เกณฑ์ประเมินการตอบคำถาม (Rubric Scores) ประเด็นประเมินการ ตอบคำถาม เกณฑ์การให้คะแนน ๔ ๓ ๒ ๑ ๑. การตอบคำถาม ตอบคำถามได้ ถูกต้อง ชัดเจน และตรงประเด็น คำถาม ตอบคำถามได้ถูกต้อง ชัดเจน แต่ไม่ค่อยตรง ประเด็นคำถาม ตอบคำถามได้ถูกต้อง แต่ไม่ค่อยตรง ประเด็น ตอบคำถาม ไม่ถูกต้อง ๒. การใช้ภาษา ใช้ภาษาถูกต้อง ตามหลัก เกณฑ์ทางภาษา ใช้ภาษาถูกต้อง แต่มีการใช้คำผิด ไม่เกิน ๒ คำ ใช้ภาษาถูกต้อง แต่มีการใช้คำผิด ไม่เกิน ๔ คำ ใช้ภาษาไม่ถูกต้อง มีการใช้คำผิด มากกว่า ๕ คำขึ้นไป ๓. ความรวดเร็ว ตอบคำถาม ได้รวดเร็ว ตอบคำถามช้า เล็กน้อย ตอบคำถาม ช้าปานกลาง ตอบคำถามช้ามาก
คำชี้แจง จงอ่านข้อวามที่กำหนดให้ และตอบคำถามให้ถูกต้อง (๑๐ คะแนน) ๑. อินทรชิตบิดเบือนกายิน เหมือนองค์อมรินทร์ ทรงคชเอราวัณ บทประพันธ์ข้างต้นปรากฏโวหารชนิดใด และสื่อความหมายว่าอย่างไร (๒ คะแนน) ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ................................................................................................................................................................ .............. ๒. ช้างนิรมิตฤทธิแรงแข็งขัน เผือกผ่องผิวพรรณ สีสังข์สะอาดโอฬาร์ บทประพันธ์ข้างต้นปรากฏการเล่นเสียงพยัญชนะใดบ้าง จงยกตัวอย่างประกอบ (๒ คะแนน) ............................................................................................................................. ................................................. .................................................................................................................................. ............................................ .............................................................................................................................................................................. ๓. มีวิมานแก้วงามบวร ทุกเกศกุญชร ดังเวไชยันต์อมรินทร์ เครื่องประดับเก้าแก้วโกมิน ซองหางกระวิน สร้อยสายชนักถักทอง บทประพันธ์ข้างต้นปรากฏการใช้รสวรรณคดีประเภทใด สามารถถอดบทประพันธ์ได้ว่าอย่างไร (๒ คะแนน) ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. แบบฝึกหัดที่ ๕ การวิเคราะห์คุณค่าวรรณคดีด้านเนื้อหาและด้านวรรณศิลป์วรรณคดี เรื่อง บทพากย์เอราวัณ เอราวัณ
๔. ลมหวนอวลกลิ่นมาลา เฟื่องฟุ้งวนา นิวาสแถวแนวดง คำว่า “วนา” หมายถึงอะไร และจงยกตัวอย่างคำที่มีความหมายเหมือนกันกับคำว่า “วนา” จำนวน ๓ คำ (๒ คะแนน) ............................................................................................................................. ................................................. .................................................................................................................................... .......................................... .............................................................................................................................................................................. ๕. จงยกตัวอย่างเนื้อเรื่องที่ปรากฏการใช้ “อติพจน์โวหาร” และ “บุคคลวัต” มาอย่างละ ๑ บท (๒ คะแนน) .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ชื่อ-สกุล ............................................................................................ เลขที่ .............. ชั้น ..... .............
คำชี้แจง จงอ่านข้อวามที่กำหนดให้ และตอบคำถามให้ถูกต้อง ๑. อินทรชิตบิดเบือนกายิน เหมือนองค์อมรินทร์ ทรงคชเอราวัณ บทประพันธ์ข้างต้นปรากฏโวหารชนิดใด และสื่อความหมายว่าอย่างไร (๒ คะแนน) ปรากฏการใช้อุปมาโวหาร สามารถสื่อความได้ว่า อินทรชิตแปลงกายให้เหมือนพระอินทร์นั่งอยู่ บนหลังช้างเอราวัณ ๒. ช้างนิรมิตฤทธิแรงแข็งขัน เผือกผ่องผิวพรรณ สีสังข์สะอาดโอฬาร์ บทประพันธ์ข้างต้นปรากฏการเล่นเสียงพยัญชนะใดบ้าง จงยกตัวอย่างประกอบ (๒ คะแนน) ปรากฏการเล่นเสียงพยัญชนะ ร ข ผ ส อ คำว่า ฤทธิ-แรง แข็ง-ขัน เผือก-ผ่อง สี-สังข์ (สะ)อาด-โอ(ฬาร์) ๓. มีวิมานแก้วงามบวร ทุกเกศกุญชร ดังเวไชยันต์อมรินทร์ เครื่องประดับเก้าแก้วโกมิน ซองหางกระวิน สร้อยสายชนักถักทอง บทประพันธ์ข้างต้นปรากฏการใช้รสวรรณคดีประเภทใด สามารถถอดบทประพันธ์ได้ว่าอย่างไร (๒ คะแนน) ปรากฏการใช้ “เสาวรจนี” โดยกล่าวถึงความงดงามของช้างเอราวัณ สามารถถอดบทประพันธ์ได้ว่า เศียรแต่ละเศียรของช้างเอราวัณยังมีวิมานแก้วที่สวยงามราวกับวิมานเวไชยันต์ของพระอินทร์ ประดับตกแต่ง อย่างสวยงามด้วยแก้วเก้าประการ ได้แก่ เพชร ทับทิม มรกต บุษราคัม โกเมน นิล มุกดา เพทาย และไพฑูรย์ ซองหาง และกระวินของช้างเอราวัณถูกถักร้อยด้วยสร้อยทอง ๔. ลมหวนอวลกลิ่นมาลา เฟื่องฟุ้งวนา นิวาสแถวแนวดง คำว่า “วนา” หมายถึงอะไร และจงยกตัวอย่างคำที่มีความหมายเหมือนกันกับคำว่า “วนา” จำนวน ๓ คำ (๒ คะแนน) “วนา” หมายถึง ป่า ยกตัวอย่างคำที่มีความหมายเหมือนกัน เช่น พงพนา พนัส ชัฏ เฉลยแบบฝึกหัดที่ ๕ การวิเคราะห์คุณค่าวรรณคดีด้านเนื้อหาและด้านวรรณศิลป์วรรณคดี เรื่อง บทพากย์เอราวัณ เอราวัณ
๕. จงยกตัวอย่างเนื้อเรื่องที่ปรากฏการใช้ “อติพจน์โวหาร” และ “บุคคลวัต” มาอย่างละ ๑ บท (๒ คะแนน) ปรากฏอติพจน์โวหารจากเนื้อเรื่องที่ว่า เสียงพลโห่ร้องเอาชัย เลื่อนลั่นสนั่นใน พิภพเพียงทำลาย ปรากฏบุคคลวัตจากเนื้อเรื่องที่ว่า สัตภัณฑ์บรรพตทั้งหลาย อ่อนเอียงเพียงปลาย ประนอมประนมชมชัย ชื่อ-สกุล ............................................................................................ เลขที่ .............. ชั้น ..... ............
แบบสังเกตพฤติกรรม คำชี้แจง ครูให้คะแนนลงในตารางตามความเป็นจริง เกณฑ์การให้คะแนน ดีมาก = ๔ ดี= ๓ พอใช้= ๒ ปรับปรุง = ๑ เลขที่ ชื่อ-สกุล คะแนนพฤติกรรม รวม ผลการประเมิน มารยาท ในการ สื่อสาร การให้ ความร่วมมือ ในการทำ กิจกรรม การ แสดงผล ทางอารมณ์ ๑๑. ๑๒. ๑๓. ๑๔. ๑๕. ๑๖. ๑๗. ๑๘. ๑๙. ๒๐. เกณฑ์การให้คะแนน ดีมาก = ๔ ดี= ๓ พอใช้= ๒ ปรับปรุง = ๑ เกณฑ์การตัดสิน ช่วงชั้นคะแนน ระดับคุณภาพ ๑๐ – ๑๒ ดีมาก ๗ – ๙ ดี ๔ – ๖ พอใช้ ๑ – ๓ ปรับปรุง เกณฑ์การผ่านตั้งแต่ระดับ ดี ขึ้นไป ลงชื่อ………………………………..…………..ผู้สังเกต (นางสาวกุลฤดี คงชัย) วันที่...................................................
