PDS Play to learn

การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 199
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น




แรงเสียดทาน

แรงเสียดทาน (friction) หมายถึง แรงที่ต่อต้านการเคลื่อนที่ของวัตถุ แรงเสียดทานเกิดขึ้น

ระหว่างผิวสัมผัสของวัตถุกับผิวของพื้น เช่น เมื่อเราเข็นรถเข็นเด็ก




























ปัจจัยที่มีผลต่อแรงเสียดทาน คือ


1. น�้าหนักของวัตถุ วัตถุที่มีน�้าหนักกดทับลงบนพื้นผิวมากจะมีแรงเสียดทานมากกว่าวัตถุที่มี
น�้าหนักกดทับลงบนพื้นผิวน้อย


2. พื้นผิวสัมผัส ผิวสัมผัสที่เรียบจะเกิดแรงเสียดทานน้อยกว่าผิวสัมผัสที่ขรุขระ

ประเภทของแรงเสียดทาน


แรงเสียดทานแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ

1. แรงเสียดทานสถิต (fs) เป็นแรงเสียดทานที่เกิดขึ้นในขณะที่วัตถุอยู่นิ่ง จนถึงเริ่มต้นเคลื่อนที่

2. แรงเสียดทานจลน์ (fk) เป็นแรงเสียดทานขณะวัตถุก�าลังเคลื่อนที่ด้วยความเร็วคงตัว ซึ่งจะ
มีค่าน้อยกว่าแรงเสียดทานสถิต

ค่าสัมประสิทธิ์ของแรงเสียดทาน เป็นค่าตัวเลขที่แสดงว่าเกิดแรงเสียดทานขึ้นระหว่างผิวสัมผัส
ของวัตถุ 2 สิ่ง มากน้อยเพียงใด ใช้สัญลักษณ์แทนด้วยตัวอักษร µ (มิว)

200 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน






สูตรการหาค่าสัมประสิทธิ์ของแรงเสียดทาน (µ) ดังนี้



ค่าสัมประสิทธิ์ของแรงเสียดทาน (µ) =




แรงเสียดทานมีทั้งประโยชน์และโทษ บางครั้งในชีวิตประจ�าวันเราก็ได้ประโยชน์จากแรง

เสียดทาน เช่น การเกิดความฝืดช่วยในการเดินได้เร็วและไม่ลื่น เป็นต้น

ประโยชน์และโทษของแรงเสียดทาน


มนุษย์เราน�าความรู้เกี่ยวกับแรงเสียดทานมาใช้ประโยชน์ เพื่ออ�านวยความสะดวกในชีวิต
ประจ�าวัน ดังนี้

1. ช่วยให้รถเคลื่อนที่ไปข้างหน้าได้ ยางรถจึงมีร่องยางช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการยึดเกาะถนน
ที่เรียกว่า ดอกยาง
2. ช่วยให้รถถอยหลังได้ ยางรถยนต์จึงมีลวดลายดอกยางเพื่อช่วยในการยึดเกาะถนน

3. การเดินบนพื้นต้องอาศัยแรงเสียดทาน จึงควรใช้รองเท้าที่มีพื้นเป็นยางและมีลวดลายขรุขระ
ไม่ควรใช้รองเท้าแบบพื้นเรียบ แรงเสียดทานน้อยจะท�าให้ลื่น

4. นักวิ่งเร็วที่ใช้รองเท้าพื้นตะปู เพื่อเพิ่มแรงเสียดทาน ท�าให้มีแรงยึดเกาะกับพื้นผิวลู่วิ่งช่วยให้
วิ่งได้เร็วขึ้น

โทษของแรงเสียดทาน


แรงเสียดทานท�าให้สิ้นเปลืองพลังงานและท�าให้เกิดการสึกหรอของอุปกรณ์ต่าง ๆ ในเครื่องจักร
ดังนั้นการหาวิธีลดแรงเสียดทาน เพื่อรักษาประสิทธิภาพในการท�างานของเครื่องจักรกลทั้งหลาย คือ

การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 201
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น





โทษของแรงเสียดทาน การลดแรงเสียดทาน


1. เกิดความฝืดในเครื่องจักรกล ท�าให้เกิดการ 1. สามารถลดแรงเสียดทานได้ด้วย
สูญเสียพลังงานในการขับเคลื่อนเครื่องยนต์ - ใส่น�้ามันล่อลื่น

และเกิดความร้อนจากการขัดสีท�าให้เครื่องยนต์ - ใส่บุช
สึกหรอ - ใส่ลูกปืน


2. อากาศต้านการเคลื่อนที่ของรถยนต์ ท�าให้ 2. การผลิตรถยนต์ให้มีรูปร่างเพรียวลม
รถยนต์แล่นได้ช้ากว่าที่ควรจะเป็น



3. แรงจากกระแสน�้าต้านการเคลื่อนที่ของเรือ 3. การผลิตเรือให้มีรูปร่างเพรียวลม ไม่ต้าน
กระแสน�้า



2. โครงสร้างทางโมเลกุลของยางรัด


















ความยืดหยุ่นขอของแข็งเกิดจากการเปลี่ยนแปลงระยะห่างระหว่างอะตอม ตัวอย่างเช่น
เมื่อดึงเหล็กเส้นให้ยืดออก ระยะห่างระหว่างอะตอมภายในเหล็กเส้นจะเพิ่มขึ้นเล็กน้อย รูปร่างภายนอก

ของเหล็กเส้นจึงยาวขึ้น เมื่อระยะห่างระหว่างอะตอมเพิ่มขึ้นจะเกิดแรงดึงดูดระหว่างกัน ท�าให้ระยะห่าง
ระหว่างอะตอมหดกลับคืนสู่ระยะเดิม นี่คือที่มาของแรงยืดหยุ่น


ถ้าระยะห่างระหว่างอะตอมถูกดึงออกมากเกินไป จะเข้าสู่ภาวะเสถียรในต�าแหน่งใหม่
หมายความว่า ถ้าแม้แรงภายนอกจะหมดไปแล้วก็ไม่สามารถหดกลับมาสู่ต�าแหน่งเดิมได้ นั่นก็คือวัตถุ
จะรักษารูปร่างที่เปลี่ยนแปลงไว้ตลอดไป การเปลี่ยนแปลงระยะห่างนี้จ�ากัดอยู่ที่ประมาณ 1% หรืออาจ

กล่าวได้ว่าของแข็งโดยทั่วไป ถ้าถูกดึงยืดออกเกินยาวเดิม 1% จะไม่สามารถหดกลับสู่สภาพความยาว
เดิมได้

202 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน






การที่ยางรัดของสามารถยืดออกได้ถึง 7 เท่า ความยืดหยุ่นเช่นนี้เกิดขึ้นได้อย่างไร

แรงยืดหยุ่นของยางรัดของไม่ได้เกิดจากแรงดึงดูดระหว่างอะตอม เนื่องจากขณะที่ระยะห่าง

