สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 189 วิธีการดำเนินงาน สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี สนับสนุนการดำเนินงานระดับจังหวัด ให้มีการขับเคลื ่อน การดำเนินงานและสร้างความร่วมมือในการดำเนินงานควบคุมการบริโภคยาสูบและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ตามแนวทาง/มาตรการการดำเนินงานภายใต้ 4.1 แผนยุทธศาสตร์ระดับชาติ 4.4.1 แผนปฏิบัติการด้านการควบคุมยาสูบแห่งชาติ ฉบับที่สาม พ.ศ. 2565 - 2570 ยุทธศาสตร์ที่ 1 : สร้างเสริมความเข้มแข็งและยกระดับขีดความสามารถการควบคุมยาสูบ ของประเทศ ยุทธศาสตร์ที่ 2 : ป้องกันมิให้เกิดผู้เสพยาสูบรายใหม่และเฝ้าระวังธุรกิจยาสูบ ยุทธศาสตร์ที่ 3 : บำบัดรักษาผู้เสพให้เลิกใช้ยาสูบ ยุทธศาสตร์ที่ 4 : ทำสิ่งแวดล้อมให้ปลอดควันบุหรี่ 4.4.2 แผนปฏิบัติการด้านการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ระยะที่ 2 พ.ศ. 2564 – 2570 กลยุทธ์ที่ 1 ควบคุมและจำกัดการเข้าถึง กลยุทธ์ที่ 2 ควบคุมพฤติกรรมการขับขี่หลังการดื่ม กลยุทธ์ที่ 3 บำบัดรักษา กลยุทธ์ที่ 4 ควบคุมการโฆษณา ส่งเสริมการขาย และการให้ทุนอุปถัมภ์ กลยุทธ์ที่ 5 ขึ้นราคาผ่านระบบภาษี กลยุทธ์ที่ 6 สร้างค่านิยมเพื่อลดการดื่ม กลยุทธ์ที่ 7 ระบบสนับสนุนและบริหารจัดการที่ดี 4.2 มาตรการเพื่อดำเนินการควบคุมการบริโภคยาสูบและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ระดับจังหวัด มาตรการที่ 1 ขับเคลื่อนกลไกการดำเนินงานควบคุมยาสูบและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ระดับจังหวัด มาตรการที่ 2 การบังคับใช้กฎหมาย และการดำเนินการสร้างสิ่งแวดล้อมปลอดบุหรี่สุรา มาตรการที่ 3 การป้องกันนักสูบนักดื่มหน้าใหม่ มาตรการที่ 4 การบำบัดรักษา/การช่วยเลิกสูบเลิกดื่ม มาตรการที่ 5 สร้างมาตรการทำให้ชุมชนปลอดบุหรี่และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ผลการดำเนินงาน มาตรการที ่ 1 ขับเคลื ่อนกลไกการดำเนินงานควบคุมยาสูบและเครื ่องดื ่มแอลกอฮอล์ระดับ จังหวัด มีกิจกรรมดังนี้ 1. จัดประชุมคณะกรรมการควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบและแอลกอฮอล์จังหวัดราชบุรี จำนวน 1 ครั้ง งบประมาณที่ใช้ 14,100 บาท 2. จัดประชุมภาคีเครือข่ายเพื่อการติดตามผลการดำเนินงานควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบและ แอลกอฮอล์จังหวัดราชบุรี จำนวน 2 ครั้ง งบประมาณที่ใช้ 16,730 บาท
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 190 มาตรการที ่ 2 การบังคับใช้กฎหมาย และการดำเนินการสร้างสิ ่งแวดล้อมปลอดบุหรี ่สุรา มี กิจกรรมดังนี้ 1. ตรวจเตือนประชาสัมพันธ์และการบังคับใช้กฎหมายระดับจังหวัด จำนวน 4 ครั้ง (50 แห ่ง), มีเรื ่องร้องเรียน จำนวน 9 เรื ่อง ดำเนินการตรวจสอบครบทุกเรื ่อง, ดำเนินคดี จำนวน 14 คดี (จำหน ่ายในเวลาห้ามจำหน ่าย/ดื ่มในสถานที ่ห้ามดื ่ม) และระดับอำเภอ จำนวน 10 อำเภอ (946 แห ่ง) งบประมาณที่ใช้ 41,600 บาท 2. อบรมพัฒนาศักยภาพเจ้าหน้าที่ในการบังคับใช้กฎหมายผลิตภัณฑ์ยาสูบและแอลกอฮอล์ จำนวน 1 ครั้ง งบประมาณที่ใช้ 146,250 บาท มาตรการที่ 3 การป้องกันนักสูบนักดื่มหน้าใหม่ มีกิจกรรมดังนี้ 1. อบรมพัฒนาศักยภาพครูในการดำเนินงานโรงเรียนปลอดบุหรี่และแอลกอฮอล์ จำนวน 50 โรงเรียน งบประมาณที่ใช้ 40,200 บาท 2. ประเมินรับรองโรงเรียนปลอดบุหรี ่ บุหรี ่ไฟฟ้าและแอลกอฮอล์ จำนวน 48 โรงเรียน งบประมาณที่ใช้13,700 บาท มาตรการที่ 4 การบำบัดรักษา/การช่วยเลิกสูบเลิกดื่ม มีกิจกรรมดังนี้ 1. อบรมพัฒนาศักยภาพบุคลากรสาธารณสุขช่วยเลิกสูบบุหรี่และแอลกอฮอล์ จำนวน 1 ครั้ง โดยใช้หลักสูตร นวดกดจุดสะท้อนเท้าเพื ่อเลิกบุหรี ่ (Foot Reflexology Massage) โดยอาจารย์ธนัท ดลอัมพรพิศุทธิ์ ผู้เข้ารับการอบรมประกอบด้วยแพทย์แผนไทยในโรงพยาบาลและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ตำบล งบประมาณที่ใช้ 250,469 บาท 2. ผลการคัดกรองผู้สูบบุหรี่และดื่มแอลกอฮอล์ของประชากรอายุ 15 ปีขึ้นไป จังหวัดราชบุรี ปี 2566 ผลการคัดกรองผู้สูบบุหรี่ - ผลการคัดกรองพฤติกรรมการสูบบุหรี่ของประชากรอายุ 15 ปีขึ้นไป จังหวัดราชบุรีปี 2566 อำเภอ จำนวน ประชากร อายุ 15 ปีขึ้นไป (คน) ได้รับการ คัดกรอง (คน) ร้อยละ ได้รับการ คัดกรอง ผลการคัดกรอง สูบแต่เลิก แล้ว 1B51 ไม่สูบ 1B52 สูบบุหรี่ 1B50 ร้อยละ สูบบุหรี่ 1B50 เมืองราชบุรี 145,376 36,720 25.26 950 35,075 695 1.89 จอมบึง 42,537 18,041 42.41 704 16,642 695 3.85 สวนผึ้ง 19,039 11,051 58.04 642 9,356 1,053 9.53 ดำเนินสะดวก 61,283 22,227 36.27 1,016 19,837 1,374 6.18 บ้านโป่ง 131,378 52,195 39.73 2,522 46,540 3,133 6 บางแพ 34,805 6,147 17.66 593 5,411 143 2.33 โพธาราม 98,033 11,458 11.69 132 10,935 391 3.41
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 191 อำเภอ จำนวน ประชากร อายุ 15 ปีขึ้นไป (คน) ได้รับการ คัดกรอง (คน) ร้อยละ ได้รับการ คัดกรอง ผลการคัดกรอง สูบแต่เลิก แล้ว 1B51 ไม่สูบ 1B52 สูบบุหรี่ 1B50 ร้อยละ สูบบุหรี่ 1B50 ปากท่อ 47,832 12,057 25.21 731 10,473 853 7.07 วัดเพลง 7,305 2,007 27.47 211 1,618 178 8.87 บ้านคา 13,483 4,353 32.29 177 3,920 256 5.88 รวม 601,071 176,256 29.32 7,678 159,807 8,771 4.98 ข้อมูลจากโปรแกรม HDC ปีงบประมาณ 2566 -ผลการบำบัดผู้ติดบุหรี่ของประชากรอายุ 15 ปีขึ้นไป จังหวัดราชบุรี ปี 2566 อำเภอ ได้รับ การบำบัด ร้อยละ การบำบัด เลิกบุหรี่ ได้ 1 เดือน เลิกบุหรี่ ได้ 3 เดือน เลิกบุหรี่ ได้ 6 เดือน ร้อยละเลิกบุหรี่ ได้6 เดือน เมืองราชบุรี 347 49.93 5 0 0 0 จอมบึง 570 82.01 4 1 8 1.4 สวนผึ้ง 890 84.52 18 8 23 2.58 ดำเนินสะดวก 1,270 92.43 6 0 16 1.26 บ้านโป่ง 3,100 98.95 4 2 11 0.35 บางแพ 36 25.17 1 0 2 5.56 โพธาราม 318 81.33 3 1 0 0 ปากท่อ 402 47.13 4 2 6 1.49 วัดเพลง 137 76.97 0 1 0 0 บ้านคา 126 49.22 0 0 1 0.79 รวม 7,196 82.04 45 15 67 0.93 ข้อมูลจากโปรแกรม HDC ปีงบประมาณ 2566
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 192 ข้อมูลจากโปรแกรม HDC ปีงบประมาณ 2566 25.26 42.41 58.04 36.27 39.73 17.66 11.69 25.21 27.47 32.29 29.32 1.89 3.85 9.53 6.18 6 2.33 3.41 7.07 8.87 5.88 4.98 49.93 82.01 84.52 92.43 98.95 25.17 81.33 47.13 76.97 49.22 82.04 0 1.4 2.58 1.26 0.35 5.56 0 1.49 0 0.79 0.93 0 20 40 60 80 100 120 จ านวนประชากรอายุ 15 ปีขึ้นไป ที่ได้รับการคัดกรองและบ าบัด ปี 2566 ได้รับการคัดกรอง สูบบุหรี่1B50 ได้รับการบ าบัด ร้อยละเลิกบุหรี่ได้ 6 เดือน
