใู่ นความเสย่ี ง และเน้นแค่การเจริญพันธุ์ (เด็กผู้หญิงจะเป็นผู้หญิงก็
ต่อเมื่อมีลูก) เป็นแรงกดดันให้ต้องตั้งครรภ์และ
ใครคือผู้ที่มีความเสี่ยงมากท่ีสุดในการตั้งครรภ์ก่อนวัยอัน แตง่ งานก่อนวัยอนั ควร
ควร? การตั้งครรภ์ที่ไม่พึงประสงค์มักพบมากในกลุ่ม
เด็กผู้หญิงที่มีการศึกษาน้อย ยากจนและอาศัยอยู่ในเขต • บรรทดั ฐานทางสงั คมอืน่ ๆ ท่ยี อมรบั ความรุนแรงและ
ชนบท ที่เข้าถึงข้อมูลเรื่องสุขภาพทางเพศและอนามัยการ ชายเป็นใหญ่ ทาให้ความรุนแรงทางเพศเป็นเร่ือง
เจริญพันธ์ุและการคุมกาเนิดได้น้อย เด็กผู้หญิงท่ีถูกบังคับให้ ธรรมดา และสนับสนุนความคาดหวังของการเจริญ
แต่งงานมีอัตราการต้ังครรภ์ก่อนวัยอันควรสูง เพราะพวกเธอ พนั ธุ์ของผู้ชาย (ผูช้ ายจะถอื วา่ เปน็ ชายแท้กต็ ่อเม่ือทา
มีความสามารถต่อรองในการคุมกาเนิดได้น้อยเมื่อพวกเธอมี ให้ผหู้ ญงิ หรอื เด็กผูห้ ญงิ ตง้ั ทอ้ ง)
เพศสัมพันธ์ เด็กผู้หญิงที่ประสบความรุนแรงทางเพศมักลง
ท้ายท่ีการต้ังครรภ์ ซึ่งรวมถึงวัยรุ่นที่เลือกท่ีจะมีเพศสัมพันธ์ • ความรู้เก่ียวกับเรื่องเพศและการวางแผนครอบครวั ที่
แต่ไม่รู้เกี่ยวกับการคุมกาเนิดหรือเข้าไม่ถึงยาหรือส่ิงที่ใช้ อยู่ในระดับต่ามาก (ขาดข้อมูลในเร่ืองเพศและ
คุมกาเนิดจงึ เสี่ยงตอ่ การตัง้ ครรภ์ อนามัยการเจริญพันธ์ุ) ทาให้เด็กผู้หญิงเสี่ยงต่อการ
ต้ังครรภ์ และป้องกันตัวเองจาก HIV และโรคติดต่อ
การสารวจปัญหาการตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควรใน ทางเพศอื่นๆ
บริบทของชุมชนและประเทศจึงเป็นสิ่งสาคัญ เพ่ือท่ีจะเข้าใจ
ว่าใครคือผู้ท่ีเส่ียงมากท่ีสุดต่อการต้ังครรภ์ที่ไม่พึงประสงค์ • รัฐบาลหลายแห่งมีกฎหมายที่บังคับในเรื่องสุขภาพ
และพวกเธอควรจะได้รับการสนับสนุนอย่างไรเพ่ือหลีกเล่ียง ทางเพศที่วัยรุ่นไม่สามารถเข้าถึงได้ ถ้าไม่ได้รับการ
การต้ังครรภ์ และจัดการกับผลท่ีตามมาในการเป็นแม่ใน อนุญาตจากพ่อแม่ ผู้ปกครอง หรือคู่สมรส (เช่น
ขณะทย่ี งั เปน็ เดก็ เด็กผู้หญิงที่แต่งงานแล้วท้อง ไม่สามารถไปหาหมอ
หากไม่ไดร้ บั การยนิ ยอมจากสามี)
ทาไมถงึ เกิดขนึ้ ? มปี จั จัยมากมายที่มสี ่วนทาให้วยั รนุ่ ผหู้ ญงิ ตั้ง
ท้องโดยท่ีพวกเธอไม่ต้องการ ก่อนท่ีพวกเธอจะต้องการ และ สิทธิของคุณมีอะไรบ้าง? กฎหมายสิทธิมนุษยชนและ
ก่อนทีร่ า่ งกายของพวกเธอจะพร้อม คาแนะนาหลายข้อที่สามารถป้องกันเยาวสตรแี ละเด็กหญิง
จากการตง้ั ครรภ์ท่ไี ม่พึงประสงค์และการต้ังครรภ์ก่อนวัยอัน
ควร
52
1. อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก (Convention on the ก่อนวัยอันควร และการตั้งครรภ์ท่ีไม่พึงประสงค์ได้
Rights of the Child (CRC)) ตระหนักถึงสิทธิที่ อยา่ งมนี ัยสาคัญ
จะเข้าถึงมาตรฐานสูงสุดด้านสุขภาพ เพ่ือวัยรุ่นจะมี 4. อนุสัญญาว่าด้วยการขจัดการเลือกป ฏิบัติ
‘ความสามารถในการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง’ เกี่ยวกับ ต่อสตรีใน ทุกรู ปแ บบ (Committee on the
สุขภาพทางเพศและอนามัยการเจริญพันธ์ุเม่ือพวก Elimination of all forms of Discrimination
เธอโตข้ึน เรื่องนี้หมายว่าความว่าอย่างไร? เม่ือ Against Women (CEDAW)) เ น้ น ใ น เ ร่ื อ ง
เด็กหญิงโตข้ึนมีความเป็นผู้ใหญ่ข้ึน พวกเธอสามารถ ความสาคัญของข้อมูลสุขภาพของวัยรุ่น ที่รวมถึง
และควรตัดสินใจได้ด้วยตัวเอง แต่พวกเธอต้องมี การอภิปรายความเท่าเทียมทางเพศ ความรุนแรง
ข้ อ มู ล เ พื่ อ ใ ช้ ใ น ก า ร ตั ด สิ น ใ จ ท า ง เ ลื อ ก ต่ า ง ๆ ทางเพศ และการป้องการโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
คณะกรรมการสิทธิเด็กแนะนาให้ขจัดอุปสรรค รวมถึง HIV เร่ืองนี้หมายว่าความว่าอย่างไร? การ
ท้ังหมดในการเข้าถึงข้อมูลและบริการเร่ืองสุขภาพ พูดถึงการต้ังครรภ์ก่อนวัยอันควร ไม่เพียงแต่การ
ทางเพศและอนามัยการเจริญพันธุ์ เพ่ือว่าวัยรุ่นจะ เข้าถึงข้อมูลเร่ืองการคุมกาเนิดเท่านั้น แต่ยังรวมถึง
สามารถเข้าใจในเรื่องเพศของตนและป้องกันตัวเอง การถูกล่วงละเมิดทางเพศ การข่มข่ืน และความ
จากการต้ังครรภ์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ รุนแรง และความกดดันรูปแบบอ่ืนๆที่เยาวสตรีต้อง
รวมถงึ HIV เผชิญ การเลือกปฏิบัติและความรุนแรงทางเพศได้
แพร่กระจายออกไป และทาใหเ้ ยาวสตรแี ละเด็กหญิง
2. อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กและสิทธิมนุษยชนด้าน ตกอย่ใู นสภาพไรอ้ านาจ
อื่นๆ เรียกร้องให้รัฐขจัดอุปสรรคที่ขัดขวางวัยรุ่นที่
จะเข้าถึงข้อมูลและได้รับบริการเกี่ยวกับเร่ืองเพศ เปา้ หมายการพฒั นาทยี่ งั่ ยืน
และอนามัยการเจริญพันธุ์ เช่นความยินยอมของพ่อ (Sustainable Development Goals)
แม่และบุคคลท่ีสาม เร่ืองน้ีหมายว่าความว่า
อย่างไร? เด็กหญิงมีสิทธิในการถามเก่ียวกับข้อมูล เป้าหมายท่ี 5 บรรลุถึงความเท่าเทียมทางเพศ และ
การวางแผนครอบครัว คาแนะนาในการคุมกาเนิด เสรมิ สร้างพลงั ใหแ้ ก่สตรีและเด็กหญิงทกุ คน
การตรวจหาเช้ือHIV หรือการบริการอ่ืนๆ เกี่ยวกับ
สุขภาพทางเพศและอนามัยการเจริญพันธ์ุอื่นๆ โดย เปา้ ประสงค์ท่ี 5.2 ขจดั การปฏบิ ัตทิ เ่ี ป็นอันตรายทกุ รปู แบบ
ไม่ต้องได้รับการยินยอมจากพ่อแม่ ผู้ปกครอง หรือ อาทิการแตง่ งานในเด็ก ก่อนวัยอนั ควร การบงั คับการแต่งงาน
สามี พวกเธอมีสิทธิที่จะตัดสินใจด้วยตัวเองเกี่ยวกับ และการขลบิ อวยั วะเพศหญงิ
ร่างกายของพวกเธอเอง
เป้าประสงค์ที่ 5.6 สร้างหลักประกันว่าจะมีการเข้าถึง
3. กติการระหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและ สุขภาพทางเพศและอนามัยการเจริญพันธุ์และสิทธิการเจริญ
สิทธิการเมือง (International Covenant on พันธุ์โดยถ้วนหน้า ตามท่ีตกลงในแผนปฏิบัติการของการ
Civil and Political Rights (ICCPR)) กลา่ วว่าจะ ประชุมนานาชาติว่าด้วยประชากรและการพัฒนา และ
ไม่มีการสมรสใดๆ หากปราศจากความยินยอมอย่าง แผนปฏิบัติการปักก่ิงและเอกสารผลลัพธ์ของการประชุม
อิสระและสมบรู ณ์จากคู่สมรส เร่ืองนหี้ มายว่าความ
ว่าอย่างไร? ประการแรก ทุกคนมีสิทธ์ิที่จะเลือกว่า
จะแต่งงานเมื่อใดและกับใคร และทั้งคู่จะต้องมีอายุ
18 ปีข้ึนไป การยุติการบังคับให้แต่งงานและการ
แต่งงานก่อนวัยอันควร สามารถช่วยลดการตั้งครรภ์
53
ทบทวนเหล่านั้น เรื่องนี้หมายว่าความว่าอย่างไร? รัฐบาล มีแผนงานและงบประมาณที่สนบั สนุนการใหบ้ ริการ
ของคุณมีความรับผิดชอบในการให้ข้อมูลเร่ืองเพศและการ ดา้ นสขุ ภาพท่ีเปน็ มิตรกบั เยาวชน โดยเนน้ ใน
เจริญพันธุ์ที่สามารถเข้าถึงได้และการคุมกาเนิดอย่างเต็ม ประเด็นทีจ่ าเปน็ ในเรื่องสุขภาพทางเพศและอนามัย
รูปแบบเพ่ือป้องกันการตั้งครรภ์ที่ไม่พึงประสงค์ รัฐบาลของ การเจริญพนั ธ์ุของเด็กผู้หญงิ ในบรบิ ทของการ
คุณจะต้องป้องกันการแต่งงานต้ังแต่วัยเด็กและการขลิบ แตง่ งานก่อนวัยอนั ควรและการตัง้ ครรภ์กอ่ นวัยอัน
อวยั วะเพศหญงิ (เชน่ ผา่ นการรณรงค์ให้ข้อมลู ) ปกป้องผู้หญิง ควร
จากการแต่งงานตั้งแต่วัยเด็กเมื่อมันเกิดขึ้น (เช่นตารวจต้อง • พ่อแมผ่ ู้ปกครอง มีหน้าทรี่ บั ผิดชอบในการให้ข้อมูล
ปล่อยเด็กหญิงจากการแต่งงานที่ผิดกฎหมายและทาให้แน่ใจ ที่จะช่วยใหล้ กู ๆเติบโตและมคี วามปลอดภยั ตลอด
ว่าเธอปลอดภัยจากผลกระทบที่ตามมา) และศาลจะต้อง การพัฒนาการของพวกเขา ซึ่งรวมถงึ ข้อมูลเรือ่ งเพศ
บังคับใชก้ ฎหมายเพ่ือให้ผกู้ ระทาผดิ ถูกลงโทษ และอนามัยการเจรญิ พันธุ์ ถา้ พวกเขาไม่สามารถทา
ได้ อย่างน้อยพวกเขาต้องไม่ทาใหเ้ ดก็ ผหู้ ญิงมี
ใครสามารถมบี ทบาทในการสร้างความมัน่ ใจว่า จะ อปุ สรรคในการหาข้อมลู และบริการเร่ืองเพศและ
ไมม่ เี ด็กผหู้ ญงิ คนไหนต้งั ครรภ์กอ่ นวัยอนั ควร หรือ อนามัยการเจริญพนั ธ์ุ
ตัง้ ครรภโ์ ดยไมพ่ ึงประสงค์ • คณุ ครู ในจดุ ทเี่ ปน็ ส่วนหนึ่งของหลักสตู ร ต้องให้
วยั ร่นุ มีความรูเ้ ร่ืองเพศศกึ ษาท่ีครอบคลมุ (รวมถึง
• เด็กหญงิ และเยาวสตรี ที่ไดเ้ ขา้ มาในพ้นื ท่ีปลอดภัย ข้อมูลทจ่ี าเป็นทง้ั หมด) เพ่ือให้มั่นใจวา่ ทง้ั เดก็ ผ้หู ญิง
เพ่อื เรยี นรู้เร่ืองสขุ ภาพทางเพศและอนามยั การเจริญ และเดก็ ผ้ชู ายจะมคี วามเขา้ ใจเก่ียวกบั ร่างกายของ
พันธ์แุ ละสิทธิการเจรญิ พนั ธ์ุ จะมโี อกาสทด่ี ีกว่าใน ตนเอง และการเปลี่ยนแปลงการเขา้ สวู่ ยั เจริญพันธุ์
การหลกี เลี่ยง การตั้งครรภก์ ่อนวยั อนั ควรหรือการ ทาให้เกิดขึ้น และความรู้เกย่ี วกบั การป้องกันการ
ตงั้ ครรภ์โดยไม่พึงประสงค์ และสามารถดูแลตนเอง ตัง้ ครรภ์ โรคติดตอ่ ทางเพศสัมพนั ธุ์ และHIV ขอ้ มลู
ให้มสี ขุ ภาพทางเพศที่ดีและปลอดภัย การสนบั สนนุ เหล่านคี้ วรรวมถึงการสนทนาเร่ืองความเท่าเทยี ม
เด็กผ้หู ญิงให้มีความมัน่ ใจในตัวเองและมอี สิ ระในการ ทางเพศ และการไม่เลอื กปฏบิ ัติด้วย
ปกครองตนเอง และการขยายเครือข่าย • ผ้นู าศาสนาและผูน้ าชุมชน สามารถพดู ต่อต้าน
ความสัมพนั ธ์สว่ นตวั จะสามารถให้ข้อมลู ที่สาคัญและ ความรุนแรงทางเพศและการข่มขนื พวกเขาสามารถ
สนับสนุนใหต้ ดั สินใจไดอ้ ย่างอิสระ กระตนุ้ ให้พ่อแม่ให้การศึกษาแกล่ กู ๆ และต้องทาให้
มนั่ ใจว่าเยาวชนจะเขา้ ถึงข้อมูลและการบรกิ ารด้าน
• เจา้ หนา้ ทสี่ าธารณสุข ตอ้ งเข้าใจและปฏิบัตติ าม เพศและอนามยั การเจริญพันธุ์ท่ีจะช่วยใหเ้ ยาวชน
หนา้ ทีค่ วามรบั ผดิ ชอบที่จะให้ขอ้ มูลท่ีมีหลกั ฐาน ซง่ึ ปลอดภัย พวกเขายังสามารถปฏเิ สธทจี่ ะยอมรบั การ
รวมถึงข้อมูลและการบริการด้านเพศและอนามยั การ แตง่ งานตั้งแต่วัยเดก็ ได้
เจริญพนั ธท์ุ ัง้ หมดที่วัยรุ่นตอ้ งใช้ในการตดั สนิ ใจ • เดก็ ชายและผูช้ าย สามารถพูดตอ่ ตา้ นความรุนแรงที่
เกยี่ วกับรา่ งกายและความสมั พนั ธ์ และรกั ษาตนเอง มักเป็นสาเหตุของการตงั้ ครรภ์กอ่ นวยั อันควร พวก
ให้มสี ขุ ภาพดี และปลอดภัยจากการตดิ เชื้อและการ เขาสามารถติเตียนเพื่อนของพวกเขาที่แต่งงานก่อน
ตงั้ ครรภท์ ีไ่ ม่พึงประสงค์ วัยอันควร และทาให้แน่ใจวา่ การแต่งงานของพวก
เขาเองเปน็ การสมรสระหว่างผู้ใหญ่ทเ่ี ทา่ เทยี มกัน
• ตารวจ มีหน้าท่สี ืบสวนกรณตี ่างๆ ทเ่ี กี่ยวกบั ความ พวกเขาสามารถรับผิดชอบในการตัดสนิ ใจเร่อื งเพศ
รุนแรง และกรณีทีเ่ ด็กถูกกระทาความรุนแรงทาง ของพวกเขาเอง และมีเพศสัมพันธท์ ี่ปลอดภยั
เพศ และสบื สวนและดาเนินคดเี กย่ี วกบั การแต่งงาน
ต้งั แตว่ ยั เด็ก
• ตัวแทนองค์การบริหารส่วนทอ้ งถนิ่ ต้องให้แน่ใจวา่
54
เราต้องการเห็นการ
เปลี่ยนแปลงอะไรบ้าง?
เราสามารถเป็นผู้นาในหวั ขอ้ น้ไี ด้
หรอื ไม่?
เราสามารถจัดต้ังหรือเขา้ รว่ มในกลมุ่
เคลือ่ นไหวทางสังคมไดห้ รอื ไม่?
• ยงั มใี ครอีกหรือไม่?...
คาถามเพิม่ เตมิ เพ่ือเสนอแนะในการทาแผนปฏบิ ัตกิ าร:
อะไร ทีค่ ุณสามารถทาในชุมชนของคณุ ได้?
ใคร คอื คนทค่ี ุณสามารถไปหาไดเ้ พ่ือขอข้อมลู และการสนับสนุนเพิม่ เติม?
ใครหรือองค์กรใด ท่ีคุณสามารถรว่ มมอื ด้วยในการช่วยสนับสนนุ เด็กผู้หญงิ ให้หลกี เลีย่ งการตัง้ ครรภ์ที่ไม่พึง
ประสงค์?
ทาอย่างไร คณุ จึงจะมน่ั ใจได้วา่ คนที่อย่ใู นตาแหนง่ ท่ีมอี านาจ มคี วามรับผดิ ชอบในการสนบั สนนุ การป้องกันการตั้งครรภ์
ก่อนวัยอนั ควร ทาหน้าทีต่ วั เองและยดึ มัน่ ในสิทธขิ องเด็กหญิง?
หมายเหตุถึงผู้ดาเนินรายการ:
ให้ย้อนกลับไปดู เส้นทางการเปลี่ยนแปลงสู่ความเป็นผู้นาเยาวสตรี(Young Women’s Transformative
Leadership Journey) ท่ีได้รวบรวมคาอภิปรายต่างๆและเรียนรู้เกี่ยวกับประเด็นปัญหาท่ีเกี่ยวข้องกับสิทธิมนุษยชน จาก
กระบวนการนี้ ให้ระบุพันธมิตรและแผนปฏิบัติการ รวมถึงผู้ท่ีอยู่ในตาแหน่งท่ีมีอานาจและการตัดสินใจ ซึ่งมีหน้าท่ี
รับผิดชอบในการยดึ มัน่ และดารงไว้ซึง่ สิทธิของเยาวสตรี
55
3
HIV มผี ลกระทบตอ่ ชวี ิตของเยาวสตรีและเด็กหญงิ อยา่ งไร
(How HIV Impacts the Lives of Young Women and Girls)
เราจะยับยั้งการแพรเ่ ชือ้ HIVและลกุ ขึน้ ตอ่ ตา้ นการเลือกปฏบิ ตั แิ ละการตีตราไดอ้ ย่างไร?
การคดิ และพดู คุยเกี่ยวกบั HIV (Human Immunodeficiency Virus) และ เอดส์ (Acquired Immunodeficiency
Syndrome: AIDS) เป็นส่วนสาคัญของการมีสุขภาพที่ดี HIV คือการติดเช้ือทางเพศสัมพันธ์และส่วนใหญ่ติดต่อผ่าน
การมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ปลอดภัย (เพศสัมพันธ์ท่ีไม่ใช้ถุงยางอนามัย) หรือผ่านทางเลือด(การเสพยาโดยใช้เข็มฉีดยา
ร่วมกัน) เชื้อ HIV พัฒนาไปสู่โรคเอดส์ (AIDS) มียาท่ีช่วยให้ผู้ติดเชื้อ HIV มีชีวิตยืนยาวและมีคุณภาพต่อไปได้ แต่
โชคไม่ดีท่ีไม่สามารถรักษา AIDS ให้หายได้ ไม่ว่าคุณจะมีเชื้อ HIV หรือไม่ก็ตาม ความเส่ียงของการติดเชื้อ HIV จะมี
ผลกระทบตอ่ สุขภาพทางเพศและอนามัยการเจรญิ พนั ธ์ การตดั สนิ ใจ และการปฏบิ ัตติ น
ข้อเท็จจรงิ
สว่ นใหญ่ (60%) ของผูต้ ดิ เช้ือ HIV ใหม่ เป็นเยาวสตรที มี่ ีอายรุ ะหวา่ ง 15-24 ปี
ในแอฟรกิ าใตส้ ะฮารา ผ้หู ญิงได้รับเชือ้ HIV เรว็ กว่าผ้ชู าย 5-7 ปี
เยาวสตรอี ายุระหว่าง 15-24 ปี ในแอฟรกิ าใตส้ ะฮารา มจี านวน 2 เท่าของเยาวชนชายทมี่ เี ชอ้ื HIV
ผู้หญิงที่มีเช้ือ HIV มักมีประสบการณ์ด้านความรุนแรงและถูกข่มเหงซ่ึงมีจานวนมากกว่า 10 เท่าของผู้หญิงท่ีไม่มี
เชอื้ HIV
บางกรณีศกึ ษาพบวา่ เยาวสตรที มี่ ีประสบการณ์ด้านความรนุ แรงกับคนู่ อนจะมแี นวโน้มติดเชอ้ื HIV เพิ่มขนึ้ 50%
HIV เป็นปัญหาในชุมชนหรือในประเทศของคุณหรือไม่? คุณจะสามารถหาข้อมูลท้องถิ่นเกี่ยวกับ HIV, AIDS การตรวจหา
เชื้อ HIV การรักษา และการให้คาปรึกษาได้ที่ไหน? กระทรวงสาธารณสุข สถานพยาบาลและโรงพยาบาลท้องถิ่น UNAIDS
NGOsในท้องถ่นิ และระหวา่ งประเทศ...
