การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 49
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
ก�าหนดการจัดกิจกรรมโครงการส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และวิชาการ
ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ปีการศึกษา 2562
(กิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน)
วันอังคารที่ 23 เมษายน – วันศุกร์ที่ 3 พฤษภาคม 2562 จ�านวน 8 วัน
(หยุดวันเสาร์ที่ 27 วันอาทิตย์ที่ 28 เมษายน 2562 และวันพุธที่ 1 พฤษภาคม 2562)
วันอังคารที่ 23 เมษายน 2562
07.30 – 08.00 น. เข้าแถวเคารพธงชาติและกิจกรรมหน้าเสาธง
08.00 – 08.30 น. พิธีเปิดกิจกรรม “PDS Play To Learn..เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน”
08.30 – 09.00 น. กิจกรรม “PDS Play To Learn..เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน”
09.00 – 10.15 น. กิจกรรม Walk Rally
10.15 – 10.45 น. รับประทานอาหารว่าง
10.45 – 12.00 น. กิจกรรม Walk Rally (ต่อ)
12.00 – 13.00 น. รับประทานอาหารกลางวัน
13.00 – 14.15 น. กิจกรรม PDS Logo
14.15 – 14.45 น. รับประทานอาหารว่าง
14.45 – 15.30 น. พบฝ่ายงานปกครอง
15.30 – 16.30 น. นักเรียนห้อง 536, 541 ถ่ายรูปท�าบัตรนักเรียน
วันพุธที่ 24 เมษายน 2562
07.30 – 08.15 น. เข้าแถวเคารพธงชาติและกิจกรรมหน้าเสาธง
08.15 – 09.45 น. กิจกรรม STREAM FOR LIFE 1 (กลุ่ม 1-35)
กิจกรรม STREAM FOR FUN 1 (กลุ่ม 36-70)
09.45 – 10.15 น. รับประทานอาหารว่าง
10.15 – 11.45 น. กิจกรรม STREAM FOR LIFE 1 (กลุ่ม 1-35)
กิจกรรม STREAM FOR FUN 1 (กลุ่ม 36-70)
11.45 – 12.45 น. รับประทานอาหารกลางวัน
12.45 – 14.15 น. กิจกรรม STREAM FOR LIFE 1 (กลุ่ม 1-35)
กิจกรรม STREAM FOR FUN 1 (กลุ่ม 36-70)
14.15 – 14.45 น. รับประทานอาหารว่าง
14.45 – 15.30 น. พบฝ่ายงานปกครอง
15.30 – 16.30 น. นักเรียนห้อง 542, 543 ถ่ายรูปท�าบัตรนักเรียน
50 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
วันพฤหัสบดีที่ 25 เมษายน 2562
07.30 – 08.15 น. เข้าแถวเคารพธงชาติและกิจกรรมหน้าเสาธง
08.15 – 09.45 น. กิจกรรม STREAM FOR LIFE 2 (กลุ่ม 1-35)
กิจกรรม STREAM FOR FUN 2 (กลุ่ม 36-70)
09.45 – 10.15 น. รับประทานอาหารว่าง
10.15 – 11.45 น. กิจกรรม STREAM FOR LIFE 2 (กลุ่ม 1-35)
กิจกรรม STREAM FOR FUN 2 (กลุ่ม 36-70)
11.45 – 12.45 น. รับประทานอาหารกลางวัน
12.45 – 14.15 น. กิจกรรม STREAM FOR LIFE 2 (กลุ่ม 1-35)
กิจกรรม STREAM FOR FUN 2 (กลุ่ม 36-70)
14.15 – 14.45 น. รับประทานอาหารว่าง
14.45 – 15.30 น. พบฝ่ายงานปกครอง
15.30 – 16.30 น. นักเรียนห้อง 544, 545 ถ่ายรูปท�าบัตรนักเรียน
วันศุกร์ที่ 26 เมษายน 2562
07.30 – 08.15 น. เข้าแถวเคารพธงชาติและกิจกรรมหน้าเสาธง
08.15 – 09.45 น. กิจกรรม STREAM FOR LIFE 3 (กลุ่ม 1-35)
กิจกรรม STREAM FOR FUN 3 (กลุ่ม 36-70)
09.45 – 10.15 น. รับประทานอาหารว่าง
10.15 – 11.45 น. กิจกรรม STREAM FOR LIFE 3 (กลุ่ม 1-35)
กิจกรรม STREAM FOR FUN 3 (กลุ่ม 36-70)
11.45 – 12.45 น. รับประทานอาหารกลางวัน
12.45 – 14.15 น. กิจกรรม STREAM FOR LIFE 3 (กลุ่ม 1-35)
กิจกรรม STREAM FOR FUN 3 (กลุ่ม 36-70)
14.15 – 14.45 น. รับประทานอาหารว่าง
14.45 – 15.30 น. พบฝ่ายงานปกครอง
15.30 – 16.30 น. นักเรียนห้อง 546 และถ่ายรูปซ่อมส�าหรับนักเรียนที่ไม่ผ่าน
การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 51
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
วันจันทร์ที่ 29 เมษายน 2562
07.30 – 08.15 น. เข้าแถวเคารพธงชาติและกิจกรรมหน้าเสาธง
08.15 – 09.45 น. กิจกรรม STREAM FOR LIFE 1 (กลุ่ม 36-70)
กิจกรรม STREAM FOR FUN 1 (กลุ่ม 1-35)
09.45 – 10.15 น. รับประทานอาหารว่าง
10.15 – 11.45 น. กิจกรรม STREAM FOR LIFE 1 (กลุ่ม 36-70)
กิจกรรม STREAM FOR FUN 1 (กลุ่ม 1-35)
11.45 – 12.45 น. รับประทานอาหารกลางวัน
12.45 – 14.15 น. กิจกรรม STREAM FOR LIFE 1 (กลุ่ม 36-70)
กิจกรรม STREAM FOR FUN 1 (กลุ่ม 1-35)
14.15 – 14.45 น. รับประทานอาหารว่าง
14.45 – 15.30 น. พบฝ่ายงานปกครอง
วันอังคารที่ 30 เมษายน 2562
07.30 – 08.15 น. เข้าแถวเคารพธงชาติและกิจกรรมหน้าเสาธง
08.15 – 09.45 น. กิจกรรม STREAM FOR LIFE 2 (กลุ่ม 36-70)
กิจกรรม STREAM FOR FUN 2 (กลุ่ม 1-35)
09.45 – 10.15 น. รับประทานอาหารว่าง
10.15 – 11.45 น. กิจกรรม STREAM FOR LIFE 2 (กลุ่ม 36-70)
กิจกรรม STREAM FOR FUN 2 (กลุ่ม 1-35)
11.45 – 12.45 น. รับประทานอาหารกลางวัน
12.45 – 14.15 น. กิจกรรม STREAM FOR LIFE 2 (กลุ่ม 36-70)
กิจกรรม STREAM FOR FUN 2 (กลุ่ม 1-35)
14.15 – 14.45 น. รับประทานอาหารว่าง
14.45 – 15.30 น. พบฝ่ายงานปกครอง
52 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
วันพฤหัสบดีที่ 2 พฤษภาคม 2562
07.30 – 08.15 น. เข้าแถวเคารพธงชาติและกิจกรรมหน้าเสาธง
08.15 – 09.45 น. กิจกรรม STREAM FOR LIFE 3 (กลุ่ม 36-70)
กิจกรรม STREAM FOR FUN 3 (กลุ่ม 1-35)
09.45 – 10.15 น. รับประทานอาหารว่าง
10.15 – 11.45 น. กิจกรรม STREAM FOR LIFE 3 (กลุ่ม 36-70)
กิจกรรม STREAM FOR FUN 3 (กลุ่ม 1-35)
11.45 – 12.45 น. รับประทานอาหารกลางวัน
12.45 – 14.15 น. กิจกรรม STREAM FOR LIFE 3 (กลุ่ม 36-70)
กิจกรรม STREAM FOR FUN 3 (กลุ่ม 1-35)
14.15 – 14.45 น. รับประทานอาหารว่าง
14.45 – 15.30 น. พบฝ่ายงานปกครอง
วันศุกร์ที่ 3 พฤษภาคม 2562
07.30 – 08.00 น. เข้าแถวเคารพธงชาติและกิจกรรมหน้าเสาธง
08.00 – 08.30 น. นักเรียนเตรียมน�าเสนอชิ้นงาน
08.30 – 09.45 น. น�าเสนอกิจกรรมและประเมินผลงาน “STREAM FOR LIFE”
09.45 – 10.15 น. รับประทานอาหารว่าง
10.15 – 12.00 น. น�าเสนอกิจกรรมและประเมินผลงาน “STREAM FOR FUN”
12.00 – 13.00 น. รับประทานอาหารกลางวัน การแสดงวงโยธวาทิต
13.00 – 13.30 น. ซ้อมรับเกียรติบัตร
13.30 – 14.00 น. มอบรางวัลผลงาน
14.00 – 14.30 น. สรุปกิจกรรม “PDS Play To Learn..เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน”
14.30 – 15.30 น. พิธีปิดและมอบเกียรติบัตรประเมินกิจกรรม “PDS Play To Learn
เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน”
หมายเหตุ: กรณีที่นักเรียนไม่สามารถเข้าร่วมกิจกรรมโครงการส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และ
วิชาการฯ อนุญาตเฉพาะกรณีนักเรียนเป็นตัวแทนประเทศไทย เข้าร่วมกิจกรรมหรือการแข่งขัน
ด้านวิชาการเท่านั้น โดยต้องแสดงหลักฐานที่หน่วยงานราชการได้ประกาศรายชื่อนักเรียนพร้อมจดหมายลา