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 193 Refer (1B612) (คน) 1 0 0 0488 0 2 9 0 0500 Brief Counselling (1B611) (คน) 0 0 0 1 1 0 0 1 0 0 3 ร้อยละ 5.76 0.19 00.06 12.76 1.89 0.45 0.91 0 08.49 ผลการคัดกรองผู้ดื่มแอลกอฮอล์ -ผลการคัดกรองพฤติกรรมการดื่มสุราของประชากรอายุ 15 ปีขึ้นไป จังหวัดราชบุรี ปี 2566 จำนวน ผู้ดื่มสุรา ความ เสี่ยง สูง (1B604) (คน) 124 1 0 1 1,399 1 410 0 0 1,540 Brief Counselling (1B611) (คน) 4 0 11337 0 2 4 0 162 ร้อยละ 21.15 5.28 2.53 2.53 7.55 5.41 10.25 1.12 6.15 3.14 จำนวน ผู้ดื่มสุรา ความ เสี่ยง ปานกลาง (1B603) (คน) 43 62239277 448112 315 569 Brief advice (1B610) (คน) 310 48631 1,475 8,028 1599 48343129 11,585 ร้อยละ 15.61 94.74 7.85 98.33 86.47 2.08 71.74 49.74 16.23 56.33 72.29 จำนวน ผู้ดื่มสุรา ความ เสี่ยงต่ำ (1B602) (คน) 1,986 513 395 1,500 9,284 48835 971 265 229 16,026 ร้อยละ ดื่ม 5.65 2.83 3.7 7.81 20.6 0.93 8.02 8.6 8.88 5.08 10.19 ดื่มสุรา (1B602 +1B603 +1B604) (คน) 2,153 520 417 1,540 10,960 53887 1,093 268 244 18,135 เคยดื่ม สุรา แต่หยุด มาแล้ว 1ปี ขึ้นไป (1B601) (คน) 39111 560 210 523 2,249 95492 237 333 4,849 ไม่ เคยดื่ม (1B600) (คน) 35,207 17,737 10,257 17,360 41,575 3,280 10,078 10,935 2,511 4,167 153,107 ร้อยละ ได้รับการ คัดกรอง 26.21 43.19 59.26 32.17 40.49 16.29 11.28 26.56 41.33 35.61 29.60ได้รับการ คัดกรอง (1B6) (คน) 38,105 18,370 11,283 19,717 53,191 5,670 11,063 12,705 3,019 4,801 177,924จำนวน ประชาก รอายุ 15 ปีขึ้นไป (คน) 145,371 42,534 19,039 61,281 131,370 34,805 98,033 47,832 7,305 13,483 601,053อำเภอ เมืองราชบุรี จอมบึง สวนผึ้ง ดำเนินสะดวก บ้านโป่ง บางแพ โพธาราม ปากท่อ วัดเพลง บ้านคา รวม ข้อมูลจากโปรแกรม HDC ปีงบประมาณ 2566
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 194ข้อมูลจากโปรแกรม HDC ปีงบประมาณ 2566
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 195 มาตรการที่ 5 สร้างมาตรการทำให้ชุมชนปลอดบุหรี่และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ มีกิจกรรมดังนี้ 1. การดำเนินงานชุมชนปลอดบุหรี่และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ จำนวน 2 ชุมชน ได้แก่ ชุมชน บ้านกร่าง อำเภอบางแพ และ ชุมชนตำบลเขาแร้ง อำเภอเมืองราชบุรี โดยดำเนินกิจกรรม 3 ระยะ คือ 1) การ ประชุมชี้แจงแนวทางการดำเนินงานฯ 2) การสนับสนุนการดำเนินงานของชุมชน 3) การสรุปแลกเปลี ่ยน เรียนรู้ งบประมาณที่ใช้ 113,838 บาท รวมงบประมาณที่ใช้ ทั้งสิ้น 636,887 บาท ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข 1. ด้านระยะเวลา โครงการเป็นโครงการระยะยาว ใช้เวลาในการดำเนินงานมาก 2. ด้านบุคลากร บุคลากรที ่รับผิดชอบงานมีการเปลี ่ยนแปลงบ ่อย จึงขาดบุคลากรในการ ดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง 3. ด้านกฎหมาย 3.1 ควรกำหนดให้องค์การบริหารส่วนจังหวัด และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่มีหน่วยงาน ด้านสาธารณสุขในความรับผิดชอบ เป็นผู้มีอำนาจหน้าที่ความรับผิดชอบควบคุม กำกับ บังคับใช้กฎหมาย ตาม พรบ.ยาสูบและเครื ่องดื่มแอลกอฮอล์ในเขตพื้นที่ของตนเอง เช่น การโฆษณา การจำหน่ายเครื ่องดื่ม แอลกอฮอล์และผลิตภัณฑ์ยาสูบ ฯลฯ เนื่องจากนโยบายการกระจายอำนาจส ่งผลให้พื้นที ่ที ่อยู่ภายใต้การ บริหารของท้องถิ่นขาดการดำเนินงานดังกล่าว 3.2 การสนับสนุนนโยบายของรัฐบาลหรือทางการเมือง อาจส่งผลกระทบต่อการดำเนินงาน เช่น ปรับเพิ่ม/ยกเลิกเวลาจำหน ่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ การขยายเวลาปิดสถานบันเทิง นโยบายสุราเสรี เป็นต้น
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 196 ภาพกิจกรรม การดำเนินงานบุหรี่แอลกอฮอล์ปีงบประมาณ 2565 – 2566 จังหวัดราชบุรี 1. ภาพกิจกรรมการประชุมคณะกรรมการควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบและแอลกอฮอล์จังหวัดราชบุรี เมื่อ วันที่ 26 กรกฎาคม 2566 ณ ห้องประชุมชั้น 6 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี 2. ภาพกิจกรรมการประชุมภาคีเครือข่ายเพื่อการติดตามผลการดำเนินงานควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ และแอลกอฮอล์จังหวัดราชบุรี เมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน 2565 และวันที่ 31 มีนาคม 2566 ณ ห้องประชุม ชั้น 4 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี 3. ภาพกิจกรรมการตรวจเตือนประชาสัมพันธ์และการบังคับใช้กฎหมายระดับจังหวัด
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 197 4. ภาพกิจกรรมการอบรมพัฒนาศักยภาพเจ้าหน้าที่ในการบังคับใช้กฎหมายผลิตภัณฑ์ยาสูบและ แอลกอฮอล์ เมื่อวันที่ 10-11 สิงหาคม 2566 ณ อสิตา อีโค่ รีสอร์ท จังหวัดสมุทรสงคราม 5. ภาพกิจกรรมการอบรมพัฒนาศักยภาพครูในการดำเนินงานโรงเรียนปลอดบุหรี่และแอลกอฮอล์ เมื่อวันที่ 24 พฤษภาคม 2566 ณ สวนส้มทิพย์รีสอร์ท แอนด์สปา จังหวัดราชบุรี 6. ภาพกิจกรรมการประเมินรับรองโรงเรียนปลอดบุหรี ่ บุหรี่ไฟฟ้าและแอลกอฮอล์ เมื่อวันที่ 7-9 ธันวาคม 2566 และวันที่ 19-21 ธันวาคม 2566
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 198 7. ภาพกิจกรรมการประเมินรับรองโรงเรียนปลอดบุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้าและแอลกอฮอล์ (ต่อ) เมื่อวันที่ 7-9 ธันวาคม 2566 และวันที่ 19-21 ธันวาคม 2566 8. ภาพกิจกรรมการอบรมพัฒนาศักยภาพบุคลากรสาธารณสุขช ่วยเลิกสูบบุหรี ่และแอลกอฮอล์ หลักสูตร นวดกดจุดสะท้อนเท้าเพื่อเลิกบุหรี่ (Foot Reflexology Massage) เมื่อวันที่ 17-18 ตุลาคม 2565 ณ อิโค่ โคซี่ รีสอร์ท ชะอำ จังหวัดเพชรบุรี
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 199 9. ภาพกิจกรรมการดำเนินงานชุมชนปลอดบุหรี่และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ จำนวน 2 ชุมชน ได้แก่ ชุมชนบ้านกร่าง อำเภอบางแพ และ ชุมชนตำบลเขาแร้ง อำเภอเมืองราชบุรี เมื่อวันที่ 7-8 มีนาคม 2566
