หม่อมเจ้าธ�ำรงสิริ ศรีธวัช (ประสูติ ๒๘ ตุลาคม พ.ศ. ๒๔๒๐ สิ้นพระชนม์ ๒๖ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๗๗) ข้าหลวงเทศาภิบาลมณฑลร้อยเอ็ด เมื่อ พ.ศ. ๒๔๕๕ ข้าหลวงเทศาภิบาลมณฑลจันทบุรี พ.ศ. ๒๔๕๗ - ๒๔๕๘ และข้าหลวงเทศาภิบาลมณฑลปราจีนบุรี พ.ศ. ๒๔๕๘ - ๒๔๖๘ (ภาพจากนายนเรศ อินทรประเสริฐ) สมุดภาพฉะเชิงเทรา 149
นายพลเรือโท หม่อมเจ้าอุปพัทธพงศ์ ศรีธวัช (ประสูติ ๒๕ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๑๙ สิ้นพระชนม์ ๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๗๕) ทรงรับราชการเป็นทหารเรือ พ.ศ. ๒๔๖๘ เป็นผู้รั้งต�ำแหน่งสมุหเทศาภิบาลส�ำเร็จราชการมณฑลปราจีนบุรี พ.ศ. ๒๔๖๙ เป็นสมุหเทศาภิบาลส�ำเร็จราชการมณฑลปราจีนบุรี และ พ.ศ. ๒๔๗๑ เป็นสมุหเทศาภิบาลมณฑลอยุธยา (ภาพจากนายนเรศ อินทรประเสริฐ) 150 สมุดภาพฉะเชิงเทรา
พระยาประเสริฐสุนทราศรัย (พงษ์ บุรุษชาติ) ด�ำรงต�ำแหน่งผู้ว่าราชการจังหวัดฉะเชิงเทรา ระหว่าง พ.ศ. ๒๔๗๖ - ๒๔๗๙ (ภาพจากนายธงชัย ลิขิตพรสวรรค์) สมุดภาพฉะเชิงเทรา 151
152 สมุดภาพฉะเชิงเทรา
พระยาวิเศษไชย (ช้าง) เจ้าเมืองฉะเชิงเทรา ครั้งรัชกาลที่ ๓ - ๕ ภาพที่น�ำมาพิมพ์นี้เป็นภาพเขียนด้วยผงถ่าน ฝีมือช่างจีน สันนิษฐานว่าคงเขียนมาจากภาพถ่ายจริง ซึ่งถ่ายเมื่อ จ.ศ. ๑๒๔๐ (พ.ศ. ๒๔๒๑) แต่ภาพเดิมคงช�ำรุด จึงน�ำมาว่าจ้างช่าง ชาวจีนเขียน ซึ่งเป็นที่นิยมในสมัยนั้นโดยเฉพาะหัวเมืองชายฝั่งทะเลตะวันออก (ภาพจากนายด�ำรงค์ พงษ์นิทรัพย์ นายกเทศมนตรีต�ำบลท่าถ่าน อ�ำเภอพนมสารคาม) ภาพหน้าซ้าย พระศุภกิจวิเลขการ (เชย สุนทรพิพิธ) ผู้ว่าราชการจังหวัดฉะเชิงเทรา (พ.ศ. ๒๔๕๙ - ๒๔๖๐) ในชุดแต่งกายเสือป่า มีลายมือ เขียนว่า “ส�ำหรับท่านขุนปราการสรรพกิจ ผู้เปนมิตร์มาแต่เยาว์ ๒๐ สิงหาคม ๒๔๖๒” ต่อมาภายหลังได้รับพระราชทาน บรรดาศักดิ์เป็นพระยาสุนทรพิพิธ (ชาตะ ๒๕ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๓๔ มตะ ๑๒ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๑๖) และด�ำรงต�ำแหน่ง ปลัดกระทรวงมหาดไทย (๑ กันยายน พ.ศ. ๒๔๘๒ ถึง ๓๑ มกราคม พ.ศ. ๒๔๘๘) กับรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย (๓๑ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๙๐ ถึง ๘ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๙๐) (ภาพจากนายนเรศ อินทรประเสริฐ) สมุดภาพฉะเชิงเทรา 153
