189 ภาพท ี่ 13.3 ขนาดกระดาษสํารับ B
190 ตัวอย่างวิธีการจัดวางหนังสือท ี่สามารถประยุกต์ใช้ในการออกแบบสูจิบัตร ภาพท ี่ 13.3 ตัวอย่างวิธีการจัดวางหนังสือ ที่มา: Ninesola.( 2562 )
191 ภาพท ี่ 13.4 ตัวอย่างวิธีการจัดวางหนังสือ ที่มา: layout.alimb.us.(2562)
192 2. แผ่นพับ แผ่นพับ หรือโบรชัวร์เป็นเอกสารส ื่ อส ิ่ งพิมพ์ขนาดเล็กโดยส่วนใหญ่จะมขนาดมาตรฐานคี ือ A4 พับแบบ 4 หรือ 3 พับ ใช้ค่ะข้อมูลต่างๆ ใชบอกข้ ้อมูลต่างๆในนิทรรศการบางคร ั้งอาจใช้แผ่นพับเป็นสูจิ บัตรขนาดย่อ ลักษณะของแผ่นพับ แผ่นพับจะประกอบไปด้วยหน้าแรกและหนาหล้ ัง และมีเนอในท ื้ ี่ สอดแทรกอยู่ขึ้นอยู่กับวิธีการ ทําหลายลักษณะ แต่สิ่งที่สําคัญคือในหน้าแรกจะตองม้ ีชื่อรายละเอียด ส่งงานหรือเทศกาลต่างๆ ทํารูป ตราสัญลักษณ์ด้วยสีสันที่จัดแบบเดียวกับนิทรรศการ เน ื้อหาภายใน ก็อาจจะประกอบไปด้วย แผนผังงาน หรือ Directory สินค้า ต่างๆคือศิลปะวัตถุ ชิ้นสําคัญที่นํามาจัดแสดงในนิทรรศการ หากเป็นแผ่นพับนิทรรศการที่มีลักษณะคล้ายกับการนําชมโบว์ ชัวร์ ต้องมี ข้อ มูล สําหรับการติด ต่อเว็บไซต์เ ว็บเพจหรื อFacebookต่างๆ ที่สามารถติด ต่อ ร ายละเอียดได้อาจจะเป็น ลักษณะของการใช้ QR Code ก็ได้ย่อมจะทําให้ผู้ได้รับโบชัวร์ไปสามารถติดต่อท ั้งในงานและหลังจากงานเสร็จเพ ื่อเป็นแหล่งข้อมูลในก ารประชาสัมพันธ์ ภาพท ี่ 13.5 ขนาดของกระดาษที่นิยมทําโบว์ชัวร์ ที่มา: บริษัท พิมพ์งามดีจํากัด.(2562).
193 ภาพท ี่ 13.6 วิธีการพับแผ่นพับแบบต่างๆที่นิยมใช้ ที่มา: บริษัท พิมพ์งามดีจํากัด.(2562). ภาพท ี่ 13.7 ตัวอย่างการจัดวางแผ่นพับ ที่มา: บริษัท พิมพ์งามดีจํากัด.(2562).
194 หน้าท ี่ ของแผ่นพับ 1) ให้ข้อมลทูั่วไปเกี่ ยวกับงานหรือนิทรรศการต่างๆ 2) ให้ข้อมลทูั่วไปเกี่ ยวกับผลงานหรือผลิตภัณฑ์ที่จัดข ึ้นในนิทรรศการ 3) ข้อมูลเก ี่ ยวกับการติดต่อส ื่ อสารหรือช่องทางการติดต่อส ื่ อสารกับผู้จัดงานหรือผู้ประพันธ์ 4) ช่วยประชาสัมพันธ์ความรู้และข้อมูลต่างๆของนิทรรศการพิพิธภัณฑ์และงานที่จัดขึ้น 5) สร้างความรู้สึกที่ดีต่อพิพิธภัณฑ์และนิทรรศการเพราะช่วยทําให้ผู้ชมได้เห็นภาพลักษณ์จาก ตัวส ื่ อแผ่นพับ 3. โปสเตอร์ โปสเตอร์หมายถึงส ิ่ งพิมพ์บนวัสดุต่างๆที่เป็นแนวระนาบท ั้ งกระดาษผ้าใบพลาสติกไวนิล ขนาดของตัวอักษร ต้องอ่านได้ชัดเจน ในระยะที่กําหนดหรือควรจะเป็นตามมาตรฐาน ที่ระยะ 50 เซนติเมตรเป็น ต้นไป ขนาดของตัวหนังสือน ั้ นต้องสัมพันธ์กับระยะของการมองเห็นและความต้องการให้ผู้อ่าน มองเห็นว่าอยู่ในระยะใดและมีพื้นที่สําหรับการออกแบบจัดวางมากน้อยเพียงไร ขนาดมาตรฐานไม่ควรให้ตัวหนังสือเล็กกว่าคร ึ่ งเซนติเมตรสําหรับตัวหนังสือโปรยและจะต้องมี ขนาดใหญ่กว่าน ี้ หากต้องการให้เห็น ระยะไกล หรือใช้เป็นหัวข้อความ ระยะห่างของตัวหนังสือไม่ควรให้ห่างเกินไปเกินไปเพราะจะทําให้อ่านยากและเปลืองพ ื้ นท ี่ และ ควรรวบรวมตัวหนังสือท ี่เป็นตัวโปรยหรือข้อความท ี่เป็น text ให้อยู่ในรปรู่างรูปทรงเดียวกันจึง จะเกิดความสวยงามและความเป็นระบบระเบียบ องค์ประกอบการออกแบบโปสเตอร์ 1) พาดหัว 2) ภาพและลวกลายประกอบ 3) ภาพ 4) ตราสญลั ักษณ์สินค้า 5) ข้อความ การออกแบบโปสเตอร์ที่ดี 1) การให้ความสําคัญกับส ิ่งใดเพียงส ิ่ งเดียว 2) ใช้สีเด่นเพียงสีเดียว 3) มุมภาพที่น่าสนใจค้นหา
195 4) ใช้พื้นท ี่ เพียง 50% 5) จัดแบบแนวและ เป็นพ ื้ นที่ว่างอย่างเป็นระบบระเบียบ 6) เน้นใช้ตัวหนังสือท ี่ เรียบง่าย 7) ใช้สมดุลแบบสองข้างไม่เท่ากัน 8) ให้ความสําคัญกับการจัดวางท ี่ ขอบและกรอบต่างๆ ภาพท ี่ 13.8 ตัวอย่างการออกแบบ ที่มา: Design Shack (2019).
