ข้อควรสังเกต : การเขียนข้อกำหนดการใช้ประโยชน์ที่ดิน

ดา นการผงั เมือง

ผลกระทบทีอ่ าจเกิดข้นึ จากกจิ กรรม
• มลพิษทางอากาศ: ที่เกิดจากการขนสง่ สินค้าเข้าคลัง เช่น คลังสินค้าธญั พืช (ไซโล)

อาจก่อใหเ้ กิดฝุ่นละอองซงึ่ ทำให้เกดิ โรคเก่ยี วกับระบบทางเดนิ หายใจ
• มลพิษจากสารเคมี: กจิ การหอ้ งเย็น ซง่ึ เปน็ โรงงานลำดบั ท่ี 92 ซง่ึ ใช้แอมโมเนียเป็น

ตัวกลางทำความเย็น หรือใช้ไนโตรเจนเหลวในการทำความเย็น หากมีการรั่วไหล
ออกสภู่ ายนอก จะสง่ ผลต่อกา๊ ซออกซเิ จนทใี่ ช้หายใจลดต่ำลงจนเกดิ เป็นอนั ตราย
(อ้างอิง: คู่มือโรงงานห้องเย็น 92, สำนักเทคโนโลยีความปลอดภัย
กรมโรงงานอตุ สาหกรรม)
• การจราจรขนส่ง: เนื่องจากยานพาหนะที่ใช้ในการขนส่งสินค้าเข้าและออกจาก
คลังสินค้า โดยมากเป็นยานพาหนะที่มีขนาดใหญ่ เช่น รถบรรทุก รถเทรลเลอร์
ดงั น้นั หากคลังสนิ ค้าตัง้ อยใู่ นบรเิ วณซ่ึงเข้าถึงไดโ้ ดยเขตทางสาธารณะท่ีมีขนาดเล็ก
อาจส่งกระทบตอ่ ประชาชนท่ตี ้องสัญจรร่วมกนั
กฎ ระเบยี บทเ่ี กี่ยวข้อง
พระราชบญั ญตั ิ คลังสินคา้ ไซโล และห้องเย็น พ.ศ. 2558
• ประกาศคณะกรรมการกำกับคลังสินค้า ไซโล และห้องเย็น เรื่อง หลักเกณฑ์
วิธีการ และเงื่อนไขการอนุญาตประกอบกิจการ การออกใบแทนใบอนุญาต
การต่ออายุใบอนุญาต และการส่งคืนสินค้ากรณีเลิกประกอบกิจการ (ประกาศ
ณ วนั ที่ 28 กรกฎาคม 2559)
ขอ้ 6 สำนกั งานและคลังสนิ ค้า ไซโล และห้องเยน็ ของผยู้ นื่ คำขออนุญาตประกอบ
กิจการตามข้อ 2 ต้องมีลักษณะ สภาพ และวิธีการดำเนินงานสอดคล้องกับ
ประเภทกจิ การท่ีขออนญุ าต ดังตอ่ ไปน้ี
(2) คลังสินค้า ไซโล หรือห้องเย็น ต้องมีโครงสร้างมั่นคงแข็งแรง เหมาะสมกับ

ลักษณะของการประกอบกิจการที่ขออนุญาต โดยจะต้องได้รับอนุญาตการ
กอ่ สร้างจากหนว่ ยงานทเี่ ก่ียวขอ้ ง และมลี ักษณะ ดังตอ่ ไปนี้

19 ประจาํ ปง บประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ ๓๙

“ขอควรสังเกต : การเขียนขอกาํ หนด การใชป ระโยชนทดี่ นิ ”

(ก) คลังสินค้า ไซโล หรอื หอ้ งเย็น ตอ้ งเปน็ เอกเทศและไมป่ ะปนกบั กจิ การอืน่
(ข) ต้องจัดให้มีป้ายชื่อไว้ที่คลังสินค้า ไซโล หรือห้องเย็น มีขนาดพอสมควร

ทส่ี ามารถมองเห็นได้โดยชัดเจน และตดิ ตัง้ ไว้เป็นการถาวร
(ค) ต้องมีทางเข้าออกคลังสินค้า ไซโล หรือห้องเย็น โดยสะดวกทั้งทางบก

และหรอื ทางน้ำ
(ง) ตอ้ งจดั ให้มวี ัสดุหรอื อุปกรณ์ทีใ่ ช้สำหรับป้องกันอัคคีภัยอย่างเพยี งพอ
เมื่อมีเหตุอันสมควร คณะกรรมการอาจพิจารณาเปลี่ยนแปลงหลักเกณฑ์ตาม
วรรคหนึง่ (2) ให้สอดคลอ้ งกับสภาพสินคา้ เปน็ รายกรณไี ปก็ได้
พระราชบัญญตั คิ วบคุมอาคาร พ.ศ. 2522
• กฎกระทรวงฉบบั ที่ 55 (พ.ศ. 2543)
หมวด 3 ท่วี ่างภายนอกอาคาร
ข้อ 38 คลังสินค้าที่มีพื้นที่ของอาคารทุกชั้นรวมกันตั้งแต่ 100 ตารางเมตร
แต่ไม่เกิน 500 ตารางเมตร ต้องมีที่ว่างห่างแนวเขตที่ดินที่ใช้ก่อสร้างอาคารน้นั
ไม่น้อยกว่า 6 เมตร สองด้าน ส่วนด้านอื่นต้องมีที่ว่างห่างแนวเขตที่ดิน ไม่น้อย
กว่า 3 เมตร คลังสินค้าที่มีพื้นที่ของอาคารทุกชั้นรวมกันเกิน 500 ตารางเมตร
ต้องมีทีว่ า่ งห่างแนวเขตท่ดี ินทใี่ ชก้ อ่ สร้างอาคารนน้ั ไมน่ อ้ ยกว่า 10 เมตร สองด้าน
สว่ นดา้ นอนื่ ต้องมที ี่วา่ งหา่ งจากแนวเขตทด่ี นิ ไมน่ ้อยกว่า 5 เมตร
มตคิ ณะกรรมการผังเมอื ง/ คณะอนุกรรมการผังเมอื งทีเ่ กี่ยวข้อง

ข้อควรสังเกตในการเขียนข้อกำหนด
1.ผนิยามของ “คลังสินค้า” ปัจจุบันใช้ตามพระราชบัญญัติคลังสินค้า ไซโล และห้องเย็น

พ.ศ. 2558 ซึ่งจะต่างจากเดิมที่ใช้นิยามตามกฎหมายควบคุมอาคาร (กฎกระทรวง
ฉบับท่ี 55 (พ.ศ. 2543)) ซึ่งหมายความถึง คลังเก็บสินค้า โรงเก็บ โกดัง รวมถึงยุ้งฉาง
ดังนั้น หากมีเจตนารมณ์ต้องการระบุลักษณะของกิจกรรมคลังสินค้าตามกฎหมาย
ใด จะตอ้ งระบุชือ่ กฎหมายให้ชดั เจน

๔๐ 20

ดา นการผงั เมือง

2. อาคารบางประเภทจึงไม่นับเป็นคลังสินค้าตามพระราชบัญญัติ คลังสินค้า ไซโล
และห้องเย็น พ.ศ. 2558 เช่น สถานีกระจายสินค้า (Distribution Center) และ
สถานีขนส่งสนิ ค้าถือเป็นสถานีขนสง่ สินค้าไม่ใช่คลังสินค้า อาคารพักสินค้า ขนถ่าย
สนิ คา้ ซงึ่ เป็นสว่ นหน่งึ ของการเก็บสินค้า คลงั เก็บสินค้า ศูนย์กระจายสินค้าเพื่อเป็น
ท่เี ก็บสต๊อคและสง่ สนิ ค้า

3. คลงั สินค้าตามพระราชบัญญัติคลงั สนิ ค้า ไซโล และหอ้ งเยน็ พ.ศ. 2558 จะตอ้ งมีอาคาร
4. การกำหนดข้อห้ามพาณิชยกรรมในที่ดินประเภทอตุ สาหกรรมและคลังสนิ ค้าจะทำ

ใหไ้ ม่สามารถดำเนนิ กิจการคลังสินค้าเน่ืองจากคลงั สินค้าตาม พระราชบญั ญตั ิคลงั สินค้า
ไซโล และห้องเยน็ พ.ศ. 2558 ถอื เปน็ พาณชิ ยกรรมประเภทหน่ึง

20 ประจําปง บประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ ๔๑

“ขอ ควรสังเกต : การเขียนขอ กําหนด การใชประโยชนทีด่ นิ ”

ตัวอยา่ งอาคารประเภทคลงั สินคา้

(ท่มี า: https://jwdstoreit.co.th)

ธุรกิจให้เช่าหอ้ งเก็บของสว่ นตวั

ขนาดหอ้ งใหญ่พิเศษ 14 ตร.ม./ หน่วย

โกดังใหเ้ ชา่ ขนาด 6,375 ตร.ม. 21

(ท่ีมา: https://gatewaytoproperties.com/property/)

๔๒

ดานการผังเมอื ง

คลังสินค้าห้องเยน็ ใหเ้ ชา่

พ้นื ทีร่ วมสำนักงานขนาด 4,000 ตร.ม.
(ท่ีมา: http://www.whthai.com/articles/42311148/)

21

ประจําปงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ ๔๓

“ขอ ควรสงั เกต : การเขียนขอ กาํ หนด การใชประโยชนท ี่ดิน”

ตลาด ตลาด

คำจำกัดควคาำมจขำอกงัดกคิจวการมรขมองกิจกรรม

“ตลาด” ห“มตาลยาคดว”ามหวม่าายสคถาวนามทว่ีซ่าึ่งปสกถตาินจัดทไ่ีซว่ึง้ใปหก้ผตู้คิจ้าดัใชไ้วเป้ใหน็ ้ผทู้คี่ช้าุมในชุ้มเปเพน็ ท่ือ่ีจชุมำหนนุม่าเพย่ืสอินจำคห้าน่ายสินค้า
ประเภทสัตปวร์ ะเนเภื้อทสสัตัตวว์ ผ์ เักนื้ผอลสไัตมว้ ์ หผรักือผอลาไหมา้ รหอรันือมอสีาภหาพรอเปันน็มขีสอภงาสพดเปป็นรขะอกงอสบดหปรอืระปกรุงอบหรือปรุง

แล้ว หรือขแอลง้วเสหียรงือ่ายขอทงั้งเสนียี้ไมง่าวย่าจทะั้งมนีกี้ไามร่วจ่าำจหะนม่าีกยาสรินจำคห้าปนร่าะยเสภินทคอ้าื่นปดร้วะยเภหทรอื ื่ไนมดก่ ้ว็ตยาหมรือไม่ก็ตาม

และหมายคแวลาะมหรมวามยถคงึ วบารมเิ วรณวมซถ่งึ งึจบัดรไิเววส้ ณำหซ่งึรจับัดใหไว้ผส้ ู้คำ้าหใรชับ้เปใหน็ ้ผทู้ค่ชี ้ามุ ในชมุ้เปน็เพทอื่ ี่ชจุมำนหมุ น่าเยพสอื่ ินจคำห้าน่ายสินค้า

ประเภทดงั ปกรละ่าเวภเปท็นดงัปกรละา่จวำเปหน็ รปือเรปะน็จคำรหงั้ รคือรเาปว็นหครือรง้ัตคารมาววนั หทรีก่อื ำตหานมดวันที่กำหนด

(อ้างอิง: มา(อตา้รงาอ4ิง:พมราะตรราาชบ4ัญพญระัตรกิ าาชรบสัญาธญาตัรณิกาสรขุ สาพธ.าศร.ณ25ส3ขุ 5พ) .ศ. 2535)

วตั ถุประสงวคัต์ขถอุปงรกะจิ สกงรคร์ขมองกจิ กรรม

ตลาด เป็นตสลถาาดนทเปี่ท็นี่มสีคถนามนาทอ่ีทยี่มู่รีควนมมกัานอเปย็ูน่รวจมำนกันวนเปม็นากจำทนั้งวผนู้ขมายากขทองั้ ผผู้ขู้ชา่วยยขขอางยผขู้อชง่วยขายของ (ที่มา: http
ผสู้ ง่ สินคา้ ผแู้สล่งะสผนิ ้ซู คอื้ ้าสินแคลา้ะผแู้ซลอ้ื ะสเปนิ ็นคแ้าหแลล่งะทเี่ปมีกน็ าแรหปลรง่ ะทกี่มอกี บากรจิปกรระรกมอตบ่ากงิจๆกรรมต่างๆ

ผลกระทบผทลีอ่ กาจระเกทดิ บขทึน้ ่อี จาาจกเกดิจกขร้นึ รจมากกิจกรรม
• มลพิษท•างเมสลียพงทษิ ี่เทกาิดงจเสาียกงกทาีเ่รกเขิด้าจมาากใกชา้กริจเขก้ารมรมาใขชอ้กงจิ คกนรรทมำขใอหงเ้ กคดินเสทียำงใดหงั เ้ กนิดา่เสรำยี คงดาญงั น่ารำคาญ

และก่อกวนแบลา้ะนกเอ่ รกอื วนนทบ่อี ้ายน่บู เรอืเิ วนณทใีอ่กยล่บูเ้ ครยีิเวงณไดใ้กลเ้ คียงได้
• มลพษิ ท•างอมาลกพาษิ ศทาี่เกงอดิ าจกาากศกทลีเ่ินกแดิ ลจะาคกวกันลิน่ ทแ่เี ลกะดิ คขวน้ึ ันจาทก่ีเผก้ขู ดิ าขย้ึนไจดาท้ กำผก้ขูจิ ากยาไรดขท้ อำงกติจนกาจรึงของตน จึง

เปน็ ปัญหาทเปีอ่ ็นาปจญัส่งหผาลทตอ่ี ่อาสจุขสภ่งาผพลต่อสขุ ภาพ
• แหล่งเ•พาแะหพลัน่งธเุ์พขอาะงแพมันลธงุ์ขแอลงะแพมลาหง ะแขลอะงพโราหคยะ่ขออมงกโ่อรใคหย้เ่อกมิดกป่อัญให้าเกติดามปมัญาหาตามมา

เนื่องจากเเชนื้อื่อจงุลจินาทกเรชียื้อ์ทจี่ปุลนินเทปรื้อียน์ทมี่ปากนับเปขื้อยนะมาูลกฝับอขยยมะีโอมกูลาฝสอทยี่จมะีโอขกยาสยทพี่จันะธขุ์เพย่ิมายพันธุ์เพ่ิม
จำนวนมากจยำิ่นงขวึน้ ไมดา้ กเพยริ่งาขะึ้นขไยดะ้ เมพลู รฝาอะยขมยะีทมั้งคลู วฝาอมยชมืน้ ีทแั้งลคะวสามารชอืน้ ินแทลระียส์ทารี่จอลุ ินทรียท์ใชี่จ้ ลุ ินทรีย์ใช้
เป็นอาหารเปข็นยอะาพหวากรอขินยทะรพียว์สการอทินี่ทิ้งรคีย้า์สงาไรวท้ ี่ทจะิ้งเคก้าิดงกไวา้รจเนะ่าเกเปิดื่อกยารกเลนา่ายเปเปื่อ็นยแกหลลา่ยงเป็นแหล่ง
เพาะพันธุ์ขเอพงาแะมพลนั งธว์ุขนั องแมลงวนั
• ก่อให้เก•ิดปกัญ่อหใหา้เกกาิดรปจรัญาหจารกตาิดรขจัดรใานจพรตื้นิดทขี่โัดยในรพอบื้นตทลี่โดาดยรเอนบื่อตงลจาดกคเวนาื่อมงหจนากาแคนวา่นมหนาแน่น (ทม่ี า: http
ของประชาขชอนงทปีเ่ รขะา้ ชมาชใชนพ้ ทืน้ีเ่ ขท้าี่ มาใชพ้ ื้นที่

๔๔ 22 22

ดานการผังเมอื ง

http://mwsc.(dทiี่มt.าg:oh.tthtp/v:/ie/mwCwesnct.deirtM.gaor.kthe/t.vpiehwp)CenterMarket.php)

https://www(.ทyiีม่ nาg:chtatrpose:/n/.wcow.twh./y)ingcharoen.co.th/) ประจําปง บประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ ๔๕

22

“ขอควรสงั เกต : การเขยี นขอ กาํ หนด การใชประโยชนทีด่ ิน”