ระหว่างอะตอมเพิ่มขึ้นหลายเท่า แรงดึงดูดดังกล่าวจะลดลงเกือบถึงศูนย์ แรงยืดหยุ่นของยางรัดของเกิด
จากการสั่นสะเทือนด้วยความร้อนของโมเลกุลแบบลูกโซ่ ซึ่งคล้ายกับแรงยืดหยุ่นของลูกบอลที่เกิดจาก
การสั่นสะเทือนด้วยความร้อนของโมเลกุลอากาศนั่นเอง


วัตถุโดยทั่วไปหากถูกดึงให้ยืดออกเกินกว่าความยาวเดิม 1% จะกลับคืนเข้าสู่สภาพเดิมไม่ได้
แต่ยางรัดของเมื่อถูกดึงให้ยืดออกถึง 7 เท่า ยังกลับคืนสู่สภาพเดิมได้ ความยืดหยุ่นที่ดีเยี่ยมเช่นนี้

เกิดขึ้นได้อย่างไร โมเลกุลของยางรัดของเรียงตัวกันอย่างไร ค�าตอบคือ ....

ยางรัดของมีโครงสร้างโมเลกุลเป็นแบบลูกโซ่หรือแบบร่างแห ขณะที่ถูกยืดออกนั้นโมเลกุลที่
ขดม้วนงอเป็นก้อนจะเปลี่ยนรูปร่างเป็นค่อนข้างตรง ท�าให้ความยาวของยางเปลี่ยนแปลงได้มาก พอแรง

จากภายนอกหมดไป โมเลกุลแบบลูกโซ่จะสั่นสะเทือนด้วยความร้อนและหดกลับสู่สภาพเดิม

3. ความยืดหยุ่น


ความยืดหยุ่น (elasticity) คือ สมบัติของวัตถุที่เมื่อถูกแรงกระท�าจากภายนอกท�าให้รูปร่าง
เปลี่ยนแปลงไป และเมื่อแรงจากภายนอกหมดไปจะสามารถกลับคืนสู่สภาพเดิมได้


ความยืดหยุ่นเป็นสมบัติของวัสดุเมื่อถูกดึง บีบ หรือกระแทก แล้วสามารถคืนสู่สภาพเดิมได้หรือ
ใกล้เคียงสภาพเดิม


ภาพที่ 1 ภาพที่ 2

การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 203
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น




วัสดุที่มีสมบัติยืดหยุ่น คือ เส้นยาง เพราะเมื่อเราดึงเส้นยางแล้วจะยืดตัวออกไปได้ แต่เมื่อปล่อย
แรงดึง ปรากฏว่าเส้นยางกลับคืนสภาพเดิม ส่วนเส้นด้ายและเชือกฟาง เมื่อออกแรงดึงแล้ว ไม่สามารถ
ยืดตัวออกได้ แสดงว่าไม่มีสมบัติการยืดหยุ่นหรือยืดได้น้อยมาก


วัสดุจ�าพวกยาง ซึ่งจัดเป็นวัสดุประเภทโพลิเมอร์ มีความยืดหยุ่นมากจึงนิยมใช้ท�าของเล่น

ความเหนียวของวัสดุ


ความเหนียวของวัสดุ คือ ลักษณะที่ดึงขาดยาก ไม่หัก ไม่ขาด เมื่อถูกน�ามาดึง ยืด ตี ทุบ เพื่อ
เปลี่ยนรูปร่างจากเดิม ดินเหนียวมีลักษณะดึงยืดยาวได้


วัสดุที่มีความเหนียวมาก คือ โลหะ เมื่อท�าให้โลหะร้อน สามารถน�ามาตีแผ่เป็นแผ่นหรือรีดเป็น
เส้นได้ โดยไม่เป็นผง


4. การสร้างตัวรถจ�าลองอย่างง่าย

อุปกรณ์ ประกอบด้วย
1. ไม้ตะเกียบ 2 คู่ 9. กรรไกร 1 อัน

2. ไม้ไอติม 4 อัน 10. คัตเตอร์ 1 อัน
3. ไม้เสียบลูกชิ้น 2 อัน 11. ไม้บรรทัด 1 อัน

4. ไม้ลูกโป่ง 2 อัน 12. ปากกาสีวาดลายรถแข่ง 1 กล่อง
5. ยางวง 6 เส้น 13. สก็อตเทปใส 1 ม้วน
6. ลวดหนีบกระดาษ 2 อัน 14. ปืนกาว พร้อมกาวยาง

7. ฝาขวดน�้า 5 ฝา 15. เชือกดิบ 2 เมตร
8. กระดาษสีขนาด A4 เพื่อสร้างเป็น

โครงรถแข่ง 5 แผ่น 5 สี

204 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน






ขั้นตอนการสร้าง

1. น�าไม้ตะเกียบ 2 อันมาติดกับไม้ไอติมด้วยกาวยาง บริเวณด้านหัวไม้ตะเกียบ





















2. น�าไม้ลูกชิ้นตัดความยาว 2 ซม. จ�านวน 2 ชิ้น และต่อด้วยกาวยาง ช่วงปลายไม้ตะเกียบ
และใช้ไม้ไอติม ติดที่ปลายอีกด้านของไม้ลูกชิ้นเป็นท้ายของรถแข่ง




















3. ตัดไม้ลูกโป่งขนาดเท่าความกว้างของรถ เพื่อเป็นแกนใส่ล้อด้านหน้าและล้อด้านหลัง จ�านวน
2 ชิ้น เพื่อติดกับตะเกียบด้านหน้าและหลัง การยึดติดใช้เชือกดิบผูกแบบไขว้ให้แน่นกับตะเกียบหรือใช้

กาวยางติด

การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 205
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น






4. ตัดไม้ลูกชิ้นความยาวที่ยาวกว่าความกว้างของ

รถ จ�านวน 2 อัน เพื่อยึดล้อ (ที่ท�าจากฝาขวด) ติดกับ
ตัวรถด้านหน้าและหลัง









5. ใช้คัดเตอร์เจาะรูบริเวณกึ่งกลางฝาขวดน�้าทั้ง 4 ฝา และน�าไปใส่กับไม้ลูกชิ้นที่เตรียมไว้






















6. น�ายางวงมารัดกัน 3 เส้น แล้วน�าไปผูกกับ

ไม้ลูกชิ้นด้านล้อหลัง ปลายยางวงอีกด้านใช้ลวดหนีบ
กระดาษคล้องไว้ และน�าไปติดกับหน้ารถที่เป็นส่วน
ไม้ไอติม








7. ตกแต่งตัวรถด้วยกระดาษสีให้สวยงาม



หมายเหตุ สามารถศึกษาขั้นตอนการสร้างรถจ�าลองอย่างง่ายจากเว็บไซต์ดังต่อไปนี้
- https://www.youtube.com/watch?v=0gjIsmhcI98
- https://www.youtube.com/watch?v=Nmxnh7BovEg

- http://sanookwit.com/?p=277

206 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน






ใบกิจกรรม : Power Car




ชื่อกลุ่ม...........................................................................................................................................
สมาชิกในกลุ่ม

1. ........................................................................ชั้น........................เลขที่....................
2. ........................................................................ชั้น........................เลขที่....................