196 สรุป การจัดทําส ื่อประกอบนิทรรศการและพิพิธภัณฑ์นั้นส ื่ อส ิ่ งพิมพ์ถือว่าเป็นส ิ่ งท ี่เป็นส ื่ อแรกเริ่ม และคลาสสิคที่สุดเพราะส ื่ อส ิ่ งพิมพ์สามารถเก็บบันทึกไว้เป็นข้อมูลหลักฐานได้ดีและสามารถนํามาเปิด ใช้ได้โดยไม่ต้องส ิ้นเปลืองพลังงานหรือเคร ื่ องมืออย่างใดแต่สื่อส ิ่ งพิมพ์อาจจะทําได้ยากและมีราคาสูงสื่อ สิ่งพิมพ์ที่ใช้ได้แก่สูจิบัตรเป็นส ิ่ งสําคัญอย่างยิ่ง ที่ใช้เพ ื่ อบอกเล่าเน ื้ อหาเร ื่ องราวของนิทรรศการแผ่นพับ หรือโบชัวสามารถใช้ได้ทั้ง เป็นสูจิบัตรขนาดย่อย ประชาสัมพันธ์หรือบอก Direction ของงาน นิทรรศการน ั้นได้และส ื่ อส ิ่ งพิมพ์ประเภทโปสเตอร์ใช้เพ ื่อการประชาสัมพันธ์นอกจากนี้ยังมีสื่อ อิเล็กทรอนิกส์และส ื่ อดิจิตอลซ ึ่งประยุกต์และปรับใช้จากเว็บเพจต่างๆรวมถึงโปรแกรมสําคัญเช่นการ ทํา Virtual Museum หรือ Virtual exhibitions ที่สามารถ Link เข้ากับระบบ www และเว็บไซต์ ต่างๆรวมถึง Application แต่ละการออกแบบส ื่ อท ั้ งหมดต้องอาศัยหลักการศิลปะที่ดีโดยหลักการของ การใช้ภาพตัวหนังสือลวดลายและโลโก้ที่สัมพันธ์กับนิทรรศการและพิพิธภัณฑ์ คําถามทบทวน 1. จงบอกส ื่ อส ิ่ งพิมพ์ที่ใช้เป็นประจําในงานนิทรรศการ 2. จงสรุปหลักการออกแบบสูจิบัตร 3. จงบอกส่วนสําคัญของสูจิบัตรนิทรรศการ 4. จงอธิบายหน้าท ี่ ของแผ่นพับในการจัดนิทรรศการและพิพิธภัณฑ์ 5. จงสรุปองค์ประกอบที่สําคัญ ในการออกแบบโปสเตอร์
197 เอกสารอ้างอิง ภาษาไทย ธีรพันธ์ลีลาวรรณสุข.(2562). Don't judge a book by his Cover [ออนไลน์] เมื่อ 11 พฤษภาคม 2562 เข้าถึงจาก.https://readthecloud.co/indesign-4/ บริษัท พิมพ์งามดีจํากัด.(2562).เร ิ่ มต้นทํา ‘แผ่นพับ’ หรือ ‘โบรชัวร’ ์ ด้วยตนเอง. [ออนไลน์] เมื่อ 11 พฤษภาคม 2562 เข้าถึงจาก http://www.packandpress.biz/ บริษัทสุพรีมพร ิ้ นท์ติ้งจํากัด.(2562). ขนาดกระดาษสําหรับกระบวนการพิมพ์.[ออนไลน์] เมื่อ 11 พฤษภาคม 2562 เข้าถึงจาก http://www.supremeprint.net/ index.php?lay=show&ac =article&Id=538771421 Ninesola.(2562). ทดลองการจัดวางหนังสือคร ั้ งแรก [ออนไลน์] เมื่อ 11 พฤษภาคม 2562 เข้าถึง จาก http://ninesola.blogspot.com/2010/03/layout.html?m=1 ภาษาอังกฤษ Design Shack (2019).Poster design. .[Online] Accessed 11 May 2019) Available from https://designshack.net/articles/graphics/poster-design-ideas-inspiration/ layout.alimb.us.(2019).Scrapbook Page Layout Templates .[Online] Accessed 11 May 2019) Available from https://layout.alimb.us/ sites.google.com (2019). Poster Design.[Online] Accessed 11 May 2019) Available from https://sites.google.com/site/hlakkarxxkbaebsingphimph/07-kar-xxkbaeb-sing- sux-phimph-chephaa-kic/kar-xxkbaeb-postexr
198
บทท ี่ 14 กิจกรรมประกอบนิทรรศการ กิจกรรมประกอบนิทรรศการมีรายการหลากหลายแต่ในบทนี้ จะขอนําเสนอกิจกรรมหลักได้แก่ การสัมมนาการเสวนา การจัดคอนเสิร์ต และการจัดการแสดงร่วมถึงกิจกรรมพิเศษท ี่ เรียกว่าการเปิด พิพิธภัณฑ์ยามค ่ํ าคืน กิจกรรมต่างๆเหล่าน ี้ จะช่วยทําให้นิทรรศการมีความน่าสนใจ และดึงดูดผู้คนให้เข้า มาใช้พิพิธภัณฑ์ตามเป้าหมายของการเป็นแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิต หากขาดกิจกรรมเหล่าน ี้ไปนิทรรศการ คงเปรียบเสมือนภาพถ่าย ที่ตั้งไว้ให้ผู้คนได้เข้าชมไม่ต่างอะไรจาก ภาพโปสเตอร์ที่ติดตามข้างถนน แต่ กิจกรรมเหล่าน ี้ จะช่วยส่งเสริมให้เกิดการเรียนรู้ขยายขอบเขตของความรู้ในเรื่ องน ั้ นๆท ี่ จะทํา นิทรรศการมาได้อย่างกว้างขวางดังรายละเอียดต่อไปนี้ 1. การสัมมนาและเสวนา การสัมมนาอาจ หมายถึงการชุมนุมของผู้คน เพ ื่ อการอภิปรายหัวข้อท ี่ จะบรรยาย การชุมนุม ดังกล่าวมักจะเป็นช่วงการโต้ตอบที่ผู้เข้าอบรมมีส่วนร่วมในการอภิปรายเกี่ ยวกับหัวข้อที่ถูกบรรยาย ซึ่ง มักจะผู้บรรยายหรือนําโดยหนึ่ งและสองพิธีกรท ี่ให้การบรรยาย เพ ื่ อนําทางการสนทนาหรือการบรรยาย ตามเส้นทางที่ต้องการ(https://www.aconnect.co.th/news_c/th/46) จุดประสงค์ของการสัมมนา การสัมมนามีจุดประสงค์หลายประการ หรือเพียงแค่จุดประสงค์เดียวก็ได้ตัวอย่าง การสัมมนา เพ ื่ อการศึกษา เช่น การบรรยาย ซึ่งผู้เข้าสัมมนามีส่วนร่วมในการอภิปรายเกี่ ยวกับหัวข้อทางวิชาการ เพ ื่ อจุดประสงค์ในการทําความเข้าใจเรื่ องน ี้ มากขึ้น แน่นอนว่าการสัมมนาสามารถสร้างแรงบันดาลใจได้ ซึ่งในกรณีนี้จุดประสงค์คือการสร้างแรงบันดาลใจให้ผู้เข้าร่วมประชุมกลายเป็นคนดีขึ้นหรือเพ ื่ อพัฒนา ทักษะท ี่พวกเขาอาจได้เรียนรู้จากการสัมมนา บางคร ั้ งการสัมมนาเป็นเพียงวิธีการสําหรับผู้ชมหรือบุคคลที่มีใจเดียวกัน เพ ื่ อสร้างเครือข่าย และพบผู้เข้าร่วมประชุมคนอื่น ๆ ที่มีความสนใจคล้ายกัน นอกจากนี้การสัมมนาทางการค้านําเสนอ ส่วนต่าง ๆ ของชุมชนด้วยกันเช่นเจ้าหน้าท ี่ ของรัฐ นักธุรกิจและประชาชนทั่วไป การจัดสัมมนาดังกล่าว มักประกอบด้วยการ workshop และการนําเสนอเอกสาร ซึ่งจะถูกจัดข ึ้ นเพ ื่ อจุดประสงค์ในการสร้าง เครือข่ายกับผู้ขายรายต่าง ๆ และทําการเช ื่ อมต่อใหม่ๆ การจัดสัมมนามีหลายจุดประสงค์แตกต่างกัน ไปตามหัวข้อของการสัมมนา เพ ื่อบรรยายให้ผู้ที่เข้าร่วมได้รับความรู้ไม่ว่าจะเสียค่าใช้จ่ายหรือไม่ก็ได้ การเสวนา (dialogue) เป็นรูปแบบหนึ่ งของการสนทนา ที่มุ่งให้เกิดความเข้าใจ ทั้งมุมมองของ ตนและของผู้อื่นได้ดียิ่งขึ้น โดยรากศัพท์แล้ว dia แปลว่าผ่าน logos แปลว่าคําหรือความหมาย เมื่อ รวมกันได้เป็นคําว่า dialogue ซึ่งหมายถึงกระบวนการทําให้เกิดความหมาย ที่ไหลลื่ นผ่านไปในหมู่ผู้ สนทนา เม ื่ อแปลเป็นไทยว่าสานเสวนา จึงอยากให้หมายถึงการสนทนาอย่างไม่เป็นทางการ (เสวนา) ที่