เกณฑ์การสังเกตพฤติกรรม (Rubric Scores) ประเด็นการสังเกต พฤติกรรม เกณฑ์การให้คะแนน ๔ ๓ ๒ ๑ ๑. มารยาทในการ สื่อสาร มีมารยาทดีเยี่ยม เป็นทั้งผู้พูดและผู้ฟัง ที่ดี มีมารยาท เป็นทั้งผู้ พูดและผู้ฟังได้ สามารถตอบโต้และ สื่อสารได้ ไม่แสดงปฏิกิริยา ในการตอบโต้ สื่อสาร ๒. การให้ความ ร่วมมือในการทำ กิจกรรม ให้ความร่วมมือและ ให้ความสนใจในทุก กิจกรรม ให้ความร่วมมือและ ให้ความสนใจใน บางกิจกรรม ให้ความร่วมมือ แต่ไม่แสดงความรู้สึก สนใจในกิจกรรม ต่อต้านการทำ กิจกรรม ๓. การแสดงผลทาง อารมณ์ ร่าเริง แจ่มใส มีความกระตือรือร้น ในการเรียนรู้ ร่าเริง แต่ไม่ค่อย กระตือรือร้น นิ่งเฉย ไม่กระตือรือร้น แสดงอารมณ์ ทางลบ เกณฑ์การให้คะแนน ดีมาก = ๔ ดี= ๓ พอใช้= ๒ ปรับปรุง = ๑ เกณฑ์การตัดสิน ช่วงชั้นคะแนน ระดับคุณภาพ ๑๐ – ๑๒ ดีมาก ๗ – ๙ ดี ๔ – ๖ พอใช้ ๑ – ๓ ปรับปรุง เกณฑ์การผ่านตั้งแต่ระดับ ดี ขึ้นไป
ชุดกิจกรรม “โดมิโน่เล่าเรื่อง”
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๑๓ วิชาภาษาไทยพื้นฐาน รหัสวิชา ท๒๓๑๐๒ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๓ ใฝ่รู้บทพากย์เอราวัณ เวลา ๗ ชั่วโมง เรื่อง การวิเคราะห์คุณค่าด้านสังคมและข้อคิดจากบทพากย์เอราวัณ เวลา ๑ ชั่วโมง ครูผู้สอน นางสาวกุลฤดี คงชัย โรงเรียนกุดจับประชาสรรค์ วันที่สอน วันอังคาร ๒๑ พฤศจิกายน ๒๕๖๖ ม.๓/๖ เวลา ๑๒.๐๐ - ๑๒.๕๐ น. วันพุธ ๒๒ พฤศจิกายน ๒๕๖๖ ม.๓/๔ เวลา ๐๘.๔๐ - ๐๙.๓๐ น. วันพฤหัสบดี๒๓ พฤศจิกายน ๒๕๖๖ ม.๓/๕ เวลา ๑๓.๔๐ - ๑๔.๓๐ น. ๑. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ท ๑.๑ ใช้กระบวนการอ่านสร้างความรู้และความคิดเพื่อนำไปใช้ตัดสินใจ แก้ปัญหาใน การดำเนินชีวิต และมีนิสัยรักการอ่าน ตัวชี้วัด ม.๓/๒ วิเคราะห์วิถีไทยและคุณค่าจากวรรณคดีและวรรณกรรมที่อ่าน ๒. จุดประสงค์การเรียนรู้ ๒.๑ นักเรียนสามารถอธิบายความรู้เกี่ยวกับเนื้อเรื่องที่อ่านได้ (K) ๒.๒ นักเรียนสามารถวิเคราะห์คุณค่าวรรณคดีที่อ่านได้ (P) ๒.๓ นักเรียนเห็นความสำคัญในการเรียน (A) 3. สมรรถนะสำคัญของนักเรียน 3.1 ความสามารถในการสื่อสาร 3.2 ความสามารถในการคิด 4. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 4.1 รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ 4.2 ใฝ่เรียนรู้ 4.3 มุ่งมั่นในการทำงาน
๕. สาระสำคัญ บทพากย์เอราวัณ เป็นตอนหนึ่งในวรรณคดีเรื่องรามเกียรติ์ ที่นับว่าเป็นวรรณคดีที่ได้รับการเผยแพร่ และพัฒนาดัดแปลงเป็นวรรณกรรมหลายรูปแบบ ซึ่งนับว่ามีความโดดเด่นทั้งทางด้านเนื้อหาและด้าน วรรณศิลป์ โดยปรากฏการใช้ถ้อยคำเพื่อพรรณนาตัวละคร และฉาก ในท้องเรื่องซึ่งทำให้ผู้อ่านเกิดจินตภาพ ร่วมอย่างน่าสนใจ นอกจากนี้ยังปรากฏคุณค่าด้านต่าง ๆ เช่น ด้านสังคม การสะท้อนวิถีไทย และการให้ข้อคิด ซึ่งผู้อ่านหรือนักเรียน ควรอ่านอย่างพินิจพิจารณา เพื่อสังเคราะห์ความงามทางภาษาและข้อคิดต่าง ๆ ให้เกิด ประโยชน์มากที่สุด ๖. สาระการเรียนรู้ ๖.๑ การวิเคราะห์คุณค่าวรรณคดีด้านสังคมและสะท้อนวิถีไทย ๖.๒ การวิเคราะห์คุณค่าข้อคิดที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน ๗. ภาระงาน/ชิ้นงาน ๗.๑ แบบฝึกหัดเกี่ยวกับการวิเคราะห์คุณค่าวรรณคดีด้านสังคม สะท้อนวิถีไทย และข้อคิดที่ได้รับ ๘. กระบวนการจัดการเรียนรู้ ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน ๑. ครูทักทายนักเรียน และเช็กชื่อ พร้อมกับสอบถามเรื่องราวต่าง ๆ เพื่อสร้างปฏิสัมพันธ์ ๒. ครูทบทวนความรู้เดิมจากชั่วโมงที่แล้วด้วยคำถาม ดังนี้ ๒.๑ ลำดับการเปิดเรื่อง ดำเนินเรื่อง ปิดเรื่อง ของวรรณคดีเรื่อง บทพากย์เอราวัณ กล่าวถึง อะไรบ้าง ๒.๒ วรรณศิลป์ที่พบมีประเด็นใดบ้าง ตัวอย่างคำตอบ การใช้โวหาร การใช้ภาพพจน์ การเล่นเสียง ขั้นจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ๓. นักเรียนทบทวนและตรวจสอบความรู้ความเข้าใจ เกี่ยวกับการวิเคราะห์คุณค่าวรรณคดีเรื่อง บท พากย์เอราวัณ จากชั่วโมงที่แล้ว ด้วยการร่วมเฉลยแบบฝึกหัดที่ ๕ เกี่ยวกับการวิเคราะห์คุณค่าวรรณคดีด้าน เนื้อหา และด้านวรรณศิลป์ ๔. ครูอธิบายความรู้ดังนี้ บทพากย์เอราวัณเป็นวรรณคดีที่นับว่ามีความโดดเด่นทางด้านวรรณศิลป์อย่างชัดเจน ซึ่งใน ขณะเดียวกันก็สามารถสามารถสะท้อนให้เห็นสภาพสังคมของสมัยรัตนโกสินทร์ นอกจากนั้นยังสามารถพบ ข้อคิดอันสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างหลากหลาย โดยจำเป็นต้องอาศัยทักษะและ ประสบการณ์ในการพินิจเนื้อเรื่องอย่างลึกซึ้ง
๕. นักเรียนร่วมกันศึกษาบทวิเคราะห์คุณค่าด้านสังคมและการสะท้อนวิถีไทย และข้อคิดที่สามารถ นำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน ของวรรณคดี เรื่อง บทพากย์เอราวัณ จากหนังสือเรียนวรรณคดีและ วรรณกรรม สำหรับนักเรียนชั้น ม.๓ หน้าที่ ๑๓๓-๑๓๕ พร้อมจดบันทึกและรับฟังคำอธิบายเพิ่มเติมจากครู ๖. นักเรียนแบ่งทีมตามความเหมาะสมของจำนวนสมาชิกภายในห้องเรียน ออกเป็นทีมละเท่า ๆ กัน โดยคละความสามารถ อ่อน ปานกลาง เก่ง เพื่อเลือกและตอบคำถามเชิงวิเคราะห์ตามแผ่นป้ายคำถาม เกี่ยวกับข้อคิดและคุณค่าด้านต่าง ๆ ของบทพากย์เอราวัณ ๗. นักเรียนแต่ละทีมร่วมกันเล่นเกม “จิ๊กซอว์ต่อเติม” จากชุดกิจกรรมประกอบการสอนวรรณคดีไทย เรื่อง บทพากย์เอราวัณ ๗.๑ นักเรียนแต่ละทีมศึกษากติกาและวิธีการเล่นเกม ๗.๒ ในชุดกิจกรรมจะประกอบไปด้วย กติกาและวิธีการเล่น กระดาษสำหรับใช้ในการเขียนข้อคิด จากวรรณคดี เรื่องบทพากย์เอราวัณ และภาพตัวละครที่ถูกแบ่งเป็นจิ๊กซอว์ ซึ่งเกมในชุดกิจกรรมนี้ ผู้เล่นจะ สามารถแข่งขันได้พร้อมกันทุกทีม โดยทีมที่สามารถตอบคำถามได้ถูกต้อง และรวดเร็วมากที่สุด จะเป็นทีมที่ ชนะ ๗.๓ นักเรียนทุกคนรับกระดาษที่ใช้สำหรับการเขียนข้อคิดที่ได้รับจากการอ่านวรรณคดี เรื่อง บทพากย์เอราวัณ ซึ่งนักเรียนจำเป็นต้องเขียนทุกคน เพื่อโอกาสหรือความถี่ในการจับสลาก จากนั้นให้นำไป ใส่ลงในภาชนะที่ครูเตรียมไว้ให้เพื่อใช้ในการจับสลาก ๗.๔ นักเรียนแต่ละทีม จับสลากเพื่อเลือกภาพจิ๊กซอว์ โดยจะมีภาพหมายเลขที่ ๑ ๒ ๓ และ ๔ ๗.๕ นักเรียนจับสลากเพื่อเลือกทีมที่จะมีโอกาสในการตอบแผ่นป้ายคำถาม เช่น หากจับได้สลาก กระดาษที่เขียนข้อคิดของนักเรียนในกลุ่มที่ ๑ นักเรียนในกลุ่มที่ ๑ จะสามารถเลือกป้ายคำถามใดก็ได้ ๑ ป้าย หากตอบถูกจะได้รับภาพจิ๊กซอว์ ๑ ส่วน โดยป้ายคำถามจะเป็นเนื้อเรื่องของบทพากย์เอราวัณ ป้ายละ ๑ บท จากนั้นให้นักเรียนตอบว่าภาพสะท้อนสังคมที่ปรากฏจากกลอนบทนี้คืออะไร ซึ่งป้ายคำถาม จะมีทั้งหมด ๗ ป้าย เพื่อให้เหมาะสมกับระยะเวลาในการสอน ๑ ชั่วโมง หากเล่นจนครบทุกป้าย แต่ยังไม่มีทีมที่ตอบคำถามได้ ให้ได้รับรางวัลเสมอกัน ๗.๖ เมื่อได้รับภาพแล้ว หากนักเรียนทีมใดสามารถตอบได้อย่างถูกต้องว่าภาพจิ๊กซอว์ที่ได้รับนั้น เป็นลักษณะของตัวละครใด ก็จะถือว่าเป็นทีมที่ชนะ กล่าวคือ จะมีการจับสลากเพื่อหาทีมในการตอบคำถาม ไปเรื่อย ๆ จนกว่าจะมีทีมที่สามารถตอบได้ว่า ภาพจิ๊กซอว์ของตัวละครที่ได้รับคือตัวละครใด ๗.๗ นักเรียนทีมที่แพ้ชื่นชมทีมที่ชนะ นักเรียนทีมที่ชนะกล่าวขอบคุณและชื่นชมทีมที่แพ้ เพื่อเป็น การฝึกความมีน้ำใจ ๘. ครูมอบรางวัลหรือมอบคะแนนให้กับนักเรียนทีมที่ชนะเพื่อเป็นการสร้างแรงกระตุ้นสำหรับการ เรียนการสอนในครั้งต่อไป ขั้นสรุป ๙. นักเรียนสรุปเนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์ด้านสังคมและการสะท้อนวิถีไทย และข้อคิดที่สามารถ นำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน ของวรรณคดี เรื่อง บทพากย์เอราวัณ ดังนี้