หรือกรณีที่นักเรียน ลาป่วย ไม่สามารถเข้าร่วมกิจกรรมได้ ต้องแสดงหลักฐานใบรับรองแพทย์พร้อม
จดหมายลา เพื่อให้คณะกรรมการโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน พิจารณาต่อไป
ตอนที่ 3
หนวยการเร�ยนรู
หนวยการเร�ยนรู
การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN
การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN
เพลินไปกับสาธ�ตปทุมวัน
เพลินไปกับสาธ�ตปทุมวัน
ดวยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION)
ดวยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION)
สำหรับนักเร�ยนชั้นมัธยมศึกษาตอนตน
สำหรับนักเร�ยนชั้นมัธยมศึกษาตอนตน
54 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
หน่วยการเรียนรู้ที่ส่งเสริมการบูรณาการเรียนรู้ DOUBLE STREAM
เพื่อเตรียมความพร้อมก่อนท�ากิจกรรม กิจกรรม ก้าว สาม ห้า
กิจกรรม ก้าว สาม ห้า
อาจารย์ประจ�าฐานกิจกรรม
อาจารย์ ดร.พิชญ์นิตา สองสนู และคณะกรรมการกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไป
กับสาธิตปทุมวัน
1. ที่มา
กิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน เป็นกิจกรรมการเรียนรู้ที่บูรณาการ
สหวิทยาการทางด้านความรู้เข้าด้วยกัน โดยใช้กระบวนการเรียนรู้แบบ DOUBLE STREAM
ที่ประกอบด้วย S = Social and Science T = Thai and Technology R = Reading and Realization
E = English and Engineering A = Arts and Activity M = Mathematics and Moral และอาศัย
หลักการของ PLEARN = เล่นและเรียน ผนวกเข้าด้วยกันเรียนรู้ได้อย่างมีความสุข โดยเน้นการน�าความรู้
ไปใช้แก้ปัญหาในชีวิตจริง รวมทั้งการพัฒนากระบวนการหรือผลผลิตใหม่ ที่เป็นประโยชน์ต่อการด�าเนิน
ชีวิตและการท�างานช่วยนักเรียนสร้างความเชื่อมโยงความรู้และการน�าไปใช้ในสถานการณ์ปัญหากับชีวิต
จริงและการท�างาน เป็นลักษณะการจัดการเรียนรู้ที่ไม่เน้นการท่องจ�าทฤษฎีหรือกฎทางวิทยาศาสตร์
และคณิตศาสตร์ แต่เป็นการสร้างความเข้าใจทฤษฎีหรือกฎเหล่านั้นผ่านการปฏิบัติให้เห็นจริงควบคู่กับ
การพัฒนาทักษะการคิด ตั้งค�าถาม แก้ปัญหาและการหาข้อมูลและวิเคราะห์ข้อค้นพบใหม่ ๆ พร้อมทั้ง
สามารถน�าข้อค้นพบนั้นไปใช้หรือบูรณาการกับชีวิตประจ�าวันได้ การจัดการเรียนรู้ดังกล่าวมีความส�าคัญ
ส�าหรับนักเรียนในปัจจุบัน เนื่องจาก (1) เป็นการสอนที่เน้นการบูรณาการ (2) ช่วยนักเรียนสร้าง
ความเชื่อมโยงระหว่างเนื้อหาและทักษะกระบวนการต่าง ๆ กับชีวิตประจ�าวันและอาชีพ (3) เน้นการพัฒนา
ทักษะในศตวรรษที่ 21 (4) ท้าทายความคิดของนักเรียน และ (5) เปิดโอกาสให้นักเรียนได้แสดง
ความคิดเห็นและความเข้าใจที่สอดคล้องกับเนื้อหาเห็นว่าวิชาเหล่านั้นเป็นเรื่องใกล้ตัวที่สามารถน�ามาใช้
ได้ทุกวัน อีกทั้งการปลูกฝังคุณธรรมในการด�าเนินชีวิตผ่านการท�ากิจกรรมการเรียนรู้ต่าง ๆ ดังนั้นในโครงการ
ดังกล่าวผู้สอนได้ออกแบบหน่วยการเรียนรู้โดยให้นักเรียนแต่ละกลุ่มเข้าร่วมฐานกิจกรรม การเรียนรู้เพื่อ
เน้นให้นักเรียนได้เกิด การเรียนรู้ในทักษะที่ส�าคัญในการเรียนรู้ ซึ่งสอดคล้องและเป็นทักษะที่จ�าเป็น
การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 55
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
อย่างยิ่งส�าหรับการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 เพื่อให้นักเรียนได้เรียนรู้โดยการแก้ปัญหาเรียนรู้แบบร่วมมือ
และใช้กระบวนการกลุ่ม เพื่อให้โครงการส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และวิชาการ ส่งผลต่อนักเรียนอย่าง
สูงสุดและนักเรียนได้รับการส่งเสริมศักยภาพให้สูงขึ้นและยังเป็นแนวทางในการพัฒนากิจกรรม
บูรณาการเพื่อส่งเสริมสมรรถนะส�าคัญของผู้เรียนเพื่อเป็นต้นแบบในการจัดการเรียนรู้การเรียนรู้ที่ดีที่สุด
ของมนุษย์ คือ การเรียนรู้จากประสบการณ์ตรง ซึ่งไม่มีใครสอนประสบการณ์นั้นให้ได้ แต่ประสบการณ์
ตรงต้องเกิดจากการได้ลงมือปฏิบัติจริง ทดลอง หรือการลองผิดลองถูก หรือที่เรียกว่า “Learning by
Doing” ผู้เรียนจะได้ลงมือท�ากิจกรรมและสามารถเรียนรู้จากสิ่งที่ปรากฎในกรณีต่างๆ โดยแท้จริง และ
ในบางครั้งความแตกต่างก็ย่อมท�าให้เกิดอะไรขึ้นใหม่ๆ เช่น เกิดทฤษฏีใหม่ แนวทางปฏิบัติใหม่ และ
ในทางกลับกันอาจก่อให้เกิดความขัดแย้ง ซึ่งส่งผลท�าให้ประสิทธิภาพของการท�างานเป็นทีมลดลงล้วน
ก่อให้เกิดปัญหา เช่น การขาดความสามัคคีกัน ขาดการประสานงานที่ดี ขาดประสิทธิภาพของการสื่อสาร
ในองค์กร ขาดความริเริ่มสร้างสรรค์ ขาดการเป็นผู้น�าที่ดี และผู้ตามที่ดี ซึ่งสิ่งที่กล่าวมานั้น หากมีการฝึกอบรม
ในห้องเรียนปกติก็คงไม่ได้ผลเท่าที่ควร เพราะ ผู้เรียนต้องได้เรียนรู้ด้วยตนเอง เพื่อให้เกิดพลัง
ทีมอันยิ่งใหญ่ในการท�างานต่อไปจากความเป็นมาและความส�าคัญของปัญหาข้างต้น จึงเกิดการจัด
กิจกรรม “ก้าว สาม ห้า” ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ผู้เรียนเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม ที่เน้นให้ผู้เรียนเข้าร่วม
กิจกรรมการใช้ทักษะและศักยภาพในการท�างานร่วมกัน อีกทั้งยังช่วยให้ผู้เรียนมีความคิดสร้างสรรค์ใน
การท�างาน สามารถแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าได้เป็นอย่างดี สามารถวางแผนได้อย่างชัดเจนและรอบครอบ
อีกทั้งยังจะสามารถสร้างชิ้นงานโดยการบูรณาการความรู้และกระบวนการเรียนรู้แบบ DOUBLE
STREAM ประกอบด้วย S = Social and Science T = Thai and Technology R = Reading and
Realization E = English and Engineering A = Arts and Activity M = Mathematics and Moral
กระบวนการจัดการเรียนรู้แบบเล่นปนเรียน ซึ่งเป็นแนวทางการจัดการเรียนรู้ที่จะท�าให้ผู้เรียน
เกิดการเรียนรู้อย่างมีความสุขและเกิดประโยชน์กับผู้เรียน ตลอดจนการปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม และ
คุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียนอีกด้วย
2. จุดมุ่งหมาย
2.1 ด้านความรู้
- นักเรียนสามารถใช้รูปแบบการเรียนรู้ของ DOUBLE STREAM ในการสร้างกระบวนการ
เรียนรู้ได้
- นักเรียนสามารถเชื่อมโยงองค์ความรู้หรือบูรณาการทักษะกระบวนการในสาขาวิชา
ต่าง ๆ ได้
56 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
2.2 ด้านทักษะและกระบวนการ นักเรียนมีสมรรถนะส�าคัญของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 ดังนี้
2.2.1 ทักษะด้านการเรียนรู้และนวัตกรรม
ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์และนวัตกรรม
การคิดอย่างมีวิจารณญาณและการแก้ปัญหา
การสื่อสารและการร่วมมือ
2.2.2 ทักษะด้านสารสนเทศ สื่อ และเทคโนโลยี