200 มุ่งสานความหมายและความเข้าใจ โดยยอมรับความแตกต่างของจุดยืน ความคิด และอัตลักษณ์ของผู้ สนทนา (http://www.satiter.com/2016/08/The-discussion-panel.htm) 2. คอนเสริต์และการแสดง คอนเสิร์ต (อังกฤษ: Concert) คือการแสดงสด โดยมากหมายถึงดนตรีเป็นการแสดงต่อหน้าคนดู โดยอาจเป็นการแสดงของนักดนตรีคนเดียว หรือ อาจจะรวมหลายเคร ื่ องดนตรีเช่น วงออร์เคสตรา, วง ประสานเสียง หรือ วงดนตรีเราอาจเรียกการแสดงคอนเสิร์ตว่า โชว์ (Show) (วิกิพีเดีย,2562) ทัวร์คอนเสิร์ต คือการทัวร์ของนักดนตรีกลุ่มดนตรีศิลปิน ในหลายๆเมือง หลายๆสถานท ี่ โดยเฉพาะในวงการเพลงป็อปที่ จะมีโปรเจกต์ใหญ่หลายเดือน หรือเป็นปีมีการทัวร์อีกประเภทหนึ่ งที่มี จุดประสงค์เพ ื่อการโปรโมทอัลบั้ม ยอดขายของตัวศิลปิน เรียกว่า โปรโมทัวร์ ปัจจุบันคอนเสิร์ตมีความหลายหลายมากข ึ้ นท ั้ งรูปแบบและสถานที่จัด เช่นจัดใน ผับ, ไนท์คลับ, บ้าน, โรงนา, โกดัง ฯลฯ คอนเสิร์ตท ี่ เล่นในสถานที่ ฮอลล์ใหญ่ๆ สนามกีฬา เราจะเรียกว่า อารีน่า คอนเสิร์ต (Arena Concert) ลักษณะสถานท ี่ การจัดงานมีความแตกต่างข ึ้ นกับแนวเพลง เช่น คอนเสิร์ต แด๊นส์นิยมจัดในผับ เป็นต้น ในคอนเสิร์ตใหญ่เพ ื่ อสร้างความประทับใจให้คนดูจะมีการออกแบบเวทีและเสริมสร้าง บรรยากาศในการชมโดยใช้อุปกรณ์อย่างเช่น แสง สีเสียง เอฟเฟ็ค จอภาพ ดรายไอซ์พุไฟ วีทีอาร์และ อื่นๆ บางศิลปินจะมีการอัดเสียงล่วงหน้าก่อนการแสดงจริงก็มีกิจกรรมการดูคอนเสิร์ตของคนดูเช่น การเต้นรํา, การร้องตาม, มอชชิ่ง (moshing) หรือ head-banging, คราวด์-เสิร์ฟ เป็นต้น การจัดการแสดง เป็นกิจกรรมประกอบนิทรรศการอย่างหน ึ่ งที่นิยมใช้กันการจัดการแสดงน ั้ นมี ด้วยกันหลายประเภทโดยหน้าที่สําคัญแล้วการจัดการแสดงใดทําหน้าท ี่เปิดนิทรรศการนิทรรศการหรือ เป็นการแสดงให้เห็นเน ื้ อหาท ี่ เช ื่อมโยงกับนิทรรศการในช่วงของเวลานิทรรศการน ั้ นๆการแสดงมีหลาย ประเภททั้ งการแสดงท ี่เป็นรูปแบบมาตรฐานเช่นบัลเล่ต์โอเปร่านาฏศิลป์ไทย และการแสดงท ี่เป็น พื้นเมืองได้แก่นาฏศิลป์พื้นเมือง folk dance การจัดการแสดงถือเป็นส ิ่ งสําคัญอย่างย ิ่ งที่ทําให้เรา ได้ เห็นถึงความสวยงามที่สัมพันธ์กับนิทรรศการซึ่งโดยส่วนใหญ่ในสังคมไทยนิยมใช้กัน 3. Night at the Museum การพักค้างคืนในพิพิธภัณฑ์เป็นกิจกรรมอีกอย่างหน ึ่ งที่ดึงดูดความสนใจกับเด็กอย่างมากโดย ส่วนใหญ่แล้ว จะให้พักค้างคืนในที่ผ่าน ต่างชาติโดยเฉพาะในประเทศอเมริกาและจะก ั้ นพ ื้ นท ี่ บางส่วนให้ พักค้างคืนอาจจะมีการบรรยายหรือนําชมเข้าประกอบ เป็นการสร้างความต ื่ นเต้นสนุกสนานให้กับเด็ก
201 อย่างย ิ่ งส ิ่ งสําคัญคือการควบคุมและรักษาความปลอดภัยและส ิ่ งอํานวยความสะดวกยามค ่ํ าคืนเพราะใน พิพิธภัณฑ์บางแห่ง มีสิ่งของท ี่เป็นศิลปะวัตถุที่มีความล ้ํ าค่า การเปิดพิพิธภัณฑ์ยามค ่ํ าคืน มีด้วยกัน 2 ลักษณะคือ 1 เปิดพิพิธภัณฑ์ให้นอนค้างคืนและ 2 เปิดพิพิธภัณฑ์จนถึงเวลาดึกทั้ง 2 ลักษณะนี้มีกระบวนการทํางานท ี่ แตกต่างกันอย่างแรกจะต้องมีการ เตรียมการ ทั้งบุคลากรสถานท ี่ อย่างยิ่ง ส่วนการเกิดพิพิธภัณฑ์ในช่วงเวลาดึกหรือค่ํา ไม่ต้องเตรียมการ อะไรมากเนื่ องจากว่าในที่สุดทานมีระบบการจัดแสงท ี่ เอ ื้ อต่อการ ใช้ยามค ่ํ าคืนอยู่แล้ว สรุป กิจกรรมประกอบนิทรรศการการสัมมนาได้แก่การสนทนาพูดคุยเพ ื่อแลกเปลี่ ยนความคิด ความรู้อาจจะมีการบรรยายมาประกอบส่วนการเสวนาเป็นการสนทนาเพ ื่ อหาข้อ ยุติหรือข้อความรู้ อย่างใดอย่างหน ึ่ งเพ ื่ อทําให้เกิด ความคิดท ี่ หลากหลาย นําไปใช้ในการค้นคว้าศึกษาวิจัยได้ต่อไปการ แสดงประกอบนิทรรศการประเภทคอนเสิร์ต และการแสดงเป็นรูปแบบหนึ่ งที่นิยมทําในพิพิธภัณฑ์และ นิทรรศการเน ื่องจากเป็นกิจกรรมที่ช่วยดึงดูดและผ่อนคลาย สร้างความน่าสนใจจากตัวศิลปินและ รูปแบบการแสดง นอกจากน ี้กิจกรรมพิเศษท ี่เปิดพิพิธภัณฑ์ยามค ่ํ าคืนหรือให้นอนค้างในพิพิธภัณฑ์ เป็นกิจกรรมท ี่ เกิดข ึ้นในต่างประเทศเป็นส่วนใหญ่ สามารถ สร้างความต ื่ นเต้นสนุกสนานให้กับเด็กและ เยาวชนได้อย่างดี คําถามทบทวน 1. จงอธิบายลักษณะของกิจกรรมประกอบนิทรรศการ 2. จงอธิบายประเภทของกิจกรรมประกอบนิทรรศการ 3. จงสรุปวิธีจัดแสดงของกิจกรรมประกอบนิทรรศการ 4. จงยกตัวอย่างกิจกรรมประกอบนิทรรศการ