๙.๑ บทพากย์เอราวัณ ปรากฏการสะท้อนสภาพและบริบทสังคมในสมัยนั้นอย่างไรบ้าง ๙.๒ ข้อคิดที่ปรากฏจากบทพากย์มีอะไรบ้าง ๑๐. ครูกล่าวชื่นชมนักเรียนที่มีความตั้งใจและมีความกระตือรือร้นในการเรียนและการทำกิจกรรม ๑๑. ครูนัดหมายการเรียนในชั่วโมงต่อไป พร้อมกับมอบแบบฝึกหัดเพื่อเป็นการทบทวนความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับการวิเคราะห์คุณค่าด้านสังคมและการสะท้อนวิถีไทย และข้อคิดที่สามารถนำไป ประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน ของวรรณคดี เรื่อง บทพากย์เอราวัณ จำนวน ๕ ข้อ โดยให้นำส่งและเฉลยใน การเรียนชั่วโมงต่อไป ๙. สื่อและแหล่งการเรียนรู้ ๙.๑ หนังสือเรียนวรรณคดีและวรรณกรรม สำหรับนักเรียนชั้น ม.๓ ๙.๒ ชุดกิจกรรม “จิ๊กซอว์ต่อเติม” ๙.๓ แบบฝึกหัดเกี่ยวกับการวิเคราะห์คุณค่าด้านสังคมและการสะท้อนวิถีไทย และข้อคิดที่สามารถ นำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน ของวรรณคดี เรื่อง บทพากย์เอราวัณ ๑๐. การจัดบรรยากาศในชั้นเรียน ๑๐.๑ สร้างบรรยากาศในห้องเรียนให้มีความเหมาะสมต่อการเรียนรู้ ๑๐.๒ ครูเปิดโอกาสให้นักเรียนได้ร่วมทำกิจกรรมอย่างทั่วถึง ๑๐.๓ ครูกระตุ้นหรือเสริมแรงด้วยการปรบมือ ให้คำชื่นชม และมอบรางวัล
๑๑. การวัดและประเมินผล จุดประสงค์ การเรียนรู้ วิธีการวัด เครื่องมือในการวัด เกณฑ์การประเมิน ๑. นักเรียนสามารถ อธิบายความรู้เกี่ยวกับ เนื้อเรื่องที่อ่านได้ (K) นักเรียนตอบคำถาม จากการทำชุด กิจกรรม “จิ๊กซอว์ ต่อเติม” ๑. แบบประเมินการตอบ คำถาม คะแนนการตอบคำถาม จากการทำกิจกรรมผ่าน เกณฑ์การประเมินใน ระดับ ดีขึ้นไป ๒. นักเรียนสามารถ วิเคราะห์คุณค่า วรรณคดีที่อ่านได้ (P) นักเรียนทำ แบบฝึกหัด ๑. การวิเคราะห์คุณค่า วรรณคดีของบทพากย์ เอราวัณ ด้านเนื้อหาและด้าน วรรณศิลป์ คะแนนการทำแบบฝึกหัด ผ่านตั้งแต่ ๗ คะแนน ขึ้นไป ๓. นักเรียนเห็น ความสำคัญในการ เรียน (A) สังเกตพฤติกรรม แบบสังเกตพฤติกรรม คะแนนพฤติกรรมผ่าน เกณฑ์การประเมินใน ระดับ ดีขึ้นไป
12. บันทึกผลหลังจัดกิจกรรมการเรียนรู้ 12.1 ผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ........................................................................................................ 12.2 ปัญหาและอุปสรรค ............................................................................................................................. ................................................. ...................................................................................................................................................... ........................ ........................................................................................................... ................................................................... ............................................................................................................................. ................................................. ........................................................................................................ 12.3 ข้อเสนอแนะ/แนวทางแก้ไข .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ......................................................................................................................................................................... ..... .............................................................................................................................................................................. ........................................................................................................ ลงชื่อ........................................................... (นางสาวกุลฤดี คงชัย) วันที่…..…..เดือน…………..……..พ.ศ. …………..
แบบประเมินการตอบคำถาม (รายกลุ่ม) ทีมที่ ชื่อ-สกุล (ตัวแทนกลุ่ม) การตอบคำถาม รวม ผลการประเมิน การตอบ คำถาม การใช้ภาษา ความ รวดเร็ว ๑. ๒. ๓. ๔. ๕. ๖. เกณฑ์การให้คะแนน ดีมาก = ๔ ดี= ๓ พอใช้= ๒ ปรับปรุง = ๑ เกณฑ์การตัดสิน ช่วงชั้นคะแนน ระดับคุณภาพ ๑๐ – ๑๒ ดีมาก ๗ – ๙ ดี ๔ – ๖ พอใช้ ๑ – ๓ ปรับปรุง เกณฑ์การผ่านตั้งแต่ระดับ ดี ขึ้นไป สรุป ผ่าน ไม่ผ่าน ลงชื่อ………………………………..…………..ผู้ประเมิน (นางสาวกุลฤดี คงชัย) วันที่...................................................
เกณฑ์ประเมินการตอบคำถาม (Rubric Scores) ประเด็นประเมินการ ตอบคำถาม เกณฑ์การให้คะแนน ๔ ๓ ๒ ๑ ๑. การตอบคำถาม ตอบคำถามได้ ถูกต้อง ชัดเจน และตรงประเด็น คำถาม ตอบคำถามได้ถูกต้อง ชัดเจน แต่ไม่ค่อยตรง ประเด็นคำถาม ตอบคำถามได้ถูกต้อง แต่ไม่ค่อยตรง ประเด็น ตอบคำถาม ไม่ถูกต้อง ๒. การใช้ภาษา ใช้ภาษาถูกต้อง ตามหลัก เกณฑ์ทางภาษา ใช้ภาษาถูกต้อง แต่มีการใช้คำผิด ไม่เกิน ๒ คำ ใช้ภาษาถูกต้อง แต่มีการใช้คำผิด ไม่เกิน ๔ คำ ใช้ภาษาไม่ถูกต้อง มีการใช้คำผิด มากกว่า ๕ คำขึ้นไป ๓. ความรวดเร็ว ตอบคำถาม ได้รวดเร็ว ตอบคำถามช้า เล็กน้อย ตอบคำถาม ช้าปานกลาง ตอบคำถามช้ามาก
แบบสังเกตพฤติกรรม คำชี้แจง ครูให้คะแนนลงในตารางตามความเป็นจริง เกณฑ์การให้คะแนน ดีมาก = ๔ ดี= ๓ พอใช้= ๒ ปรับปรุง = ๑ เลขที่ ชื่อ-สกุล คะแนนพฤติกรรม รวม ผลการประเมิน มารยาท ในการ สื่อสาร การให้ ความร่วมมือ ในการทำ กิจกรรม การ แสดงผล ทางอารมณ์ ๑๑. ๑๒. ๑๓. ๑๔. ๑๕. ๑๖. ๑๗. ๑๘. ๑๙. ๒๐. เกณฑ์การให้คะแนน ดีมาก = ๔ ดี= ๓ พอใช้= ๒ ปรับปรุง = ๑ เกณฑ์การตัดสิน ช่วงชั้นคะแนน ระดับคุณภาพ ๑๐ – ๑๒ ดีมาก ๗ – ๙ ดี ๔ – ๖ พอใช้ ๑ – ๓ ปรับปรุง เกณฑ์การผ่านตั้งแต่ระดับ ดี ขึ้นไป ลงชื่อ………………………………..…………..ผู้สังเกต (นางสาวกุลฤดี คงชัย) วันที่...................................................