นายซุ่นฮี้ กมลสินธุ์ (พ.ศ. ๒๔๒๙ - ๒๔๗๙) คหบดีของ จังหวัดฉะเชิงเทรา แถวตลาดบ้านใหม่ เป็นเจ้าของปั๊มน�้ำมัน ริมแม่น�้ำบางปะกง ถ่ายเมื่อ พ.ศ. ๒๔๖๙ อายุ ๔๐ ปี (ภาพจากนายนเรศ อินทรประเสริฐ) พันโท หลวงช�ำนิยุทธสาร (ชาย บุนนาค) ถ่ายเมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๗ อายุ ๔๒ ปี ครั้งเป็นผู้บังคับการกองพันทหารช่างที่ ๒ (ค่ายศรีโสธร) จังหวัดฉะเชิงเทรา (ภาพจากนายธงชัย ลิขิตพรสวรรค์) 154 สมุดภาพฉะเชิงเทรา
นาย ต.เง๊กชวน (พ.ศ. ๒๔๓๒ - ๒๕๑๓) ชาวตลาดบ้านใหม่ อ�ำเภอเมืองฉะเชิงเทรา เจ้าของห้างแผ่นเสียงตรากระต่าย บางล�ำพู (ภาพต้นฉบับของนายไพบูลย์ ธันวารชร หลานนาย ต.เง๊กชวน) นายทองค�ำ นักเผชิญโชค (นั่ง) ถ่ายกับนาย ต.เง๊กชวน (ยืน) ผู้จัดพิมพ์หนังสือชื่อ “สนทนากับนายทองค�ำ” เมื่อ พ.ศ. ๒๔๖๘ (ภาพจากนายเอนก นาวิกมูล สไลด์ SLA-0151-001) สมุดภาพฉะเชิงเทรา 155
ครอบครัวพระยาพิพัฒน์ภูมิพิเศษ (แช่ม วาสะศิริ) เกษตราธิการมณฑลปราจีนบุรี (ต่อมาเป็นนายกเทศมนตรีคนแรกของเทศบาล เมืองฉะเชิงเทรา) ถ่ายเมื่อวันที่ ๑๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๗๒ (ภาพจากนายนเรศ อินทรประเสริฐ) ภาพหน้าขวาล่าง นายเชย - นางลิ้ม ลิ่มฮกหลี บิดามารดานายสนั่น พิชิตกุล เจ้าของโรงเรียนปัญจพิทยาคาร (ภาพจากนางเนาวรัตน์ เมืองนาโพธิ์) ภาพหมู่ชาวฉะเชิงเทรา 156 สมุดภาพฉะเชิงเทรา
บรรพบุรุษของสกุลวัฒนสินธุ์ (ภาพจากนายสุรศักดิ์ กัญจนา) สมุดภาพฉะเชิงเทรา 157
ข้าราชการไม่ทราบสังกัดถ่ายที่ข้างศาลารัฐบาลมณฑลปราจีนบุรี จังหวัดฉะเชิงเทรา / ภาพยุค ๒๔๕๐ (ภาพจากนายนเรศ อินทรประเสริฐ) 158 สมุดภาพฉะเชิงเทรา
ข้าราชการหอทะเบียนที่ดิน จังหวัดฉะเชิงเทรา บริเวณหน้าบ้านพัก มีพระยาพิพัฒน์ภูมิพิเศษ (แช่ม วาสะศิริ) (คนที่ ๙ จากซ้าย) / ภาพยุค ๒๔๕๐ ถ่ายโดยร้านเอส ยาซูนากะ แปดริ้ว (ภาพจากนายนเรศ อินทรประเสริฐ) คณะข้าราชการฝ่ายปกครองจังหวัดฉะเชิงเทราและคณะสมาชิก สภาเทศบาลเมืองฉะเชิงเทราชุดแรกร่วมถ่ายภาพในคราวฉลอง ศาลาเทศบาลเมืองฉะเชิงเทรา มีหลวงนรกิจบริหาร (แดง กนิษฐสุต) ผู้ว่าราชการจังหวัดฉะเชิงเทรา (แถวนั่งที่ ๙ จากซ้าย) มาร่วมพิธี เมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๙ (ภาพจากนายเอนก นาวิกมูล) สมุดภาพฉะเชิงเทรา 159