202 เอกสารอ้างอิง ภาษาไทย วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี.(2562).คอนเสิร์ต.[ออนไลน์] เมื่อ 11 พฤษภาคม 2562 เข้าถึง จาก.https://th.wikipedia.org/wiki/คอนเสริ์ต aconnect (2019). การสัมมนา (Seminar) คืออะไร.[ออนไลน์] เมื่อ 11 พฤษภาคม 2562 เข้าถึง จาก.https://www.aconnect.co.th/news_c/th/46 satiter (2562) การอภิปรายและการเสวนา. [ออนไลน์] เมื่อ 11 พฤษภาคม 2562 เข้าถึงจาก. http://www.satiter.com/2016/08/The-discussion-panel.htm
บทท ี่ 15 การจัดพิพิธภัณฑ์และนิทรรศการในโรงเรียน พิพิธภัณฑ์เพ ื่ อการศึกษา ส่วนหน ึ่ งท ี่ จะช่วยส่งเสริม การเรียนรู้ของเยาวชนของชาติพิพิธภัณฑ์ เพ ื่ อการศึกษาท ี่ จะอยู่ตามโรงเรียน ช่วยส่งเสริม ให้เกิดการเรียนรู้ทั้งเร ื่ องภูมิปัญญาท้องถิ่น ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ไม่แม้แต่ประวัติของโรงเรียน ทั้งน ี้ รวมถึงจุลนิทัศน์ทางการศึกษา นิทรรศการ ขนาดเล็ก ที่ช่วยส่งเสริมการเรียนรู้ในโรงเรียน นอกจากน ี้ การจัดนิทรรศการในโรงเรียน สามารถทําได้ หลายระดับท ั้ งระดับโรงเรียนระดับช ั้ นและระดับห้องเรียนซ ึ่ งจะเก ี่ ยวข้องกับส่วนหน ึ่ งของจุลนิทัศน์ทาง การศึกษา ซึ่งผู้ที่เป็นครูศิลปะจะต้องเรียนรู้และเข้าใจนําไปใช้ได้อย่างเหมาะสมกับการส่งเสริมการ เรียนการสอนทางการจัดการเรียนการสอนในห้องเรียนและการจัดการเรียนการสอนในกิจกรรมพัฒนา ผู้เรียนดังรายละเอียดต่อไปนี้ 1. การจัดพิพิธภัณฑ์ในโรงเรียน พิพิธภัณฑ์เพ ื่ อการศึกษาคือผู้พันท ี่ เช ื่อมโยง กลับ องค์ความรู้ต่างๆที่เก ี่ ยวข้องกับการจัดการ เรียนการสอนในการเรียนท ั้ งน ี้อาจจะเป็นส่วนหน ึ่งของโรงเรียนและโดยสวนใหญ ่ ่แล้วจะเก ี่ ยวข้องกับ เร ื่องราวโรงเรียนและเร ื่ องราวของท้องถ ิ่ นน ั้นๆโดยแบ่งออกได้ดังน ี้ พิพิธภัณฑ์ เพ ื่ อการศึกษาประเภทพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น โรงเรียนสามารถจดพั ี่ผ่านท ี่ เช ื่อมโยงเข้า กับการเรียนรู้เร ื่ องราวของท้องถ ิ่ นซ ึ่ งจะเข้าเก ี่ ยวข้องกับหน่วยสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา หรืองาน อาชีพต่างๆในท้องถ ิ่ นท ี่ สามารถให้เด็กเข้ามาเรียนรู้ได้อย่างดี พิพิธภัณฑ์ประเภทประวัติโรงเรียนและห้องเกียรติยศ ลักษณะน ี้ เราจะพบเห็นได้หลาย สถาบันการศึกษาที่มีการทําองค์ความรู้ความเป็นมาของโรงเรียนจัดเป็นห้องและแสดงถึงเกียรติบัตรท ี่ โรงเรียนได้เคยทํามาอาจจะประกอบไปด้วยเร ื่ องราวภาพถ่ายบุคคล ถ้วยรางวัลโล่รางวัลหรือภาพถ่าย เหตุการณ์สําคัญสําคัญทางน ี้ จะรวมถึงบุคคลสําคัญของโรงเรียนที่ทําประโยชน์คุณงามความดีให้กับ สถาบันการศึกษาน ั้ นๆ จุลนิทัศน์ทางการศึกษา คือการประยุกต์ใช้วัสดุอุปกรณ์ต่างๆทั้งป้ายภาพผนังภาพจากหนังสือ ต่างๆ มาจัดทําให้เป็นส ื่ อและกิจกรรมเพ ื่ อสงเสร่ ิมให้เกิดการเรียนรู้ ธีรศักด ิ์อัครบวร(2537) ได้นําเสนอรูปแบบจุลนิทัศน์ทางการศึกษา ประกอบไปด้วย 3 ลักษณะ คือ
204 จุลนิทัศน์ทางการศึกษาแบบการจัดแผ่นป้าย จุลนิทัศน์ทางการศึกษา แบบการจัดวัสดุ 3 มิติและการจัด แสดง และจุลนิทัศน์ทางการศึกษาแบบการสาธิตและการทดลอง แต่เม ื่ อนําไปใช้กับโรงเรียนแล้วจุลนีทัศน์ทางการศึกษา จะมีลักษณะ ที่กว้างมากกว่าน ี้ อาจแบ่ง ออกได้ลักษณะดังน ี้ การนําเสนอป้าย ป้ายถือเป็นวัสดุสําคัญท ี่ จะส ื่ อสาร ทั้งภาพและตัวอักษร ให้ผู้คนได้เรียนรู้โดยการอ่าน เพื่อ ส่งเสริมความเข้าใจในเรื่ องน ั้นๆใต้สําหรับการศึกษาน ั้ นมีหลายขนาด แต่สําหรับจุลนีพัดแล้ว สามารถจะ กินความรวมถึงบอร์ด พี่อยู่หน้าห้องเรียนส่วนต่างๆของโรงเรียนหรือแม้แต่การนํามาติดต ั้ งเพ ิ่ มเติมท ี่ ไม่ใช่บอร์ดถาวร การสาธิต เราจะพบกันสาธิตได้หลากหลายท ี่ ทั้งการสาธิตท ี่เป็นกิจกรรมตอนกลางวัน ทํา ชุมนุมต่างๆให้เด็กได้เรียนรู้ การทดลอง การทดลองเป็นกิจกรรมท ี่ เก ี่ ยวข้องกับวิทยาศาสตร์โดยส่วนใหญ่สามารถกจกรรมิ ให้เด็กได้เรียนรู้จากการทดลองและเป็นการนําเสนอในลกษณะจัุลทรรศน์ได้อย่างมีปฏิสัมพันธ์ การจัดตู้แสดงงาน กิจกรรมท ี่ เราจะคบกันได้ในโรงงาน เช่นการจัดตู้แสดงเกียรติคุณโล่รางวัล ต่างๆหรือภาพของผู้ทําคุณงามความดีทั้งน ี้อาจประยุกต์ใช้ได้กับการ จัด เป็นเร ื่ องราวท ี่ สอดคล้องกับ การศึกษาในหน่วยการเรียนนานๆ 2. นิทรรศการในโรงเรียน สําหรับในโรงเรียนแล้วการจัดนิทรรศการทางศิลปะมีหลายประเภทซึ่ งแบ่งตามขนาดและสถาน ที่ตั้งของพิพิธภัณฑ์เป็นหลัก ดังน ี้ นิทรรศการระดับห้องเรียนหมายถึง การจัดแสดงผลงานของนักเรียนที่ป้ายนิเทศในห้องเรียน สามารถทําได้ในชั้ นเรียนหรือนําผลงานท ี่ สร้างจากหน่วยการเรียนออกมาสร้างเป็นนิทรรศการซ ึ่ งจะทํา ได้หลายระยะส ั้นภายในชั่วโมง หรือถ้าเป็นการแสดงผลงานเด่นก็สามารถจัดเป็นปีรูปแบบนิทรรศการก็ เป็นแบบง่ายไม่มีรูปแบบชัดเจน นิทรรศการระดับช ั้ นเดียวกันหมายถึง การจัดนิทรรศการนําผลงานของเด็กมารวมกันประเมิน แล้วนําเสนอออกมาเป็นการจัดแสดงซ ึ่ งอาจจะการมีจัดทําการเรียนการสอนศิลปวิจารณ์ควบคู่ไปด้วย หรือ อาจจะมีการจัดประกวด รวมถึงให้มานําเสนอความซาบซ ึ้ งต่องานประกอบไปด้วยก็ได้รูปแบบการ