3. ........................................................................ชั้น........................เลขที่....................
4. ........................................................................ชั้น........................เลขที่....................
5. ........................................................................ชั้น........................เลขที่....................



ค�าชี้แจง ให้นักเรียนตอบค�าถามและปฏิบัติกิจกรรมตามที่ก�าหนดให้

1. ให้นักเรียนเขียนลูกศรชี้ระบุต�าแหน่งส่วนประกอบต่าง ๆ ของรถ ตามชื่อต่อไปนี้
พร้อมทั้งเขียนชื่อก�ากับให้ถูกต้อง


ตัวรถ ล้อหน้า ล้อหลัง

การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 207
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น





โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน จัดค่าย “PLAY TO LEARN” แก่นักเรียน

ชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น นักเรียนและเพื่อนสมัครเข้าร่วมกิจกรรมค่ายครั้งนี้ ในค่ายมีกิจกรรมต่าง ๆ
มากมาย แบ่งเป็นฐานการเรียนรู้ ซึ่งฐานการเรียนรู้หนึ่งคือ “รถแข่ง” ที่ต้องให้นักเรียนประกอบ
รถแข่งจากชิ้นส่วนที่ก�าหนดแล้วน�ามาวิ่งแข่งกัน และเพื่อเป็นการประหยัดค่าใช้จ่ายในการ

ด�าเนินงาน ครูประจ�าฐานจึงเตรียมวัสดุเหลือใช้ต่าง ๆ ที่หาได้ง่าย ได้แก่ ไม้ตะเกียบ ไม้ไอติม
ไม้เสียบลูกชิ้น ไม้ก้านลูกโป่ง ยางรัด ลวดหนีบกระดาษ ฝาขวดน�้า กระดาษสีขนาด A4

สก็อตเทปใส และเชือกดิบ เพื่อให้นักเรียนและเพื่อน ๆ ช่วยกันออกแบบและสร้างรถแข่งที่
สามารถวิ่งได้ เพื่อใช้วิ่งแข่งขันกับกลุ่มอื่น ๆ



2. ให้นักเรียนศึกษาสถานการณ์ที่ก�าหนดให้ต่อไปนี้
2.1 สถานการณ์ข้างต้นต้องการให้นักเรียนท�าอะไร

................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
2.2 วัสดุอุปกรณ์ที่ก�าหนดให้มีอะไรบ้าง

................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................

3. ออกแบบและวาดภาพโครงรถแข่งที่นักเรียนจะสร้าง โดยสามารถวิ่งได้ พร้อมเขียนอธิบาย
ส่วนประกอบต่าง ๆ และระบุขนาดของแต่ละส่วนประกอบด้วย

208 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน






4. นักเรียนพบปัญหาอะไรบ้าง และมีวิธีการแก้ไขอย่างไร (ในกรณีที่รถแข่งมีประสิทธิภาพดี
ให้นักเรียนระบุแนวทางในการพัฒนาชิ้นงานให้ดีเยี่ยม)


ปัญหา วิธีการแก้ไข
















5. นักเรียนเขียนสรุปองค์ความรู้ที่ได้จากกิจกรรม “Power Car”


องค์ความรู้ที่ได้ DOUBLE STREAM องค์ความรู้ที่ได้


S


T


R


E



A



M

การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 209
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น




ผลงานนักเรียน

210 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน






ผลงานนักเรียน

การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 211
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น




ผลงานนักเรียน

212 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน






ภาพกิจกรรม

การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 213
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น




ภาพกิจกรรม

214 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน






ภาพกิจกรรม

การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 215
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น




ภาพกิจกรรม

216 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน






ฐานกิจกรรม 3
ยกพลขึ้นบก


กิจกรรม ยกพลขึ้นบก


อาจารย์ประจ�าฐานกิจกรรม
1. อาจารย์เบญจมาศ พงษ์พล

2. อาจารย์กิตติภูมิ บุญรักษ์
3. อาจารย์พัชรพร ถ้วยทอง

1. ที่มา


กิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน เป็นกิจกรรมการเรียนรู้ที่บูรณาการ
สหวิทยาการทางด้านความรู้เข้าด้วยกัน โดยใช้กระบวนการเรียนรู้แบบ STREAM ที่ประกอบด้วย

S = Social and Science T = Thai and Technology R = Reading and Realization E = English
and Engineering A = Arts and Activity M = Mathematics and Moral และอาศัยหลักการของ

PLEARN = เล่นและเรียน ผนวกเข้าด้วยกันเรียนรู้ได้อย่างมีความสุข โดยเน้นการน�าความรู้ไปใช้
แก้ปัญหาในชีวิตจริง รวมทั้งการพัฒนากระบวนการหรือผลผลิตใหม่ ที่เป็นประโยชน์ต่อการด�าเนินชีวิต
และการท�างานช่วยนักเรียนสร้างความเชื่อมโยงความรู้และการน�าไปใช้ในสถานการณ์ปัญหากับชีวิตจริง

และการท�างาน เป็นลักษณะการจัดการเรียนรู้ที่ไม่เน้นการท่องจ�าทฤษฎีหรือกฎทางวิทยาศาสตร์ และ
คณิตศาสตร์ แต่เป็นการสร้างความเข้าใจทฤษฎีหรือกฎเหล่านั้นผ่านการปฏิบัติให้เห็นจริงควบคู่กับ

การพัฒนาทักษะการคิด ตั้งค�าถาม แก้ปัญหาและการหาข้อมูลและวิเคราะห์ข้อค้นพบใหม่ๆ พร้อมทั้งสามารถ
น�าข้อค้นพบนั้นไปใช้หรือบูรณาการกับชีวิตประจ�าวันได้ การจัดการเรียนรู้ดังกล่าวมีความส�าคัญส�าหรับ
นักเรียนในปัจจุบัน เนื่องจาก (1) เป็นการสอนที่เน้นการบูรณาการ (2) ช่วยนักเรียนสร้างความเชื่อมโยง

ระหว่างเนื้อหาและทักษะกระบวนการต่างๆ กับชีวิตประจ�าวันและอาชีพ (3) เน้นการพัฒนาทักษะใน
ศตวรรษที่ 21 (4) ท้าทายความคิดของนักเรียนและ (5) เปิดโอกาสให้นักเรียนได้แสดงความคิดเห็นและ