160 สมุดภาพฉะเชิงเทรา
คณะข้าราชการกรมสรรพสามิต จังหวัดฉะเชิงเทรา / ภาพยุค ๒๔๘๐ (ภาพจากนายธงชัย ลิขิตพรสวรรค์) สมุดภาพฉะเชิงเทรา 161
ภาพการจับโจรของชาวบ้านหนองตีนนก อ�ำเภอบ้านโพธิ์ ซึ่งมาปล้นบ้านของนางหนู ไม่ทราบนามสกุล โดยมีนายละม้าย โรจนพันธ์ ครูใหญ่โรงเรียนบ้านคลองสวน เป็นผู้ถ่ายภาพ (ล�ำดับที่สาม จากซ้าย) / ภาพยุค ๒๔๘๐ (ภาพจากนางสาวนาฏน้อย โรจนพันธ์) หมายเหตุ การจัดการคดีความต่างๆ ในอดีตเป็นการร่วมงานกันระหว่างฝ่ายปกครองกับต�ำรวจ โดยเฉพาะการจับโจรผู้ร้าย ในภาพจะสังเกตเห็นข้าราชการฝ่ายปกครองคือบุคคลล�ำดับที่ ๗ - ๑๐ (ถือและสวมหมวกกะโล่) 162 สมุดภาพฉะเชิงเทรา
ข้าราชการกระทรวงเกษตราธิการ จังหวัดฉะเชิงเทรา ซึ่งเข้าสอบไล่วิชาข้าราชการพลเรือน ชั้นสัญญาบัตร เมื่อวันที่ ๒๗ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๗๓ มีพระยาพิพัฒน์ภูมิพิเศษ (แช่ม วาสะศิริ) (แถวหน้า กลาง) โดยห้องภาพจันหว่า แปดริ้ว (ภาพจากนายนเรศ อินทรประเสริฐ) สมุดภาพฉะเชิงเทรา 163
ข้าราชการต�ำรวจถ่ายที่หน้ากองก�ำกับการต�ำรวจภูธรจังหวัดฉะเชิงเทรา / ภาพยุค ๒๔๖๐ (ภาพจากนายนเรศ อินทรประเสริฐ) 164 สมุดภาพฉะเชิงเทรา
ข้าราชการไม่ทราบสังกัดถ่ายภาพหมู่เป็นที่ระลึกหน้าที่ว่าการอ�ำเภอเมืองฉะเชิงเทรา เมื่อ พ.ศ. ๒๕๐๓ (ภาพจากนายจิรยุทธ เจียรสถิต ส�ำนักงานเทศบาลเมืองฉะเชิงเทรา เอื้อเฟื้อภาพ) สมุดภาพฉะเชิงเทรา 165
ภาพหน้าขวาล่าง ที่ว่าการอ�ำเภอบ้านโพธิ์ จังหวัดฉะเชิงเทรา ตั้งอยู่ริมฝั่งซ้ายของแม่น�้ำบางปะกงระหว่างวัดสนามจันทร์กับตลาดสนามจันทร์ / ภาพยุค ๒๔๙๐ (ภาพจากนายสุรศักดิ์ กัญจนา) ที่ว่าการอ�ำเภอบ้านโพธิ์ จังหวัดฉะเชิงเทรา หลังที่ ๒ ในภาพคณะกรรมการตลาดบ้านโพธิ์ถ่ายภาพเป็นที่ระลึก / ภาพยุค ๒๔๘๐ หมายเหตุ อ�ำเภอบ้านโพธิ์เปลี่ยนชื่อไปตามเหตุการณ์ คือ พ.ศ. ๒๔๔๗ อ�ำเภอสนามจันทร์ พ.ศ. ๒๔๕๗ อ�ำเภอเขาดิน และ พ.ศ. ๒๔๖๐ เป็นอ�ำเภอบ้านโพธิ์ (ภาพจากนายสมนึก เมธาวศิน) 166 สมุดภาพฉะเชิงเทรา