เกณฑ์การสังเกตพฤติกรรม (Rubric Scores) ประเด็นการสังเกต พฤติกรรม เกณฑ์การให้คะแนน ๔ ๓ ๒ ๑ ๑. มารยาทในการ สื่อสาร มีมารยาทดีเยี่ยม เป็นทั้งผู้พูดและผู้ฟัง ที่ดี มีมารยาท เป็นทั้งผู้ พูดและผู้ฟังได้ สามารถตอบโต้และ สื่อสารได้ ไม่แสดงปฏิกิริยา ในการตอบโต้ สื่อสาร ๒. การให้ความ ร่วมมือในการทำ กิจกรรม ให้ความร่วมมือและ ให้ความสนใจในทุก กิจกรรม ให้ความร่วมมือและ ให้ความสนใจใน บางกิจกรรม ให้ความร่วมมือ แต่ไม่แสดงความรู้สึก สนใจในกิจกรรม ต่อต้านการทำ กิจกรรม ๓. การแสดงผลทาง อารมณ์ ร่าเริง แจ่มใส มีความกระตือรือร้น ในการเรียนรู้ ร่าเริง แต่ไม่ค่อย กระตือรือร้น นิ่งเฉย ไม่กระตือรือร้น แสดงอารมณ์ ทางลบ เกณฑ์การให้คะแนน ดีมาก = ๔ ดี= ๓ พอใช้= ๒ ปรับปรุง = ๑ เกณฑ์การตัดสิน ช่วงชั้นคะแนน ระดับคุณภาพ ๑๐ – ๑๒ ดีมาก ๗ – ๙ ดี ๔ – ๖ พอใช้ ๑ – ๓ ปรับปรุง เกณฑ์การผ่านตั้งแต่ระดับ ดี ขึ้นไป
ชุดกิจกรรม “จิ๊กซอว์ต่อเติม”
ภาพจิ๊กซอว์ ภาพที่ ๑ ๒ ๓ และ ๔
คำชี้แจง จงอ่านข้อวามที่กำหนดให้ และตอบคำถามให้ถูกต้อง (๑๐ คะแนน) ๑. อึงอินทเภรีตีระงม แตรสังข์เสียงประสม ประสานเสนาะในไพร บทประพันธ์ข้างต้นสะท้อนให้เห็นความเชื่อหรือสภาพสังคมอย่างไรบ้าง จงอธิบาย (๒ คะแนน) ....................................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................................... ๒. บ้างเปิดแกลแก้วแววไว โปรยทิพมาลัย ซ้องสาธุการบูชา บทประพันธ์ข้างต้นสะท้อนให้เห็นความเชื่อหรือสภาพสังคมอย่างไรบ้าง จงอธิบาย (๒ คะแนน) ....................................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................................... ๓. อินทรชิตบิดเบือนกายิน เหมือนองค์อมรินทร์ ทรงคชเอราวัณ บทประพันธ์ข้างต้นสะท้อนให้เห็นข้อคิดเรื่องใด จงอธิบาย (๒ คะแนน) ....................................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................................... ๔. อินทรชิตสถิตเหนือเอรา วัณทอดทัศนา เห็นองค์พระลักษณ์ฤทธิรงค์ เคลิบเคลิ้มหฤทัยใหลหลง จึงจับศรทรง พรหมาสตร์อันเรืองเดชา บทประพันธ์ข้างต้นสะท้อนให้เห็นข้อคิดเรื่องใด จงอธิบาย (๒ คะแนน) ....................................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................................... แบบฝึกหัดที่ ๖ การวิเคราะห์คุณค่าวรรณคดีด้านสังคมและข้อคิดที่ปรากฏ เรื่อง บทพากย์เอราวัณเอราวัณ
๕. สุครีพทูลทัดเฉลยไข ทุกทีสหัสนัยน์ เสด็จด้วยหมู่เทวา อวยชัยถวายทิพมาลา บัดนี้เธอมา เห็นวิปริตดูฉงน บทประพันธ์ข้างต้นสะท้อนให้เห็นข้อคิดเรื่องใด จงอธิบาย (๒ คะแนน) ....................................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................................... ชื่อ-สกุล ............................................................................................ เลขที่ .............. ชั้น ..................
คำชี้แจง จงอ่านข้อวามที่กำหนดให้ และตอบคำถามให้ถูกต้อง (๑๐ คะแนน) ๑. อึงอินทเภรีตีระงม แตรสังข์เสียงประสม ประสานเสนาะในไพร บทประพันธ์ข้างต้นสะท้อนให้เห็นความเชื่อหรือสภาพสังคมอย่างไรบ้าง จงอธิบาย (๒ คะแนน) ความเชื่อเรื่องแตรสังข์ เป็นเครื่องดนตรีศักดิ์สิทธิ์หรือเครื่องให้สัญญาณต่าง ๆ รับแบบแผนจาก อินเดีย ที่สำคัญคือให้สัญญาณเสด็จเข้า-ออกของเทพเจ้า และพระราชา มักพบในงานมงคลทางศาสนา พราหมณ์ ๒. บ้างเปิดแกลแก้วแววไว โปรยทิพมาลัย ซ้องสาธุการบูชา บทประพันธ์ข้างต้นสะท้อนให้เห็นความเชื่อหรือสภาพสังคมอย่างไรบ้าง จงอธิบาย (๒ คะแนน) ความเชื่อและความนิยมทำพิธีโปรยดอกไม้ทิพย์หรือดอกไม้หอมเพื่อสักการะบูชาเทพ เทวดา เพื่อความเป็นมงคลในการทำพิธีต่าง ๆ ๓. อินทรชิตบิดเบือนกายิน เหมือนองค์อมรินทร์ ทรงคชเอราวัณ บทประพันธ์ข้างต้นสะท้อนให้เห็นข้อคิดเรื่องใด จงอธิบาย (๒ คะแนน) การใช้อำนาจในทางที่ไม่ถูกไม่ควร กล่าวคือ อินทรชิตที่มีทั้งพรและอาวุธจากมหาเทพ แต่ก็เลือกใช้ อำนาจไปในทางที่ผิด ทั้งออกมารบกับพระรามและผู้อื่น ไปท้ารบกับพระอินทร์ และได้ชัยชนะกลับมาด้วย จึง เป็นที่มาของชื่ออินทรชิต ซึ่งแปลว่า “ผู้ชนะพระอินทร์” ๔. อินทรชิตสถิตเหนือเอรา วัณทอดทัศนา เห็นองค์พระลักษณ์ฤทธิรงค์ เคลิบเคลิ้มหฤทัยใหลหลง จึงจับศรทรง พรหมาสตร์อันเรืองเดชา บทประพันธ์ข้างต้นสะท้อนให้เห็นข้อคิดเรื่องใด จงอธิบาย (๒ คะแนน) ความลุ่มหลงเป็นบ่อเกิดของหายนะ กล่าวคือ พระลักษมณ์ที่หลงใหลในความงดงามของกองทัพ ยักษ์จำแลง จนประมาทและถูกศรพรหมาสตร์ของอินทรชิต เฉลยแบบฝึกหัดที่ ๖ การวิเคราะห์คุณค่าวรรณคดีด้านสังคมและข้อคิดที่ปรากฏ เรื่อง บทพากย์เอราวัณเอราวัณ
๕. สุครีพทูลทัดเฉลยไข ทุกทีสหัสนัยน์ เสด็จด้วยหมู่เทวา อวยชัยถวายทิพมาลา บัดนี้เธอมา เห็นวิปริตดูฉงน บทประพันธ์ข้างต้นสะท้อนให้เห็นข้อคิดเรื่องใด จงอธิบาย (๒ คะแนน) การใช้สติปัญญาพิจารณาสถานการณ์ต่าง ๆ กล่าวคือ สุครีพที่ช่างสังเกต ใช้สติปัญญาประเมิน สถานการณ์ในสนามรบ และเตือนให้พระลักษมณ์อย่าไว้ใจข้าศึก ชื่อ-สกุล ............................................................................................ เลขที่ .............. ชั้น ..... ............