56
คุณรหู้ รอื ไม่? อัตราการติดเช้ือท่ีสูงกว่า สิ่งสาคัญที่ควรตระหนักถึงคือ
แม้ว่าบางประเทศหรือภูมิภาคมีอัตราการติดเชื้อ HIV ท่ีสูง
เด็กหญิงและเยาวสตรี มีความเสี่ยงสูงในการติดเชื้อHIV (แอฟรกิ าใต้สะฮารามีอัตราการแพร่เชื้อสูงท่สี ุด) ใครกต็ ามที่มี
เนื่องจากความรุนแรงบนพื้นฐานทางเพศ และการเลือก เพศสัมพันธ์อย่างไม่ปลอดภัย ก็มีความเส่ียงต่อการติดเชื้อ
ปฎิบัติและทัศนคติทางเพศ (เช่นการแต่งงานตั้งแต่วัย HIV เช่นกนั
เด็ก ก่อนวัยอันควร และการบังคับให้แต่งงานและการ
ขลิบอวัยวะเพศหญิง) ซ่ึงเป็นอันตรายต่อร่างกายและ เป็นสิ่งสาคัญท่ีจะต้องตรวจหาเชื้อ HIV ในบริบท
จิตใจ และยังกีดกันการเข้าถึงบริการทางสุขภาพและ ท้องถิ่นและระดับชาติเพ่ือที่จะได้เข้าใจว่าใครคือผู้ท่ีมีความ
การตรวจหาเชอื้ อกี ดว้ ย เส่ียงมากที่สุดในการติดเชื้อ การถูกตีตราและการเลือก
ปฏิบัติ และพวกเขาเหล่าน้ีจะสามารถมีส่วนร่วมในการ
การบีบบังคับทางเพศ (บังคับให้มีเพศสัมพันธ์) การข่ม หยุดยงั้ การแพร่ระบาดของเชื้อ HIV และทาให้มัน่ ใจได้ว่าจะมี
เหง การแสวงหาประโยชน์ การข่มขืน และการขาย การรกั ษาท่ีมคี ุณภาพสาหรบั ทกุ คนได้อย่างไร
บริการทางเพศเป็นสาเหตุทาให้เด็กหญิงสัมผัสกับเช้ือ
HIV มากข้ึน และยังมีผลต่อปัญหาทางสุขภาพอ่ืนๆอีก สิทธิของคุณมีอะไรบ้าง? มีสิทธิมนุษยชนหลายข้อที่พบใน
มากมาย เช่น โรคซึมเศร้า ติดยาเสพติด ติดเหล้า การ ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนที่เก่ียวข้องกับผู้ติดเช้ือ
ตายของมารดาที่ตง้ั ครรภ์ และการฆา่ ตัวตาย HIV
1. สิทธิในเรื่องสุขภาพและชีวิต รวมท้ังการป้องกัน การ
ความกลัวการถูกตีตราและการเลือกปฏิบัติเป็นอุปสรรค
ใหญ่ตอ่ การหาที่ตรวจเช้ือและเข้ารับการรักษา เด็กหญิง รักษา การดูแลและช่วยเหลือเร่ือง HIV ท้ังการอานวย
และผู้หญิงที่มีเชื้อ HIV บางคน กลัวเร่ืองความรุนแรง ความสะดวกและการเข้าถึง (โดยไม่มีค่าใช้จ่ายหรือจ่าย
หรือการถูกทอดทิ้งจากครอบครัวและคู่ครอง หรือผล ในอัตราที่ต่า) รัฐบาลยังต้องรับผิดชอบด้านการป้องกัน
ตรวจที่ไม่เป็นความลับท่ีทาให้เกิดความอับอายและถูก การรกั ษาและการควบคุมการแพร่ระบาดของเชอ้ื โรค
ขับไล่ออกไปจากชุมชน การเลือกปฏิบัติและการถูกตี 2. สิทธิความเป็นส่วนตัว หมายถึง การตรวจต้องได้รับการ
ตรายงั ส่งผลต่อการเปน็ คนไรบ้ ้าน ตกงาน หรือถูกบังคับ ยินยอมจากบุคคลนั้นๆ และข้อมูลสถานะการติดเช้ือ
ใหท้ าหมนั HIV ของคนเหล่านนั้ จะต้องถูกเก็บเป็นความลับ
3. สิทธิ การใช้ปร ะโ ย ชน์ จา กค วา ม ก้า ว หน้ า ท า ง
เด็กหญิงและเยาวสตรีเป็นผู้รับภาระหนักในการดูแล วิทยาศาสตร์ ท่ีเกี่ยวข้องในการเข้าถึงยา โดยเฉพาะยา
สมาชิกในครอบครัวท่ีติดเช้ือ HIV หรือป่วยด้วยโรค ต้านไวรัสHIV ซึ่งสาคัญต่อการเสริมสร้างความเป็นอยู่
AIDS ซงึ่ บอ่ ยครั้งต้องลาออกจากโรงเรยี นเพ่ือมาดูแลคน และสขุ ภาพทีด่ ขี องผูต้ ดิ เชอ้ื HIV
อืน่ 4. สิทธใิ นการตัดสนิ ใจ ว่าจะมีลกู หรือไม่ เมือ่ ไหร่ และก่ีคน
ท่เี ก่ยี วข้องโดยตรงกบั ผู้หญิงทีต่ ดิ เช้ือ HIV ที่ตง้ั ครรภ์หรือ
ใครคอื ผู้ที่มีความเส่ยี งมากทส่ี ุดในการตดิ เชอื้ HIV เยาวสตรี ปรารถนาจะต้ังครรภ์ สิทธิน้ีปกป้องผู้หญิงเหล่านี้จาก
และเด็กหญิงเป็นผู้ท่ีมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ HIV เป็น การถูกบังคบั ใหท้ าหมนั หรอื การถกู บังคับใหท้ าแท้ง
พิเศษ เพราะสถานะทางสังคมท่ีต่ากว่า อันเน่ืองจากความไม่ 5. สิทธิในการไม่ถูกเลือกปฏิบัติ เป็นเร่ืองสาคัญเน่ืองจาก
เท่าเทียมทางเพศและอัตราที่สูงของความรุนแรงและความ การปฏิบัติอย่างไม่ถูกต้องและการเลือกปฏิบัติต่อผู้ติด
รุนแรงทางเพศท่ีเก่ียวข้องท่ีพวกเธอเผชิญอยู่ เด็กหญิงและ เช้ือ HIV โดยเจ้าหน้าท่ีด้านสุขภาพและผู้ให้บริการอื่นๆ
ผหู้ ญิงจากกลุ่มท่ีถูกละเลย รวมถึง กล่มุ ชาตพิ นั ธุ์ ผู้อพยพ ผลู้ ้ี สมาชิกในชุมชน เพ่ือนร่วมงาน และแม้แต่สมาชิกใน
ภัย และผู้ไร้ท่ีอยู่อาศัยจึงเป็นกลุ่มท่ีมีความเสี่ยงสูงต่อการติด ครอบครัว เป็นเรื่องท่ีเกิดขึ้นบ่อยมากจนกลายเป็นเรื่อง
เช้ือ HIV นอกจากน้ี ผู้ให้บริการทางเพศ ผู้ใช้ยาเสพติด ปกติ
ประเภทฉีดด้วยเข็ม และบุคคลข้ามเพศมีความเสี่ยงติดเชื้อใน
57
เปา้ หมายการพัฒนาทยี่ ่ังยนื มีค่าใช้จา่ ยและเป็นสว่ นตวั การจัดหายาต้านไวรัส) และทาให้
(Sustainable Development Goals) ม่นั ใจวา่ จะไม่มีการตีตราและเลอื กปฏบิ ัติเกดิ ขึน้
เป้าหมายท่ี 3 สรา้ งหลักประกันว่าคนมีชีวติ ท่ีมีสขุ ภาพดี ใครสามารถมบี ทบาทในการปอ้ งกันการติดเชื้อ HIV การยุติ
และส่งเสรมิ สวสั ดิภาพสาหรับทกุ คนในทุกวัย การตีตราและการเลือกปฏบิ ัติ
เปา้ ประสงคท์ ี่ 3.3 ยุติการแพร่กระจายของโรคเอดส์ วัณโรค
มาลาเรีย และโรคเขตร้อนที่ถูกละเลย และต่อสู้กบั โรคตับ • เด็กหญิงและเยาวสตรี ที่ติดเช้ือและไม่ติดเชื้อ HIV
อกั เสบ โรคตดิ ต่อทางน้า และโรคตดิ ต่ออื่นๆ ภายในปี ค.ศ. ต้องการพื้นที่ปลอดภัยที่ซึ่งพวกเธอสามารถเรียนรู้
2030 เก่ียวกับ HIV การดูแลท่ีมีให้ สุขภาพทางเพศและ
อนามัยการเจริญพันธ์ุและสิทธิ ในพื้นท่ีเช่นน้ี
เป้าประสงค์ 5 บรรลุถึงความเท่าเทียมทางเพศ และ สามารถช่วยเหลือเด็กหญิงและสตรีทุกวัยท่ีติดเช้ือ
เสริมสรา้ งพลงั ให้แกส่ ตรแี ละเดก็ หญิงทกุ คน HIV ท่ีจะได้รับการตรวจและรักษา รวมท้ังเสรมิ สร้าง
เป้าประสงค์ท่ี 5.2 ขจัดแนวปฏิบัติที่เป็นภัยทุกรูปแบบ เช่น ความสามารถที่จะต่อสู้กับทัศนคติและการกระทาที่
การบงั คบั ให้แต่งงานกับเด็กและผู้ที่อยู่ในวัยไม่สมควร รวมถึง ไม่เป็นธรรมและเลอื กปฏิบัติ
การขลิบอวัยวะเพศหญงิ
เป้าประสงค์ท่ี 5.6 : สร้างหลักประกันว่าจะมีการเข้าถึง • เจ้าหน้าที่สาธารณสุข ความรับผิดชอบแรก คือการ
สุขภาพทางเพศและอนามัยการเจริญพันธ์ุและสิทธิการเจริญ จัดให้มีข้อมูลข่าวสารและการบริการด้านเพศและ
พันธุ์โดย ถ้วนหน้า ตามที่ตกลงในแผนปฏิบัติการของการ อนามัยการเจริญพันธุ์ให้แก่สตรี เยาวสตรีและ
ประชุมนานาชาติว่าด้วยประชากรและการพัฒนา และแผน เด็กหญิงโดยไม่ลาเอียง ซ่ึงจะปกป้องศักดิ์ศรีความ
ปฏิบัติการปักกิ่งและเอกสารผลลัพธ์ของการประชุมทบทวน เป็นมนุษย์และความเป็นส่วนตัวพวกเขาต้องรักษา
เหล่านั้น เรื่องน้ีหมายว่าความว่าอย่างไร? รัฐบาลต้อง ความเปน็ ส่วนตัวของคนไข้ทุกคน และสามารถส่งต่อ
รับผิดชอบในการเตรียมการให้บริการอย่างเต็มรูปแบบ ผู้ติดเชื้อ HIV เพื่อรับคาปรึกษาและการช่วยเหลือ
รวมถึงการป้องกัน HIV (ให้ความรู้ ข้อมูลข่าวสาร และการ ทางสังคมได้
เข้าถึงถุงยางอนามัย) การดูแลผู้ติดเชื้อ HIV (การตรวจโดยไม่
• ตัวแทนองค์การบริหารส่วนท้องถ่ิน ต้องจัดให้มี
โครงการและงบประมาณเพื่อให้การดูแลด้าน HIV
แบบองค์รวม ซ่ึงรวมถึงการรณรงค์ให้ข้อมูลเพื่อการ
ป้องกัน การตรวจหาเช้ือที่เข้าถึงเยาวสตรีและ
เด็กหญงิ การให้คาปรึกษาท่ีเปน็ มิตรกับเยาวชน การ
เข้าถึงยา และระบบช่วยเหลือของชุมชนท่ีแผ่ขยาย
ออกไปเพอื่ ปกปอ้ งสทิ ธิของสตรแี ละเด็กหญงิ
58
• รัฐ ต้องทาใหม้ นั่ ใจว่าไม่มีกฎหมายทีเ่ ลือกปฏบิ ัติหรือ เราตอ้ งการเหน็ การ
ทาให้ผู้ติดเชื้อHIVเป็นอาชญากร และไม่มีกฎหมายท่ี เปล่ียนแปลงอะไรบ้าง?
ทาให้พฤติกรรมเส่ียงสูง (เช่น งานบริการทางเพศ
และความสัมพันธ์ระหว่างคนเพศเดียวกัน) เป็น เราสามารถเปน็ ผู้นาในหัวขอ้ น้ไี ด้
อาชญากรรม เช่นเดียวกับกฎหมายที่ต้องให้ หรือไม่?
ผู้ปกครองหรือคู่สมรสยินยอมในการตรวจและรักษา
กฎหมายเช่นน้ีเป็นอุปสรรคต่อการตรวจหาเช้ือและ เราสามารถจดั ตั้งหรอื เขา้ รว่ มในกลมุ่
การป้องกันการติดเชื้อHIV และมีผลกระทบเชิงลบ เคลอื่ นไหวทางสังคมได้หรือไม่?
ต่อสิทธิความเท่าเทียมและการไม่เลือกปฏิบัติ ดังน้ัน
การตรวจหาเชื้อ HIV ตอ้ งมีใหส้ าหรบั ทุกคน คาถามเพมิ่ เตมิ เพื่อเสนอแนะในการทาแผนปฏบิ ัตกิ าร:
• ตารวจ ต้องไม่ตัดสินพฤติกรรมทางอาชญากรรมบน อะไร ท่ีคุณสามารถทาในชุมชนของคณุ ได้?
พื้นฐานสถานะการติดเช้ือ HIV พวกเขาจะต้อง
ตอบสนองต่อเหตุการณ์ความรุนแรงและการถูก ใคร คอื คนท่ีคุณสามารถไปหาไดเ้ พ่ือขอข้อมลู และการ
คุกคามท่ีผู้ติดเชื้อ HIV ประสบ รวมถึงพฤติกรรมท่ี สนบั สนนุ เพ่ิมเตมิ ?
เป็นอันตรายเช่น การแต่งงานต้ังแต่วัยเด็ก การ
แต่งงานก่อนวัยอันควร และการถูกบังคับให้แต่งงาน ใครหรือองค์กรใด ทีส่ ามารถเป็นห้นุ ส่วนดว้ ย
(CEFM) ซ่ึงขัดต่อกฎหมายจะต้องมีการสืบสวนหา เพอื่ สนับสนุนสตรที ี่มเี ช้อื HIV โดยเฉพาะ
ข้อเท็จจรงิ เยาวสตรแี ละเดก็ หญงิ ?
ทาอย่างไร เพื่อให้แน่ใจว่าประชาชนที่มีพลงั บวกและ
• คุณครู จะต้องให้ข้อมูลความรู้เรื่องสุขภาพทางเพศ มคี วามรับผิดชอบในการป้องกัน HIV การตรวจ การ
และอนามัยการเจริญพันธุ์ รวมถึงการป้องกัน การ รักษาและการดูแล เน้นเฉพาะทเ่ี กีย่ วข้องกบั ความ
ติดเชื้อ HIV การรักษาและดูแลท่ีครอบคลุมและมี เปน็ จรงิ ของเยาวสตรีและเด็กหญงิ ?
หลกั ฐานยนื ยัน
หมายเหตุถงึ ผูด้ าเนินรายการ:
• ผู้นาชุมชนและผู้นาทางศาสนา สามารถส่งเสริม ใหย้ อ้ นกลบั ไปดู เส้นทางการเปลี่ยนแปลงสคู่ วาม
การเผยแพรข่ ้อมูลทางเพศและอนามยั การเจริญพันธุ์
ให้กับประชากรในท้องถิ่น และส่งเสริมการยอมรับ เป็นผ้นู าเยาวสตรี (Young Women’s Transformative
และการดแู ลทางสังคมสาหรับผู้ติดเช้ือHIV Leadership Journey) ทไี่ ดร้ วบรวมคาอภิปรายต่างๆและ
เรยี นรู้เกย่ี วกับประเดน็ ปัญหาท่เี กยี่ วข้องกับสทิ ธิมนุษยชน
• ผู้ชายและเด็กผู้ชาย สามารถสวมบทบาทของผ้ดู ูแล จากกระบวนการนี้ ให้ระบุพนั ธมิตรและแผนปฏบิ ตั กิ าร
เมื่อภรรยาหรือสมาชิกในครอบครัวป่วย พวกเขายัง รวมถงึ ผทู้ อ่ี ยู่ในตาแหน่งทม่ี ีอานาจและการตดั สินใจ ซงึ่ มี
สามารถสนับสนุนให้คู่ครองเข้ารับการตรวจหาเช้ือ หนา้ ท่ีรบั ผดิ ชอบในการยึดมัน่ และดารงไว้ซึ่งสิทธขิ องเยาวส
และอยู่รว่ มกับผู้ตดิ เช้ือได้ และสามารถมีเพศสัมพันธ์ ตรี
อยา่ งปลอดภัย
• ยังมีใครอีกหรือไม?่ ...
59
4
สุขภาพทางเพศและอนามยั การเจรญิ พนั ธุ์ และสิทธิ
(Sexual and Reproductive Health and Rights)
มันคืออะไร และเราจะปกปอ้ งและใชส้ ทิ ธิของพวกเราได้อย่างไร?
สุขภาพทางเพศและอนามยั การเจรญิ พันธุ์เป็นส่วนหนง่ึ ของสขุ ภาพและความเป็นอยทู่ ีด่ ที ั้งหมดของคุณ การมี
ข้อมูลและความรู้เกี่ยวกับการเจริญเติบโตและการทางานของร่างกายมากเท่าไหร่ เราก็จะมีความสามารถในการรักษา
สุขภาพทางเพศและอนามัยการเจริญพันธ์มุ ากเท่าน้ัน เม่ือใดท่ีคุณสามารถตัดสินใจว่าคุณจะมีเพศสัมพันธเ์ มื่อไหรแ่ ละ
กับใคร หรือจะมีลูกหรือไม่ เม่ือไหร่และถ่ีแค่ไหน และวิธีป้องกันตัวเองจากการตั้งครรภ์ที่ไม่พึงประสงค์และโรคติดต่อ
ทางเพศสัมพันธ์ได้เช่น HIV เมือ่ นนั้ คือคุณกาลังใชส้ ิทธิทางเพศและการเจริญพันธขุ์ องคุณ
ทุกคนมีความต้องการสุขภาพทางเพศและอนามัยการเจรญิ พันธแ์ุ ละสิทธิ (SRHR) ท่ีแตกต่างกัน เยาวชนหญงิ
และชายกม็ ีความต้องการทีแ่ ตกตา่ งกัน และเผชิญปญั หาอปุ สรรคในการเขา้ ถึงสิทธขิ องพวกเขาแตกตา่ งกัน ในทานอง
เดียวกัน เยาวชนจากชมุ ชนในชนบท ภูมิหลงั ทางศาสนาวฒั นธรรมและชาติพนั ธ์ุท่ีหลากหลาย และดว้ ยระดับการศึกษา
ที่แตกต่างกัน มีระดับความรู้ ความต้องการ ความสามารถและทรัพยากรที่ต่างกัน ในการเข้าถึงสิทธิอนามัยการเจริญ
พันธ์ุ จงึ เปน็ สงิ่ สาคัญทตี่ อ้ งทราบวา่ เยาวสตรีทต่ี ้ังครรภห์ รือเปน็ แม่ เยาวชนที่ติดเชอ้ื HIV หรือเยาวชนท่มี เี พศสัมพันธ์
หรือเคยมีประสบการณ์ความรุนแรงทางเพศก็มีความต้องการท่ีแตกต่างกัน อย่างไรก็ตามเยาวชนทุกคนควรได้รับสิทธิ
อนามยั การเจริญพนั ธุ์โดยไม่คานึงถึงภมู หิ ลงั ทกุ ๆทาง
ส่ิงที่สาคัญของสุขภาพทางเพศและอนามัยการเจริญพันธุ์สาหรับเยาวสตรี คือการเข้าถึงการบริการด้านสุขภาพที่
ตอบสนองกับความต้องการและความเป็นจริงของเยาวสตรี การมีที่ท่ีจะไปหาข้อมูลเก่ียวกับวิธีการคุมกาเนิด และการเข้าถึง
การตรวจเช้ือ HIV ท่ีเป็นความลับ และการแสวงหาการดูแลสุขอนามัยและบริการก่อนและหลังคลอดโดยไม่ต้องกลัวการถูก
เลอื กปฏิบตั ิและเป็นตราบาป ท้งั หมดนเี้ ป็นองค์ประกอบสาคญั ท่ที าใหส้ ิทธทิ างเพศและอนามัยการเจรญิ พนั ธุ์เป็นจรงิ
แต่การมีข้อมูลเท่านั้นไม่เพียงพอ บ่อยครั้งการมีเพศสัมพันธ์นั้นไม่ได้เกิดจากการเลือกเอง การถูกล่วงละเมิดทางเพศ
ทั้งในบ้านและนอกบ้าน (โรงเรียน คริสตจักร ที่ทางาน เรือนจา และค่ายผู้ลี้ภัย) บังคับให้เยาวสตรีและเด็กหญิงมีเพศสัมพันธ์ท่ี
ขัดกับความต้องการของพวกเธอ และก่อนท่ีเธอจะพร้อมท้ังร่างกายและจิตใจ เป็นที่น่าเสียดายว่าเยาวสตรีและเด็กหญิงเส่ียง
ต่อการถกู ทารณุ กรรม เช่น การแตง่ งานต้งั แต่วยั เดก็ ความรนุ แรงทางเพศสภาพ และการข่มขนื ปจั จัยอน่ื ๆ ทเี่ กย่ี วกับ
60
การเลอื กปฏบิ ตั ิทางเพศสภาพและทาใหส้ ุขภาพของเยาวสตรี วัยรุ่นและเด็กหญิงที่ต้ังครรภ์มีแนวโน้มท่ีจะ
มีความเส่ียงคือ การขลิบอวัยวะเพศหญิง การมีเพศสัมพันธ์ เข้าสู่วงจรช่ัวรา้ ยของความยากจน เพราะคุณ
เพื่อแลกกับส่ิงท่ีต้องการ การค้ามนุษย์ ความรุนแรงท่ี แม่วัยใสมักจะยอมสูญเสียความสาเร็จทาง
เชื่อมโยงกับการตั้งครรภ์ และการขาดความสามารถในการ การศึกษา ศักยภาพทางเศรษฐกิจ และความ
ต่อรองใหใ้ ช้ถงุ ยางอนามัย เป็นอยูท่ ด่ี ใี นสงั คม
ทุกคนมีสิทธิที่จะเข้าใจและตัดสินใจด้วยตัวเองเพื่อให้ www.astra.org.pl/pdf/publications/
รา่ งกายมสี ขุ ภาพท่ดี ี เพลดิ เพลนิ กับความสมั พันธท์ ด่ี ี และการ Webready_Factsheet.pdf
มีชีวิตท่ีได้รับการคุ้มครองป้องกัน นี่คือสิทธิของทุกคนใน
ฐานะมนษุ ย์ท่จี ะไดร้ บั การปฏิบัติอย่างมีศักด์ิศรแี ละดว้ ยความ คณุ ร้หู รือไม?่
เคารพ สิทธิและสุขภาพทางเพศและอนามัยการเจริญพันธ์ุ
เป็นส่วนสาคัญพื้นฐานของชีวติ และถ้าหากไม่มีสิ่งเหล่าน้ี จะ ไม่ว่าใครก็ตาม โดยเฉพาะผู้หญิงและเด็กหญิง อาจถูก
ไม่มีเ ย า ว ส ต รี คน ไห น ที่ส า มา ร ถมีคว า มสุ ขใน ปั จ จุ บั น ห รื อ ละเลยในความต้องการด้านสุขภาพ เยาวสตรีและเด็กหญิง
อนาคตของเธอ ท่ีมีความเส่ยี งมากขน้ึ จากการละเมดิ สิทธิมนุษยชน คอื :
ข้อเทจ็ จรงิ คนทม่ี ีระดบั การศกึ ษาต่า
คนท่ีอยูใ่ นครอบครัวที่มีรายไดน้ ้อย
ใ น ทุ ก ๆ วั น มี ค น 1 ล้ า น ค น ที่ ติ ด เ ช้ื อ ท า ง คนที่พิการ
เพศสัมพันธ์ คนทต่ี ดิ เชือ้ HIV/AIDS
http://www.unfpa.org/sexual-reproductive- คนท่ีเป็นผ้อู พยพหรือเปน็ ผลู้ ้ีภัย
health คนที่อาศัยอยู่ในสถานการณ์ที่มีความขัดแย้ง ภัย
มี 146 ประเทศ ที่มีกฎหมายท่ีเป็นจารีตประเพณี ธรรมชาติ หรอื การพลัดถ่นิ
ที่อนุญาตให้เด็กหญิงท่ีอายุต่ากว่า 18 ปี แต่งงาน คนที่ไม่สอดคล้องกับบรรทัดฐานทางเพศ (คนที่เป็น
ได้ โดยได้รับการยินยอมจากผปู้ กครอง
http://www.unfpa.org/human-rights#sthash เลสเบี้ยน คนรักสองเพศ คนข้ามเพศ อินเตอร์เซ็กส์
.UUDc3NLU.dpuf (Intersex) หรอื ไมแ่ นใ่ จทางเพศ (Questioning))
1 ใน 5 ของผู้หญิงถูกล่วงละเมิดทางเพศตั้งแต่ยัง ความไรอ้ านาจของผู้หญิง
เด็ก เป็นอันตรายตอ่ สขุ ภาพ
http://www.unfpa.org/gender-based- อย่างร้ายแรง
violence
การเสยี ชีวติ จากการตั้งครรภแ์ ละการคลอดลูกเป็น
หน่ึงในสาเหตุหลักของการเสียชีวิตของเด็กผู้หญิง
อายุ 15-19 ปี
http://www.savethechildren.org/atf/cf/%7B9
def2ebe-10ae-432c-9bd0df91d2eba74a
%7D/ASRHR%20UPDATE%20 2014.PDF
61
เพ่ือให้เข้าใจได้ดียิ่งขึ้นว่ามีการยอมรับในเรื่องเพศและการ 2. คน้ หา ไดร้ บั และส่งต่อขอ้ มลู ทเี่ ก่ยี วข้องกับเรื่องเพศ
มเี พศสมั พนั ธ์หรือไม่อยา่ งไรในชุมชนของคณุ คุณสามารถ วิ ถี แ ล ะ เ พ ศ ศึ ก ษ า (Sexuality and Sexuality
ถามคาถามเหล่านไี้ ด้: education) เรื่องนี้หมายความว่าอย่างไร? คุณ
สามารถค้นหาข้อมูล ได้รับข้อมูล และแบ่งปันข้อมูล
• เยาวสตรีหาข้อมูลเก่ียวกับเรื่องเพศและอนามัยการ เกยี่ วกบั เรอ่ื งเพศและอนามัยการเจรญิ พนั ธุ์
เจรญิ พนั ธ์ไุ ด้จากทีไ่ หน?
3. มีสิทธิโดยชอบธรรมในร่างกายของตนเอง เรื่องนี้
• เยาวสตรี (ที่แต่งงานและยังไม่แต่งงาน) สามารถไป หมายความว่าอย่างไร? คุณสามารถเลือกว่าจะทา
คลินิกสุขภาพ เรื่องการคุมกาเนิด และการตรวจเช้อื อะไรกับร่างกายของคุณ และไม่มีใครมีสิทธิในการ
HIV โดยไม่ต้องได้รับการยินยอมจากพ่อแม่หรือสามี สัมผัสหรือปฏิบัติกับร่างกายของคุณโดยไม่ได้รับ
ได้หรอื ไม?่ อนุญาต
• คู่รักเพศเดียวกันได้รับการปฏิบัติอย่างไรในสังคม 4. สิทธิในการเลือกคู่ครองและการเลือกมีเพศสัมพันธ์
ของคุณ? หรอื ไม่
• คนท่ีพิการได้รับการปฏิบัติอย่างไร โดยเฉพาะอย่าง 5. การมีความสัมพันธ์ทางเพศอย่างสมัครใจและ
ยิ่งเก่ียวกับความต้องการทางเพศและสิทธิของพวก แต่งงานได้อย่างมีอิสระและยินยอม เรื่องน้ี
เขา? หมายความว่าอย่างไร? คุณสามารถเลือกคนที่จะ
แต่งงานด้วยและมีเพศสมั พนั ธ์ได้ และท้ังคตู่ ้องตกลง
• คนที่ติดเชื้อ HIV/AIDS ไดร้ ับการปฏบิ ตั อิ ยา่ งไร? และยินยอมร่วมกัน
• เมื่อผู้หญิงหรือเด็กหญิงถูกข่มขืน พวกเธอได้รับการ
6. การตัดสินใจว่าจะมีบุตรหรือไม่และเม่ือใด (จานวน
ปฏบิ ตั ิจากครอบครัว ชุมชน หรือตารวจอย่างไร? บุตรและระยะหา่ งของการมบี ุตร)
เป็นส่ิงสาคัญท่ีจะตรวจสอบเรื่องสุขภาพทางเพศและอนามัย 7. การดาเนินชีวิตทางเพศท่ีน่าพอใจ ปลอดภัย และมี
การเจริญพันธุ์และสิทธิในบริบทของชุมชนและประเทศ ความสุข
เพ่ือให้เข้าใจว่าใครที่มีความเสี่ยงต่อการถูกละเมิดมากที่สุด
และพวกเขาจะสามารถปกป้องและใช้สทิ ธิของตนได้อยา่ งไร การยินยอมคืออะไร? น่ีคือแนวคิดท่ีสาคัญมาก เพราะ
เก่ียวข้องกับสุขภาพทางเพศและอนามัยการเจริญพันธุ์ และ
สิทธิของคุณมีอะไรบ้าง? มีสิทธิทางเพศและอนามัยการ ความเปน็ อยู่ที่ดี การยินยอมหมายถึงการท่บี คุ คลหน่งึ อนุญาต
เจริญพันธุ์หลายข้อจากปฏิญญาว่าด้วยสิทธิมนุษยชน หรือตกลงทจี่ ะทาอะไรบางอย่าง การยนิ ยอมใหม้ เี พศสัมพันธ์
(UDHR) และการดาเนินการตามโครงการปฏิบัติการของ หมายถงึ บุคคลได้ตกลงท่ีจะมเี พศสัมพันธด์ ้วย การแตง่ งานท่ี
การประชุมระหว่างประเทศว่าด้วยประชากรและการ เห็นชอบด้วยกันท้ังสองฝ่ายหมายถึงบุคคลทั้งสองตกลงกันท่ี
พัฒนา (ICPD Programme of Action) ท่ีเป็นกุญแจสู่ จะแตง่ งาน การยินยอมไม่สามารถเป็นการบังคับ ขเู่ ข็ญ หรือ
ความเปน็ อยู่ทีด่ ขี องเยาวสตรี: ยินยอมโดยคนที่อายุท่ีต่ากว่า 18 ปี ดังนั้น การแต่งงาน
ตง้ั แตว่ ัยเดก็ จึงไม่ถูกต้องตามกฎหมายเพราะเด็กท่ียังไม่บรรลุ
1. มีสุขภาพและอนามัยการเจริญพันธ์ุท่ีมีมาตรฐาน นติ ภิ าวะไมส่ ามารถใหก้ ารยนิ ยอมได้
สูงสุดที่ไปถึงได้ และเข้าถึงบริการสุขภาพทางเพศ
และอนามัยการเจริญพันธุ์ เรื่องนี้หมายความว่า
อย่างไร? คุณมีสิทธิท่ีจะเข้าถึงการบริการ ยา และ
ข้อมูลท่ีช่วยให้ตัดสินใจเก่ียวกับสุขภาพทางเพศและ
อนามยั การเจรญิ พันธุ์ของคณุ
62
เปา้ หมายการพัฒนาทย่ี ัง่ ยืน แต่งงาน ได้รับการสนับสนุนให้ไปโรงเรียนใน
(Sustainable Development Goals) ระดับชั้นท่ีสูงกว่าประถมศึกษา ได้รับการปฏิบัติ
อย่างมีศักด์ิศรีและมีความเท่าเทียมภายในบ้าน และ
เป้าหมายท่ี 5 บรรลุถึงความเท่าเทียมทางเพศ และ ได้รับการสนับสนุนในการค้นหาข้อมูล และการ
เสรมิ สร้างพลังให้แกส่ ตรีและเดก็ หญงิ ทุกคน บรกิ ารสุขภาพทางเพศและอนามยั การเจรญิ พันธุ์
• เจ้าหน้าท่ีสาธารณสุข ต้องจัดเตรียมเรื่องการ
เป้าประสงค์ที่ 5.6 อ้างอิงโดยตรงถึงข้อตกลงระหว่าง คุมกาเนิดอย่างเต็มรูปแบบ และการรักษาและ
ประเทศที่ระบุถึงความเท่าเทียมทางเพศ การไม่เลือกปฏิบัติ บริการอื่นๆ เกี่ยวกับสุขภาพทางเพศและการเจริญ
และสุขภาพทางเพศและอนามัยการเจริญพันธ์ุและสิทธิ ว่า พันธุ์ เช่น การตรวจหาเช้ือ HIV ในสภาพแวดล้อมที่
เป็นส่ิงที่จาเป็นที่สุดต่อการพัฒนามนุษย์ “สร้างหลักประกัน เป็นมิตรต่อเยาวชนที่ตระหนักถึงความต้องการ
ให้มีการเข้าถึงสุขภาพทางเพศและสิทธิการเจริญพันธ์ุโดย เฉพาะของเยาวสตรีและเด็กหญิง เจ้าหน้าที่
ถ้วนหน้า ตามท่ีได้ตกลงในแผนปฏิบัติการของการประชุม สาธารณสุขควรได้รับการฝึกอบรมเพ่ือระบุกรณีการ
นานาชาติว่าด้วยประชากรและการพฒั นา และแผนปฏบิ ตั ิ กระทาความรุนแรงภายในครอบครัวและความ
การปักก่ิง และเอกสารผลลัพธ์ของการประชุมทบทวน รุนแรงทางเพศอื่นๆ และสามารถให้คาปรึกษาแก่
เหลา่ น้นั ” เยาวสตรีและเด็กหญิงเพ่ือให้แน่ใจว่าพวกเธอได้รับ
การสนับสนุนด้านการดูแลสุขภาพและการบริการ
เร่ืองนี้หมายความว่าอย่างไร? รัฐบาลในระดับท้องถิ่นและ อ่นื ๆ
ระดบั ชาติตอ้ งให้บริการสุขภาพทางเพศและอนามัยการเจริญ • คุณครู สามารถสอนเร่ืองเพศศึกษาที่ครอบคลุม
พนั ธ์แุ ละสทิ ธิการเจริญพันธ์ุท่ีเข้าถึงได้ ในราคาทีส่ ามารถจ่าย เพื่อให้แน่ใจว่า นักเรียนทุกคนมีข้อมูลที่ใช้ในการ
ได้ และเปน็ ทีย่ อมรบั ไดส้ าหรับทกุ คน ตัดสินใจในเร่ืองเพศและอนามัยการเจริญพันธุ์
คุ ณ ค รู ส า ม า ร ถ ร ะ บุ ตั ว เ ด็ ก ห ญิ ง ที่ เ สี่ ย ง ต่ อ ค ว า ม
ใครสามารถมีบทบาทในการสร้างความม่ันใจว่า เยาวสตรี รุนแรงและกรณีที่น่าสงสัยว่าเป็นการแต่งงานต้ังแต่
และเด็กหญิงจะสามารถมีความสุขในสิทธิทางเพศและ วัยเดก็
อนามัยการเจริญพันธุข์ องพวกเธอ • ตารวจและศาล มีหน้าที่หยุดความรุนแรงทางเพศ
เช่นการแต่งงานตั้งแต่วัยเด็กหรือการขลิบอวัยวะ
• เด็กหญิงและเยาวสตรี ได้เข้ามาในพ้ืนท่ีปลอดภัย เพศหญิง หรือการเลือกปฏิบัติทุกรูปแบบ ตารวจ
เพ่ือเรียนรู้และถามคาถามเกี่ยวกับร่างกายของตน ต้องสอบสวนกรณีต่างๆ ให้แน่ใจว่าจะได้รับการ
และทางเลือกที่สามารถทาได้เกี่ยวกับสุขภาพทาง คุ้มครอง และทางานร่วมกับหน่วยงานด้านกฎหมาย
เพศและอนามัยการเจริญพันธ์ุและสิทธิ สามารถ อืน่ ๆเพอื่ ให้เกิดความยตุ ิธรรม
สร้างความมั่นใจในตัวเองและได้รับความรู้ที่จะช่วย • ตวั แทนองค์การบริหารส่วนท้องถ่นิ ตอ้ งใหแ้ น่ใจว่า
ให้พวกเธอมีสขุ ภาพท่ีดี มคี วามสขุ และปลอดภัย มีแผนงานและงบประมาณท่ีสนับสนุนการให้บริการ
ด้านสุขภาพที่เป็นมิตรกับเยาวชน โดยเน้นใน
• ครอบครัว สามารถให้ความมั่นใจว่า เด็กหญิงและ ประเด็นท่ีละเอียดอ่อนในเร่ืองสุขภาพทางเพศและ
เยาวสตรีจะไม่ถูกบังคับให้มีความสัมพันธ์หรือ อนามัยการเจริญพันธุ์ และความต้องการของเยาวส
ตรีเด็กหญงิ
63
• ผู้นาทางศาสนาและผู้นาชุมชน สามารถให้ความรู้ รุนแรงในครอบครัวและความรุนแรงอ่ืนๆ และ
แก่ประชาชนในทอ้ งถ่ินเก่ยี วกบั ความสาคัญของเรื่อง ผลกระทบเชงิ ลบท่ีมีตอ่ สุขภาพของเยาวสตรี
สุขภาพทางเพศและอนามัยการเจริญพันธ์ุ พวกเขา • ยังมใี ครอกี หรอื ไม?่ ...