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 200 ผลการดำเนินงานสาขามะเร็ง ปีงบประมาณ 2566 จังหวัดราชบุรี บทนำ มะเร็งเป็นปัญหาทางสาธารณสุขที่สำคัญของประเทศไทย เป็นสาเหตุการเสียชีวิตเป็นอันดับหนึ่ง ของคนไทย และแนวโน้มการตายด้วยโรคมะเร็งสูงขึ้นอย ่างต ่อเนื ่องและมีปัญหาการเข้าถึงบริการที ่ดี มีคุณภาพของประชาชนตลอดจนการสร้างภาระค่าใช้จ่ายจากการรักษาที่มีราคาสูง จึงได้จัดเป็นหนึ่งในสาขา ที่จะต้องพัฒนาระบบบริการสุขภาพ ตามเป้าหมายแผนพัฒนาระบบบริการสุขภาพที่จะ ลดอัตราตาย ลดระยะ เวลารอคอย ลดอัตราป่วย ลดค่าใช้จ่าย และบริการสุขภาพได้มาตรฐาน ชนิดของมะเร็งที่พบได้บ่อยในผู้ชาย คือ มะเร็งตับและทางเดินน้ำดี มะเร็งปอด มะเร็งลำไส้ ตามลำดับ ส่วนผู้หญิง คือ มะเร็งเต้านม มะเร็งปาก มดลูก มะเร็งตับและทางเดินน้ำดี ตามลำดับ ปัจจุบันการคัดกรองมะเร็งที่องค์กรอนามัยโรคให้คำแนะนำ ประเทศต่างๆในการคัดกรองคือ โรคมะเร็งปากมดลูก มะเร็งเต้านม และมะเร็งลำไส้ใหญ่และลำไส้ตรง ซึ่งมี หลักฐานทางวิทยาศาสตร์ว่าสามารถลดอัตราการเกิดและอัตราการตายได้ 1. มะเร็งปากมดลูก วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน/ตัวชี้วัด - ประชากรสตรีไทยกลุ่มเป้าหมาย อายุ 30-60 ปีบริบูรณ์ ได้รับการตรวจคัดกรองมะเร็งปาก มดลูกด้วยวิธีHPV DNA TEST ร้อยละ 60 (ประชากรกลุ่มเป้าหมายสะสม ป 2564-2568) - เพื่อสนับสนุน ส่งเสริมให้สตรีกลุ่มเป้าหมายอายุ 30 – 60 ปี ได้รับการตรวจคัดกรองมะเร็งปาก มดลูก โดยเจ้าหน้าที่สาธารณสุข - เพื่อลดอัตราป่วย อัตราตายในโรคมะเร็งปากมดลูก - บริหารจัดการห้องผ่าตัดเพื่อรองรับผู้ป่วยโรคมะเร็งในการทำ Colposcop ร่วมกับโรคอื่นๆ อย่างเหมาะสม เป้าหมายในการดำเนินงาน - เฉลี่ยปีละ 20% ของ ทุกปีและได้มีเป้าหมายการคัดกรอง โดยให้สตรีที่มีอายุ 30-60 ปีบริบูรณ์ ตั้งแต่ปี 2564 – 2568 ภายใน 5 ปี ต้องไม่ต่ำกว่า 80% เมื่อสิ้นสุดการดำเนินการ วิธีการดำเนินงาน 1. โรงพยาบาลศูนย์ราชบุรีและโรงพยาบาลบ้านโป่ง จัดทำโครงการเสนอสำนักงานสาธารณสุข จังหวัดราชบุรี และเสนอสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ 2. ประชุมทีมงาน ร ่วมกับเจ้าหน้าที ่ผู้รับผิดชอบงานมะเร็งปากมดลูกแต ่ละอำเภอ ในการ ดำเนินการ
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 201 3. ให้แต่ละอำเภอจัดกิจกรรมรณรงค์การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก ในวันและเวลาที่สะดวก ของแต่ละพื้นที่ มาตรวจคัดกรอง 4. ให้ความรู้เกี่ยวกับมะเร็งปากมดลูกในกลุ่มเป้าหมายทุกราย 5. บันทึกข้อมูลผ่านโปรแกรม HPV CXS 2020 6. แจ้งผลการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกรายบุคคลผ่านโปรแกรม HPV CXS2020 ผลการดำเนินงาน 1. ในการดำเนินงานรณรงค์คัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วยวิธี HPV DNA TEST ได้ดำเนินงาน ตั้งแต่ต้นปีงบประมาณ 2566 จนถึงปัจจุบัน มีผู้รับบริการทั้งหมด 7,571 ราย ในจำนวนนี้ เป็นรายใหม่ที่ไม่เคย ได้รับการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกในช่วง 5 ปี จำนวน 7,571 ราย จากชุดตรวจ HPV DNA TEST ที่ ได้รับการสนับสนุนจากโรงพยาบาลศูนย์ราชบุรีและโรงพยาบาลบ้านโป่ง จากผลการประมวลผลการคัดกรองมะเร็งปากมดลูกในปีงบประมาณ 2566 จากข้อมูลในระบบ HDC พบว่ามีกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด 38,846 ราย ได้รับการคัดกรองทั้งหมด 7,571 ราย คิดเป็นร้อยละ 19.49 ที่มาของข้อมูล https://rbr.hdc.moph.go.th/hdc/reports/report.php?source=pformated/formatg. php&cat_id=59acae7a68f02c8e2c0cb88dfc6df3b3&id=7e1e06b69c142d489ef8155eb291b5ed ผลงานไม่ผ่านเกณฑ์ตัวชี้วัดของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรีและกระทรวงสาธารณสุข 2. มีการพัฒนาระบบข้อมูลทะเบียนมะเร็ง เชื่อมต่อข้อมูลกับสถาบันมะเร็ง HDC และ สปสช. ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข - ประชาชนบางส่วนที่ไม่เข้ารับบริการยังมีความอาย ไม่กล้ามาตรวจตามที่ได้มีการรณรงค์ - เนื่องจากเป็นการดำเนินงานคัดกรองแบบใหม่กลุ่มเป้าหมายบางรายวิตกกังวล - ชุดตรวจ HPV สูญหายจากการดำเนินงานจัดสรรอย่างรีบเร่งและไม่เป็นระบบ - ทำการตรวจซ้ำซ้อนในกลุ่มเป้าหมายเนื่องจากไม่มีการตรวจสอบบุคคลก่อนเข้าตรวจ ข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะอื่น ๆ - โครงการคัดกรองมะเร็งปากมดลูกเชิงรุกทำให้ประชาชน กลุ ่มเป้าหมายได้รับความรู้ความ เข้าใจและเกิดความตระหนักในการดูแลสุขภาพของตนเอง เพื ่อการคัดกรองโรคมะเร็งปากมดลูกอย ่าง สม่ำเสมอ จึงควรให้มีการดำเนินการอย่างต่อเนื่อง - ตรวจเช็คในโปรแกรม HPV CXS 2020 ก่อนทำการตรวจทุกครั้ง สรุปงบประมาณปี 2566 ไม่มีการใช้งบประมาณจากจังหวัดเนื่องจากโรงพยาบาลราชบุรีและโรงพยาบาลบ้านโป ่งเป็น หน่วยตรวจทางคลินิกวิทยาในเรื่องการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วยวิธีHPV DNA TEST จึงได้รับการ สนับสนุนชุดตรวจและการตรวจทางห้องปฏิบัติการ
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 202 2. มะเร็งเต้านม วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน/ตัวชี้วัด - ประชากรสตรีไทยกลุ่มเป้าหมาย อายุ 30-70 ปี ได้รับการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านม ร้อยละ 90 - เพื่อสนับสนุน ส่งเสริมให้สตรีกลุ่มเป้าหมายอายุ 30 – 60 ปี ได้รับการตรวจคัดกรองมะเร็ง เต้านม ด้วยตนเองและโดยเจ้าหน้าที่สาธารณสุข - เพื่อลดอัตราป่วย อัตราตายในโรคมะเร็งเต้านม เป้าหมายในการดำเนินงาน ลดผู้ป่วยมะเร็งเต้านม Stage 3,4 โดยวัดจาก 1. สตรีอายุ 30-70 ปี ตรวจเต้านมด้วยตนเอง (BSE) ร้อยละ 90 2. สตรีอายุ 30-70 ปี ได้รับบริการตรวจเต้านมโดยเจ้าหน้าที่ (CBE) ร้อยละ 90 3. สตรีกลุ่มเสี่ยงที่เข้ารับการตรวจอัลตราซาวน์และแมมโมแกรมในกิจกรรมตรวจคัดกรองมะเร็ง เต้านมด้วยเครื่อง Mammogram เคลื่อนที่ และส่งต่อเพื่อตรวจวินิจฉัยโรคมะเร็งเต้านม ร้อยละ 100 วิธีการดำเนินงาน 1. ประชุมทีมงานร่วมกับเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบงานมะเร็งเต้านมแต่ละอำเภอ 2. สถานบริการสาธารณสุขทุกแห ่งในจังหวัดราชบุรีรณรงค์ประชาสัมพันธ์การตรวจคัดกรอง มะเร็งเต้านม 3. ให้แต่ละอำเภอจัดกิจกรรมรณรงค์การตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านม ในวัน เวลาและสถานที่ของ แต่ละสถานบริการเพื่อทำการตรวจคัดกรอง 4. ให้ความรู้เกี่ยวกับมะเร็งเต้านมในกลุ่มเป้าหมายทุกราย 5. บันทึกข้อมูลผ่านโปรแกรม HDC 6. แจ้งผลการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมทันทีที่ได้รับการตรวจคัดกรองโดยเจ้าหน้าที่ ผลการดำเนินงาน (1 ต.ค. 65 – 30 ก.ย.66) ตารางที่ 1 ผลการดำเนินงานคัดกรองมะเร็งเต้านม จังหวัดราชบุรี แยกรายอำเภอ อำเภอ สตรีอายุ 30-70 ปี (คน) สตรีกลุ่มเป้าหมายได้รับการคัดกรอง จำนวนการ คัดกรอง ร้อยละ คัดกรองด้วย ตนเอง ร้อยละ คัดกรองโดย เจ้าหน้าที่ ร้อยละ เมืองราชบุรี 49,797 14,722 29.56 14,107 28.33 14,722 29.56 จอมบึง 15,020 7,290 48.54 7,070 47.07 7,290 48.54 สวนผึ้ง 6,180 5,889 95.29 5,794 93.75 5,889 95.29 ดำเนินสะดวก 21,674 6,184 28.53 5,079 23.43 6,184 28.53 บ้านโป่ง 48,225 18,413 38.18 17,757 36.82 18,413 38.18 บางแพ 11,933 8,675 72.7 8,485 71.11 8,675 72.7 โพธาราม 35,407 9,192 25.96 9,049 25.56 9,192 25.96