เด็กเล็กย่านตลาดสนามจันทร์ กับที่ท�ำการด่านป่าไม้บ้านโพธิ์ อ�ำเภอบ้านโพธิ์ จังหวัดฉะเชิงเทรา / ภาพยุค ๒๕๐๐ (ภาพจากนางสาวอุไรวรรณ วรรณศิริโชค ร้านป้านั้ง ตลาดสนามจันทร์) สมุดภาพฉะเชิงเทรา 167
ก�ำนันอ�ำเภอพนมสารคาม จังหวัดฉะเชิงเทรา ในการอบรมก�ำนันทั่วราชอาณาจักร พ.ศ. ๒๕๐๔ (รุ่นที่ ๓) ณ พระที่นั่งนงคราญสโมสร กระทรวงมหาดไทย (ภาพจากนางสาวจุฑารัตน์ นาคะหิรัญ) 168 สมุดภาพฉะเชิงเทรา
การอบรมผู้บังคับบัญชาลูกเสือส�ำรองชั้นความรู้เบื้องต้น ณ ค่ายลูกเสือภาคศึกษา ๑๒ ต�ำบลเขาหินซ้อน อ�ำเภอพนมสารคาม จังหวัดฉะเชิงเทรา เมื่อวันที่ ๓๐ กรกฎาคม ถึง ๑ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๐๙ (ภาพจากนายนเรศ อินทรประเสริฐ) สมุดภาพฉะเชิงเทรา 169
คณะครูและนักเรียนของโรงเรียนสายเสริมวิทย์ จังหวัดฉะเชิงเทรา เดิมโรงเรียนเปิดสอน เมื่อ พ.ศ. ๒๔๖๔ โดยใช้ศาลาการเปรียญ วัดอุสภาราม (บางวัว) เป็นห้องเรียน ต่อมาพระครูธรรมกิจจานุรักษ์ (ชื้อ ไมตรีจิตร์) ได้จัดสร้างอาคารถาวรและมอบให้ทาง ราชการ เมื่อวันที่ ๑๖ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๗๔ โดยชื่อว่า “โรงเรียนประชาบาลต�ำบลบางวัว (สายเสริมวิทย์)” / ภาพยุค ๒๔๗๐ (ภาพจากส�ำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ) ภาพหน้าขวาล่าง คณะกรรมการและครูโรงเรียนบ้านโพธิ์กงเส โรงเรียนราษฎร์สอนภาษาจีน / ภาพยุค ๒๔๘๐ (ภาพจากนายสมนึก เมธาวศิน) ภาพหมู่นักเรียนของโรงเรียนในฉะเชิงเทรา 170 สมุดภาพฉะเชิงเทรา
คณะกรรมการและนักเรียนซึ่งมาสอบไล่ที่โรงเรียนประจ�ำอ�ำเภอบ้านโพธิ์ ระหว่างวันที่ ๒๖ - ๒๘ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๗๒ (ภาพจากนายนเรศ อินทรประเสริฐ) สมุดภาพฉะเชิงเทรา 171
ทีมนักกีฬาตัวแทนอ�ำเภอบ้านโพธิ์ชนะเลิศการแข่งขันกีฬาประจ�ำปีของจังหวัดฉะเชิงเทรา เมื่อ พ.ศ. ๒๔๙๓ (ภาพจากนางสาวอุไรวรรณ วรรณศิริโชค ร้านป้านั้ง ตลาดสนามจันทร์) ภาพหน้าขวาบน ซุ้มประตูโรงเรียนสตรีดัดดรุณี (ปัจจุบันคือโรงเรียนดัดดรุณี) ด้านถนนมรุพงษ์ สังเกตมีสะพานไม้ข้ามคูน�้ำ / ภาพยุค ๒๔๙๐ (ภาพจากนางสาวชนภา ยิ้มอยู่ ส�ำนักงานเทศบาลเมืองฉะเชิงเทรา เอื้อเฟื้อภาพ) ภาพหน้าขวาล่าง นักศึกษาฝึกหัดครูมัธยมถ่ายกับป้ายซุ้มประตูโรงเรียนปัญจพิทยาคาร อ�ำเภอเมืองฉะเชิงเทรา จังหวัดฉะเชิงเทรา เมื่อ พ.ศ. ๒๔๙๗ (ภาพจากนางเนาวรัตน์ เมืองนาโพธิ์) 172 สมุดภาพฉะเชิงเทรา