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๑๔ วิชาภาษาไทยพื้นฐาน รหัสวิชา ท๒๓๑๐๒ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๓ ใฝ่รู้บทพากย์เอราวัณ เวลา ๗ ชั่วโมง เรื่อง การสังเคราะห์ข้อคิดจากบทพากย์เอราวัณ เวลา ๑ ชั่วโมง ครูผู้สอน นางสาวกุลฤดี คงชัย โรงเรียนกุดจับประชาสรรค์ วันที่สอน วันพฤหัสบดี ๒๓ พฤศจิกายน ๒๕๖๖ ม.๓/๖ เวลา ๑๒.๐๐ - ๑๒.๕๐ น. วันศุกร์ ๒๔ พฤศจิกายน ๒๕๖๖ ม.๓/๔ เวลา ๐๙.๓๐ - ๑๐.๒๐ น. วันศุกร์ ๒๔ พฤศจิกายน ๒๕๖๖ ม.๓/๕ เวลา ๑๐.๒๐ - ๑๑.๑๐ น. ๑. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ท ๕.๑ เข้าใจและแสดงความคิดเห็น วิจารณ์วรรณคดีและวรรณกรรมไทยอย่าง เห็นคุณค่าและนำมาประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง ตัวชี้วัด ม.๓/๔ สรุปความรู้และข้อคิดจากการอ่าน เพื่อนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง ๒. จุดประสงค์การเรียนรู้ ๒.๑ นักเรียนสามารถอธิบายความรู้เกี่ยวกับเรื่องที่อ่านได้ (K) ๒.๒ นักเรียนสามารถสังเคราะห์คุณค่าเรื่องที่อ่านได้ (P) ๒.๓ นักเรียนเห็นคุณค่าของการเรียนวรรณคดีไทย (A) 3. สมรรถนะสำคัญของนักเรียน 3.1 ความสามารถในการสื่อสาร 3.2 ความสามารถในการคิด ๔. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ๔.๑ รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ๔.๒ ใฝ่เรียนรู้ ๔.๓ มุ่งมั่นในการทำงาน
๕. สาระสำคัญ บทพากย์เอราวัณ เป็นตอนหนึ่งในวรรณคดีเรื่องรามเกียรติ์ ที่นับว่าเป็นวรรณคดีที่ได้รับ การเผยแพร่และพัฒนาดัดแปลงเป็นวรรณกรรมหลายรูปแบบ ซึ่งนับว่ามีความโดดเด่นทั้งทางด้านเนื้อหาและ ด้านวรรณศิลป์ นอกจากนี้ยังปรากฏคุณค่าด้านต่าง ๆ เช่น ด้านสังคม การสะท้อนวิถีไทย และการให้ข้อคิด ซึ่งผู้อ่านหรือนักเรียน สามารถสังเคราะห์ข้อคิดต่าง ๆ ให้เกิดประโยชน์ได้มากที่สุดโดยใช้วิธีการอ่านเพื่อ สังเคราะห์ความรู้ เพื่อสร้างความเพลิดเพลินบันเทิงใจ พร้อมกับนำความรู้ไปใช้ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตได้ ๖. สาระการเรียนรู้ ๖.๑ การสังเคราะห์คุณค่าและประโยชน์จากวรรณคดี เรื่อง บทพากย์เอราวัณ ๗. ภาระงาน/ชิ้นงาน ๗.๑ การทำแผนผังความคิด สรุปประโยชน์และคุณค่าวรรณคดี จากบทพากย์เอราวัณ ๘. กระบวนการจัดการเรียนรู้แบบอุปนัย ขั้นนำ ๑. ครูทักทายนักเรียนและสอบถามเกี่ยวกับการเรียนหรือข้อมูลทั่วไป เพื่อสร้างปฏิสัมพันธ์ ๑. ขั้นเตรียม ๒. ครูทบทวนความรู้เกี่ยวกับประวัติและความเป็นมาของบทพากย์เอราวัณด้วยคำถาม ดังนี้ ๒.๑ บทพากย์เอราวัณเป็นตอนหนึ่งจากวรรณคดีเรื่องใด ๒.๒ ใครคือผู้ประพันธ์บทพากย์เอราวัณ ๒.๓ จุดมุ่งหมายในการแต่งบทพากย์เอราวัณคืออะไร ๒.๔ บทพากย์เอราวัณแต่งโดยใช้คำประพันธ์ประเภทใด ๒.๕ ตัวละครหลักที่ปรากฏในเรื่องมีใครบ้าง ๓. ครูทบทวนความรู้เกี่ยวกับเนื้อเรื่องของบทพากย์เอราวัณด้วยการเล่นเกม “ตอนนี้ตอนไหน” ๓.๑ นักเรียนอ่านบทประพันธ์ที่กำหนดให้ พร้อมเรียบเรียงเนื้อเรื่องให้ถูกต้องตามลำดับ ดังนี้ ก. บรรดาโยธาจัตุรงค์ เปลี่ยนแปลงกายคง เป็นเทพไทเทวัญ ข. ศรเต็มไปทั่วราศี ต้ององค์อินทรีย์ พระลักษณ์ก็กลิ้งกลางพล ค. สุครีพทูลทัดเฉลยไข ทุกทีสหัสนัยน์ เสด็จด้วยหมู่เทวา ง. อินทรชิตบิดเบือนกายิน เหมือนองค์อมรินทร์ ทรงคชเอราวัณ จ. ลูกครุฑพลัดตกฉิมพลี หัสดินอินทรี คาบช้างก็วางไอยรา การเรียงลำดับเนื้อเรื่องที่ถูกต้อง คือ ง ก จ ค ข
๒. ขั้นสอนหรือขั้นแสดง ๔. นักเรียนทบทวนความรู้เกี่ยวกับบทวิเคราะห์คุณค่าด้านวรรณคดี เรื่อง บทพากย์เอราวัณ จากหนังสือเรียนวรรณคดีและวรรณกรรม สำหรับนักเรียนชั้น ม.๓ หน้าที่ ๑๒๘-๑๓๕ พร้อมรับฟังคำอธิบาย เพิ่มเติมจากครู ๓. ขั้นเปรียบเทียบและรวบรวม ๕. นักเรียนร่วมกันสังเคราะห์ประโยชน์และคุณค่าของวรรณคดี เรื่อง บทพากย์เอราวัณ จากคำถาม ดังต่อไปนี้ ๕.๑ บทพากย์เอราวัณเป็นวรรณคดีที่สร้างขึ้นมาใช้ในการแสดงโขน หากต้องการเผยแพร่ให้เข้าถึง เยาวชนคนรุ่นใหม่ ควรนำไปดัดแปลงเป็นสื่อประเภทใด ๕.๒ นักเรียนคิดว่า บทพากย์เอราวัณมีความโดดเด่นในด้านใดมากที่สุด เพราะเหตุใด ๕.๓ นักเรียนคิดว่า นักเรียนชั้น ม.๓ ต้องเรียนวรรณคดี เรื่อง บทพากย์เอราวัณ เพราะเหตุใด ๔. ขั้นสรุปและนำไปใช้ ๖. ครูมอบหมายให้นักเรียนทำแผนผังความคิดเกี่ยวกับประโยชน์และคุณค่าวรรณคดี เรื่องบทพากย์ เอราวัณ โดยแบ่งเป็นหัวข้อทั้งหมด ๔ หัวข้อ ได้แก่ คุณค่าด้านเนื้อหา วรรณศิลป์ ด้านสังคม และสะท้อนวิถีไทย และข้อคิดที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน ขั้นสรุป ๗. ครูกล่าวชื่นชมนักเรียนที่สามารถตอบคำถามและแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับเรื่องต่าง ๆ ได้อย่างถูกต้อง ๘. ครูนัดหมายการเรียนในชั่วโมงต่อไป โดยให้นักเรียนนำหนังสือเรียนวรรณคดีและวรรณกรรม สำหรับนักเรียนชั้น ม.๓ และทำงานที่มอบหมายให้เรียบร้อยเพื่อนำมาส่งชั่วโมงต่อไป ๙. สื่อและแหล่งการเรียนรู้ ๙.๑ หนังสือเรียนวรรณคดีและวรรณกรรม สำหรับนักเรียนชั้น ม.๓ ๑๐. การจัดบรรยากาศในชั้นเรียน ๑๐.๑ สร้างบรรยากาศในห้องเรียนให้มีความเหมาะสมต่อการเรียนรู้ ๑๐.๒ ครูกล่าวชื่นชมเพื่อเสริมแรงในการเรียนรู้ให้แก่นักเรียน
๑๑. การวัดและประเมินผล จุดประสงค์ การเรียนรู้ วิธีการวัด เครื่องมือในการวัด เกณฑ์การประเมิน ๑. นักเรียนสามารถ อธิบายความรู้เกี่ยวกับ เรื่องที่อ่านได้ (K) นักเรียนตอบคำถาม ระหว่างเรียน ๑. คำถาม - คำถามข้อ ๒.๑-๒.๕ ๒. แบบประเมินการตอบ คำถาม คะแนนการตอบคำถาม ผ่านเกณฑ์การประเมินใน ระดับ ดีขึ้นไป ๒. นักเรียนสามารถ สังเคราะห์คุณค่าเรื่อง ที่อ่านได้ (P) นักเรียนทำแผนผัง ความคิด แบบประเมินการทำแผนผัง ความคิด คะแนนการทำแผนผัง ความคิดผ่านเกณฑ์ การประเมินในระดับ ดีขึ้นไป ๓. นักเรียนเห็นคุณค่า ของการเรียนวรรณคดี ไทย (A) สังเกตพฤติกรรม แบบสังเกตพฤติกรรม คะแนนพฤติกรรมผ่าน เกณฑ์การประเมินใน ระดับ ดีขึ้นไป
12. บันทึกผลหลังจัดกิจกรรมการเรียนรู้ 12.1 ผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ........................................................................................................ 12.2 ปัญหาและอุปสรรค ............................................................................................................................. ................................................. ...................................................................................................................................................... ........................ ........................................................................................................... ................................................................... ............................................................................................................................. ................................................. ........................................................................................................ 12.3 ข้อเสนอแนะ/แนวทางแก้ไข .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ......................................................................................................................................................................... ..... .............................................................................................................................................................................. ........................................................................................................ ลงชื่อ........................................................... (นางสาวกุลฤดี คงชัย) วันที่…..…..เดือน…………..……..พ.ศ. …………..