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 203 อำเภอ สตรีอายุ 30-70 ปี (คน) สตรีกลุ่มเป้าหมายได้รับการคัดกรอง จำนวนการ คัดกรอง ร้อยละ คัดกรองด้วย ตนเอง ร้อยละ คัดกรองโดย เจ้าหน้าที่ ร้อยละ ปากท่อ 16,433 5,566 33.87 5,004 30.45 5,566 33.87 วัดเพลง 2,576 1,704 66.15 1,695 65.8 1,704 66.15 บ้านคา 4,774 1,803 37.77 1,725 36.13 1,803 37.77 รวมทั้งหมด 212,019 79,438 37.47 75,765 35.74 79,438 37.47 ที่มา: https://hdcservice.moph.go.th ณ วันที่ 20 พฤศจิกายน 2566 ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข - ประชาชนบางส่วนที่ไม่เข้ารับบริการยังมีความอาย ไม่กล้ามาตรวจตามที่ได้มีการรณรงค์ ในการ ออก พอสว. สรุปงบประมาณปี 2566 - ไม่มีการใช้งบประมาณ 3. มะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรง วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน/ตัวชี้วัด ประชากรกลุ่มเป้าหมาย อายุ 50-70ปี ได้รับการคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่และลำไส้ตรง ด้วยวิธี FIT test (การตรวจหาเลือดในอุจจาระ) ไม ่น้อยกว ่าร้อยละ 10 ของจำนวนเป้าหมายที ่กำหนด และตรวจ ยืนยันมะเร็งลำไส้ใหญ่และลำไส้ตรง เมื่อตรวจพบความผิดปกติได้รับการรักษาตั้งแต่ระยะเริ่มแรก เป้าหมายในการดำเนินงาน 1. เพื่อให้ประชาชนมีความรู้ในเรื่องมะเร็งลำไส้ใหญ่และปัจจัยเสี่ยงที่ส่งเสริมให้เกิดโรคมะเร็ง ลำไส้ใหญ่ 2. เพื่อค้นหาโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ ในระยะเริ่มแรก และระยะก่อนเป็นมะเร็ง โดยมีระบบส่งต่อ เพื่อการ ตรวจวินิจฉัยและการรักษาอย่างครบวงจร 3. เพื่อให้มีการพัฒนาความร่วมมือระหว่างหน่วยงานต่างๆที่เกี่ยวข้องในในภาครัฐและเอกชนใน การดำเนินงานตามแผนที่ได้กำหนดไว้ วิธีการดำเนินงาน การดำเนินการในโครงการ 1. สถานที่ดำเนินการ สถานพยาบาลในโครงการทุกแห่ง (รพ.สต./ รพช. /รพท. / รพศ.) 2. ค่าการรายงานผลการคัดกรอง ผลลบ (Negative) และ ผลบวก (Positive) 3. การปฏิบัติหลังทราบผลการคัดกรอง # ผลลบ (Negative) ให้คำแนะนำการดูแลตนเอง และแนะนำให้ได้รับการคัดกรอง ทุก 2 ปี # ผลบวก (Positive) ส่งต่อไปโรงพยาบาลตามที่กำหนดไว้ในจังหวัด
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 204 เพื ่อทำการส ่องกล้องดูลำไส้ (Colonoscopy) และให้กำรวินิจฉัยโรค กรณีที ่คัดกรองในโรงพยาบาลที่เป็น หน่วยส่องกล้อง Colonoscopy ให้ส่งต่อ ภายในโรงพยาบาล 4. ทำการบันทึกข้อมูลตามแนวทางของการบริการสุขภาพ และบันทึกเพื่อส่งผ่าน 43 แฟ้มมายัง HDC 5. สำหรับหน่วยส่องกล้อง Colonoscopy บันทึกผลการตรวจพบ (Findings) และ หัตถการรที่ ทำ รวมทั้งบันทึกการวินิจฉัยทั้ง ปกติและ ที่พบความผิดปกติ ไม่ใช่มะเร็ง หรือ เป็นมะเร็ง กิจกรรม/วิธีการทำ 1. เจ้าหน้าที่แจกขวดน้ำยาให้กลุ่มเป้าหมายเพื่อเก็บตัวอย่างอุจจาระด้วยวิธีการและ ปริมาณ ที่กำหนด (การอธิบายและเอกสาร) 2. กลุ่มเป้าหมาย นำสิ่งที่เก็บในข้อ 1. มาส่งยังหน่วยบริการ 3. เจ้าหน้าที่ ตรวจหาเลือดในชุดน้ำยาตามแนวทาง 4. การรายงานผล: จะรายงานผลเป็น # ค่าผลลบ (Negative) หมายถึง ไม่พบเลือดในอุจจระ # ค่าผลบวก (Positive) หมายถึง ตรวจพบเลือดในอุจจาระ ผลการดำเนินงาน ผลการดำเนินงานคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรงในประชากรกลุ่มอายุ 50 - 70 ปี จังหวัด ราชบุรี ปีงบประมาณ 2566 จำนวน 18,233 ราย จากจำนวนกลุ่มประชากรทั้งหมด 200,586 ราย เป้าหมาย ร้อยละ 10 ที่ผ่านมาพบว่าพื้นที่ยังไม่ได้คัดกรองเนื่องจากอยู่ระหว่างการจัดซื้อชุดตรวจ ผลการดำเนินงานคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรง จังหวัดราชบุรี แยกรายอำเภอ ปีงบประมาณ 2566 อำเภอ เป้าหมาย 50-70 ปี (ทุกสิทธิ) (B) การคัดกรองด้วยการตรวจ Fit Test ผลการคัด กรอง (คน) (A) ร้อยละ คัดกรอง (A*100/B) ผลลบ 1B0060 ร้อยละ ผลลบ (ผลลบ* 100/A) ผลบวก 1B0061(B1) ร้อยละ ผลบวก (B1*100/A) เมืองราชบุรี 47,486 5,117 10.78 5,061 98.91 56 1.09 จอมบึง 14,576 377 2.59 373 98.94 4 1.06 สวนผึ้ง 6,124 4,061 66.31 3,890 95.79 171 4.21 ดำเนิน สะดวก 21,766 2 0.01 2 100 0 0.00 บ้านโป่ง 41,174 42 0.10 42 100 0 0.00 บางแพ 12,214 5 0.04 5 100 0 0.00 โพธาราม 33,791 3,389 10.03 3,256 96.08 133 3.92 ปากท่อ 15,828 362 2.29 360 99.45 2 0.55 วัดเพลง 2,941 880 29.92 846 96.14 34 3.86 บ้านคา 4,686 3,998 85.32 3,911 97.82 87 2.18 รวมทั้งหมด 200,586 18,233 9.09 17,746 97.33 487 2.67
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 205 ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข - พื้นที่ไม่สามารถจัดหาซื้อชุดตรวจได้ และ บางพื้นที่งบประมาณไม่เพียงพอ การแก้ไข - หน่วยบริการนำชุดตรวจที่คงค้างปี 2565 มาใช้ตรวจ สรุปงบประมาณปี 2566 - ไม่มีการใช้งบประมาณ
กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อม และอาชีวอนามัย - การดำเนินงานพัฒนาอนามัยสิ่งแวดล้อม ได้ตามเกณฑ์ GREEN&CLEAN Hospital - การดำเนินการตรวจเรื่องร้องเรียนตามพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 และที่แก้ไขเพิ่มเติม - การดำเนินงานพัฒนาอนามัยสิ่งแวดล้อมได้ตามเกณฑ์การประเมินรับรองคุณภาพ ระบบบริการอนามัยสิ่งแวดล้อม องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (EHA) - การเฝ้าระวังสุขภาพจากฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM2.5) - การดำเนินงานตามมาตรฐานการจัดบริการอาชีวอนามัยและเวชกรรมสิ่งแวดล้อม ในสถานบริการสาธารณสุข สังกัดกระทรวงสาธารณสุข - การดำเนินงานสุขาภิบาลอาหารและน้ำ
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อม และอาชีวอนามัย รายงานประจำปี 2566 206 การดำเนินงานพัฒนาอนามัยสิ่งแวดล้อม ได้ตามเกณฑ์ GREEN&CLEAN Hospital บทนำ ปี 2565 กรมอนามัยได้พัฒนายกระดับมาตรฐาน GREEN & CLEAN Hospital (Plus) สู่ GREEN & CLEAN Hospital Challenge เพื่อมุ่งพัฒนาอนามัยสิ่งแวดล้อมในโรงพยาบาลสู่ความเป็นเลิศเฉพาะด้าน และเพิ่มความครอบคลุมในการดำเนินการให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น รวมถึงยังมุ่งเป้าการพัฒนาขยายผล สู่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) ซึ่งเป็นหน่วยงานที่มีบริบทและขอบเขตของการดำเนินงาน ด้านอนามัยสิ่งแวดล้อมใกล้เคียงกัน แต่มีขนาดเล็กและไม่มีความซับเท่ากับโรงพยาบาลระดับอื่น ๆ อีกทั้งยัง เป็นหน่วยงานที่อยู่ในชุมชน มีความใกล้ชิดประชาชนมากที่สุด โดยกรอบแนวคิดในการขยายผล GREEN & CLEAN Hospital สู่ รพ.