ความรู้ด้านเทคโนโลยี
2.2.3 ทักษะด้านชีวิตและอาชีพ
ความยืดหยุ่นและการปรับตัว
ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์และเป็นตัวของตัวเอง
ทักษะสังคมและสังคมข้ามวัฒนธรรม
การเป็นผู้สร้างหรือผู้ผลิต (Productivity)
ภาวะผู้น�าและความรับผิดชอบ (Responsibility)
2.3 ผลลัพธ์ที่พึงประสงค์ตามมาตรฐานการศึกษาของชาติ พุทธศักราช 2561
ผู้เรียนรู้ (Learner Person) เพื่อสร้างงานและคุณภาพชีวิตที่ดี โดยรู้จัก
ตนเองและผู้อื่น มีเป้าหมายและทักษะการเรียนรู้ บริหารจัดการตนเองเป็น มีทักษะชีวิตเพื่อสร้างสุข
ภาวะและสร้างงานที่เหมาะสมกับช่วงวัย
ผู้ร่วมสร้างสรรค์นวัตกรรม (Innovative Co-creator) เพื่อสังคมที่มั่นคง
และยั่งยืน โดยมีทักษะการท�างานร่วมกัน ทักษะการสื่อสาร รอบรู้ทางข้อมูลสารสนเทศและดิจิทัลเพื่อ
แก้ปัญหา มีการคิดวิจารณญาณ คิดสร้างสรรค์ น�าความคิดสู่การสร้างผลงาน
พลเมืองที่เข้มแข็ง (Active Citizen) เพื่อสันติสุข โดยเชื่อมั่นในความถูกต้อง
ยุติธรรม มีจิตประชาธิปไตย มีส�านึกและภาคภูมิใจในความเป็นไทยและพลเมืองอาเซียน
ค่านิยมร่วม โดยการมีความเพียรอันบริสุทธิ์ ความพอเพียงวิถีประชาธิปไตย
ความเท่าเทียมเสมอภาค
คุณธรรม โดยมีลักษณะนิสัยที่ดี บนคุณธรรมพื้นฐานที่เป็นความดีงาม
2.4 การบูรณาการกิจกรรม DOUBLE STREAM
บูรณาการความรู้ใน 10 สหวิทยาการ ได้แก่ S = Social and Science
T = Thai and Technology R = Reading and Realization E = English and Engineering A =
Arts and Activity M = Mathematics and Moral โดยเน้นการน�าความรู้ไปใช้แก้ปัญหาในชีวิตจริง
การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 57
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
เรียนรู้ที่ไม่เน้นเพียงการท่องจ�าทฤษฎีหรือกฎทางวิทยาศาสตร์และ
คณิตศาสตร์ แต่เป็นการสร้างความเข้าใจทฤษฎีหรือกฎเหล่านั้นผ่านการปฏิบัติให้เห็นจริงควบคู่
กับการพัฒนาทักษะการคิด
การเรียนรู้การแก้ปัญหาและการหาข้อมูลและวิเคราะห์ข้อค้นพบใหม่ ๆ
พร้อมทั้งสามารถน�าข้อค้นพบนั้นไปใช้หรือบูรณาการกับชีวิตประจ�าวันได้
กิจกรรมกระตุ้นการเรียนรู้ด้วยลักษณะการเรียนรู้แบบ Active Learning
กิจกรรมการเรียนรู้ที่ท้าทายผู้เรียนให้ได้แก้ปัญหาหรือสถานการณ์
ที่ผู้สอนก�าหนด
การใช้สถานการณ์หรือปัญหาที่ใช้ในกิจกรรมมีความเชื่อมโยงกับชีวิต
ประจ�าวันของผู้เรียนหรือการประกอบอาชีพในอนาคต
การสร้างนวัตกรรมหรือสิ่งประดิษฐ์ที่ใช้ในชีวิตประจ�าวันและสร้างสรรค์
ที่เกิดความสุขในการเรียนรู้
3. เวลาที่ใช้ 4 ชั่วโมง 30 นาที
4. วัสดุอุปกรณ์
1. กระดาษ 100 ปอนด์ จ�านวน 80 แผ่น
2. ดินสอ จ�านวน 100 แท่ง
3. สีไม้ (12 สี) จ�านวน 3 โหล (36 กล่อง)
4. สีเมจิก (12 สี) จ�านวน 3 โหล (36 กล่อง)
5. สีชอล์ค (12 สี) จ�านวน 3 โหล (36 กล่อง)
6. กรรไกร จ�านวน 70 อัน
7. กาว UHU จ�านวน 70 หลอด
8. เชือกขาว (หนา 30 เส้น) จ�านวน 530 เมตร
9. เทปใส (0.5 นิ้ว) จ�านวน 360 ม้วน (เล็ก)
10. ถุงพลาสติกใส (6x9 นิ้ว) จ�านวน 400 ใบ
5. ขนาดของกลุ่ม 5 คน
58 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
6. ขั้นตอนการจัดการเรียนรู้
ล�าดับที่ ขั้นตอนการจัดการเรียนรู้ ขั้นตอนในแผนการจัดการจัดการเรียนรู้
1 ขั้นตั้งค�าถาม (Ask) ศึกษาสถานการณ์ที่ก�าหนดให้ ดังนี้ “นักเรียน
เดินทางไปเข้าร่วมกิจกรรมค่ายกลุ่มสัมพันธ์ที่โรงเรียน
ซึ่งนักเรียนจะต้องเข้าร่วมกิจกรรมเกมและตอบค�าถาม
ต่างๆ ให้ครบตามที่โรงเรียนก�าหนด เพื่อน�าของรางวัล
ที่ได้จากฐานกิจกรรมมาออกแบบและประดิษฐ์ชิ้นงาน
ส่งเข้าประกวด”
ให้นักเรียนน�าของรางวัลที่ได้ มาใช้ในการออกแบบ
และประดิษฐ์ป้ายชื่อกลุ่มที่สื่อถึงสาธิตปทุมวัน และ
บ่งบอกหมายเลขกลุ่มของตนเอง อย่างสร้างสรรค์
จ�านวน 5 ใบ โดยมีการออกแบบที่เหมือนกัน
2 ขั้นจินตนาการวิธีแก้ปัญหา 1. วิเคราะห์สถานการณ์ที่ก�าหนดให้ โดยใช้ประเด็น
(Imagine) ค�าถาม ดังนี้
- จากสถานการณ์ที่ก�าหนดให้มีปัญหาหรือ
ความต้องการในเรื่องใด
- นักเรียนควรมีความรู้ที่เกี่ยวข้องในเรื่องใดบ้าง
2. ศึกษาข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการประดิษฐ์ป้ายชื่อที่มี
ความสร้างสรรค์ แล้วอภิปรายปัจจัยที่เกี่ยวข้อง เช่น
ความรู้ด้านศิลปะ, การรู้ด้านรูปทรง และวัสดุที่ใช้
ในการประดิษฐ์ป้ายชื่อ
3 ขั้นวางแผน (Plan) ออกแบบอุปกรณ์ป้ายชื่อตามเงื่อนไขที่ก�าหนดและ
เลือกวัสดุอุปกรณ์ที่ต้องใช้ตามที่ได้ออกแบบไว้พร้อม
บอกแนวคิดในการสร้างชิ้นงานภายในกลุ่มแล้วร่างภาพ
ป้ายชื่อ
การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 59
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
ล�าดับที่ ขั้นตอนการจัดการเรียนรู้ ขั้นตอนในแผนการจัดการจัดการเรียนรู้
4 ขั้นสร้างสรรค์ผลผลิต (Create) 1. ลงมือประดิษฐ์ป้ายชื่อตามที่ได้ออกแบบไว้
2. ตรวจสอบป้ายชื่อที่ได้ประดิษฐ์ขึ้น ตรงตามเงื่อนไข
ที่ก�าหนดไว้หรือไม่ และบันทึกผลการตรวจสอบ
5 ขั้นปรับปรุง (Improve) 1. ในกรณีที่ป้ายชื่อไม่ได้ประดิษฐ์ตรงตามเงื่อนไข
ที่ก�าหนดให้ ให้วิเคราะห์สาเหตุ หาแนวทาง
การปรับปรุงแก้ไขป้ายชื่อ และบันทึกการปรับปรุง
แก้ไขในแต่ละครั้ง จากนั้นตรวจสอบป้ายชื่ออีกครั้ง
ตามเงื่อนไขที่ก�าหนด
2. น�าเสนอป้ายชื่อที่ประดิษฐ์ขึ้น รวมทั้งวิธีการปรับปรุง
แก้ไข และอภิปรายร่วมกันถึงแนวทางการประดิษฐ์
ป้ายชื่อ
3. อภิปรายถึงการน�ากระบวนการเรียนรู้แบบ DOUBLE
STREAM ที่น�ามาใช้ในการออกแบบและประดิษฐ์
ป้ายชื่อ
60 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
7. การประเมินผล
การวัดผล การประเมินผล เครื่องมือที่ใช้
ด้านความรู้ - สังเกตจากการ - แบบสังเกต
ปฏิบัติกิจกรรม พฤติกรรม
- นักเรียนสามารถใช้รูปแบบการเรียนรู้ของ
DOUBLE STREAM ในการสร้าง - ตรวจใบงาน - แบบประเมินใบงาน
กระบวนการเรียนรู้ได้
- นักเรียนสามารถเชื่อมโยงองค์ความรู้หรือ
บูรณาการทักษะกระบวนการในสาขาวิชา
ต่าง ๆ ได้
ด้านทักษะกระบวนการ
1. ทักษะด้านการเรียนรู้และนวัตกรรม
ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์และนวัตกรรม
การคิดอย่างมีวิจารณญาณและการแก้
ปัญหา
การสื่อสารและการร่วมมือ
2. ทักษะด้านสารสนเทศ สื่อ และเทคโนโลยี
ความรู้ด้านเทคโนโลยี
- สังเกตจากการ - แบบสังเกต
3.ทักษะด้านชีวิตและอาชีพ ปฏิบัติกิจกรรม พฤติกรรม
ความยืดหยุ่นและการปรับตัว - แบบประเมินการ
ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์และเป็นตัวของ น�าเสนอผลงาน
ตัวเอง
ทักษะสังคมและสังคมข้ามวัฒนธรรม
การเป็นผู้สร้างหรือผู้ผลิต
(Productivity)
ภาวะผู้น�าและความรับผิดชอบ
(Responsibility)
การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 61
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
การวัดผล การประเมินผล เครื่องมือที่ใช้
ด้านคุณลักษณะ
ผู้เรียนรู้ (Learner Person) เพื่อ
สร้างงานและคุณภาพชีวิตที่ดี
ผู้ร่วมสร้างสรรค์นวัตกรรม
(Innovative Co-creator) เพื่อสังคม - แบบสังเกต
ที่มั่นคงและยั่งยืน - สังเกตจากการ พฤติกรรม
พลเมืองที่เข้มแข็ง (Active Citizen) ปฏิบัติกิจกรรม
เพื่อสันติสุข โดยเชื่อมั่นในความถูกต้อง - แบบประเมิน
ค่านิยมร่วม โดยการมีความเพียร การน�าเสนอผลงาน
อันบริสุทธิ์ ความพอเพียง วิถีประชาธิปไตย
ความเท่าเทียมเสมอภาค
คุณธรรม โดยมีลักษณะนิสัยที่ดี
บนคุณธรรมพื้นฐานที่เป็นความดีงาม
การบูรณาการกิจกรรม DOUBLE STREAM
ผู้เรียนบูรณาการความรู้ใน 10
สหวิทยาการ ได้แก่ S = Social and
Science T = Thai and Technology
R = Reading and Realization
E = English and Engineering A = Arts - สังเกตจากการ - แบบสังเกต
and Activity M = Mathematics and ปฏิบัติกิจกรรม พฤติกรรม
Moral โดยเน้นการน�าความรู้ไปใช้แก้ปัญหา
ในชีวิตจริง - แบบประเมิน
ผู้เรียนเกิดเรียนรู้ที่ไม่เน้นเพียงการ การน�าเสนอผลงาน
ท่องจ�าแต่เป็นการสร้างความเข้าใจทฤษฎี
หรือกฎเหล่านั้นผ่านการปฏิบัติให้เห็นจริง
ควบคู่กับการพัฒนาทักษะการคิด
62 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
การวัดผล การประเมินผล เครื่องมือที่ใช้
ผู้เรียนเกิดเรียนรู้การแก้ปัญหาและ
การหาข้อมูลและวิเคราะห์ข้อค้นพบใหม่ ๆ
พร้อมทั้งสามารถน�าข้อค้นพบนั้นไปใช้หรือ
บูรณาการกับชีวิตประจ�าวันได้
ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ด้วยลักษณะการ
เรียนรู้แบบ Active Learning
ผู้เรียนได้รับกิจกรรมการเรียนรู้ที่
ท้าทายผู้เรียนให้ได้แก้ปัญหาหรือ
สถานการณ์ที่ผู้สอนก�าหนด
ผู้เรียนสามารถใช้สถานการณ์หรือ
ปัญหาที่ใช้ในกิจกรรมมีความเชื่อมโยงกับ
ชีวิตประจ�าวันของผู้เรียนหรือการประกอบ
อาชีพในอนาคต
ผู้เรียนสามารถสร้างนวัตกรรมหรือ
สิ่งประดิษฐ์ที่ใช้ในชีวิตประจ�าวันและ
สร้างสรรค์ที่เกิดความสุขในการเรียนรู้
8. เนื้อหาทางวิชาการที่เกี่ยวข้อง
-
การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 63
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
9. สิ่งที่ได้รับจากกิจกรรม
องค์ความรู้ที่ได้ ดังนี้
องค์ความรู้ที่ได้ DOUBLE STREAM องค์ความรู้ที่ได้
การตั้งค�าถาม การก�าหนดปัญหา S การร่วมมือ การปรับตัว
การเก็บรวบรวมข้อมูล และสรุปผล การเห็นพ้อง
การสืบค้นข้อมูล การคิดวิเคราะห์ข้อมูล T การฟัง พูด อ่าน เขียน
และการน�าข้อมูลไปใช้ ภาษาไทย
การอ่านสาร R การเข้าใจประโยคหรือ
การวิเคราะห์และท�าความเข้าใจสาร สารการตอบสนองต่อ
สารและการบูรณาการ
ความคิด
การออกแบบและปฏิบัติการ E การฟัง พูด อ่าน เขียน
ทางวิศวกรรม ภาษาอังกฤษ
การวาดภาพ การลงสี การจินตนาการ A การท�า PDCA
และการสร้างแนวคิดใหม่ การท�างานกลุ่มและ
การน�าเสนอ
การแก้ปัญหา การเชื่อมโยง M ความใฝ่รู้ และความ
มุ่งมั่นในการท�างาน
กระบวนการทางความคิด :
ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ และนวัตกรรม
การคิดอย่างมีวิจารณญาณและการแก้ปัญหา
การสื่อสารและการร่วมมือ
ความรู้ด้านเทคโนโลยี
64 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
ความยืดหยุ่นและการปรับตัว
ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์และเป็นตัวของตัวเอง
ทักษะสังคมและสังคมข้ามวัฒนธรรม
การเป็นผู้สร้างหรือผู้ผลิต (Productivity) และความรับผิดชอบเชื่อถือได้
(Accountability)
ภาวะผู้น�าและความรับผิดชอบ (Responsibility)
การน�าไปประยุกต์ใช้
การท�ากิจกรรม Walk Rally ภายใต้ชื่อกิจกรรม “ก้าว สาม ห้า” เป็นกิจกรรมที่เน้นให้ผู้เรียน
เข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม โดยการใช้ทักษะและศักยภาพในการท�างานร่วมกัน อีกทั้งยังช่วยให้ผู้เรียนมีความคิด
สร้างสรรค์ในการท�างาน สามารถแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าได้เป็นอย่างดี สามารถวางแผนได้อย่างชัดเจน
และรอบครอบ สามารถน�าไปประยุกต์ใช้ในการจัดกิจกรรมที่ส่งเสริมความท้าทาย ความสามัคคี
ความสนุกสนาน และความมีมนุษยสัมพันธ์ร่วมกับผู้อื่น ด้วยการทดสอบทักษะและไหวพริบและสมรรถภาพ
ทางกายไว้ด้วยกัน นอกจากนี้ยังสามารถบูรณาการการเรียนรู้แบบสหสาขาวิชาต่างๆ เพื่อช่วยเพิ่มพูน
ความรู้ ทักษะและประสบการณ์ โดยการสร้างสรรค์สิ่งประดิษฐ์ตามความสนใจของผู้เรียน ตลอดจน
การปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียน
10. สื่อ/แหล่งเรียนรู้ที่ใช้ในการประกอบกิจกรรม
- สื่อสิ่งพิมพ์
- สื่ออิเล็กทรอนิกส์
11. เอกสารอ้างอิง
-
การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 65
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
การประเมินเพื่อวัดผลด้านความรู้
แบบสังเกตพฤติกรรมนักเรียน
ชื่อกลุ่ม.........................................................
สมาชิกในกลุ่ม
1. ชื่อ...................................................................ชั้น........................เลขที่....................
2. ชื่อ...................................................................ชั้น........................เลขที่....................
3. ชื่อ...................................................................ชั้น........................เลขที่....................
4. ชื่อ...................................................................ชั้น........................เลขที่....................
5. ชื่อ...................................................................ชั้น........................เลขที่....................
คะแนน
ข้อ พฤติกรรมที่สังเกต
3 2 1
1. มีส่วนร่วมในการแสดงและน�าเสนอความรู้
2. มีความกระตือรือร้นในการท�างาน
3. รับผิดชอบในงานที่ได้รับมอบหมาย
4. มีขั้นตอนในการท�างานอย่างระบบ
5. ใช้เวลาในการท�างานอย่างเหมาะสม
รวม
เกณฑ์การให้คะแนน
พฤติกรรมที่แสดงออกเป็นประจ�า ให้คะแนน 3 คะแนน
พฤติกรรมที่แสดงออกเป็นบางครั้ง ให้คะแนน 2 คะแนน
พฤติกรรมที่แสดงออกน้อยครั้ง ให้คะแนน 1 คะแนน
เกณฑ์การประเมิน
ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ
13 - 15 ดีเยี่ยม
8 - 12 ดี
4 - 7 ควรปรับปรุง
66 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
การประเมินเพื่อวัดผลด้านทักษะกระบวนการ
แบบสังเกตพฤติกรรมนักเรียน
ชื่อกลุ่ม.........................................................