แบบประเมินการตอบคำถาม (รายห้อง) ประเด็นประเมิน ระดับคะแนน หมายเหตุ ๔ ๓ ๒ ๑ ๑. การตอบคำถาม ๒. การใช้ภาษา ๓. ความรวดเร็ว รวม ระดับคุณภาพ เกณฑ์การให้คะแนน ดีมาก = ๔ ดี= ๓ พอใช้= ๒ ปรับปรุง = ๑ เกณฑ์การตัดสิน ช่วงชั้นคะแนน ระดับคุณภาพ ๑๐ – ๑๒ ดีมาก ๗ – ๙ ดี ๔ – ๖ พอใช้ ๑ – ๓ ปรับปรุง เกณฑ์การผ่านตั้งแต่ระดับ ดี ขึ้นไป สรุป ผ่าน ไม่ผ่าน ลงชื่อ………………………………..…………..ผู้ประเมิน (นางสาวกุลฤดี คงชัย) วันที่...................................................
เกณฑ์ประเมินการตอบคำถาม (Rubric Scores) ประเด็นประเมินการ ตอบคำถาม เกณฑ์การให้คะแนน ๔ ๓ ๒ ๑ ๑. การตอบคำถาม ตอบคำถามได้ ถูกต้อง ชัดเจน และตรงประเด็น คำถาม ตอบคำถามได้ถูกต้อง ชัดเจน แต่ไม่ค่อยตรง ประเด็นคำถาม ตอบคำถามได้ถูกต้อง แต่ไม่ค่อยตรง ประเด็น ตอบคำถาม ไม่ถูกต้อง ๒. การใช้ภาษา ใช้ภาษาถูกต้อง ตามหลัก เกณฑ์ทางภาษา ใช้ภาษาถูกต้อง แต่มีการใช้คำผิด ไม่เกิน ๒ คำ ใช้ภาษาถูกต้อง แต่มีการใช้คำผิด ไม่เกิน ๔ คำ ใช้ภาษาไม่ถูกต้อง มีการใช้คำผิด มากกว่า ๕ คำขึ้นไป ๓. ความรวดเร็ว ตอบคำถาม ได้รวดเร็ว ตอบคำถามช้า เล็กน้อย ตอบคำถาม ช้าปานกลาง ตอบคำถามช้ามาก
แบบประเมินการทำแผนผังความคิด คำชี้แจง ครูให้คะแนนลงในตารางตามความเป็นจริง เกณฑ์การให้คะแนน ดีมาก = ๔ ดี= ๓ พอใช้= ๒ ปรับปรุง = ๑ เลขที่ ชื่อ-สกุล การทำแผนผังความคิด รวม ผลการประเมิน ความถูกต้อง ของเนื้อหา การใช้ภาษา ความคิด สร้างสรรค์ ๑๑. ๑๒. ๑๓. ๑๔. ๑๕. ๑๖. ๑๗. ๑๘. ๑๙. ๒๐. เกณฑ์การตัดสิน ช่วงชั้นคะแนน ระดับคุณภาพ ๑๐ – ๑๒ ดีมาก ๗ – ๙ ดี ๔ – ๖ พอใช้ ๑ – ๓ ปรับปรุง ลงชื่อ………………………………..…………..ผู้ประเมิน (นางสาวกุลฤดี คงชัย) วันที่...................................................
เกณฑ์ประเมินการทำแผนผังความคิด (Rubric Scores) ประเด็นประเมิน การทำแผนผังความคิด เกณฑ์การให้คะแนน ๔ ๓ ๒ ๑ ๑. ความถูกต้องของ เนื้อหา นำเสนอเนื้อหาได้ ถูกต้อง ครบถ้วน สมบูรณ์ นำเสนอเนื้อหาได้ ถูกต้อง แต่ไม่ ครบถ้วน นำเสนอเนื้อหาไม่ ถูกต้อง ไม่นำเสนอเนื้อหา ๒. การใช้ภาษา ใช้ภาษาถูกต้องตาม หลักเกณฑ์ทางภาษา ใช้ภาษาถูกต้อง แต่มีการใช้คำผิด ไม่เกิน ๒ คำ ใช้ภาษาถูกต้อง แต่มีการใช้คำผิด ไม่เกิน ๔ คำ ใช้ภาษาไม่ถูกต้อง มีการใช้คำผิด มากกว่า ๕ คำขึ้นไป ๓. ความสร้างสรรค์ แผนผังความคิด มีความน่าสนใจ และ ตรงประเด็นเนื้อหา แผนผังความคิด มีความน่าสนใจ ตรงประเด็น เล็กน้อย แผนผังความคิด มีความน่าสนใจ แต่ไม่ตรงประเด็น แผนผังความคิด ไม่มีความน่าสนใจ เกณฑ์การให้คะแนน ดีมาก = ๔ ดี= ๓ พอใช้= ๒ ปรับปรุง = ๑ เกณฑ์การตัดสิน ช่วงชั้นคะแนน ระดับคุณภาพ ๑๐ – ๑๒ ดีมาก ๗ – ๙ ดี ๔ – ๖ พอใช้ ๑ – ๓ ปรับปรุง เกณฑ์การผ่านตั้งแต่ระดับ ดี ขึ้นไป
แบบสังเกตพฤติกรรม คำชี้แจง ครูให้คะแนนลงในตารางตามความเป็นจริง เกณฑ์การให้คะแนน ดีมาก = ๔ ดี= ๓ พอใช้= ๒ ปรับปรุง = ๑ เลขที่ ชื่อ-สกุล คะแนนพฤติกรรม รวม ผลการประเมิน มารยาท ในการ สื่อสาร การให้ ความร่วมมือ ในการทำ กิจกรรม การ แสดงผล ทางอารมณ์ ๑๑. ๑๒. ๑๓. ๑๔. ๑๕. ๑๖. ๑๗. ๑๘. ๑๙. ๒๐. เกณฑ์การให้คะแนน ดีมาก = ๔ ดี= ๓ พอใช้= ๒ ปรับปรุง = ๑ เกณฑ์การตัดสิน ช่วงชั้นคะแนน ระดับคุณภาพ ๑๐ – ๑๒ ดีมาก ๗ – ๙ ดี ๔ – ๖ พอใช้ ๑ – ๓ ปรับปรุง เกณฑ์การผ่านตั้งแต่ระดับ ดี ขึ้นไป ลงชื่อ………………………………..…………..ผู้สังเกต (นางสาวกุลฤดี คงชัย) วันที่...................................................