สามารถพูดต่อต้านความรุนแรงในทุกรูปแบบต่อ
ผหู้ ญงิ และเด็กหญิง โดยเฉพาะการแต่งงานตงั้ แต่เด็ก เราตอ้ งการเห็นการ
และการขลิบอวัยวะเพศหญิง พวกเขายังสามารถท้า เปล่ียนแปลงอะไรบ้าง?
ทายการสอนศาสนาท่ีบ่อนทาลายความเท่าเทียม
ของผ้หู ญิงและผูช้ าย เราสามารถเปน็ ผนู้ าในหัวขอ้ นี้ได้
หรือไม่?
• เด็กผู้ชายและผู้ชาย สามารถพูดอย่างเปิดเผยกับคู่
ของตนเก่ียวกับเพศสัมพันธ์ท่ีปลอดภัย และ เราสามารถจัดตัง้ หรอื เขา้ ร่วมในกล่มุ
สนับสนุนค่ขู องตนในการคน้ หาข้อมลู และการบริการ เคลอ่ื นไหวทางสังคมไดห้ รอื ไม่?
ท่ีศูนย์สุขภาพ พวกเขาสามารถพูดต่อต้านความ
คาถามเพิ่มเตมิ เพ่อื เสนอแนะในการทาแผนปฏิบัติการ:
อะไร ท่ีสามารถทาได้ในชุมชนของคุณ เพ่ือปรับปรุงการเข้าถึงข้อมูลและการบรกิ ารเกี่ยวกับสุขภาพทางเพศและอนามัยการ
เจริญพนั ธ์ุ?
ใคร คือคนที่คณุ สามารถไปหาไดเ้ พือ่ ขอขอ้ มลู และการสนับสนุนเพ่ิมเติม?
ใครหรือองค์กรใด ท่ีคุณสามารถร่วมมือเพ่ือช่วยเยาวสตรีและเดก็ หญิงเข้าถึงข้อมูลสุขภาพทางเพศและอนามัย
การเจรญิ พันธทุ์ ี่พวกเธอตอ้ งการ?
ทาอย่างไร คุณจึงจะแน่ใจได้ว่า ผู้ที่อยู่ในตาแหน่งที่มีอานาจ มีความรับผิดชอบในการทาให้แน่ใจว่า สตรี เยาวสตรี และ
เด็กหญิงเข้าถึงข้อมูลและการบริการเก่ียวกับสุขภาพทางเพศและอนามัยการเจริญพันธุ์ ทาหน้าที่ตัวเองและยึดมั่นในสิทธิ
ของเยาวสตรีและเดก็ หญิง?
หมายเหตุถึงผดู้ าเนนิ รายการ:
ให้ยอ้ นกลับไปดู เสน้ ทางการเปล่ยี นแปลงสู่ความเปน็ ผนู้ าเยาวสตรี(Young Women’s Transformative Leadership
Journey) ท่ีได้รวบรวมคาอภิปรายต่างๆและเรียนรู้เกี่ยวกับประเด็นปัญหาท่ีเก่ียวข้องกับสิทธิมนุษยชน จากกระบวนการนี้ ให้
ระบุพันธมิตรและแผนปฏิบัติการ รวมถึงผู้ที่อยู่ในตาแหน่งที่มีอานาจและการตัดสินใจ ซ่ึงมีหน้าท่ีรับผิดชอบในการยึดม่ันและ
ดารงไวซ้ ึ่งสทิ ธขิ องเยาวสตรี
64
5
สันติสขุ ความมัน่ คง และความเท่าเทยี มทางเพศ
(Peace, Security and Gender Equality)
เราจะทาให้มน่ั ใจได้อยา่ งไรวา่ ชุมชนและประเทศมีความปลอดภัย สนั ติสุข ความเท่าเทยี ม
และความเปน็ ธรรม
ในขณะท่ีประชากรของชุมชนและประเทศต้องทุกข์ทรมานเพราะสงครามและการต่อสู้ที่ใช้อาวุธ ความ
ปลอดภัยและสวัสดิภาพของสตรี เยาวสตรีและเด็กหญิง มักจะตกอยู่ในความเส่ียงมากข้ึนเน่ืองจากการเลือกปฏิบัติ
ทางเพศและการมีสถานะท่ีด้อยกว่าในสังคม สตรีที่อยู่ท่ามกลางความขัดแย้งจะถูกเลือกปฏิบัติมากเป็นสองเท่า ใน
เบ้ืองต้นพวกเธออาจประสบกับอาชญากรรมที่น่ากลัว เช่น การข่มขืน การตกเป็นทาสทางเพศ การถูกบังคับให้
ตั้งครรภ์ และเมื่อความขัดแย้งจบลง สตรีเหล่านกี้ ็ยังถูกแยกออกจากการเจรจาสันติภาพและการฟ้ืนฟู กองกาลังตดิ
อาวุธมักใช้ความรุนแรงทางเพศในการสรา้ งความหวาดกลัวและข่มขวัญ การละเมิดสิทธมิ นุษยชนเช่นนนี้ าไปสู่ความ
ทุกข์ทรมานของมนุษย์อย่างใหญ่หลวง และทาให้คนจานวนมากไร้ที่อยู่อาศัย ซ่ึงส่วนใหญ่เป็นสตรีและเด็กท่ีต้อง
แสวงหาความปลอดภัยและความอยู่รอด เยาวสตรีและเด็กหญิงมักเป็นกลุ่มท่ีมีความเสี่ยงเป็นพิเศษต่อการถูกล่วง
ละเมดิ ตา่ งๆ รวมถงึ ความรนุ แรงทางเพศและการแต่งงานตง้ั แตว่ ยั เดก็ ในขณะทพ่ี วกเธอเปน็ ผู้ลภี้ ัย
องค์กร YWCA ให้การช่วยเหลือและดาเนินการตามมติ คณะมนตรีความม่ันคงแห่งสหประชาชาติ 1325
(United Nations Security Council Resolution 1325) ซ่ึงเป็นเร่ืองเก่ียวกับผู้หญิง สันติภาพและความมั่นคง มี
4 ประเดน็ หลักคอื การปอ้ งกนั การมีส่วนร่วม การปกปอ้ งคมุ้ ครอง และการสรา้ งและฟ้ืนฟูสนั ตภิ าพ YWCA ท่วั โลก
จึงมงุ่ เนน้ การเสรมิ สรา้ งเยาวสตรีผู้นา เพือ่ ให้เปน็ ส่วนหนง่ึ ของการสรา้ งสนั ติภาพ ความยตุ ิธรรม ความเทา่ เทียม และ
เคารพในสิทธิมนุษยชน เยาวสตรีและเด็กหญิงต้องการพ้ืนท่ีปลอดภัยเพ่ือเรียนรู้การมีส่วนร่วมในการป้องกันและ
แก้ไขปญั หาความขดั แย้ง และเสรมิ สรา้ งสนั ตภิ าพที่ยตุ ธิ รรมและย่งั ยืน เปน็ เรื่องสาคญั ทส่ี ตรี เยาวสตรีและเด็กหญิงท่ี
อยู่ในประเทศท่ีมีความขัดแย้ง หรือเพิ่งผ่านพ้นความขัดแย้งเข้าไปมีส่วนร่วมและมีสิทธิมีเสียงในการเจรจาสันติภาพ
และการซ่อมแซมและสร้างขึ้นใหม่หลังความขัดแย้ง การเข้ามีส่วนร่วมของเยาวสตรีจึงเป็นปัจจยั สาคัญในการสร้าง
สนั ตภิ าพที่ย่งั ยนื การยตุ กิ ารลงโทษและการดาเนนิ คดีกับผทู้ ่ีรับผดิ ชอบตอ่ อาชญากรรมสงคราม เพอื่ วา่ ผ้หู ญิงจะได้รับ
ความยุติธรรมและยับย้ังอาชญากรรมที่จะเกิดข้ึนในอนาคตมีความสาคัญมากเท่ากับการมองหาวิธีการไกล่เกล่ีย และ
ชดใช้และค้นหาความจริงของชุมชนเพื่อสร้างสันติภาพที่ย่ังยืน สันติภาพท่ีย่ังยืนที่แท้จริงจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเม่ือความ
เท่าเทยี มทางเพศและความยุติธรรมมีผลที่เปน็ จรงิ
65
ขอ้ เท็จจรงิ เป็นเร่อื งสาคญั ทีเ่ ราจะต้องตรวจสอบความขัดแย้งใน
ระดับท้องถ่ินและในระดับชาติเพ่ือท่ีจะเข้าใจว่า ใครคือผู้ท่ีมี
สตรีและเด็กเป็นประชากรกลุ่มใหญ่ของผู้ไร้ท่ีอยู่ ความเสี่ยงมากที่สุดท่ีจะถูกละเมิดเร่ืองสิทธิมนุษยชน และ
อาศยั และผู้ลภ้ี ัย พวกเขาจะเข้าร่วมในการรักษาสันติภาพท่ีย่ังยืนและป้องกัน
http://www.unwomen.org/en/what-we- ความขดั แย้งไดอ้ ย่างไร คณุ สามารถถามคาถามเหล่าน้ีได้ :
do/peace-andsecurity#sthash.6eiY0awe.dpuf
• ในปัจจุบนั ระดบั การมสี ่วนร่วมของเยาวสตรใี นการ
การมีตารวจหญิงสัมพันธ์ในเชิงบวกกับการกล้า รกั ษาสันติภาพและการพฒั นาท่ยี งั่ ยนื ทง้ั ระดับ
แจ้งเหตุการข่มขื่นและการคุกคามทางเพศ แต่โดย ทอ้ งถน่ิ ระดบั ชาตแิ ละระดับภมู ิภาค อยู่ในระดับใด?
เฉล่ียแล้วตารวจหญิงมีเพียง 10 % ของจานวน
ตารวจทงั้ หมด • เยาวสตรีเผชญิ กบั ความท้าทายอะไรบา้ ง และการมี
ส่วนร่วมในกจิ กรรมเหล่าน้ีของพวกเธอจะได้รบั การ
มีสตรีน้อยกว่า 3% ที่เป็นผู้ลงนามในข้อตกลง เห็นคุณค่ามากข้ึนและต่อขยายไดอ้ ย่างไร?
สันติภาพ และมีสตรีน้อยกว่า 10% ท่ีเป็นผู้เจรจา
สนั ติภาพ • การมสี ่วนรว่ มของเยาวสตรีจะชว่ ยใหบ้ รรลุสันติภาพ
และการพัฒนาทย่ี ง่ั ยนื ในระดับท้องถ่นิ ระดับชาติ
มีเพียง 3% ในกองทัพสหประชาชาติเป็นผู้หญิง และระดับภูมภิ าค ได้อย่างไร?
และส่วนใหญ่เปน็ เพียงเจ้าหนา้ ทฝ่ี ่ายสนบั สนุน
http://wps.unwomen.org/~/media/files/un% • มกี ิจกรรมอะไรนอกเหนือจากนี้ท่ีต้องการจาก
20women/wps/highlights/unw-global-study- องค์การสหประชาชาติ รัฐบาล องค์กรระหว่าง
1325-2015.pdf รฐั บาล และองค์กร NGO เพ่อื ช่วยสรา้ งศักยภาพ
เยาวสตรใี ห้สามารถทางานในฐานะตวั แทนที่
ใครเป็นผู้ได้รับความเสียหายมากที่สุดในเวลาท่ีเกิดความ กระตือรอื ร้นเพอื่ สนั ตภิ าพท่ีถาวรและการพฒั นาท่ี
ขัดแยง้ และสงคราม ยง่ั ยืน
• สตรแี ละเดก็ โดยเฉพาะเยาวสตรแี ละเด็กหญิง สตรี
สูงวัย และสตรผี ้พู กิ าร
• สตรจี ากชนกลุ่มน้อยทางดา้ นภาษา ชาติพนั ธ์ุ และ
ศาสนา
ก า ร มี ส่ ว น ร่ ว ม ข อ ง ผู้ ห ญิ ง เ ป็ น ก า ร
เสรมิ สร้างหลกั สิทธิมนุษยชนท่ีช่วยเหลือเก้ือกูล
กันอย่างมีประสิทธิภาพ มีความเข้มแข็งเพื่อ
พิทักษ์รักษาสันติภาพให้มั่นคง เสริมสร้าง
ข้อสรุปจากการเจรจาและบรรลุถึงสันติภาพที่
ยั่งยืน รวมถึงการเร่งให้เกิดผลดีทางเศรษฐกิจ
และต้านการเกดิ ความรุนแรง
Phumzile Mlambo-Ngcuka Executive Director
UNWomen
66
การเข้าไปทางานของสตรีและการมีส่วนร่วมของเยาวชนต้งั แต่ระยะแรกในการป้องกัน แกป้ ัญหา
วิกฤติ สร้างสันติภาพที่มีสันติสุขร่วมกัน ลดความน่าจะเป็นของการกลับมาเกิดความขัดแย้งท่ี
รนุ แรงขึน้ อกี ครง้ั บอ่ ยครง้ั ท่ีการมสี ่วนในการทางานและบทบาทของเยาวชนและสตรถี กู ประเมิน
คา่ ตา่ ไป ได้ทรัพยากรสนบั สนุนน้อยเกนิ ไป และถูกลดคุณค่า ผลท่ตี ามมาคอื การเข้าไปทางานใน
ระยะยาวและมีความหมายของพวกเขา ในการฟ้ืนตัวทางการเมอื ง สังคม และเศรษฐกิจ และใน
การกากบั ดูแลในภาพรวมและความมัน่ คงปลอดภยั มักจะขาดการสนับสนุนทเ่ี พยี งพอ
President of the General Assembly’s program notes for High Level Dialogue on Building Peace for All,
New York, Jan 24th, 2017
อะไรเปน็ สิทธขิ์ องคุณ นีค่ อื คาแนะนาเร่ืองสทิ ธมิ นุษยชนซ่งึ สมั พนั ธ์กับการสร้างและรักษาไวซ้ ง่ึ สันติภาพและความมนั่ คง คือ
1. มติคณะมนตรีความม่ันคงแห่งสหประชาชาติ 4. คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติตามมติที่
1325 ว่าด้วยสตรี สันติภาพและความมั่นคง 1820 (2009) มติที่ 1888 (2009) มติที่ 1960
เรียกร้องให้สตรีมีส่วนร่วมในการสร้างสันติภาพและ (2010) มติที่ 2106 (2013) และ 2282 (2016)
ไ ด้ รั บ ก า ร ป ก ป้ อ ง คุ้ ม ค ร อ ง จ า ก ก า ร ล ะ เ มิ ด สิ ท ธิ ซ่ึงทั้งหมดน้ีเป็นมติที่เสริมความเข้มแข็งของเหตุผล
มนุษยชนท่ีดีข้ึนและเข้าถึงความยุติธรรมและการ ของการมีส่วนร่วมอย่างมีความหมายของสตรีในการ
บรกิ ารตา่ งๆที่ไม่ถูกเลือกปฏิบตั ิ สร้างสันติภาพและการรับรู้ถึงความรุนแรงท่ีสตรี
เยาวสตรีและเด็กหญิงต้องประสบในระหว่างความ
2. อนุสัญญาเจนีวาว่าด้วยการปกป้องคุ้มครองพล ขดั แย้งทีเ่ กดิ ข้ึน ซ่งึ ประเด็นทเี่ นน้ ได้แก่ การรบั รู้ การ
เรือนในระหว่างสงคราม (1949) ได้ระบุว่าผู้หญิง ป้องกัน และการลงโทษเร่ืองความรุนแรงทางเพศ;
ควรได้รับการปกป้องคุ้มครอง เคารพใหเ้ กียรติผู้หญิง บทบาทของผู้หญิงในฐานะผู้นาท่ีแข็งขันในการสร้าง
ด้วยการปฏิบัติที่สุภาพ ปราศจากการบังคับขืนใจ สันติภาพและป้องกันความขัดแย้ง; การต้องยุติการ
บังคับให้ค้าประเวณี และรูปแบบใดๆที่เป็นการทา แยกผู้หญิงออกจากการสร้างสันติภาพ และการขาด
รา้ ยท่ไี มเ่ หมาะสม ความใส่ใจต่อความต้องการของผู้หญิงในช่วงการ
ฟื้นฟูหลังจากความขัดแย้ง; และบทบาทท่ีเพิ่มขึ้น
3. ปฏิญญาและแผนปฏิบัติการปักก่ิง เรียกร้องให้รวม ข อ ง ผู้ ห ญิ ง ใ น ก า ร ฟื้ น ฟู ห ลั ง สิ้ น สุ ด ค ว า ม ขั ด แ ย้ ง
มุมมองทางด้านเพศเพ่ือแก้ปัญหาความขัดแย้ง ด้วย รวมถึงการปฏิรูปด้านกฎหมายและความม่ันคง
การเพ่ิมให้ผู้หญิงมีส่วนร่วมในการแก้ปัญหาความ ปลอดภยั
ขัดแย้ง และให้ความคุ้มครองผู้หญิงที่อยู่ใน
สถานการณ์ของความขดั แยง้ ทางสงคราม
67
เป้าหมายการพัฒนาท่ยี งั่ ยนื • องค์กร NGO นานาชาติ ด้านสันติภาพและการ
(Sustainable Development Goals) ฟนื้ ฟสู ามารถทาให้แนใ่ จวา่ มจี านวนผหู้ ญิงเขา้ ร่วมใน
ทุกระดับของแผนงาน ตั้งแต่การประเมินเบ้ืองต้น
เป้าหมายที่ 17 ส่งเสริมสังคมที่สงบสุขและครอบคลุมเพ่ือ และระบุปัญหา ไปจนถึงมีส่วนร่วมในการเจรจาและ
การพัฒนาท่ีย่ังยืน ให้ทุกคนเข้าถึงความยุติธรรม และสร้าง การนาแผนงานไปปฏิบตั ิ
สถาบนั ที่มีประสิทธผิ ล รบั ผิดรับชอบ และครอบคลมุ ในทกุ
ระดับ เป้าหมายนี้รวมถึงกลุ่มเด็กที่ตกเป็นเหยื่อความรุนแรง • ผู้นาท้องถ่ินและผู้นาศาสนา ควรให้สตรี เยาวสตรี
ความรนุ แรงทางเพศและการค้ามนษุ ย์ และเด็กหญิงเข้าร่วมในการสนทนาอภิปรายที่นาโดย
ชุมชน และการตัดสินใจเก่ียวกับการสร้างสันติภาพ
เป้าหมายนี้ยังได้ระบุว่า ทาอย่างไรทุกคนจะ สรา้ งความปรองดองและการฟ้นื ฟู
สามารถทาให้เกิดความก้าวหน้าในการพัฒนาที่ย่ังยืน สิทธิ
มนุษยชน และสันติภาพและความม่ันคงโดยรวมในโลกที่ • ยังมใี ครอีกหรือไม?่ ...
เช่ือมโยงและมีความซับซ้อนในทุกวันนี้... โดยรับรู้ว่าสันติ
สุขที่ยั่งยืนจะบรรลุผลได้ก็ต่อเมื่อทุกๆ ส่วนของสังคมได้รับ เราต้องการเหน็ การ
การเสริมกาลังและรวมพลังเขา้ ด้วยกนั เปล่ยี นแปลงอะไรบา้ ง?
ใครสามารถมีบทบาทในการให้หลักประกันการมีส่วนร่วม เราสามารถเปน็ ผ้นู าในหัวข้อน้ไี ด้
ของสตรี เยาวสตรีและเด็กหญิงในการป้องกันความขัดแย้ง หรือไม่?
และสรา้ งและรกั ษาไวซ้ ่งึ สันตภิ าพ?
เราสามารถจัดตัง้ หรอื เขา้ ร่วมในกลมุ่
• สตรี เยาวสตรีและเด็กหญิงท่ีเป็นผู้ล้ีภัย ผู้พลัดถิ่น เคลอ่ื นไหวทางสังคมไดห้ รอื ไม่?
และผู้อพยพ สามารถได้รับการสนับสนุนให้เข้าร่วม
และมีส่วนร่วมในกระบวนการตัดสินใจเพ่ือป้องกัน
และแก้ไขความขัดแย้ง รวมท้ังมีส่วนทาให้เกิด
สันติภาพที่ยั่งยืน (www.unwomen.org/en/what-
we-do/peace-andsecurity#sthash.6eitoawe.d
puf)
• รัฐบาล มีหน้าท่ีรับผิดชอบในการทาให้ม่ันใจว่า มี
ก า ร เ ข้ า ร่ ว ม อ ย่ า ง เ ท่ า เ ที ย ม ข อ ง ผู้ ห ญิ ง ใ น ค ว า ม
พยายามหาวิธีป้องกันและข้อยุติความขัดแย้ง และ
สง่ เสรมิ และรักษาไว้ซ่งึ สันติภาพ
68
คาถามเพิ่มเตมิ เพ่ือเสนอแนะในการทาแผนปฏิบตั กิ าร:
อะไร เป็นผลกระทบทเี่ ลวร้ายจากความขัดแย้งในชุมชนและใครคอื ผู้ได้รบั ผลกระทบมากท่สี ดุ ?
อะไร ที่คุณสามารถทาในชุมชนของคณุ เพอ่ื ลดหรือยตุ คิ วามขัดแยง้ ?
ใคร คอื คนที่คณุ สามารถไปหาได้เพ่ือขอข้อมลู และการสนบั สนนุ เพิ่มเติม?
ใครหรือองค์กรใด ท่ีคุณสามารถเปน็ เครือขา่ ยความรว่ มมือเพ่ือสร้างสันติภาพและลดการขัดแย้ง?
ทาอยา่ งไร คณุ จึงจะมั่นใจไดว้ ่าคนทอี่ ยู่ในตาแหนง่ ทม่ี ีอานาจ มคี วามรบั ผดิ ชอบในในการสร้างสนั ติภาพและหลกี เลี่ยง
ความขัดแย้ง ม่งุ เนน้ เฉพาะผู้เกีย่ วขอ้ งและฐานะความเปน็ จริงของผหู้ ญงิ และเด็กหญงิ ?
หมายเหตุถงึ ผดู้ าเนนิ รายการ:
ให้ยอ้ นกลบั ไปดู เสน้ ทางการเปล่ยี นแปลงส่คู วามเปน็ ผนู้ าเยาวสตรี(Young Women’s Transformative Leadership
Journey) ทไ่ี ด้รวบรวมคาอภิปรายตา่ งๆและเรยี นรู้เก่ียวกับประเด็นปญั หาที่เกย่ี วข้องกับสทิ ธิมนษุ ยชน จากกระบวนการน้ี ให้
ระบุพนั ธมิตรและแผนปฏบิ ตั ิการ รวมถึงผู้ท่ีอยใู่ นตาแหน่งท่ีมอี านาจและการตัดสนิ ใจ ซ่ึงมีหน้าทีร่ บั ผิดชอบในการยึดม่ันและ
ดารงไว้ซง่ึ สิทธขิ องเยาวสตรี
69
6
ความยตุ ิธรรมทางสภาพภูมิอากาศกับความเท่าเทยี มทางเพศ
(Climate Justice and Gender Equality)
มันคอื อะไร เกิดอะไรขน้ึ และเราจะรบั มอื กบั การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมอิ ากาศ
และผลกระทบอย่างไร?