สต. เพื่อมุ่งเป้าในการพัฒนาต่อยอดจากการดำเนินการบูรณาการผ่านแนวทางของ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลติดดาว ที่มีประเด็นด้านอนามัยสิ่งแวดล้อมสอดแทรกอยู่ และเพิ่มกิจกรรม ให้ครอบคลุมมากยิ่งขึ้น นำไปสู่การกำหนดเป็นแนวทางการดำเนินงานสำหรับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ตำบลโดยเฉพาะ คือ GREEN & CLEAN Sub-district Health Promoting Hospital (GCSh) จังหวัดราชบุรี มีโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุข จำนวน 11 แห่ง และโรงพยาบาลสังกัด กรมวิชาการ จำนวน 1 แห่ง รวมทั้งสิ้น จำนวน 12 แห่ง ปี 2566 มีโรงพยาบาลผ่านเกณฑ์ GREEN & CLEAN Hospital Challenge ระดับมาตรฐานขึ้นไป ร้อยละ 58.33 แบ่งเป็น ระดับมาตรฐาน จำนวน 5 แห่ง (ร้อยละ 41.67) ได้แก่ โรงพยาบาลดำเนินสะดวก, โรงพยาบาลวัดเพลง, โรงพยาบาลเจ็ดเสมียน, โรงพยาบาล สวนผึ้ง, โรงพยาบาลบ้านคา และระดับ Challenge จำนวน 2 แห่ง (ร้อยละ 16.67) ได้แก่ โรงพยาบาล โพธาราม และโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชจอมบึง สำหรับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสังกัดกระทรวง สาธารณสุข จำนวน 79 แห่ง มีการพัฒนาอนามัยสิ่งแวดล้อมตามเกณฑ์ GREEN & CLEAN Sub-district Health Promoting Hospital ผ่านระดับมาตรฐานขึ้นไป ร้อยละ 18.99 แบ่งเป็น ระดับมาตรฐาน จำนวน 4 แห่ง (ร้อยละ 3.80) ระดับดี จำนวน 9 แห่ง (ร้อยละ 11.39) และระดับดีเยี่ยม จำนวน 2 แห่ง (ร้อยละ 2.53) วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน เพื่อส่งเสริมโรงพยาบาลและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสังกัดกระทรวงสาธารณสุขให้มี การพัฒนาอนามัยสิ่งแวดล้อมตามเกณฑ์ GREEN & CLEAN Hospital Challenge และ GREEN & CLEAN Sub-district Health Promoting Hospital เป้าหมายในการดำเนินงาน 1. โรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุขพัฒนาอนามัยสิ่งแวดล้อมผ่านเกณฑ์ GREEN & CLEAN Hospital Challenge ระดับมาตรฐานขึ้นไป ร้อยละ 30 2. โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสังกัดกระทรวงสาธารณสุขพัฒนาอนามัยสิ่งแวดล้อมผ่าน เกณฑ์ GREEN & CLEAN Sub-district Health Hospital ระดับมาตรฐานขึ้นไป ร้อยละ 10
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อม และอาชีวอนามัย รายงานประจำปี 2566 207 วิธีการดำเนินงาน 1. ประชุมชี้แจงการดำเนินงานพัฒนาอนามัยสิ่งแวดล้อมตามเกณฑ์ GREEN & CLEAN Hospital Challenge และ GREEN & CLEAN Sub-district Health Hospital แก่ ผู้รับผิดชอบงานระดับอำเภอ 2. ทำหนังสือแจ้งให้โรงพยาบาลและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสังกัดกระทรวง สาธารณสุขทุกแห่งประเมินตนเองในระบบประเมินการพัฒนาอนามัยสิ่งแวดล้อมตามเกณฑ์ GREEN & CLEAN Hospital 3. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรีติดตามการดำเนินงานการพัฒนาอนามัยสิ่งแวดล้อมตาม เกณฑ์ GREEN & CLEAN Hospital Challenge และ GREEN & CLEAN Sub-district Health Hospital ของ โรงพยาบาลและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสังกัดกระทรวงสาธารณสุขที่ประเมินตนเองเข้าในระบบ ประเมิน และประเมินรับรองส่งให้ศูนย์อนามัยที่ 5 ราชบุรี 4. ศูนย์อนามัยประเมินรับรองในระบบเพื่อรับรองใบประกาศนียบัตร ผลการดำเนินงาน จังหวัดราชบุรี มีโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุข จำนวน 11 แห่ง และโรงพยาบาล สังกัดกรมวิชาการ จำนวน 1 แห่ง รวมทั้งสิ้น จำนวน 12 แห่ง ผ่านเกณฑ์ GREEN & CLEAN Hospital Challeng ระดับมาตรฐาน ขึ้นไป ร้อยละ 58.33 และระดับ Challenge ร้อยละ 16.67 โดยแบ่งเป็นราย โรงพยาบาล ดังนี้ ระดับดีมาก จำนวน 3 แห่ง ได้แก่ โรงพยาบาลบางแพ, โรงพยาบาลบ้านคา และโรงพยาบาล ส่งเสริมสุขภาพ และระดับดีมาก PLUS จำนวน 9 แห่ง ได้แก่ โรงพยาบาลราชบุรี, โรงพยาบาลบ้านโป่ง, โรงพยาบาลโพธาราม, โรงพยาบาลดำเนินสะดวก, โรงพยาบาลปากท่อ, โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชจอมบึง, โรงพยาบาลวัดเพลง, โรงพยาบาลเจ็ดเสมียน และโรงพยาบาลสวนผึ้ง สำหรับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ตำบลจำนวน 158 แห่ง ผ่านระดับพื้นฐาน 129 แห่ง (ร้อยละ 81.65) ระดับดี 21 แห่ง (ร้อยละ 13.30) และ ระดับดีมาก 8 แห่ง (ร้อยละ 5.07) ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข ไม่มี
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อม และอาชีวอนามัย รายงานประจำปี 2566 208 การดำเนินการตรวจเรื่องร้องเรียนตาม พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 และที่แก้ไขเพิ่มเติม บทนำ ปัจจุบันความเจริญทางด้านเศรษฐกิจและสังคมรวมถึงการขยายตัวของชุมชนเมือง เป็นปัจจัย หนึ่งที่ก่อให้เกิดผลกระทบทางด้านสิ่งแวดล้อมและสุขอนามัยของประชาชน รวมทั้งอาจก่อให้เกิดปัญหา ด้านต่าง ๆ ซึ่งจะนำไปสู่ความขัดแย้งและเกิดการร้องเรียนด้านต่าง ๆ “การร้องเรียน” ถือเป็นเสียงสะท้อง ของประชาชนต่อพฤติกรรมบริการ หรือผลการให้บริการที่ได้รับ เพื่อขอให้ช่วยเหลือ แก้ไข บรรเทาความ เดือดร้อน หรือตรวจสอบข้อเท็จจริง อันเนื่องมาจากการได้รับความเดือดร้อน ความไม่เป็นธรรม หรือพบเห็น การกระทำผิดกฎหมาย อีกทั้ง การร้องเรียนถือเป็นสิทธิพื้นฐานของประชาชน ตามที่ปฏิญญาสากลว่าด้วย สิทธิมนุษยชน พ.ศ.2491 กำหนดไว้ในข้อ 7 ทุกคนเสมอภาคกันตามกฎหมายและมีสิทธิที่จะได้รับความ คุ้มครองของกฎหมายเท่าเทียมกัน โดยปราศจากการเลือกปฏิบัติใด พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ.2535 และที่แก้ไขเพิ่มเติม เป็นพระราชบัญญัติที่คุ้มครอง ประชาชนด้านสุขลักษณะและการอนามัยสิ่งแวดล้อม หรือการสุขาภิบาลสิ่งแวดล้อมและกระจายอำนาจให้แก่ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการบังคับใช้กฎหมาย ในการตรวจตราดูแลกิจการต่าง ๆ การอนุญาต การออก คำสั่งให้ปรับปรุงแก้ไข เป็นต้น จังหวัดราชบุรี เป็นจังหวัดที่มีการประกอบอาชีพทั้งด้านอุตสาหกรรม เกษตรกรรม และ การปศุสัตว์ ซึ่งจากการขยายตัวด้านเศรษฐกิจและสังคมดังกล่าวอาจก่อให้เกิดปัญหาเหตุรำคาญ ต่างๆได้เช่น ปัญหากลิ่นเหม็นจากฟาร์มไก่ ฟาร์มสุกร และปัญหาน้ำเสียจากโรงงานอุตสาหกรรม เป็นต้น ประกอบกับมีการจัดตั้งศูนย์ดำรงธรรมในระดับอำเภอและระดับจังหวัด จึงเป็นช่องทางให้กับประชาชน ได้ร้องเรียนสะดวกขึ้น ทำให้ปัญหาการร้องเรียนมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นทุกปี จากการดำเนินงานการจัดการเรื่อง ร้องเรียนตามพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ.2535 และที่แก้ไขเพิ่มเติมที่เกี่ยวข้องด้านอนามัยสิ่งแวดล้อม ในปีงบประมาณ 2566 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรีได้รับเรื่องร้องเรียน โดยตรงผ่านทางหนังสือจาก จังหวัดราชบุรีหรือช่องทางอื่น เช่น โทรศัพท์ จดหมาย และจากหน่วยงานอื่นเชิญร่วมตรวจสอบข้อเท็จจริง เช่น องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นหรือหน่วยงานราชการอื่นๆ รวมทั้งสิ้น 64 เรื่อง โดยแหล่งที่ก่อให้เกิดเรื่อง ร้องเรียนส่วนใหญ่มาจากกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ (หมวด 7) ซึ่งการขออนุญาตประกอบกิจการ เป็นอำนาจขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และจากการตรวจสอบเรื่องร้องเรียน พบว่าการบังคับใช้กฎหมาย สาธารณสุขของท้องถิ่นยังมีข้อจำกัดหลายด้าน ทั้งในด้านของการขาดความรู้ความเข้าใจ การขาดความ เข้มงวดในการบังคับใช้ข้อบัญญัติของท้องถิ่น ซึ่งออกตามความในพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ.2535 และที่แก้ไขเพิ่มเติมโดยเฉพาะการตรวจสอบและสั่งการให้ผู้ถูกร้องเรียนแก้ไขปัญหา ซึ่งเจ้าพนักงาน สาธารณสุขของหน่วยงานสาธารณสุขมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องมีความรู้ความเข้าใจเรื่องการบังคับ ใช้กฎหมายตามพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ.2535 และที่แก้ไขเพิ่มเติม เพื่อช่วยแนะนำให้องค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่นจัดการเรื่องร้องเรียนได้อย่างถูกต้องและมีประสิทธิภาพ
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อม และอาชีวอนามัย รายงานประจำปี 2566 209 วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน เพื่อคุ้มครองสุขภาพของประชาชนไม่ให้ได้รับผลกระทบด้านอนามัยสิ่งแวดล้อม เป้าหมายในการดำเนินงาน เรื่องร้องเรียนตาม พรบ. การสาธารณสุข พ.ศ. 2535 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ที่เข้ามายังหน่วยงาน ได้รับการจัดการตามบทบาทหน้าที่ อย่างน้อยร้อยละ 90 วิธีการดำเนินงาน 1. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรีรับเรื่องร้องเรียนผ่านช่องทางต่างๆ เช่น หนังสือราชการ โทรศัพท์ จดหมาย 2. ทำหนังสือแจ้งสำนักงานสาธารณสุขอำเภอ หน่วยงานราชการส่วนท้องถิ่นและหน่วยงาน ราชการที่เกี่ยวข้อง เช่น สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดราชบุรี สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัด ราชบุรี เป็นต้น 3. ตรวจสอบข้อเท็จจริงและหาแนวทางการแก้ไขปัญหาร่วมกับสำนักงานสาธารณสุขอำเภอ หน่วยงานราชการส่วนท้องถิ่นและหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง เช่น สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดราชบุรี สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดราชบุรี เป็นต้น 4. รายงานข้อเท็จจริงให้ผู้บังคับบัญชาทราบหรือสำนักงานจังหวัดราชบุรีแล้วแต่กรณี 5. ทำคำแนะนำเจ้าพนักงานสาธารณสุขให้แก่เจ้าพนักงานท้องถิ่น ผลการดำเนินงาน ในปีงบประมาณ 2566 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรีได้รับเรื่องร้องเรียน โดยตรงผ่านทาง หนังสือจากศาลากลางจังหวัดราชบุรีหรือช่องทางอื่น เช่น โทรศัพท์ จดหมาย และจากหน่วยงานอื่นเชิญร่วม ตรวจสอบข้อเท็จจริง เช่น องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นหรือหน่วยงานราชการอื่นๆ รวมทั้งสิ้น 64 เรื่อง ได้รับ การจัดการตามขั้นตอนและตามบทบาทหน้าที่ จำนวน 64 เรื่อง คิดเป็น ร้อยละ 100 ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข 1. เจ้าหน้าที่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นบางแห่งยังขาดความรู้ ความเข้าใจในการบังคับ ใช้กฎหมายสาธารณสุข 2. การบังคับใช้กฎหมายสาธารณสุขขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นบางแห่งยังไม่เคร่งครัด
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อม และอาชีวอนามัย รายงานประจำปี 2566 210 การดำเนินงานพัฒนาอนามัยสิ่งแวดล้อม ได้ตามเกณฑ์การประเมินรับรองคุณภาพ ระบบบริการอนามัยสิ่งแวดล้อม องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (EHA) บทนำ ตาม พรบ.การกระจายอำนาจ พ.ศ.2542 และ พรบ.การสาธารณสุข พ.ศ.2535 และที่แก้ไข เพิ่มเติมกำหนดให้งานสาธารณสุขด้านการสร้างเสริมสุขภาพ การป้องกันและการควบคุมโรคติดต่อ เป็นภารกิจ ที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้องควบคุมดูแล เพื่อให้เกิดการบริการที่มีคุณภาพ ส่งผลต่อคุณภา พชีวิต ความเป็นอยู่ สังคมและสิ่งแวดล้อมที่ดี กรมอนามัยจึงได้พัฒนาระบบและกลไกการบริการอนามัยสิ่งแวดล้อม ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นด้วยการรับรองมาตรฐานคุณภาพระบบบริการอนามัยสิ่งแวดล้อมของ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (Environmental Health Accreditation : (EHA) ตามโครงการพัฒนาคุณภาพ ระบบบริการอนามัยสิ่งแวดล้อม องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น สำหรับให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นใช้เป็น แนวทางในการพัฒนาระบบบริการอนามัยสิ่งแวดล้อมให้เป็นระบบและมีประสิทธิภาพ ในการดูแล และ ให้บริการแก่ประชาชนในพื้นที่ ซึ่งเกณฑ์มาตรฐาน EHA ประกอบด้วย 9 ประเด็นหลัก ได้แก่ 1) ด้านการ จัดการสุขาภิบาลอาหาร 2) ด้านการจัดการคุณภาพน้ำบริโภค 3) ด้านการจัดการสิ่งปฏิกูล 4) ด้านการจัดการ มูลฝอย 5) ด้านภัยพิบัติ 6) ด้านเหตุรำคาญ 7) ด้านกิจการอันตราย 8) ด้านผลกระทบสุขาภาพ 9) ด้านกฎหมาย ซึ่งจังหวัดราชบุรีได้มีการดำเนินงานมาอย่างต่อเนื่องทุกปี วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน เพื่อส่งเสริม สนับสนุนให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น มีการพัฒนาระบบบริการอนามัย สิ่งแวดล้อม ให้เป็นระบบและมีประสิทธิภาพตามมาตรฐาน EHA เป้าหมายในการดำเนินงาน เทศบาลทุกแห่ง จำนวน 36 แห่ง วิธีการดำเนินงาน 1. ทำหนังสือแจ้งเทศบาลทุกแห่ง เชิญสมัครเข้าร่วมโครงการ ฯ และต่ออายุใบเกียรติบัตรรับรอง โดยสมัครและแบบประเมินตนเองในแบบฟอร์ม 2. เทศบาลส่งใบสมัครและแบบประเมินตนเองในประเด็นที่สมัคร ส่งให้สำนักงานสาธารณสุข อำเภอในพื้นที่ 3. สำนักงานสาธารณสุขอำเภอแนะนำเทศบาลเบื้องต้น พร้อมประเมินรับรองในระดับพื้นฐาน และส่งแบบประเมินรับรองมาตรฐานให้สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อม และอาชีวอนามัย รายงานประจำปี 2566 211 4. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรีตรวจสอบเอกสาร และแจ้งศูนย์อนามัยที่ 5 ราชบุรี ร่วมลงพื้นที่เทศบาลที่ขอรับการประเมินเพื่อตรวจรับรองมาตรฐานในระดับเกียรติบัตร 5. มอบใบเกียรติบัตรแก่เทศบาลที่ผ่านการประเมินรับรองทุกระดับ ผลการดำเนินงาน จังหวัดราชบุรี มีเทศบาลทั้งสิ้น จำนวน 36 แห่ง สมัครเข้าร่วมโครงการ จำนวน 23 แห่ง (ร้อยละ 63.88) ผ่านการประเมินมาตรฐานตามเกณฑ์ EHA ใน 9 ประเด็นหลัก จำนวน 12 แห่ง (ร้อยละ 52.17) ประเด็นที่ผ่านส่วนใหญ่ ได้แก่ ด้านการจัดการสุขาภิบาลอาหาร ด้านการจัดการมูลฝอย และด้านเหตุรำคาญ โดยแบ่งมาตรฐานการรับรองเป็น สมัครเข้าร่วม จำนวน 1 แห่ง ระดับพื้นฐาน จำนวน 17 แห่ง ระดับเกียรติบัตร จำนวน 5 แห่ง ได้แก่ เทศบาลตำบลหลักเมือง อำเภอเมืองราชบุรี เทศบาลตำบลหนองโพ อำเภอโพธาราม เทศบาลตำบลสวนผึ้ง อำเภอสวนผึ้ง เทศบาลตำบลเบิกไพร อำเภอบ้านโป่ง เทศบาลตำบลกรับใหญ่ อำเภอบ้านโป่ง ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข ขาดแรงจูงใจการการสมัครเข้าร่วมประเมิน และเทศบาลส่วนใหญ่ไม่สามารถเตรียมเอกสาร เพื่อการประเมินรับรองได้ทัน เจ้าหน้าที่มีการผลัดเปลี่ยนทำให้การดำเนินงานหยุดชะงักขึ้น