205 ดําเนินการจัดนิทรรศการน ี้เป็นแบบก ึ่งเป็นทางการคือมีการประชาสัมพันธ์มีพิธีเปิดง่าย ๆ หรือมีสูจิ บัตรก็สามารถทําประกอบได้ นิทรรศการระดับโรงเรียนหมายถึง การจัดแสดงผลงานศิลปะที่นําเสนอผลงานของเด็กทุกช ั้นใน โรงเรียน เป็นรูปแบบที่เป็นทางมีการประชาสัมพันธ์มีพิธีเปิดง่าย หรือมีสูจิบัตรรวมถึงมีกิจกรรมต่าง ๆ ควรมีการนําเสนองานในลักษณะศิลปวิจารณ์และความซาบซึ้ง ต่อผลงานหรือมีการจัดประกวด ทักษะทางศิลปะก็จะเป็นเวทีในการแสดงออกให้กับเด็กได้ดี นิทรรศการเป็นส ื่อในการสื่ อสารจากหน่วยงาน องค์กร หรือกลุ่มคน ไปสู่กลุ่มคนเป้าหมายเพื่อ สร้างความเข้าใจ สําหรับความสําคัญนิทรรศการศิลปะแล้วก็น่าจะเป็นเคร ื่ องมือนําผลงานศิลปะต่างๆ เป็นส ื่อในการสื่ อสารจากหน่วยงาน องค์กร หรือกลุ่มคน ไปสู่กลุ่มคนเป้าหมายเพ ื่ อสร้างความเข้าใจด้าน ประวัติศาสตร์สุนทรียภาพ การวิจารณ์และความสามารถในศิลปะปฏิบัติต่างๆ คุณลักษณะที่ดีของนิทรรศการได้ 2 คุณลักษณะ คือ คุณลักษณะที่ดีของตัวนิทรรศการ และ คุณลักษณะที่ส่งผลจากนิทรรศการสู่ผู้ชม และ คุณลักษณะที่ดีของตัวนิทรรศการ คือ ข้อมูลและ เร ื่ องราว รูปแบบและเทคนิคในการนําเสนอที่ดี การประหยัดค่าใช้จ่ายโดยมีการปรับวัสดุของท้องถิ่น ได้อย่างดี และวิธีการนําเสนอที่ทันสมัยเหมาะสมกับโอกาสสถานที่ และคุณลักษณะที่ส่งผลจาก นิทรรศการสู่ผู้ชม คือ เน ื้ อหานิทรรศการมีความเหมาะสม เทคนิคการนําเสนอน่าดึงดูดสร้างความ สนใจให้แก่ผู้ชม และสื่อสารเร ื่ องราวและข้อมูลให้ถึงคนกลุ่มใหญ่ได้มาก ประโยชน์ของนิทรรศการศิลปะ 1. เสริมสร้างทักษะศิลปวิจารณ์ 2. เสริมสร้างความเข้าใจในระบบหมวดหมู่ 3. ส่งเสริมการแลกเปลี่ ยนเรียนรู้อย่างกว้างขวาง 4. สร้างบรรยากาศในสถานที่ด้วยงานศิลปะ 5. สร้างเสริมบุคลิกภาพความกล้าแสดงออก
206 ภาพท ี่ 15.1 การจัดนิทรรศการศิลปะริมทางเดินของโรงเรียนในอเมริกา ภาพท ี่ 15.2 การจัดนิทรรศการศิลปะริมทางเดินของโรงเรียนในอเมริกา
207 ภาพท ี่ 15.3 การจัดนิทรรศการศิลปะริมทางเดินของโรงเรียนในอเมริกา ภาพท ี่ 15.4 ภาพวาดของเด็กในสวนสาธารณะประเทศสิงค์โปร์
208 ภาพท ี่ 15.5 นิทรรศการผลงานศิลปะเด็กในสถานีรถไฟฟ้าใต้ดินในเมืองฮ่องกง ปฤณัต นัจนฤตย์(2558, 17-18) กล่าวถึง คุณลักษณะที่ดีของนิทรรศการได้ 2 คุณลักษณะ คือ คุณลักษณะที่ดีของตัวนิทรรศการ คือ ข้อมูลและเร ื่ องราว รูปแบบและเทคนิคในการนําเสนอท ี่ ดี การประหยัดค่าใช้จ่ายโดยมีการปรับวัสดุของท้องถ ิ่นได้อย่างดี และวิธีการนําเสนอที่ทันสมัย เหมาะสมกับโอกาสสถานท ี่ และคุณลักษณะที่ส่งผลจากนิทรรศการสู่ผู้ชม คือ เน ื้ อหานิทรรศการมี ความเหมาะสม เทคนิคการนําเสนอน่าดึงดูดสร้างความสนใจให้แก่ผู้ชม และส ื่ อสารเร ื่ องราวและข้อมูล ให้ถึงคนกลุ่มใหญ่ได้มาก สําหรับคุณลักษณะที่ดีของนิทรรศการทางศิลปะก็น่าจะหมายถึง คุณลักษณะที่ดีของตัว นิทรรศการท ั่วไปแต่จะมีคุณลักษณะอ ื่นๆเฉพาะเจาะลงไปดังน ี้ คุณลักษณะที่ดีของตัวนิทรรศการศิลปะ คือ ข้อมูลและเร ื่ องราวทางศิลปะที่ถูกต้องชัดเจน มีรูปแบบที่นําเสนอผลงานศิลปะที่ เด่นชัด และมี เทคนิคในการนําเสนอท ี่ เหมาะสมกับนิทรรศการศิลปะนั้น ส่วนการใช้เทคโนโลยีนั้นก็ควรให้เหมาะสม กับผลงานและไม่ทําลายผลงานทางด้านกายภาพ และคุณลักษณะส่งผลจากนิทรรศการศิลปะสู่ผู้ชม คือ การมีเน ื้ อหาหรือผลงานศิลปะที่ เหมาะสมกับผู้ชม และสามารถส ื่อสารในเชิงสุนทรียภาพ ประวัติศาสตร์ศิลป์หรือศิลปะปฏิบัติต่างๆ
209 ภาพท ี่ 15.6 การนําผลงานศิลปะมาทําเป็นกระเบ ื้ องตกแต่งริมทางเดินของโรงเรียนในอเมริกา ภาพท ี่ 15.7 ภาพนิทรรศการผลงานศิลปะเด็กในเมืองฮ่องกง วิธีการดําเนินการจัดนิทรรศการศิลปะ การจัดนิทรรศการแสดงผลงานของเด็กน ั้นเป็นกระบวนการท ี่ เร ิ่ มต้นจากการกําหนดหัวข้อและ ให้เด็กสร้างสรรค์ผลงาน มานําเสนอในป้ายนิทรรศการและจัดกิจกรรม วัฒนะ จูฑะวิภาต (2542:6) ได้เสนอข ั้ นตอนของการจัดนิทรรศการไว้ 7 ขั้นตอน คือ การวางแผน การเตรียม การจัดทํา การ ประชาสัมพันธ์ การนําเสนอ การประเมินผล และการติดตาม นําข ั้ นตอนน ี้ มาวิเคราะห์กับงานศิลปะ และสังเคราะห์วิธีการจัดนิทรรศการศิลปะสําหรับเด็กประถมศึกษา มีขั้นตอนดังน ี้ 1. ขั้นกําหนดหัวเร ื่ องและจัดกิจกรรม 2. ขั้นวางแผน 3. ขั้นเตรียมการ วัสดุอุปกรณ์และคนในส่วนงานต่างๆ 4. ขั้นการจัดทําผลงานศิลปะหรือคัดเลือกผลงานศิลปะ 5. ขั้นจัดทําผังจัดงานหรือป้ายนิทรรศการสูจิบัตร และประชาสัมพันธ์ 6. ขั้นจัดแสดง นําเสนอนิทรรศการและดําเนินพิธีเปิด