กฎ ระเบยี บท่เี ก่ยี วข้อง
พระราชบญั ญตั ิสาธารณสขุ พ.ศ. 2535
หมวด 8 ตลาด สถานทจี่ ำหน่ายอาหารและสถานทสี่ ะสมอาหาร
มาตรา 34 ห้ามมิให้ผู้ใดจัดตั้งตลาด เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่น
ตามมาตรา 56 การเปลี่ยนแปลง ขยายหรือลดสถานที่หรือบริเวณที่ใช้เป็นตลาด
ภายหลังจากที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นได้ออกใบอนญุ าตให้จัดตั้งตลาดตามวรรคหนึ่งแลว้
จะกระทำได้ต่อเมื่อได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากเจ้าพนักงานท้องถิ่น ตามมาตรา 56
ความในมาตรานี้มิให้ใช้บังคับแก่กระทรวง ทบวง กรม ราชการส่วนท้องถิ่นหรือ
องค์การของรัฐที่ได้จัดตั้งตลาดขึ้นตามอำนาจหน้าที่ แต่ในการดำเนินกิจการตลาด
จะต้องปฏิบตั ิเช่นเดยี วกบั ผูร้ บั ใบอนุญาตตามบทบัญญัติอ่ืนแห่งพระราชบัญญัตนิ ้ดี ว้ ย
และให้เจ้าพนักงานท้องถ่ินมีอำนาจกำหนดเงื่อนไขเป็นหนังสือให้ผู้จัดตั้งตลาดตาม
วรรคน้ปี ฏบิ ตั เิ ปน็ การเฉพาะรายกไ็ ด้
มาตรา 35 เพื่อประโยชน์ในการกำกับดูแลตลาด ให้ราชการส่วนท้องถิ่นมอี ำนาจออก
ขอ้ กำหนดของทอ้ งถนิ่ ดังต่อไปนี้
(1) กำหนดทตี่ ง้ั เน้อื ที่ แผนผงั และหลกั เกณฑ์เก่ียวกบั ส่งิ ปลกู สรา้ งและสุขลกั ษณะ
(2) กำหนดหลักเกณฑเ์ ก่ียวกับการจัดสถานท่ี การวางสิ่งของและการอนื่ ทเ่ี ก่ียวขอ้ งกับ
การดำเนินกิจการตลาด
(3) กำหนดเวลาเปดิ และปดิ ตลาด
(4) กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการเพื่อให้ผู้รับใบอนุญาตให้จัดตั้งตลาดปฏิบัติเกี่ยวกับ
การดูแลรกั ษาความสะอาดเรยี บร้อยภายในตลาดให้ถูกต้องตามสขุ ลักษณะและอนามัย
การจัดให้มีที่รวบรวมหรือกำจัดสิ่งปฏิกูลหรือมูลฝอย การระบายน้ำทิ้ง การระบาย
อากาศ การจัดให้มีการป้องกันมิให้เกิดเหตุรำคาญและ การป้องกันการระบาดของ
โรคตดิ ต่อ
มาตรา 38 ผู้ใดจะจัดตัง้ สถานท่ีจำหนา่ ยอาหารหรือสถานท่ีสะสมอาหารในอาคารหรือ
พืน้ ท่ีใด ซ่งึ มพี ืน้ ทเ่ี กินสองร้อยตารางเมตรและมใิ ช่เป็นการขายของในตลาด ต้องได้รับ
ใบอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นตามมาตรา 56 ถ้าสถานที่ดังกล่าวมีพื้นที่ไม่เกิน

๔๖ 23

ดา นการผงั เมือง

สองร้อยตารางเมตร ต้องแจ้งต่อเจา้ พนักงานท้องถิ่นเพื่อขอรับหนังสือรับรองการแจง้
ตามมาตรา 48 กอ่ นการจดั ตั้ง
มาตรา 39 ผจู้ ัดตั้งสถานที่จำหน่ายอาหารหรือสถานที่สะสมอาหาร ซ่งึ ได้รับใบอนญุ าต
ตามมาตรา 56 หรือหนงั สอื รบั รองการแจ้งตามมาตรา 48 และผู้จำหนา่ ย ทำ ประกอบ
ปรุง เก็บ หรือสะสมอาหารในสถานที่จำหน่ายอาหาร หรือสถานที่สะสมอาหารตาม
มาตรา 38 ต้องปฏิบัติให้ถูกต้องตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในข้อกำหนดของท้องถ่ิน
ตามมาตรา 40 หรอื เงอ่ื นไขทีก่ ำหนดไวใ้ นใบอนุญาตหรือหนังสือรบั รองการแจง้
• กฎกระทรวงว่าด้วยสขุ ลกั ษณะของตลาด พ.ศ. 2551 : ใชบ้ งั คับกับตลาดในเขต

เทศบาล เมืองพัทยา และกรุงเทพมหานคร สำหรับองค์การบริหารส่วนตำบล
ใหเ้ ปน็ ไปตามขอ้ กำหนดของทอ้ งถ่นิ
หมวด 1 ลกั ษณะของตลาด
ขอ้ 4 ตลาดแบ่งออกเป็น 2 ประเภท ดงั น้ี
(1) ตลาดประเภทที่ 1 ได้แก่ ตลาดที่มีโครงสร้างอาคาร และมีลักษณะตามที่

กำหนดไวใ้ นส่วนที่ 1
(2) ตลาดประเภทที่ 2 ได้แก่ ตลาดที่ไม่มีโครงสร้างอาคาร และมีลักษณะตามที่

กำหนดไวใ้ นสว่ นท่ี 2
ขอ้ 5 ท่ตี ั้งของตลาดต้องอยหู่ ่างไมน่ อ้ ยกวา่ 100 เมตร จากแหลง่ ท่กี ่อใหเ้ กดิ มลพิษ
ของเสีย โรงเลี้ยงสัตว์ แหล่งโสโครก ที่กำจัดสิ่งปฏิกูลหรือมูลฝอย อันอาจเป็น
อนั ตรายตอ่ สุขภาพอนามยั เวน้ แตจ่ ะมวี ิธีการปอ้ งกนั ซึง่ เจา้ พนักงานสาธารณสุขได้
ใหค้ วามเหน็ ชอบแลว้
สว่ นท่ี 1 ตลาดประเภทท่ี 1
ข้อ 6 ตลาดประเภทที่ 1 ต้องมีส่วนประกอบของสถานที่และสิ่งปลูกสร้าง คือ
อาคารสง่ิ ปลกู สร้างสำหรบั ผู้ขายของ ทขี่ นถ่ายสนิ คา้ หอ้ งสว้ ม ท่ปี สั สาวะ อ่างลา้ งมือ
ทเ่ี กบ็ รวบรวมหรือที่รองรับมูลฝอย และที่จอดยานพาหนะ ตามทก่ี ำหนดไวใ้ นส่วนนี้

23 ประจาํ ปงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ ๔๗

“ขอควรสังเกต : การเขียนขอกาํ หนด การใชประโยชนท ่ีดิน” •

ข้อ 7 อาคารสิ่งปลูกสร้างสำหรับผู้ขายของต้องมีและเป็นไปตามหลักเกณฑ์และ
สขุ ลกั ษณะ ดังตอ่ ไปนี้
(1) ถนนรอบอาคารตลาดกว้างไม่น้อยกว่า 4 เมตร และมีทางเข้าออกบริเวณ

ตลาดกวา้ งไม่น้อยกวา่ 4 เมตร อยา่ งน้อยหนึ่งทาง
(2) ตัวอาคารตลาดทำดว้ ยวัสดถุ าวร มนั่ คง และแขง็ แรง
(3) หลังคาสร้างด้วยวัสดุทนไฟ และแข็งแรงทนทาน ความสูงของหลังคาต้องมี

ความเหมาะสมกับการระบายอากาศของตลาดน้ัน
(4) พื้นทำด้วยวสั ดถุ าวร แขง็ แรง ไม่ดดู ซึมนำ้ เรยี บ ล้างทำความสะอาดง่าย ไม่มี

น้ำขัง และไม่ลืน่
(5) ทางเดินภายในอาคารมีความกว้างไมน่ ้อยกวา่ 2 เมตร
(6) เครื่องกั้นหรือสิ่งกีดขวางทำด้วยวัสดุถาวร และแข็งแรง สามารถป้องกันสัตว์

เช่น สุนขั มใิ หเ้ ขา้ ไปในตลาด
(7) การระบายอากาศภายในตลาดเพยี งพอ เหมาะสม และไมม่ ีกล่นิ เหมน็ อับ
(8) ความเข้มของแสงสวา่ งในอาคารตลาดไมน่ อ้ ยกว่า 200 ลักซ์
(9) แผงจำหน่ายสินค้าประเภทอาหารทำด้วยวัสดุถาวร เรียบ มีความลาดเอียง

และทำความสะอาดง่าย มีความสูงจากพื้นไม่น้อยกว่า 60 เซนติเมตร มีพื้นท่ี
ไมน่ ้อยกว่า 1.5 ตารางเมตร และมีทางเข้าออกสะดวก โดยมีทน่ี ่งั สำหรบั ผู้ขาย
ของแยกตา่ งหากจากแผง
(10) น้ำประปาหรือน้ำสะอาดแบบระบบท่ออย่างเพียงพอสำหรับล้างสินค้าหรือ
ล้างมือ ทั้งนี้ ต้องวางท่อในลักษณะที่ปลอดภัย ไม่เกิดการปนเปื้อนจากน้ำ
โสโครก ไมต่ ดิ หรือทบั กับทอ่ ระบายนำ้ เสยี หรอื สงิ่ ปฏกิ ูล โดย
ก. มที ล่ี ้างอาหารสดอย่างน้อย 1 ชดุ และในแต่ละชุดจะต้องมกี ๊อกน้ำ ไม่น้อย

กวา่ 3 ก๊อก กรณที ีม่ แี ผงจำหน่ายอาหารสดต้ังแต่ 30 แผง ข้ึนไป ต้องแจ้ง
ให้มีที่ล้างอาหารสด 1 จุดต่อจำนวนแผงจำหน่ายอาหารสดทุก 30 แผง
เศษของ 30 แผง ถ้าเกิน 15 แผง ให้ถือเปน็ 30 แผง
ข. มีก๊อกน้ำประจำแผงจำหน่ายอาหารประเภทเนื้อสัตว์ชำแหละ และแผง
จำหนา่ ยอาหารประเภทปรงุ สำเรจ็

๔๘ 24

ดานการผังเมือง

ค. มีที่เก็บสำรองน้ำในปริมาณเพียงพอและสะดวกต่อการใช้ กรณีที่มีแผง
จำหนา่ ยอาหารสดตัง้ แต่ 50 แผงขึ้นไป ต้องจัดให้มนี ้ำสำรองอย่างน้อย 5
ลูกบาศก์เมตรต่อจำนวนแผงจำหน่ายอาหารสดทุก 100 แผง เศษของ
100 แผง ถ้าเกนิ 50 แผง ให้ถอื เป็น 100 แผง

พระราชบญั ญตั ทิ างหลวง พ.ศ. 2535
• มาตรา 49 ซึ่งกำหนดมิให้ผู้ใดดำเนินการในที่ดินริมเขตทางหลวงทั้งสายหรือ

บางส่วน ดังต่อไปนี้
(2) สร้างศูนย์การค้า สนามกีฬา สนามแข่งขัน โรงมหรสพ สถานพยาบาล

สถานศึกษา หรือจัดให้มีตลาด ตลาดนัด งานออกร้าน หรือกิจการอื่นที่ทำให้
ประชาชนมาชุมนุมกันเป็นจำนวนมาก ภายในระยะไม่เกิน 50 เมตรจากเขต
ทางหลวง ทัง้ นเ้ี วน้ แต่ได้รับอนญุ าตเปน็ หนงั สือจากผู้อำนวยการทางหลวงหรือ
ผูซ้ งึ่ ได้รบั มอบหมายจากผ้อู ำนวยการทางหลวง
มตคิ ณะกรรมการผังเมอื ง/ คณะอนกุ รรมการผังเมืองท่ีเก่ียวขอ้ ง

ขอ้ ควรสังเกตในการเขยี นขอ้ กำหนด

24 ประจําปง บประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ ๔๙

“ขอ ควรสงั เกต : การเขยี นขอกําหนด การใชป ระโยชนท ี่ดนิ ”

ตวั อย่างอาคารประเภทตลาด

องคก์ ารตลาดเพื่อเกษตรกร (อตก.)
สินค้าทซ่ี ้อื ขาย สนิ ค้าเกษตร อาหารสด อาหารปรุงสำเรจ็ กลว้ ยไม/้ ไม้ดอก

ไมป้ ระดับ สัตวเ์ ลีย้ ง สนิ คา้ OTOP จำนวนแผงค้า 508 แผง พ้ืนที่ 6,000.00 ตร.ม.

(ทีม่ า:http://mwsc.dit.go.th/viewFreshMarket.php?id=4919#.XLL_begzZPY)

ตลาดวิถีชุมชนบา้ นโคกตูม จงั หวัดลพบุรี 25
(ทม่ี า: Paiduaykan.com)

๕๐

ดา นการผงั เมือง

25

ประจาํ ปงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ ๕๑

“ขอควรสังเกต : การเขียนขอกําหนด การใชป ระโยชนท ด่ี ิน”

สถานสงสเคถราานะสหง์หเครรอื าระบั หเลห์ ีย้รงอื สรตับวเล์ ี้ยงสัตว์

คำจำกัดควคามำจขำอกงัดกคิจวการมรมของกจิ กรรม 26

“สถานสงเค“รสาถะาหนส์ สตั งวเค์”รหามะหาย์สคัตววา์”มวหา่ มสายถคานวาทม่ีสวำา่ หสรับถาใชน้เทลส่ีย้ ำงหสตัรบัว์ใหช้เรลอื ีย้ สงถสาัตนวท์ หส่ี รำหือสรับถานทส่ี ำหรับ
ใช้ในการใหค้ใชว้ใานมกชาว่ รยใเหหค้ ลวอื าหมรชือ่วอยภเหิบลาือลหสรัตือวอ์ทภ่ถี ิบูกาทลอสดัตทวง้ิ ์ทถี่สูกัตทว์ทอี่ไดมท่มิง้ ีเจส้าตัขวอท์ งีไ่ มหม่ รีเือจส้าัตขวอ์ทงี่ หรือสัตว์ที่
ถูกกระทำทถารกู ณุ กรกะรทรมำทารุณกรรม
“สัตว์” หม“ายสคัตววา์”มหว่ามาสยัตควว์ทาี่มโดวย่าปสกัตตวิเ์ลที้ย่โดงไยวป้เพกตื่อิเลปี้ย็นงสไัตว้เวพ์บื่อ้าเนป็นสัสตัวต์เวล์บี้ย้างนเพสื่อัตใวช์เ้งลาี้ยนงเพื่อใช้งาน
สัตว์เลี้ยงเพสื่อัตใวช์เ้ ลปี้ย็นงพเพาื่อหในชะ้เปส็นัตพว์เาลหี้ยนงะเพสื่อัตใวช์เ้เลปี้ย็นงเพื่อนใชส้เปัต็นว์เลพี้ยื่องนเพสื่อัตใวช์เ้เลปี้ย็นงอเพาหื่อาใชร้เป็นอาหาร
สัตว์เล้ียงเพส่ือัตใชว์เ้ใลน้ียกงาเรพแื่อสใดชง้ในหกราอื รสแัตสวด์เลงยี้ หงรเพอื สือ่ ตัใชว้ใเ์ นลี้ยกงาเรพอือ่ ่ืนใใชด้ในทกา้ังรนอ้ี ไืน่ มใ่วด่าจทะ้งัมนีเจ้ี ไ้ามขว่ อา่ งจะมีเจ้าของ
หรือไม่ก็ตาหมรแือลไะมใ่กห็ต้หามมาแยลคะวใาหม้หรมวมายถคึงวสาัตมวร์ทวี่อมาถศึงัยสอัตยวู่ใ์ทนี่อธารศรัยมอชยาตู่ในิตธารมรทมี่รชัฐามตนิตตามรี ที่รัฐมนตรี
ประกาศกำหปนระดกาศกำหนด
“การจัดสว“ัสกดาิภราจพัดสตัววัส์”ดิภหามพายสคัตววา์”มหว่ามากยาครวเลาี้ยมงวห่ารกือากราเรลดี้ยูแงหลใรหือ้สกัตารวด์มูแีคลวาใหม้สเปัตน็ วอ์มยีคู่วามเปน็ อยู่
ในสภาวะทเ่ีใหนมสาภะาสวมะทมเ่ี สีหุขมภาาะพสอมนมาสีมขุยั ภทาีด่ พี มอทีน่ีอามยยัู่ อทาดี่ หี ามรีทแ่อี ลยะู่ อนา้ำหอายร่างแเลพะยี นงำ้พออยา่ งเพียงพอ
“เจ้าของส“ัตเจว้์า”ขหอมงาสยัตควว์”ามหวม่าายเจค้าวขามอวงก่ารเรจม้าสขิทอธงิก์ แรลระมใสหิท้หธมิ์ แายลคะวใหาม้หรมวามยถคึงวามรวมถึง
ผคู้ รอบครอผงสคู้ ัตรวอห์บรคือรผอ้ซูงส่งึ ไตั ดว้รห์ ับรมืออผบู้ซห่งึ ไมดา้รยับใมหอ้ดบแู ลหมไามย่วใ่าหจ้ดะูแไดลร้ ับไมมว่ อ่าบจหะไมดาร้ ยับจมาอกบเจห้ามขาอยงจากเจ้าของ
กรรมสิทธิ์ หกรรือรผมู้ซสึ่งิทไธด์ิร้ หบั รมอื อผบู้ซห่ึงไมดา้รยบั จมาอกบเจหา้ มขาอยงจการกรมเจสา้ ิทขธอ์ใิ งหก้ดรูแรลมดสว้ทิ ยธิใ์ หด้ แู ลด้วย
"การทารุณ"กกรารรมท"าหรุณมากยรครวมา"มหว่ามากยาครวการมะวท่าำหกรารือกราะรทงดำเหวร้นือกกาารรกงรดะเทว้นำใกดารๆกทระี่ททำำใหใด้ ๆ ที่ทำให้
สัตว์ได้รับสคัวตาวม์ไดท้รุกับขค์ทวรามมาทนุกไมข่ว์ท่ารทมาางนรไ่ามง่วก่าทยาหงรรือ่าจงิตกใาจยหไดรื้อรัจบิตคใวจามไดเจ้ร็บับปคววดามเจ็บปวด
ความเจ็บปว่ คยวาทมุพเจพบ็ ลปภ่วายพ ทหุพรพือลอภาาจพมผี หลรใอืห้สอัตาวจ์นมัน้ผี ลตใาหย้สแัตลวะ์นใ้ันหตห้ ามยายแคลวะาใหมห้รวมมาถยึงคกวารมรวมถึงการ
ใช้สัตว์พิกาใรชส้ ัตว์เพจิก็บาปร่วยสัตสวัต์เจว็์บชรปา่วยหรสือัตสวัต์ชวร์ทาี่กหำรลือังสตัตั้งวท์ท้อี่กงเำพลื่อังหตั้งาทป้อระงเโพยชื่อนห์าใปชร้สะัตโวย์ ชน์ ใช้สัตว์
ประกอบกาปมรกะิจกใอชบ้สกัตาวม์ทกำิจงาในช้สเกัตินวส์ทมำคงาวนรหเกรินือสใชม้ใคหว้ทรำหงราือนใอชัน้ใหไม้ท่สำงมาคนวอรันเพไรมา่สะมเคหวตรุทเพ่ี ราะเหตุท่ี
สตั ว์น้ันเจบ็ ปส่วัตยวน์ ช้ันรเาจ็บหปรอื่วอย่อชนรอาาหยุรืออ่อนอายุ