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อม และอาชีวอนามัย รายงานประจำปี 2566 212 การเฝ้าระวังสุขภาพจากฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM2.5) บทนำ สถานการณ์ค่าปริมาณฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM2.5) ที่เพิ่มขึ้นในหลาย ๆ พื้นที่ของประเทศไทย โดยมีปัจจัยสำคัญที่ทำให้ปริมาณฝุ่นละอองขนาดเล็กเพิ่มสูงขึ้น คือ อุณหภูมิหรือความดันบรรยากาศ ที่แตกต่างกันตามระดับความสูงเหนือพื้นดิน คืออากาศเวลากลางวันร้อนและจะลอยตัวสูงขึ้น แต่เมื่อเกิด การผกผันอากาศจะไม่สามารถลอยตัวขึ้นสูงได้ตามปกติ ทำให้ปริมาณฝุ่นเกิดการสะสมในระดับพื้นดิน โดยตรวจพบว่ามีปริมาณฝุ่นละอองขนาด (PM2.5) ซึ่งมักจะเกิดขึ้นในช่วงอากาศเย็นราวเดือนธันวาคมถึง กุมภาพันธ์ของทุกปี ในปี 2566 จังหวัดราชบุรีพบปัญหาปริมาณฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM2.5) เกินมาตรฐานที่กำหนด ตั้งแต่เดือนธันวาคม 2565 จนถึงเดือนเมษายน 2566 เนื่องจากประเทศไทยได้รับอิทธิพลความกดอากาศสูง ที่แผ่จากประเทศจีน ทำให้ลมตะวันออกเฉียงเหนือและลมตะวันออกที่พัดจากอ่าวไทยมีกำลังแรงขึ้น มีอากาศ หนาวเย็น และหมอกปกคลุม ประกอบกับเป็นช่วงฤดูการเก็บเกี่ยวผลิตผลทางการเกษตร ได้แก่ ข้าว และอ้อย ร่วมกับมีการทำถนนในบริเวณอำเภอเมืองราชบุรี จึงส่งผลให้ปริมาณฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM2.5) เกิน มาตรฐานที่กำหนด โดยเฉพาะในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ 2566 คุณภาพอากาศอยู่ในระดับสีแดง ที่มีผลกระทบ ต่อสุขภาพ คือ 101 ไมโครกรัม/ลูกบาศก์เมตร (ค่ามาตรฐาน 50 ไมโครกรัม/ลูกบาศก์เมตร) ประมาณ 3 วัน หากปริมาณฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM2.5) เกินมาตรฐานที่กำหนด จะส่งผลถึงสุขภาพประชาชนเจ็บป่วยด้วย โรคจากมลพิษทางอากาศ ได้แก่ โรคผิวหนังอักเสบ รองลงมาโรคตาอักเสบ โรคคออักเสบ โรคหลอดเลือด สมอง โรคหลอดลมอุดกั้นเรื้อรัง โรคปอดอักเสบ โรคหลอดลมอักเสบ โรคจมูกอักเสบเรื้อรัง โรคหอบหืด โรคหัวใจขาดเลือด และโรคติดเชื้อของระบบทางเดินหายใจเฉียบพลัน เป็นต้น ตั้งแต่วันที่ 1 มิถุนายน 2566 กรมควบคุมมลพิษมีการปรับค่ามาตรฐานของฝุ่นลดลง (ค่ามาตรฐานที่ 37.5ไมโครกรัม/ลูกบาศก์เมตร) วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน เพื่อดูแลสุขภาพประชาชน และป้องกันการเกิดโรคที่เกิดจากมลพิษทางอากาศ เป้าหมายในการดำเนินงาน 1. ประชาชนกลุ่มเสี่ยง ได้แก่ เด็กเล็ก 0-5 ปี ผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ ผู้ที่ทำงานกลางแจ้ง ผู้มีโรคประจำตัว เช่น โรคหลอดเลือดหัวใจ โรคความดันโลหิตสูง โรคไต โรคเบาหวาน เป็นต้น 2. ประชาชนทั่วไป วิธีการดำเนินงาน 1. ติดตามสถานการณ์ฝุ่นละอองขนาดเล็กกว่า 2.5 ไมครอน ในพื้นที่จังหวัดราชบุรีอย่างต่อเนื่อง ผ่าน App.Air4Thai และเตรียมความพร้อมเปิด EOC สสจ.ราชบุรี หากค่าฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM2.5) มากกว่า 37.5 มคก./ลบ.ม. ติดต่อกัน 3 วัน ขึ้นไป 2. ร่วมประชุมคณะกรรมการการป้องกันและแก้ไขปัญหาหมอกควันและฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM2.5) ระดับจังหวัด เพื่อหาแนวทางในการลดฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM2.5) ซึ่งมีดังนี้
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อม และอาชีวอนามัย รายงานประจำปี 2566 213 - โรงโอ่งให้ความร่วมมือในการลดการเผาไหม้ โดยใช้วิธีสลับการเผาโอ่งคนละช่วงสัปดาห์ - หน่วยงานท้องถิ่นกำชับบังคับใช้กฎหมายเข้มงวดในการเผาในที่โล่งแจ้ง หากฝ่าฝืนจะถูก ดำเนินคดีตาม พ.ร.บ.สาธารณสุข - ตำรวจร่วมกับขนส่ง กวนขันจราจรในการจับรถควันดำ ที่เกินค่ามาตรฐาน - หน่วยงานท้องถิ่นจัดกิจกรรมรณรงค์ฉีดน้ำ ล้างพื้นผิวจราจร เพื่อไม่ให้ฝุ่นฟุ้งกระจาย - ตรวจสอบโรงงานอุตสาหกรรมในการปล่อยควันให้อยู่ในเกณฑ์ตามมาตรฐาน - สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี สนับสนุนหน้ากากอนามัย และแผ่นประชาสัมพันธ์ ฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM2.5) ให้กับหน่วยงาน 3. แจ้งให้โรงพยาบาล และส่งเสริมสุขภาพตำบลทุกแห่ง ให้ความรู้แก่ประชาชนเรื่องการป้องกัน ต้นเองจากฝุ่นละออง 4. แจ้งโรงพยาบาลศูนย์ และโรงพยาบาลทั่วไป จัดตั้งคลินิกมลพิษ หรือช่องทางให้คำปรึกษา และตรวจสุขภาพประชาชนที่มีอาการทางระบบทางเดินหายใจ 5. โรงพยาบาล และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลรายงานข้อมูลผู้ป่วยเป็นรายสัปดาห์ ทางระบบ HDC 6. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรีวิเคราะห์ข้อมูลผู้ป่วยด้วยโรคจากมลพิษสิ่งแวดล้อม จาก HDC จังหวัดราชบุรี และสรุปนำเสนอในที่ประชุมคณะกรรมการระดับจังหวัด ผลการดำเนินงาน จากความร่วมมือของหน่วยงานและเอกชนที่เกี่ยวข้อง ร่วมดำเนินการจึงทำให้ค่าฝุ่นละออง ขนาดเล็ก (PM2.5) เริ่มลดลงในช่วงปลายเดือนเมษายน 2566 ทำให้คุณภาพอากาศลงมาอยู่ในระดับดีจนถึงดีมาก ข้อมูลด้านสุขภาพผู้ป่วยด้วยโรคที่เกี่ยวข้องกับมลพิษทางอากาศ จากรายงาน HDC จังหวัดราชบุรีตั้งแต่เดือน มกราคม 2566 ถึง เดือนธันวาคม 2566 จากจำนวนประชากร 703,324 คน มีดังนี้ - โรคผิวหนังอักเสบ ผู้ป่วยทั้งหมด 42,196 คน เท่ากับ 6,002 ต่อประชากรแสนคน - โรคตาอักเสบ ผู้ป่วยทั้งหมด 27,054 คน เท่ากับ 3,846 ต่อประชากรแสนคน - โรคหลอดเลือดสมอง ผู้ป่วยทั้งหมด 26,061 คน เท่ากับ 3,703 ต่อประชากรแสนคน - โรคคออักเสบ ผู้ป่วยทั้งหมด 23,134 คน เท่ากับ 3,289 ต่อประชากรแสนคน - โรคหลอดลมอุดกั้น ผู้ป่วยทั้งหมด 14,789 คน เท่ากับ 2,083 ต่อประชากรแสนคน เรื้อรัง - โรคหลอดลมอักเสบ ผู้ป่วยทั้งหมด 9,769 คน เท่ากับ 1,388 ต่อประชากรแสนคน - โรคติดเชื้อของระบบทาง ผู้ป่วยทั้งหมด 7,757 คน เท่ากับ 1,098 ต่อประชากรแสนคน เดินหายใจเฉียบพลัน - โรคปอดอักเสบ ผู้ป่วยทั้งหมด 5,664 คน เท่ากับ 806 ต่อประชากรแสนคน - โรคจมูกอักเสบเรื้อรัง ผู้ป่วยทั้งหมด 2,161 คน เท่ากับ 308 ต่อประชากรแสนคน - โรคหอบหืด ผู้ป่วยทั้งหมด 1,348 คน เท่ากับ 192 ต่อประชากรแสนคน - โรคหัวใจขาดเลือด ผู้ป่วยทั้งหมด 449 คน เท่ากับ 64 ต่อประชากรแสนคน ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข ไม่มี