ความเข้าใจที่สอดคล้องกับเนื้อหาเห็นว่าวิชาเหล่านั้นเป็นเรื่องใกล้ตัวที่สามารถน�ามาใช้ได้ทุกวัน อีกทั้ง
การปลูกฝังคุณธรรมในการด�าเนินชีวิตผ่านการท�ากิจกรรมการเรียนรู้ต่าง ๆ ดังนั้นในโครงการดังกล่าว
ผู้สอนได้ออกแบบหน่วยการเรียนรู้โดยให้นักเรียนแต่ละกลุ่มเข้าร่วมฐานกิจกรรม การเรียนรู้เพื่อเน้นให้

นักเรียนได้เกิด การเรียนรู้ในทักษะที่ส�าคัญในการเรียนรู้ ซึ่งสอดคล้องและเป็นทักษะที่จ�าเป็นอย่างยิ่ง
ส�าหรับการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 เพื่อให้นักเรียนได้เรียนรู้โดยการแก้ปัญหาเรียนรู้แบบร่วมมือและใช้

กระบวนการกลุ่ม เพื่อให้โครงการส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และวิชาการ ส่งผลต่อนักเรียนอย่างสูงสุด

การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 217
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น




และนักเรียนได้รับการส่งเสริมศักยภาพให้สูงขึ้นและยังเป็นแนวทางในการพัฒนากิจกรรมบูรณาการเพื่อ
ส่งเสริมสมรรถนะส�าคัญของผู้เรียนเพื่อเป็นต้นแบบในการจัดการเรียนรู้


การขนส่งเป็นสิ่งที่เกี่ยวข้องกับการด�าเนินชีวิตประจ�าวันของมนุษย์ ไม่ว่าจะเป็นการเดินทางไป
ท�ากิจกรรมต่าง ๆ หรือในแง่ของการเคลื่อนย้ายสินค้าจากผู้ผลิตไปยังผู้บริโภค การขนส่งท�าให้เกิด
อรรถประโยชน์ทางด้านสถานที่และเวลา การขนส่งมีความส�าคัญต่อการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของ

ประเทศ และส่งผลต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน การขนส่งผู้โดยสารและสินค้าจะเป็นไป
อย่างมีประสิทธิภาพ กล่าวคือมีความสะดวกรวดเร็ว ความปลอดภัย ตรงต่อเวลา และประหยัด ก็ต่อเมื่อ

มีประเทศมีระบบการขนส่งที่ดี ระบบขนส่งที่ดีนั้นจ�าเป็นที่จะต้องอาศัยการวางแผนการขนส่งที่ท�า
อย่างถูกต้อง และมีประสิทธิภาพ


การวางแผนการขนส่งเป็นสิ่งจ�าเป็นทั้งในการก�าหนดนโยบายด้านขนส่งระดับประเทศ และ
การวางแผนในระดับหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการขนส่ง เพื่อให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้
และสอดคล้องกับการวางแผนด้านอื่น ๆ ซึ่งในการวางแผนการขนส่งที่ดีนั้น จะต้องอาศัยข้อมูลที่เกี่ยวข้อง

อย่างถูกต้อง ครบถ้วน เพื่อเป็นเครื่องมือช่วยในการวิเคราะห์ตัดสินใจในการวางแผนขนส่งได้มี
ประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

ในปัจจุบัน การขนส่งสินค้าส่วนใหญ่จะใช้การขนส่งทางทะเล ด้วยเรือประเภท Container Ship

จึงควรเข้าใจถึงลักษณะและประเภทของ Container ซึ่งจะเป็น Durable Packing เป็นลักษณะตู้
ท�าด้วยเหล็กหรืออลูมิเนียม มีขนาดมาตรฐาน 20 ฟุต และ 40 ฟุต ดังนั้นการขนส่งทางทะเล จัดเป็น

การขนส่งที่มีความส�าคัญที่สุดและใช้มากที่สุด เมื่อเทียบกับรูปแบบการขนส่งอื่น ๆ เนื่องจากมีต้นทุน
การขนส่งที่ต�่า และสามารถขนส่งสินค้าได้คราวละมาก ๆ โดยรูปแบบการขนส่งทางทะเลในปัจจุบัน
ส่วนใหญ่เป็นการขนส่งด้วยระบบตู้คอนเทนเนอร์ (Container Box) โดยสินค้าที่จะขนส่งจะต้องมี

การน�ามาบรรจุตู้ (Stuffing) และมีการขนย้ายตู้ขึ้นไว้ บนเรือ Container Ship ซึ่งออกแบบมาเป็นพิเศษ
ส�าหรับใช้ในการขนส่งสินค้าด้วยตู้คอนเทนเนอร์ทั้งนี้ ท่าเรือที่จะมารองรับเรือประเภทนี้จะต้อง

มีการออกแบบ ที่เรียกว่า Terminal Design เพื่อให้มีความเหมาะสม ทั้งในเชิงวิศวกรรมและสิ่งแวดล้อม
โดยจะต้องประกอบด้วย ท่าเทียบเรือ เขื่อนกั้นคลื่น รวมถึงสิ่งอ�านวยความสะดวกต่าง ๆ


กิจกรรมยกพลขึ้นบก เป็นกิจกรรมในหน่วยการเรียนรู้ DOUBLE STREAM FOR FUN ซึ่งเป็น
กิจกรรมที่นักเรียนสามารถน�าทฤษฎีหรือกฎทางวิทยาศาสตร์ และคณิตศาสตร์ มาสร้างความเข้าใจผ่าน
การปฏิบัติให้เห็นจริงควบคู่กับการพัฒนาทักษะการคิด และสามารถน�ามาใช้ประโยชน์ ในการลอยตัว

การพยุงของเรือในการขนส่งสินค้าได้ ดังนั้นกิจกรรมนี้เป็นกิจกรรมที่ฝึกให้นักเรียนได้บูรณาการความรู้
ศาสตร์ต่าง ๆ โดยใช้กระบวนการเรียนรู้แบบ DOUBLE STREAM ที่ประกอบด้วย S = Social and

218 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน






Science T = Thai and Technology R = Reading and Realization E = English and Engineering
A = Arts and Activity M = Mathematics and Moral และอาศัยหลักการของ PLEARN = เล่นและ
เรียน เพื่อประดิษฐ์ของเล่นจากวัสดุเหลือใช้และหาง่ายในชีวิตประจ�าวัน อีกทั้งยังช่วยพัฒนาความคิด

สร้างสรรค์ ความสามารถในการแก้ปัญหา ตลอดจนฝึกการท�างานเป็นทีม และส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรม
แก่นักเรียน


2. จุดมุ่งหมาย

2.1 ด้านความรู้


- นักเรียนสามารถใช้รูปแบบการเรียนรู้ของ DOUBLE STREAM ในการสร้างกระบวนการเรียนรู้ได้
- นักเรียนสามารถเชื่อมโยงองค์ความรู้และบูรณาการกระบวนการสาขาวิชาต่าง ๆ ได้


2.2 ด้านทักษะและกระบวนการ นักเรียนมีสมรรถนะส�าคัญของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 ดังนี้