(อ้างอิง: มา(ตอร้าางอ3ิงพ: มราะตรารชาบ3ัญพญรัตะิรปา้อชงบกัญนกญาัตริปท้อารงกุณันกกรารรมทแาลระุณกการจรมัดแสลวัสะกดาิภราจพัดสสัตววัส์ ดิภาพสัตว์
พ.ศ. 2557)พ.ศ. 2557)

26

๕๒

ดา นการผงั เมือง

26

ประจาํ ปงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ ๕๓

“ขอควรสังเกต : การเขยี นขอกาํ หนด การใชป ระโยชนท ่ีดิน”

วตั ถปุ ระสงคข์ องกจิ กรรม 27
เพอ่ื สนับสนุนการป้องกนั การทารุณกรรมและการจัดสวัสดภิ าพสัตว์ให้ผู้ซึ่งจัดตั้งสถาน
สงเคราะห์สัตว์ที่ดำเนินกิจกรรมในลักษณะที่ไม่มีวัตถุประสงค์ในทางการเมืองหรือ
ไม่แสวงหากำไรหรอื รายได้มาแบ่งปันกัน มสี ทิ ธขิ อขน้ึ ทะเบยี นเปน็ สถานสงเคราะห์สัตว์
ตอ่ นายทะเบยี น (ผู้ซ่งึ อธิบดีกรมปศุสตั ว์แต่งตง้ั ให้เปน็ นายทะเบยี น)
ผลกระทบท่อี าจเกิดขนึ้ จากกิจกรรม
มลพิษทางอากาศ จากของเสียในการขับถ่ายของสัตว์ซึ่งมีจำนวนมาก หากไม่ได้รับ
การจัดการที่ดีอาจทำให้เกิดกลิ่นเหม็น ส่งผลกระทบต่อสุขภาพอนามัยแก่ประชาชน
หรอื กอ่ ใหเ้ กิดความเดอื ดร้อนรำคาญ
มลพษิ ทางเสยี ง เน่ืองจากในสถานสงเคราะห์ท่ีมีสตั ว์เปน็ จำนวนมาก บางคร้ังสัตว์อาจ
สง่ เสียงดังทำให้รบกวนแกป่ ระชาชนท่อี ยอู่ าศยั ใกล้เคยี ง
สิ่งแวดล้อมทางชีวะ การเกิดโรคระบาดจากสัตว์เป็นแหล่งแพร่พันธุ์สัตว์นำโรค เช่น
หนู แมลงวัน แมลงสาบ ฯลฯ การแพร่เชื้อโรคจากสัตว์ไปยังคน เช่น ไร ไวรัส
โรคเยอื่ ห้มุ สมองอักเสบ
มลพษิ ทางน้ำ ทีเ่ กิดจากน้ำเสียจากการล้างคอกสัตว์
กฎ ระเบยี บที่เกีย่ วขอ้ ง
พระราชบญั ญตั ิป้องกันการทารุณกรรมและการจัดสวสั ดิภาพสตั ว์ พ.ศ. 2557
มาตรา 15 ผู้ซึ่งจัดตั้งสถานสงเคราะห์สัตว์ที่ได้ขึ้นทะเบียนตามมาตรา 14 แล้ว อาจ
ได้รับการสนบั สนุนจากกรมปศสุ ัตวห์ รือหนว่ ยงานอื่นของรฐั ในเรือ่ งดังตอ่ ไปนี้
(1) ความรูเ้ กีย่ วกับการป้องกันการทารุณกรรมหรอื การจัดสวัสดิภาพสัตว์
(2) การควบคุมปรมิ าณสัตวแ์ ละการป้องกันโรคระบาดสัตวภ์ ายในสถานสงเคราะหส์ ตั ว์
(3) การอื่นใดที่เกยี่ วข้องกบั การปอ้ งกนั การทารณุ กรรมหรือการจดั สวสั ดิภาพสัตว์
มาตรา 21 การกระทำดังต่อไปนี้ ไมถ่ ือวา่ เปน็ การทารุณกรรมสัตว์ตามมาตรา 20

๕๔

ดา นการผังเมอื ง

(1) การฆ่าสัตว์เพื่อใช้เปน็ อาหาร ทง้ั น้ี เฉพาะสตั วเ์ ลีย้ งเพ่อื ใช้เป็นอาหาร
(2) การฆา่ สตั วต์ ามกฎหมายวา่ ด้วยการควบคมุ การฆ่าสัตวแ์ ละจำหนา่ ยเนอ้ื สตั ว์
(3) การฆ่าสตั ว์เพ่ือควบคมุ โรคระบาดตามกฎหมายวา่ ดว้ ยโรคระบาดสัตว์
(4) การฆา่ สัตว์ในกรณีท่สี ัตวแพทยเ์ หน็ ว่าสตั วป์ ่วยพกิ าร หรือบาดเจ็บและไมส่ ามารถ

เยียวยาหรอื รกั ษาใหม้ ีชีวิตอยูร่ อดได้โดยปราศจากความทุกข์ทรมาน
(5) การฆา่ สัตวต์ ามพิธีกรรมหรือความเช่อื ทางศาสนา
(6) การฆา่ สัตวใ์ นกรณีท่มี คี วามจำเปน็ เพื่อป้องกนั อนั ตรายแกช่ วี ิตหรือรา่ งกายของ

มนุษย์หรือสตั วอ์ ื่นหรอื ป้องกนั ความเสยี หายทีจ่ ะเกิดแก่ทรพั ยส์ ิน
(7) การกระทำใด ๆ ต่อร่างกายสัตว์ซึ่งเข้าลักษณะของการประกอบวิชาชีพ

การสตั วแพทย์โดยผูป้ ระกอบวิชาชีพการสตั วแพทยห์ รือผซู้ งึ่ ได้รับยกเว้นให้กระทำ
ได้โดยไมต่ อ้ งข้ึนทะเบยี น และได้รับใบอนุญาตเป็นผูป้ ระกอบวชิ าชพี การสตั วแพทย์
จากสตั วแพทยส์ ภาตามกฎหมายวา่ ดว้ ยวชิ าชพี การสตั วแพทย์
(8) การตัด หู หาง ขน เขา หรืองา โดยมีเหตอุ นั สมควรและไมเ่ ป็นอนั ตรายต่อสตั ว์หรอื
การดำรงชวี ติ ของสตั ว์
(9) การจัดให้มีการต่อสขู้ องสตั ว์ตามประเพณที ้องถ่ิน
(10) การกระทำอ่นื ใดทม่ี ีกฎหมายกำหนดให้สามารถกระทำได้เป็นการเฉพาะ
(11) การกระทำอน่ื ใดที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดโดยความเหน็ ชอบของคณะกรรมการ
มติคณะกรรมการผังเมือง/ คณะอนุกรรมการผังเมอื งท่เี ก่ียวขอ้ ง

ขอ้ ควรสังเกตในการเขียนขอ้ กำหนด
สถานรับเลี้ยงสัตว์ที่เป็นลักษณะการรับเลี้ยงสัตว์ ฝากดูแลสัตว์ ซึ่งเป็นธุรกิจท่ี
ได้รับความนิยมมากขึ้นในปัจจุบัน ไม่ถือเป็นสถานสงเคราะห์สัตว์หรือรับเลี้ยงสัตว์
เนื่องจากเป็นการให้บริการที่หวังผลกำไรทางธรุ กิจ หากต้องการห้ามกจิ กรรมลักษณะ
ดังกล่าวจะต้องระบุนิยามเฉพาะต่างจากพระราชบัญญัติป้องกันการทารุณกรรมและ
การจัดสวัสดิภาพสัตว์ พ.ศ. 2557

27

ประจําปง บประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ ๕๕

“ขอควรสงั เกต : การเขยี นขอกําหนด การใชประโยชนทีด่ ิน”

ตัวอยา่ งอาคารประเภทสถานสงเคราะหห์ รือรับเล้ียงสัตว์

ศนู ยพ์ กั พงิ สนุ ขั จรจัดของกรุงเทพมหานคร อำเภอทัพทัน จงั หวดั อุทยั ธานี 28
พน้ื ที่ 200 ไร่ รองรบั สนุ ขั จรจัดได้ 8,000 ตัว

(ทีม่ า: https://tna.mcot.net/view/599fecece3f8e44d73616b97)

๕๖

ดานการผังเมอื ง

บา้ นพกั ฟน้ื นอ้ งหมาบางเลน จงั หวดั นครปฐม
พ้นื ที่ 21 ไร่ รบั เล้ยี งสนุ ัขประมาณ 700 ตัว

(ท่ีมา: https://home4animals.org/history/banglen-hhaf/)

28

ประจําปง บประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ ๕๗

“ขอควรสังเกต : การเขียนขอกาํ หนด การใชป ระโยชนท่ดี นิ ”

สถานสงสเคถราานะสหงห์เครรือาระบั หเ์หลยี้รืองเรดบั ก็ เลี้ยงเด็ก

คำจำกัดควคาำมจขำอกงัดกคิจวการมรขมองกจิ กรรม http://ww
“สถานสงเค“รสาถะาหน”์ สงหเมคารยาคะหวา”์ มวห่ามาสยถคาวนาทม่ใี วหา่ ้กาสรถอาุปนกทาีใ่ หระ้กเาลร้ียองปุดกูแาลระะพเลฒั ้ยี นงาดเูแดล็กะทพี่จฒั ำตน้อาเงด็กท่ีจำต้อง
ไดร้ ับการสงไเดค้รบัาะกหาร์ ซส่ึงมเคีจรำานะวหน์ ตซัง้ึ่ แมตจี ่หำนกวคนนตข้ังึ้นแไตป่หกคนขน้ึ ไป
“สถานรับเ“ลสี้ยถงาเดน็กร”ับเหลมี้ยางยเคดว็กา”มหว่ามาสยถคาวนาทมี่รวับ่าเสลถี้ยางนแทละี่รพับัฒเลนี้ยางเแดล็กะทพี่มัฒีอนายาเุไดม็ก่เกทินี่มหอี กาปยุไี ม่เกินหกปี
บริบูรณ์ แลบะรมิบีจูรำณน์วแนลตะั้งมแีจตำ่หนกวคนนตขั้งึ้แนตไป่หกซคึ่งนเดข็กึ้นไไมป่เกซี่ยึ่งวเดข้็อกงไมเป่เก็นี่ยญวาขต้อิกงับเปเจ็น้าญขาอตงหิกรับือเจ้าของหรือ
ผู้ดำเนนิ การผสดู้ ถำาเนรินับกเาลรยี้ สงถเดาน็กรดับงั กเลล้ยี า่ งวเดท็กง้ั ดนงั ้ีกไมลร่าวมทถัง้ึ นส้ีถไามนร่ พวมยถาบึงสาถลาหนรพือโยรางบเราียลหนรทือั้งโขรองงเรียนทั้งของ
รัฐและเอกชรนัฐและเอกชน
“สถานแรก“รสับถ”านหแมรากยรคับวา”มหว่ามาสยถคาวนาทมี่รวับ่าเสดถ็กาไนว้อทุปี่รกับาเดระ็กเไปว็น้อุกปากราชรั่วะคเปร็นาวกเาพรื่อชสั่วืบคเรสาาวะเพื่อสืบเสาะ
และพินจิ เดก็แแลละพะคินริจอเดบก็คแรัวละเคพรือ่ อกบำคหรนวั ดแเพนอ่ื วกทำาหงนในดกแานรวสทงเาคงรในาะกหารแ์ สลงะเคมุ้ราคะรหอแ์งสลวะัสคด้มุ ิภคราอพงสวัสดิภาพ
ท่ีเหมาะสมแทกเ่ี ห่เดม็กาแะตส่ลมะแรกา่เยด็กแต่ละราย
“สถานคุ้มค“รสอถงาสนวคัสุ้มดคิภราอพง”สวหัสมดาิภยาคพว”ามหว่ามาสยถคาวนาทมี่ใวห่า้กสาถราศนึกทษี่ใาหอ้กบารศมึกฝษึกาออาชบีพรมเพฝ่ือึกอาชีพเพื่อ
แก้ไขความปแรกะ้ไพขคฤวตาิ มบปำบระัดพรฤักตษิ าบำแบลดัะฟรน้ืกั ฟษาู สแมลระรฟถภ้นื าฟพู สทมง้ั ทรราถงดภ้านพรทา่ ้ังงทกางยดแา้ ลนะรจา่ ิตงกใจาแยกแล่ ะจิตใจแก่
เด็กทีพ่ ึงได้รเับดก็ ทารี่พคงึ ้มุ ไคดร้ อบั งกสาวรัสคดมุ้ ภิคารพองสวสั ดิภาพ
“สถานพัฒ“นสาถแาลนะพฟัฒื้นฟนาู”แหลมะฟายื้นคฟวูา”มหว่ามาสยถคาวนาทมี่วโ่ารงสเถรียานทสี่ ถโรางบเันรียหนรสือถศาูนบยัน์ที่จหัดรือขึ้ศนูนย์ที่จัดขึ้น
เพื่อให้การเบพำื่อบใัดหร้กักาษราบำกบารัดฟรักื้นษฟาูสกมารรฟถภื้นาฟพูสทมั้งรทราถงภดา้าพนทรั้ง่าทงกางาดยแ้านละร่จางิตกใาจยตแลอะดจจิตนใจ ตลอดจน
การศึกษา กแนาระศแึกนษวาแลแะนกะาแรนฝวึกแอลบะรกมาอราฝชึกีพอแบกร่เมดอ็กาทชี่จพำแตก้อ่เดงไ็กดท้รี่จับำกตา้อรสงไงดเค้รรับากะาหร์หสรงือเคราะห์หรือ
คุ้มครองสวัสคดมุ้ ภิคารพอเงปส็นวสักดรณิภาีพพิเศเปษ็นกรณพี ิเศษ
“สถานพิน“ิจส”ถหามนาพยินควิจา”มหว่ามาสยถคาวนาพมินว่าิจแสลถะาคนุ้มพคินริจอแงลเดะ็กคแุ้มลคะรเอยงาเวดช็กนแกลละาเงยาสวถชานนกพลินาิจง สถานพินิจ
และคุ้มครอแงลเดะ็กคแุ้มลคะรเอยงาเวดช็กนแจลังะหเยวาัดวชแนละจสังหถาวนัดพแินลิจะสแถลาะนคพุ้มินคิจรอแงลเดะ็กคแุ้มลคะรเอยงาเวดช็กนแขลอะงเยาวชนของ
แผนกคดเี ยาแวผชนนกแคลดะีเคยารวอชบนคแรลัวะในคศราอลบจคงั รหัววในดั ศซาง่ึลจจดั งั ตห้งัวขดั ้นึ ตซาึง่ มจัดกตฎัง้หขมึน้ าตยาวม่ากดฎ้วหยกมารยจวัด่าดต้วังยการจัดต้ัง
ศาลเยาวชนศแาลละเยคารวอชบนคแรลวั ะแลคะรวอธิบพี คิจราวั รแณละาวคธิดพี เี ยจิ าาวรชณนาแคลดะเี คยราอวชบนคแรัวละครอบครวั

29 29

๕๘

ดา นการผังเมอื ง

://www.prsociehtytp.n:/e/tw/wwpw- .prsociety.net/wp- http://www.rayongh.tmtp-://www.rayong.m-

2015/07 2015/07 society.go.th/?p=60s3o5ciety.go.th/?p=6035

29

ประจาํ ปงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ ๕๙

“ขอควรสงั เกต : การเขียนขอกําหนด การใชประโยชนท ดี่ ิน”

“เด็ก” หมายความว่า บุคคลซึ่งมีอายุต่ำกว่าอายุสิบแปดปีบริบูรณ์ แต่ไม่รวมถึงผู้ท่ี
บรรลนุ ติ ภิ าวะด้วยการสมรส
“เดก็ ท่ีพงึ ไดร้ ับการสงเคราะห์” ได้แก่
(1) เดก็ เรร่ ่อน หรอื เด็กกำพร้า
(2) เดก็ ที่ถูกทอดทิ้งหรือพลดั หลง ณ ท่ใี ดท่ีหนงึ่
(3) เด็กที่ผู้ปกครองไม่สามารถอุปการะเลี้ยงดูได้ด้วยเหตุใด ๆ เช่น ถูกจำคุก กักขัง

พิการ ทุพพลภาพ เจ็บป่วยเรื้อรัง ยากจน เป็นผู้เยาว์ หย่า ถูกทิ้งร้าง เป็นโรคจิต
หรือโรคประสาท
(4) เด็กที่ผู้ปกครองมีพฤติกรรมหรือประกอบอาชีพไม่เหมาะสมอันอาจส่งผลกระทบ
ต่อพฒั นาการทางร่างกายหรือจิตใจของเด็กท่อี ยใู่ นความปกครองดูแล
(5) เด็กที่ได้รับการเลี้ยงดูโดยมิชอบ ถูกใช้เป็นเครื่องมือในการกระทำหรือแสวงหา
ประโยชน์โดยมิชอบ ถูกทารุณกรรม หรือตกอยู่ในภาวะอื่นใดอันอาจเป็นเหตุให้
เด็กมีความประพฤติเสื่อมเสียในทางศีลธรรมอันดี หรือเป็นเหตใุ ห้เกิดอันตรายแก่
กายหรอื จติ ใจ
(6) เดก็ พกิ าร
(7) เดก็ ท่ีอยูใ่ นสภาพยากลำบาก
(8) เด็กทอี่ ยใู่ นสภาพท่ีจำตอ้ งได้รับการสงเคราะหต์ ามทีก่ ำหนดในกฎกระทรวง
(อ้างองิ : พระราชบัญญตั คิ ุม้ ครองเดก็ พ.ศ. 2546)
"สถานประกอบกิจการ" หมายถงึ สถานที่ซึ่งผู้ประกอบกิจการใช้เปน็ สถานท่ีประกอบ
ธรุ กจิ และมลี กู จ้างทำงานอย่ใู นสถานประกอบกจิ การน้นั
"ศูนย์รับเลี้ยงเด็ก" หมายถึง สถานที่สำหรับดูแลเด็กที่อยู่ในความดูแลของลูกจ้างใน
สถานประกอบกจิ การ
"นายจ้าง" หมายถึง ผู้ประกอบกิจการ หรือ ผู้ซึ่งตกลงรับลูกจ้างเข้าทำงานโดยจ่าย
ค่าจา้ งให้ "ลูกจา้ ง" หมายถงึ ผู้ซง่ึ ตกลงทำงานใหน้ ายจา้ งโดยรบั คา่ จ้างไม่ว่าจะเรียกชื่อ
อย่างไร
(อ้างองิ : ระเบียบคณะกรรมการค้มุ ครองเดก็ แห่งชาติ ว่าด้วยจัดให้มีศูนย์รบั เล้ียงเด็กใน
สถานประกอบกจิ การ พ.ศ. 2560, กรมกิจการเด็กและเยาวชน)
๖๐ 30

ดานการผังเมอื ง

วัตถุประสงคข์ องกจิ กรรม
สถานรับเลี้ยงเด็ก สถานแรกรับ สถานสงเคราะห์ สถานคุ้มครองสวัสดิภาพ และสถาน
พฒั นาและฟนื้ ฟู เป็นการดำเนินการโดยรฐั เพ่ือสงเคราะห์ คมุ้ ครองสวัสดภิ าพ และสง่ เสริม
ความประพฤติเดก็ ที่พึงได้รับการสงเคราะห์
เนื่องจากในปัจจุบันสังคมไทยเปลี่ยนแปลงไป ครอบครัวมิได้เป็นครอบครัวขยายเชน่
ในอดีต บิดามารดาอาจจำเป็นต้องออกไปทำงานนอกบ้าน จึงทำให้ต้องมีสถานท่ี
รับเลี้ยงและดูแลเดก็ ๆ กอ่ นวัยเรียน เพ่ือช่วยในการพัฒนาและคุ้มครองสวัสดิภาพเด็ก ให้
ได้รับการดูแลและพัฒนาศักยภาพตามวัย เพื่อส่งผลให้มีคุณภาพชีวิตที่ดี ดังนั้น
กฎหมายจงึ กำหนดใหเ้ ฉพาะ “สถานรับเลยี้ งเด็ก” สามารถจัดตัง้ และดำเนนิ กิจการได้
โดยหนว่ ยงานอืน่ ท่ไี มใ่ ช่รฐั และเปน็ รูปแบบการแสวงหากำไรในทางธุรกิจ ทงั้ นี้ จะต้อง
ขอรบั ใบอนุญาตต่อปลดั กระทรวงหรอื ผูว้ ่าราชการจงั หวัดแลว้ แตก่ รณี
(อ้างอิง: มาตรา 52 พระราชบัญญตั คิ ุม้ ครองเดก็ พ.ศ. 2546)
ผลกระทบทอ่ี าจเกิดขน้ึ จากกจิ กรรม
กิจกรรมสถานสงเคราะห์หรือรับเลี้ยง เด็ก มักจะไม่ก่อให้เกิดผลกระทบต่อ
สภาพแวดล้อมขา้ งเคียง ในทางกลับกนั กิจกรรมโดยรอบที่จะมีผลกระทบต่อกิจกรรม
สถานสงเคราะห์หรือรับเลี้ยงเด็ก ดังนั้น จึงต้องพิจารณาเงื่อนไขที่เหมาะสมและ
กฎหมายทีเ่ ก่ยี วขอ้ งในการกำหนดท่ีต้งั

30

ประจําปง บประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ ๖๑

“ขอ ควรสังเกต : การเขยี นขอกาํ หนด การใชประโยชนท ่ดี นิ ”

กฎ ระเบยี บที่เกยี่ วขอ้ ง 31
พระราชบญั ญตั ิคมุ้ ครองเดก็ พ.ศ. 2546
มาตรา 51 ปลัดกระทรวงมีอำนาจจัดตั้งสถานรับเลี้ยงเด็ก สถานแรกรับ สถานสงเคราะห์
สถานคุ้มครองสวัสดิภาพ และสถานพัฒนาและฟื้นฟู ได้ทั่วราชอาณาจักร และผู้ว่า
ราชการจังหวัดมีอำนาจจัดตั้งสถานรับเล้ียงเดก็ สถานแรกรับ สถานสงเคราะห์ สถาน
คุม้ ครองสวสั ดภิ าพ และสถานพฒั นาและฟ้นื ฟูภายในเขตจังหวัดนนั้ หน่วยงานอื่นของ
รฐั นอกจากทีม่ ีอำนาจหนา้ ท่ตี ามพระราชบัญญัตนิ ้ีอาจจดั ตั้งและดำเนนิ กิจการได้เฉพาะ
สถานรบั เล้ียงเด็ก โดยแจง้ ให้ ปลดั กระทรวงหรือผู้ว่าราชการจงั หวัดแล้วแต่กรณีทราบ
และให้ปลัดกระทรวงหรอื ผู้วา่ ราชการจังหวัดแนะนำหรือสนับสนุนการจัดตัง้ และการ
ดำเนินการดังกลา่ ว
• กฎกระทรวง กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขอรับใบอนญุ าตจัดต้ัง

สถานแรกรับ สถานสงเคราะห์ สถานคุ้มครองสวัสดิภาพ และสถานพัฒนาและ
ฟ้ืนฟู พ.ศ. 2549
หมวด 2 ที่ตั้ง สภาพแวดล้อม และลักษณะอาคารของสถานแรกรับ สถานสงเคราะห์
สถานคุม้ ครองสวสั ดิภาพ หรือสถานพัฒนาและฟ้ืนฟู
ข้อ 10 ผู้รับใบอนุญาตต้องจัดสถานแรกรับ สถานสงเคราะห์ สถานคุ้มครองสวัสดิภาพ

หรือสถานพฒั นาและฟื้นฟใู หม้ ีสุขลักษณะ ดงั ตอ่ ไปนี้
(1) ที่ตั้งอาคาร ต้องอยู่ในบริเวณสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย ถูกสุขลักษณะ

ไม่อยู่ใกล้ชิดสถานบริการตามกฎหมายว่าด้วยสถานบริการ บริเวณที่มีมลพิษ
เกินกว่าที่กฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ
กำหนด หรือบริเวณที่เสี่ยงอันตราย เช่น บริเวณขนถ่ายก๊าซ น้ำมัน สารเคมี
หรือสารพิษ เว้นแต่มีมาตรการป้องกันการเสี่ยงอันตรายดังกล่าว และต้อง
จัดทำรั้วหรือที่กั้นบริเวณ ให้เป็นสัดส่วน และมีทางเข้าและออกไม่น้อยกว่า
สองทาง ถา้ มที างเดยี วตอ้ งมีความกว้างไมน่ อ้ ยกว่า 6 เมตร ต้องมพี ื้นที่สำหรับ
เดก็ ไดเ้ ล่นหรือพกั ผอ่ นได้ตามสมควรบริเวณภายนอกอาคาร

๖๒

ดา นการผงั เมือง

(2) อาคารจะต้องสูงไม่เกินสี่ชั้น มีทางเข้าและออก ที่สามารถเคลื่อนย้ายเด็ก
ออกจากอาคารได้สะดวกเมื่อเกิดอัคคีภัยหรือภัยพิบัติ โดยต้องมีทางเข้า
และออกอย่างน้อยสองทาง แตล่ ะทางกว้างไม่นอ้ ยกว่า 80 เซนติเมตร ถ้ามี
ทางเดยี วตอ้ งมคี วามกวา้ งไมน่ อ้ ยกวา่ 2 เมตร ภายในอาคารตอ้ งมแี สงสวา่ ง
เพยี งพอ มีความเข้มของแสงสว่างไม่น้อยกว่า 200 ลกั ซ์ และมีช่องระบาย
อากาศอย่างเพยี งพอ มีระบบฟอกอากาศหรือระบายอากาศทีเ่ หมาะสม

นอกจากน้ี ยังระบุรายละเอยี ดพนื้ ทแ่ี ละอุปกรณ์เพอื่ ความปลอดภยั เช่น ขนาด
พื้นทีข่ ั้นตำ่ สำหรับห้องนอน หอ้ งพยาบาล หอ้ งครัว จำนวนหอ้ งน้ำและห้องส้วมขน้ั ต่ำ
• กฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขอรับใบอนุญาต

จัดตั้งสถานรบั เลย้ี งเด็ก พ.ศ. 2549
หมวด 3 ที่ต้ัง สภาพแวดลอ้ ม และลกั ษณะอาคารของสถานรับเล้ยี งเด็ก
ขอ้ 18 ผรู้ บั ใบอนุญาตตอ้ งจดั สถานรับเลีย้ งเดก็ ใหม้ สี ขุ ลกั ษณะ ดังต่อไปนี้

(1) บริเวณทต่ี ง้ั อาคารสถานรับเลี้ยงเด็กต้องไม่มีหลุมหรือบ่อนำ้ หรือต้นไม้ที่มี
หนามแหลมคมอันอาจเป็นอันตรายตอ่ เด็ก ไม่อยู่ใกล้ชิดบริเวณท่ีมีมลพิษ
เกินกว่าที่กฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม
แห่งชาติกำหนด หรือบริเวณที่เสี่ยงอันตราย เช่น บริเวณขนถ่ายก๊าซ
น้ำมัน สารเคมี หรือสารพิษ เว้นแต่มีมาตรการป้องกันการเสี่ยงอันตราย
ดงั กลา่ ว

(2) บริเวณที่ตั้งอาคารต้องมีรั้วกั้น มีทางเข้า-ออกไม่น้อยกว่าสองทาง ถ้ามี
ทางเดยี ว ประตตู ้องกว้างไม่นอ้ ยกวา่ 2 เมตร แตถ่ า้ สถานรบั เลย้ี งเด็กอยู่ใน
อาคารหลายชน้ั ให้จดั ตั้งได้ไมเ่ กินชนั้ ที่สอง หากเกนิ กวา่ นนั้ ตอ้ งมีมาตรการ
ป้องกันอัคคีภัยและอุบัติภัยของทางราชการที่เกี่ยวข้องและให้ผู้มีอำนาจ
อนญุ าต อนญุ าตเปน็ กรณไี ป

(3) อาคารสถานรับเลี้ยงเด็กต้องมีความมั่นคง แข็งแรง และปลอดภัย เป็น
เขตปลอดบุหร่ี มีแสงสว่างทั่วอาคาร โดยมีความเข้มของแสงสว่างไม่นอ้ ย

31

ประจาํ ปงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ ๖๓

“ขอควรสังเกต : การเขียนขอกาํ หนด การใชป ระโยชนท่ดี ิน”

กว่า 200 ลักซ์ ระดับเสียงภายในอาคารขณะเด็กหลับไม่เกิน 40 เดซิเบล 32
และมีระบบฟอกอากาศหรอื ระบายอากาศที่เหมาะสม
นอกจากน้ี ยังระบุรายละเอยี ดพืน้ ทแี่ ละอุปกรณ์เพื่อความปลอดภัย เชน่ ขนาด
พื้นที่ขั้นต่ำสำหรับห้องนอน ห้องพยาบาล ห้องครัว ที่พักเด็กป่วย พื้นที่สำหรับ
จัดกิจกรรม พืน้ ท่รี บั ประทานอาหาร จำนวนหอ้ งน้ำและหอ้ งส้วมข้ันตำ่
• ระเบียบคณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติ ว่าด้วยจัดให้มีศูนย์รบั เล้ียงเด็กใน
สถานประกอบกจิ การ พ.ศ. 2560
หมวด 3 ท่ตี ้ัง สภาพแวดลอ้ ม และลกั ษณะศูนย์รับเล้ยี งเดก็
ข้อ 13 บรเิ วณทต่ี ้งั ศูนยร์ ับเลี้ยงเด็กต้องไม่มหี ลุม บ่อน้ำ ตน้ ไม้ท่ีมีหนามแหลมคม
ไมอ่ ยใู่ กล้ชิดบริเวณเก็บเชอ้ื เพลิง วตั ถุไวไฟ วตั ถรุ ะเบิด สารเคมี เคร่อื งจกั รอันอาจ
เป็นอันตรายต่อเด็ก บริเวณที่มีมลพิษเกินกว่าที่กฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมและ
รักษาคุณภาพสงิ่ แวดล้อมแหง่ ชาตกิ าํ หนด
ข้อ 14 ศูนย์รับเลี้ยงเด็กต้องมีความมั่นคงแข็งแรง ปลอดภัย และอยู่ในบริเวณ
หรือไม่ห่างจากสถานประกอบกิจการ โดยอาคารที่ตั้งศูนย์รับเลี้ยงเด็กต้องได้รับ
อนุญาตการก่อสร้างและการใช้อาคารอย่างถูกต้องตามกฎหมายควบคุมอาคาร
กรณีศูนย์รับเลี้ยงเด็กอยู่ในอาคารสูงกว่าสองชั้น ต้องมีมาตรการป้องกันอัคคีภัย
และอุบตั ิเหตุตามมาตรฐานของหนว่ ยงานราชการท่ีเกย่ี วข้องกาํ หนด
ข้อ 15 ศูนย์รับเลี้ยงเด็กต้องจัดพื้นที่เลี้ยงดูเด็กและทํากิจกรรมของเด็กที่สะอาด
และปลอดภัย มีพื้นที่ที่เหมาะสมกับจํานวนเด็กที่อยู่ในความดูแล ไม่แออัด
มอี ากาศถ่ายเทไดด้ ี รวมทงั้ มแี สงสว่างเพียงพอ และแสงแดดสอ่ งถงึ
ข้อ 16 ศูนย์รับเลี้ยงเด็กควรจัด พื้นที่ทํากิจกรรม รับประทานอาหาร นอน และ
มุมนมแม่แยกเป็นห้องเฉพาะหรือจัดรวมเป็นห้องเอนกประสงค์ที่ใชไ้ ด้หลายอยา่ ง
ในพื้นที่เดียวกันแต่ต่างเวลากัน สามารถปรับเปลี่ยนวัสดุอุปกรณ์หรือย้ายเครื่อง
เรือนได้ตามความเหมาะสมของพืน้ ท่ี
ขอ้ 17 ศูนยร์ บั เลีย้ งเด็กควรจดั ให้มวี ัสดอุ ปุ กรณ์ทีเ่ หมาะสมและเพยี งพอกบั จาํ นวน
เด็ก ไดแ้ ก่ โตะ๊ และเกา้ อท้ี ่ีมีความปลอดภัย ตหู้ รอื ชน้ั วางของ ตู้ยาพร้อมเวชภัณฑ์
๖๔

ดานการผังเมอื ง

และยาทใ่ี ชใ้ นการปฐมพยาบาล ท่ดี ่ืมน้ำสะอาดพร้อมภาชนะ เครื่องช่ังน้ำหนักและ
ท่วี ัดสว่ นสูง ของเล่นหรืออปุ กรณ์เล่นทป่ี ลอดภยั และเหมาะสมกบั พัฒนาการของเด็ก
ข้อ 18 ศูนย์รับเลี้ยงเด็กต้องจัดให้มีมาตรการป้องกันความปลอดภัยสําหรับเด็ก
ดงั ตอ่ ไปน้ี
(1) ติดตั้งอุปกรณ์ระบบความปลอดภัยหรอื เครือ่ งตัดไฟฟ้าอัตโนมัติภายในอาคาร

ศนู ยร์ บั เลยี้ งเดก็
(2) ติดต้ังเคร่อื งดบั เพลิงแบบมอื ถืออยา่ งน้อยหนง่ึ เครื่องบริเวณศนู ย์รบั เลี้ยงเดก็
(3) ตดิ ตงั้ กล้องวงจรปิดภายในศูนยร์ ับเล้ียงเด็ก
(4) ปล๊กั ไฟต้องสูงจากพืน้ หอ้ งไม่นอ้ ยกว่า 1.50 เมตร ถ้าติดตง้ั ต่ำกวา่ กําหนดต้องมี

ฝาปิดท่ปี ลอดภัย
มติคณะกรรมการผังเมือง/ คณะอนกุ รรมการผังเมอื งท่เี กย่ี วขอ้ ง

ขอ้ ควรสังเกตในการเขียนขอ้ กำหนด
1. โดยทว่ั ไปกจิ กรรมสถานสงเคราะหห์ รอื รับเล้ยี งเด็ก จะห้ามดำเนินการในกลุ่มการใช้

ประโยชน์ที่ดินประเภทอุตสาหกรรมและคลังสินค้า หรือใกล้กับย่านสถานบริการ
เพ่ือประโยชนแ์ ละสวัสดิภาพของเด็ก และเพ่อื ให้เป็นไปตามกฎกระทรวงฯ อย่างไร
ก็ตาม ในบางพื้นที่ อาจกำหนดให้สถานสงเคราะห์หรือรับเลี้ยงเด็กมีขึ้นได้ในกลมุ่
การใชป้ ระโยชน์ทด่ี ินประเภทอตุ สาหกรรมและคลงั สนิ ค้า เพื่ออำนวยความสะดวก
แก่บิดามารดาที่เป็นพนักงานหรอื ลูกจ้าง โดยใช้ข้อกำหนดในข้อห้าม ดังนี้ “สถาน
สงเคราะหห์ รอื รับเล้ยี งเด็ก เวน้ แต่เพอ่ื เปน็ การให้บรกิ ารแก่พนักงานหรือลูกจ้าง
ของสถานประกอบการในรปู ของสวัสดกิ าร”
2. กรณที หี่ ากมคี วามจำเปน็ จะต้องหา้ มกิจการสถานสงเคราะหห์ รือรบั เลีย้ งเด็ก ในการ
ใช้ประโยชน์ที่ดินประเภทอื่นๆ ก็สามารถพิจารณาห้ามได้ หากมีเหตุผลและ
ความจำเปน็ เพอื่ ประโยชน์และสวัสดิภาพของเด็ก
3. สถานรับเลี้ยงเด็กเอกชน ท่ีมลี ักษณะไม่เข้าข่ายนยิ ามตาม พระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก
พ.ศ. 2546 ใหอ้ า้ งอิงตามกฎกระทรวงกำหนดหลกั เกณฑ์ วธิ ีการ และเงอื่ นไขในการ
ขอรบั ใบอนุญาตจดั ตัง้ สถานรับเลยี้ งเด็ก พ.ศ. 2549