เป็นท่ีเข้าใจว่าการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เป็นความแตกต่างท่ีสาคัญจากรูปแบบของสภาพอากาศ
ตามปกติในชว่ งระยะเวลาหนึ่ง ซงึ่ สามารถรูส้ ึกได้ในระดบั ท้องถ่นิ (ตวั อยา่ งเช่น ฝนตกมากหรอื นอ้ ยไปท่ีนาไปสู่น้าท่วม
หรือภัยแล้ง) และในระดับโลก (อุณหภูมิโลกที่สูงข้ึนหรือระดับน้าทะเลท่ีสูงขึ้น) การเปล่ียนแปลงรูปแบบของสภาพ
อากาศทาให้เกิดสภาพอากาศที่ไม่แน่นอนและผลกระทบต่อส่ิงแวดล้อมซ่ึงมักเป็นอันตรายและทาลายล้าง โดยเฉพาะ
อยา่ งยงิ่ สาหรับสตรี เยาวสตรีและเด็กหญิง
ความไม่เท่าเทียมทางเพศได้ขยายผลท่ีตามมาของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศท้ังในประเทศท่ีร่ารวยและ
ยากจน เมื่อกลุ่มคนสว่ นใหญท่ ่ยี ากจนเป็นผ้หู ญิง พวกเขามีทรพั ยากรที่นอ้ ยกวา่ ในการตอบสนองตอ่ ผลกระทบด้านลบ
ของการเปล่ียนแปลงสภาพภูมิอากาศ ผลกระทบในระยะสั้นจากภัยธรรมชาติ เช่นดินถล่ม น้าท่วม และพายุเฮอริเคน
และในระยะยาวผ่านการทาลายส่ิงแวดล้อมอย่างค่อยเป็นค่อยไป เช่น ระดับน้าทะเลที่สูงข้ึน หรือการตัดไม้ทาลายป่า
ทาให้สวัสดิภาพและความอยู่รอดของผู้หญิงและครอบครัวตกอยู่ในความเส่ียง เหตุการณ์เหล่าน้ีส่งผลกระทบต่อพื้นท่ี
สาคัญของชีวิตรวมถึงการเกษตรและความมั่นคงด้านอาหาร ทรัพยากรน้า ความหลากหลายทางชีวภาพและระบบ
นิเวศ สุขภาพของมนุษย์; และการตัง้ ถน่ิ ฐานของมนุษย์และรูปแบบการย้ายถิ่น ความสามารถของผู้หญงิ ในการรับมือ
กบั การเปลย่ี นแปลงเหลา่ นถ้ี กู จากัด ด้วยอปุ สรรคทางเศรษฐกิจ การเมอื งและสังคม (YWCA Envision 2030)
ขอ้ เท็จจริง
ในชว่ งภัยพบิ ัตทิ างธรรมชาติ ผู้หญงิ และเดก็ มีโอกาสตายมากกว่าผ้ชู ายถึง 14 เทา่
https://www.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/climateconnections _1_overview.pdf
ผู้หญิงและเด็กหญิงยังแบกภาระหลักในการไปตักน้าในประเทศกาลังพัฒนา ข้อเท็จจริงจากการวิเคราะห์ประเทศ
ในอนุภูมิภาคทะเลทรายซาฮารา 25 ประเทศ เปิดเผยว่าร้อยละ 71 ของผู้ไปตักน้าในภูมิภาคน้ีเป็นผู้หญิงและ
เด็กหญิง และใน1วัน ผู้หญิงใช้เวลาประมาณ 16 ล้านชั่วโมงในการไปตักน้า - ดูเพ่ิมเติมท่ี: http://beijing20.
unwomen.org/en/in-focus/environment#sthash.2E67d2YJ.dpuf
70
ในประเทศกาลังพัฒนา ผู้หญิงผลิตอาหาร 60% - จัดทารายละเอียดโครงการในระดับท้องถิ่นและ
80% ในขณะที่ตัวเองมีกรรมสิทธิ์ในที่ดินน้อยกว่า ระดับชาติ
2% บ่อยคร้ังท่ีเมื่อพูดถึงการเปลี่ยนแปลงสภาพ
http://www.unfoundation.org/what-we- ภูมิอากาศ ผู้หญิงไม่ว่าจะวัยใดมักถูกมองว่าอ่อนแอ
do/campaigns-and-initiatives/universal- และไมม่ ีความรู้ความเชี่ยวชาญที่จะเป็นผู้นา และถูก
access-project/briefing-cards-srhr.pdf แยกออกจากกระบวนการตัดสินใจและไม่มีใครรับ
ฟังเม่ือมีการวางแผนการตอบสนองต่อสภาพอากาศ
ผู้หญิงในฐานะผู้บริโภค ผู้ประกอบการ เกษตรกร และการปรับตัว
ผู้ดูแลและอื่นๆ อีกมาก จึงมีบทบาทสาคัญท้ังใน เมื่ออาหารมีน้อยลง คาดการณ์การเก็บเกี่ยวไม่ได้
การป้องกันและปรับตัวให้เข้ากับผลกระทบอันน่า และอาหารราคาสูงข้นึ ทาใหผ้ หู้ ญิงมภี าระมากขึ้นใน
กลัวของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ผู้หญิง การทาให้ม่ันใจว่าคนในครอบครัวจะมีสุขภาพที่ดี
เหล่านี้เป็นกลุ่มใหญ่ของผู้ล้ีภัยการเปล่ียนแปลง และอยูร่ อด
สภาพภูมิอากาศและมักอาศัยอยู่ในพ้ืนท่ีที่มีความ เม่ือแหล่งเชื้อเพลิง (เช่นฟืน) หายากมากขึ้น ผู้หญิง
เสี่ยงมากที่สุด แต่ผู้หญิงก็เป็นผู้คิดค้นสิ่งใหม่ราย และเด็กหญิงต้องเดินทางไกลขึ้น ทาให้ต้องใช้เวลา
วันที่หาทางออกและจัดการกับความเป็นจริงที่ มากขึ้น และทาให้พวกเขามีความเสี่ยงสูงต่อการถูก
เปลี่ยนแปลงไปสาหรับผู้คนและโลก (Women คุกคามและความรุนแรงทางเพศ
Deliver) http://womendeliver.org เมื่อผู้คนพลัดพรากจากบ้านของพวกเขา เนื่องจาก
การเปลี่ยนแปลงสภาพภมู ิอากาศสตรี เยาวสตรีและ
ความไม่เท่าเทียมทางเพศท่ีกาหนดชวี ติ เด็กหญิง ล้วนมีความเสี่ยงมากข้ึนจากความรุนแรง
ของผู้หญิงก่อนเกิดภัยพิบัติ เป็นส่ิงที่ ทางเพศ ซ่ึงรวมถึงการแต่งงานตั้งแต่วัยเด็ก การ
ทาให้ผู้หญิงย่ิงต้องเผชิญความเส่ียงที่ แตง่ งานก่อนวยั อันควร และการถกู บังคับให้แตง่ งาน
เพ่ิมขน้ึ อยา่ งมากหลังภัยพบิ ัติ
ใครคือกลุ่มเส่ียงที่สุดจากผลกระทบของการเปล่ียนแปลง
Kavita Ramdas, สภาพภูมิอากาศ? คนยากจนและไร้อานาจท่ีอาศัยอยู่ใน
Global Fund for Women ช น บ ท โ ด ย เ ฉ พ า ะ ผู้ ห ญิ ง แ ล ะ เ ด็ ก ห ญิ ง ที่ พ่ึ ง พ า
ทรัพยากรธรรมชาติเป็นแหล่งรายได้และความเป็นอยู่ที่ดี จะ
คุณรหู้ รอื ไม?่ เป็นผู้ที่เสี่ยงท่ีสุด นอกจากนี้ ผู้หญิงพ้ืนเมืองและผู้หญิงที่
อาศัยอยู่ในพ้ืนท่ีชายฝ่ังทะเล ภูมิภาคที่ประสบภัยแล้ง และ
ผู้หญิงมักจะมีข้อมูลดีที่สุดเก่ียวกับการปรับตัวและ พื้นที่รอบนอกที่มีความเสี่ยงต่อแผ่นดินถล่มหรือน้าท่วม จะมี
การเตรียมพร้อมสาหรับการเปลี่ยนแปลงสภาพ ความเส่ียงมากขึ้นต่อผลกระทบของการเปล่ียนแปลงสภาพ
ภูมิอากาศ เนื่องจากงานของพวกเขาในการผลิต ภมู ิอากาศ
อาหาร ความม่ันคงด้านอาหาร การทาอาหารและ
การทาความร้อน การเก็บกักน้าสะอาด สุขภาพ จึงเป็นเร่ืองสาคัญท่ีจะตรวจสอบการเปลี่ยนแปลง
ของคนในครอบครัว การสร้างรายได้ และการ สภาพภูมิอากาศในบริบทท้องถ่ินและระดับชาติ เพ่ือทา
จัดการปศุสตั วแ์ ละทรัพยากรธรรมชาติ แตบ่ อ่ ยครั้ง ความเข้าใจว่า ใครมีความเสี่ยงมากที่สุดจากผลกระทบ
ที่พวกเขามักถูกละเลยจากการร่วมกลุ่มวางแผนและ ด้านสิ่งแวดล้อมเหล่าน้ี และพวกเขาจะสามารถมีส่วนร่วม
71
ในการป้องกัน ปรับตัวและตอบสนองต่อการเปล่ียนแปลง ส่ ว น ร่ ว ม ท่ี เ ป็ น ท่ี นิ ย ม ใ น ทุ ก ด้ า น ข อ ง ก า ร พั ฒ น า
สภาพภูมอิ ากาศไดอ้ ย่างไร เพ่ือให้ตระหนักถึงสิทธิมนุษยชนท้ังหมด และ
กาหนดให้รัฐต้องประกันการมสี ว่ นร่วมของสตรีอย่าง
สิทธิของคุณมีอะไรบ้าง? มีหลักการช้ีนาและสิทธิมนุษยชน กระตือรือร้น เรื่องนี้หมายความว่าอย่างไร? สตรี
หลายเร่ือง ท่ีเก่ียวข้องกับการจัดการเรื่องการเปลี่ยนแปลง เยาวสตรีและเด็กหญิงมีสิทธิท่ีจะมีส่วนร่วมในการ
สภาพภมู ิอากาศ: อภิปรายเกี่ยวกับการเปล่ียนแปลงสภาพภูมิอากาศ
การประเมิน การสรา้ งโปรแกรมและโครงการ และ
1. อนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลง การดาเนินงานและการประเมินผลของโครงการ
ส ภ า พ ภู มิ อ า ก า ศ ( The United Nations ดงั กลา่ ว
Convention on Climate Change (UNFCCC))
แ ล ะ อ นุ สั ญ ญ า ก รุ ง ป า รี ส ล่ า สุ ด ( Paris เป้าหมายการพัฒนาทยี่ ัง่ ยืน
Convention(2016)) ท า ข้ อ ต ก ล ง ร ะ ดั บ โ ล ก (Sustainable Development Goals)
ระหว่างรัฐบาลเพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
(เช่นคาร์บอนไดออกไซด์) และรักษาอุณหภูมิของ เป้าหมายที่ 13 ดาเนินมาตรการเร่งด่วนเพื่อรับมือการ
โลกใหต้ ่ากว่า 2 องศาเซลเซียส เปล่ียนแปลงสภาพภมู ิอากาศและผลกระทบ
2. ในปฏิญญาและแผนปฏิบัติการปักก่ิง (Beijing มีเป้าหมาย (13b) ทีส่ ่งเสรมิ กลไกในการเพ่มิ ขีดความสามารถ
Platform for Action) หน่ึงในหัวข้อสาคัญของ สาหรับการวางแผนและการจัดการ ท่ีเกี่ยวข้องกับการ
การดาเนินการคือ ผู้หญิงและส่ิงแวดล้อม ซึ่งเน้น เปล่ียนแปลงสภาพภูมิอากาศอย่างมีประสิทธภิ าพในประเทศ
ความสาคัญของการมีส่วนร่วมของผู้หญิงในการ ท่ีพัฒนาน้อยท่ีสุด รวมถึงการมุ่งเน้นไปที่ผู้หญิงเยาวชน
ตัดสินใจด้านสิ่งแวดล้อมในทุกระดับ บูรณาการ ชุมชนท้องถิ่นและชุมชนชายขอบ เรื่องนี้หมายความว่า
ความกังวลและมุมมองของผู้หญิงในนโยบายและ อย่างไร? รัฐบาลจะต้องให้เยาวสตรีเข้ามามีส่วนร่วมในการ
โปรแกรม และกาหนดวิธีการประเมินผลกระทบ พัฒนาโปรแกรมและโครงการเพื่อลดผลกระทบจากการ
ของการพัฒนาและนโยบายด้านส่ิงแวดล้อมท่ีมีต่อ เปล่ียนแปลงสภาพภูมิอากาศ และกาหนดกลยุทธ์ในการใช้
ผู้หญิง ชีวติ ในส่งิ แวดลอ้ มทีไ่ มม่ ั่นคงปลอดภยั ได้ดยี ิ่งขึ้น
3. ป ฏิ ญ ญ า ว่ า ด้ ว ย สิ ท ธิ ข อ ง ช น พื้ น เ มื อ ง ใครสามารถมีบทบาทในการลดความเสย่ี งและรับมอื กับ
( Declaration on the Rights of Indigenous สภาพอากาศทเ่ี ปลย่ี นแปลง?
Peoples) รับรองสิทธิของชุมชนพ้ืนเมืองในการ
กาหนดและพัฒนากลยุทธ์สาหรับการใช้ท่ีดิน เขต ทุ ก ค น มี บ ท บ า ท ใ น ก า ร บ ร ร เ ท า แ ล ะ ต อ บ ส น อ ง ต่ อ
แดนและทรัพยากร เร่ืองนี้หมายความว่าอย่างไร? ผลกระทบของการเปล่ียนแปลงสภาพภมู ิอากาศ ภาคประชา
คนพื้นเมืองท่ีมีความเช่ียวชาญและประสบการณ์ใน สังคมในฐานะปัจเจกบุคคล กลุ่มและเครือข่ายสามารถ
การจัดการทรัพยากรธรรมชาติ มีสิทธ์ิตัดสินใจ ประสานการดาเนินการ เพื่อเรียกร้องให้มีการอภิปรายในวง
เกี่ยวกับท่ีดินของตนท่ีเกี่ยวข้องกับการตอบสนอง กว้างอย่างคลอบคลุม เพ่ือระบุปัญหาและแนวทางแก้ไขท่ี
และปรับตัวหรือรับมือกับการเปล่ียนแปลงสภาพ
ภูมอิ ากาศ
4. ปฏิญญาสหประชาชาติว่าด้วยสิทธใิ นการพัฒนา -
( The UN Declaration on the Right to
Development) เน้นย้าถึงความสาคัญของการมี
72
เกี่ยวข้องกับผลกระทบด้านลบของการเปลี่ยนแปลงสภาพ เราต้องการเห็นการ
ภูมิอากาศ ภาคประชาสังคมสามารถทาให้รัฐบาลของพวก เปล่ยี นแปลงอะไรบา้ ง?
เขารับผิดชอบและคัดค้านรัฐวิสาหกิจและบริษัทเอกชน หาก
พวกเขามสี ่วนในการทาลายส่งิ แวดล้อม เราสามารถเปน็ ผ้นู าในหวั ข้อนี้ได้
หรือไม่?
• รัฐบาลท้ังในระดับชาติและระดับท้องถิ่น มีหน้าท่ี
ความรบั ผดิ ชอบทจ่ี ะสรา้ งความม่นั ใจว่า: เราสามารถจัดต้ังหรือเข้ารว่ มในกลุ่ม
เคลอ่ื นไหวทางสังคมได้หรอื ไม่?
• ก า ร ป รึ ก ษ า ห า รื อ ท่ี ค า นึ ง ถึ ง แ ล ะ ร ว บ ร ว ม
ประสบการณ์ ความเช่ียวชาญของผู้หญิงในชนบท คาถามเพ่มิ เติมเพอ่ื เสนอแนะในการทาแผนปฏิบัตกิ าร:
รวมถึงความรู้และการปฏิบัติแบบด้ังเดิมของผู้หญิง
ในชนบทในแผนงานและโปรแกรมตา่ งๆ อะไร ทีค่ ณุ สามารถทาในชุมชนของคณุ ได้?
• การสนับสนุนทางการเงินและอื่นๆ สาหรับเครือข่าย ใคร คือคนที่คุณสามารถไปหาได้เพื่อขอข้อมูลและการ
ภาคประชาสังคมท่ีร่วมมือกันในการลดความเสี่ยง สนับสนุนเพิม่ เตมิ ?
การเตรียมพร้อม การตอบสนอง และการทางาน
หลงั เกิดภยั พิบตั ิ ใครหรือองค์กรใด ท่ีคุณสามารถร่วมมือด้วยในการ
ตอบสนองต่อสภาพภูมิอากาศท่ีเปลี่ยนแปลงและภัยพิบัติ
• ผู้หญิงมีตาแหน่งในระดับผู้นาท่ีมีส่วนในระดับชาติ ต่างๆ?
ระดับท้องถ่ินและชุมชน ในการตอบสนองต่อภัย
พิบัติทางธรรมชาติ ท้งั ระหว่างและหลังเกิดภยั พิบัติ ทาอย่างไร คุณจึงจะม่ันใจได้ว่าคนท่ีอยู่ในตาแหน่งที่มี
อานาจ มีความรับผิดชอบในการเตรียมพร้อม และ
• เยาวสตรีและเด็กหญิงสามารถมีส่วนร่วมในการ ตอบสนองต่อการเปล่ียนแปลงสภาพภมู ิอากาศ และมงุ่ เน้น
วางแผนและการสรา้ งความตระหนกั ในชุมชน ข้ อ กั ง ว ล แ ล ะ ส ภ า พ ค ว า ม เ ป็ น จ ริ ง ข อ ง เ ย า ว ส ต รี แ ล ะ
เดก็ หญงิ ?
คุ ณ ส า ม า ร ถ ห า ข้ อ มู ล เ กี่ ย ว กั บ เ รื่ อ ง เ พ ศ แ ล ะ ส ภ า พ ก า ร
เปล่ยี นแปลงทางสภาพภมู ิอากาศจากเว็ปไซต์ต่อไปนี้: หมายเหตถุ ึงผู้ดาเนินรายการ:
Women's Environment and Development ให้ย้อนกลับไปดู เส้นทางการเปล่ียนแปลงสู่ความ
Organization: www.wedo.org เป็นผู้นาเยาวสตรี (Young Women’s Transformative
Global Gender and Climate Alliance: Leadership Journey) ท่ีได้รวบรวมคาอภิปรายต่างๆและ
www.gender-climate.org เรียนรู้เก่ียวกับประเด็นปัญหาที่เก่ียวข้องกับสิทธิมนุษยชน
Gender and Disaster Network: www.gdnonline.org จากกระบวนการน้ี ให้ระบุพันธมิตรและแผนปฏิบัติการ
รวมถึงผู้ท่ีอยู่ในตาแหน่งที่มีอานาจและการตัดสินใจ ซ่ึงมี
หน้าที่รับผิดชอบในการยึดม่ันและดารงไว้ซ่ึงสิทธิของเยาวส
ตรี
73
7
ปัญหาการค้าประเวณีหรอื การขายบริการทางเพศ
(Sex Trafficking)
มนั คืออะไร และทาอย่างไรจึงจะสามารถหยุดมนั ได?้
การค้าประเวณีหรือการขายบริการทางเพศ เป็นธุรกิจท่ีเติบโต และเป็นภัยคุกคามต่อเยาวสตรีและเด็กหญิง
มากขึ้นเร่ือยๆ การค้ามนุษย์ประกอบไปด้วย การจัดหา การขนส่ง การซ้ือหรือขายมนุษย์โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ
การค้าประเวณี ธุรกิจส่ือลามก การเต้นระบาเปลื้องผ้า การแสดงสดทางเพศ การท่องเที่ยวท่ีเน้นเรื่องการมี
เพศสมั พนั ธก์ บั โสเภณี หรือการบังคับแต่งงาน สว่ นใหญผ่ ู้ที่ตกเป็นเหยื่อจากการค้ามนุษย์ คอื เดก็ หญิงและเยาวสตรี
ที่ถูกล่อหลอก หลอกลวง ถูกข่มขู่ หรือถูกบังคับให้ทางานทางเพศ คนที่ค้าขายคนอื่นคืออาชญากรท่ีถือโอกาสเอา
เปรียบคนที่เข้าตาจน หรือคนที่ไม่รู้เร่ืองรู้ราว การค้ามนุษย์เป็นปัญหาระดับโลกท่ีมีความเก่ียวโยงอย่างใกล้ชิดกับ
องค์กรอาชญากรรม
ข้อเท็จจรงิ
เกือบ 20%ของผทู้ ตี่ กเปน็ เหย่ือจากการค้ามนุษยจ์ ากทว่ั โลกคอื เดก็
http://www.unodc.org/unodc/en/human-trafficking/global-report-on-trafficking-in- persons.html
ในทุกๆปีจะมเี ดก็ ถูกนาไปคา้ มนษุ ย์ประมาณ 5.5 ล้านคน
https://www.unicefusa.org/stories/infographic-global-human-trafficking-statistics
กาไรทเ่ี กดิ จากการค้ามนุษยต์ อ่ ปี คือ 32,000 ลา้ นเหรยี ญ
จากการประมาณการณ์ ในทุกๆปีจะมีคนจานวน 500,000 ถึง 2 ล้านคน ตกเป็นเหย่ือของการคา้ มนุษย์ ซึ่ง
รวมถึงการค้าประเวณี การถูกบังคับใช้แรงงาน การถูกทาให้เป็นทาส ซ่ึงพบว่าร้อยละ 80 เป็นผู้หญิงและ
เดก็ หญิง
http://www.un.org/en/events/endviolenceday/pdf/UNiTE_TheSituation_ EN.pdf
ผู้หญิงและเด็กหญิงคิดเป็น 96% ของผู้ที่ตกเป็นเหย่ือจากการค้ามนุษย์เพื่อแสวงหาผลประโยชน์ทางเพศ
http://www.equalitynow.org/traffickingFAQ
74
คุณรู้หรือไม?่ เป็นสิ่งสาคัญที่จะต้องตรวจสอบปัญหาเร่ืองการค้า
มนุษย์ทางเพศทั้งในบรบิ ทระดับท้องถ่ินและระดบั ชาติ
เมือ่ เด็กหญิงตกเปน็ เหย่ือการคา้ มนษุ ย์ เธออาจจะ: เพ่ือท่ีจะได้เข้าใจและรู้ว่าใครที่เส่ียงต่อการค้ามนุษย์
ต้องทนทุกข์ทรมานจากการถูกปฏิบัติที่โหดร้าย มากท่ีสุด และพวกเขาจะสามารถมีส่วนร่วมในการ
ทารณุ (ขม่ ขืน เฆีย่ นตี อดอยาก ถูกกักขัง) กาจดั การค้ามนุษยไ์ ดอ้ ยา่ งไร
ถูกบังคับให้เสพยาเสพติด
ถูกบังคบั ให้ทาแท้งหรือทาหมนั สิทธขิ องคุณมอี ะไรบ้าง?
ทนทุกข์กับการตั้งครรภ์ที่ไม่ต้องการ หรือถูกบังคับ
ใหต้ ั้งครรภ์ มีเคร่ืองมือด้านสิทธิมนุษยชนหลายเรื่องที่เกี่ยวข้องกับการ
ถกู บงั คับให้แต่งงาน ป้องกันและบทลงโทษเรื่องการค้าประเวณีหรือการขาย
ทรมานจากการข่มขู่ คุกคามที่จะถูกกระทาความ บรกิ ารทางเพศ
รนุ แรงท้งั ต่อตัวเธอและครอบครวั
ถกู ขู่วา่ จะเปดิ โปงสภาพการณข์ องเธอให้ครอบครัวรู้ 1. พธิ สี ารเพ่ือป้องกนั ปราบปราม และลงโทษการค้า
ประสบปัญหาสุขภาพและการบาดเจ็บ เช่น มนุษย์โดยเฉพาะสตรีและเด็ก (2000) เพิ่มเติม
กระดกู หัก รอยฟกชา้ และรอยไหม้ อนุสัญญาสหประชาชาติเพ่ือต่อต้านอาชญากรรม
กลายเป็นคนตดิ แอลกอฮอล์หรือยาเสพติด ข้ามชาติที่จัดต้ังในลักษณะองค์กร และได้กล่าวถึง
ติดเชอ้ื HIV และโรคตดิ ตอ่ ทางเพศสัมพันธอ์ ืน่ ๆ การค้ามนษุ ยว์ ่าเป็นอาชญากรรม ซง่ึ มเี ปา้ หมายเพ่ือ
ประสบปัญหาสุขภาพจิตเนื่องจากความเครียดด้าน ป้องกันและต่อสู้กับการค้ามนุษย์ด้วยตัวเอง; เพ่ือ
จิตใจ ปกป้องและช่วยเหลือผู้ที่ตกเป็นเหย่ือจากการค้า
พยายามฆ่าตวั ตาย มนุษย์ ส่งเสริมการทางานร่วมกันระหวา่ งรัฐบาลเพื่อ
ตอบสนองวตั ถุประสงค์เหล่าน้ี
ใครมคี วามเส่ยี งต่อการถกู คา้ ประเวณีมากทสี่ ุด? www.unodc.org/unodc/en/humantrafficking/
faqs.html#Who_are_the_victims_and_culpri
ส่วนใหญ่ผู้ท่ีตกเป็นเหย่ือจากการค้ามนุษย์คือ สตรี ts_of_human_trafficking
เยาวสตรี และเด็กหญิงที่มีความเป็นอยู่ที่ยากจนโดยเด็กจะ www.unodc.org/unodc/en/human-
ตกเป็นเป้ามากเป็นพิเศษ เยาวสตรีและเด็กหญิงที่ไม่ได้รับ trafficking/index.html?ref=menuside
การศึกษาในระดับสูงจะมีความอ่อนไหวมากกว่าที่จะตกเป็น
เหยือ่ การค้ามนษุ ย์ ผูห้ ญงิ และเด็กหญงิ ท่ีอยูใ่ นภาวะสงคราม 2. อนุสัญญาว่าด้วยการขจัดการเลือกปฏิบัติต่อสตรี
ในประเทศที่อ่อนแอ หรือในพื้นที่ที่ประสบภัยพิบัติธรรมชาติ ใ น ทุ ก รู ป แ บ บ ( The Convention on the
หรือภาวะฉุกเฉิน จะมีความเส่ียงสูงกว่า นอกจากน้ี ผู้ที่ถูก Elimination of all Forms of Discrimination
กดี กันจากเครอื ข่ายวัฒนธรรมและสงั คมหลักหรือกลมุ่ คนชาย Against Women (CEDAW)) ตระหนักถึงความ
ขอบโดยนิยามของสังคม คนเหล่าน้ีจะตกอยู่ในความเส่ียงต่อ อคติกับผู้หญิงในฐานะเหย่ือ และระบุว่าการค้า
การคา้ มนษุ ย์มากทสี่ ดุ ความไม่เท่าเทียมทางเพศที่แพร่ขยาย มนุษย์เป็นรูปแบบหน่ึงของการกระทาความรุนแรง
อ อ ก ไ ป อ ย่ า ง ก ว้ า ง ข ว า ง ท า ใ ห้ ผู้ ห ญิ ง ทุ ก วั ย อ ยู่ ใ น ภ า ว ะ ที่ ทางเพศ CEDAW เรียกร้องให้ทุกประเทศใช้
เสียเปรียบทางสังคม การเมือง และเศรษฐกิจ ย่ิงสร้างความ มาตรการทเี่ หมาะสมในการปราบปรามการคา้ ผู้หญิง
เสย่ี งตอ่ การคา้ มนษุ ย์ และการแสวงหาประโยชน์จากการค้าประเวณีของ
ผ้หู ญิงทกุ รูปแบบ
3. มีสิทธิมนุษยชนมากมายที่เกี่ยวข้องกับการค้ามนุษย์
75
ตัวอย่างเช่น สิทธิท่ีจะไม่ยินยอมถูกส่งให้ไปเป็นทาส ใครสามารถมีบทบาทในการหยุดการค้าประเวณีหรือการ
ถูกบังคับให้เป็นแรงงาน หรือถูกผูกมัดให้ทางาน ขายบรกิ ารทางเพศ
สิทธิที่จะไม่ยอมตกอยู่ภายใต้การถูกทรมาน และ/
หรือการทารุณกรรม หรือการลงโทษท่ีโหดร้ายและ • เยาวสตรีและเด็กหญิง ท่ีมีพ้ืนที่ปลอดภัยที่จะ
น่าอาย และสทิ ธทิ จี่ ะเปน็ อสิ ระจากความรุนแรงทาง สามารถแบ่งปันประสบการณ์ เรียนรู้เก่ียวกับ
เพศ ท่ีสาคัญเป็นอย่างยิ่งคือ สิทธิของเด็กจะต้อง อันตรายจากการค้ามนุษย์และวิธีหลีกเลี่ยง และ
ได้รบั การปกป้องค้มุ ครองเป็นพิเศษ สามารถที่จะเป็นกระบอกเสียงรณรงค์ที่ได้เข้มแข็ง
4. อนุสัญญาว่าด้วยการขจัดการเลือกปฏิบัติต่อสตรี ให้กับเด็กหญิงคนอ่ืนๆในเร่ืองอันตรายจากการค้า
ในทุกรูปแบบ (ข้อ 6) และอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิ มนุษย์ เยาวสตรีต้องการโอกาสทางการศึกษา อาชีพ
ของเด็ก (ขอ้ 35) กลา่ วถงึ การคา้ มนุษย์โดยตรง และการจ้างงาน ซึ่งสามารถเกิดขึ้นได้จากการ
จัดเตรียมโดยโรงเรียน ศูนย์ฝึกอบรม และโครงการ
เปา้ หมายการพฒั นาที่ยัง่ ยนื สนับสนนุ ตา่ งๆ จากรฐั บาล
(Sustainable Development Goals)
• รัฐบาลและภาคประชาสังคม สามารถสนับสนุน
เป้าหมายที่ 16 ส่งเสริมสังคมที่สงบสุขและครอบคลุมเพ่ือ โครงการการศึกษาเพ่ือยกระดับการตระหนักถึงผู้ที่
การพัฒนาที่ยั่งยืน ให้ทุกคนเข้าถึงความยุติธรรมและสร้าง อาจตกเป็นเหยื่อ และเรียกร้องให้ชุมชนเข้าไป
สถาบันท่ีมีประสิทธิผลรับผิดชอบและครอบคลุมในทุก ขดั ขวางหากมีเหตุการณ์การค้ามนุษยเ์ กิดขึน้
ระดบั
• ครูและเจ้าหน้าท่ีสาธารณสุข สามารถเข้ารับการ
เป้าประสงค์ที่ 16.2 ยุติการข่มเหง การหาประโยชน์อย่างไม่ ฝึกอบรมเพ่ือระบุตัวเด็กหญิงและเยาวสตรีที่มีความ
ถูกต้อง การค้ามนุษย์ และความรุนแรงและการทรมานทุก เสีย่ งต่อการค้ามนุษย์
รปู แบบที่มตี ่อเดก็
• พ่อแม่ สามารถให้ลูกสาวได้ไปโรงเรียนและ
เรื่องน้ีหมายความว่าอย่างไร? รัฐบาลจะต้องปกป้องทุกคน สนบั สนนุ ดา้ นการศกึ ษา พอ่ แม่ยงั ต้องทาใหม้ ั่นใจว่า
จากการถกู ค้ามนุษย์ และให้การสนบั สนุนและการดาเนินการ ลูกๆของพวกเขาจะไม่โดนขายไปเป็นทาส และ
ตามกฎหมายสาหรับผู้รอดชีวิตจากการค้ามนุษย์ โดยเฉพาะ เยาวสตรีที่ตกเป็นเหยื่อจากค้ามนุษย์แล้ว ต้องได้รับ
เด็ก การยอมรบั และการดูแลจากครอบครัวของเธอ
• ผู้นาทางศาสนาและผู้นาชุมชน สามารถให้ความรู้
คนในชุมชนถึงภัยอันตรายจากการค้ามนุษย์ และ
ความจาเป็นในการดูแลเอาใจใส่ และไมต่ ัดสินผู้ท่ีตก
เหยอ่ื จากการค้ามนุษย์
• เด็กชายและผู้ชาย สามารถเป็นกระบอกเสียง
ตอ่ ตา้ นการค้ามนุษยไ์ ด้
• ยังมใี ครอีกหรอื ไม?่ ...