2.2.1 ทักษะด้านการเรียนรู้และนวัตกรรม
 ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์และนวัตกรรม

 การคิดอย่างมีวิจารณญาณและการแก้ปัญหา
 การสื่อสารและการร่วมมือ

2.2.2 ทักษะด้านสารสนเทศ สื่อ และเทคโนโลยี
 ความรู้ด้านเทคโนโลยี
2.2.3 ทักษะด้านชีวิตและอาชีพ

 ความยืดหยุ่นและการปรับตัว
 ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์และเป็นตัวของตัวเอง

 ทักษะสังคมและสังคมข้ามวัฒนธรรม
 การเป็นผู้สร้างหรือผู้ผลิต (Productivity)
 ภาวะผู้น�าและความรับผิดชอบ (Responsibility)


2.3 ผลลัพธ์ที่พึงประสงค์ตามมาตรฐานการศึกษาของชาติ พุทธศักราช 2561

 ผู้เรียนรู้ (Learner Person) เพื่อสร้างงานและคุณภาพชีวิตที่ดี โดยรู้จัก

ตนเองและผู้อื่น มีเป้าหมายและทักษะการเรียนรู้ บริหารจัดการตนเองเป็น มีทักษะชีวิตเพื่อสร้างสุข
ภาวะและสร้างงานที่เหมาะสมกับช่วงวัย

การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 219
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น




 ผู้ร่วมสร้างสรรค์นวัตกรรม (Innovative Co-creator) เพื่อสังคมที่มั่นคง
และยั่งยืน โดยมีทักษะการท�างานร่วมกัน ทักษะการสื่อสาร รอบรู้ทางข้อมูลสารสนเทศและดิจิทัลเพื่อ
แก้ปัญหา มีการคิดวิจารณญาณ คิดสร้างสรรค์ น�าความคิดสู่การสร้างผลงาน

 พลเมืองที่เข้มแข็ง (Active Citizen) เพื่อสันติสุข โดยเชื่อมั่น
ในความถูกต้อง ยุติธรรม มีจิตประชาธิปไตย มีส�านึกและภาคภูมิใจในความเป็นไทยและพลเมืองอาเซียน

 ค่านิยมร่วม โดยการมีความเพียรอันบริสุทธิ์ ความพอเพียงวิถีประชาธิปไตย
ความเท่าเทียมเสมอภาค
 คุณธรรม โดยมีลักษณะนิสัยที่ดี บนคุณธรรมพื้นฐานที่เป็นความดีงาม


2.4 การบูรณาการกิจกรรม DOUBLE STREAM
 บูรณาการความรู้ใน 10 สหวิทยาการ ได้แก่ S = Social and Science

T = Thai and Technology R = Reading and Realization E = English and Engineering
A = Arts and Activity M = Mathematics and Moral โดยเน้นการน�าความรู้ไปใช้แก้ปัญหาใน

ชีวิตจริง
 เรียนรู้ที่ไม่เน้นเพียงการท่องจ�าทฤษฎีหรือกฎทางวิทยาศาสตร์และ
คณิตศาสตร์ แต่เป็นการสร้างความเข้าใจทฤษฎีหรือกฎเหล่านั้นผ่านการปฏิบัติให้เห็นจริงควบคู่

กับการพัฒนาทักษะการคิด
 การเรียนรู้การแก้ปัญหาและการหาข้อมูลและวิเคราะห์ข้อค้นพบใหม่ ๆ

พร้อมทั้งสามารถน�าข้อค้นพบนั้นไปใช้หรือบูรณาการกับชีวิตประจ�าวันได้
 กิจกรรมกระตุ้นการเรียนรู้ด้วยลักษณะการเรียนรู้แบบ Active Learning
 กิจกรรมการเรียนรู้ที่ท้าทายผู้เรียนให้ได้แก้ปัญหาหรือสถานการณ์ที่

ผู้สอนก�าหนด
 การใช้สถานการณ์หรือปัญหาที่ใช้ในกิจกรรมมีความเชื่อมโยงกับชีวิต

ประจ�าวันของผู้เรียนหรือการประกอบอาชีพในอนาคต
 การสร้างนวัตกรรมหรือสิ่งประดิษฐ์ที่ใช้ในชีวิตประจ�าวันและสร้างสรรค์
ที่เกิดความสุขในการเรียนรู้


3. เวลาที่ใช้

4 ชั่วโมง 30 นาที

220 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน






4. วัสดุอุปกรณ์
1. กล่องอเนกประสงค์ 5. ลูกโป่ง
2. ดินน�้ามัน 8. ลูกแก้ว

3. เทปใส 7. กระดาษ A4
4. หลอดดูดน�้ายาว


5. ขนาดของกลุ่ม

5 คน


6. ขั้นตอนการจัดการเรียนรู้


ล�าดับที่ ขั้นตอนการจัดการเรียนรู้ ขั้นตอนในแผนการจัดการจัดการเรียนรู้


1. ขั้นตั้งค�าถาม (Ask) - ครูให้นักเรียนศึกษาวิดิโอเกี่ยวกับเรือส่งสินค้า
- ครูใช้ค�าถามถามนักเรียนว่าท�าไมเรือถึงเคลื่อนที่ได้

เพราะอะไรนักเรียนทราบหรือไม่ว่าโครงสร้างส่วนใดของ
เรือที่ท�าให้เกิดการเคลื่อนที่และสามารถบรรทุกสินค้า

จ�านวนมากได้



2 ขั้นจินตนาการวิธีแก้ - ครูให้นักเรียนร่วมกันอภิปรายความหมายของแรง
ปัญหา (Imagine) ลอยตัวหรือแรงพยุง

- ครูสอบถามนักเรียนว่านักเรียนมีหลักการออกแบบ
และประดิษฐ์เรือให้ลอยได้และสามารถรับน�้าหนักตาม
ก�าหนดอย่างไร

การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 221
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น





ล�าดับที่ ขั้นตอนการจัดการเรียนรู้ ขั้นตอนในแผนการจัดการจัดการเรียนรู้


3 ขั้นวางแผน (Plan) - นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายแบบเรือที่
สามารถลอยได้โดยเรือจะต้องไม่จมและสามารถรองรับ

น�้าหนักของลูกแก้วจ�านวน 50 ลูก
- นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายควรเลือก
อุปกรณ์ในการประดิษฐ์อย่างไรและวิเคราะห์ว่าเพราะเหตุ

ใดจึงเลือกอุปกรณ์ในการประดิษฐ์นั้น
- นักเรียนแต่ละกลุ่มน�าแบบร่างของกลุ่มตนเอง

น�าเสนอต่อครู


4 ขั้นสร้างสรรค์ผลผลิต - นักเรียนลงมือประดิษฐ์เรือบรรทุกสินค้าตามแบบที่
(Create) วางไว้