32

ประจําปงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ ๖๕

“ขอ ควรสังเกต : การเขยี นขอกําหนด การใชประโยชนท่ดี ิน”

4. สถา4น. สสงเถคารนาสะงหเค์ นราชะรหาค์หนรอืชรับาหเลรยี้ อื งรหบั รเือลด้ยี แูงหลรผอื ้สู ดูงแูอลายผุ้สู ูงอายุ

คำจำกดั คควำาจมำขกอดั งคกวจิ ากมรขรมองกิจกรรม 33
“ผู้ใช้บริก“าผร”ู้ใชห้บมราิกยาครว”ามหวม่าายผคู้สวูงาอมาวย่าุที่ผมู้สีคูงุณอสามยบุทัตี่มิตีคาุณมสรมะเบบัตียิตบานมี้รแะลเะบไียดบ้รนับี้อแนลุญะไาดต้รใับหอ้ นุญาตให้
เข้าใช้บริกเขาร้าในชศ้บูนริยก์าพรัฒในนศาูนกยาร์พจัฒัดนสวากัสาดริกจาัดรสวังัสคดมิผกูา้สรูงสอังาคยมุ ผหู้สรือูงอศาูนยยุ ์พหัฒรือนศาูนกยาร์พจัฒัดนาการจัด
สวสั ดกิ ารสสงั วคัสมดผิกู้สางู รอสาังยคุทม่ีเผร้สูียกูงอชา่อื ยเปุทน็ี่เรอยี ยก่าชง่อื เ่นืป็นอย่างอ่ืน
“ศนู ย์” หม“าศยูนคยว์”ามหวม่าาศยคูนวยาพ์ มัฒว่านาศกนู ายรจ์พัดฒั สนวาัสกดาิกราจรัดสสังวคัสมดผิกู้สางู รอสาังยคุ มหผรู้สืองูศอนู ายยพ์ ุ หัฒรนอื าศกนู ายร์พจัฒด นาการจัด
สวสั ดกิ าร สวงั คัสมดผิก้สูารงู อสางัยคุทมี่เผรียู้สกงู อชาื่อยเปุทน็ี่เรอียยกา่ ชง่อื เ่ืนปน็ อย่างอื่น
“ผู้อํานวย“กผาู้อรศํานู วยย์”กาหรมศาูนยยคว์”ามหวม่าายผคู้อวํานมวย่ากผาูร้อศําูนยวย์พกัฒารนศาูกนายร์พจัฒดสนวาัสกดาริกจาัดรสวังัสคดมิการสังคม
ผสู้ ูงอายุ หผรือสู้ ผูงอู้ าํ ยนุ วหยรกอื าผร้อูศาํนู นยวพ์ ยัฒกานราศกูนายรจ์พดั ัฒสนวาสั กดากิ ราจรัดสสงั วคัสมดผกิู้สางู รอสางัยคุทมี่เผรีย้สู กูงอชาอ่ื ยเปุทน็ีเ่ รอยี ยก่าชง่ือเ่ืนปน็ อย่างอ่นื
(อ้างอิง: ระ(เอบา้ ยีงบอิงก:รรมะพเบัฒียนบากสรงั มคพมแฒั ลนะาสสวงั ัสคดมกิ แาลระวส่าวดสั ว้ ดยกิ ารวให่าด้บ้วรยิกกาารรผใู้สหูง้บอราิกยาุ รพผ.ศู้ส.ูง2อ5า5ย8ุ พ) .ศ. 2558)
“บ้านพักผ“ู้สบูง้าอนาพยัก”ุ ผหู้สมูงาอยาถยึงุ”สหถมานายทถี่ใึงห้บสถริกานารทที่ใหี่อย้บู่อริากศารัยที่อเหยมู่อาะศสัยมทีส่เหำมหาระับสผมู้สสูงอำหายรุทับ่ีผู้สูงอายุท่ี
สามารถช่วสยาเหมลารือถตชน่วเยอเงหไดล้ือหตรนือเชองว่ ไยดเห้ หลรือือตชนว่ เยอเงหไดล้ืบอต้างนใเนอกงไิจดว้บัต้ารงปใรนะกจิจำววัตันรปแรละจไมำว่มันีควแาลมะไม่มีความ
จำเป็นต้องจไดำเร้ ปับน็ กตา้อรพงไยดาร้ บับากลารพยาบาล
“ผู้อยอู่ าศ“ัยผ”อู้ หยม่อู าายศถัยึง”ผห้สู มูงอายายถุทงึ ่ีสผาู้สมูงาอราถยชทุ ว่ ่ีสยาเหมาลรือถตชน่วเยอเงหไดล้ือหตรนือเชองว่ ไยดเห้ หลรือือตชนว่ เยอเงหไลดือ้บต้านงเองได้บ้าง
ในกิจวัตรใปนรกะิจจวำัตวรันปรแะลจะำไวมัน่มีคแวลาะมไจมำ่มเปีค็นวาตม้อจงำไเดป้ร็นับตก้อางรไพดย้ราับบกาาลรพแยลาะบอายลู่อาแศลัยะอยู่อาศัย
ในบา้ นพกั ผในูส้ บงู อา้ านยพุ ักรวผมู้สทงู อ้งั บายุคุ ครลวอมื่นททง้ั บี่พคุ ักคอลาอศื่นัยทร่วพี มกั กอับาผศู้สัยงูรอว่ ามยกุ ับผู้สูงอายุ
(อา้ งองิ : มา(อตร้างฐอานงิ :บมา้ านตพรักฐาผนสู้ บูงอ้านายพุ,กั กผรู้สะงู ทอราวยงุ,กการพะทัฒรนวางสกังาครพมแัฒลนะาคสวงั าคมมมแั่นลคะงคขวอางมมมนนั่ ุษคยง์)ของมนุษย์)
“ธุรกิจสถ“านธุดรกูแิจลสผถู้สาูงนอดาูแยลุ”ผหู้สมูงาอยาถยึงุ”สหถมานายบถรึงิกาสรถทาี่นไมบ่ใรชิก่โรางรพทยี่ไมาบ่ใชา่โลรงมพีกยาารบใหาล้บรมิกีกาารรทใหี่ ้บริการที่
พำนัก บรกิ พาำรนยากั แบกร่ผิกสู้ าูงรอยาายแุทกไี่ ่ผมู้ส่ตงู ้อองาอยยุทภู่ ่ไี ามย่ตใ้อตง้กอายรดู่ภูแายลใขตอก้ งาดรูแดลูแขลอขงอแงพดทูแยล์อขยอ่างงแเพปท็นยป์อรยะ่าจงำเป็นประจำ
โดยทั่วไปจโดะคยรทอั่วบไปคจละุมคกราอรบใหค้บลรุมิการทให่ีพ้บักรคิก้าางรคทืน่ีพบักรคิก้าางรคอืนาหบารริกการาอรดาหูแาลรควกามรดสะูแอลาคดวามสะอาด
เสอื้ ผา้ ท่ีพักเสต้อื ลผอา้ ดทจ่ีพนักควตาลมอสดะจอนาคดวขาอมงสระ่าอยากดาขยอพงร่า้อยมกทา้งัยตดิพตรา้อมมดทูแ้งั ลตสดิ ุขตภามาพดูเแบลื้อสงุขตภ้นาอพยเบ่าง้ืองต้นอย่าง
ใกล้ชิด แตใก่ไมล่ไ้ชดิด้ใหแ้กตา่ไรมร่ไักดษ้ใหาพ้กายรารบักาษลาหพายกามบีคาวลามหเาจก็บมปีค่วายมจเะจบ็บรปิก่วายรจนะำบสร่งิกตา่อรแนผำนสก่งต่อแผนก
คนไขข้ องโรคงนพไยขา้ขบอางลโรใงกพลย้เคาียบงาเลพใื่อกรลับ้เคกียางรเรพกั ื่อษราบั พกยาารบราักลษตา่อพไยปาบาลต่อไป
(อา้ งองิ : คู่ม(อือ้าธงรุ อกงิ ิจ:สคถู่มาือนธดุรูแกลิจผสู้สถูงาอนาดยูแุ,ลhผtู้สtpูง:อ//าtยhุ,ahiftrtapn:/c/htihseaidfroawncnhloisaedd.ocowmnl/o)ad.com/)

33

๖๖

ดา นการผังเมอื ง

(ที่มา: http://topics(tทoี่มcาk:.phatntpti:p//.ctopmic/scthoaclke.rpmaknrtuipn.gc/otmop/cichsatolecrkm/)krung/topicstock/)
(ทม่ี า: http://www.b(ทfiี่มiaา.:ohrgt/tipm:/a/gwews/wc.oblfuiima.onr_g1/2im45a2ge30s/6c8o0l/upm0n01_.1g2if4)5230680/p001.gif)

33 (ทม่ี า: https://topb(eทs่มีtbาr:ahntdtp.cso:/m/t)opbestbrand.com)

ประจําปง บประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ ๖๗

“ขอควรสังเกต : การเขยี นขอกาํ หนด การใชประโยชนท่ดี ิน”

วตั ถุประสงค์ของกิจกรรม
เพื่อสงเคราะห์ ให้การดูแลจัดสวัสดิภาพให้ผู้สูงอายุที่ประสบปัญหาความเดือดร้อน
ทั้งที่เป็นกิจการของรัฐและเอกชน โดยให้บริการครอบคลุมในด้านการเลี้ยงดู
การรักษาพยาบาลเบ้ืองต้น ด้านกายภาพบำบัด อาชีวบำบัด ด้านนันทนาการ
ดา้ นสงั คมสงเคราะห์ และด้านฌาปนกจิ
กรณกี ิจการที่เป็นของรฐั
“คุณสมบตั ขิ องผู้ใชบ้ ริการ”
ข้อ 7 ผสู้ งู อายทุ ีม่ ีความประสงค์เข้าใช้บริการในศนู ย์ ตอ้ งมคี ุณสมบตั ิ ดงั น้ี

(1) มีอายเุ กนิ 60 ปบี รบิ ูรณ์ข้นึ ไปและมสี ญั ชาติไทย
(2) ไม่เป็นผู้ต้องหาว่ากระทำผิดอาญา และอยู่ระหว่างการสอบสวนของ

พนักงานสอบสวนหรอื อยรู่ ะหว่างการพจิ ารณาคดขี องศาล
(3) ไม่เป็นโรคตดิ ตอ่ ตามพระราชบญั ญัตโิ รคติดต่อ พ.ศ. 2523
(4) มีความสมคั รใจ
(5) สามารถช่วยเหลือตนเองได้ในกิจวตั รประจาํ วนั
(6) ไม่มอี าการทางจิตท่รี นุ แรง หรือมพี ฤตกิ รรมดา้ นลบที่จะสง่ ผลกระทบต่อผอู้ น่ื
(7) ไม่ตดิ สารเสพตดิ หรอื ตดิ สรุ า
(8) กรณีคนเร่ร่อน ถูกทอดทิ้ง หรือไร้ที่พึ่ง ต้องผ่านกระบวนการตาม

พระราชบญั ญัตคิ ุ้มครองคนไร้ทีพ่ ่ึง พ.ศ. 2557 กอ่ น เช่น การเยย่ี มครอบครัว/
ชุมชน การหาอาชีพท่ีเหมาะสม เป็นต้น
ข้อ 8 ผสู้ งู อายุท่ีมีความประสงค์เขา้ อยู่ในศนู ย์ ตอ้ งมคี ุณสมบัติตามขอ้ 7 และต้องเป็น
ผู้ประสบปญั หาความเดือดรอ้ นอย่างใดอย่างหนึง่ ดังนี้
(1) มีฐานะยากจน
(2) ไม่มที ่อี ย่อู าศัย
(3) ขาดผอู้ ุปการะ หรอื ผใู้ หค้ วามชว่ ยเหลอื
(อ้างอิง: ระเบียบกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการว่าด้วยการให้บริการผู้สูงอายุ
พ.ศ. 2558)

34

๖๘

ดานการผังเมอื ง

กรณีกจิ การทเี่ ปน็ ของเอกชน
เนื่องจากสภาพสังคมและความเป็นอยู่ในปัจจุบันที่ลูกหลานต้องไปทำงานนอกบ้าน
การดูแลผู้สูงอายุจึงถูกถ่ายโอนไปยังบุคคลภายนอก สถานดูแลผู้สูงอายุเอกชนจึง
เกดิ ข้นึ เพอ่ื ให้บริการดูแลผ้สู ูงอายุแลกกับผลตอบแทนเชิงธุรกิจ

ผลกระทบทอี่ าจเกดิ ข้นึ จากกจิ กรรม
กิจกรรมสถานสงเคราะห์คนชราหรือรับเลี้ยงหรือดูแลผู้สูงอายุ มักจะไม่ก่อให้เกิด
ผลกระทบต่อสภาพแวดล้อมข้างเคียง ในทางกลับกัน กิจกรรมโดยรอบที่จะมีผลกระทบ
ต่อกิจกรรมสถานสงเคราะห์คนชราฯ ดังนั้น จึงต้องพิจารณาเงื่อนไขที่เหมาะสมในการ
กำหนดทีต่ ้งั
ทำเลทตี่ ั้ง ผูส้ งู อายุและญาติส่วนใหญต่ อ้ งการให้สถานดูแลผสู้ ูงอายุอยู่ใกล้บ้าน ท้ังนี้เพื่อ
ความสะดวกในการมาเยีย่ ม นอกจากนี้ควรอยู่ใกล้บริเวณชุมชน เช่น วัด สวนสาธารณะ
ห้องสมดุ เพอื่ สง่ เสริมใหม้ ีกจิ กรรมรว่ มกับชุมชน ควรอยู่ในบรเิ วณใกลก้ บั โรงพยาบาลหรือ
สถานพยาบาล ไม่ควรอยู่ใกล้กับแหล่งมลภาวะทั้งทางด้านอากาศ การมองเห็น กล่ิน
และการไดย้ นิ และไมค่ วรอย่ใู กลก้ ับยา่ นอุตสาหกรรมตา่ งๆ
สภาพแวดล้อมภายในและสภาพทางกายภาพของสถานดูแลผู้สูงอายุ สภาพแวดล้อม
ภายในควรมีความเหมาะสมกับการพักผ่อนอย่างเป็นสว่ นตัว มพี นื้ ที่ทำกจิ กรรมท้ังภายใน
และภายนอกอาคาร มคี วามปลอดภัยทางด้านร่างกายและจติ ใจ
(อ้างองิ : คูม่ ือธุรกจิ สถานดูแลผู้สูงอายุ, http://thaifranchisedownload.com/)

กฎ ระเบียบทเ่ี ก่ียวข้อง

ระเบียบกรมพฒั นาสังคมและสวสั ดิการว่าด้วยการให้บรกิ ารผู้สูงอายุ พ.ศ. 2558

กรณกี ิจการท่เี ป็นของรัฐ
หมวด 2 ประเภทของการให้บริการ
ข้อ 9 ศนู ยใ์ ห้บริการ 2 ลักษณะ ดงั นี้

34

ประจําปงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ ๖๙

“ขอควรสงั เกต : การเขยี นขอกาํ หนด การใชประโยชนที่ดนิ ”

(1) ศูนยบ์ ริการผู้สูงอายุ สาํ หรบั ให้บริการผู้สูงอายุท่ีมาขอใช้บริการท่ีศูนย์ ได้จัดไว้
ในเวลากลางวนั

(2) บา้ นพักผู้สูงอายุมี 3 ประเภท ดงั นี้
ก. ประเภทสามญั ได้แก่ การให้บริการดแู ลผู้สงู อายุ โดยไม่เสยี ค่าบริการ
ข. ประเภทหอพัก ได้แก่ การให้บริการดูแลผู้สูงอายุ โดยเสียค่าบริการ
ใหศ้ ูนย์ ตามอตั ราท่ีกรมกจิ การผู้สูงอายกุ ําหนด
ค. ประเภทปลูกบ้านอยู่เอง ได้แก่ การให้บริการผู้สูงอายุ โดยอนุญาตให้
ผู้สงู อายุ ปลูกบ้านพักอยอู่ าศยั ในบริเวณศูนย์ ตามหลักเกณฑท์ ่ี กรมกจิ การ-
ผู้สงู อายกุ าํ หนด

หมวด 3 การเข้าใช้บริการในศนู ย์
ขอ้ 10 การขอเขา้ ใช้บรกิ ารในศนู ย์ ใหผ้ ูส้ ูงอายุหรอื ผู้เกย่ี วข้องย่ืนสมัครขอใช้บรกิ าร ดงั น้ี

(1) ในกรุงเทพมหานคร ให้ยื่นเรื่องที่กรมกิจการผู้สูงอายุ หรือศูนย์ที่ตั้งอยู่ในเขต
กรุงเทพมหานคร

(2) ในส่วนภูมิภาค ให้ยื่นเรื่องที่สํานักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
จังหวดั หรือศูนย์ ใหผ้ ู้อำนวยการศูนย์มีอำนาจในการอนญุ าตใหผ้ ู้สงู อายุ เข้าใช้
บรกิ ารในศนู ย์