76
เราต้องการเหน็ การ
เปลีย่ นแปลงอะไรบา้ ง?
เราสามารถเป็นผนู้ าในหัวข้อนี้ได้
หรอื ไม?่
เราสามารถจัดตงั้ หรือเขา้ ร่วมในกลุ่ม
เคล่ือนไหวทางสังคมไดห้ รอื ไม่?
คาถามเพมิ่ เติมเพื่อเสนอแนะในการทาแผนปฏบิ ัตกิ าร:
อะไร ท่ีคุณสามารถทาในชุมชนของคุณได้?
ใคร คือคนที่คุณสามารถไปหาได้เพ่ือขอข้อมลู และการสนับสนุนเพิม่ เติม?
ใครหรือองค์กรใด ท่ีคุณสามารถรว่ มมือด้วยในการสนบั สนุนการช่วยหยุดย้งั การคา้ มนุษย์?
ทาอยา่ งไร คุณจึงจะมน่ั ใจได้ว่าคนทีอ่ ยู่ในตาแหน่งที่มอี านาจ มีความรับผิดชอบในการยุติการคา้ มนุษย์ จะทาหน้าท่ี
และยดึ มั่นไวซ้ ึ่งสทิ ธิของเด็กหญงิ และเยาวสตรี?
หมายเหตุถึงผดู้ าเนนิ รายการ:
ให้ย้อนกลับไปดู เส้นทางการเปล่ียนแปลงสู่ความเป็นผู้นาเยาวสตรี(Young Women’s Transformative Leadership
Journey) ที่ได้รวบรวมคาอภิปรายต่างๆและเรียนรู้เกี่ยวกับประเด็นปัญหาที่เก่ียวข้องกับสิทธิมนุษยชน จากกระบวนการน้ี ให้
ระบุพันธมิตรและแผนปฏิบัติการ รวมถึงผู้ที่อยู่ในตาแหน่งที่มีอานาจและการตัดสินใจ ซึ่งมีหน้าท่ีรับผิดชอบในการยึดม่ันและ
ดารงไวซ้ ึง่ สิทธขิ องเยาวสตรี
77
8
ความรุนแรงต่อสตรีและเด็กหญิง
(Violence Against Women and Girls (VAWG))
?VAWG คืออะไร และจะหยุดมันไดอ้ ย่างไร
สตรีและเด็กในทุกวัยเผชิญกับความรุนแรงในช่วงชีวิตของพวกเธอซ่ึงเกิดข้ึนไปทั่วโลก ไม่ว่าจะเป็นทางร่างกาย
อารมณ์หรอื จติ ใจ ความรนุ แรงต่อสตรีและเด็กเป็นรปู แบบหนง่ึ ของการเลือกปฏิบัติทางเพศท่ีเกิดขึน้ ทุกวัน และดเู หมือนว่า
จะเปน็ เร่ืองปกติทไี่ ม่ถูกลงโทษ
VAWG คืออะไร? ปฏิญญาสากลว่าด้วยการขจัดความรุนแรงต่อสตรีและเด็กโดยองค์การสหประชาชาติ ให้คา
จากัดความว่า “ความรุนแรงต่อสตรีและเด็ก” หมายถึงการกระทาใดๆ ที่เป็นความรุนแรงทางเพศ ซ่ึงเป็นผลหรืออาจจะ
เป็นผลให้เกิดการทาร้ายทางร่างกาย ทางเพศหรือทางจิตใจ เป็นผลให้เกิดความทุกข์ทรมานแก่สตรี รวมท้ังการขู่เข็ญ
คุกคาม กีดกันเสรีภาพท้ังในที่สาธารณะ และในชีวิตส่วนตัว เร่ืองนี้หมายว่าความว่าอย่างไร? การกระทาความรุนแรงต่อ
สตรีและเด็กเป็นการกระทาท่ีเลือกปฏิบัติต่อสตรีและเด็กหญิงเพราะว่าพวกเขาเป็นผู้หญิง ทาให้เกิดอันตรายและทุกข์
ทรมานทางกาย แตอ่ าจเป็นทางอารมณจ์ ากการคุกคามความรุนแรง หรอื ล่วงละเมดิ ทางวาจา รูปแบบการเลือกปฏิบัติทาง
เพศท่ีรนุ แรงนเี้ ป็นผลจากการใช้อานาจและกาลังท่ีจะควบคุมร่างกายและชีวิตของผู้หญงิ ความรนุ แรงอาจเกิดข้ึนที่บา้ น ท่ี
ทางาน ท่ีโรงเรียนหรือในสถานที่สาธารณะ ความรุนแรงต่อเด็กและสตรี ไม่ว่าจะเกิดขึ้นที่ไหน ก็เป็นท่ียอมรับไม่ได้
เพราะวา่ มันขดั กับศักดศิ์ รขี องผหู้ ญิงและสิทธิมนุษยชน
ข้อเท็จจริง
สตรวี ัย 15-49 จานวน 1 ใน 3 มีประสบการณค์ วามรุนแรงทางกายและทางเพศในชวี ติ ชองพวกเขา
30% ของเดก็ หญงิ อายรุ ะหว่าง 15-19 มีประสบการณค์ วามรนุ แรงจากค่ขู องตน
www.who.int/mediacentre/factsheets/fs345/en
สตรีจานวน 1 ใน 5 ถกู ลว่ งละเมิดทางเพศในขณะท่เี ปน็ เดก็
78
การกระทาประเภทไหนถือว่าเป็นการกระทาความ ผลกระทบของความรนุ แรงท่ีมีต่อความ
รุนแรงตอ่ สตรีและเดก็ ? สมบูรณ์ทางร่างกายและจติ ใจของสตรีคือ
มีหลายรูปแบบของความรุนแรง ตอ่ ไปน้ีเป็นเพยี งตัวอยา่ ง: ทาให้พวกเขาไม่ได้รับความเพลิดเพลิน ใช้
สิทธแิ ละมีความรู้ด้านสิทธิมนุษยชนและ
• การแตง่ งานตง้ั แตว่ ัยเด็ก การแต่งงานก่อนวัยอันควร เสรีภาพขน้ั พืน้ ฐานอยา่ งเทา่ เทียมกัน... ผลท่ี
การถูกบังคับให้แต่งงาน การขลิบอวัยวะเพศหญิง ตามมาของรูปแบบความรนุ แรงทางเพศ
และการกระทาตามประเพณีท่ีเป็นอันตรายอื่นๆ ; เหล่านี้ จะทาให้สตรีมีสถานะเปน็ รอง มสี ว่ น
ทางร่างกาย (การถูกตบ ตี เผาไฟ เฆ่ียน เตะ) ทาง รว่ มในการเมืองในระดับตา่ และระดับ
เพศ (ข่มขืนและบงั คับให้มีเพศสมั พันธ์ และทาหมัน) การศึกษา ทกั ษะ และโอกาสในการทางานท่ี
และการขม่ เหงทางจิตใจ (แผดเสียงใส่ ข่มขู่ เรยี กช่ือ อยู่ในระดบั ต่าเชน่ กนั
สบประมาท); กระทาความรุนแรงโดยคู่หรือคนใน
ครอบครัว การข่มขืนในการแต่งงาน การถูกแยกตัว General Recommendation 19, CEDAW.
ออกไป (ถูกแยกโดยไม่ให้เห็นหรือพูดคุยกับผู้อ่ืน
หรือไม่อนุญาตให้ออกไปข้างนอก); การข่มเหงด้วย วิตกกังวล ปัญหาการนอนหลับ การกินผิดปกติ และ
เวทย์มนต์และสินสอดทองหม้ันและการฆาตกรรม; อตั ราการฆา่ ตัวตายที่สงู ขึน้
การล่วงประเวณีในสายสัมพันธ์ใกล้ชิด; การค้า ต้องทนทุกข์กับการถูกแยกตัวออกห่าง ไม่สามารถ
ประเวณีเด็กและสื่อลามก; ข่มเหงทางเศรษฐกิจ (ไม่ ทางาน สูญเสยี รายได้ ขาดการมีสว่ นรว่ มในกิจกรรม
อนุญาตให้ทางาน ไม่มีอานาจทางการเงิน); การใช้ ประจา และมีขีดจากัดในการดูแลตัวเองและบุตร
ความรุนแรงกับแฟน (ข่มขืน, สาดน้ากรดใส่); ล่วง หลานของตน
ล ะ เ มิ ด ท า ง เ พ ศ ห รื อ รั ง ค ว า น ใ น ท่ี ท า ง า น ห รื อ ที่ และโดยเฉพาะกับเด็กหญิง ความรุนแรงอาจนาไปสู่
โรงเรียน; การค้ามนุษย์ในผู้หญิงและเด็ก; การ การสูบบหุ ร่ี ยาเสพติดและแอลกอฮอลท์ มี่ ากเกินไป
ตั้งครรภ์ที่ถูกบังคับ; การข่มขู่คุกคามและล่วงละเมิด
บนสอื่ สังคมออนไลน์... ใครคือผู้ทเี่ สยี่ งต่อความรุนแรงท่สี ุด?
ผู้หญงิ และเด็กไมว่ ่าวัยใดอาจตกเป็นเหยื่อของความรุนแรงได้
คณุ รู้หรอื ไม?่ อย่างไรก็ตาม ผู้หญิงและเด็กที่มีความเสี่ยงมากกว่าในการถูก
เยาวสตรีคนหนึ่งผู้ซ่ึงได้รับการกระทาความรุนแรงมา จะมี ล่วงละเมิดในเรื่องสิทธิมนุษยชนจะมีโอกาสที่ถูกกระทาความ
โอกาสมากที่จะ: รนุ แรงในชว่ งชีวติ ของพวกเธอสงู กวา่ :
มีการต้ังครรภ์ท่ีไม่พึงประสงค์และมีการทาแท้งที่ไม่ • มีการศึกษาในระดับตา่
ปลอดภัย • มีความพิการ
• มีเช้ือเอดส์ HIV/AIDS
มีความเส่ียงสูงที่จะติดเช้ือ HIV และโรคติดต่อทาง • ถูกบังคับให้แต่งงานขณะเมื่อเป็นเด็กหรอื เยาวสตรี
เพศสมั พนั ธอ์ ่ืนๆ • เป็นผอู้ พยพหรอื ผู้ล้ภี ยั
• อยู่ในสถานการณ์ความขัดแย้ง ภัยธรรมชาติ และ
มีการแท้งบุตร, คลอดบุตรหรือทารกที่มีน้าหนัก
ทารกนอ้ ย ผลัดถ่นิ
• สมั ผสั ความรุนแรงของพ่อแมเ่ ม่อื ยงั เยาว์วยั
ได้รับบาดเจ็บทางกายภาพซ่ึงอาจรวมถึงอาการปวด
หวั , ปวดหลงั , ปวดทอ้ ง, การเคล่ือนไหวท่จี ากดั และ
สขุ ภาพโดยรวมท่ไี ม่ดี
ประสบปัญหาสุขภาพจิตเช่นภาวะซึมเศร้า ความ
79
• ไม่เป็นไปตามบรรทัดฐานทางเพศ (เลสเบ้ียน คนรัก การเงยี บไวจ้ งึ เปน็ เรื่องปกตธิ รรมดาเม่ือเด็กๆ อย่ใู น
สองเพศ คนข้ามเพศเพศ อินเตอร์เซ็กซ์ และ ไม่ สถานการณค์ วามรุนแรง
แน่ใจทางเพศ) • คดีเก่ียวกับการใช้ความรุนแรงมักมีโอกาสสูงท่ีจะ
ได้รบั การยกเว้นโทษ แม้ว่าจะมกี ฎหมายในประเทศ
ฉะน้ัน จึงเป็นเรื่องสาคัญที่จะมีการตรวจสอบความ กฎหมายเหลา่ นี้อาจถูกเขา้ ใจผิดหรือละเลย และผล
รุ น แ ร ง ต่ อ ส ต รี แ ล ะ เ ด็ ก ห ญิ ง ใ น บ ริ บ ท ข อ ง ท้ อ ง ถ่ิ น แ ล ะ กค็ อื ผู้ท่ีกระทาการรุนแรงจะไม่ถกู ลงโทษ
ระดบั ชาตขิ องคณุ เพื่อใหเ้ ข้าใจว่าใครเป็นคนที่เสย่ี งต่อความ • ในสถานการณ์ท่ีมีความขัดแย้งและภาวะฉุกเฉิน
รุนแรงมากที่สุด นอกจากน้ียังมีรูปแบบความรุนแรงเฉพาะที่ การกระทารุนแรงต่อผู้หญิงและเด็กหญิงจะเพิ่ม
อาจพบได้บ่อยในชมุ ชนของคุณ สูงขึ้น พวกเธออาจถูกแยกออกจากครอบครัว และ
ไม่มีเครือข่ายทางสังคมช่วยเหลืออีกต่อไป และ
ทาไมจึงเกดิ ปญั หานขี้ ้ึน? กฎหมายที่คุ้มครองและขนบธรรมเนียมไม่มีผล
บังคับใช้ นอกจากนี้ความรุนแรงในหลากหลาย
มีปัจจัยหลายอย่างท่ีทาให้ปัญหาความรุนแรงต่อผู้หญิงและ รูปแบบรวมถึงการข่มขืนสามารถถูกใช้เป็นอาวุธใน
เด็กหญิงแพร่ไปทั่ว : สงคราม
• การปฏิบัติที่เปน็ อันตรายที่ถือว่าเปน็ วฒั นธรรมหรือ
• ความรุนแรงต่อผู้หญิงและเด็กหญิงหยั่งรากลึกลงไป ประเพณี เป็นการละเลยไม่สนใจต่อสิทธิของผู้หญิง
ในทัศนคติทางสังคม ที่ผู้หญิงและเด็กหญิงมีฐานะ และเดก็ หญงิ และเป็นอันตรายต่อสขุ ภาพและความ
สาคัญน้อยกว่าหรือไม่สมควรได้รับการปฏิบัติอย่าง เป็นอยู่ที่ดีของพวกเธอ (ตัวอย่างเช่นการแต่งงาน
ยุติธรรมและเท่าเทียมกับเด็กชายและผู้ชาย ความ ตั้งแต่วัยเด็ก การแต่งงานก่อนวัยอันควร และการ
ไม่เสมอภาคทางเพศและการเลือกปฏบิ ัติเป็นสาเหตุ ถูกบงั คับให้แต่งงาน และการขลบิ อวัยวะเพศหญงิ )
หน่ึงของการใช้ความรุนแรงต่อผู้หญิงและเด็กหญิง
เมื่อผู้หญิงและเด็กหญิงไม่มีอานาจเท่าเทียมกันใน สทิ ธขิ องคุณมีอะไรบา้ ง?
ชุมชนหรือในความสัมพันธ์ของพวกเขา ความเสี่ยง มีสิทธิมนุษยชนหลายข้อท่ีอธิบายชัดเจนว่าการกระทาความ
ต่อความรุนแรงก็เพ่ิมข้ึน และความสามารถในการ รุนแรงต่อผู้หญิงและเด็กหญิงน้ันผิดและขัดต่อกฎหมาย
หาความช่วยเหลือเพ่ือยุติการกระทานั้นก็จากัด ใน ระหว่างประเทศ:
ขณะเดยี วกัน ความรนุ แรงต่อผู้หญงิ และเด็กหญิงยิ่ง
ตอกย้าให้ผู้หญิงมีสถานะเป็นเบี้ยล่างเม่ือเทียบกับ 1. คณะกรรมการสิทธิเด็กและคณะกรรมการว่าด้วย
ผู้ชาย การขจัดการเลือกปฏิบัติต่อสตรีในทุกรูปแบบ
ชี้แจงว่าทุกรัฐต้อง "ม่ันใจว่าหน่วยงานและองค์กร
• ในชุมชนหลายแห่ง มีการยอมรับความรุนแรงอย่าง เอกชนไม่ได้มีส่วนร่วมในการเลือกปฏิบัติต่อสตรี
กว้างขวาง วัฒนธรรมแห่งการยอมรับสามารถทาให้ และเด็กหญิง รวมถึงความรุนแรงทางเพศ" และ
ความรุนแรงกลายเป็นสิ่งท่ีถูกต้องและให้อภัยได้ รัฐบาลต้อง "ป้องกัน, สอบสวน, ลงโทษและ
ความเหล่ือมล้าทางเพศส่งผลต่อการตอบสนองของ รับประกันการชดเชย" เร่ืองน้ีหมายความว่า
สังคมต่อความรุนแรงโดยละเลยหรือ ไม่ ให้ อย่างไร? ประการแรก รัฐบาลมีหน้าที่ความ
ความสาคัญต่อผลกระทบจากความรุนแรงในชีวิต รับผดิ ชอบในการปอ้ งกันหรอื ระงับความรุนแรงท่ีจะ
ของผู้หญิงและเด็กหญงิ เกิดข้ึน ซ่ึงรวมถึงการเปลย่ี นความคิดทางสงั คมและ
วัฒนธรรม ท่ีทาใหผ้ หู้ ญิงและเดก็ ไม่มีอานาจ ซงึ่ เปน็
• มีวัฒนธรรมแห่งการเงียบเกี่ยวกับความรุนแรงและ เหตุให้ต้องยอมรับความรุนแรง รัฐบาลยังต้องให้
การล่วงละเมิด คนท่ีทนทุกข์ทรมานจากความ
รุนแรงเหล่านี้มักจะไม่บอกใคร เพราะกลวั ว่าจะเจอ
ความรุนแรงมากขนึ้ หรือถูกทาให้อายและถูกตาหนิ
80
แน่ใจว่า ตารวจและศาลยุติธรรมจะตอบสนองต่อ เหล่าน้ีได้ช่วยเหลือเด็กหญิงและผู้หญิงท่ีประสบกับ
คดีกรณีความรุนแรงด้วยการรับฟังผู้หญิงและ ความรุนแรงหรอื ไม่
เด็กผู้หญิง พิจารณาคดีอย่างจริงจัง สอบสวนและ
ลงโทษผกู้ ระทาความผิด ในทสี่ ุดผทู้ ่ที กุ ขท์ รมานจาก เปา้ หมายการพัฒนาทย่ี ่งั ยนื
ค ว า ม รุ น แ ร ง มี สิ ท ธิ ที่ จ ะ ไ ด้ รั บ ก า ร ดู แ ล รั ก ษ า ที่ (Sustainable Development Goals)
เหมาะสมและยอมรับได้ และได้รบั การชดเชย
2. ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน (UDHR) เป้าหมายที่ 5 : บรรลุความเท่าเทียมทางเพศ และพัฒนา
ระบุว่า ไม่ควรมีใคร "ถูกทรมานหรือถูกทาทารุณ บทบาทสตรแี ละเดก็ หญิง
กรรมอย่างโหดร้าย รับการปฏิบัติหรือลงโทษที่ทา
ให้ด้อยค่า" เร่ืองนี้หมายความว่าอย่างไร? ไม่มีใคร เป้าประสงค์ท่ี 5.3 : ขจัดแนวปฏิบัติท่ีเป็นภัยทุกรูปแบบ
ได้รับอนุญาตให้ทาร้ายคุณและทาให้คุณเจ็บปวด อาทิ การแต่งงานในเด็กก่อนวันอันควรโดยการบังคับ และ
หรือปฏิบัติต่อคุณและลงโทษคุณในลักษณะที่ การขลิบอวัยวะเพศหญิง (FGM) เร่ืองนี้หมายความว่า
ศกั ดศิ์ รแี ละความเป็นอยู่ที่ดีของคุณได้รับผลกระทบ อย่างไร? รัฐบาลของคุณมีหน้าท่ีความรับผิดชอบที่จะ
ในทางลบ ผู้หญิงและเด็กหญิงเป็นผู้ที่มีความเสี่ยง ปอ้ งกนั การแต่งงานของเด็ก และ FGM (น่ันคอื รณรงค์ผา่ น
สูงเปน็ พิเศษท่จี ะถกู กระทาทารุณดังกลา่ ว เน่อื งจาก ข่าวสารความรู้) ปกป้องเด็กหญิงจากการแต่งงานที่เกิดขึ้น
การเลอื กปฏบิ ัติทางเพศ (ตารวจต้องช่วยเด็กหญิงออกมาจากการแต่งงานที่ไม่ถูก
3. แผนปฏิบตั ิการทีอ่ อกมาจากการประชุมนานาชาติ กฎหมายและใหแ้ นใ่ จว่าเธอจะปลอดภัยจากผลสะท้อนกลับ)
เร่ืองประชากรและการพัฒนา (ICPD) มุ่งมั่นท่ีจะ และตารวจต้องจดั การทางกฎหมายเพอื่ ลงโทษผูก้ ระทาผิด
"ดาเนินมาตรการอย่างเต็มท่ี เพ่ือขจัดทุกรูปแบบ
ของการหาประโยชน์อย่างไม่ถูกต้อง, การล่วง ใครสามารถมีบทบาทในการขจัดความรุนแรงต่อผู้หญิง
ละเมิด, การรังควานและการใช้ความรุนแรงต่อ และเด็กหญงิ ?
ผู้หญิง วัยรุ่นและเด็ก" เร่ืองนี้หมายความว่า
อย่างไร? จะต้องทาให้ความรุนแรงต่อผู้หญิงและ • เด็กหญิงและสตรี มีสถานที่ท่ีปลอดภัย (Safe
เด็กหญิงในรูปแบบของการเลือกปฏิบัติทางเพศ Spaces) ที่จะเรียนรู้สิทธิของตนเองและสร้างความ
หมดไป เพ่ือให้ผู้หญิงและเด็กหญิงได้รับสิทธิ ม่ันใจในตนเอง ท่ีจะสามารถแสวงหาการสนับสนุน
มนุษยชนอย่างเต็มรูปแบบ และมีชีวิตอยู่อย่าง การปกปอ้ งและความยุตธิ รรม
ปราศจากความกลวั
4. สิทธิมนุษยชนอ่ืนๆ ท่ีปกป้องผู้หญิงและเด็กหญิง • ตารวจและศาลยุติธรรมหน้าท่ีท่ีจะยุติความรุนแรง
จากความรุนแรง คือ สิทธิในการดารงชีวิต, สิทธิใน ทางเพศเมื่อได้รับเร่ือง เพื่อสืบสวนคดี ให้การ
ความเสมอภาค, สิทธิด้านสุขภาพและสิทธิที่จะ คุ้มครองและทางานร่วมกับหน่วยงานอ่ืนๆ เพ่ือให้
ปลอดจากการถกู เลอื กปฏบิ ตั ิ แน่ใจว่ามีการปฏิบัติตามกฎหมายและให้ความ
5. ประเทศส่วนใหญ่มีกฎหมายระดับชาติ เพ่ือป้องกัน ยุตธิ รรม
ความรุนแรงต่อผู้หญิงและเด็กหญิง เป็นส่ิงสาคัญท่ี
จะต้องระบุกฎหมายท้องถิ่นท่ีใช้บังคับการกระทา • ตัวแทนองค์การบริหารส่วนท้องถ่ิน ทาให้มั่นใจว่า
ความรุนแรง เพื่อทาความเข้าใจว่ากฎหมายเหล่านี้ มีแผนงานและงบประมาณเพื่อขจัดความรุนแรงต่อ
มีการใช้งานอย่างไร และตรวจสอบว่ากฎหมาย ผู้หญิงและเด็กหญิงทกุ รูปแบบ โดยเฉพาะความเชอื่
81
ที่หยั่งรากลึกของความเสมอภาคทางเพศซึ่งทาให้ เดก็ หญงิ ทกุ รปู แบบ พวกเขายงั สามารถท้าทายการ
ผู้หญิงและเดก็ หญิงเสียเปรียบ สอนทางศาสนาท่ีบ่อนทาลายความเสมอภาค
• ครอบครัว ต้องได้รับการศึกษาเกี่ยวกับเร่ืองน้ีและ ระหวา่ งหญงิ และชาย
สนับสนุนให้เคารพสิทธิสตรีและเด็กหญิงเพื่อให้ • เด็กชายและผู้ชาย เด็กชายและผู้ชาย สามารถพูด
มั่นใจวา่ บา้ นเปน็ สถานท่ีท่ีปลอดภยั สาหรับเด็กหญิง ต่อต้านการกระทาความรุนแรงในครอบครัวและ
และผู้หญิง ความรุนแรงอื่นๆ และทาให้ม่ันใจว่า ความสัมพันธ์
• ครู สามารถระบุเด็กหญิงที่เสี่ยงต่อความรุนแรงได้ ของพวกเขาจะอยู่บนฐานของการให้เกียรติและเทา่
พวกเขายังสามารถแจ้งเจ้าหน้าท่ีเมื่อพวกเขาสงสัย เทียมกัน
ว่ามกี ารใช้ความรนุ แรงและการล่วงละเมิดเกดิ ขึน้ • มอี ะไรอีกไหม?...
• เจ้าหน้าที่สาธารณสุข สามารถได้รับการฝึกอบรม
เพ่ือท่ีจะระบุกรณีการถูกกระทาความรุนแรงทาง เราต้องการเหน็ การ
เพศในครอบครัวและอ่ืนๆ และสามารถให้ เปลย่ี นแปลงอะไรบ้าง?
คาปรึกษากับผู้หญิงและเด็กหญิงได้ เพ่ือให้มั่นใจว่า
พวกเขาจะได้รับการสนับสนุนด้านการดูแลสุขภาพ เราสามารถเป็นผ้นู าในหวั ขอ้ นไี้ ด้
และการบรกิ ารอ่นื ๆ หรือไม่?
• ผู้นาชุมชนสามารถให้ความรู้แก่ประชาชนใน
ท้องถ่ินและเป็นกระบอกเสียงออกมาพูดต่อต้าน เราสามารถจัดตง้ั หรอื เขา้ รว่ มในกลุ่ม
การใช้ความรุนแรงในรูปแบบใดๆ กับผู้หญิงและ เคลอื่ นไหวทางสังคมไดห้ รือไม่?
เด็กหญงิ
• ผู้นาศาสนา สามารถให้ความรู้แก่ประชาชนและ
ประณามการกระทาความรุนแรงต่อผู้หญิงและ
คาถามเพิ่มเตมิ เพ่ือเสนอแนะในการทาแผนปฏบิ ตั ิการ:
อะไร ทส่ี ามารถทาได้ในชุมชนของคุณ?
ใคร คือคนท่คี ุณสามารถไปหาได้เพ่ือขอข้อมลู และการสนับสนุนเพิ่มเตมิ ?
ใครหรือองค์กรใด ที่คุณสามารถร่วมมือด้วยในการทางานเพื่อหยดุ การกระทาความรนุ แรงตอ่ สตรแี ละเด็กหญงิ ?