- เมื่อปฏิบัติเรียบร้อยนักเรียนสังเกตุผลลัพท์ที่ได้ตรง
ตามแบบที่ร่างหรือไม่

- ในกรณีที่ชิ้นงานไม่เป็นไปตามที่นักเรียนคาดการณ์
ให้นักเรียนลองพิจารณาว่าปัจจัยใดที่เป็นสาเหตุให้ไม่เป็น
ไปตามที่ออกแบบ



5 ขั้นปรับปรุง (Improve) - ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มน�าเสนอผลงานของแต่ละ
กลุ่ม

- ครูให้นักเรียนทดสอบประสิทธิภาพของเรือโดยการ
วางลูกแก้วจ�านวน 50 ลูกเรือที่สามารถรับน�้าหนักดังกล่าว
ได้แสดงว่าชิ้นงานมีประสิทธิภาพดี

- ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มประเมินผลงานของแต่ละ
กลุ่มด้วยการโหวตเพื่อน�ามาสรุปคะแนน

- ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มสรุปกระบวนการเรียนรู้
และบันทึกแนวคิดของการน�าความรู้และกระบวนการ
เรียนรู้ที่ได้ และแนวทางในการต่อยอดเป็นชิ้นงานใหม่

ในอนาคต

222 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน






7. การประเมินผล


การวัดผล การประเมินผล เครื่องมือที่ใช้


ด้านความรู้
- สังเกตจาก
- นักเรียนสามารถใช้รูปแบบการเรียนรู้ของ การปฏิบัติ - แบบสังเกต

STREAM ในการสร้างกระบวนการเรียนรู้ได้ กิจกรรม พฤติกรรม
- นักเรียนสามารถเชื่อมโยงองค์ความรู้หรือ - แบบประเมินใบงาน

บูรณาการทักษะกระบวนการในสาขาวิชาต่าง ๆ ได้ - ตรวจใบงาน


ด้านทักษะกระบวนการ

1. ทักษะด้านการเรียนรู้และวัตกรรม

 ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์และนวัตกรรม
 การคิดอย่างมีวิจารณญาณและการแก้ปัญหา

 การสื่อสารและการร่วมมือ
2. ทักษะด้านสารสนเทศ สื่อ และเทคโนโลยี - สังเกตจาก - แบบสังเกต

 ความรู้ด้านเทคโนโลยี การปฏิบัติ พฤติกรรม
3. ทักษะด้านชีวิตและอาชีพ กิจกรรม - แบบประเมิน
 ความยืดหยุ่นและการปรับตัว การน�าเสนอผลงาน

 ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์และเป็นตัวของตัวเอง
 ทักษะสังคมและสังคมข้ามวัฒนธรรม

 การเป็นผู้สร้างหรือผู้ผลิต (Productivity)
 ภาวะผู้น�าและความรับผิดชอบ Responsibility)



ด้านคุณลักษณะ

 ผู้เรียนรู้ (Learner Person) เพื่อสร้างงานและ

คุณภาพชีวิตที่ดี
 ผู้ร่วมสร้างสรรค์นวัตกรรม (Innovative
Co-creator) เพื่อสังคมที่มั่นคงและยั่งยืน

การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 223
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น





การวัดผล การประเมินผล เครื่องมือที่ใช้


 พลเมืองที่เข้มแข็ง (Active Citizen) เพื่อ
สันติสุข โดยเชื่อมั่นในความถูกต้อง

 ค่านิยมร่วม โดยการมีความเพียรอันบริสุทธิ์ - สังเกตจาก - แบบสังเกต
ความพอเพียง วิถีประชาธิปไตย ความเท่าเทียม การปฏิบัติ พฤติกรรม
เสมอภาค กิจกรรม - แบบประเมิน

 คุณธรรม โดยมีลักษณะนิสัยที่ดีบนคุณธรรม การน�าเสนอผลงาน
พื้นฐานที่เป็นความดีงาม



การบูรณาการกิจกรรม DOUBLE STREAM


 ผู้เรียนบูรณาการความรู้ใน 10 สหวิทยาการ
ได้แก่ S = Social and Science T = Thai and
Technology R = Reading and Realization

E = English and Engineering A = Arts and
Activity M = Mathematics and Moral โดยเน้น

การน�าความรู้ไปใช้แก้ปัญหาในชีวิตจริง
- แบบสังเกต
 ผู้เรียนเกิดเรียนรู้ที่ไม่เน้นเพียงการท่องจ�าแต่ - สังเกตจาก พฤติกรรม
เป็นการสร้างความเข้าใจทฤษฎีหรือกฎเหล่านั้นผ่าน การปฏิบัติ

การปฏิบัติให้เห็นจริงควบคู่กับการพัฒนาทักษะ กิจกรรม - แบบประเมิน
การคิด การน�าเสนอผลงาน


 ผู้เรียนเกิดเรียนรู้การแก้ปัญหาและการหา
ข้อมูลและวิเคราะห์ข้อค้นพบใหม่ ๆ พร้อมทั้งสามารถ
น�าข้อค้นพบนั้นไปใช้หรือบูรณาการกับชีวิตประจ�าวันได้


 ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ด้วยลักษณะการเรียนรู้
แบบ Active Learning

224 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน







การวัดผล การประเมินผล เครื่องมือที่ใช้


 ผู้เรียนได้รับกิจกรรมการเรียนรู้ที่ท้าทาย
ผู้เรียนให้ได้แก้ปัญหาหรือสถานการณ์ที่ผู้สอนก�าหนด

 ผู้เรียนสามารถใช้สถานการณ์หรือปัญหาที่ใช้
ในกิจกรรมมีความเชื่อมโยงกับชีวิตประจ�าวันของ
ผู้เรียนหรือการประกอบอาชีพในอนาคต

 ผู้เรียนสามารถสร้างนวัตกรรมหรือสิ่งประดิษฐ์
ที่ใช้ในชีวิตประจ�าวันและสร้างสรรค์ที่เกิดความสุข

ในการเรียนรู้




8. เนื้อหาทางวิชาการที่เกี่ยวข้อง

- แรงพยุงหรือแรงลอยตัว (Buoyant Force)

- ความหนาแน่นของวัตถุ(Density)
- การวัด





9. สิ่งที่ได้รับจากกิจกรรม


องค์ความรู้ที่ได้ ดังนี้

การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 225
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น





องค์ความรู้ที่ได้ DOUBLE STREAM องค์ความรู้ที่ได้


Social : กระบวนการทางสังคม S Science : ทักษะกระบวนการ
ได้แก่ การร่วมมือ การปรับตัว ทางวิทยาศาสตร์ ได้แก่ การ

การผสมกลมกลืน กระบวนการ สังเกต, การพยากรณ์,การตั้ง
เรียนรู้ทางสังคม ได้แก่ การสร้าง สมมติฐาน, การก�าหนดนิยามเชิง
ความสนใจ การสร้างความคงทน ปฏิบัติการ, การก�าหนดและ