คะแนน
พฤติกรรมด้านทักษะและกระบวนการ
3 2 1
ด้านการท�าความเข้าใจในปัญหา
1. ระบุ “ปัญหาหรือสิ่งที่ต้องการหา” ได้อย่างถูกต้อง
2. ระบุ “สิ่งที่ก�าหนดให้” ได้อย่างถูกต้อง
3. ระบุ “ความรู้ที่จะน�ามาใช้ในการแก้ปัญหา” ได้อย่างถูกต้อง
4. มีความกระตือรือร้นในการแก้ปัญหา
ด้านการวางแผนการแก้ปัญหา
5. มี “การวางแผนการแก้ปัญหาหรือเขียนแนวทางการแก้ปัญหาอย่างเป็นขั้นตอน”
ก่อนลงมือแก้ปัญหา
6. เลือกใช้ “กลยุทธ์แก้ปัญหา” ได้อย่างเหมาะสม
7. ใช้กลยุทธ์ในการแก้ปัญหาที่เลือกไว้แก้ปัญหาได้ถูกต้อง
ด้านด�าเนินการตามแผน
8. ลงมือ “แก้ปัญหา” ตามแผนที่วางไว้
9. ลงมือ “แก้ปัญหา” ได้อย่างเป็นระบบ
10. เขียน “ค�าอธิบายกระบวนการแก้ปัญหา” ได้อย่างชัดเจน
11. สร้างชิ้นงานได้เสร็จทันเวลาที่ก�าหนด
ด้านตรวจสอบผลลัพธ์
12. ประสบความส�าเร็จในการแก้ปัญหา หรือถ้าติดขัดก็มี “ความพยายาม”
ที่จะแก้ไขข้อผิดพลาดที่เกิดขึ้นได้
13. มีการตรวจสอบผลลัพธ์และกระบวนการคิด
ด้านการน�าเสนอผลงาน
14. เขียน “น�าเสนอใบบันทึกกิจกรรม ก้าว สาม ห้า” ได้อย่างชัดเจน
15. อธิบายกระบวนการคิดหรือกระบวนการแก้ปัญหาได้อย่างชัดเจนและ
ตอบค�าถามได้ตรงประเด็น
การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 67
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
เกณฑ์การให้คะแนน
พฤติกรรมที่แสดงออกเป็นประจ�า ให้คะแนน 3 คะแนน
พฤติกรรมที่แสดงออกเป็นบางครั้ง ให้คะแนน 2 คะแนน
พฤติกรรมที่แสดงออกน้อยครั้ง ให้คะแนน 1 คะแนน
เกณฑ์การประเมิน
ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ
36 - 45 ดีเยี่ยม
24 - 35 ดี
15 - 24 ควรปรับปรุง
68 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
ใบบันทึกกิจกรรม
กิจกรรม “ก้าว สาม ห้า”
กลุ่มที่...............
1. การเข้าร่วมกิจกรรม Walk Rally ในฐานต่างๆ นักเรียนได้รับความรู้เกี่ยวกับเรื่องใดบ้าง และได้รับ
อุปกรณ์ใดเป็นของรางวัล
ฐานที่ ความรู้ที่ได้รับ อุปกรณ์ที่ได้รับ จ�านวน
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
2. เงื่อนไขของสถานการณ์ในการประดิษฐ์ป้ายชื่อคืออะไรบ้าง
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 69
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
3. วาดภาพการออกแบบป้ายชื่อตามเงื่อนไขที่ก�าหนด พร้อมทั้งระบุอุปกรณ์ที่ใช้
ภาพการออกแบบป้ายชื่อ
สมาชิกในกลุ่ม: 1…………………………………........…..............…….ชั้น......................เลขที่....................
2…………………………………........…..............…….ชั้น......................เลขที่....................
3…………………………………........…..............…….ชั้น......................เลขที่....................
4…………………………………........…..............…….ชั้น......................เลขที่....................
5…………………………………........…..............…….ชั้น......................เลขที่....................
70 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
4. ระหว่างการประดิษฐ์ป้ายชื่อ พบปัญหาใดบ้างและมีวิธีการแก้ไขปัญหาอย่างไร
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
5. สรุปองค์ความรู้ที่ได้จากการประดิษฐ์ป้ายชื่อ ตามกระบวนการเรียนรู้แบบ DOUBLE STREAM ดังนี้
องค์ความรู้ที่ได้ DOUBLE STREAM องค์ความรู้ที่ได้
S
T
R
E
A
M
การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 71
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
ใบบันทึกกิจกรรม
กิจกรรม “ก้าว สาม ห้า”
72 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
ผลงานนักเรียน
การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 73
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
74 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
ภาพกิจกรรม
การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 75
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
76 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 77
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
78 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
หน่วยการเรียนรู้ 1
STREAM FOR LIFE
ฐานกิจกรรม 1
Cheevit Cheeva
อาจารย์ประจ�าฐานกิจกรรม
1. อาจารย์อุมาภรณ์ รอดมณี
2. อาจารย์ ดร.พิชญ์นิตา สองสนู
3. อาจารย์รัตติยา แข็งขัน
1. ที่มา
กิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน เป็นกิจกรรมการเรียนรู้ที่
บูรณาการสหวิทยาการทางด้านความรู้เข้าด้วยกัน โดยใช้กระบวนการเรียนรู้แบบ DOUBLE STREAM
ที่ประกอบด้วย S = Social and Science T = Thai and Technology R = Reading and Realization
E = English and Engineering A = Arts and Activity M = Mathematics and Moral และอาศัย
หลักการของ PLEARN = เล่นและเรียน ผนวกเข้าด้วยกันเรียนรู้ได้อย่างมีความสุข โดยเน้นการน�าความ
รู้ไปใช้แก้ปัญหาในชีวิตจริง รวมทั้งการพัฒนากระบวนการหรือผลผลิตใหม่ ที่เป็นประโยชน์ต่อการด�าเนิน
ชีวิตและการท�างานช่วยนักเรียนสร้างความเชื่อมโยงความรู้และการน�าไปใช้ในสถานการณ์ปัญหากับชีวิต
จริงและการท�างาน เป็นลักษณะการจัดการเรียนรู้ที่ไม่เน้นการท่องจ�าทฤษฎีหรือกฎทางวิทยาศาสตร์
และคณิตศาสตร์ แต่เป็นการสร้างความเข้าใจทฤษฎีหรือกฎเหล่านั้นผ่านการปฏิบัติให้เห็นจริงควบคู่กับ
การพัฒนาทักษะการคิด ตั้งค�าถาม แก้ปัญหาและการหาข้อมูลและวิเคราะห์ข้อค้นพบใหม่ ๆ พร้อมทั้ง
สามารถน�าข้อค้นพบนั้นไปใช้หรือบูรณาการกับชีวิตประจ�าวันได้ การจัดการเรียนรู้ดังกล่าวมีความส�าคัญ
ส�าหรับนักเรียนในปัจจุบัน เนื่องจาก (1) เป็นการสอนที่เน้นการบูรณาการ (2) ช่วยนักเรียนสร้าง
ความเชื่อมโยงระหว่างเนื้อหาและทักษะกระบวนการต่าง ๆ กับชีวิตประจ�าวันและอาชีพ (3) เน้นการพัฒนา
ทักษะในศตวรรษที่ 21 (4) ท้าทายความคิดของนักเรียน และ (5) เปิดโอกาสให้นักเรียนได้แสดงความ
คิดเห็นและความเข้าใจที่สอดคล้องกับเนื้อหาเห็นว่าวิชาเหล่านั้นเป็นเรื่องใกล้ตัวที่สามารถน�ามาใช้ได้
ทุกวัน อีกทั้งการปลูกฝังคุณธรรมในการด�าเนินชีวิตผ่านการท�ากิจกรรมการเรียนรู้ต่าง ๆ ดังนั้นในโครงการ
ดังกล่าวผู้สอนได้ออกแบบหน่วยการเรียนรู้โดยให้นักเรียนแต่ละกลุ่มเข้าร่วมฐานกิจกรรม การเรียนรู้เพื่อ
การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 79
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
เน้นให้นักเรียนได้เกิด การเรียนรู้ในทักษะที่ส�าคัญในการเรียนรู้ ซึ่งสอดคล้องและเป็นทักษะที่จ�าเป็น
อย่างยิ่งส�าหรับการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 เพื่อให้นักเรียนได้เรียนรู้โดยการแก้ปัญหาเรียนรู้แบบร่วมมือ
และใช้กระบวนการกลุ่ม เพื่อให้โครงการส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และวิชาการ ส่งผลต่อนักเรียน
อย่างสูงสุดและนักเรียนได้รับการส่งเสริมศักยภาพให้สูงขึ้นและยังเป็นแนวทางในการพัฒนากิจกรรม
บูรณาการเพื่อส่งเสริมสมรรถนะส�าคัญของผู้เรียนเพื่อเป็นต้นแบบในการจัดการเรียนรู้
ในสภาพสังคมปัจจุบันมีการพัฒนาเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว การเตรียมผู้เรียนให้มีทักษะ
ที่จ�าเป็น พร้อมกับพัฒนาให้ผู้เรียนน�าความรู้ ทักษะการคิด วิเคราะห์และทักษะอื่นๆ มาใช้
ในการแก้ปัญหา ค้นคว้า สร้างสรรค์ และพัฒนาคิดค้นสิ่งต่างๆ ควบคู่กับการด�ารงชีวิตในสังคมโลกที่มี