สมุดภาพฉะเชิงเทรา 173
เด็กเล็กกับซุ้มประตูโรงเรียนเซนต์แอนโทนี อ�ำเภอเมืองฉะเชิงเทรา จังหวัดฉะเชิงเทรา / ภาพยุค ๒๕๑๐ (ภาพจากนายนเรศ อินทรประเสริฐ) 174 สมุดภาพฉะเชิงเทรา
ภาพบนและล่าง โรงเรียนเซนต์แอนโทนี ฉะเชิงเทรา เป็นโรงเรียนเอกชนประเภทสามัญของมิสซังนิติบุคคลไทยแห่งกรุงเทพฯ (คณะภคินี เซนต์ปอล เดอ ชาร์ตร) จัดการเรียนการสอนเฉพาะนักเรียนหญิงล้วน เปิดท�ำการสอนตั้งแต่ระดับเตรียมอนุบาลถึงระดับ มัธยมศึกษาปีที่ ๓ / ภาพยุค ๒๕๑๐ (ภาพจากโรงเรียนเซนต์แอนโทนี) สมุดภาพฉะเชิงเทรา 175
ภาพซ้ายและขวา คณะนักเรียนหญิงชายชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ ของโรงเรียนสันติภาพ อ�ำเภอเมืองฉะเชิงเทรา จังหวัดฉะเชิงเทรา / ภาพยุค ๒๕๐๐ (ภาพจากนางสาวสญาฤดี วรศิลป์) ภาพหน้าขวาล่าง คณะนักเรียนหญิงของโรงเรียนบางปะกง “บวรวิทยายน” และนายประสงค์ จันทราปัตย์ ครูใหญ่ ร่วมถ่ายภาพในคราวมาแสดงการร่ายร�ำในกิจกรรมของที่ว่าการอ�ำเภอบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทรา เมื่อ พ.ศ. ๒๕๐๔ มีเด็กหญิงแน่งน้อย จันทราปัตย์ (ยืนขวาสุด) ร่วมคณะด้วย (ภาพจากนางรัชนี วิเศษมงคล) 176 สมุดภาพฉะเชิงเทรา
คณะนักเรียนหญิงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๑ (ม.ศ. ๑) โรงเรียนดัดดรุณี จังหวัดฉะเชิงเทรา เมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๐ (ภาพจากนางทิพย์วรรณ แจ่มไพบูลย์) สมุดภาพฉะเชิงเทรา 177
นักเรียนชั้นอนุบาล ๒ และคุณครูประจ�ำชั้น (นางจุฑามาศ สุธรรมรักษ์ - เจ้าของภาพ) โรงเรียนอนุบาลวัดปิตุลาธิราชรังสฤษฎิ์ เมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๑ ในอาคารไม้หลังเก่าที่ต่อมาถูกไฟไหม้หมด เมื่อ ๒๖ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๑๘ ภาพล่าง นักเรียนชั้นประถมปีที่ ๔ กับคุณครูผ่องพรรณ ประเสริฐพันธุ์ คุณครูประจ�ำชั้น โรงเรียนอนุบาลวัดปิตุลาธิราชรังสฤษฎิ์ เมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๔ (ภาพจากนางพรพรรณ นินนาท) 178 สมุดภาพฉะเชิงเทรา