ควบคุมตัวแปร, การทดลอง
และการตีความหมายและลงสรุป

ข้อมูล กระบวนการทาง
วิทยาศาสตร์ ได้แก่ การตั้ง
ค�าถาม/การก�าหนดปัญหา,

การสร้างสมมติฐาน, การเก็บ
รวบรวมข้อมูล, การวิเคราะห์

และแปลความหมาย และการ
ลงสรุปและการสื่อสาร



Thai : กระบวนการเขียน ได้แก่ T Technology : การใช้อินเตอร์เน็ต
การเตรียมการก่อนเขียน การร่าง ในการสืบค้น และกระบวนการ

ข้อเขียน การปรับปรุง การแก้ไข เทคโนโลยีสารสนเทศ ได้แก่ การ
หรือตรวจทาน รวบรวมข้อมูล การตรวจสอบ
ข้อมูล การประมวลผลข้อมูล

การวิเคราะห์ข้อมูล
และการน�าข้อมูลไปใช้



Reading : กระบวนการอ่าน ได้แก่ R Realization : การน�าความรู้มา
การรับรู้ค�า การเข้าใจประโยคหรือ ประยุกต์ใช้ในชีวิตประจ�าวัน
สารที่อ่าน การตอบสนองต่อสาร

และการบูรณาการความคิด

226 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน







องค์ความรู้ที่ได้ DOUBLE STREAM องค์ความรู้ที่ได้


English : การน�าเสนอเป็นภาษา E Engineering : กระบวนการ
อังกฤษ ออกแบบเชิงวิศวกรรม ได้แก่

ขั้นระบุปัญหา ขั้นรวบรวมข้อมูล
และแนวคิดที่เกี่ยวข้อง
ขั้นออกแบบวิธีการแก้ปัญหา

ขั้นวางแผนและด�าเนินการแก้
ปัญหา ขั้นทดสอบ ประเมินผล

และปรับปรุง ขั้นน�าเสนอวิธีการ
แก้ปัญหา และกระบวนการ
ออกแบบทางวิศวกรรม



Arts : กระบวนการสร้างผลงาน A Activity : กระบวนการกลุ่ม

จัดกิจกรรม ได้แก่ การเตรียมกรอบ ได้แก่ ขั้นก�าหนดเป้าหมาย
ผลงาน การร่างภาพ การเขียนภาพ ขั้นวางแผน ขั้นค้นหาค�าตอบ
ลายเส้น แต้มสีโดยรวมขั้นตอน ขั้นประเมินผล ขั้นประยุกต์ใช้

สุดท้าย 2) กระบวนการคิด และการบวนการท�างาน PDCA
สร้างสรรค์ ได้แก่ วิเคราะห์แนวคิด

และจัดกลุ่ม สังเคราะห์และสร้าง
แนวคิดใหม่ ทบทวนแนวคิดใหม่
ตกแต่งความคิดใหม่ให้สมบูรณ์



Mathematics : รูปทรงเรขาคณิต M Moral : ความรับผิดชอบ ขยัน

สามมิติ การวัด ทักษะกระบวนการ ประหยัด รู้จักใช้สิ่งของให้เกิด
ทางคณิตศาสตร์ ได้แก่ การแก้ ประโยชน์คุ้มค่า ตรงต่อเวลา
ปัญหา การให้เหตุผล การสื่อสาร มีวินัย สามัคคี

สื่อความหมายทางคณิตศาสตร์
การเชื่อมโยง และความคิด

สร้างสรรค์

การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 227
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น




กระบวนการทางความคิด :
 ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ และนวัตกรรม
 การคิดอย่างมีวิจารณญาณและการแก้ปัญหา

 การสื่อสารและการร่วมมือ
 ความรู้ด้านเทคโนโลยี

 ความยืดหยุ่นและการปรับตัว
 ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์และเป็นตัวของตัวเอง
 ทักษะสังคมและสังคมข้ามวัฒนธรรม

 การเป็นผู้สร้างหรือผู้ผลิต (Productivity) และความรับผิดชอบเชื่อถือได้
(Accountability)

 ภาวะผู้น�าและความรับผิดชอบ (Responsibility)

การน�าไปประยุกต์ใช้ : เป็นพื้นฐานความรู้ตามแนวคิด STREAM ซึ่งบูรณาการองค์ความรู้

หลากหลายสาขาวิชา สามารถน�าไปต่อยอดในการประดิษฐ์ของใช้ในชีวิตประจ�าวันที่ต้องการ
ความแข็งแรงและพื้นที่จ�ากัด เช่น ชั้นวางของ โต๊ะ เก้าอี้ รวมถึงเป็นพื้นฐานทางวิชาชีพวิศวกรรมต่อไป

10. สื่อ/แหล่งเรียนรู้ที่ใช้ในการประกอบกิจกรรม


- ใบความรู้ เรื่อง แรงพยุงและความหนาแน่นของวัตถุ(Density)
- ใบกิจกรรม เรื่อง รวมพลคนขึ้นบก


11. เอกสารอ้างอิง

ถนัด ศรีบุญเรือง.ม.ป.ป. หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์ ม.3 เล่ม 1. กรุงเทพมหานคร :

อักษรเจริญทัศน์.
ประดับ นาคแก้ว และดาวัลย์เสริมบุญสุข. (2555). ม.ป.ป. หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3.กรุงเทพมหานคร : แม็ค.

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. หนังสือเรียนสาระการเรียนรู้ พื้นฐาน วิทยาศาสตร์ 6
กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 เล่ม 2.

กรุงเทพมหานคร : องค์การค้าคุรุสภา, 2554.
แรงลอยตัว .(ออนไลน์). สืบค้นจาก : https://sites.google.com/site/physicscal602/physics
(วันที่ค้นข้อมูล: 25 มีนาคม 2562).

228 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน






ใบความรู้และใบงาน


กิจกรรม ยกพลขึ้นบก




เรือล่มตู้คอนเทนเนอร์ 72 ตู้ลอยทะเล

วันนี้ (14 มิ.ย.2561) นายธเนศ มั่นน้อย ผู้อ�านวยส�านักงานบริหารจัดการทรัพยากร

ทางทะเลและชายฝั่งที่ 2 จ.ชลบุรี กรมทรัพยากรทางทะและชายฝั่ง กล่าวว่า ได้รับรายงาน
เมื่อเวลา 23.40 น.วานนี้ (13 มิ.ย.) เกิดอุบัติเหตุทางทะเลเกิดขึ้น โดยเรือภัทรมารีน 6
เกิดเอียงตัว และจมลงในทะเล เบื้องต้นพบมีตู้คอนเทนเนอร์ จ�านวน 72 ตู้ลอยในทะเลชลบุรี

จนถึงขณะนี้ยังเก็บกู้ไม่ได้ทั้งหมด โดยกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ได้ประสานไปยัง
กรมเจ้าท่า และท่าเรือแหลมฉบังแล้ว ได้รับการยืนยันว่าสินค้าภายในตู้ไม่ใช่สินค้าอันตราย

โดยกรมเจ้าท่า และท่าเรือได้น�าเรือ TUG ลากตู้มาได้แล้ว 3 ตู้ ก�าลังเตรียมเปิดตู้พิสูจน์

ข่าวไทยพีบีเอส

14 มิถุนายน 2561




1. นักเรียนศึกษาสถานการณ์ที่ก�าหนดต่อไปนี้

.................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................................