การเปลี่ยนแปลงพร้อมที่จะเผชิญหน้ากับสภาพสังคม เศรษฐกิจ เทคโนโลยี และทรัพยากรธรรมชาติและ
สิ่งแวดล้อมที่ก�าลังเปลี่ยนแปลงไปได้
การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เป็นการใช้ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
อย่างชาญฉลาด ใช้ให้น้อย เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด โดยค�านึงถึงระยะเวลาในการใช้ให้ยาวนาน และ
ก่อให้เกิดผลเสียหายต่อสิ่งแวดล้อมน้อยที่สุด ซึ่งในสภาพปัจจุบันทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมมี
ความเสื่อมโทรมมากขึ้น ดังนั้นการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจึงมีความจ�าเป็นอย่างยิ่ง
จากความเป็นมาและความส�าคัญของปัญหาข้างต้น จึงเกิดการจัดกิจกรรม Cheevit Cheeva
ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่ออนุรักษ์ทรัพยากรน�้า โดยการประดิษฐ์อุปกรณ์รดน�้าต้นไม้ส�าหรับครัวเรือนอย่าง
ประหยัด โดยการบูรณาการความรู้และกระบวนการเรียนรู้แบบ DOUBLE STREAM ประกอบด้วย
S = Social and Science T = Thai and Technology R = Reading and Realization E = English
and Engineering A = Arts and Activity M = Mathematics and Moral กระบวนการจัดการเรียน
รู้แบบเล่นปนเรียน ซึ่งเป็นแนวทางการจัดการเรียนรู้ที่จะท�าให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้อย่างมีความสุขและ
เกิดประโยชน์กับผู้เรียนอย่างแท้จริง โดยเน้นให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ในการแก้ปัญหาแบบร่วมมือและใช้
กระบวนการกลุ่ม ตลอดจนการน�าอุปกรณ์รดน�้าต้นไม้ที่สร้างขึ้น มาใช้เป็นสิ่งประดิษฐ์หรือนวัตกรรม
ในการประหยัดพลังงาน ท�าให้ประหยัดค่าใช้จ่าย และเป็นการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
อีกทั้งยังเป็นการปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียนตามหลักปรัชญา
ของเศรษฐกิจพอเพียง
80 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
2. จุดมุ่งหมาย
2.1 ด้านความรู้
- นักเรียนสามารถใช้รูปแบบการเรียนรู้ของ DOUBLE STREAM ในการสร้างกระบวนการเรียนรู้ได้
- นักเรียนสามารถเชื่อมโยงองค์ความรู้หรือบูรณาการทักษะกระบวนการในสาขาวิชาต่าง ๆ ได้
2.2 ด้านทักษะและกระบวนการ นักเรียนมีสมรรถนะส�าคัญของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 ดังนี้
2.2.1 ทักษะด้านการเรียนรู้และนวัตกรรม
ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์และนวัตกรรม
การคิดอย่างมีวิจารณญาณและการแก้ปัญหา
การสื่อสารและการร่วมมือ
2.2.2 ทักษะด้านสารสนเทศ สื่อ และเทคโนโลยี
ความรู้ด้านเทคโนโลยี
2.2.3 ทักษะด้านชีวิตและอาชีพ
ความยืดหยุ่นและการปรับตัว
ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์และเป็นตัวของตัวเอง
ทักษะสังคมและสังคมข้ามวัฒนธรรม
การเป็นผู้สร้างหรือผู้ผลิต (Productivity)
ภาวะผู้น�าและความรับผิดชอบ (Responsibility)
2.3 ผลลัพธ์ที่พึงประสงค์ตามมาตรฐานการศึกษาของชาติ พุทธศักราช 2561
ผู้เรียนรู้ (Learner Person) เพื่อสร้างงานและคุณภาพชีวิตที่ดี โดยรู้จัก
ตนเองและผู้อื่น มีเป้าหมายและทักษะการเรียนรู้ บริหารจัดการตนเองเป็น มีทักษะชีวิตเพื่อสร้างสุข
ภาวะและสร้างงานที่เหมาะสมกับช่วงวัย
ผู้ร่วมสร้างสรรค์นวัตกรรม (Innovative Co-creator) เพื่อสังคมที่มั่นคง
และยั่งยืน โดยมีทักษะการท�างานร่วมกัน ทักษะการสื่อสาร รอบรู้ทางข้อมูลสารสนเทศและดิจิทัลเพื่อ
แก้ปัญหา มีการคิดวิจารณญาณ คิดสร้างสรรค์ น�าความคิดสู่การสร้างผลงาน
พลเมืองที่เข้มแข็ง (Active Citizen) เพื่อสันติสุข โดยเชื่อมั่น
ในความถูกต้อง ยุติธรรม มีจิตประชาธิปไตย มีส�านึกและภาคภูมิใจในความเป็นไทยและพลเมืองอาเซียน
ค่านิยมร่วม โดยการมีความเพียรอันบริสุทธิ์ ความพอเพียงวิถีประชาธิปไตย
ความเท่าเทียมเสมอภาค
คุณธรรม โดยมีลักษณะนิสัยที่ดี บนคุณธรรมพื้นฐานที่เป็นความดีงาม
การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 81
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
2.4 การบูรณาการกิจกรรม DOUBLE STREAM
บูรณาการความรู้ใน 10 สหวิทยาการ ได้แก่ S = Social and Science
T = Thai and Technology R = Reading and Realization E = English and Engineering
A = Arts and Activity M = Mathematics and Moral โดยเน้นการน�าความรู้ไปใช้แก้ปัญหาในชีวิตจริง
เรียนรู้ที่ไม่เน้นเพียงการท่องจ�าทฤษฎีหรือกฎทางวิทยาศาสตร์และ
คณิตศาสตร์ แต่เป็นการสร้างความเข้าใจทฤษฎีหรือกฎเหล่านั้นผ่านการปฏิบัติให้เห็นจริงควบคู่กับ
การพัฒนาทักษะการคิด
การเรียนรู้การแก้ปัญหาและการหาข้อมูลและวิเคราะห์ข้อค้นพบใหม่ ๆ
พร้อมทั้งสามารถน�าข้อค้นพบนั้นไปใช้หรือบูรณาการกับชีวิตประจ�าวันได้
กิจกรรมกระตุ้นการเรียนรู้ด้วยลักษณะการเรียนรู้แบบ Active Learning
กิจกรรมการเรียนรู้ที่ท้าทายผู้เรียนให้ได้แก้ปัญหาหรือสถานการณ์ที่
ผู้สอนก�าหนด
การใช้สถานการณ์หรือปัญหาที่ใช้ในกิจกรรมมีความเชื่อมโยงกับชีวิต
ประจ�าวันของผู้เรียนหรือการประกอบอาชีพในอนาคต
การสร้างนวัตกรรมหรือสิ่งประดิษฐ์ที่ใช้ในชีวิตประจ�าวันและสร้างสรรค์
ที่เกิดความสุขในการเรียนรู้
3. เวลาที่ใช้
4 ชั่วโมง 30 นาที
4. วัสดุอุปกรณ์
1. ขวดน�้าพลาสติก ขนาด 350ml. = 210 ขวด
2. ขวดน�้าพลาสติก ขนาด 600ml. = 210 ขวด
3. สายยาง ขนาด 1 นิ้ว = 100 เมตร
4. กาวยางสารพัดประโยชน์ = 6 โหล (72กระปุก)
5. คัตเตอร์ = 35 อัน
6. ปืนกาว = 10 อัน
7. ไส้กาว = 2 โหล (24อัน)
8. ฟิวเจอร์บอร์ด (ขนาด130x245cm.) หนา4mm. = 80 แผ่น
9. ต้นกระบองเพชร ( Cactus ) = 80 ต้น
82 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
5. ขนาดของกลุ่ม
5 คน
6. ขั้นตอนการจัดการเรียนรู้
ล�าดับที่ ขั้นตอนการจัดการเรียนรู้ ขั้นตอนในแผนการจัดการจัดการเรียนรู้
1. ขั้นตั้งค�าถาม (Ask) ศึกษาสถานการณ์ที่ก�าหนดให้ ดังนี้ “สมาชิกในบ้าน
ไปเที่ยวต่างจังหวัดเป็นเวลา 2 วัน แต่ต้องการให้
ต้นกระบองเพชรได้รับน�้าในปริมาณน้อย และต่อเนื่อง
ตลอดทั้งวัน ซึ่งหากมีอุปกรณ์รดน�้าต้นไม้จะช่วยอ�านวย
ความสะดวกมากยิ่งขึ้น ก�าหนดให้นักเรียนออกแบบและ
ประดิษฐ์อุปกรณ์รดน�้าต้นไม้แบบประหยัดที่ใช้รดน�้าต้นไม้
ในปริมาณน้อย แต่ต่อเนื่องตลอดทั้งวัน โดยห้ามใช้พลังงาน
ไฟฟ้าและก�าหนดให้ใช้น�้าเพียง 500ml. จากอุปกรณ์ที่
ก�าหนดให้”
2. ขั้นจินตนาการ 1. วิเคราะห์สถานการณ์ที่ก�าหนดให้ โดยใช้ประเด็น
วิธีแก้ปัญหา (Imagine) ค�าถาม ดังนี้
- จากสถานการณ์ที่ก�าหนดให้มีปัญหาหรือความ
ต้องการในเรื่องใด
- ควรมีความรู้ที่เกี่ยวข้องในเรื่องใดบ้าง
2. ศึกษาข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการประดิษฐ์อุปกรณ์
รดน�้าต้นไม้ แล้วอภิปรายปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับอุปกรณ์
รดน�้าต้นไม้ เช่น ความรู้เรื่องแรงดันน�้า, การไหลของน�้า
จากที่สูงลงสู่ที่ต�่า และวัสดุที่ใช้ในการประดิษฐ์อุปกรณ์
รดน�้าต้นไม้
3. ขั้นวางแผน (Plan) ออกแบบอุปกรณ์รดน�้าต้นไม้ตามเงื่อนไขที่ก�าหนด
พร้อมทั้งเลือกวัสดุอุปกรณ์ที่ต้องใช้ในการประดิษฐ์
อุปกรณ์รดน�้าต้นไม้ตามที่ได้ออกแบบไว้ จากอุปกรณ์ที่
ก�าหนดให้ พร้อมบอกแนวคิดในการสร้างชิ้นงานภายใน
กลุ่ม แล้วร่างภาพอุปกรณ์รดน�้าต้นไม้
การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 83