ภาพบนและล่าง โรงเรียนเซนต์หลุยส์ ฉะเชิงเทรา โรงเรียนเอกชนสังกัดองค์กรในคริสต์ศาสนา เครือมูลนิธิคณะภราดาเซนต์คาเบรียลแห่ง ประเทศไทย ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. ๒๔๙๑ เปิดท�ำการสอนตั้งแต่ชั้นการศึกษาปฐมวัยปีที่ ๑ ถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๖ เดิมจัดการเรียน การสอนเฉพาะนักเรียนชายล้วน ต่อมา พ.ศ. ๒๕๒๒ จึงได้ปรับเปลี่ยนเป็นโรงเรียนสหศึกษามาจนถึงปัจจุบัน / ภาพยุค ๒๕๑๐ (ภาพจากโรงเรียนเซนต์หลุยส์) สมุดภาพฉะเชิงเทรา 179
180 สมุดภาพฉะเชิงเทรา
คุณครูประจ�ำชั้นและนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๔ ห้อง ข. โรงเรียนเสริมปัญญาเยาวชน (ต่อมา พ.ศ. ๒๕๒๔ โอนกิจการให้รัฐบาล แล้วเปลี่ยนชื่อว่า โรงเรียนบางคล้าพิทยาคม) อ�ำเภอบางคล้า จังหวัดฉะเชิงเทรา เมื่อวันที่ ๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๐๗ (ภาพจากเทศบาลต�ำบลบางคล้า) ภาพหน้าซ้ายบนและล่าง คุณครูประจ�ำชั้นและนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๓ โรงเรียนปัญจพิทยาคาร อ�ำเภอเมืองฉะเชิงเทรา จังหวัดฉะเชิงเทรา เมื่อ พ.ศ. ๒๔๙๙ (ภาพจากนางสาวสุรีย์พันธ์ เกษตรภิบาล) สมุดภาพฉะเชิงเทรา 181
คุณครูประจ�ำชั้นและนักเรียนลูกเสือชั้นประถมศึกษาปีที่ ๔ โรงเรียนบุญส่งราษฏ์บ�ำรุง (ต่อมา พ.ศ. ๒๕๐๕ เปลี่ยนชื่อเป็นโรงเรียน เสริมปัญญาเยาวชน) อ�ำเภอบางคล้า จังหวัดฉะเชิงเทรา เมื่อวันที่ ๓๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๐๔ (ภาพจากนางลักคณา มาโนชญวงศ์ เทศบาลต�ำบลบางคล้า เอื้อเฟื้อภาพ) 182 สมุดภาพฉะเชิงเทรา
คณะครูและนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๖ โรงเรียนเซนต์แอนโทนี อ�ำเภอเมืองฉะเชิงเทรา จังหวัดฉะเชิงเทรา ปีการศึกษา ๒๕๐๓ ถ่ายโดยห้องภาพอิ๊ดเซ็ง ๒ แปดริ้ว (ภาพจากนายธงชัย ลิขิตพรสวรรค์) ภาพหน้าซ้าย คุณครูและนักเรียนที่เป็นนักกีฬาของโรงเรียนทวิวิทยาคุณ ถนนศุภกิจ อ�ำเภอเมืองฉะเชิงเทรา จังหวัดฉะเชิงเทรา / ภาพยุค ๒๕๑๐ (ภาพจากนายสุภัค วัฒนสุทธิ์) สมุดภาพฉะเชิงเทรา 183
พระพุทธโสธร หรือหลวงพ่อโสธร วัดโสธรวราราม ในพระอุโบสถหลังเดิม / ภาพยุค ๒๔๗๐ (ภาพจากนายบุญชัย แช่มภูธร) พระพุทธรูปและพระสงฆ์เมืองฉะเชิงเทรา หลวงพ่อโสธร 184 สมุดภาพฉะเชิงเทรา
พระพุทธโสธร หรือหลวงพ่อโสธร วัดโสธรวราราม ในพระอุโบสถหลังเดิม / ภาพยุค ๒๔๗๐ (ภาพจากนายบุญชัย แช่มภูธร) สมุดภาพฉะเชิงเทรา 185