210 7. ขั้นดําเนินกิจกรรมประกอบนิทรรศการศิลปะ 8. ขั้นประเมินผล 9. ขั้นติดตามและทํารายงาน โดยมีรายละเอียดในขั้ นตอนสําคัญดังน ี้ การกําหนดหัวเร ื่ อง เป็นข ั้นตอนในการกําหนดหัวเร ื่ องและวัตถุประสงค์ของนิทรรศการ การ กําหนดหัวเร ื่ อง (จันทรา มาศสุพงศ์, 2540, 84) ประกอบด้วยข ั้ นตอนดังต่อไปนี้ - การเปลี่ยนแปลงปัญหาต่างๆมาเป็นรูปร่างจะเกิดจากการประชุมปรึกษาหารือและหา ข้อสรุปที่เป็นนามธรรม - การเรียงลําดับปัญหา เม ื่ อเรียงลําดับปัญหาก่อนหลังและดําเนินการวางแผนจะเกิด ลําดับของการจัดนิทรรศการขึ้น - การเรียงข้อความ เป็นการสรุปเนื้ อหาสาระที่สําคัญสามารถนํามาใช้เพ ื่อให้ผู้ชม เข้าใจ โดยเฉพาะผู้ชมที่นิยมอ่านศึกษาข้อมูลต่างๆ - หลักพ ื้ นฐานเก ี่ ยวกับวิชาจิตวิทยาเป็นส ิ่ งหน ึ่ งที่ผู้จัดการสามารถนํามาใช้ในการจัด นิทรรศการได้ ซึ่งการกําหนดหัวเร ื่ องน ี้ในการจัดนิทรรศการศิลปะเลือกศิลปินหรือกลุ่มผลงานที่ทันสมัย เข้ากับสังคม และทําการลําดับเร ื่ องย่อยและจึงสรุปเป็นหัวเร ื่ องนิทรรศการ ภายหลังจากน ั้ นนํามา วางแผนเพ ื่ อลําดับแผนงานในส่วนตางๆ่ สําหรับวิธีการดําเนินการจัดนิทรรศการศิลปะ ในโรงเรียนมีงานท ี่ เก ี่ ยวข้องกับการจัดนําเสนอ งานศิลปะของเด็กน ั้นเป็นกิจกรรมที่สําคัญของการจัดการเรียนรู้ศิลปะการกําหนดข ั้ นตอนการ ดําเนินงานจึงต้องกระทําบางข ั้ นตอนทับซ้อนกันโดยงานหลักมีดังน ี้ 1) กําหนดหัวเร ื่ องและจัดกิจกรรม 2) กําหนดการจัดงาน 3) ทําประชาสัมพันธ์ 4) กําหนดพิธีเปิด 5) จัดทําผังจัดงานหรือป้ายนิทรรศการ 6) เชิญประธานและแขกผู้มีเกียรติ 7) กําหนดและดําเนินกิจกรรม 8) ประเมินผลงานและการจัดทํารายงาน งานนอกเหนือจากแปดขั้ นตอนนี้ที่เก ี่ ยวข้อง คือ หัวข้อนิทรรศการ แนวคิด หลักการ และ ความเป็นมา รูปแบบนิทรรศการ กิจกรรมในนิทรรศการ การแบ่งส่วนจัดแสดง ข้อมูลในสูจิบัตร พิธีเปิด และประธาน ของท ี่ ระลึก หรือ รูปแบบการประชาสัมพันธ์
211 4) การจัดแสดงนําเสนอ ได้แก่ พิธีเปิด กิจกรรมการสาธิต และส่วนท ี่ให้ผู้ชมเข้ามามีส่วนร่วม การจัดพิธีเปิด โดยส่วนใหญ่พิธีเปิดนิทรรศการคือการจัดทําการจัดริบบ ิ้ นหรือเป็นการกระทํา แสดงสัญลักษณ์ให้ผู้เข้าร่วมงานสามารถเข้าชมนิทรรศการได้อย่างเป็นทางการ จะต้องมีองค์ประกอบ ดังน ี้ คน ได้แก่ ประธาน แขกผู้มีเกียรติผู้จัดงาน และพิธีกร เอกสารท ี่ใช้ได้แก่ สูจิบัตร คํากล่าว รายงาน และคํากล่าวเปิด สุดท้ายคือ อุปกรณ์หรือเคร ื่ องมือในการทําพิธีเปิด ได้แก่กรรไกร ริมบิ้น แท่น พิธีหรือพุ่มดอกไม้เป็นต้น การจัดกิจกรรมประกอบกิจกรรมประกอบในการจัดนิทรรศการน ั้ นมีหลายรูปแบบการจัด กิจกรรม เพ ื่ อเสริมความเข้าใจสร้างความรู้ใหม่ๆรวมถึงการตอบคําถามจากความรู้ที่ได้ชมนิทรรศการ รวมถึงการสาธิตส ิ่ งต่างๆในนิทรรศการนั้น ให้ออกมาเป็นผลงานจริงและให้ผู้ชมได้มีส่วนร่วมในการ เรียนรู้กิจกรรมน ี้ จะมีผลต่อนิทรรศการและสร้างความเข้าใจให้กับผู้ชมได้อย่างดียิ่ง สําหรับกิจกรรม ประกอบในนิทรรศการศิลปะนั้น กิจกรรมทางศิลปะส่วนให้เป็นการสร้างสรรค์ในส่วนของศิลปะปฏิบัติ เขียน การวาดรูปแบบศิลปิน หรือการปั้ นแบบศิลปินเจ้าของนิทรรศการ เป็นต้น 5) การประเมินผลการดําเนินงานได้แก่การสังเกตพฤติกรรมความพึงพอใจหรือการแจก แบบสอบถาม ซึ่งการจัดทําการประเมินผลนั้น ต้องคําน ึ่ งถึงกลุ่มเป้าหมายในการเข้าชมนิทรรศการ หาก เป็นเด็กนักเรียนอาจจะต้องให้การสัมภาษณ์หรือการให้ดาว ถ้าเป็นเด็กท ี่โตขึ้ นมาก็สามารถใช้ แบบสอบถามอย่างง่ายที่มีคําถามพอสมควร และหากเป็นผู้ให้ก็สามารถจะใช้คําถามหรือเคร ื่ องมือที่ลึก และซับซ้อนข ึ้นได้ 6) การทําเอกสารรายงานสรุป เป็นผลจากการจัดงานนิทรรศการ ที่ต้องรายงานจํานวน ผู้ เข้าชม รูปแบการจัดงาน การดําเนินกิจกรรมประกอบ และการประเมินผล ตรงตามจุดประสงค์ของงาน หรือไม่ ทั้งในลักษณะรูปเล่มและดิจิตอล สรุป พิพิธภัณฑ์เพ ื่ อการศึกษา ตรวจสอบให้ด้วย พิพิธภัณฑ์ทางด้านประวัติศาสตร์ท้องถิ่น พิพิธภัณฑ์ทางด้านอาชีพท้องถ ิ่ นพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์โรงเรียนหรือห้องเกียรติยศและจุลลนิทัศน์ ทางการศึกษา ที่มีลักษณะเป็นส่วนหน ึ่ งของนิทรรศการขนาดเล็กๆ ทางน ี้ยังต้องเก ี่ ยวข้องกับ การจัด นิทรรศการในระดับต่างๆของโรงเรียน นิทรรศการในโรงเรียนจําเป็นอย่างย ิ่ งท ี่ จะต้องมีการวางแผนโดย ส่วนใหญ่มีการใช้งานทางลักษณะของการนําเสนอผลงานนักเรียนการให้ความรู้รายการ แสดงศักยภาพ ของ การจัดการเรียนการสอน โดยสามารถจัดทําได้ทั้ง ในระดับโรงเรียนซ ึ่ งจะต้องเป็นนิทรรศการที่มี ขนาดใหญ่อาจจะจัดร่วมกันในหลายกลุ่มสาระการเรียนรู้นิทรรศการระดับชั้น อาจจะจัดในเฉพาะชั้น
212 ระดับต่างๆและวิชาการในห้องเรียน ซึ่งสามารถนํามาใช้เพ ื่ อเสริมสร้างและต่อยอดองค์ความรู้ในการ จัดการเรียนการสอนได้อย่างดี คําถามทบทวน 1. จงอธิบายลักษณะของการจัดพิพิธภัณฑ์ในโรงเรียน 2. จงอธิบายประเภทของการจัดพิพิธภัณฑ์ในโรงเรียน 3. จงอธิบายลักษณะของการจัดนิทรรศการในโรงเรียน 4. จงอธิบายประเภทของการจัดนิทรรศการในโรงเรียน
213 เอกสารอ้างอิง ภาษาไทย จันทรา มาศสุพงศ์. (2540). หลักนิทรรศการ .กรุงเทพฯ:โอ เอส พร ิ้ นติ้ง เฮ้าส์. ธีรศักด ิ์อัครบวร.(2537).นิทรรศการและการจัดการแสดง.กรุงเทพฯ:โรงพิมพ์ไทยวัฒนาพานิช ปฤณัต นัจนฤตย์. (2558). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้นิทรรศการศิลปะสาหรํบนั ักศึกษาวิชาศลปะ ิ สําหรบครัูประถมศึกษา มหาวิทยาลัยสวนดุสิต.สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยสวน ดุสิต. วัฒนะ จูฑะวิภาค. (2542). ศิลปะการจัดนิทรรศการ.กรุงเทพฯ:สํานักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย. อิทธิพันธ์ พัฒนานุพงษ์. (2550). การจัดการแสดงสินค้า.กรุงเทพฯ:เอเชียดิจิตอลการพิมพ์.