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
ล�าดับที่ ขั้นตอนการจัดการเรียนรู้ ขั้นตอนในแผนการจัดการจัดการเรียนรู้
4. ขั้นสร้างสรรค์ผลผลิต 1. ลงมือประดิษฐ์อุปกรณ์รดน�้าต้นไม้ตามที่ได้
(Create) ออกแบบไว้
2. ทดสอบการไหลของน�้าจากอุปกรณ์รดน�้าต้นไม้ที่
ได้ประดิษฐ์ขึ้น และบันทึกผลการทดสอบ
5. ขั้นปรับปรุง (Improve) 1. ในกรณีที่น�้าจากอุปกรณ์รดน�้าต้นไม้ไม่สามารถ
ไหลอย่างต่อเนื่อง ให้วิเคราะห์สาเหตุ หาแนวทางการ
ปรับปรุงอุปกรณ์รดน�้าต้นไม้ และบันทึกการปรับปรุง
ในแต่ละครั้ง จากนั้นทดสอบการท�างานซ�้า จนกระทั่ง
ได้ประสิทธิผลตามต้องการ
2. น�าเสนออุปกรณ์รดน�้าต้นไม้ที่ประดิษฐ์ขึ้น
รวมทั้งการปรับปรุงอุปกรณ์รดน�้าต้นไม้ และอภิปราย
ร่วมกันถึงแนวทางการประดิษฐ์อุปกรณ์รดน�้าต้นไม้
3. อภิปรายถึงการน�ากระบวนการเรียนรู้แบบ
DOUBLE STREAM ที่น�ามาใช้ในการออกแบบและ
ประดิษฐ์อุปกรณ์รดน�้าต้นไม้
7. การประเมินผล
การวัดผล การประเมินผล เครื่องมือที่ใช้
ด้านความรู้
- นักเรียนสามารถใช้รูปแบบการเรียนรู้ของ DOUBLE - สังเกตจากการ - แบบสังเกตพฤติกรรม
STREAM ในการสร้างกระบวนการเรียนรู้ได้ ปฏิบัติกิจกรรม - แบบประเมินใบงาน
- นักเรียนสามารถเชื่อมโยงองค์ความรู้หรือบูรณาการ - ตรวจใบงาน
ทักษะกระบวนการในสาขาวิชาต่าง ๆ ได้
84 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
การวัดผล การประเมินผล เครื่องมือที่ใช้
ด้านทักษะกระบวนการ
1. ทักษะด้านการเรียนรู้และวัตกรรม
ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์และนวัตกรรม
การคิดอย่างมีวิจารณญาณและการ
แก้ปัญหา
การสื่อสารและการร่วมมือ
- แบบสังเกต
2. ทักษะด้านสารสนเทศ สื่อ และเทคโนโลยี - สังเกตจากการ พฤติกรรม
ความรู้ด้านเทคโนโลยี ปฏิบัติกิจกรรม - แบบประเมิน
การน�าเสนอผลงาน
3. ทักษะด้านชีวิตและอาชีพ
ความยืดหยุ่นและการปรับตัว
ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์และเป็นตัวของตัวเอง
ทักษะสังคมและสังคมข้ามวัฒนธรรม
การเป็นผู้สร้างหรือผู้ผลิต (Productivity)
ภาวะผู้น�าและความรับผิดชอบ
(Responsibility)
ด้านคุณลักษณะ
ผู้เรียนรู้ (Learner Person) เพื่อสร้างงาน
และคุณภาพชีวิตที่ดี
ผู้ร่วมสร้างสรรค์นวัตกรรม (Innovative - แบบสังเกตพฤติกรรม
Co-creator) เพื่อสังคมที่มั่นคงและยั่งยืน - สังเกตจากการ
พลเมืองที่เข้มแข็ง (Active Citizen) ปฏิบัติกิจกรรม - แบบประเมิน
เพื่อสันติสุข โดยเชื่อมั่นในความถูกต้อง การน�าเสนอผลงาน
ค่านิยมร่วม โดยการมีความเพียรอัน
บริสุทธิ์ ความพอเพียง วิถีประชาธิปไตย ความเท่าเทียม
เสมอภาค
การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 85
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
การวัดผล การประเมินผล เครื่องมือที่ใช้
คุณธรรม โดยมีลักษณะนิสัยที่ดีบน
คุณธรรมพื้นฐานที่เป็นความดีงาม
การบูรณาการกิจกรรม DOUBLE STREAM
ผู้เรียนบูรณาการความรู้ใน
10 สหวิทยาการ ได้แก่ S = Social and Science
T = Thai and Technology R = Reading and
Realization E = English and Engineering
A = Arts and Activity M = Mathematics and
Moral โดยเน้นการน�าความรู้ไปใช้แก้ปัญหาในชีวิตจริง
ผู้เรียนเกิดเรียนรู้ที่ไม่เน้นเพียงการท่องจ�า
แต่เป็นการสร้างความเข้าใจทฤษฎีหรือกฎเหล่านั้นผ่าน
การปฏิบัติให้เห็นจริงควบคู่กับการพัฒนาทักษะการคิด
ผู้เรียนเกิดเรียนรู้การแก้ปัญหาและการหา - แบบสังเกต
ข้อมูลและวิเคราะห์ข้อค้นพบใหม่ ๆ พร้อมทั้งสามารถ - สังเกตจากการ พฤติกรรม
น�าข้อค้นพบนั้นไปใช้หรือบูรณาการกับชีวิตประจ�าวันได้ ปฏิบัติกิจกรรม - แบบประเมิน
ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ด้วยลักษณะการเรียน การน�าเสนอผลงาน
รู้แบบ Active Learning
ผู้เรียนได้รับกิจกรรมการเรียนรู้ที่ท้าทาย
ผู้เรียนให้ได้แก้ปัญหาหรือสถานการณ์ที่ผู้สอนก�าหนด
ผู้เรียนสามารถใช้สถานการณ์หรือปัญหาที่
ใช้ในกิจกรรมมีความเชื่อมโยงกับชีวิตประจ�าวันของ
ผู้เรียนหรือการประกอบอาชีพในอนาคต
ผู้เรียนสามารถสร้างนวัตกรรมหรือ
สิ่งประดิษฐ์ที่ใช้ในชีวิตประจ�าวันและสร้างสรรค์ที่เกิด
ความสุขในการเรียนรู้
86 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
8. เนื้อหาทางวิชาการที่เกี่ยวข้อง
- แรงดันหรือความดัน
- การค�านวณปริมาตร
9. สิ่งที่ได้รับจากกิจกรรม
องค์ความรู้ที่ได้ ดังนี้
องค์ความรู้ที่ได้ DOUBLE STREAM องค์ความรู้ที่ได้
การตั้งค�าถาม การก�าหนดปัญหา S การร่วมมือ การปรับตัว
การเก็บรวบรวมข้อมูล และสรุปผล การเห็นพ้อง
การสืบค้นข้อมูล การคิดวิเคราะห์ข้อมูล T การฟัง พูด อ่าน เขียน
และการน�าข้อมูลไปใช้ ภาษาไทย
การอ่านสาร R การเข้าใจประโยคหรือสาร
การวิเคราะห์และท�าความเข้าใจสาร การตอบสนองต่อสารและ
การบูรณาการความคิด
การออกแบบและปฏิบัติการ E การฟัง พูด อ่าน เขียน
ทางวิศวกรรม ภาษาอังกฤษ
การวาดภาพ การลงสี การจินตนาการ A การท�า PDCA การท�างาน
และการสร้างแนวคิดใหม่ กลุ่มและการน�าเสนอ
การแก้ปัญหา การเชื่อมโยง M ความใฝ่รู้ และความมุ่งมั่น
ในการท�างาน
กระบวนการทางความคิด :
ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ และนวัตกรรม
การคิดอย่างมีวิจารณญาณและการแก้ปัญหา
การสื่อสารและการร่วมมือ
การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 87
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
ความรู้ด้านเทคโนโลยี
ความยืดหยุ่นและการปรับตัว
ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์และเป็นตัวของตัวเอง
ทักษะสังคมและสังคมข้ามวัฒนธรรม
การเป็นผู้สร้างหรือผู้ผลิต (Productivity) และความรับผิดชอบเชื่อถือได้
(Accountability)
ภาวะผู้น�าและความรับผิดชอบ (Responsibility)
การน�าไปประยุกต์ใช้
การประดิษฐ์อุปกรณ์รดน�้าต้นไม้ส�าหรับครัวเรือนอย่างประหยัด โดยการบูรณาการความรู้
และกระบวนการเรียนรู้แบบ DOUBLE STREAM สามารถน�าไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจ�าวัน เพื่อช่วย
ลดการใช้ปริมาณน�้า ประหยัดเวลาในการรดน�้าต้นไม้ ประหยัดพลังงานไฟฟ้า ลดค่าใช้จ่ายที่สูญเสียไป
ตลอดจนช่วยเพิ่มพูนความรู้ ทักษะและประสบการณ์ โดยสร้างสรรค์สิ่งประดิษฐ์ตามความสนใจของ
ผู้เรียน ตลอดจนการปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียน ตามหลัก
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
10. สื่อ/แหล่งเรียนรู้ที่ใช้ในการประกอบกิจกรรม
- สื่อสิ่งพิมพ์
- สื่ออิเล็กทรอนิกส์
- สื่อธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
เอกสารอ้างอิง
เทอดไทย สวัสดี. (2562). การจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบสะเต็มศึกษา เรื่อง เครื่องให้น�้าต้นไม้อัตโนมัติ.
สืบค้นเมื่อ 18 มีนาคม 2562, จาก http://lampabpla.ac.th/gallery-detail_49806
ประภาส โฉลกพันธ์รัตน์ . (2554). การค�านวณปริมาตรน�้า. สืบค้นเมื่อ 18 มีนาคม 2562, จาก
https://home.kku.ac.th/pracha/Calculation%20of%20the%20Amount%20of%20
Water.htm
วิลาศ แซ่เตีย. (2553). เครื่องรดน�้าอัตโนมัติ. สืบค้นเมื่อ 18 มีนาคม 2562, จาก
http://www.ptc.ac.th/ptc/menu%20index/artefact/data%20project/2.pdf
88 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
การประเมินเพื่อวัดผลด้านความรู้
แบบสังเกตพฤติกรรมนักเรียน
ชื่อกลุ่ม.........................................................