ภาพถ่ายหลวงพ่อโสธร วัดโสธรวราราม ขนาดบูชา มาตรฐานวัดรุ่นแรก / ภาพยุค ๒๔๖๐ (ภาพจากนายวสันต์ หลงเจริญ) 186 สมุดภาพฉะเชิงเทรา
พระพุทธโสธร หรือหลวงพ่อโสธร วัดโสธรวราราม อ�ำเภอเมืองฉะเชิงเทรา จังหวัดฉะเชิงเทรา พ.ศ. ๒๔๙๗ (ภาพจากนายบุญชัย แช่มภูธร) สมุดภาพฉะเชิงเทรา 187
พระครูญาณรังสี มุนีวงษาคณานุรักษ์ สังฆปาโมกข์ (ท�ำ อาจภักดี) อดีตเจ้าคณะใหญ่เมืองฉะเชิงเทรา และอดีตเจ้าอาวาสวัดสัมปทวน อ�ำเภอเมืองฉะเชิงเทรา จังหวัดฉะเชิงเทรา (ชาตะ พ.ศ. ๒๓๘๒ มตะ ๓๑ สิงหาคม พ.ศ. ๒๔๖๔) / ภาพยุครัชกาลที่ ๕ (ภาพจากนายชลทัต สุขส�ำราญ) พระสงฆ์เมืองฉะเชิงเทรา 188 สมุดภาพฉะเชิงเทรา
พระครูศิริปัญญามุนี (อ่อน เทวนิโภ) อดีตเจ้าอาวาสวัดเทพนิมิตร อ�ำเภอเมืองฉะเชิงเทรา จังหวัดฉะเชิงเทรา (ชาตะ ๒๓ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๓๘๓ มตะ ๒๐ กันยายน พ.ศ. ๒๔๕๘) เป็นศิษย์ในสมเด็จพระวันรัต (ทับ พุทฺธสิริ) วัดโสมนัสวิหาร ได้มาสร้างวัดเทพนิมิตร ขึ้นเมื่อ พ.ศ. ๒๔๒๑ และเป็นพระครูเจ้าคณะใหญ่ฝ่ายธรรมยุตเมืองฉะเชิงเทราเมื่อ พ.ศ. ๒๔๓๐ / ภาพยุครัชกาลที่ ๕ (ภาพจากนายพฤฒพล ช่วยประสิทธิ์) สมุดภาพฉะเชิงเทรา 189
หลวงพ่อคง สุวัณโณ วัดซ�ำป่าง่าม อ�ำเภอสนามชัยเขต จังหวัดฉะเชิงเทรา (ชาตะ พ.ศ. ๒๓๗๖ มตะ พ.ศ. ๒๔๘๕) มีข้อความใต้ภาพว่า “หลวงพ่อคง อายุ ๑๐๗ ปี พ.ศ. ๒๔๘๓” ถ่ายโดยห้องภาพเอี้ยมฮวง (ภาพจากนางนันท์นิชา กวีโชคธนานนท์ ขาวผ่องฟาร์ม) 190 สมุดภาพฉะเชิงเทรา
หลวงพ่อเผ็ง วัดท่าอิฐ หรือวัดไชยภูมิธาราม อ�ำเภอเมืองฉะเชิงเทรา จังหวัดฉะเชิงเทรา มีข้อความระบุภาพว่า “พระอาจารย์เผง อายุ ๗๘ พรรษา ๕๓ ถ่ายเมื่อปีมะเส็ง เดือน ๑๑ แรม ๖ ค�่ำ พฤหัสบดี” ตรงกับวันที่ ๒๔ ตุลาคม พ.ศ. ๒๔๗๒ (ภาพจากนายพฤฒพล ช่วยประสิทธิ์) สมุดภาพฉะเชิงเทรา 191
พระครูพิพิธสุตสุนทร (จี๊ด ธมฺมโชโต) เจ้าอาวาสวัดพิพิธประสาทสุนทร (วัดลาดขวาง) อ�ำเภอบ้านโพธิ์ จังหวัดฉะเชิงเทรา (ชาตะ ๑๗ ตุลาคม พ.ศ. ๒๔๑๕ มตะ ๒๕ เมษายน พ.ศ. ๒๔๘๘) / ภาพยุค ๒๔๗๐ (ภาพจากนายสันติ อรุณศิริ) 192 สมุดภาพฉะเชิงเทรา