1.2. จากสถานการณ์ด้านบนนักเรียนคิดว่าเพราะเหตุใดเรือถึงสามารถลอยได้
.................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................

1.3. นักเรียนควรสืบค้นความรู้ที่เกี่ยวข้องเรื่องใดบ้าง
.................................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................
1.4. นักเรียนมีหลักการในการออกแบบและประดิษฐ์เรือที่ลอยได้และสามารถรับน�้าหนักได้
ตามที่ก�าหนดอย่างไร อธิบายเป็นขั้นตอน

.................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................................

การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 229
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น




2. ออกแบบและวาดภาพเรือที่สามารถลอยได้และรับน�้าหนักได้ตามที่ก�าหนดพร้อมเขียนอธิบาย
ส่วนประกอบต่างๆ
































3. ระหว่างทางการประดิษฐ์เรือที่สามารถลอยและรับน�้าหนักได้ นักเรียนพบปัญหาอะไรบ้าง
และมีวิธีการแก้ไขอย่างไร

.................................................................................................................................................................
...........………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………............................................................................................................................................


4. นักเรียนสรุปสิ่งที่ได้เรียนรู้จากกิจกรรมยกพลขึ้นบกด้านวิทยาศาสตร์และด้านคณิตศาสตร์

.................................................................................................................................................................
...........………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………............................................................................................................................................

230 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน






ผลงานนักเรียน

การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 231
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น




ผลงานนักเรียน

232 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน






ภาพกิจกรรม

การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 233
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น




ภาพกิจกรรม

234 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน






ภาพกิจกรรม

การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 235
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น




ภาพกิจกรรม

Tan


e=mc x 2
2

a2 – b2 = (a – b)(a + b) 2+3=5


Cos





ภาคผนวก 2+2=4
















abc


90
a+b
x+y

Celcius

การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 237
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น




รายชื่อคณะกรรมการโครงการส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และวิชาการ
ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ปีการศึกษา 2562
Tan

(กิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน)
e=mc x 2
2
1. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ชัยศักดิ์ ลีลาจรัสกุล ที่ปรึกษา
a2 – b2 = (a – b)(a + b) 2+3=5 2. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ดวงใจ จงธนากร ที่ปรึกษา

3. นางสาวพิชญ์นิตา สองสนู กรรมการ
Cos
4. นางศิริเพ็ญ ประกอบดี กรรมการ

5. นางสาวอรพรรณ เลิศสินเกรียงไกร กรรมการ
6. นายอธิพงษ์ โตทอง กรรมการ
ภาคผนวก 2+2=4 7. นายพงศพิชญ์ แก้วกุลธร กรรมการ


8. นางสาวรัตติยา
กรรมการ
แข็งขัน
9. นางสาวพีรนุช ธีรอรรถ กรรมการ
10. นางสาวเบญจรัตน์ พิทักษ์ไชยวงศ์ กรรมการ
11. นายอุทัย แก้วเพชร กรรมการ

12. นางนิรณี อุทโยชาติ กรรมการ
13. นางอุมาภรณ์ รอดมณี กรรมการ
abc
14. นายสุพจน์ จักรใจ กรรมการ
15. นางปิยะนันท์ ภักดีบ�ารุง กรรมการ
90 16. นางสาวชนากานต์ ธนนิวัฒน์ กรรมการ
a+b
17. นายกิตติภูมิ บุญรักษ์ กรรมการ
x+y 18. นางสาวพัชรพร ถ้วยทอง กรรมการ
Celcius 19. นายชวลิต ศรีค�า กรรมการ


20. นางสาวเบญจมาศ พงษ์พล กรรมการ

238 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน






ภาพการด�าเนินกิจกรรมโครงการส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และวิชาการ
ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ปีการศึกษา 2562

การจัดกิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน 239
ด้วยการบูรณาการสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น




ภาพการด�าเนินกิจกรรมโครงการส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และวิชาการ
ส�าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ปีการศึกษา 2562

(กิจกรรม PDS PLAY TO LEARN เพลินไปกับสาธิตปทุมวัน)

240 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน





รายชื่อผู้สนับสนุนการจัดพิมพ์











สมาคมศิษย์เก่าสาธิตปทุมวัน โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัย สมาคมผู้ปกครองและครูสาธิตปทุมวัน
ศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน








บริษัท ไทยเบฟเวอเรจ จ�ากัด (มหาชน) บริษัท ซี เอ ซี จ�ากัด บริษัท เพจเมคเกอร์ จ�ากัด



คุณเจริญ-คุณหญิงวรรณา สิริวัฒนภักดี คุณฐาปน สิริวัฒนภักดี

คุณธนวรรณ คงรัศมี คุณโกสินทร์ ยงยุคันธร
คุณสมโภชน์ อาหุนัย คุณอรรษิษฐ์ สัมพันธรัตน์

คุณอนิรุทธิ์-คุณจอย ตันติวงษากิจ พ.ต.อ.ทรงกลด เกริกกฤตยา

คุณวิสูตร อริยะสุนทร พล.ร.ต.นพ.โซ่สกุล-คุณรณิษฐา บุณยะวิโรจ

คุณธีระธัช รัตนกมลพร รศ.นพ.พัชรพล อุดมเกียรติ

คุณมนวิชญ์ ประเสริฐวิทย์ ถตา จักษุคลินิก
คุณธัญดา ชาคริยานุโยค คุณจิรเดช แสงทองสุข

คุณวีระชัย อริยะสุนทร ดร.เนตรทราย วงศ์อุปราช

บริษัท พืชสุวรรณอุทัย ไรซ์มิลล์ คุณจิรทีป ศรีสุวรรณธัช

โดยคุณศศิธร ธงทอง คุณปิยาพร มิตานี

คุณปานชัย ศิริวิมลมาส คุณโยธิน เรืองเล็ก

คุณธนกร ชนะภัยวรภรณ์ คุณสุมนา หุ่นทองค�า
คุณทินกร ผดุงวงศ์ คุณสมคิด เต็มธนมงคล

คุณเสถียร โชคดีพาณิชย์ คุณชนรรถ โชติษฐยางกูร

คุณจามจุรี จารุนิภากุล คุณปภาพรต ภู่ประเสริฐ

คุณพรเพ็ญ เซ็น



โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน

เลขที่ 2 ถนนอังรีดูนังต แขวงปทุมวัน เขตปทุมวัน กรุงเทพฯ 10330
โทรศัพท 02-2513934 โทรสาร 02-2514159 http://www.satitpatumwan.ac.th