ทาอยา่ งไร คุณจึงจะมน่ั ใจได้ว่าคนทีอ่ ย่ใู นตาแหน่งท่ีมอี านาจ มคี วามรบั ผดิ ชอบในการยุตคิ วามรุนแรงทางเพศ ทาหน้าท่ี
ตัวเองและยดึ มั่นในสทิ ธมิ นุษยชนของผูห้ ญงิ และเดก็ หญิง?
หมายเหตุถึงผูด้ าเนินรายการ:
ให้ย้อนกลับไปดู เส้นทางการเปล่ียนแปลงสู่ความเป็นผู้นาเยาวสตรี (Young Women’s Transformative
Leadership Journey) ท่ีได้รวบรวมคาอภิปรายต่างๆและเรียนรู้เกี่ยวกับประเด็นปัญหาที่เก่ียวข้องกับสิทธิมนุษยชน จาก
กระบวนการน้ี ให้ระบุพนั ธมติ รและแผนปฏิบตั กิ าร รวมถงึ ผทู้ ีอ่ ยใู่ นตาแหน่งท่มี อี านาจและการตัดสนิ ใจ ซึ่งมีหน้าทร่ี ับผดิ ชอบใน
การยดึ มั่นและดารงไว้ซ่งึ สิทธขิ องเยาวสตรี
82
9
ความยุตธิ รรมทางเศรษฐกจิ และความเทา่ เทยี มทางเพศ
(Economic Justice and Gender Equality)
มนั คอื อะไร และเราจะตอ่ สกู้ ับความอยุตธิ รรมทางเศรษฐกิจอยา่ งไร?
การลงทุนเพ่ือเพ่ิมขีดความสามารถทางเศรษฐกิจของเยาวสตรีมีความสาคัญต่อความเท่าเทียมทางเพศ สิทธิ
สตรี การขจัดความยากจน และการบรรลุการเติบโตทางเศรษฐกิจโดยรวมสาหรับทุกคน อย่างไรก็ตาม ใน
ตลาดแรงงานส่วนใหญ่ สตรีและเยาวสตรียังไม่ได้รับความเท่าเทียมกับผู้ชาย ทักษะของพวกเธอ มักจะไม่เป็นที่
ยอมรบั และถูกประเมินราคาต่าไป
เม่ือผู้หญิงได้งานทา พวกเธอจะได้รับเงินน้อยกว่าผู้ชาย ช่องว่างค่าจ้าง (ความแตกต่างระหว่างค่าจ้างท่ี
ผู้หญิงและผู้ชายได้รบั สาหรบั งานเดยี วกันหรือคล้ายคลึงกัน) ถือเป็นการเลือกปฏบิ ัติต่อผู้หญิง และการเลือกปฏิบัตนิ ้ี
มีอยู่ในทุกประเทศทั่วโลก เพิ่มเติมจากความอยุติธรรมในเร่ืองค่าจ้างท่ีไม่เท่าเทียมกัน คือ โอกาสที่ไม่เท่าเทียมกัน
ในชว่ งเวลาทเี่ กิดวิกฤตเศรษฐกิจ ผหู้ ญงิ จะถูกใหอ้ อกเป็นคนแรกและเป็นคนสุดท้ายทจี่ ะได้รับการวา่ จ้าง เปน็ คนแรกที่
จะถูกลดค่าจ้าง และนอกจากน้ี มักถูกแยกออกจากกลุ่มแรงงานที่มกี ารจัดตั้ง (เช่น สหภาพแรงงาน และกลมุ่ แรงงาน
ตา่ งๆ )
การเลือกปฏิบัติส่วนใหญ่ต่อสตรี, เยาวสตรีและเด็กหญิง, เพศและเพศสภาพจะเป็นการเลือกปฏิบัติบนพ้ืนฐานเชื้อชาติ
(โดยเฉพาะผู้หญิงพืน้ เมือง), ศาสนา, อายุ, ชนช้ัน, วรรณะ, ความสามารถทางกายภาพ, สถานะการยา้ ยถน่ิ ฐาน, รสนยิ มทางเพศ
และอัตลักษณท์ างเพศ, ผลกั ดนั ให้คนจานวนมากทีเ่ ปน็ คนชายขอบและเปราะบางสคู่ วามยากจน
ความไมเ่ ทา่ เทียมทางเศรษฐกิจและไมส่ ามารถเข้าถึงคอมพวิ เตอร์และอินเตอรเ์ นต็ ยังส่งผลให้เกดิ ความยากจนและความ
ไม่มั่นคงทางเศรษฐกิจของผู้หญิง โลกาภิวัตน์หมายถึงการที่งานจะย้ายไปในที่ท่ีนายจ้างสามารถทากาไรสูงสุด เมื่อผู้ชายย้าย
ตามไปทางาน ผู้หญิงมักจะถูกท้ิงไว้ข้างหลังโดยเข้าไม่ถึงงาน สินเชื่อธนาคาร การบริการด้านสุขภาพ และการศึกษาในระดับท่ี
สูงข้ึน เมื่อผู้หญิงย้ายถิ่นเพ่ือไปทางาน พวกเขาจะพบว่าตนเองอยู่ในสถานการณ์ที่ไม่ปลอดภัยและถูกข่มเหง หรือไม่มีเงิน
พอที่จะกลับไปหาครอบครัวได้ และเม่ือครอบครัวย้ายถิ่นฐานไปด้วยกัน สตรี เยาวสตรีและเด็กหญิงมักจะมีความเส่ียงเพิ่มขน้ึ
จากความรุนแรง ซ่ึงรวมถึงความรุนแรงทางเพศและการค้ามนุษย์ ในช่วงเวลาท่ีเศรษฐกิจมีความไม่แน่นอน เม่ือผู้หญิงสูญเสีย
อิสรภาพทางเศรษฐกิจ และต้องพ่ึงพาผู้ชายมากขึ้น อัตราความรุนแรงจากคู่ครองจะสูงข้ึน และเพศสัมพันธ์ท่ีไม่ปลอดภัยมี
เพม่ิ ขน้ึ ทาใหช้ วี ติ และอนาคตของสตรี เยาวสตรี และเด็กหญิงตกอย่ใู นความเส่ียง
83
ทั้งงานที่เป็นทางการและไม่เป็นทางการ ผู้หญิงทุก ขอ้ เท็จจรงิ
วัยยังคงไม่ได้รับการสนับสนุนทั้งก่อน ระหว่าง และหลังการ
คลอดบุตร พวกเธอเป็นสมาชิกในครอบครัวท่ีได้รับสิทธิ อ ง ค์ ก า ร แ ร ง ง า น ร ะ ห ว่ า ง ป ร ะ เ ท ศ ( The
พิเศษน้อยท่ีสุด แต่ยังต้องเป็นผู้ดูแลหลักของคนในบ้าน International Labour Organisation (ILO))
ผู้หญิงไม่เพียงต้องทางานบ้านและงานดูแลต่างๆ ท่ีไม่ได้รับ คาดการณว์ า่ หากไมม่ ีการดาเนินการตามเป้าหมาย
ค่าจ้าง พวกเธอยังถูกคาดหวงั ให้รักษาสมดุลระหว่างงานดแู ล ทก่ี าหนดไว้ การจ่ายค่าจ้างทีเ่ ท่าเทียมกนั ระหว่าง
ซึ่งไม่ได้รับค่าจ้างกับงานรับจ้างท่ีมีชั่วโมงการทางานยาวนาน หญิงและชาย จะไมป่ ระสบความสาเรจ็ ก่อนปี ค.ศ.
ในช่วงเวลาวิกฤตเศรษฐกิจ ภาครัฐต้องตัดทอนบริการ 2086
บางอย่างลง ก็เป็นการเพ่ิมภาระงานที่ไม่ได้รับค่าจ้างให้กับ
สตรี เยาวสตรีและเด็กหญิงด้วย ซึ่งจะมีผลกระทบในทางลบ “การบรรลุความเท่าเทียมทางเพศและเสริมสร้าง
ตอ่ อัตราการเขา้ โรงเรียน โภชนาการและสขุ ภาพ ความเครียด ศักยภาพทางเศรษฐกิจของผู้หญิงนั้นสาคัญท้ังใน
และการมีเวลาว่าง โครงสร้างอานาจทางเศรษฐกิจเอ้ือ แง่ศลี ธรรมและสังคม และยังเปน็ ธุรกจิ ท่ีดีด้วย”
ประโยชน์ให้กับผู้ชาย ในขณะที่สตรี เยาวสตรีและเด็กหญิง
หลายพันล้านคนเป็นฝ่ายสูญเสีย เพราะถูกมองว่าเป็น http://blogs.worldbank.org/psd/economic-
“แรงงานราคาถูก” opportunity-women-its-good-business
ผู้หญิงหลายล้านคนทางานในฐานะผู้รับใช้ในบ้าน คนหนุ่มสาวมีแนวโน้มสูงท่ีจะอยู่ในกลุ่มคนทางาน
จะอยู่ในสภาพท่ีไม่ปลอดภัยและไม่มั่นคง และโดยเฉพาะ ท่ียากจน: ร้อยละ 16 ของแรงงานเยาวชนที่มีอายุ
เสี่ยงต่อการถูกละเมิดสิทธิ หลายคนถูกผลักดันเข้าสู่ระบบ ระหว่าง 15 ถึง 24 ปี ถูกนับว่าเป็นแรงงานที่
เศรษฐกิจนอกระบบ ท่ีไม่สามารถเข้าถึงการคุ้มครองแรงงาน ยากจน เมื่อเทียบกับแรงงานผู้ใหญ่ที่อยู่ท่ีอัตรา
หรืองานท่ีมีผลกระทบต่อความปลอดภัยและสุขภาพ ในที่ที่ รอ้ ยละ 9
ไม่มีการจ้างงานที่เหมาะสม งานบริการทางเพศกลายเป็น
ทางเลือก แมว้ ่างานน้ีจะทาให้พวกเธอมีความเสี่ยงสูงที่จะถูก https://sustainabledevelopment.un.org/sdg1
กระทาความรุนแรง, การต้ังครรภ์โดยไม่ตั้งใจ การถูกตีตรา
ทางสังคม การติดเชื้อ HIV และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ความไม่เท่าเทียมทั่วโลก = ผู้ชาย 8 คน มี
อื่นๆ ทรัพย์สินเท่ากับ คน 3,600 ล้านคน (ซ่ึงเป็นคน
ครึ่งโลกทยี่ ากจนทส่ี ดุ )
การพัฒนาของบริษัทข้ามชาติท่ีดาเนินงานใน
ประเทศต่างๆ ที่มีต้นทุนแรงงานต่า เป็นปัญหาสาหรับสตรี https://www.oxfam.org/en/pressroom/pressreleas
เยาวสตรีและเด็กหญิง กฎหมายแรงงานท่ีอ่อนแอทาให้พวก
เธอไม่สามารถเข้าถึงข้อมูลเก่ียวกับสิทธิมนุษยชนและการ es/2017-01-16/just-8-men-own-same-wealth-half-
เยียวยาทางกฎหมายท่ีจาเป็น รัฐบาลที่อ่อนแอและทุจริตย่ิง world
ทาใหส้ ถานการณ์ของพวกเธอแย่ลง บ่อยครัง้ ท่สี ตรี เยาวสตรี
และเด็กหญิงไม่รู้จะหันไปพ่ึงใครท่ีจะเรียกร้องความยุติธรรม นโยบายเศรษฐกิจท่ีได้รับการเห็นชอบ และ
และการปกปอ้ งสิทธมิ นษุ ยชน รับผิดชอบต่อหลักการแรงงานและหลักสิทธิ
มนุษยชน จะเป็นรากฐานทาให้ผู้หญิงสามารถฟัน
ฝ่าอุปสรรคและตระหนักถึงสิทธิของพวกเธอ
รวมถึงการจัดการปัญหาความไม่เท่าเทียมกันใน
งานดูแลบ้าน นอกจากนี้ยังจะส่งเสริมการเติบโต
ร่วมกันในวงกว้าง การจดั ต้ังกลมุ่ ผู้ใชแ้ รงงานสตรี
ในชุมชนบนฐานสิทธิมนุษยชน และร่วมกับ
พั น ธ มิ ต ร ข อ ง พ ว ก เ ธ อ ส า ม า ร ถ เ ป ล่ี ย น
ความสัมพันธ์เชิงอานาจ เปลี่ยนแปลงสภาพการ
ทางาน และจัดการปญั หาอุปสรรค และมสี ว่ นร่วม
อย่างเตม็ ที่และเสมอภาคในตลาดแรงงาน
UNWomen CSW
84
ความไม่เป็นธรรมทางเศรษฐกิจเป็นปัญหาระดับโลก ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน (ข้อ 23 และ 24)
และระดับท้องถนิ่ ส่งิ สาคญั คอื การตรวจสอบการเลือกปฏิบัติ กาหนดว่า:
ทางเศรษฐกิจในบริบทท้องถิ่นและระดับชาติเพ่ือทาความ
เขา้ ใจว่าใครมีความเสย่ี งมากทส่ี ุดตอ่ การละเมดิ สทิ ธิมนุษยชน ทุกคนมีสิทธิ์ในการทางาน มีอิสระในการเลือกงาน
และวิธีที่พวกเขาสามารถมีส่วนร่วมในการต่อต้านและ สภาพการทางานที่ยุติธรรมและเป็นประโยชน์
เปลี่ยนแปลงความไม่เท่าเทียมทางเศรษฐกิจ คุณสามารถ และได้รับการคมุ้ ครองจากการว่างงาน
ถามคาถามเหลา่ นไ้ี ด้:
ทุกคนมีสิทธ์ิท่ีจะได้รับค่าตอบแทนท่ีเท่าเทียมกัน
• มีงานอะไรบ้าง ที่สตรี/เยาวสตรี/เด็กหญิง สามารถ สาหรับงานเท่ากันโดยไมม่ ีการเลอื กปฏบิ ตั ใิ ดๆ
ทาได้ในชุมชนของคุณ งานเหล่าน้ันแตกต่างจาก
งานที่ ผู้ชาย/เด็กชาย ทาหรือไม่? ค่าจ้างท่ีได้รับ ทุ ก ค น ที่ ท า ง า น มี สิ ท ธ์ิ ที่ จ ะ ไ ด้ รั บ ผ ล ต อ บ แ ท น
แตกตา่ งกันหรือไม่? (ค่าจ้าง) ที่ยุติธรรมและเป็นธรรม เพ่ือให้แน่ใจว่า
เขาและเธอ / ครอบครัวของเขาและเธอ ดารงอยู่
• มีงานบ้านอะไรบ้างที่ทาโดย ผู้ชาย/เด็กชาย สตรี/ ได้อย่างสมศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์และเสริมด้วย
เยาวสตรี/เด็กหญิง? ใครใช้เวลามากกว่าในการ การคมุ้ ครองทางสังคมอ่นื ๆ หากจาเปน็
ทางานบา้ น? ทาไม?
ทุกคนมีสิทธิ์ในการจัดต้ังและเข้าร่วมสหภาพ
• ผู้ชาย/เด็กชายทาอะไรในขณะที่สตรี/เยาวสตรี / แรงงานเพอ่ื ปกป้องผลประโยชน์ของตน
เด็กหญิงกาลังทางานบ้าน? ไปทางานที่มีค่าจ้าง
หรือเป็นเวลาว่าง ทากิจกรรมยามว่างหรือออก ทุกคนมีสิทธิ์ที่จะพักผ่อนและมีเวลาว่าง รวมถึง
สงั คม? นน่ั ยุติธรรมหรือไม่? จากัดจานวนชั่วโมงทางานที่เหมาะสม และมี
วันหยุดเป็นระยะโดยไดร้ บั คา่ จ้าง
• มบี ริการท่ภี าครัฐสนับสนุนงบประมาณ เชน่ การดูแล
เด็กและการดูแลผูส้ ูงอายุหรือผู้พิการ เพอ่ื ให้ผู้หญิงมี นอกจากน้ี หลักการสิทธิมนุษยชนของการมสี ว่ นร่วม
เวลาหางานทาและได้รบั เงินค่าจา้ งหรอื ไม่? และความรับผิดชอบมีความสาคัญมากเม่ือพิจารณาสิทธิของ
แรงงาน สาหรับการเข้าร่วม ทุกคนมีสิทธิที่จะแสดงความ
• มีการจัดต้ังสหภาพแรงงานหรือกลุ่มคนงานที่ให้ คิดเห็นและเจรจาเงื่อนไขการทางานท่ีเป็นธรรม ในแง่ของ
ผหู้ ญิงมสี ว่ นร่วมในการเป็นผู้นาดว้ ยหรือไม่? ความรับผดิ ชอบ รัฐบาลตา่ งๆ บริษทั ข้ามชาติและบริษัทอ่ืนๆ
จะต้องรับผิดชอบในการสร้างความม่ันใจในสภาพแวดล้อม
• หากเยาวสตรี ต้องการท่ีจะศึกษาและรับงานที่มี การทางานที่ปลอดภัยต่อสุขภาพ และให้มีรายได้ตาม
รายได้ดี ครอบครัวของเธอ ครู ผู้นาทางศาสนา มาตรฐานการครองชพี ท่เี หมาะสม
และสมาชิกในชมุ ชนของเธอจะมีปฏิกริ ยิ าอย่างไร?
สิทธิของคุณมีอะไรบ้าง? มีหลักการชี้นาและสิทธิมนุษยชน
ร ะ ห ว่ า ง ป ร ะ เ ท ศ ห ล า ย เ รื่ อ ง ท่ี เ กี่ ย ว ข้ อ ง กั บ ก า ร ส ร้ า ง
สถานการณ์ทางเศรษฐกิจที่เท่าเทียมและเป็นธรรม ระหว่าง
ประเทศท่รี า่ รวยและยากจนและสาหรับทุกคน:
85
เป้าหมายการพฒั นาทย่ี ั่งยนื
(Sustainable Development Goals)
เป้าหมายที่ 10 ลดความไม่เท่าเทียมกันทั้งภายในและ
ระหวา่ งประเทศ
เป้าหมายท่ี 8 ส่งเสริมการเติบโตทางเศรษฐกิจที่ต่อเนื่อง เป้าประสงค์ที่ 10.5 ปรับปรุงกฏเกณฑ์และติดตามสถาบัน
ครอบคลมุ และยั่งยนื การจ้างงานทีม่ คี ุณคา่ สาหรบั ทุกคน และตลาดการเงินโลก และเพ่ิมประสิทธิภาพในการใช้
มาตรการเหล่านี้ให้ประสบความสาเรจ็
เป้าประสงค์ท่ี 8.5 ภายในปี ค.ศ. 2030 บรรลุการจ้างงาน
อย่างเต็มรูปแบบและมีประสิทธิผลและงานท่ีมีคุณค่าสาหรับ เรื่องนี้หมายความว่าอย่างไร? การเคล่ือนไหวของการเงิน
ผหู้ ญงิ และผ้ชู ายทุกคน รวมถงึ คนหนุ่มสาวและคนพิการ และ ในระดับโลกและการลงทุนระหว่างประเทศ ต้องไม่ก่อให้เกิด
คา่ แรงทีเ่ ท่าเทยี มกันสาหรับงานทม่ี ีคุณคา่ เทา่ เทียมกนั การทากาไรท่ีไม่ยุติธรรมหรือมีผู้ได้ฝ่ายเดียว หรือเป็น
ประโยชน์ต่อประเทศร่ารวย และทาให้ประเทศท่ียากจนกว่า
เป้าประสงค์ที่ 8.6 ภายในปี ค.ศ. 2020 ลดสัดส่วนอย่างมี ยากจนต่อไป
สาระสาคัญ ของเยาวชนที่ไม่ไดท้ างาน ศึกษาหรือฝึกอบรม
การจัดต้ังกลุ่มผู้ใช้แรงงานสตรีในชุมชนบน
เป้าประสงค์ท่ี 8.7 ใช้มาตรการท่ีมีประสิทธิภาพและทันที ฐานสิทธิมนุษยชน และร่วมกับพันธมิตรของพวก
เพ่ือกาจัดการบังคับใช้แรงงาน ยุติการเป็นทาสยุคใหม่และ เธอ สามารถเปล่ียนความสัมพันธ์เชิงอานาจ
การค้ามนุษย์ ห้ามและขจัดการใช้แรงงานเด็กในรูปแบบที่ เปลี่ยนแปลงสภาพการทางาน และจัดการปัญหา
เลวร้ายทีส่ ดุ รวมถึงการใช้เดก็ เป็นทหาร และภายในปี 2025 อุปสรรค และมีส่วนรว่ มอย่างเตม็ ท่ีและเสมอ
ยุติแรงงานเด็กทกุ รปู แบบ ภาคในตลาดแรงงาน
เรื่องนี้หมายความว่าอย่างไร? รัฐบาลของคุณต้องลงทุนใน UN Women
เยาวชน เพ่ือให้พวกเขามีทักษะและความรู้ ที่จะช่วยให้พวก
เขามงี านทา รัฐบาลตอ้ งปกป้องประชาชนโดยเฉพาะเด็กและ ใครสามารถมีบทบาทในการเปิดเผยความไม่เป็นธรรมทาง
กลุ่มเสี่ยงอื่นๆ จากสภาพแวดล้อมท่ีเป็นอันตราย งานท่ีเป็น เศรษฐกิจท่ีทาให้สตรี เยาวสตรี และเด็กหญิงเสียเปรียบ
อันตรายและแรงงานท่ีถูกบังคับ จะต้องมีการจ่ายค่าจ้างที่ ได้? ใครสามารถยืนหยัดเพ่ือความยุติธรรมทางเศรษฐกิจ
เทา่ เทยี มกันระหว่างผู้หญงิ และผชู้ าย ได้?
• สหภาพแรงงานและกลุ่มแรงงาน สามารถประสาน
ความพยายามที่จะทาให้นายจ้าง และผู้กากับดูแล
ของรัฐบาลท่ีรับผิดชอบเร่ืองการจา้ งงาน รับรู้ถึงการ
ปฏบิ ตั ิทีไ่ ม่เปน็ ธรรม องค์กรดังกล่าวต้องมผี หู้ ญงิ เป็น
ผู้นาด้วย
• สตรีและเยาวสตรี ในงานที่เป็นทางการและไม่เป็น
ทางการสามารถขอความช่วยเหลือจากองค์กร
86
ท้องถ่ินหรือองค์กรอิสระระหว่างประเทศ (NGOs) คาถามเพ่ิมเติมเพ่ือเสนอแนะในการทาแผนปฏิบตั ิการ:
ซ่งึ สนบั สนุนสิทธมิ นษุ ยชนของแรงงาน
• ครอบครัว สามารถพูดคุยเกี่ยวกับงานบ้าน และ อะไร คือผลกระทบทางลบของความไม่เป็นธรรมทาง
จัดสรรหน้าท่ีความรบั ผิดชอบใหม่เพ่ือทาใหเ้ ป็นบ้าน เศรษฐกิจและความไม่เท่าเทยี มกันในชุมชนของคุณ?
ทมี่ ีความเสมอภาคกนั มากข้ึน
• ตัวแทนองค์การบริหารส่วนท้องถิ่น จะต้อง ใคร คอื ผทู้ ไ่ี ดผ้ ลกระทบมากทสี่ ุด?
ควบคุมดูแล บริษัทข้ามชาติและ บริษัทในประเทศ
เพื่อให้แน่ใจว่าคนงานได้รับค่าจ้างท่ีเป็นธรรม ไม่ได้ จะทาอะไรได้บ้าง ในชุมชนของคุณเพ่ือส่งเสริมการว่าจ้าง
ถูกใช้งานหนักเกินไป มีสภาพการทางานท่ีปลอดภัย แรงงานที่เหมาะสมและมีคุณค่าสาหรบั เยาวสตรี?
และถูกสุขลักษณะ และควรมีบริการท่ีสาคัญเช่น
การดูแลเด็ก เพ่อื สนับสนนุ การจา้ งงานผหู้ ญิง ใคร คือคนที่คุณสามารถไปหาได้เพ่ือขอข้อมูลและการ
• บริษัททั้งระดับท้องถิ่น, ระดับประเทศ และ สนบั สนนุ เพ่ิมเตมิ ?
ระหว่างประเทศ จะต้องรับรองสิทธิข้ันพื้นฐานของ
พนักงานทุกคน ให้เป็นไปตามกฎหมายสากลและ ใครหรือองค์กรใด ที่คุณสามารถร่วมมือด้วยในการ
กฎหมายของประเทศน้นั ๆ ตอบสนองต่อปัญหาท่ีผู้หญิงเผชิญในการทางานของพวก
• อ ง ค์ ก า ร แ ร ง ง า น ร ะ ห ว่ า ง ป ร ะ เ ท ศ แ ห่ ง เธอ?
ส ห ป ร ะ ช า ช า ติ ( The United Nation's
International Labour Organization (ILO)) ทาอย่างไร คุณจึงจะมั่นใจได้ว่าคนท่ีอยู่ในตาแหน่งท่ีมี
สามารถสนับสนุนประเทศต่างๆให้ดาเนินการด้าน อานาจ มีความรับผิดชอบ จะทาให้มั่นใจเรื่องค่าจ้างที่เท่า
สิทธิแรงงานและสามารถจัดเก็บข้อมูลการละเมิด เทียมกัน สภาพแวดล้อมการทางานที่ปลอดภัย และการ
สทิ ธมิ นษุ ยชน ฝึกอบรมที่เพียงพอสาหรับคนหนุ่มสาว โดยมุ่งเน้นประเด็น
• ผู้ชายและเด็กชาย มีส่วนรับผิดชอบงานบ้าน และ ทางเศรษฐกจิ และสภาพความเปน็ จริงของเยาวสตรี?
สามารถสนับสนุนการเสริมสร้างศักยภาพทาง
เ ศ ร ษ ฐ กิ จ แ ล ะ ค ว า ม เ ป็ น อิ ส ร ะ ข อ ง ผู้ ห ญิ ง ใ น หมายเหตุถึงผดู้ าเนนิ รายการ:
ครอบครัวและชุมชนของพวกเขา ให้ย้อนกลับไปดู เส้นทางการเปล่ียนแปลงสู่ความ
• มอี ะไรอีกไหม? ...
เป็นผู้นาเยาวสตรี (Young Women’s Transformative
เราตอ้ งการเห็นการ Leadership Journey) ท่ีได้รวบรวมคาอภิปรายต่างๆและ
เปลี่ยนแปลงอะไรบา้ ง? เรียนรู้เกี่ยวกับประเด็นปัญหาท่ีเก่ียวข้องกับสิทธิมนุษยชน
จากกระบวนการนี้ ให้ระบุพันธมิตรและแผนปฏิบัติการ
รวมถึงผู้ท่ีอยู่ในตาแหน่งที่มีอานาจและการตัดสินใจ ซึ่งมี
หน้าท่ีรับผิดชอบในการยึดมั่นและดารงไว้ซึ่งสิทธิของเยาวส
ตรี
เราสามารถเป็นผู้นาในหัวข้อนไ้ี ด้
หรอื ไม?่
เราสามารถจัดต้ังหรือเข้ารว่ มในกลมุ่
เคลอ่ื นไหวทางสังคมไดห้ รอื ไม่?
87
10
หญงิ รักหญงิ ชายรักชาย คนรกั สองเพศ คนข้ามเพศ เพศกากวมหรอื
อนิ เตอรเ์ ซ็กซ์ และ ไม่แนใ่ จทางเพศ (LGBTIQ)
(Lesbian, Gay, Bisexual, Transgender, Intersex and Questioning)
อะไรคือ อตั ลกั ษณ์ทางเพศ (Gender Identity) และ รสนยิ มทางเพศ (Sexual Orientation)
และเราจะหยุดการเหยยี ดหยาม เลอื กปฏิบัติ และการถกู ตตี ราไดอ้ ย่างไร?