หลวงพ่อเสือ วิรุฬหผล อดีตเจ้าอาวาสวัดไผ่สามกอ อ�ำเภอบ้านโพธิ์ จังหวัดฉะเชิงเทรา (ชาตะ ๒๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๒๑ มตะ ๓๐ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๙๘) / ภาพยุค ๒๔๘๐ (ภาพจากนายพฤฒพล ช่วยประสิทธิ์) สมุดภาพฉะเชิงเทรา 193
พระครูนันทธีราจารย์ (เหลือ นนฺทสาโร) อดีตเจ้าอาวาสวัดสาวชะโงก อ�ำเภอบางคล้า จังหวัดฉะเชิงเทรา (ชาตะ ๙ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๐๕ มตะ ๑๙ มกราคม พ.ศ. ๒๔๘๘) พ.ศ. ๒๔๘๓ เป็นพระอุปัชฌาย์ในต�ำบลสาวชะโงก และเป็นผู้สร้างโรงเรียนวัดสาวชะโงก (นันทประชาสรรค์) เมื่อ พ.ศ. ๒๔๘๕ / ภาพยุค ๒๔๘๐ (ภาพจากนายนเรศ อินทรประเสริฐ) 194 สมุดภาพฉะเชิงเทรา
พระครูพิบูลย์คณารักษ์ (ดิ่ง คงคสุวัณโณ) อดีตเจ้าอาวาสวัดอุสภาราม (บางวัว) อ�ำเภอบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทรา (ชาตะ ๑๔ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๒๐ มตะ ๖ สิงหาคม พ.ศ. ๒๔๙๕) ถ่ายเมื่อ พ.ศ. ๒๔๙๒ โดยห้องภาพฉายาเสงี่ยมศรี (ภาพจากนายวสันต์ หลงเจริญ) สมุดภาพฉะเชิงเทรา 195
พระพุทธิรังสีมุนีวงศ์ สังฆปาโมกข์ (ฮ้อ พฺรหฺมโชโต) อดีตเจ้าคณะจังหวัดฉะเชิงเทรา (พ.ศ. ๒๔๖๗ - ๒๔๙๕) และอดีตเจ้าอาวาส วัดสัมปทวน (พ.ศ. ๒๔๖๖ - ๒๔๙๕) ชาตะ ๑๐ สิงหาคม พ.ศ. ๒๔๒๑ มตะ ๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๙๕ เป็นพระราชาคณะรูปแรกของ จังหวัดฉะเชิงเทรา เมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๐ (ภาพจากนายชลทัต สุขส�ำราญ) 196 สมุดภาพฉะเชิงเทรา
พระครูอุดมสมณคุณ (เติม ทองเสริม) อดีตเจ้าอาวาสวัดปิตุลาธิราชรังสฤษฎิ์ (พ.ศ. ๒๔๘๕ - ๒๕๑๔) อ�ำเภอเมืองฉะเชิงเทรา จังหวัดฉะเชิงเทรา / ภาพยุค ๒๕๐๐ เมื่อมรณภาพแล้ว สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (จวน อุฏฺฐายี) ขณะ เสด็จมาเป็นประธานในพิธีพระราชทานเพลิงศพ ณ วัดปิตุลาธิราชรังสฤษฎิ์ ทรงประสบอุบัติเหตุทางรถยนต์จนสิ้นพระชนม์ เมื่อวันที่ ๑๘ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๑๔ (ภาพจากพระครูสุตธรรมาภรณ์ (ส�ำราญ) วัดปิตุลาธิราชรังสฤษฎิ์) สมุดภาพฉะเชิงเทรา 197
โรงเรียนพระปริยัติธรรม (หลังแรก) วัดเทพนิมิตร อ�ำเภอเมืองฉะเชิงเทรา จังหวัดฉะเชิงเทรา ถ่ายเมื่อ พ.ศ. ๒๔๖๗ (ภาพจากนายนเรศ อินทรประเสริฐ) 198 สมุดภาพฉะเชิงเทรา