สมาชิกในกลุ่ม
1. ชื่อ...................................................................ชั้น........................เลขที่....................
2. ชื่อ...................................................................ชั้น........................เลขที่....................
3. ชื่อ...................................................................ชั้น........................เลขที่....................
4. ชื่อ...................................................................ชั้น........................เลขที่....................
5. ชื่อ...................................................................ชั้น........................เลขที่....................
คะแนน
ข้อ พฤติกรรมที่สังเกต
3 2 1
1. มีส่วนร่วมในการแสดงและน�าเสนอความรู้
2. มีความกระตือรือร้นในการท�างาน
3. รับผิดชอบในงานที่ได้รับมอบหมาย
4. มีขั้นตอนในการท�างานอย่างระบบ
5. ใช้เวลาในการท�างานอย่างเหมาะสม
รวม
เกณฑ์การให้คะแนน
พฤติกรรมที่แสดงออกเป็นประจ�า ให้คะแนน 3 คะแนน
พฤติกรรมที่แสดงออกเป็นบางครั้ง ให้คะแนน 2 คะแนน
พฤติกรรมที่แสดงออกน้อยครั้ง ให้คะแนน 1 คะแนน
เกณฑ์การประเมิน
ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ
13 - 15 ดีเยี่ยม
8 - 12 ดี
4 - 7 ควรปรับปรุง
การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 89
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
การประเมินเพื่อวัดผลด้านทักษะกระบวนการ
แบบสังเกตพฤติกรรมนักเรียน
ชื่อกลุ่ม.........................................................
คะแนน
พฤติกรรมด้านทักษะและกระบวนการ
3 2 1
ด้านการท�าความเข้าใจในปัญหา
1. ระบุ “ปัญหาหรือสิ่งที่ต้องการหา” ได้อย่างถูกต้อง
2. ระบุ “สิ่งที่ก�าหนดให้” ได้อย่างถูกต้อง
3. ระบุ “ความรู้ที่จะน�ามาใช้ในการแก้ปัญหา” ได้อย่างถูกต้อง
4. มีความกระตือรือร้นในการแก้ปัญหา
ด้านการวางแผนการแก้ปัญหา
5. มี “การวางแผนการแก้ปัญหาหรือเขียนแนวทางการแก้ปัญหาอย่างเป็นขั้นตอน”
ก่อนลงมือแก้ปัญหา
6. เลือกใช้ “กลยุทธ์แก้ปัญหา” ได้อย่างเหมาะสม
7. ใช้กลยุทธ์ในการแก้ปัญหาที่เลือกไว้แก้ปัญหาได้ถูกต้อง
ด้านด�าเนินการตามแผน
8. ลงมือ “แก้ปัญหา” ตามแผนที่วางไว้
9. ลงมือ “แก้ปัญหา” ได้อย่างเป็นระบบ
10. เขียน “ค�าอธิบายกระบวนการแก้ปัญหา” ได้อย่างชัดเจน
11. สร้างชิ้นงานได้เสร็จทันเวลาที่ก�าหนด
ด้านตรวจสอบผลลัพธ์
12. ประสบความส�าเร็จในการแก้ปัญหา หรือถ้าติดขัดก็มี “ความพยายาม”
ที่จะแก้ไขข้อผิดพลาดที่เกิดขึ้นได้
13. มีการตรวจสอบผลลัพธ์และกระบวนการคิด
ด้านการน�าเสนอผลงาน
14. เขียน “น�าเสนอใบบันทึกกิจกรรม Cheevit Cheeva” ได้อย่างชัดเจน
15. อธิบายกระบวนการคิดหรือกระบวนการแก้ปัญหาได้อย่างชัดเจนและตอบ
ค�าถามได้ตรงประเด็น
90 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
เกณฑ์การให้คะแนน
พฤติกรรมที่แสดงออกเป็นประจ�า ให้คะแนน 3 คะแนน
พฤติกรรมที่แสดงออกเป็นบางครั้ง ให้คะแนน 2 คะแนน
พฤติกรรมที่แสดงออกน้อยครั้ง ให้คะแนน 1 คะแนน
เกณฑ์การประเมิน
ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ
36 - 45 ดีเยี่ยม
24 - 35 ดี
15 - 24 ควรปรับปรุง
การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 91
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
ใบบันทึกกิจกรรม
กิจกรรม Cheevit Cheeva
ชื่อกลุ่ม.........................................................
1. ชื่อ...................................................................ชั้น........................เลขที่....................
2. ชื่อ...................................................................ชั้น........................เลขที่....................
3. ชื่อ...................................................................ชั้น........................เลขที่....................
4. ชื่อ...................................................................ชั้น........................เลขที่....................
5. ชื่อ...................................................................ชั้น........................เลขที่....................
1. จากการวิเคราะห์สถานการณ์ สามารถสรุปปัญหาหรือความต้องการได้ดังนี้
...............................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................
2.แนวคิดในการสร้างแบบจ�าลองอุปกรณ์รดน�้าต้นไม้ พร้อมระบุรายละเอียดและวัสดุอุปกรณ์ที่ใช้
ภาพการออกแบบอุปกรณ์รดน�้าต้นไม้
ภาพการออกแบบอุปกรณรดน้ําตนไม
92 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
3. บันทึกผลการทดสอบอุปกรณ์รดน�้าต้นไม้
วันที่ เวลา การไหลของน�้า ปริมาณน�้าที่เหลือ
1 15.00 – 16.00 น.
2 12.00 – 13.00 น.
15.00 – 16.00 น.
4. บันทึกผลการปรับปรุงและแก้ไขอุปกรณ์รดน�้าต้นไม้ เพื่อให้ต้นกระบองเพชรได้รับน�้าในปริมาณน้อย
และต่อเนื่องตลอดทั้งวัน มีดังนี้
...............................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................
5. สรุปองค์ความรู้ที่ได้จากการประดิษฐ์อุปกรณ์รดน�้าต้นไม้ ตามกระบวนการ DOUBLE STREAM ดังนี้
การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 93
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
ใบความรู้
ในการศึกษาความดันในของเหลว พบว่า เมื่อน�าขวดน�้าพลาสติกมาใส่น�้าถ้าเจาะรูที่ผนังขวดน�้า
จะพุ่งออกมาตามทิศทางที่แสดงด้วยลูกศร ดังรูปที่ 1 แสดงว่ามีแรงกระท�าต่อน�้าในภาชนะ แรงนี้จะ
ดันน�้าให้พุ่งออกมาในทิศทางที่ตั้งฉากกับผนังภาชนะทุกต�าแหน่ง ไม่ว่าผนังจะอยู่ในแนวใด เราเรียกขนาด
ของแรงในของเหลวที่กระท�าตั้งฉากต่อพื้นที่หนึ่งหน่วยของผนังภาชนะว่า “ความดันในของเหลว”
ความดันของของเหลว หมายถึง แรงที่ของเหลวกระท�าตั้งฉากต่อหนึ่งหน่วยพื้นที่ โดยของเหลวจะมีแรง
กระท�าต่อวัตถุทุกทิศทุกทาง ดังภาพที่ 1
ภาพที่ 1 ความดันของของเหลวที่กระท�าต่อวัตถุ
เราอาจสรุปลักษณะความดันในของเหลว ได้ดังนี้
1. ของเหลวที่บรรจุอยู่ในภาชนะ จะออกแรงดันต่อผนังภาชนะที่สัมผัสกับของเหลวในทุกทิศทาง
โดยจะตั้งฉากกับผนังภาชนะเสมอ
ภาพที่ 2 แสดงทิศต่าง ๆ ของแรงที่ของเหลวกระท�าต่อผนังภาชนะและต่อวัตถุที่จมอยู่ในของเหลว
2. ทุกๆ จุดในของเหลว จะมีแรงดันกระท�าต่อจุดนั้นทุกทิศทุกทาง ดังภาพที่ 2
3. ส�าหรับของเหลวชนิดเดียวกัน ความดันของของเหลวจะเพิ่มขึ้นตามความลึก และที่ระดับ
ความลึกเท่ากันความดันของเหลวจะเท่ากัน
4. ในของเหลวต่างชนิดกัน ณ ความลึกเท่ากัน ความดันของของเหลวจะขึ้นอยู่กับความหนา
แน่นของของเหลวนั้น
94 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
การค�านวณปริมาตรน�้า ควรท�าความเข้าใจเกี่ยวกับหน่วยของปริมาตรน�้า หน่วยของ
ความยาว และหน่วยของพื้นที่ ดังนี้
หน่วยของปริมาตรน�้า สูตรในการค�านวณหาปริมาตรน�้า
1. ในภาชนะสี่เหลี่ยม
1 ลูกบาศก์เมตร = 1000 ลิตร ปริมาตรน�้า = กว้าง X ยาว X สูง (ความลึก)
หรือ 1 ตัน หรือ 1 คิว หรือ = พื้นที่ (พื้นที่ปากบ่อ) X สูง (ความลึก)
1 ลิตร = 1000 มิลลิลิตร 2. ในภาชนะกลม
2
1 มิลลิลิตร = 1 ลูกบาศก์เซนติเมตร ปริมาตรน�้า = ¶ x r x h
หรือ ซีซี (cc) เมื่อ ¶ = 22/7
r = รัศมีของวงกลม (ครึ่งหนึ่งของเส้นผ่าศูนย์กลาง)
h = ความลึก (ความสูงของระดับน�้าที่จะใส่ในบ่อ)
การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 95
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
ผลงานนักเรียน
96 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
ผลงานนักเรียน
การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 97
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
ภาพกิจกรรม
98 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
ภาพกิจกรรม