เม่ือพูดถึง อัตลักษณ์ทางเพศ และรสนิยมทางเพศ สาคัญมากท่ีควรระลึกไว้ว่ามนษุ ย์มีความหลากหลาย และ
แต่ละคนมีลักษณะเฉพาะ และมนุษย์ยังมีความหลากหลายในวิถีทางที่จะรัก หรือมีความชอบคนท่ีเป็นคนละเพศกัน
เพศเดียวกัน หรือทั้งสองอย่าง ความหลากหลายของความใคร่มีอยู่ในประวัติศาสตร์มาตลอดในทุกประเทศและ
วัฒนธรรมในโลกนี้ แม้ว่าหลายคนและหลายวัฒนธรรมจะไม่ยอมรับความหลากหลายนี้ว่า ‘ปกติ’ ก็ตาม และสาคัญ
มากเช่นกันท่ีควรรู้ว่าอัตลักษณ์ทางเพศไม่สามารถถูกเปล่ียนด้วยศาสนา การบาบัด หรือการรักษาทางแพทย์ และ
พฤติกรรมหรืออัตลักษณ์ทางเพศอาจเปล่ียนไปในช่วงชีวิตข้ึนอยู่กับสถานการณ์ การเหยียดคนและเลือกปฏิบัติกับ
กลมุ่ LGBTIQ โดยคนหมูม่ ากอาจทาให้การกระทารุนแรงและโหดรา้ ยดูยอมรับได้ แตท่ จ่ี ริงแลว้ ไม่ใชเ่ ลย
ถ้าตัวคุณ เพ่ือนของคุณ หรือคนในครอบครัวเป็นเลสเบ้ียน เกย์ คนรักสองเพศ คนข้ามเพศ เพศกากวมหรือ
อนิ เตอรเ์ ซ็กซ์ และ ไม่แนใ่ จทางเพศ (LGBTIQ) คณุ อาจคุ้นเคยกบั หลายส่งิ ท่คี ณุ จะได้อา่ นต่อไปนี้ อย่างไรกด็ ี บางคน
อาจรสู้ กึ สับสน อับอาย หรอื แม้กระทัง่ โกรธ เมอื่ พดู ถงึ เรือ่ งเพศและอัตลกั ษณท์ างเพศ หัวขอ้ นล้ี ะเอยี ดอ่อนสาหรับคน
จานวนมาก ดังน้ันจึงสาคัญมากที่ผู้ดาเนินรายการ ต้องมีพื้นที่ปลอดภัยจริงๆท่ีเยาวสตรีจะรู้สึกได้รับการปกป้องจาก
การถูกสังคมตัดสิน และสามารถถามคาถามได้อย่างอิสระ และสาคัญเช่นกันที่จะสามารถรับรู้ถึงการเหยียดหยามได้
อย่างรวดเรว็ และสามารถควบคุมการคกุ คามหรอื พฤตกิ รรมที่โหดรา้ ยได้
8888
ขอ้ เท็จจรงิ ถกู กาหนดตอนท่เี กิดมา
เพศกากวม (Intersex) คือ คนที่เกิดมาพร้อมกับ
ผู้หญิงท่ีไม่ได้ปฏิบัติตัวสอดคล้องกับบรรทัดฐาน
ของเพศจะมีความเส่ียงที่จะถูกทาร้าย ข่มขืน ถูก ร่างกาย อวัยวะเพศ และรูปแบบโครโมโซมที่ไม่ตรง
บังคับให้ต้ังครรภ์ ถูกลงโทษ และอาจกระทั่งถูกฆา่ กับการนิยามเพศตามปกติธรรมดาว่าเป็นเพศชาย
ซ่ึงบางคร้ังได้รับความร่วมมือจากรัฐบาลทางอ้อม หรอื เพศหญิง
(ตัวอย่างเช่น ถ้าผู้หญิง LGBTIQ เข้าคุก เธอมี ไม่แน่ใจทางเพศ (Questioning) คือ คนท่ีกาลัง
ความเสี่ยงสงู มากท่ีจะถูกขม่ เหงทางเพศ) คน้ หาเพศของตวั เองแตย่ ังตดั สนิ ใจไม่ได้
การใช้ความรุนแรงและการฆาตกรรมคนกลุ่ม สาคัญมากท่ีเราต้องสร้างพ้ืนท่ีปลอดภัยให้กับคนทุกอัต
LGBTIQ บางคร้ังถูกกล่าวถึงว่าเป็นการฆ่าเพ่ือ ’ ลักษณ์ทางเพศ และรสนิยมทางเพศ และต้องเข้าใจว่าคน
รักษาเกียรติ’ ซึ่งกระทาโดยสมาชิกในครอบครัว กลุ่ม LGBTIQ เสี่ยงที่จะถูกข่มเหงด้านสิทธิมนุษยชน
หรือชุมชน เพราะพวกเขาคิดว่าครอบครัวถูกทา ตัวอย่างเช่น ความทารุณจากตารวจ การเหยียดหรือเลือก
ให้อับอายและเสื่อมเสียเกียรติ ความรุนแรงน้ี ปฏบิ ตั ิในท่ีทางาน (หรือไมจ่ ้างงาน) การถูกรังแกทโ่ี รงเรียน
เกดิ ขนึ้ ต่อการฝา่ ฝืนบรรทัดฐานหรือพฤติกรรมทาง การริดรอนสิทธิ์ทางสังคม ในบางประเทศ การรักคนเพศ
เพศ รวมถึงสิ่งท่ีเชื่อว่าเป็นกิจกรรมทางเพศกับ เดียวกันเป็นเร่ืองผิดกฎหมาย และในบางประเทศอาจโดน
เพศเดียวกัน แม้ว่าผู้หญิงมักจะเป็นเป้าของการ โทษประหารด้วยซา้
ลงโทษแบบน้ี การทาร้ายก็อาจเกิดกับคนในเพศ
อื่นใดไดเ้ ช่นกัน สิทธิของคณุ มีอะไรบ้าง? มสี ิทธมิ นุษยชนและข้อบังคบั หลาย
ข้อที่สนับสนุนความเป็นอยู่ท่ีดีของคนกลุ่ม LGBTIQ ทุก
องค์กรสหประชาชาติได้เก็บข้อมูลความรุนแรงทั้ง รัฐบาลมีพันธกรณีภายใต้กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิ
ต่อร่างกายและจิตใจท่ีเกิดเป็นวงกว้างต่อคนกลุ่ม พลเมืองและสิทธิทางการเมือง (International Covenant
LGBTIQ ในทุกภูมิภาค ซึ่งมีต้ังแต่การฆาตกรรม on Civil and Political Rights (ICCPR)) ว่าจะต้อง
การทารา้ ยร่างกาย การลกั พาตัว การขม่ ขนื ความ
รุนแรงทางเพศ รวมถึงการทรมานให้เจ็บปวด และ ปกป้องทกุ คนจากความรุนแรง
การปฏิบัติอย่างเลวร้ายในสถาบันและหน่วยงาน ป้องกันไม่ให้เกิดการกระทาที่ทรมาน โหดร้าย ไร้
อื่นๆ เยาวชนท่ีเป็น LGBTIQ แบบเลสเบี้ยน รัก
สองเพศ และคนข้ามเพศมีความเสยี่ งสูงเป็นพเิ ศษ มนษุ ยธรรม และเสอ่ื มทราม
ที่จะเจอความรุนแรงทางร่างกาย จิตใจ และทาง กาจัดกฎหมายทที่ าให้การรกั ร่วมเพศและการแต่งตัว
เพศจากครอบครัวและชมุ ชน
ข้ามเพศกลายเป็นอาชญากรรม
คุณรหู้ รือไม่? ห้ามไม่ให้มีการเหยียดหรือเลือกปฏิบัติด้วยเรื่อง
รสนิยมทางเพศ (Sexual Orientation) คือ ความ รสนิยมทางเพศหรืออัตลักษณ์ทางเพศ
ดึงดูดทางร่างกาย ความรักใคร่ และความรู้สึกที่คุณ ปกป้องเสรีภาพในการแสดงและการคบหากันของ
มีต่อผอู้ ืน่
กล่มุ LGBTIQ
อัตลักษณ์ทางเพศ (Gender Identity) คือ สานึก
ลึกๆท่ีคุณรู้สึกหรือมีประสบการณ์เก่ียวกับเพศของ หลักสิทธิมนุษยชนว่าด้วยความเสมอภาคและการ
คุณ คนข้ามเพศจะไม่รู้สึกเป็นหน่ึงเดียวกันกับเพศท่ี ไม่เลือกปฏบิ ัติ (Equality and Non-Discrimination) จะ
คมุ้ ครองสทิ ธิของคนกลุม่ LGBTIQ บทนาของปฏิญญาสากล
วา่ ดว้ ยสทิ ธมิ นษุ ยชน (UDHR) กล่าวว่า
89
มนุษย์ทุกคนเกิดมาอย่างมีอิสระและ ประชุมนานาชาติว่าด้วยประชากรและการพัฒนา และ
เสมอภาคกนั ในศักด์ิศรแี ละสิทธิ แผนปฏิบัติการปักกิ่งและเอกสารผลลัพธ์ของการประชุม
ทบทวนเหล่านั้น เรื่องนี้หมายความว่าอย่างไร? รัฐบาลของ
กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิทางเศรษฐกิจ คุณมีหน้าที่จัดเตรียมข้อมูลและบริการด้านสุขภาพทางเพศ
สั ง ค ม แ ล ะ วั ฒ น ธ ร ร ม ( International Covenant on และอนามัยการเจริญพันธุ์เต็มรูปแบบโดยไม่คานึงถึงรสนิยม
Economic, Social and Cultural Rights (ICESCR)) ปกป้อง ทางเพศหรืออัตลักษณ์ทางเพศของคนคนน้ัน และต้องไม่ให้
สิทธิด้านสุขภาพในระดับสูงสุดเท่าท่ีจะไปถึงได้ เน่ืองจาก การเหยียดหรอื การเลอื กปฏบตั แิ ละการตตี ราเกิดข้ึน
กลุ่ม LGBTIQ เจอกับการถูกเลือกปฏิบัติหลายรูปแบบ
(ปฏิเสธการให้บรกิ าร ข่มเหง และการปฏิบัติไม่ดี) พวกเขาจึง
มักจะถูกปฏิเสธการได้รับบริการด้านสุขภาพทางเพศและ
อนามยั การเจรญิ พันธ์ุ
เปา้ หมายการพฒั นาที่ย่งั ยนื
(Sustainable Development Goals)
เป้าหมายท่ี 16 : ส่งเสริมให้สังคมมีความเป็นปกติสุข ไม่
แบ่งแยก เพื่อการพัฒนาที่ย่ังยืน มีการเข้าถึงความยุติธรรม
โดยถ้วนหน้า และสร้างให้เกิดสถาบันอันเป็นที่พ่ึงของ
สว่ นรวม มปี ระสิทธผิ ล และเปน็ ท่ยี อมรบั ในทุกระดบั
เปา้ หมายที่ 3 ทาให้แน่ใจถงึ การมสี ขุ ภาวะในการดารงชีวิต เป้าประสงค์ที่ 16.1 : ลดความรุนแรงทุกรูปแบบและอัตรา
และสง่ เสริมความเปน็ อยู่ทด่ี ขี องทุกคนในทุกชว่ งวัย การตายทเ่ี ก่ียวข้องในทุกแห่งใหล้ ดลงอย่างมีนัยสาคญั เรื่องน้ี
เร่ืองน้ีหมายความว่าอย่างไร? คนทุกคนมีสิทธ์ิได้รับการดแู ล หมายความว่าอย่างไร? รัฐบาลต้องยอมรับ เผชิญหน้า และ
สุขภาพ โดยเฉพาะด้านสุขภาพทางเพศและอนามัยการเจริญ ลดความรุนแรงทุกรูปแบบท่ีกลุ่ม LGBTIQ ต้องเจอ รวมถึง
พันธุ์โดยไม่คานงึ ถงึ อัตลกั ษณท์ างเพศหรือรสนยิ มทางเพศ ความรุนแรงท่ีรัฐสนับสนุนด้วย จะต้องมีกฎหมายต่อต้าน
ความรนุ แรงประเภทนี้ และตอ้ งยดึ มนั่ ในกฎหมายนน้ั ดว้ ย
เป้าหมายที่ 5 : บรรลุถึงความเท่าเทียมทางเพศ และ
เสริมสร้างพลงั ใหแ้ ก่สตรแี ละเด็กหญิงทุกคน ใครมีบทบาทในการป้องกันความรุนแรงท่ีเกิดข้ึนกับกลุ่ม
เป้าประสงค์ที่ 5.6 : สร้างหลักประกันว่าจะมีการเข้าถึง LGBTIQ และยตุ ิการเหยียดและตีตราได้?
สุขภาพทางเพศและอนามัยการเจริญพันธ์ุและสิทธิการเจริญ
พันธ์ุโดยถ้วนหน้า ตามท่ีตกลงในแผนปฏิบัติการของการ • ผ้หู ญงิ เยาวสตรี และเดก็ หญงิ ท่เี ปน็ LGBTIQ และ
องค์กรเยาวชนอ่ืนๆต้องการพ้ืนท่ีปลอดภัยท่ีพวกเขา
จะรสู้ กึ สบายใจและได้รบั การสนับสนนุ ใหถ้ ามคาถาม
และรับรู้ข้อมูลเรื่องสิทธิมนุษยชนของคนที่เป็น
LGBTIQ พื้นที่เช่นนี้จะช่วยสนบั สนุนผู้หญิง LGBTIQ
ทุกวัยในการแสวงหาข้อมูลและบริการด้านสุขภาพ
ทางเพศและอนามัยการเจริญพันธ์ุ และเสริม
ความสามารถในการต่อสู้กับทัศนคติและพฤติกรรมที่
เป็นการเหยยี ดและเลอื กปฏิบัตอิ ย่างไม่เป็นธรรม
90
• ตัวแทนองค์การบริหารส่วนท้องถิ่น ต้องจัดให้มี เราตอ้ งการเห็นการ
แผนงานและงบประมาณเพื่อการรณรงค์ต่อต้านการ เปล่ยี นแปลงอะไรบา้ ง?
เหยียดและเลือกปฏิบัติ และป้องกันการตีตราและ
ความรนุ แรงทีเ่ กิดขน้ึ กับประชากรกลมุ่ LGBTIQ เราสามารถเปน็ ผนู้ าในหวั ข้อนีไ้ ด้
หรอื ไม่?
• รัฐ ต้องทาให้ม่ันใจว่าไม่มีกฎหมายท่ีจะทาให้กลุ่ม
LGBTIQ ถูกทาให้เป็นอาชญากร หรือถูกเลือกปฏบิ ตั ิ เราสามารถจดั ต้ังหรอื เขา้ ร่วมในกลุ่ม
หรือกฎหมายเอาผิดพฤติกรรมเพศเดียวกัน (เช่น เคล่อื นไหวทางสังคมได้หรอื ไม่?
ก า ร มี เ พ ศ สั ม พั น ธ์ โ ด ย ส มั ค ร ใ จ ข อ ง ผู้ ใ ห ญ่ เ พ ศ
เดียวกัน) รัฐบาลยังมีหน้าที่ทาให้ม่ันใจว่าการกระทา คาถามเพ่มิ เตมิ เพ่ือเสนอแนะในการทาแผนปฏิบัตกิ าร:
ไมด่ ี หรือความรุนแรงตอ่ คนกล่มุ LGBTIQ จะต้องถูก
จดั การในชนั้ ศาล อะไร ท่คี ุณสามารถทาในชุมชนของคณุ เพ่อื เผชิญหนา้ กับ
การตีตราและการเหยียดและเลอื กปฏิบตั ติ ่อ LGBTIQ ได?้
• เจ้าหน้าที่ตารวจ กองกาลังป้องกันชายแดน และ
เ จ้ า ห น้ า ที่ ร า ช ทั ณ ฑ์ ค ว ร ไ ด้ รั บ ก า ร อ บ ร ม เ พ่ื อ ใ ห้ ใคร คอื คนที่คุณสามารถไปหาได้เพื่อขอข้อมูลและการ
ตระหนักรู้เก่ียวกับปัญหาเรื่อง LGBTIQ เพ่ือจะได้ สนับสนนุ เพิ่มเติม?
ป้องกนั การข่มเหง และควรมกี ารจบั ตาดูอยา่ งใกล้ชิด
เพ่ือให้ม่ันใจว่าพวกเขาจะไม่กระทาการท่ีโหดร้าย ใครหรอื องคก์ รใด ทคี่ ุณสามารถรว่ มมือด้วยเพอ่ื ชว่ ย
เลวทราม ทรมาน และไร้มนษุ ยธรรม สนบั สนุนผหู้ ญิง โดยเฉพาะเยาวสตรแี ละเดก็ หญิงทีเ่ ปน็
LGBTIQ ได?้
• เจ้าหน้าท่ีสาธารณสุข ความรับผิดชอบแรก คือ
จัดหาข้อมูลและบริการด้านสุขภาพทางเพศและ ทาอยา่ งไร คุณจึงจะม่ันใจได้ว่าคนที่อยใู่ นตาแหนง่ ท่ีมี
อนามัยการเจริญพันธุ์เต็มรูปแบบให้สตรี เยาวสตรี อานาจ มีความรับผิดชอบในการสร้างหลกั ประกนั เรอ่ื ง
และเด็กหญิงที่เป็น LGBTIQ โดยไม่มีอคติ และ ความปลอดภยั การปฏิบตั ิอย่างเท่าเทยี ม และการดแู ล
ปกป้องศักดิ์ศรีและความเป็นส่วนตัวของพวกเขาใน สมาชกิ ของชมุ ชนทเี่ ปน็ LGBTIQ โดยมุ่งเน้นเรื่องท่นี ่า
ฐานะคนไข้ กังวลและสภาพที่แท้จรงิ ของสตรี เยาวสตรี และเด็กหญงิ
ท่ีเป็น LGBTIQ?
• คุณครู ต้องได้รับการฝึกอบรมให้เข้าใจปัญหาของ
วัยรุ่น LGBTIQ และต้องไม่ปล่อยให้มีนักเรียนไป หมายเหตุถึงผู้ดาเนนิ รายการ:
รังแกหรือกระทาไม่ดีเพราะสาเหตุท่ีว่าเขาหรือเธอ ให้ย้อนกลับไปดู เส้นทางการเปลี่ยนแปลงสู่ความ
เป็น LGBTIQ
เ ป็ น ผู้ น า เ ย า ว สต รี ( Young Women’s Transformative
• ผู้นาชุมชนและผู้นาทางศาสนา สามารถส่งเสริมให้ Leadership Journey) ที่ได้รวบรวมคาอภิปรายต่างๆและ
ชุมชนยอมรับและเข้าใจสมาชิกของชุมชนที่เป็น เรียนรู้เก่ียวกับประเด็นปัญหาที่เกี่ยวข้องกับสิทธิมนุษยชน
LGBTIQ จากกระบวนการน้ี ให้ระบุพันธมิตรและแผนปฏิบัติการ
รวมถึงผู้ที่อยู่ในตาแหน่งที่มีอานาจและการตัดสินใจ ซ่ึงมี
• ผชู้ ายและเดก็ ชาย ควรกลา้ พดู คดั คา้ นการเกลยี ดคน ห น้ า ท่ี รั บ ผิ ด ช อ บ ใ น ก า ร ยึ ด ม่ั น แ ล ะ ด า ร ง ไ ว้ ซึ่ ง สิ ท ธิ ข อ ง
รักเพศเดียวกัน และพฤติกรรมรุนแรงท่ีต่อต้าน เยาวสตรี
LGBTIQ เช่น การข่มขืนเพื่อให้เปลี่ยนรสนิยมทาง
เพศ
• ยงั มใี ครอีกหรือไม?่ ...
91
11
การรังแก และการรังแกในโลกออนไลน์
Bullying and Cyber-Bullying
คอื อะไร จะรบั มืออย่างไร และจะทาอย่างไรจงึ สามารถหยุดมันได้?
การรังแกหรอื บูลล่ี (Bullying) เปน็ ปญั หาของวยั ร่นุ ทุกที่ทั่วโลก การสารวจท่ีทาโดยองคก์ าร UNICEF แสดง
ให้เห็นว่าการรังแกหรือบูลลี่และการรังควานเป็นส่ิงท่ีวัยรุ่นไม่ว่าจะมาจากประเทศท่ีพัฒนาแล้วหรือกาลังพัฒนา
ประสบเหตกุ ารณ์ในทานองเดียวกัน การถกู ล้อเลยี นเรอ่ื งสว่ นสงู เพศ สีผวิ ศาสนา ภาษา ความสามารถทางกายภาพ
สถานะการเป็นผู้ล้ีภัย รสนิยมทางเพศ หรือคุณสมบัติอ่ืน สามารถทาลายความเช่ือมั่นในตัวเอง การเห็นคุณค่าของ
ตัวเอง และแม้กระท่ังมีผลในทางลบต่ออนาคตของพวกเขา การรังแกหรือบูลล่ีกลายเป็นเรื่องปกติท่ีจะเกิดข้ึนท่ีใดก็
ได้ โดยเฉพาะในปัจจุบนั ทม่ี ีการเข้าถึงอินเตอร์เนท็ และความนยิ มในการใช้สือ่ โซเชยี ลทีแ่ พรห่ ลาย
นยิ ามของคาวา่ รังแก หรือบูลล่ี
“การรังแกหรือบูลล่ี หมายความถึง การกระทารุนแรงด้วยความจงใจที่ทาซ้าๆต่อเหยื่อ ด้วยอานาจที่มีหรือรู้สึกว่ามี และเหยื่อ
รู้สึกอ่อนแอ ไร้กาลังที่จะต่อสู้ป้องกันตัวเอง การกระทาอันไม่พึงประสงค์นี้ก่อให้เกิดความเจ็บปวด ซ่ึงอาจเป็นการกระทาทาง
กายท่ีรวมถงึ การทุบตี การเตะ และการทาลายทรพั ย์สง่ิ ของ ทางวาจา เชน่ การลอ้ การดูถกู และการขม่ ขู่ หรอื ทางความสมั พันธ์
โดยการปลอ่ ยข่าวลือ และการกีดกันออกจากกลมุ่ ”
ข้อเท็จจริง
วยั รุน่ 9 ใน 10 คนเชอื่ ว่าการรังแกหรอื บูลลเ่ี ปน็ ปญั หาท่มี ีอยู่ทั่วไปในชุมชนของพวกเขา
เด็ก 1 ใน 3 คนคิดว่าการถูกรังแกหรือบูลลี่เป็นเร่ืองปกติ และ 25% ของผู้ท่ีถูกรังแกรู้สึกว่าไม่รู้จะพูดเรื่องนี้กับ
ใคร
การรังแกหรือบลู ลส่ี ่วนใหญ่เปน็ เพราะเรอ่ื งรปู ลักษณ์ภายนอก เพศ เชื้อชาติ และรสนิยมทางเพศ
มากกว่าคร่ึงหน่ึงของการรังแกหรือบูลลี่เกิดขึ้นกับเจ้าตัวโดยตรง แต่การรังแกทางคอมพิวเตอร์ (Cyber-
Bullying) ผา่ นสอ่ื โซเชยี ลกเ็ กิดข้ึนมากมายเชน่ เดยี วกนั
92
การรังแกหรือบูลล่ี รวมถึงการรังแกในโลก มาก การเข้าถึงเด็กหญิงและเยาวสตรีที่มีความเสี่ยงต่อการ
ออนไลน์Cyber-Bullying เป็นความเสี่ยงต่อการ ถูกรังแกจะสามารถให้ข้อมูลท่ีเป็นประโยชน์เกี่ยวกับปัญหา
เป็นอยู่ท่ีดีของเด็กและวัยรุน่ ท่ียังถูกเข้าใจผิดๆ การ และให้โอกาสพวกเขาได้ท้าทายการถูกรังแกด้วยการแสวงหา
จะยุติความรุนแรงประเภทนี้ได้ เราต้องปรับปรุง ความช่วยเหลือ เด็กหญิงและเยาวสตรีจะสามารถเป็นผู้มี
ความตระหนักถึงของประชาชนในเรื่องผลกระทบท่ี บทบาทสาคัญในการกาจดั การรังแกได้
เป็นอันตรายจากการรังแกหรือบูลล่ี เสริมทักษะให้
ครู ผู้ปกครอง และเพื่อนๆ สามารถบ่งช้ีความเสี่ยง สทิ ธขิ องคุณมอี ะไรบา้ ง?
รายงานเหตุการณ์ที่เกิดข้ึน และดูแลและปกป้อง
เหยอื่ เหล่านั้นได้ มีสิทธิมนุษยชนหลายข้อท่ีจะช่วยปกป้องวัยรุ่นจากการถูก
UNCEF’s Senior Adviser on Child Protection รงั แก:
คณุ รหู้ รอื ไม่? 1. อ นุ สั ญ ญ า เ ก่ี ย ว กั บ สิ ท ธิ ข อ ง เ ด็ ก ( The
Convention on the Rights of the Child
เด็กท่ีถูกรังแกมักจะกลายเป็นคนหดหู่ โดดเดี่ยว (CRC)) ยอมรับสิทธิที่เด็กจะได้รับการปกป้องจาก
หวนั่ วิตก และขาดความนับถือตวั เอง ความรุนแรงทุกรูปแบบ รวมถึงความรุนแรงทาง
ร่างกายหรือจิตใจ การบาดเจ็บ การทาร้าย การถูก
การรังแกหรือบูลลี่ สามารถส่งผลกระทบทางลบต่อ ปลอ่ ยปละละเลย การประทุษร้าย หรือการถกู ใช้เพ่ือ
สขุ ภาพ ผลการเรยี น และความสัมพันธส์ ่วนตัว หาประโยชน์ รวมท้ังการถูกข่มเหงทางเพศ การ
รงั แกก็เปน็ การข่มเหงรูปแบบหน่ึง
เด็กผู้ชายมักจะรังแกผู้อื่นมากกว่าเด็กผู้หญิง และ
เด็กผหู้ ญงิ มกั จะใชก้ ารรงั แกในรูปแบบทางจิตวิทยา/ 2. กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิทางเศรษฐกิจ
ความสัมพนั ธ์มากกวา่ สังค ม แ ละวัฒน ธ รรม ( The International
Covenant on Economic, Social and
เด็กที่ถูกรังแกในโลกออนไลน์(Cyber-Bullying) Cultural Rights (ICESCR) ปกป้องทุกคนจาก:
มักจะถูกรังแกโดยตรงดว้ ยเชน่ กนั ความรุนแรง; การทรมานและความโหดร้าย การ
ปฏิบัติท่ีไร้มนุษยธรรมและเสื่อมเสีย ; และห้ามการ
เด็กสาววัยรุ่นมักมีความเสี่ยงในการถูกรังแกในโลก เลือกปฏิบัตหิ รอื แบง่ แยกทุกรูปแบบ
ออนไลน์ท่ีเก่ียวเนื่องกับการข่มเหงทางเพศ การ
คุกคามรวมถึง การสง่ ขอ้ ความหรอื รูปทีเ่ กย่ี วกับเร่ือง 3. ในปี 2016 รายงานจากเลขาธิการสหประชาชาติ
ทางเพศ (sexting) การข่มขู่และรังควานทาง เร่ือง การปกป้องเด็กจากการถูกรังแก เรียกร้องให้
ออนไลน์ (cyber-stalking) บางคร้ังก็มุ่งให้ได้รับ รัฐบาลของแต่ละประเทศยกระดับความตระหนักถึง
ความสนใจทางเพศจากเหยื่อ หรือบีบบังคับให้เหยื่อ ปัญหาของประชาชน และสนับสนุนการป้องกันและ
กระทาการทางเพศ (การขู่กรรโชกทางเพศ sexual จัดการกับปัญหาการรังแก เพ่ิมความพยายามใน
extortion) การให้ความรู้และช่วยเหลือเด็ก สร้างนโยบาย
สาธารณะและกฎหมายเพื่อให้การคุ้มครองเด็ก
เด็กท่ีมาจากครอบครัวยากจนและไม่ได้ไปโรงเรียน รวมถึงเสริมสร้างความสามารถให้โรงเรียนในการ
จะมอี ัตราการถูกรังแกสูงกวา่ ตรวจพบและตอบสนองอย่างรวดเรว็ และสนับสนุน
ก า ร ป ฏิ บั ติ เ พ่ื อ แ ก้ ไ ข ค ว า ม เ สี ย ห า ย แ ล ะ ฟื้ น ฟู
การสารวจปัญหาน้ีในสังคมและประเทศของเราเพื่อ ความสมั พันธ์
ทาความเข้าใจว่าใครเป็นผู้ที่อ่อนแอและมีความเสี่ยงต่อการ
ถูกรังแกสูงท่ีสุด (เน่ืองจากเรื่องเพศ ศาสนา รสนิยมทางเพศ
ความยากจน สถานะผ้ลู ภี้ ยั ความพิการ ฯลฯ) เป็นสิ่งทสี่ าคัญ
93
เปา้ หมายการพัฒนาท่ยี ง่ั ยืน คณุ สามารถทาอะไรไดบ้ า้ งเมื่อถูกรงั แก?