214
บรรณานุกรม ภาษาไทย กรมศิลปากรกระทรวงวัฒนธรรม (2562 ).พิพิธภณฑสถานแหั ่งชาติบ้านเชียง.. [ออนไลน์] เมื่อ 11 พฤษภาคม 2562 เข้าถึงจาก http://www.finearts.go.th/banchiangmuseum โครงการสารานุกรมไทยสําหรับเยาวชน โดยพระราชประสงค์ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว. (2551).สารานกรมไทยสุําหรบเยาวชนัเล่ม 40. กรุงเทพฯ: ด่านสุทธาการพิมพ์. โครงการสารานุกรมไทยในพระราชดําริพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว. (2551). หอศลปิ ์. [ออนไลน์] เมื่อ 11 พฤษภาคม 2562 เข้าถึงจากhttp://kanchanapisek.or.th/kp6/sub /book/ book .php?book=37&chap=2&page=t37-2-infodetail01.html จันทรา มาศสุพงศ์. (2540). หลักนิทรรศการ.กรุงเทพฯ:โอ เอสพร ิ้ นติ้ง เฮ้าส์. ตรงใจ หุตางกูร.(2554). ความหมายสากลของพิพิธภัณฑ์และพัฒนาการของ "พิพิธภัณฑ์แห่งกรุง สยาม". [ออนไลน์] เมื่อ 11 พฤษภาคม 2562 เข้าถึงจาก http://www.finearts.go.th/inburi museum/parameters/km/item/ความหมายสากลของพิพิธภัณฑ์. ธีรศักด ิ์อัครบวร.(2537).นิทรรศการและการจัดการแสดง.กรุงเทพฯ:โรงพิมพ์ไทยวัฒนาพานิช ธีรพันธ์ลีลาวรรณสุข.(2562). Don't judge a book by his Cover [ออนไลน์] เมื่อ 11 พฤษภาคม 2562 เข้าถึงจาก.https://readthecloud.co/indesign-4/ บริษัท พิมพ์งามดีจํากัด.(2562).เร ิ่ มต้นทํา ‘แผ่นพับ’ หรือ ‘โบรชัวร’ ์ ด้วยตนเอง. [ออนไลน์] เมื่อ 11 พฤษภาคม 2562 เข้าถึงจาก http://www.packandpress.biz/ บริษัทสุพรีมพร ิ้ นท์ติ้งจํากัด.(2562). ขนาดกระดาษสําหรับกระบวนการพิมพ์.[ออนไลน์] เมื่อ 11 พฤษภาคม 2562 เข้าถึงจาก http://www.supremeprint.net/ index.php?lay=show&ac =article&Id=538771421 ปฤณัต นัจนฤตย์. (2558). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้นิทรรศการศิลปะสาหรํบนั ักศึกษาวิชาศลปะ ิ สําหรบครัูประถมศึกษา มหาวิทยาลัยสวนดุสิต.สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยสวน ดุสิต. ไปด้วยกันดอทคอม (2562).พิพิธภัณฑ์ชาวบางกอก. [ออนไลน์]. เมื่อ 11 พฤษภาคม 2562 เข้าถึงจาก https://www.paiduaykan.com/province/central/bangkok/bangkokmuseum.html พิพิธภัณฑ์ผ้าในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ.(2562).ประวัติพิพิธภณฑั ์ผ้า พระนางเจ้า สิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ. [ออนไลน์]. เมื่อ 11 พฤษภาคม 2562 เข้าถึงจากhttp://www. qsmtthailand.org/th/about/history/ พิพิธภัณฑ์ศิลปะสมัยใหม่นิวยอร์ก.(2562).พิพิธภณฑั ์ศิลปะสมัยใหม่นิวยอร์ก. [ออนไลน์] เมื่อ 11 พฤษภาคม 2562 เข้าถึงจาก https://th.m.wikipedia.org/wiki/พิพิธภัณฑ์ศิลปะสมัยใหม่ ภุชงค์ โรจน์แสงรัตน์.(2547). “Graphic User Interface”. การคิดออกแบบและมิติทางวัฒนธรรม Design Education 2 รวมบทความวิชาการและบทความวิจัยทางการออกแบบ. กรุงเทพฯ:สํานักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 43-61.