กรณีกิจการท่ีเปน็ ของเอกชน
ปัจจุบันกรมกิจการผู้สูงอายุ อยู่ระหว่างดำเนินการยกร่างกฎหมายเพื่ออนุญาต ควบคุม
สถานประกอบการ/ ธุรกิจด้านผู้สูงอายุ การดำเนินการในปัจจุบันจึงขอความร่วมมือให้
ภาคเอกชนใช้มาตรฐานบ้านพักผู้สูงอายุ ซึ่งประกอบด้วยมาตรฐาน 6 ด้าน ของศูนย์
พัฒนาการจัดสวัสดิการสังคมผู้สูงอายุไปใช้เป็นแนวทางการดำเนินงาน อนึ่ง การดูแล
ควบคุมกิจการให้บริการดูแลผู้สูงอายุของภาคเอกชน ปัจจุบันอยู่ภายใต้พระราชบัญญัติ
สาธารณสุข พ.ศ. 2558
(อา้ งองิ : http://www.dop.go.th/th/topic/view=75)

35

๗๐

ดา นการผงั เมอื ง

การขออนุญาตประกอบธรุ กจิ สถานดูแลผูส้ งู อายุเอกชน
ในกรณีที่มีการดำเนินงานเป็นรูปแบบสถานพยาบาล ต้องมีการขออนุญาตในรูปแบบ
สถานพยาบาลตามพระราชบัญญัติสถานพยาบาล พ.ศ. 2541 และพระราชบัญญัติ
สถานพยาบาล (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2547 และเป็นไปตามกฎกระทรวงว่าด้วยการประกอบ
กจิ การสถานพยาบาล พ.ศ. 2545 โดยย่ืนคำขอและแจ้งเป็นหนังสือ ณ กองการประกอบ
โรคศลิ ปะ สํานักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข หรอื สํานกั งานสาธารณสุขจังหวัด
(อ้างอิง: คู่มือธรุ กิจสถานดูแลผู้สูงอาย,ุ http://thaifranchisedownload.com/)
มติคณะกรรมการผังเมือง/ คณะอนกุ รรมการผังเมืองท่เี ก่ยี วขอ้ ง

ข้อควรสังเกตในการเขียนข้อกำหนด
1. โดยทั่วไปสถานสงเคราะห์คนชรา หรือรับเลี้ยง หรือดูแลผู้สูงอายุ มักจะห้าม

ดำเนินการในกลุ่มการใช้ประโยชน์ที่ดินประเภทอุตสาหกรรมและคลังสินค้า เพื่อ
สวัสดิภาพของผู้สูงอายุ อย่างไรก็ตาม ในบางพื้นที่ อาจกำหนดให้สถานรับเลี้ยง
หรือดูแลผู้สูงอายุ มีขึ้นได้ในกลุ่มการใช้ประโยชน์ที่ดินประเภทอุตสาหกรรมและ
คลังสินค้า เพื่ออำนวยความสะดวกแก่บุตรหลานที่เป็นพนักงานหรือลูกจ้าง โดย
ใช้ข้อกำหนดในข้อห้าม ดังนี้ “สถานรับเล้ียง หรือดูแลผู้สูงอายุ เว้นแต่เพื่อเป็น
การให้บริการแก่พนักงานหรือลูกจ้างของสถานประกอบการในรูปของ
สวสั ดิการ”
2. เนื่องจากประเทศไทยกำลังเข้าสู่ภาวะสังคมผู้สูงวัยอย่างเต็มตัว ทำให้กิจการสถาน
รับเลี้ยงดูหรือดูแลผู้สูงอายุมีแนวโน้มเพิ่มมากขึน้ ปัจจุบันภาครัฐได้มีความร่วมมอื
กับภาคเอกชนดำเนินโครงการจัดสร้างบ้านพกั สำหรบั ผู้สงู อายุ เชน่ โครงการนำร่อง
ในพื้นที่บางละมุง จังหวัดชลบุรี ซึ่งเป็นโครงการที่พักอาศัยสำหรับผู้สูงอายุภายใต้
การควบคุมดูแลของรัฐและได้รับความเห็นชอบจากรัฐมนตรีแล้ว กิจการลักษณะ
ดังกล่าว สำนักงานคณะกรรมการกฤษฏีกาได้ตคี วาม ถือเป็นกิจการสาธารณูปการ
ประเภทหน่ึงท่ีดำเนนิ การโดยรัฐ (อา้ งอิง: หนงั สอื สำนกั งานคณะกรรมการกฤษฏีกา
ที่ นร 0908/107 ลงวนั ท่ี 28 กมุ ภาพันธ์ 2562 )

35

ประจาํ ปง บประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ ๗๑

“ขอ ควรสงั เกต : การเขียนขอกําหนด การใชประโยชนท ดี่ ิน”

สถานสงสเคถารานะสหง์หเครรือาระับหเ์หลีย้รืองครับนเพลิกี้ยางรคนพิการ

คำจำกัดควคาำมจขำอกงัดกคิจวการมรขมองกิจกรรม (ทีม่ า: h
“คนพิการ”“หคมนาพยิกคาวรา”มวห่ามบายุคคควลาซมึ่งวม่าีขบ้อุคจคำกลซัดใึ่งนมกีขา้อรจปำฏกิบัดัตในิกกิจากรรปรฏมิบในัตชิกีวิจิตกปรระมจในำวชันีวหิตรปือระจำวันหรือ สถาน ส
เข ้ าไปม ี ส ่ วเขน้ ารไ่ วปมมที สา่ วงสนัรงค่ วม ทเานงื ่ อสงั งจคามกมเนี คื ่วอางมจาบกกมพี คร ว่ อางมทบากงกพารร่ อเหงท็ นางกกาารรไเดห้ ย็ นิ น การได ้ ยิ น บางปะก
การเคลื่อนไกหาวรเกคาลรื่อสนื่อไสหาวร กจาิตรใสจื่ออสาารรมณจิต์ ใพจฤอตาิกรรมรณม์ สพตฤิปตัญิกรญราม แสลตะิปกัญารญเราียนแลระู้หกราือรคเรวียานมรู้หรือความ 04db2f
บกพร่องอื่นบใดกพปรร่อะงกออื่นบใกดับปมรีอะุปกสอรบรกคับในมดีอ้าุปนสตร่ารงคใๆนดแ้ลานะมตี่คางวาๆมจแำลเะปม็นีคเปวา็นมพจิเำศเปษ็นทเี่จปะ็นตพ้อิเงศษที่จะต้อง
ไดร้ บั ความชไ่วดยร้ เับหคลวือาดม้าชนว่ ใยดเดห้าลนือหดน้าึง่นเใพด่ือดส้าานมหานรถ่ึงเปพฏื่อิบสัตามกิ าิจรกถรปรฏมิใบนัตชกิ ีวิจตกปรรระมจใำนวชันวี หิตรปือรเะขจ้าำไวปันหรือเข้าไป 36
มีส่วนร่วมมทีาสง่วสนังรค่วมมไทดา้องยส่าังงคบมุคไดค้ลออยื่านงทบั่วุคไคปลอทื่ัน้งนที้ัต่วาไปมปทรัะ้งเนภี้ตทาแมลปะรหะลเภักทเกแณละฑห์ทล่ี ักเกณฑ์ท่ี
รฐั มนตรวี า่ กราัฐรมกนระตทรีวรว่างกกาารรกพระัฒทนราวสงกังคารมพแฒัละนคาวสางัมคมม่ันแคลงะขคอวงามมนมษุ ่ันยค์ปงขระอกงมาศนกษุ ำยห์ปนรดะกาศกำหนด
“ความบกพ“รค่อวงา”มหบมกาพยรถ่อึงงก”ารหสมญู ายเสถียึงหกราือรคสวญู าเมสผียิดหปรกือตคิวขาอมงผโคิดรปงกสรต้าิขงอขงอโงครร่างงสกรา้ ยงขหอรงือรก่าางรกายหรือการ
ใช้งานของรใ่าชงก้งานยขรอวงมรถ่าึงการยทรำวงมานถึดงก้าานรจทิตำใงจานทดี่ส้าังนเกจติตหใจรือทเหี่สัง็นเไกดต้ชหัดรือดเังหน็นั้นไคดว้ชาัดมบดกังนพั้นร่อคงวามบกพรอ่ ง
จะพิจารณาทจี่ะอพวจิ ัยาวระณหารทือ่ี อระวบัยวบะกหารทือำรงะาบนบขอกงาอรทวัยำงวาะนตข่าองงๆอวขัยอวงะมตน่าษุ งยๆ์ เชขอน่ งตมานบษุ อยด์ เชห่นูหนตวากบอด หหู นวก
เป็นใบ้ อัมพเาปตน็ อใบอ้ทอิสมั ตพกิ าตเปอน็ อตทน้ สิ ตกิ เปน็ ต้น
(อา้ งองิ : มาต(อรา้ ง4องิพ:รมะารตารชาบญั4 ญพรัตะสิ รง่าเชสบริมัญแญลัตะพิส่งฒั เสนรามิ คแุณลภะพาพฒั ชนวี าิตคคุณนภพาิกพาชรีวพติ .คศน. 2พ5กิ 5า0ร) พ.ศ. 2550)
ประเภทของปศรนู ะยเภ์บทรขิกอารงศคนู พย์บิกราิกรารคนพกิ าร
ขอ้ 5 ศูนย์บขรอ้ิกา5รคศนนู พยกิบ์ ารริกตาารมครนะพเบกิ ียาบรตนาม้ี มสีรอะงเบปียระบเนภม้ีทีสดองั ตป่อระไปเภนท้ี ดังตอ่ ไปนี้
(1) ศูนย์บร(1ิก)ารศคูนนยพ์บิกราิกราทรัค่วนไปพิกไดา้รแทกั่วศไปูนยไ์ดบ้รแิกา่ รศคูนนยพ์บิกราิกราทรีค่จนัดพติัก้งโาดรยทอี่จงัดคต์กั้งรโดด้ายนองค์กรด้าน

คนพิการ หรคือนอพงิกคา์กรรอหื่นรือใดอทงคี่ให์กร้บอรื่นิกใาดรทแกี่ให่ค้บนรพิกิกาารรแซกึ่ง่คไดน้รพับิกกาารรซรึ่งับไดรอ้รงับมกาาตรรฐับารนอตงามมาตรฐานตาม
มาตรา 6 (10ม)ารตารชาก6าร(1ส0่ว)นรทาช้อกงาถริน่ สห่วรนือทห้อนงถ่วยิน่ งหานรภือาหคนร่วัฐยเงพานื่อภใหา้บครัิฐกาเพรแื่อกใหค่ น้บพริการแในก่คนพิการใน
ระดับพื้นที่ รหะรดือับตพามื้นปทรี่ ะหเรภือทตคาวมาปมรพะิกเภาทรคหวราือมใพหิก้บารริกหารรแือกให่คน้บพริกิกาารรแเปก็น่คนกาพริกเฉาพรเาปะ็นในการเฉพาะใน
เร่ืองใดเรือ่ งหเรน่อื ึง่ งใดเรือ่ งหนึ่ง
(2) ศูนย์บร(2ิก)าศรูคนนยพ์บิรกิการาระคดนัพบจิกังาหรรวะัดดัไบดจ้แังกห่ วศัดูนยได์บ้แรกิก่ าศรูคนนยพ์บิรกิการาทรคี่จนัดพติกั้งาโรดทยี่จัดตั้งโดย
สาํ นกั งานเพสือ่ ําสน่งกัเสงราิมนเพสนอ่ื บัสสง่ เนสนุริมแลสะนปับรสะนสนุานแงลาะนปเกรี่ยะวสกานบั งกาานรเจกัด่ียบวรกิกับากราขรอจงัดศบูนรยิก์บารขิกอารงศูนย์บริการ
คนพิการทั่วคไปนพแลิกะารดทําเ่ัวนไปินกแาลระอดืน่ ําเนพินื่อกปารระอโยืน่ ชเนพ์ใื่อนปกราะรโสยง่ ชเสนร์ใมินแกลาระสพง่ ัฒเสนราิมคแุณละภพาพัฒชนีวาิตคณุ ภาพชีวิต
คนพกิ ารภายคในพจงักิ หารวภัดายในจังหวัด

36

๗๒

ดานการผงั เมือง

สถานคมุ้ ครองและสพถฒัานนคาุ้มคคนรพอิกงาแรลพะรพะฒั ปนระาแคดนงพิการพระประแดง

(ทมี่ า: http://www.(bทaม่ี aาn:phhtrtapp:/r/awdawewn.gb.oaargn/pinhdraepx.rpahdpae/)ng.org/index.php/)

มา: https://th.fou(ทrs่มี qาu: ahrtetp.cso:/m/t/hv./foursquare.com/v/
ถาน สงเคราะห์คนสพถิกาานรแสลงะเทคุพราพะลหภ์คานพพิการและทพุ พลภาพ
งปะกง/4cd62f53บ6า7งaปdะfกง/4cd62f5367adf
db2f73191/phot0o4sd)b2f73191/photos)

36

ประจําปงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ ๗๓

“ขอ ควรสังเกต : การเขยี นขอ กาํ หนด การใชประโยชนท ่ีดิน”

(อ้างอิง: ระเบียบคณะกรรมการส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการแห่งชาติ
วา่ ด้วยหลกั เกณฑ์ วิธีการ และเงอ่ื นไขเก่ยี วกับศนู ย์บริการคนพิการ พ.ศ. 2556)

วตั ถปุ ระสงค์ของกจิ กรรม

เพือ่ ให้บรกิ ารคุ้มครอง สงเคราะห์ ฟน้ื ฟปู รับสภาพ และพฒั นาศกั ยภาพท้ังทางร่างกาย
สังคม อารมณแ์ ละจติ ใจ แก่คนพกิ ารชาย-หญงิ ทุกประเภท ไม่มผี ู้อุปการะเล้ยี งดู และ
มีฐานะยากจน หรือถูกทอดทิ้งอยู่ตามจังหวัดต่าง ๆ ซึ่งได้รับความช่วยเหลือจาก
หน่วยงานและโรงพยาบาล ทุกภูมิภาคทั่วประเทศ นำส่งเข้ารับการสงเคราะห์และให้
การฟื้นฟูในทางการแพทย์ การศึกษา การอาชีพ และสังคม ตามมาตรฐาน
การจัดบริการสำหรับคนพิการในสถานสงเคราะห์ของกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ
เพื่อให้สามารถดำรงชีวิตอย่างมีความสุขและความมั่นคง มีคุณภาพชีวิตที่ดี และ
บางสว่ นสามารถกลบั คนื สูส่ งั คมและพ่งึ ตนเองได้

ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจากกิจกรรม

กฎ ระเบียบทีเ่ ก่ียวข้อง 37

พระราชบญั ญตั สิ ง่ เสริมและพฒั นาคุณภาพคนพกิ าร พ.ศ. 2550

คนพิการที่ได้รับการจดทะเบียนคนพิการ ตามพระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนา
คุณภาพคนพกิ าร พ.ศ. 2550 จะได้รับการสงเคราะห์ตามพระราชบัญญัติ ดังนี้
(1) การสงเคราะห์และฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการในสถานสงเคราะห์ 10 แห่ง โดย

ใหบ้ ริการด้านปจั จัยส่ี ฟื้นฟูสมรรถภาพทางร่างกาย รักษาพยาบาล ฝึกอาชพี และ
นนั ทนาการ เป็นต้น แก่คนพิการที่ยากจน ถกู ทอดท้ิง ขาดผอู้ ปุ การะเล้ียงดู

๗๔

ดา นการผงั เมือง

(2) การฟื้นฟูอาชีพคนพิการในชุมชนและในศูนย์ฟื้นฟูอาชีพคนพิการ ใน 7 จังหวัด
คือ จังหวัดสมุทรปราการ ขอนแก่น เชียงใหม่ นครศรีธรรมราช ลพบุรี
อบุ ลราชธานี หนองคาย และศนู ยพ์ ัฒนาอาชีพคนพิการ (โรงงานในอารักษ์) 1 แห่ง
คือ จงั หวัดนนทบุรี โดยใหก้ ารฟ้นื ฟูสมรรถภาพทางอาชพี แก่คนพกิ ารอายุ 17 - 40 ปี โดย
ฝึกวิชาชพี สาขาต่าง ๆ เช่น ช่างตัดเยบ็ เส้ือผ้า ช่างเยบ็ หนัง คอมพิวเตอร์ เป็นต้น

(3) การให้การสงเคราะหก์ ายอุปกรณแ์ ละเคร่อื งช่วยความพกิ าร
(4) เงนิ สงเคราะห์ครอบครัว
ระเบียบคณะกรรมการส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการแห่งชาติ ว่าด้วย
หลักเกณฑ์ วธิ กี าร และเงือ่ นไขเกย่ี วกบั ศนู ย์บรกิ ารคนพกิ าร พ.ศ. 2556:
นอกเหนือจากราชการส่วนท้องถิ่นหรือหน่วยงานภาครัฐเป็นผู้ยื่นคําขอจัดต้ัง
ศูนย์บริการคนพิการ ในกรณีท่ีองค์กรด้านคนพิการหรือองค์กรอื่นใดที่ให้บริการแก่
คนพิการซึ่งได้รับการรับรอง มาตรฐานตามมาตรา 6 (10) เป็นผู้ยื่นคําขอจัดตั้งศูนย์
โดยใหผ้ ูม้ อี าํ นาจทาํ การแทนองคก์ รยื่นคําขอจัดตัง้ ได้

มติคณะกรรมการผังเมือง/ คณะอนกุ รรมการผังเมืองท่เี กี่ยวข้อง

ขอ้ ควรสังเกตในการเขียนข้อกำหนด

โดยทั่วไปกิจกรรมสถานสงเคราะห์หรือรับเลี้ยงคนพิการ จะห้ามดำเนินการในกลุ่ม
การใชป้ ระโยชน์ท่ีดนิ ประเภทอตุ สาหกรรมและคลงั สนิ ค้า เพ่อื สวัสดิภาพของคนพิการ

37 ประจําปงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ ๗๕

“ขอ ควรสังเกต : การเขยี นขอ กําหนด การใชป ระโยชนท ด่ี ิน”