(Sustainable Development Goals)
(ข้อมูลจาก ‘คู่มือการเรียนรู้สิทธิของเด็กหญิง’ ของ YWCA
เป้าหมาย 4 สร้างหลักประกันการได้รับการศึกษาที่มี แคนาดา)
คุณภาพอย่างครอบคลุมและเท่าเทียม และส่งเสริมโอกาส
ในการเรยี นร้ตู ลอดชีวิตสาหรับทุกคน • บอกผู้ใหญ่ที่ไว้ใจได้ที่สามารถช่วยวางแผนให้คุณ
เร่ืองน้ีหมายความว่าอย่างไร? เกี่ยวเนื่องกับการถูกรังแก ปลอดภยั และหยุดการถกู รงั แกได้
ข้อน้ีเน้นถึงความสาคัญของความรู้เก่ียวกับสิทธิมนุษยชน
และการส่งเสริมวัฒนธรรมด้านสันติภาพและปราศจากความ • ถ้าการกระทาของคนที่รังแกคุณผิดกฎหมาย
รุนแรง แสดงให้เห็นว่าโรงเรียนต้องมีความปลอดภัย (ตัวอยา่ งเชน่ เขาตีคุณ หรือข่มขวู่ า่ จะใชค้ วามรนุ แรง
ปราศจากความรุนแรง และมีสภาพแวดล้อมทางการเรียนที่ กับคุณ) คุณสามารถบอกตารวจ และตารวจอาจต้ัง
ทั่วถึงและมีประสิทธิภาพสาหรับทุกคน ไม่อนุญาตให้มีการ ขอ้ หาทาร้ายรา่ งกายกบั เขาได้
รังแก!
• ตั้งระบบเพื่อนคู่หูเพ่ือท่ีคุณจะได้มีคนอยู่เป็นเพื่อน
เป้าหมายท่ี 16 : สนับสนุนสังคมท่ีสงบสุขและครอบคลุม และช่วยเหลือคุณเวลาที่คุณคิดว่าคนที่รังแกคุณอยู่
สาหรับการพัฒนาที่ย่ังยืน ให้ทุกคนเข้าถึงความยุติธรรม แถวนั้น
และสร้างสถาบันที่มีประสิทธิภาพ มีความรับผิดชอบและ
ครอบคลุมในทุกระดบั • ดูตามสถานการณ์ คุณอาจพูดกับคนท่ีรังแกคุณ โดย
เป้าประสงค์ท่ี 16.2 : ยุติการข่มเหง การใช้หาประโยชน์ บอกเขาอย่างหนักแน่นว่า คุณต้องการให้เขาหยุด
อย่างไม่ถูกต้อง การค้ามนุษย์ และความรุนแรงและการ การกระทาของเขาซะ แลว้ เดนิ ออกมาเลย
ทรมานทุกรูปแบบที่มีต่อเด็ก เร่ืองน้ีหมายความว่าอย่างไร?
ทุกคนมีสิทธ์ิที่จะอยู่อย่างปราศจากความกลัวและความ • ถ้าคุณรู้ว่ามีใครถูกรังแกอยู่ คุณสามารถบอกเขาได้
รุนแรง ทุกคนมสี ิทธ์ิไปโรงเรียนและเรยี นในสภาพแวดล้อมท่ี ว่าคุณพร้อมที่จะช่วย และชวนเขามาน่ังกับคุณ หรือ
สนับสนุนการเรียนรู้ และต้องรู้สึกปลอดภัยและได้รับการ ทานขา้ วกับคุณ เพอื่ ทเี่ ขาจะไดไ้ มร่ สู้ ึกโดดเดีย่ ว
ยอมรบั
• อย่ากลายเป็นผู้รังแกเสียเอง แม้จะเป็นการกระทา
เพื่อตอบโต้ก็ตาม เพราะจะย่ิงเป็นการเพ่ิมระดับ
การรงั แกขนึ้ และอาจทาใหส้ ถานการณ์อนั ตรายมาก
ข้ึน
การรงั แกในโลกออนไลนม์ อี ะไรบา้ งทแ่ี ตกต่าง?
• การรังแกในโลกออนไลน์สามารถเกิดข้ึนได้ 24
ชั่วโมง ไม่ว่ากลางวันหรือกลางคืน และเข้าถึงคน
นั้นๆได้แม้จะอยลู่ าพงั
• ข้อความหรือรูปภาพของการรังแกในโลกออนไลน์
สามารถถูกโพสต์โดยไม่ออกนามได้ และสามารถ
กระจายไปได้อย่างรวดเร็วสู่ผู้คนในวงกว้าง การ
ตรวจสอบที่มาทาได้ยากหรือบางครั้งอาจเป็นไป
ไมไ่ ด้เลย
• การตามลบข้อความหรือรูปท่ีไม่เหมาะสมหรือ
คุกคามท่ีถูกส่งหรือถูกโพสต์ขึ้นไปแล้วเป็นเร่ืองที่
ยากมาก
94
คณุ มีสทิ ธทิ ี่จะร้สู กึ ปลอดภัยไมว่ ่าคุณจะอยู่ที่ไหน ม่ันใจว่ามีแผนงานและงบประมาณในการจัดการ
ถ้าคุณถูกรังแก สิ่งที่ดีที่สุดท่ีคุณสามารถทาได้คือ บอก กับปัญหาการรังแก และปกป้องสิทธิของเด็กหญิง
ใครสักคน คุณอาจจะลองทาเป็นไม่สนใจคนท่ีรังแกคุณ และเยาวสตรี
แล้วหากลุ่มคนท่ีคุณไปอยู่ร่วมด้วยได้ แล้วบอกเร่ืองน้ีกับ • รัฐบาล มีหน้าท่ีรับผิดชอบในการริเร่ิมออก
ผู้ใหญ่ที่คณุ ไวใ้ จได้ กฎหมายต่อต้านการรังแก ที่อาจรวมถึง: การ
รณรงค์ให้ข้อมูลเพ่ือยกระดับการตระหนักถึง และ
ใครสามารถมบี ทบาทในการยุตกิ ารรงั แกไดบ้ า้ ง? สร้างความเข้าใจที่ลึกซึ้งเกี่ยวกับปัญหาการรังแก
บาดแผลทางจิตใจที่เกิดขึ้น ความเสี่ยงและ
• เด็กหญิงและเด็กสาว ทไี่ ดเ้ ข้ามาในพ้ืนที่ปลอดภัย ผลกระทบ; การส่งเสริมการส่ือสารในทางบวกเพอ่ื
เพอ่ื พูดถึงประสบการณ์ของตวั เอง และไดร้ ับความ เสริมสร้างจริยธรรม ความห่วงใยผู้อ่ืน และความ
มั่นใจในตัวเอง พวกเขาสามารถได้รับการ รับผิดชอบในการป้องกันการแบ่งแยก ส่งเสริม
สนับสนุนให้ไปแสวงหาการช่วยเหลือ หรือ การ การเคารพสิทธิมนุษยชน และเสริมสร้างความ
ปอ้ งกันจากการถกู รงั แก ปลอดภัยในโรงเรียนและบนโลกออนไลน์; และให้
ข้อมูลกับเด็กถึงวิธีป้องกันตัวเอง วิธีรับมือกับ
• คุณครู ต้องได้รับการอบรมให้สามารถรับรู้ถึงการ ความทุกข์ใจท่ีเกิดจากการข่มเหง วิธีเสริมสร้าง
รังแกท่ีเกิดขึ้นในโรงเรียน สามารถบอกได้ว่าใคร ความสามารถในการตอบสนอง และวิธีหลีกเล่ียง
อยู่ในสภาวะที่อาจถูกรังแก และสามารถแจ้ง ส ถ า น ก า ร ณ์ ท่ี เ สี่ ย ง ต่ อ สิ ท ธิ ค ว า ม เ ป็ น ส่ ว น ตั ว
ผู้บังคับบัญชา ผู้ปกครอง และเจ้าหน้าท่ีผู้มีอานาจ รูปภาพ และเกียรติยศช่ือเสียง เด็กต้องการคา
เมอ่ื มีนกั เรียนถูกรังแก ชี้แนะเพ่ือพัฒนาความสามารถในการตัดสินใจทั้ง
ในโรงเรียนและบนโลกออนไลน์
• เจ้าหน้าท่ีสาธารณสุข สามารถฝึกให้แยกแยะ • มีใครอ่ืนอกี มย้ั ?.....
ปัญหาสุขภาพท่ีอาจเก่ียวเนื่องกับความเครียดจาก
การถูกรังแก รวมถึงการทาร้ายตัวเอง และการ เราตอ้ งการเหน็ การ
พยายามฆ่าตวั ตาย เปลย่ี นแปลงอะไรบ้าง?
• ผู้นาชุมชน สามารถให้ความรู้กับผู้ปกครองและ เราสามารถเป็นผู้นาในหวั ข้อนีไ้ ด้
เด็กเกี่ยวกับการรังแก และให้ความม่ันใจว่ามี หรือไม่?
บรกิ ารให้ความชว่ ยเหลอื สาหรบั วัยรนุ่ หน่มุ สาว
เราสามารถจัดตง้ั หรือเขา้ ร่วมในกลุ่ม
• เด็กชายและผู้ชาย กล้าพูดต่อต้านการรังแก เคล่อื นไหวทางสังคมไดห้ รอื ไม่?
ประนามการรังแกเด็กหญิงและเยาวสตรีในเร่ือง
เกีย่ วกับเพศ หรือการคกุ คามทางเพศ
• ตารวจ มีหน้าที่สอบสวนคดีเกี่ยวกับการรังแกถ้า
การกระทาน้ันเป็นอันตรายต่อชีวิตหรือความปกติ
สขุ ของวัยรนุ่ หนุ่มสาวนนั้
• ตัวแทนองค์การบริหารส่วนท้องถิ่น ต้องให้ความ
95
คาถามเพม่ิ เตมิ เพ่ือเสนอแนะในการทาแผนปฏิบัติการ:
อะไร ทสี่ ามารถทาได้ในชุมชนของคณุ ?
ใคร คอื คนที่คุณสามารถไปหาได้เพ่ือขอข้อมูลและการสนบั สนนุ เพิม่ เตมิ ?
ทาอย่างไร คุณจะสามารถพูดและยกระดับความตระหนักถึงปญั หาในชมุ ชนของคุณ?
ใครหรือองคก์ รใด ทค่ี ุณสามารถรว่ มมือด้วยในการชว่ ยยตุ กิ ารรงั แก?
ทาอย่างไร คณุ จึงจะม่นั ใจได้ว่าคนทีอ่ ยู่ในตาแหน่งทม่ี ีอานาจ มคี วามรับผิดชอบในการยุติการรงั แก จะกระทาและดารง
ไวซ้ ึ่งสทิ ธขิ องเด็กผูห้ ญิง?
หมายเหตุถึงผดู้ าเนินรายการ:
ใหย้ อ้ นกลับไปดู เสน้ ทางการเปลี่ยนแปลงสู่ความเปน็ ผนู้ าเยาวสตรี(Young Women’s Transformative Leadership
Journey) ที่ได้รวบรวมคาอภิปรายต่างๆและเรียนรู้เกี่ยวกับประเด็นปัญหาที่เก่ียวข้องกับสิทธิมนุษยชน จากกระบวนการนี้ ให้
ระบุพันธมิตรและแผนปฏิบัติการ รวมถึงผู้ที่อยู่ในตาแหน่งท่ีมีอานาจและการตัดสินใจ ซ่ึงมีหน้าที่รับผิดชอบในการยึดมั่นและ
ดารงไว้ซ่งึ สทิ ธขิ องเยาวสตรี
9966
12
ประจาเดือนกบั ผลกระทบตอ่ ชวี ิตของผหู้ ญิงและเด็กหญงิ
(Menstruation and how it affects the Lives of Women and Girls)
ผู้หญิงเกือบทุกคนจะมีประจาเดือน ในทุกช่วงเวลาของทุกวันของทุกปี จะมีสตรี เยาวสตรี และเด็กหญิงหลายร้อย
ล้านคนมีประจาเดือนเสมอ ประสบการณ์การมีประจาเดือนของเยาวสตรีแต่ละคนจะเกี่ยวข้องกับวัฒนธรรมและ
ประเทศที่เธออาศยั อยเู่ ปน็ อย่างมาก บางคนจะรู้สกึ ช่ืนชมยินดี บางคนจะรูส้ กึ อบั อาย บางคนอาจร้สู ึกถกู ขับออกหรือ
ถูกบังคับให้ซ่อนตัวจากสังคม มีเยาวสตรีและเด็กหญิงจานวนมากที่ไม่เคยได้รับการสอนเก่ียวกับการมีประจาเดือน
การมีประจาเดอื นเปน็ ส่วนหนงึ่ ของชวี ติ (เปน็ ท่ีมาของชวี ติ ด้วยซ้า) และมนั สาคัญทจี่ ะต้องร้วู า่ ทาไมมันจงึ เกดิ ขึน้ และ
มีความหมายกับชวี ติ ของเดก็ ผู้หญงิ อย่างไร
ขอ้ เทจ็ จริง
1 ใน 10 คนของวยั รุน่ หญิงขาดเรยี น และในทีส่ ดุ ต้องออกจากโรงเรียนเน่อื งจากปัญหาที่เกีย่ วกบั การมีประจาเดือน
http://kenya.unfpa.org/news/when-menstrual-cycle-becomes-question-human-rights#sthash.JHyVO
Ylq.dpuf
ผ้หู ญิงจะมีประจาเดือนประมาณ 3000 วันในชว่ งชีวติ ของเธอ ซงึ่ เทา่ กับเวลา 8 ปี
การมีสขุ อนามัยประจาเดือนท่ไี ม่ดจี ะมีผลต่อการตดิ เช้ือทางเดินปสั สาวะ การติดเชือ้ แบคทเี รีย และยงั เช่อื มโยงกับ
โรคโลหติ จางและภาวะมบี ุตรยากทีส่ ูงขนึ้
https://www.wssinfo.org/fileadmin/user_upload/resources/MENSTRUAL-HYGIENE-MANAGEMENT-
Paper-for-END-group-1.pdf
ส่ิงท่เี ด็กหญงิ ควรรู.้ ..
• การมีประจาเดอื นเปน็ ส่วนหนึ่งของการเจริญเตบิ โต
• การมีประจาเดอื นเปน็ เร่อื งปกติสาหรับผูห้ ญงิ ทุกคน รวมถึงผหู้ ญิงท่พี กิ าร
• การมีประจาเดือนไมใ่ ช่ปัญหาของผู้หญงิ แต่เป็นปญั หาสากล - ผูช้ ายกต็ ้องรู้เรอื่ งนด้ี ้วยเชน่ กนั !
• มตี านานเร่อื งเล่าและความเขา้ ใจผิดมากมายเก่ยี วกับเรือ่ งการมีประจาเดือน
• คู่มือการฝึกอบรม http://wsscc.org/wp-content/uploads/2016/07/MHM-Training-Manual-WASH-
Health-Practitioners.pdf
คุณจะใชค้ าว่าอะไร?
97
มงี านวจิ ัยช้ินหนง่ึ ท่ีแสดงถงึ คาศพั ท์ 5,000 คาทใี่ ชอ้ า้ งอิงถึง ความรับผิดชอบของครอบครัว ชุมชน รัฐบาล และระบบการ
การมปี ระจาเดือนจากท่ัวโลก จัดการระดับโลก การมีประจาเดือนเป็นส่วนหนึ่งของการ
http://www.independent.co.uk/life-style/health - เจริญพันธ์ุและมีกฎหมายที่ชัดเจนที่ปกป้องอนามัยการเจริญ
and-families/menstruation-study-finds-over-5000- พันธุ์ รัฐบาลจะต้องจัดหาโครงสร้างพ้ืนฐานและการบริการ
slang-terms-for-period-a6905021.html เพื่อให้มีความมั่นใจด้านสุขภาพ และศักด์ิศรีของสตรี เยาวส
Menstruation / ประจาเดือน ตรี และเด็กหญงิ
= Period รอบเดือน 4. ส่งิ ท่ีต้องคดิ ...
= That Time of the Month วันนน้ั ของเดือน อาจดูเหมือนแปลก [ในเวลาน้ัน] ท่ีบริการด้านน้า
= The Curse คาสาป สุขอนามัย และสุขลกั ษณะ ละเลยความต้องการของ
= On the Rag บนผา้ ข้รี ิว้ ประชากรครงึ่ หน่งึ ทม่ี ีประจาเดือนโดยเฉล่ยี ประมาณ
= Mother Nature’s Visit 3000 วันตลอดช่วงชีวิตของพวกเธอ----กับความ
พระแมธ่ รรมชาติมาเยี่ยมเยียน ต้องการอย่างแท้จริงต่อน้าและพื้นท่ีสาหรับล้างและ
= Mi cosa The Mensus ระดูสตรี ทาความสะอาดร่างกาย ผลิตภัณฑ์สาหรับดูดซับ
= Auntie’s Visit ป้ามาเยี่ยม เลือดประจาเดือน และสิ่งอานวยความสะดวก
= Chapudi สาหรับการกาจัดผลิตภัณฑ์ท่ีใช้แล้วอย่างเหมาะสม
= El cilo Woman’s trouble ปัญหาของผู้หญงิ เพื่อให้ผู้หญิงสามารถจัดการกับการทางานทาง
= Lady Trouble ... ปญั หาของสภุ าพสตรี ชีววิทยา (Biological function) นี้ได้อย่าง
ปลอดภยั และมีศักดศ์ิ รี
สิทธขิ องคุณมีอะไรบ้าง?
มีหลักการด้านสิทธิมนุษยชนหลายเรื่องท่ีเกี่ยวข้องกับ การมี https://www.wssinfo.org/fileadmin/user_
ประจาเดือน: upload/resources/MENSTRUAL-HYGIENE-
MANAGEMENT-Paper-for-END-group-1.pdf
1. การประชุมระดับโลกเร่ืองสิทธิมนุษยชน ยืนยันว่า
สิทธิมนุษยชนของผ้หู ญิงตลอดวงจรชวี ติ น้ันเป็นส่วน
ท่ีแบ่งแยกไม่ได้ เป็นส่วนสาคัญ และเป็นส่วนที่ไม่ 5. ส่ิงทต่ี ้องคดิ เพมิ่ ....
สามารถแยกออกจากสิทธิมนุษยชนสากลได้ ทาไมอนสุ ญั ญาและแผนปฏิบตั ิการท่ีเกี่ยวเนื่องต่างๆ
2. การประชุมนานาชาติว่าด้วยเรื่องประชากรและการ พดู ถงึ อยา่ งละเอียดเกี่ยวกับสทิ ธิทางเพศและอนามัย
ก า ร เ จ ริ ญ พั น ธุ์ ข อ ง ผู้ ห ญิ ง แ ต่ ไ ม่ ย อ ม เ รี ย ก
พัฒนา (ICPD) ยนื ยันถงึ สิทธกิ ารเจรญิ พันธุ์ และสิทธิ ประจาเดอื นอยา่ งชดั เจนวา่ เปน็ หน่งึ ในคาสาปเงียบท่ี
ในการพัฒนาของผู้หญิง สังคมสร้างข้ึนและถูกตีตรามากท่ีสุด ท่ีสร้างความ
3. ทั้งปฏิญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก (Declaration of the ลาบากให้ประชากร 1 ใน 3 ของโลกท้ังใน
Rights of the Child) และอนสุ ญั ญาวา่ ด้วยสิทธิเด็ก ประเทศท่ีพัฒนาแลว้ และกาลังพฒั นา?
(Convention on the Rights of the Child (CRC))
รับประกันสิทธิของเด็ก ยึดม่ันและปฏิบัติตาม
หลกั การของการไม่เลอื กปฏบิ ตั บิ นพนื้ ฐานทางเพศ https://www.wssinfo.org/fileadmin/user_upload/re
เรื่องน้ีหมายความว่าอย่างไร? ผู้หญิงและเด็กหญิงไม่ควร sources/MENSTRUAL-HYGIENE-MANAGEMENT-
Paper-for-END-group-1.pdf
เสียเปรียบเพราะธรรมชาติและชีวภาพของการเป็นเพศหญิง
การยึดมั่นและปฏิบัตติ ามหลกั สทิ ธิมนษุ ยชนของพวกเธอเปน็ เปา้ หมายการพัฒนาที่ย่งั ยืน
98
98
(Sustainable Development Goals) ประจาเดือนและยุติการตตี ราและการเลือกปฏิบตั ไิ ด้?
• เด็กผู้หญิงและเยาวสตรี ที่ได้รับข้อมูลความรู้
เป้าหมายท่ี 3 สร้างหลักประกันว่าคนมีชีวิตที่มีสุขภาพดี เกี่ยวกับการมีประจาเดือน และเข้าถึงผลิตภัณฑ์
และส่งเสรมิ สวัสดภิ าพสาหรับทุกคนในทกุ วยั อนามัยที่ราคาไม่แพง สามารถรักษาความสะอาด
เป้าประสงค์ที่ 3.7 สร้างหลักประกันว่ามีการเข้าถึงบริการ และมีสุขภาพดี พวกเธอยังสามารถช่วยให้เยาวสตรี
ข้อมูล การให้การศึกษาเกี่ยวกับอนามัยเจริญพันธุ์โดยถ้วน คนอื่นเข้าใจการมีประจาเดือนด้วย เพ่ือจะได้ไม่มี
หน้า รวมถึงการวางแผนครอบครัว และการผสานอนามัย ใครต้องอบั อายหรือเขนิ อาย
เจริญพันธุ์ในยุทธศาสตร์และแผนงานระดับชาติ ภายในปี • พ่อแม่ มีหน้าที่รับผิดชอบในการทาให้มั่นใจว่าลูก
2030 สาวของพวกเขาตระหนักถงึ การมีประจาเดือน ร้วู ิธที ่ี
จะทาให้ตัวเองสะอาดและมีสุขภาพดี และมีเงินซ้ือ
เป้าหมายท่ี 6 สร้างหลักประกันว่าจะมีการจัดให้มีน้าและ หรือจัดทาผลิตภัณฑ์อนามัย พ่อแม่สามารถช่วย
สขุ อนามัยสาหรับทุกคน และมกี ารบริหารจัดการท่ยี ั่งยืน ทาลายข้อห้ามและการตีตราโดยให้ความรู้ลูกชาย
เป้าประสงค์ท่ี 6.2 บรรลุเป้าหมายการให้ทุกคนเข้าถึง เกี่ยวกับการมีประจาเดือนด้วย
สุขอนามัยท่ีพอเพียงและเป็นธรรม และยุติการขับถ่ายในท่ี • เจ้าหน้าท่ีสาธารณสุข สามารถสนับสนุนเรื่อง
โล่ง โดยให้ความสนใจเป็นพิเศษต่อความต้องการของผู้หญิง สุขภาพด้านประจาเดือนและทาให้เปน็ เรอื่ งปกติท่ีจะ
เด็กหญิงและกลุ่มท่ีอยู่ใต้สถานการณ์ท่ีเปราะบาง ภายในปี พูดถึงได้(โดยไม่ต้องกระซิบ)ในการตรวจสุขภาพ ใน
2030 การประชุมเร่ืองสุขภาพในชุมชน และกับเจ้าหน้าที่
เร่ืองน้ีหมายความว่าอย่างไร? โรงเรียน อาคารสาธารณะ สาธารณสุขอืน่ ๆ ทีม่ หี นา้ ทีร่ ับผิดชอบต่อสขุ ภาพและ
และเขตทีอ่ ยู่อาศยั ต้องสามารถเขา้ ถึงนา้ สะอาด ห้องส้วมและ ความเปน็ อยู่ทด่ี ีของประชากร
พ้ืนที่ชาระล้าง ซ่ึงช่วยให้ผู้หญิงทุกวัยสามารถใช้และล้าง • ตัวแทนองคก์ ารบริหารส่วนท้องถ่ิน ตอ้ งทาใหม้ ัน่ ใจ
ผลติ ภณั ฑ์อนามัยในระหวา่ งมปี ระจาเดอื นได้ ว่ า มี ก า ร ป รึ ก ษ า ห า รื อ ปั ญ ห า เ รื่ อ ง สุ ข ภ า พ
ประจาเดือนและทางแก้ปัญหา และมีงบประมาณ
ใครบ้างที่สามารถมีบทบาทในการรับรองสุขอนามัยของ สนับสนุน (เช่น ห้องน้าชุมชนที่สร้างขึ้นโดยคานึงถึง
ความต้องการด้านความเป็นส่วนตัวและการล้างทา
ความสะอาด และการสนับสนุนให้มีการผลิต
ผลติ ภัณฑอ์ นามัยในทอ้ งถิ่น)
• รัฐบาล ต้องให้ทุนสนับสนุนโครงการรณรงค์สร้าง
ความตระหนักด้านสุขภาพประจาเดือนในฐานะสว่ น
หนึ่งของสิทธิด้านสุขภาพทั่วไปและสุขภาพทางเพศ
และอนามัยเจริญพันธ์ุของสตรี เยาวสตรี และ
เด็กหญิง รัฐต้องสร้างหลักประกันว่าเด็กๆ ได้รับ
การศึกษาในโรงเรียนและนอกโรงเรียนเกี่ยวกบั การมี
ประจาเดือน และจะต้องให้งบประมาณในการสร้าง
ห้องส้วมและพื้นที่ชาระล้างท่ีถูกสุขอนามัยสาหรับ
ผู้หญงิ และเดก็ หญิง
• คุณครู ต้องให้ข้อมูลเรื่องสุขภาพทางเพศและ
99
อนามัยการเจริญพันธุ์ซ่ึงรวมถึงการมีประจาเดือน โครงสร้างพื้นฐาน (มีพ้ืนท่ีส่วนตัวท่ีสะอาดและ
ข้อมูลควรครอบคลุมและมีหลักฐานยืนยัน ครูที่ ปลอดภัยสาหรับผู้หญงิ )
สามารถพูดคุยเก่ียวกับการมีประจาเดือนอย่าง • ยงั มใี ครอกี หรือไม?่ ...
เปิดเผยสามารถทาลายข้อห้ามท่ีแวดล้อมเร่ืองนแี้ ละ
ทาใหเ้ ปน็ เรือ่ งปกตขิ องโรงเรียนและการเรยี นรู้ เราตอ้ งการเห็นการ
• ผู้นาชุมชนและผู้นาทางศาสนา สามารถกล้าพูด เปล่ยี นแปลงอะไรบา้ ง?
ทาลายข้อห้ามและการตีตรา โดยการพูดเร่ืองการมี
ประจาเดือนได้อย่างเปิดเผย และทาให้มั่นใจว่า เราสามารถเปน็ ผนู้ าในหัวขอ้ น้ีได้
ชุมชนจะปรบั ตัวใหเ้ ข้ากบั ความต้องการของผู้หญิง หรอื ไม่?
• ผูช้ ายและเดก็ ชาย ต้องยอมรับการมปี ระจาเดือนว่า
เป็นส่วนที่เป็นธรรมชาติและเป็นส่วนดีในชีวิตของ เราสามารถจดั ตั้งหรอื เข้ารว่ มในกลุ่ม
ผู้หญิง พวกเขาสามารถเผชิญหน้ากับข้อห้ามและ เคลือ่ นไหวทางสังคมไดห้ รือไม่?
การเลือกปฏิบัติโดยสนับสนุนผู้หญิงในเชิงเศรษฐกิจ
(มีเงินให้สาหรับจัดหาผลิตภัณฑ์อนามัย) และ
คาถามเพ่ิมเติมเพื่อเสนอแนะในการทาแผนปฏบิ ัตกิ าร:
อะไร ทีส่ ามารถทาได้ในชุมชนของคณุ ?
ใคร คอื คนทคี่ ุณสามารถไปหาไดเ้ พื่อขอข้อมลู และการสนับสนนุ เพมิ่ เตมิ ?
ใครหรือองค์กรใด ที่คุณสามารถทางานร่วมกันเพ่ือสร้างความตระหนักเรือ่ งสุขอนามยั ประจาเดือน?
ทาอยา่ งไร คณุ จึงจะม่นั ใจได้ว่าคนทอ่ี ยู่ในตาแหน่งที่มอี านาจ มคี วามรับผดิ ชอบ สร้างหลักประกันการมีสุขภาพและ
ความเปน็ อยู่ที่ดี โดยเน้นประเด็นเรื่องสขุ อนามัยประจาเดือน และความเป็นจรงิ เร่ืองประจาเดือนของสตรี เยาวสตรี และ
เด็กหญิง?
หมายเหตุถงึ ผูด้ าเนินรายการ:
ให้ยอ้ นกลบั ไปดู เสน้ ทางการเปลี่ยนแปลงสู่ความเป็นผู้นาเยาวสตรี(Young Women’s Transformative Leadership
Journey) ที่ได้รวบรวมคาอภิปรายต่างๆและเรียนรู้เกี่ยวกับประเด็นปัญหาที่เก่ียวข้องกับสิทธิมนุษยชน จากกระบวนการน้ี ให้
ระบุพันธมิตรและแผนปฏิบัติการ รวมถึงผู้ที่อยู่ในตาแหน่งที่มีอานาจและการตัดสินใจ ซ่ึงมีหน้าท่ีรับผิดชอบในการยึดม่ันและ
ดารงไว้ซ่งึ สทิ ธิของเยาวสตรี
100
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
Rise Up Manual - edited 20 oct 20
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search