เกณฑ์การสังเกตพฤติกรรม (Rubric Scores) ประเด็นการสังเกต พฤติกรรม เกณฑ์การให้คะแนน ๔ ๓ ๒ ๑ ๑. มารยาทในการ สื่อสาร มีมารยาทดีเยี่ยม เป็นทั้งผู้พูดและผู้ฟัง ที่ดี มีมารยาท เป็นทั้งผู้ พูดและผู้ฟังได้ สามารถตอบโต้และ สื่อสารได้ ไม่แสดงปฏิกิริยา ในการตอบโต้ สื่อสาร ๒. การให้ความ ร่วมมือในการทำ กิจกรรม ให้ความร่วมมือและ ให้ความสนใจในทุก กิจกรรม ให้ความร่วมมือและ ให้ความสนใจใน บางกิจกรรม ให้ความร่วมมือ แต่ไม่แสดงความรู้สึก สนใจในกิจกรรม ต่อต้านการทำ กิจกรรม ๓. การแสดงผลทาง อารมณ์ ร่าเริง แจ่มใส มีความกระตือรือร้น ในการเรียนรู้ ร่าเริง แต่ไม่ค่อย กระตือรือร้น นิ่งเฉย ไม่กระตือรือร้น แสดงอารมณ์ ทางลบ เกณฑ์การให้คะแนน ดีมาก = ๔ ดี= ๓ พอใช้= ๒ ปรับปรุง = ๑ เกณฑ์การตัดสิน ช่วงชั้นคะแนน ระดับคุณภาพ ๑๐ – ๑๒ ดีมาก ๗ – ๙ ดี ๔ – ๖ พอใช้ ๑ – ๓ ปรับปรุง เกณฑ์การผ่านตั้งแต่ระดับ ดี ขึ้นไป
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๑๕ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๔ การอ่านจับใจความสำคัญ เวลา ๕ ชั่วโมง เรื่อง หลักการอ่านจับใจความสำคัญ เวลา ๑ ชั่วโมง ครูผู้สอน นางสาวกุลฤดี คงชัย โรงเรียนกุดจับประชาสรรค์ วันที่สอน วันศุกร์ ๒๔ พฤศจิกายน ๒๕๖๖ ม.๓/๖ เวลา ๑๒.๐๐ - ๑๒.๕๐ น. วันจันทร์ ๒๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๖ ม.๓/๕ เวลา ๑๓.๔๐ – ๑๔.๓๐ น. วันจันทร์ ๒๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๖ ม.๓/๔ เวลา ๑๔.๓๐ - ๑๕.๒๐ น. ๑. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ท ๑.๑ ใช้กระบวนการอ่านสร้างความรู้และความคิดเพื่อนำไปใช้ตัดสินใจ แก้ปัญหา ในการดำเนินชีวิต และมีนิสัยรักการอ่าน ตัวชี้วัด ม.๓/๓ ระบุใจความสำคัญและรายละเอียดของข้อมูลที่สนับสนุนจากเรื่องที่อ่าน ม.๓/๔ อ่านเรื่องต่าง ๆ แล้วเขียนกรอบแนวคิด ผังความคิด บันทึก ย่อความและรายงาน ๒. จุดประสงค์การเรียนรู้ ๒.๑ นักเรียนสามารถบอกหลักการอ่านจับใจความสำคัญได้ถูกต้อง (K) ๒.๒ นักเรียนสามารถตั้งคำถามและตอบคำถามจากเรื่องที่อ่านได้ถูกต้อง (P) ๒.๓ นักเรียนมีความกระตือรือร้นในการทำกิจกรรม (A) ๓. สมรรถนะสำคัญของนักเรียน ๓.๑ ความสามารถในการสื่อสาร ๓.๒ ความสามารถในการคิด ๔. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ๔.๑ รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ๔.๒ ใฝ่เรียนรู้ ๔.๓ มุ่งมั่นในการทำงาน ๔.๔ รักความเป็นไทย
๕. สาระสำคัญ การอ่านจับใจความสำคัญ เป็นกระบวนการเข้าใจเรื่องที่อ่าน สามารถระบุใจความสำคัญ แนวคิด สำคัญของเรื่องที่อ่าน บอกจุดมุ่งหมายของผู้เขียน ตั้งคำถาม ตอบคำถาม เรียงลำดับเหตุการณ์ และระบุ ประโยชน์ที่ได้รับจากการอ่าน การฝึกอ่านจับใจความสำคัญงานเขียนประเภทต่าง ๆ จะทำให้นักเรียนเข้าใจ เนื้อเรื่องและนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้ ๖. สาระการเรียนรู้ ๖.๑ ความหมายของการอ่านจับใจความสำคัญ ๖.๒ องค์ประกอบของการอ่านจับความสำคัญ ๖.๓ การอ่านจับใจความสำคัญ KWL Plus ๗. ชิ้นงาน/ภาระงาน ๗.๑ แบบบันทึกการอ่าน KWL Plus ๗.๒ แผนผังความคิด การอ่านจับใจความสำคัญ ๘. กระบวนการจัดการเรียนรู้ (กระบวนการจัดการเรียนรู้เทคนิค KWL Plus) ๘.๑ ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน ๘.๑.๑ ครูซักถามนักเรียนว่า นักเรียนมีวิธีการอ่านเนื้อเรื่องหรือเรื่องต่าง ๆ อย่างไร เช่น อ่านข่าว อ่านบทความ ฯลฯ เพื่อให้ได้ความรู้ ข้อมูลหรือสาระสำคัญของเรื่องนั้น ๆ ๘.๑.๒ ครูแจ้งจุดประสงค์การเรียนรู้ให้นักเรียนทราบ ๘.๑.๓ นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียน ๒๐ ข้อ ใช้เวลาประมาณ ๒๐ นาที เสร็จแล้วส่งครู ๘.๒ ขั้นกิจกรรมการเรียนรู้ ขั้นที่ ๑ ขั้นกิจกรรมก่อนการอ่าน K (What you know) ๘.๒.๑ นักเรียนค้นหาความหมายของการอ่านจับใจความสำคัญจากแหล่งต่าง ๆ แล้วร่วมกัน สรุปความหมายของการอ่านจับใจความสำคัญ ครูแจกใบความรู้เรื่อง การอ่านจับใจความสำคัญ ให้กับนักเรียน ๘.๒.๒ ครูแจกใบความรู้เรื่อง การอ่านจับใจความสำคัญ ให้กับนักเรียน ๘.๒.๓ นักเรียนฟังคำอธิบายจากครูเพิ่มเติม โดยมีเนื้อหาดังนี้ ๑) ความหมายของการอ่านจับใจความสำคัญ ๒) องค์ประกอบของการอ่านจับใจความสำคัญ ๓) วิธีการอ่านจับใจความสำคัญ ๘.๒.๔ ครูแจกแบบบันทึก KWL Plus ให้กับนักเรียน และอธิบายขั้นตอนของกิจกรรม การจัดการการเรียนรู้ด้วยเทคนิค KWL Plus การเขียนบันทึกลงในช่อง KWL โดยอธิบายตามแบบบันทึก ทีละช่อง ดังนี้ - ช่อง K นักเรียนมีความรู้อะไรบ้างเกี่ยวกับเรื่องที่อ่าน ให้นักเรียนบันทึกข้อมูลสิ่งที่ นักเรียนรู้แล้วเกี่ยวกับเรื่องที่อ่าน - ช่อง W นักเรียนต้องการรู้อะไรจากเรื่องที่อ่าน ให้นักเรียนบันทึกข้อมูลสิ่งที่ นักเรียนต้องการรู้เกี่ยวกับเรื่องที่อ่าน
- ช่อง L นักเรียนได้เรียนรู้อะไรบ้างเกี่ยวกับเรื่องที่อ่าน ให้นักเรียนบันทึกสิ่งที่ได้ เรียนรู้แล้วจากการอ่านเรื่อง ๘.๒.๕ ครูเปิดภาพ “มด” จากสื่อการสอน Power Point และสนทนากับนักเรียนว่า นักเรียนมีความรู้เกี่ยวกับภาพที่ครูเปิดให้ดูอย่างไรบ้าง จากนั้นครูให้นักเรียนแต่ละคนร่วมกันแสดงความ คิดเห็น และบันทึกความรู้เกี่ยวกับภาพที่ครูเปิดให้ดูในแบบบันทึก KWL Plus ในช่อง K ขั้นที่ ๒ ขั้นกิจกรรมระหว่างการอ่าน W (What we want to know) ๘.๒.๖ ครูแจกบทความขนาดสั้นเรื่อง อายุของมด ให้กับนักเรียน เพื่อฝึกการอ่านจับใจความ สำคัญ ๘.๒.๗ นักเรียนร่วมกันตั้งคำถามในสิ่งที่ต้องการรู้จากบทความ เรื่อง อายุของมด จากนั้น บันทึกคำถามลงในแบบบันทึก KWL Plus ในช่อง W ๘.๒.๘ นักเรียนอ่านบทความเรื่อง อายุของมด แล้วนักเรียนหาคำตอบจากคำถามที่ตั้งไว้ใน ช่อง W หากอ่านเจอข้อมูลใหม่ สามารถตั้งคำถามเพิ่มเติมในช่อง W ได้ ขั้นที่ ๓ ขั้นกิจกรรมหลังการอ่าน L (What you have learned) ๘.๒.9 นักเรียนบันทึกคำตอบที่ได้จากการตั้งคำถาม ลงในแบบบันทึก KWL Plus ในช่อง L ๘.๒.๑๐ นักเรียนและครูร่วมกันสรุปความรู้ทั้งหมดจากการอ่านเรื่อง อายุของมด เพื่อ ตรวจสอบคำตอบอีกครั้ง ๘.๓ ขั้นสรุป ขั้นที่ ๔ ขั้นการสร้างแผนภาพความคิด (Mapping) ๘.๓.๑ นักเรียนนำข้อมูลจากใบงาน KWL Plus มาเรียบเรียงข้อมูลและสรุปข้อมูลในรูปแบบ แผนผังความคิด ๘.๓ ขั้นสรุป ๘.๓.๒ นักเรียนและครูร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง การอ่านจับใจความสำคัญ 9. การจัดบรรยากาศเชิงบวก 9.๑ สร้างบรรยากาศในขณะที่จัดการเรียนรู้ให้มีความเป็นกันเอง 9.๒ เปิดโอกาสให้นักเรียนได้แสดงความคิดเห็นและรับฟังความคิดเห็นของนักเรียน 9.๓ กล่าวชมเชยเมื่อนักเรียนทำกิจกรรม ๑๐. สื่อและแหล่งเรียนรู้ ๑๐.๑. หนังสือเรียนรายวิชาภาษาไทยพื้นฐาน หลักภาษาและการใช้ภาษา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ๑๐.๒ Power point เรื่อง หลักการอ่านจับใจความสำคัญ ๑๐.๓ ใบความรู้ เรื่อง การอ่านจับใจความสำคัญ ๑๐.๔ แบบทดสอบก่อนเรียน
๑๑. การวัดและประเมินผล จุดประสงค์การเรียนรู้ วิธีวัด เครื่องมือวัด เกณฑ์การประเมิน ๑๑.๑ นักเรียนสามารถบอก หลักการอ่านจับใจความสำคัญ ได้ถูกต้อง (K) - การตอบคำถาม - การตอบคำถามในชั้น เรียน นักเรียนผ่านเกณฑ์ การประเมินเมื่ออยู่ ในระดับ ดีขึ้นไป ๑๑.๒ นักเรียนสามารถตั้ง คำถามและตอบคำถามจาก เรื่องที่อ่านได้ถูกต้อง (P) - การตรวจแบบ บันทึก - แบบบันทึกการอ่าน KWL Plus นักเรียนผ่านเกณฑ์ การประเมินเมื่ออยู่ ในระดับ ดีขึ้นไป ๑๑.๓ นักเรียนมีมารยาท ในอ่าน (A) - การสังเกต พฤติกรรม - แบบสังเกตพฤติกรรม นักเรียนผ่านเกณฑ์ การประเมินเมื่ออยู่ ในระดับ ดีขึ้นไป
๑๒. บันทึกผลหลังจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ๑๒.๑ ผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ........................................................................................................ ๑๒.๒ ปัญหาและอุปสรรค ............................................................................................................................. ................................................. ...................................................................................................................................................... ........................ ........................................................................................................... ................................................................... ............................................................................................................................. ................................................. ........................................................................................................ ๑๒.๓ ข้อเสนอแนะ/แนวทางแก้ไข .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ......................................................................................................................................................................... ..... .............................................................................................................................................................................. ........................................................................................................ ลงชื่อ........................................................... (นางสาวกุลฤดี คงชัย) วันที่…..…..เดือน…………..……..พ.ศ. …………..