โรงฆา่ สโัตรงวฆ์ ่าสตั ว์

คำจำกดั คควำาจมำขกอดั งคกวิจากมรขรมองกจิ กรรม
“สตั ว์” ห“มสาตัยควว”์ าหมวม่ายโควกามระวบ่าอื โคแพกระะแบกือะแสพุกะร แนกกะกรสะุกจรอนกกเทกศระไจกอ่ เกปเทด็ ศห่าไกน่ เแปลด็ ะห่าน และ
สตั วอ์ ่ืน ตาสมัตทว์อก่ี น่ืำหตนาดมใทนก่ี ำฎหกนรดะทในรกวฎงกระทรวง
“การประ“กกอาบรกปจิ รกะากรอฆบ่ากสิจัตกวา์”รฆห่ามสาัตยวค”์วาหมวมา่ ยกคาวราดมำวเน่านิ กกาารรดฆำา่เนสินัตวก์ใานรโฆรา่งสฆัต่าวส์ใัตนวโ์เรพงฆื่อ่าสัตว์เพ่ือ
การจำหนก่ายารเจนำื้อหสนัต่าวย์ เนือ้ สัตว์
“เนื้อสัตว“์”เนหื้อมสาัตยคว์ว”าหมมว่ายเคนวื้อาหมรวือ่าสเ่วนนื้ออหื่นรขืออสง่วสนัตอวื่น์ทขี่ตอางยสแัตลว้ว์ทแี่ตลาะยยแังลม้วิไดแ้ปละรุงยแังตมง่ิไดให้ป้ รุงแต่งให้
เป็นอาหาเรปห็นรอือามหิไาดร้ปหรรุงือแมติไ่งดเพ้ปื่อรใุงหแ้คตง่ อเพยื่อูไมให่เน้ค่างเอปยื่อู่ไยม่เนท่ัา้งทเปี่ชื่อำยแหทลั้งะทแี่ชลำ้วแแหลละะยแังลม้วิไแดล้ ะยังมิได้
ชำแหละ ชำแหละ
“ชำแหละ“แชลำะแตหดั ลแะตแง่ ลเนะตอ้ื ัดสแตั ตว”์่งเนห้อื มสาตัยวค”์วาหมวมา่ ยกคาวราแมยวกา่ เนกื้อาสรตัแวยต์กาเนมอื้ขสน้ั ตั วอต์ นาจมาขกัน้ สตัตอวน์ จากสัตว์
ท่ีตายแลว้ ทเ่ตีปาน็ ยสแว่ ลน้วตเ่าปง็นๆส่วทนีบ่ ตร่าโิ ภง คๆไดท้แีบ่ ลระิโภบคริโไภดคแ้ ไลมะไ่บดร้ ิโเพภคอื่ ไกมาไ่รดจ้ ำเหพนอ่ื ก่ายาเรนจ้ือำหสัตนวา่ ์ยเน้ือสตั ว์
“การจำห“นกา่ ายรเนจำอื้ หสนัต่าวย”์ เนหื้อมสายตั ควว”์ าหมวมา่ ยกคาวรานมำวเนา่ ื้อกสาัตรวน์อำอเนกอ้ืขสาตัยวจอ์ ่าอยกแขจายก จแา่ลยกเแปจลกยี่ นแลกเปลย่ี น
ให้ โดยเพอื่ใหป้ รโะดโยยเพชน่อื ์ใปนรทะาโยงกชนาร์ใคนา้ทาแงลกะาใรหค้หา้ มแายลคะใวหาห้มมรวามยถคงึวกามารมวีไมวถ้ใึงนกคารรอมบีไวค้ใรนอคงรซอึ่งบครองซ่ึง
เนอ้ื สตั ว์เพเนื่อก้อื าสรตั จวำเ์ หพน่อื ก่ายาดรจ้วำยหนา่ ยดว้ ย
“โ ร ง พ ั ก ส“ัโตรวง์ ”พ ัหก สมัาตยวค์ ”วาหมมวา่ายคสวถาามนวท่าี่พสักถสาั ตนวท์ หี่พรักื อสกั ตกวส์ หั ตรวื อ์ กก่อักนสทั ตำวก์ กา่รอฆน่ าทตำากมารฆ่ า ต า ม
พระราชบพญั รญะตัราินช้ี บัญญัตนิ ี้
“โรงฆา่ สตั“วโร”์ งฆหา่มสายตั ควว”์ าหมวมา่ ยสคถวาานมทวที่ากี่ สำถหานนดทใท่ีหก่ีท้ ำหกนารดฆใหา่ ส้ทัตำวกต์าารมฆพ่าสรตัะวร์ตาชาบมพัญรญะตัราินชี้ บญั ญตั ินี้
(อ้างอิง: ม(อา้ตางรอาิง4: มพารตะรราา4ชบพัญระญรัตาิคชวบบัญคญุมัตกิคารวฆบ่าคสุมัตกวา์เรพฆื่อ่ากสาัตรวจ์เำพหื่อนก่าายรเจนำื้อหสนัต่าวย์ เนื้อสัตว์
พ.ศ. 2559พ).ศ. 2559)

วตั ถุประสวงตัคถ์ขปุอรงะกสจิ งกคร์ขรมองกจิ กรรม
เพื่อจัดให้มเพโี ร่อื งจฆัด่าใสหตั ้มวีโ์ทรงไี่ ดฆม้่าสาตั รวฐ์ทาไ่ี นด้มกาาตรรฆฐ่าาสนัตวก์ใาหร้ไฆดา่ ม้ สาัตตวร์ใฐหาไ้ นด้มไามต่ทราฐราุณนสไัตมว่ท์ ารุณสัตว์

อันจะส่งผอลันใจหะ้ไสด่ง้เผนลื้อใสหัต้ไวด์ถ้เนูกื้สอุสขัลตัวก์ถษูกณสะุขปลักราษศณจะากปเชราื้อศจจุลาินกทเชรื้ีอย์จทุลี่ทินำทใหร้ีเยก์ทิดี่ทโรำคให้เกิดโรค
แก่ประชาแชกน่ปปรระะชชาาชชนนปไดร้บะชริโาภชคนเไนดอ้ื ้บสรตั โิ ภวท์ค่มีเนคี ือ้ ณุ สภตั าวพท์ แมี่ ลคี ะณุ ปภลาอพดแภลัยะปลอดภัย

38 38

๗๖

ะ ดานการผังเมอื ง
อ
ห้ ประจําปงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ ๗๗
ด้
ว์
น
ง
ม

ว์

ว์
ค

38

“ขอ ควรสงั เกต : การเขยี นขอ กําหนด การใชป ระโยชนท ด่ี นิ ”

ผลกระทบทอ่ี าจเกดิ ข้นึ จากกิจกรรม
ปัญหาของโรงฆ่าสัตว์ส่งผลกระทบต่อประชาชนสร้างปัญหาเหตุเดือดร้อน

รำคาญแกป่ ระชาชนทีอ่ ย่อู าศัยโดยรอบบรเิ วณโรงฆ่าสัตว์ ทั้งมลพษิ ทางกลนิ่ ทางเสียง
และอื่น ๆ ที่ส่งผลต่อสุขภาพอนามัยและสิ่งแวดล้อม รวมทั้งวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของ
ประชาชนและชุมชนท้องถ่นิ โดยตรงและอย่างรุนแรง

น้ำเสียจากโรงฆ่าสัตว์ จะมีของเสียจำพวก เลือด ไขมัน และสารอินทรีย์
ปนเปื้อนอยู่ในปริมาณสูง และมีส่วนอื่น ๆ เช่น เศษเนื้อ เล็บ กระดูก ขน รวมทั้ง
มูลสุกร จากคอกพกั ก่อนฆ่า หรือท่ีค้างอยูใ่ นลำไส้ ถ้าหากมีการระบายนำ้ เสียที่ยังไม่ได้
บำบัดความสกปรกเหล่านี้ก่อนลงสู่แหล่งน้ำสาธารณะโดยตรงก็จะส่งผลกระทบต่อ
สิ่งมีชีวิตในน้ำ และประชาชนที่ใช้ประโยชน์จากแหล่งน้ำนั้น ๆ หรือหากโรงงาน
มีการบำบัดน้ำเสียที่ไม่เหมาะสมทำให้มีกลิ่นเหม็นจากการระบบบำบัด ถ้าปล่อยลงสู่
แหล่งน้ำสาธารณะก็จะเป็นปัญหาทางสิ่งแวดล้อมขึ้นมา ดังนั้น จึงต้องมีกระบวนการ
บำบดั น้ำเสยี เพ่อื ปอ้ งกนั ผลกระทบท่ีอาจเกิดกบั สง่ิ แวดล้อมและชุมชน
กฎ ระเบยี บที่เกี่ยวข้อง
กฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเง่อื นไขในการต้งั โรงฆ่าสตั ว์
โรงพกั สตั ว์ และการฆา่ สัตว์ พ.ศ.2555

หมวด 2 หลกั เกณฑ์ วธิ กี าร และเง่อื นไขในการตง้ั โรงฆา่ สตั วแ์ ละโรงพักสตั ว์
ข้อ 6 สถานที่ตั้งโรงฆา่ สัตว์และโรงพกั สัตว์ต้องอยู่ในทำเลที่เหมาะสม มีการคมนาคม

ที่สะดวก มีระบบสาธารณูปโภคที่เพียงพอ และมีบริเวณเพียงพอที่จะประกอบ
กิจการโรงฆ่าสัตว์ โรงพักสัตว์ และ การฆ่าสัตว์ โดยไม่ก่อให้เกิดอันตราย
เหตุรำคาญ หรือความเสียหายต่อบุคคลหรือทรัพย์สินของผู้อื่น และห้ามตั้งอยู่
ภายในบรเิ วณ ดงั ตอ่ ไปน้ี
(1) บริเวณทหี่ ้ามตง้ั โรงงานหรอื หา้ มตัง้ โรงฆ่าสตั ว์ตามกฎหมายวา่ ด้วยการผังเมือง

39

๗๘

ดา นการผังเมอื ง

(2) บริเวณศาสนสถาน สถานพยาบาล หอพัก สถานที่ราชการ แหล่งชุมชน
หรือสถานศึกษา รวมทั้งภายในระยะ 100 เมตรจากเขตสถานที่ดังกล่าว
เวน้ แต่กรณีทเ่ี ปน็ โรงฆ่าสตั ว์ หรือโรงพักสตั ว์ ของสถานศึกษาให้ต้ังภายใน
สถานศึกษาหรอื ภายในระยะ 100 เมตร จากเขตสถานศกึ ษานัน้ ได้

(3) บริเวณที่น้ำท่วมถึง
(4) บริเวณที่มีความเสี่ยงจากการปนเปื้อนของวัตถุมพี ิษจากเกษตรกรรมหรอื

อตุ สาหกรรม
มตคิ ณะกรรมการผังเมือง/ คณะอนกุ รรมการผังเมืองท่ีเก่ียวข้อง

ข้อควรสังเกตในการเขียนข้อกำหนด
1. หากกำหนดห้ามโรงงานลำดับที่ 4(1) ในบัญชีโรงงานแล้ว ไม่จำเป็นต้องระบุใน

ข้อกำหนดอีก เว้นแต่มีเจตนาห้ามโรงฆ่าสัตว์ทุกชนิดทั้งท่ีเป็นโรงงานและไม่เป็น
โรงงาน จึงระบุเพ่ิมเติมในข้อกำหนดนอกเหนือจากบัญชีโรงงาน
2. การเขียนข้อกำหนดห้ามโรงฆ่าสัตว์ หมายถึง ต้องการห้ามโรงพักสัตว์ตาม
กฎหมายว่าด้วยการควบคุมการฆ่าสัตว์ด้วย
3. ควรเขียนข้อกำหนดให้ชัดเจนหากต้องการห้ามโรงพักสัตว์
4. หากในบัญชีโรงงานอนุญาตให้ดำเนินกิจกรรมโรงฆ่าสัตว์ซึ่งเป็นโรงงานลำดับที่
4(1) แล้ว ควรพิจารณาร่วมกับโรงงานที่เกี่ยวข้องว่าจะอนุญาตให้ดำเนินการ
ด้วยหรือไม่ เพื่อให้ครบทุกขั้นตอนที่เกี่ยวข้องกับการฆ่าสัตว์เพื่อการจำหน่าย
เนื้อสัตว์ เช่น โรงงานลำดับที่ 4(3) การทำผลิตภัณฑ์อาหารสำเร็จรูป จาก
เน้ือสัตว์ มันสัตว์ หนังสัตว์ หรือ สารที่สกัดจากไขสัตว์หรือกระดูกสัตว์ โรงงาน
ลำดับท่ี 4(5) การบรรจเุ นอ้ื สัตว์หรือมันสัตว์ หรอื ผลติ ภัณฑส์ ำเร็จรูปจากเน้ือสัตว์
หรือมันสัตว์ ในภาชนะที่ผนึกและอากาศเข้าไม่ได้ โรงงานลำดับท่ี 4(6) การล้าง
ชำแหละ แกะ ต้ม นง่ึ ทอด หรือบดสตั ว์หรอื ส่วนหน่งึ สว่ นใดของสัตว์ เป็นต้น
39 ประจําปงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ ๗๙

“ขอ ควรสังเกต : การเขยี นขอกาํ หนด การใชป ระโยชนท ดี่ ิน”

5. กรณตี อ้ งการห้ามกิจการโรงพกั สัตว์ซ่ึงไม่ใช่สถานทีพ่ กั สัตว์หรอื กกั สัตว์ก่อนทําการ
ฆา่ ตามพระราชบญั ญัติ จะตอ้ งระบุนยิ ามเปน็ การเฉพาะ
ตวั อย่างอาคารประเภทโรงฆา่ สตั ว์

แบบมาตรฐานโรงฆ่าสุกรขนาด 400 ตวั / วัน (มีส่วนหอ้ งเยน็ ) ของกรมปศสุ ัตว์
พืน้ ท่ปี ระมาณ 1,300 ตร.ม. ประกอบดว้ ย โรงพักสัตว์ ห้องล้างชำแหละ ตดั แตง่

แช่เยน็ เปน็ ต้น

(ทมี่ า: http://certify.dld.go.th/certify/index.php/th/2016-05-01-14-53-29/2017-03-23-
08-02-24/747-400)

(ทมี่ า: มาตรฐานโรงฆ่าสตั ว์, กรมสง่ เสรมิ การปกครองทอ้ งถิ่น กระทรวงมหาดไทย) 40

๘๐

ดา นการผังเมอื ง

ประจําปงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ ๘๑

“ขอควรสงั เกต : การเขียนขอกําหนด การใชประโยชนท่ีดิน”