216 มติชนออนไลน์ (2562) ก่อนจะเป็น “ศาลาสหทัยสมาคม” สถานท ี่ ลงนามถวายความอาลัยในหลวง รัชกาลท ี่ 9 [Online] Accessed 10 August 2019. Available from https://www. matichon.co.th/education/news_328400 มิวเซียมไทยแลนด์ (2562). บ้านดํา อ.ถวัลย์ [ออนไลน์] เมื่อ 11 พฤษภาคม 2562 เข้าถึงจาก https://www.museumthailand.com/th/1044/storytelling/บ้านดําอ.ถวัลย์/ มิวเซียมไทยแลนด์.(2562).พิพิธภัณฑ์นาฬกาโบราณ ิ [ออนไลน์]. เมื่อ 11 พฤษภาคม 2562 เข้าถึงจา https://www.museumthailand.com/th/museum/Clocks--Watches-Museum มูลนิธิพิพิธภัณฑ์แรงงานไทย. (2562).พิพิธภัณฑ์แรงงานไทย.[ออนไลน์]. เมื่อ 11 พฤษภาคม 2562 เข้าถึงจาก https://thailabourmuseum.org/ วัฒนะ จูฑะวิภาค. (2542). ศิลปะการจัดนิทรรศการ.กรุงเทพฯ:สํานักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย. วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี.(2562).คอนเสิร์ต.[ออนไลน์] เมื่อ 11 พฤษภาคม 2562 เข้าถึง จาก.https://th.wikipedia.org/wiki/คอนเสริ์ต วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี.(2562).นิทรรศการโลก. [ออนไลด์] เข้าถึงเมื่อ11กรกฎาคม 2562 เข้าถึงจาก: https://th.wikipedia.org/wiki/งานนิทรรศการโลก วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี.(2562).หอไอเฟล. [ออนไลด์] เข้าถึงเมื่อ11กรกฎาคม 2562 เข้าถึงจาก: https://th.wikipedia.org/wiki/หอไอเฟล วิกิพีเดียพจนานุกรมเสรี .(2562). ห้องสมุดแห่งอะเล็กซานเดรีย .[Online] Accessed 10 August 2019. Available from https://th.m.wikipedia.org/wiki/ห้องสมุดแห่งอะเล็กซานเดรีย ศรีศักร วัลลิโภดม.(2545)."พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น : กระบวนการเรียนรู้ร่วมกัน".หนังสือสังคมและ วัฒนธรรมชุมชนคนย ี่ สาร. กรุงเทพฯ : ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน),๒๕๔๕ ศิริวัฒน์ แสนเสริม. (2547). “คิดออกแบบคิดได้อย่างไร”.การคิดออกแบบและมิติทางวัฒนธรรม Design Education 2 รวมบทความวิชาการและบทความวิจัยทางการออกแบบ. กรุงเทพฯ: สํานักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 29-44. สุทธิมาศ อภิรักษ์วณิชย์.(2561). ผังกราฟิก.[ออนไลน์] เข้าถึงเมื่อ 8 มีนาคม 2561เข้าถึงจาก https://sites.google.com/site/thinkcon3unit1/title-unit-3/unit-3-3content สถาบันภาษาและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยศรีนคริทรวิโรฒ(2562). ครูมือการนําชมนิทรรศการที่ดี. .[Online] Accessed 10 August 2019. Available from http://ica.swu.ac.th /upload/quality/download/140-5208-0.pdf หอศิลป์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.(2562).ประวัติความเป็นมาของศิลป์แห่งจุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย.[ออนไลน์] เมื่อ 11 พฤษภาคม 2562 เข้าถึงจาก.http://www.chamchuriart gallery.chula.ac.th/profile องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ.(2562). พิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์. [ออนไลน์] เมื่อ 11 พฤษภาคม 2562 เ ข้า ถึงจาก http://www.nsm.or.th/about-science-
217 museum/familiarize-science-museum/founding-history.htmlอิทธิพันธ์ พัฒนานุพงษ์. (2550). การจัดการแสดงสินค้า.กรุงเทพฯ:เอเชียดิจิตอลการพิมพ์. เอนก นาวิกมูล. (2543) “ร. 5 ทรงบัญชาการ ส่งของไปร่วมแสดงในงาน EXPO ปี 1900 ที่ปารีส อย่างไร”, ศิลปวัฒนธรรม. เมษายน พ.ศ. 2543 อิทธิพันธ์ พัฒนานุพงษ์. (2550). การจัดการแสดงสินค้า.กรุงเทพฯ:เอเชียดิจิตอลการพิมพ์. aconnect (2019). การสัมมนา (Seminar) คืออะไร.[ออนไลน์] เมื่อ 11 พฤษภาคม 2562 เข้าถึง จาก.https://www.aconnect.co.th/news_c/th/46 Ninesola.(2562). ทดลองการจัดวางหนังสือคร ั้ งแรก [ออนไลน์] เมื่อ 11 พฤษภาคม 2562 เข้าถึง จาก http://ninesola.blogspot.com/2010/03/layout.html?m=1 talontiew.com (2562) พิพิธภัณฑ์ศิลปะและการตกแต่งท ี่ใหญ่ที่สุดในโลก V&A – Victoria and Albert Museum [ออนไลน์]. เมื่ อ 11 พฤษภาคม 2562 เข้า ถึงจาก https:// www.talontiew.com/va-victoria-and-albert-museum/ teen.mthai.com.(2562). ห้องสมุดแห่งอเล็กซานเดรีย แหล่งวิทยาการแห่งแรกของโลก.[Online] Accessed 10 August 2019. Available from https://teen.mthai.com /education/95758.html satiter (2562) การอภิปรายและการเสวนา. [ออนไลน์] เมื่อ 11 พฤษภาคม 2562 เข้าถึงจาก. http://www.satiter.com/2016/08/The-discussion-panel.htm ภาษาอังกฤษ American Archaeology Magazine.(2019).Rediscovering The Alamo. [Online] Accessed 11 May 2019) Available from https://www.archaeologicalconservancy. org/rediscovering-the-alamo/ American Experience Foundation (2019). The Gallery of Art USA. [Online] Accessed 11 May 2019) Available from https://washington.org/find-dc-listings/national-gallery- art Computer History Museum. (2019). Computer History Museum.[Online] Accessed 11 May 2019) Available from https://computerhistory.org/ Design Shack (2019).Poster design. .[Online] Accessed 11 May 2019) Available from https://designshack.net/articles/graphics/poster-design-ideas-inspiration/ E.A.A. Aviation Museum. (2019). exhibition-map. .[Online] Accessed 11 May 2019) Available from https://www.eaa.org/eaa-museum/visitor-information/museum- maps
218 expedia (2562). Victoria and Albert Museum [Online] Accessed 11 June2019) https://www.expedia.co.th/Museum-Of-Applied-Art-Cologne.d6073499.Place-To- Visit Guggenheim Museum. (2019). Guggenheim Museum. [Online] Accessed 11 May 2019) Available from https://www.guggenheim.org Jasmine children's Museum.(2019). exhibition-map. .[Online] Accessed 11 May 2019) Available from http://www.jasminemoran.com/exhibits/ Kid101.com.(2019).FIRST SATURDAY AT THE ALAMO. [Online] Accessed 11 May 2019) Available from https://kid101.com/things-san-antonio-weekend-oct-6th-oct-8th- 2017/first-saturday-at-the-alamo-2/ layout.alimb.us.(2019).Scrapbook Page Layout Templates .[Online] Accessed 11 May 2019) Available from https://layout.alimb.us/ Museum of Modern Art . (2019).History Museum of Modern Art.[Online] Accessed 11 May 2019) Available from https://www.moma.org/ National Museum of American History. (2019). National Museum of American History .[Online] Accessed 11 May 2019) Available from https://american history.si.edu/ Natashapradith.wordpress.com.(2019). exhibition-map. .[Online] Accessed 11 May 2019) Available from https://natashapradith.wordpress.com/2015/03/30/exhibition- map/ Omaha children's Museum. (2019). Omaha children's Museum Directory .[Online] Accessed 11 May 2019) Available from http://www.ocm.org/visit/ museum-map sites.google.com (2019). Poster Design.[Online] Accessed 11 May 2019) Available from https://sites.google.com/site/hlakkarxxkbaebsingphimph/07-kar-xxkbaeb-sing- sux-phimph-chephaa-kic/kar-xxkbaeb-postexr The Modern Art Museum of Fort Worth. (2019). The Modern Art Museum of Fort Worth. [Online] Accessed 11 May 2019) Available from https://www.the modern.org Tokyo National Museum. (2019) . Tokyo National Museum. .[Online] Accessed 11 May 2019) Available from https://www.japan-guide.com/e/e3054_tokyo.html #section_main_content wikipedia.(2019). Battle of the Alamo. [Online] Accessed 11 May 2019) Available from https://en.m.wikipedia.org/wiki/Battle_of_the_Alamo
219 Wikipedia (2019).Natural History Museum, London.[Online] Accessed 11 June 2019) Available from http://www.artjunction.org Wikipedia. (2019). National Museum of America History.[Online] Accessed 11 May 2019) Available from https://en.m.wikipedia.org/wiki/National_Museum _of_American_History Yaldhurst Museum.(2019) .Yaldhurst Museum visitor map. .[Online] Accessed 11 May 2019) Available from https://www.yaldhurstmuseum.co.nz/about/museum-map/