ความคิดเห็นของครูพี่เลี้ยง ได้ทำการตรวจแผนการจัดการเรียนรู้ของ นางสาวกุลฤดี คงชัย แล้วมีความคิดเห็นดังนี้ ๑. องค์ประกอบของแผนการจัดการเรียนรู้ ครบถ้วนและถูกต้อง ยังไม่ครบถ้วนหรือไม่ถูกต้อง ควรปรับปรุงพัฒนา ............................................ ๒. ความสอดคล้องของแผนการจัดการเรียนรู้กับหลักสูตรสถานศึกษา สอดคล้อง ยังไม่สอดคล้อง ควรปรับปรุงพัฒนา................................................................... ๓. รูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญมาใช้ในการสอนได้อย่างเหมาะสม ยังไม่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ควรปรับปรุงพัฒนา................................................. ๔. สื่อการเรียนรู้ เหมาะสมกับรูปแบบการจัดการเรียนรู้ ยังไม่เหมาะสม ควรปรับปรุงพัฒนา.................................................................... ๕. การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ ครอบคลุมจุดประสงค์การเรียนรู้ ยังไม่ครอบคลุมจุดประสงค์การเรียนรู้ ควรปรับปรุงพัฒนา............................... ๖. เป็นแผนการจัดการเรียนรู้ที่ นำไปใช้ได้จริง ควรปรับปรุงก่อนนำไปใช้ ๗. ระดับคุณภาพของแผนการจัดการเรียนรู้ ดีเยี่ยม ดีมาก ดี พอใช้ ปรับปรุง ๘. ข้อเสนอแนะอื่น ๆ .............……………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………..............…………………………………………………………………………………………………………………… ………………………..............……………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………..............………………………………………………………………………………………………… ……………………………..............………………………………………………………………………………………………………… ลงชื่อ.............................................. (นางกาญจนา โคตรโสภา) ครูพี่เลี้ยง วันที่.........เดือน................พ.ศ............... วันที. . .
ความคิดเห็นของหัวหน้ากลุ่มสาระภาษาไทย ได้ทำการตรวจแผนการจัดการเรียนรู้ของ นางสาวกุลฤดี คงชัย แล้วมีความคิดเห็นดังนี้ ๑. องค์ประกอบของแผนการจัดการเรียนรู้ ครบถ้วนและถูกต้อง ยังไม่ครบถ้วนหรือไม่ถูกต้อง ควรปรับปรุงพัฒนา................................................ ๒. ความสอดคล้องของแผนการจัดการเรียนรู้กับหลักสูตรสถานศึกษา สอดคล้อง ยังไม่สอดคล้อง ควรปรับปรุงพัฒนา.................................................................... ๓. รูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญมาใช้ในการสอนได้อย่างเหมาะสม ยังไม่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ควรปรับปรุงพัฒนา.................................................. ๔. สื่อการเรียนรู้ เหมาะสมกับรูปแบบการจัดการเรียนรู้ ยังไม่เหมาะสม ควรปรับปรุงพัฒนา.................................................................... ๕. การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ ครอบคลุมจุดประสงค์การเรียนรู้ ยังไม่ครอบคลุมจุดประสงค์การเรียนรู้ ควรปรับปรุงพัฒนา................................. ๖. เป็นแผนการจัดการเรียนรู้ที่ นำไปใช้ได้จริง ควรปรับปรุงก่อนนำไปใช้ ๗. ระดับคุณภาพของแผนการจัดการเรียนรู้ ดีเยี่ยม ดีมาก ดี พอใช้ ปรับปรุง ๘. ข้อเสนอแนะอื่น ๆ .............……………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………..............…………………………………………………………………………………………………………………… ………………………..............……………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………..............………………………………………………………………………………………………… ลงชื่อ............................................. (นางอภิญญา ชุมพล) หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย วันที่.........เดือน................พ.ศ...............
ใบความรู้เรื่อง หลักการอ่านจับใจความสำคัญ ความหมายของการอ่านจับใจความสำคัญ การอ่านจับใจความสำคัญ คือ การอ่านเพื่อจับใจความหรือข้อคิด ความคิดสำคัญหลักของข้อความ หรือเรื่องที่อ่าน เป็นข้อความที่คลุมข้อความอื่น ๆ ในย่อหน้าหนึ่ง ๆ ไว้ทั้งหมด ใจความสำคัญ หมายถึง ใจความที่สำคัญ และเด่นที่สุดในย่อหน้า เป็นแก่นของย่อหน้าที่สามารถ ครอบคลุมเนื้อความในประโยคอื่น ๆ ในย่อหน้านั้นหรือประโยคที่สามารถเป็นหัวเรื่องของย่อหน้านั้นได้ ใจความรอง หรือพลความ หมายถึง ใจความ หรือประโยคที่ขยายความประโยค ใจความสำคัญ เป็นใจความสนับสนุนใจความสำคัญให้ชัดเจนขึ้น หลักการจับใจความสำคัญ ๑. ตั้งจุดมุ่งหมายในการอ่านให้ชัดเจน ๒. อ่านเรื่องราวอย่างคร่าว ๆ พอเข้าใจ และเก็บใจความสำคัญของแต่ละย่อหน้า ๓. เมื่ออ่านจบให้ตั้งคำถามตนเองว่า เรื่องที่อ่าน มีใคร ทำอะไร ที่ไหน เมื่อไหร่ อย่างไร ๔. นำสิ่งที่สรุปได้มาเรียบเรียงใจความสำคัญใหม่ด้วยสำนวนของตนเองเพื่อให้เกิดความสละสลวย วิธีจับใจความสำคัญ วิธีการจับใจความมีหลายอย่าง ขึ้นอยู่กับความชอบว่าอย่างไร เช่น การขีดเส้นใต้ การใช้สีต่างๆ แสดง ความสำคัญมากน้อยของข้อความ ๑. พิจารณาทีละย่อหน้า หาประโยคใจความสำคัญของแต่ละย่อหน้า ๒. ตัดส่วนที่เป็นรายละเอียดออกได้ เช่น ตัวอย่าง สำนวนโวหาร อุปมาอุปไมย ๓. สรุปใจความสำคัญด้วยสำนวนภาษาของตนเอง การพิจารณาตำแหน่งใจความสำคัญ ๑. ประโยคใจความสำคัญอยู่ตอนต้นของย่อหน้า ๒. ประโยคใจความสำคัญอยู่ตอนกลางของย่อหน้า ๓. ประโยคใจความสำคัญอยู่ตอนท้ายของย่อหน้า ๔. ประโยคใจความสำคัญอยู่ตอนต้นและตอนท้ายของย่อหน้า ๕. ผู้อ่านสรุปขึ้นเอง จากการอ่านทั้งย่อหน้า (ในกรณีใจความสำคัญหรือความคิดสำคัญอาจอยู่รวม ในความคิดย่อย ๆ โดยไม่มีความคิดที่เป็นประโยคหลัก)
บทความขนาดสั้น อายุของมด อาณานิคมของมดประกอบด้วย นางพญา ตัวผู้ มดงานและมดทหาร อายุของมดเป็นไปตามหน้าที่ ของมัน ตัวผู้มีอายุสั้น มีหน้าที่ผสมพันธุ์กับนางพญาเพียงชั่วเดี๋ยวเดียวเท่านั้น มดงานและมดทหารมีอายุ นานกว่า และนางพญามีอายุนานที่สุด มดงานจะมีอายุราว ๕-๗ ปี นางพญายังอาจออกลูก ได้แม้มีอายุ ๑๐ ปี นางพญามีอายุนานนับเป็นสิ่งดีต่ออาณานิคมของมด เพราะเมื่อนางพญาตาย อาณานิคมนั้นจะสาบสูญทันที มดคงนึกถึงความสำคัญของนางพญาจึงพากันเก็บนางพญาที่ตายแล้ว ไว้จนกระทั่งไม่ค่อยมีซากเหลือ แต่ในที่สุดอาณานิคมนั้นก็จะแตกสลายลง เพราะไม่มีมดงานและมดทหารมาเพิ่มเติมส่วนที่ล้มตายจากไป