ไซโไลซเโกล็บเกผบ็ลผลผติ ลทิตาทงกาางรกเากรษเกตษรตร

คำจคำำกจัดำคกวัดาคมวขาอมงขกอิจงกกริจรมกรรม (ท่มี า(:ทhม่ี tาt:phs

“ไซ“โลไซ”โหลม”าหยมถาึงย“ถสงึ งิ่ ก“ส่องิ่สกร่อา้ งสขรน้างาขดนใหาญดใท่ หำญจ่ทากำจวสัากดวุทสั แี่ ดขุท็งแ่ี รขง็ แทรนงททานนทภานายภในามยใีรนะมบีรบะบบ
กันชกน้ื นั แชล้ืนะแรละบะราะยบอายกอาศากสาำศหสรำบั หเกรบ็ั ผเกล็บผผลลติ ผกลาิตรเกกาษรตเกรษไวต้ชรัว่ไควช้รา่วั วคกรอ่าวนกสอ่ ง่ นอสอง่กอ”อก”
(อ้าง(องิา้ :งอพงิจ:นพาจนนุการนมกุฉรบมับฉรบาับชบราัณชฑบิตัณยฑสิตถยาสนถพาน.ศ.พ2.ศ5.2255) 25)
“ไซ“โลไซ”โลห”มาหยมคาวยาคมวา่ มสวถ่าาสนถทาี่สนําทหี่สรําับหเกรั็บเรกัก็บษราักสษินาคส้าินโคด้ายมโดีรยะมบีรบะคบวบบคควุมบคควุมาคมวชาื้นมชื้น
ไม่ว่าไมโด่วย่าวโดิธยีใดวๆิธีใเดพๆื่อเปพ้อื่องปก้อันงแกลันะแรลักะษราักคษณุ าภคาุณพภขาอพงขสอินงคส้าินแคต้า่ไแมต่รว่ไม่รถวงึ มสถงึาสนถทาีพ่ นกั ทหี่พรกัือหรือ
รวบรวบมรสวนิ มคสา้ นิ เคพ้าอ่ื รเพอือ่กราอรกราะรกจารยะจหารยือหรอรือกราอรจกดัารสจ่งดัสินส่งคส้าินคา้
“กจิ “กกาจิรไกซาโรลไซ”โลห”มาหยมคาวยามคว่ามกวา่ รรกับารทราํ บั กทารําเกกาบ็ รรเกั บ็ษราักสษนิ าคส้าินในคไ้าซในโลไซเโพลือ่ บเพําอื่เหบนําเ็จหเปน็นจเป็น
ทางกทารงคกา้ ปรคกา้ตปิ ไกมต่วิ า่ไบม่วําเ่าหบนาํ ็จเหนน้ันจ็ จนะ้ันเปจน็ะเงปิน็นเคงา่นิ ตคอา่บตแอทบนแทหนรอื หปรอืะปโยรชะนโยอ์ ชื่นนใด์อ่ืนใด
(อ้าง(องิ้า:งอมงิา:ตมราต3ราพร3ะพรารชะบราญั ชญบัตญิคญลตังคิสนิลังคส้านิ ไคซ้าโลไซแโละแหลอ้ ะงหเยอ้ น็ งเพย็น.ศ.พ2.ศ5.5285) 58)
วัตถวุปัตรถะปุสรงะคสข์ งอคงข์กอิจงกกรจิรมกรรม
การกเกา็บรเวกัต็บถวุดัติบถปุดริบิมปารณิมมาาณกมซากึ่งตซ้อึ่งตม้อีกงามรีกคาวรบคควุมบสคภุมาสพภกาาพรกเกา็บรเรกัก็บษราักษเชา่นเชอ่นุณหอภุณูมหิ ภูมิ
และแกลาะรกคาวรบคควุมบคควุมาคมวชาืน้ มใชหืน้อใยหู่ใน้อยเกู่ใณนเฑก์ทณี่เฑห์ทม่ีาเหะมสามะเสพมือ่ เคพวือ่บคควุมบคควุมาคมวชาื้นมไชมืน้่ใหไม้วั่ตใหถ้วดุ ัตบิ ถุดิบ
เสียหเสายี หโาดยยมโดกี ยามรตกี ิดารตต้ังิดเคตร้ังื่อเคงลรด่ืองคลวดามคชวานื้ มช(g้ืนrai(ngrdairnyedrr)yภeาr)ยภในาไยซใโนลไซเพโล่ือปเพ้อ่ืองปก้อันงเชกื้อันรเชาื้อรา
และแจลุ ะินจทุลรนิ ียท์ รี่อียา์ทจอ่ีกาอ่ จใหก้เอ่ กใิดหโเ้ รกคิดโโรดคยสโดว่ ยนสใหว่ นญใไ่ หซญโล่ไมซลีโลกั มษีลณักะษเณป็นะถเปงั ็นทถรงั กทลรงมกขลนมาขดนใหาดญใ่หญ่
และแมลกั ะทมำักจทากำจสาแกตสนแเลตสนเลส
รปู แรบปู บแขบอบงขไซอโงลไซมโีล2มแี บ2บแบคือบ ไคซือโลไแซบโลบแกบรบวยกร(วhยop(hpoeprpseilro)siแloล)ะแไซลโะลไแซบโลบแกบ้นบเรกีย้นบเรียบ
(flat(fslailto)siทloั้ง)ไซทโั้งลไทซโัง้ ลสทอัง้ สแอบงบแมบีหบลมักีหกลาักรทกาำรงทานำงคาลน้าคยลก้าันยคกือัน ใคนือถใังนไซถโังลไจซะโลมจีสะามยีสพายนพาน
(con(cvoenyover)yลoำr)เลียำงเลวียัตงถวุดัติบถอุดอิบกอจอากจถาังกไซถโังลไซไปโลยไังปโรยงังเโรรืองนเรือโดนยโไดซยโลไซแโบลบแกบรบวกยรวมยี มี
ลักษลณักะษเณป็นะเถปัง็นกถ้นังกกร้นวกยรววายงยวกางสยูงกจสากูงจพาื้นกดพินื้นเดพินื่อเสพะื่อดสวะกดในวกใานรกลำาเรลลียำงเลวีัยตงถวุดัติบถุดไซิบโลไซโล
ก้นเกรี้ยนบเรียมบีลักมษีลณักะษเณปะ็นเถปัง็นกถ้นังเกร้ีนยบเรียมบีสามยีสพาายนพเพานื่อเลพำื่อเลียำเงลวียัตงถวุดัติบถอุดอิบกอจอากกจกา้นกถกัง้นถัง
นอกนจอากจนาี้ใกนนถี้ใังนไซถโังลไกซน้โลเรกียน้ บเรยียังบมยีใบังมกีใวบากดว(าsดwe(sewpeaeupgeaur)gเeพr)ื่อเกพวื่อากดวาัตดถวุดัติบถไุดมิบ่ใหไม้ต่ใดิ ห้ติด
ค้างทคีก่า้ งน้ ทถกี่ ัง้นทถก่ี งั ลทา่ ่กีวมลา่ ขวม้างาตข้นางนตี้ น้คือน้ี หคลอื ักหกลากัรทกาำรงาทนำเงบาอ้ืนงเบต้อืนงขตอ้นงขไซอโงลไซโล
(ท่ีมา(ท: hีม่ tาt:phst:/t/pcso:/n/sctoruncstriounctaiosina.awsioar.dwporredspsr.ceossm.c/o2m01/42/00134//2013//2ไซ1/โลไ-ซsiโlลo--sคilือoอ-คะือไรอ)ะไร)

42 42

๘๒

ดานการผังเมอื ง

ะบบ

มช้ืน
กหรือ
จเป็น

หภูมิ
ถุดิบ
ช้ือรา
ใหญ่
เรียบ
พาน
วย มี
ไซโล
นhtถtpังs://www.(gทoี่มoาg:leh.tctop.st:h//wsewawrc.hg/o)ogle.co.th/search/)
ห้ติด
ร)

42

ประจาํ ปง บประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ ๘๓

“ขอควรสังเกต : การเขียนขอ กาํ หนด การใชป ระโยชนท ีด่ ิน”

ผลกระทบที่อาจเกดิ ขน้ึ จากกจิ กรรม
ไซโลหรือถังบรรจุ (Bin) ขณะที่มีการเติมธัญพืชเข้ามาในไซโล หรือถังบรรจุจะทำให้
ฝุ่นฟุ้งกระจายจำนวนมาก และหากเกดิ การระเบดิ แบบปฐมภูมิจากกะพ้อลำเลียงหรอื
สายพานลำเลียง ความร้อนก็จะเข้ามาในไซโลหรือถังบรรจุทำให้เกิดไฟไหม้หรือ
การระเบิดแบบทุติยภมู ไิ ด้
กฎ ระเบียบท่ีเกีย่ วขอ้ ง
พระราชบัญญตั ิคลังสนิ ค้า ไซโล และห้องเยน็ พ.ศ. 2558
มาตรา 18 การประกอบกจิ การคลงั สนิ ค้ากิจการ ไซโล หรอื กจิ การหอ้ งเย็น จะกระทำ
ไดต้ ่อเมอื่ ได้จัดตั้งเป็นนิตบิ ุคคล ประเภทหา้ งหุ้นสว่ นจำกัด บริษทั จำกัด บริษัทมหาชน
จำกดั สหกรณ์ หรือองค์การของรัฐบาล และไดร้ ับอนญุ าตจากอธิบดี
• ประกาศคณะกรรมการกํากับคลังสินค้า ไซโล และห้องเย็น เรื่อง หลักเกณฑ์

วิธีการ และเงื่อนไขการอนุญาตประกอบกิจการ การออกใบแทนใบอนุญาต
การต่ออายุใบอนุญาต และการส่งคืนสินค้ากรณีเลิกประกอบกิจการ (ประกาศ
ณ วนั ท่ี 22 มถิ นุ ายน 2559)
ข้อ 6 สำนักงานและคลังสนิ คา้ ไซโล และหอ้ งเย็นของผ้ยู นื่ คำขออนุญาตประกอบ-
กิจการ ตามข้อ 2 ต้องมีลักษณะ สภาพ และวิธีการดำเนินงานสอดคล้องกับ
ประเภทกิจการท่ีขออนุญาต ดังต่อไปนี้
(2) คลังสินค้า ไซโล หรือห้องเย็น ต้องมีโครงสร้างม่ันคงแข็งแรง เหมาะสมกับ

ลักษณะ ของการประกอบกิจการที่ขออนุญาต โดยจะต้องได้รับอนุญาต
การกอ่ สร้างจากหน่วยงานท่ีเกย่ี วขอ้ ง และมีลักษณะ ดังต่อไปนี้
(ก) คลงั สินค้า ไซโล หรือห้องเยน็ ตอ้ งเปน็ เอกเทศและไมป่ ะปนกับกจิ การอน่ื
(ข) ต้องจดั ใหม้ ีปา้ ยช่ือไว้ท่ีคลังสนิ ค้า ไซโล หรอื หอ้ งเย็น มีขนาดพอสมควรท่ี

สามารถมองเห็นไดโ้ ดยชัดเจน และตดิ ต้ังไวเ้ ปน็ การถาวร
(ค) ตอ้ งมีทางเข้าออกคลงั สินคา้ ไซโล หรอื หอ้ งเย็น โดยสะดวกทัง้ ทางบกและ

หรือทางน้ำ
๘๔

ดา นการผงั เมือง

(ง) ตอ้ งจัดใหม้ ีวัสดุหรืออุปกรณท์ ีใ่ ช้สาํ หรับปอ้ งกันอคั คีภัยอย่างเพียงพอ
เม่ือมีเหตุอันสมควร คณะกรรมการอาจพิจารณาเปลี่ยนแปลงหลักเกณฑ์ตาม
วรรคหนง่ึ (2) ใหส้ อดคลอ้ งกบั สภาพสนิ คา้ เป็นรายกรณีไปกไ็ ด้
พระราชบญั ญตั ิควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522
• กฎกระทรวงกำหนดสิ่งที่สร้างขึ้นอย่างอื่นเป็นอาคารตามกฎหมายว่าด้วย
การควบคุมอาคาร พ.ศ. 2544
ไซโลท่ีมคี วามจุตงั้ แต่ 100 ลูกบาศก์เมตรขนึ้ ไป ถอื เป็นอาคารตามกฎหมายควบคุมอาคาร
• กฎกระทรวง ฉบับที่ 55 (พ.ศ. 2543) แก้ไขโดย กฎกระทรวง ฉบับที่ 58
(พ.ศ. 2546) และ กฎกระทรวง ฉบับท่ี 61 (พ.ศ. 2550)
กำหนดลักษณะอาคาร ส่วนต่าง ๆ ของอาคาร ที่ว่างภายนอก แนวอาคาร และ
ระยะต่าง ๆ ของอาคาร
• กฎกระทรวง ฉบับที่ 33 (พ.ศ. 2535) แก้ไขเพิ่มเติมโดย กฎกระทรวง
ฉบบั ที่ 42 (พ.ศ. 2537) และ ฉบบั ที่ 50 (พ.ศ. 2540)
กำหนดส่วนต่าง ๆ ของอาคาร ที่ว่างภายนอก แนวอาคาร และระยะต่าง ๆ ของ
อาคารสูง อาคารขนาดใหญพ่ ิเศษ
• ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง กำหนดบริเวณห้ามก่อสร้าง ดัดแปลง หรือ
เปลีย่ นการใช้อาคารบางชนิดหรอื บางประเภท (ในทอ้ งทีต่ า่ ง ๆ)
• ขอ้ บัญญัตทิ ้องถน่ิ หรอื เทศบัญญัติท่อี อกโดยท้องท่ตี า่ ง ๆ
มตคิ ณะกรรมการผังเมอื ง/ คณะอนุกรรมการผังเมืองที่เกี่ยวข้อง

ข้อควรสงั เกตในการเขยี นขอ้ กำหนด
หากกำหนดห้ามโรงงานลำดับที่ 2 (5) การเก็บรักษาหรือลําเลียงพืช เมล็ดพืช หรือ
ผลผลิตจากพืชในไซโล โกดังหรือคลังสินคา้ ในบัญชีโรงงานแล้ว ไม่จำเป็นต้องระบุใน
ข้อกำหนดอีก เว้นแต่มีเจตนาห้ามการเก็บรักษาหรือลําเลียงพืช เมล็ดพืช หรือผลผลิต
จากพชื ในอาคารโดยทัว่ ไปจงึ ระบุหา้ มเพ่ิมเตมิ ในข้อกำหนด

43

ประจําปง บประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ ๘๕

“ขอควรสงั เกต : การเขยี นขอกําหนด การใชประโยชนท ่ีดนิ ”

ตัวอยา่ งอาคารประเภทไซโล

ไซโลขนาดความจุ 500 ตนั ไซโล
ขนาดพ้ืนท่ไี ซโล เส้นผา่ นศนู ยก์ ลาง 8.2 เมตร สูง 13.66 เมตร

(ทม่ี า: https://thai.alibaba.com/product-detail/500-tons-capacities-
maize-vertical-steel-storage-tank-silos-prices)

๘๖

ดา นการผังเมอื ง

ประจําปงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ ๘๗

“ขอ ควรสังเกต : การเขียนขอกําหนด การใชประโยชนทีด่ นิ ”

สวนสนสกุ วนสนุก

คำจำกดั คควำาจมำขกอัดงคกวิจากมรขรมองกิจกรรม
“สวนสนกุ “”สวคนอื สสนถุกา”นทคี่ทือี่รสวถบารนวทมท่ีบร่ี วรบดารสวมิง่ ทบ่ีทรรำดใหา้เสก่ิงิดทค่ที วำาใมหสเ้ กนิดุกคสวนาามนสเนพุกลสิดนเพานลิเนพไลว้ิดเพลินไว้
บริการประบชรากิ ชานรประชาชน
(อา้ งอิง: พ(จอนา้ งาอนงิกุ :รพมจฉนบาับนรุการชมบฉัณบฑับิตรยาสชถบาณั นฑพิต.ยศส.ถ2า5น54พ).ศ. 2554)
สวนสนุก สจวึงเนปส็นนสุกถาจนึงทเปี่ท็นี่ใหสถ้บารนิกทา่ีทรเี่ใคหร้บื่อรงเิกลา่นรเตค่ารงื่อๆงเลช่นตร่าถงไๆฟเหชา่นะรชถิงไชฟ้าเหสวาะรรชคิง์ ชร้าวสมวถรึงรค์ รวมถึง
การแสดง กเชา่นรแโสชดวง์พเาชเหน่ รโดชวก์พาารเต์ หูนรโดชวก์ ารรวต์มูนถโงึ ชสวว์ นรนวม้ำถจงึ ดุ สมวงุ่นหนมำ้ าจยุดคมอื ุ่งใหหม้ผา้มู ยาใคชอื ้บใหริกผ้ ามู้ ราใช้บริการ
ได้พักผ่อนไหดย้พ่อักนผใ่อจนหยังยร่อวนมใถจึงสยวังนรวในมถลึงักสษวณนะในอลื่นักเษชณ่นะธอีมื่นปาเชร์ค่น (ธTีมhปeาmร์คe P(Tahrke)mสeวนPark) สวน
สนุกที่มีแสนนวุกคทิดเี่มปีแ็นนเวมคือิดงภเปา็นพเยมนือตงรภ์ าเชพ่นยนมตูฟรว์ เี่ ชว่นิลดม์ ูฟ(Mวoี่เวvิลieดW์ (Moroldv)ieยWูนิเoวrอldร)์แยซูนลิเวอร์แซล
สตดู โิ อ (Uสnตivูดeิโrอsa(lUSntivuedrisoa)lบSาtงuแdหio่งอ) าบจาเงอแาหสง่วอนาสจัตเอว์าหสวรือนอสุทัตวย์าหนรเพืออื่ ุทกายราเนรเียพน่ือรกู้อาื่นรๆเรียนรู้อื่นๆ
ที่แทรกสว่ ทน่ีแบทนั รเกทสิงเว่ ขน้าบไปนั เเทชงิ่นเขพา้ ไพิ ปธิ ภเชณั ่นฑพ์สพิัตวธิ น์ภ้ำณั (ฑA์สqัตuวaน์ ri้ำum(A)quarium)

“เครื่องเล“่นเ”ครหือ่ มงาเลยคน่ ว”ามหวม่าายสค่ิงวทาก่ี มอ่ วส่ารส้างิ่ ขทนึ้ ี่กสอ่ าํสหรรา้ ับงขใหน้ึ ้บสาํุคหครลบั ใชให้เลบ้ น่ ุคใคนลสใวชน้เลส่นใุกนหสรวือนใสนนุกหรือใน (ท่มี า: htt
สถานท่ี อสื่นถใาดนในที่ลอักื่นษใณดใะนเดลียักวษกณันะเโดียวมกีสัน่วนโปดรยะมกีสอ่วบนขปอรงะโกคอรบงสขรอ้างงโปคระงสธรา้านงแปลระะธานและ
โครงสร้างปโครระงกสอรบา้ งแปลระะมกี ลอกับษแณละะมอี ยล่ากั งษหณนะ่ึงอยา่ งใหดนดง่ึ องั ตยอ่างไปใดน้ีดงั ตอ่ ไปนี้
(1) มกี ารเ(ค1ล)่ือมนีกทา่ทีรเท่ี คําลใอ่ืหน้ผทู้เล่ีทน่ ่ที เําคใรหื่อ้ผงู้เลน่ เครลื่อื่องนเลท่นีไดเคโ้ ดลย่ือมนีคทวไ่ี าดม้โดเรยว็ มไีมควน่ าอ้ มยเกรว็ ไา่ ม5่นอ้ เมยกตวรา่ 5 เมตร

ต่อวนิ าที ต่อวนิ าที
(2) มีความ(2ส)ูงมจีคากวราะมดสับูงจพาื้นกทรี่ะตด้ังขับอพงื้นเคทรี่ตื่อั้งงขเอลง่นเถคึงรรื่อะงดเลับ่นพถืน้ ึงทร่ีะสดูงทับี่สพุดืน้ ทที่ผี่สู้เูงลท่นี่สเคุดรทื่อ่ีผงู้เเลล่น่ เครื่องเล่น

ขน้ึ ไป เพื่อขเลึ้น่นไปเคเรพ่อื ่ืองเล่นเไคมรน่ ่อื ้องยเลก่นวา่ไม2น่ .5้อ0ยกเมวา่ตร2.50 เมตร
(3) มขี นาด(3ก)าํ มลขีงั ขนอางดเกคํารลอื่ ังขกอลงไเมค่นร้อ่ื ยงกลวา่ไม1น่ 5้อยแกรงวมา่ า้ 1(511แรกงิโมลา้วตั (1ต1)์ กิโลวัตต์)
(4) มสี ว่ นท(4ี่ต)้อมงใีสชว่ ้นน้ำทในตี่ กอ้ างใรชเล้นน่ ้ำเใคนรกือ่ างรเเลล่น่นโเดคยรมอ่ื คีงเวลา่นมโลดกึ ยขมอคี งวราะมดลับึกนขำ้อไงมรน่ ะ้อดยับกนวำ้ า่ ไม0น่.8้อ0ยเกมวต่าร0.80 เมตร
(อ้างอิง: ก(อฎ้ากงรอะิงท: รกวฎงกวร่าะดท้วยรวกงาวร่าคดว้วบยคกุมาเรคครวื่อบงคเลุม่นเคพรื่อ.ศง.เล2่น55พ8.ศอ.อ2ก5ต5า8มคอวอากมตใานมความใน
พระราชบพัญรญะัตริคาชวบญัคุมญอตั าคิ วาบรคพมุ .ศอ.าค2า5ร22พ).ศ. 2522)

๘๘