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อม และอาชีวอนามัย รายงานประจำปี 2566 214 การดำเนินงานตามมาตรฐาน การจัดบริการอาชีวอนามัยและเวชกรรมสิ่งแวดล้อม ในสถานบริการสาธารณสุข สังกัดกระทรวงสาธารณสุข บทนำ การดำเนินงานตามมาตรฐานการจัดบริการอาชีวอนามัยและเวชกรรมสิ่งแวดล้อมในสถานบริการ สาธารณสุข สังกัดกระทรวงสาธารณสุข เป็นการสนับสนุนให้หน่วยบริการสาธารณสุข มีการจัดบริการอาชีวอนามัย และเวชกรรมสิ่งแวดล้อมในสถานบริการสาธารณสุข ให้ได้มาตรฐาน การบริการทางด้านการแพทย์และ สาธารณสุขที่เน้นการเฝ้าระวัง การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค โดยมีประชากรกลุ่มในผู้ประกอบ อาชีพเป็นกลุ่ม เป้าหมายหลัก ประชากรกลุ่มวัยแรงงาน ได้แก่ กลุ่มแรงงานในระบบ กลุ่มแรงงานนอกระบบ กลุ่มผู้ให้บริการทางสุขภาพ รวมถึงประชาชนที่อาจได้รับผลกระทบจากมลพิษสิ่งแวดล้อม ทั้งการให้บริการ เชิงรุกและการให้บริการเชิงรับ มีการดำเนินงานในหน่วยบริการสาธารณสุขทุกๆ ระดับ ตามความพร้อม และ สภาพของพื้นที่ที่เสี่ยงกับปัจจัยสภาพแวดล้อมจากการทำงานในการปฏิบัติงานที่อาจจะไม่ปลอดภัยได้ จึงต้อง มีการดำเนินงานตามมาตรฐานการจัดบริการอาชีวอนามัยและเวชกรรมสิ่งแวดล้อมในสถานบริการสาธารณสุข ที่กำหนดอ้างอิงหลักการของงานอาชีวอนามัยและความปลอดภัย รวมถึงการจัดบริการอาชีวอนามัยและ เวชกรรมสิ่งแวดล้อมให้ได้ตามมาตรฐานให้กับแรงงานในชุมชน วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน 1. เพื่อเป็นเครื่องมือในการพัฒนาการจัดบริการอาชีวอนามัยและเวชกรรมสิ่งแวดล้อมของหน่วย บริการสาธารณสุข 2. เพื่อให้หน่วยบริการสาธารณสุขมีการดำเนินงานตามมาตรฐานการจัดบริการอาชีวอนามัยและ เวชกรรมสิ่งแวดล้อมในสถานบริการสาธารณสุข 3. เพื่อการบริการที่มีคุณภาพ สอดคล้องกับกฎหมาย และมาตรฐานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง และ เป็นไปในทิศทางเดียวกัน เป้าหมายในการดำเนินงาน 1. โรงพยาบาลศูนย์ โรงพยาบาลทั่วไป และโรงพยาบาลชุมชน มีการจัดบริการอาชีวอนามัยและ เวชกรรมสิ่งแวดล้อมตามมาตรฐาน ระดับเริ่มต้มพัฒนาขึ้นไป ร้อยละ 80 2. โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล มีการประเมินตนเองในการจัดบริการอาชีวอนามัยและ เวชกรรมสิ่งแวดล้อมตามมาตรฐาน ระดับเริ่มต้นพัฒนาขึ้นไป ร้อยละ 30
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อม และอาชีวอนามัย รายงานประจำปี 2566 215 วิธีการดำเนินงาน 1. ชี้แจงการดำเนินงานมาตรฐานการจัดบริการอาชีวอนามัยและเวชกรรมสิ่งแวดล้อมใน สถานบริการสาธารณสุข ให้แก่ PM.สิ่งแวดล้อมระดับอำเภอ และผู้รับผิดชอบงานอาชีวอนามัยทุกระดับ ชี้แจง ทำความเข้าใจขั้นตอนการดำเนินงาน 2. ทำหนังสือแจ้งให้โรงพยาบาลทุกแห่ง ประเมินตนเองตามแบบประเมินการจัดบริการ อาชีวอนามัยและเวชกรรมสิ่งแวดล้อม 3. โรงพยาบาลที่มีผลการประเมินระดับเริ่มต้นพัฒนาขึ้นไป ส่งแบบประเมินตนเองมาที่สำนักงาน สาธารณสุขจังหวัดราชบุรีเพื่อลงพื้นที่เพื่อดูเอกสาร 4. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรีแจ้งให้สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 5 ราชบุรี ลงประเมินรับรอง และมอบใบประกาศเกียรติคุณ 5. ทำหนังสือแจ้งสำนักงานสาธารณสุขอำเภอทุกอำเภอ แจ้งให้โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ทุกแห่ง ให้มีการประเมินตนเองตามแบบประเมินการจัดบริการอาชีวอนามัยและเวชกรรมสิ่งแวดล้อม 6. พิจารณาเลือกโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลที่ผ่านมาตรฐาน ระดับเริ่มต้นพัฒนาขึ้นไป เพื่อทำการประเมินรับรองต่อไป ผลการดำเนินงาน จังหวัดราชบุรี มีโรงพยาบาลในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข จำนวน 11 แห่ง แบ่งเป็น โรงพยาบาลศูนย์ และโรงพยาบาลทั่วไป จำนวน 4 แห่ง และโรงพยาบาลชุมชน จำนวน 7 แห่ง ซึ่งโรงพยาบาล ในสังกัดกระทรวงสาธารณสุขมีการจัดบริการอาชีวอนามัยและเวชกรรมสิ่งแวดล้อมตามมาตรฐาน การจัดบริการอาชีวอนามัยและเวชกรรมสิ่งแวดล้อม ผ่านเกณฑ์ระดับเริ่มต้นพัฒนาขึ้นไป จำนวน 9 แห่ง คิดเป็น ร้อยละ 81.82 สำหรับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข จำนวน 79 แห่ง มีการประเมินตนเองในการจัดบริการอาชีวอนามัยและเวชกรรมสิ่งแวดล้อม จำนวน 49 แห่ง ผ่านเกณฑ์ระดับ เริ่มต้นพัฒนาขึ้นไป จำนวน 44 แห่ง คิดเป็น ร้อยละ 55.70 ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข - ในการดำเนินการตามมาตรฐานการจัดบริการอาชีวอนามัยและเวชกรรมสิ่งแวดล้อม ในสถานบริการสาธารณสุขมีหลายระดับ
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อม และอาชีวอนามัย รายงานประจำปี 2566 216 การดำเนินงานสุขาภิบาลอาหารและน้ำ บทนำ แผนยุทธศาสตร์ชาติด้านสาธารณสุขระยะ 20 ปี กำหนดยุทธศาสตร์การดำเนินงานอาหาร ปลอดภัย ได้แก่ ด้านการพัฒนากฎหมาย/มาตรฐาน ให้ทัดเทียมในระดับสากลด้านความเข้มแข็งในการกำกับ ดูแลให้อาหารปลอดภัยอย่างครบวงจร ตั้งแต่การควบคุมการนำเข้าการผลิต การจำหน่ายและการขนส่ง ด้านการพัฒนาศักยภาพผู้บริโภค ด้านการพัฒนาศักยภาพผู้ประกอบการค้าอาหารและแผงลอยจำหน่าย อาหารในตลาดและภาคีเครือข่ายให้เข้ามามีส่วนร่วมในการตรวจประเมินมาตรฐานร้านอาหาร แผงลอย จำหน่ายอาหาร ทำให้ร้านอาหาร แผงลอยจำหน่ายอาหาร และตลาดปลอดภัยมากขึ้น จังหวัดราชบุรีมีการดำเนินงานอาหารปลอดภัยมาอย่างต่อเนื่อง ในปี 2565 พบว่า ร้านอาหาร และแผงลอยจำหน่ายอาหารได้มาตรฐานอาหารสะอาด รสชาติอร่อย ร้อยละ 82.07 ตลาดสด น่าซื้อ ร้อยละ 80 และตลาดนัด น่าซื้อ ร้อยละ 32 อาหารปรุงสำเร็จ ปลอดภัยจากการปนเปื้อนแบคทีเรีย ร้อยละ 80.05 และเกษตรมีผลการตรวจเลือดปลอดภัยจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืช ร้อยละ 92.32 และ จากรายงานการระบาดของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี ปี 2564 พบว่า อัตราป่วยใหม่โรคเบาหวาน/ ความดันโลหิตสูง แนวโน้มลดลง อัตราป่วยและอัตราตายจากโรคมะเร็งลำดับที่ 1 ในสาเหตุการตาย ส่วนโรคติดต่อ อันดับ 1 ได้แก่ โรคอุจจาระร่วง อัตราป่วย 600.25 คนต่อแสนประชากร อันดับที่ 4 โรคอาหาร เป็นพิษอัตราป่วย 38.54 คน ต่อแสนประชากร เนื่องจากการมีพฤติกรรมของผู้ประกอบการและผู้บริโภค ที่ไม่ถูกต้อง ร่วมกับพฤติกรรมการขาดการออกกำลังกายที่ไม่เพียงพอ ทำให้แนวโน้มการป่วยเป็นโรคดังกล่าว เพิ่มขึ้น จึงต้องมีการพัฒนาสถานประกอบการให้ได้มาตรฐาน และเฝ้าระวังอย่างต่อเนื่อง รวมถึงรณรงค์ เผยแพร่ความรู้ในการป้องกันโรคต่าง ๆ เช่น กินร้อน ช้อนกลาง ล้างมือ วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน 1. เพื่อพัฒนาอาหารให้ปลอดภัยเป็นไปตามมาตรฐาน 2. เพื่อส่งเสริมการพัฒนาสถานประกอบการด้านอาหารให้ได้มาตรฐาน 3. เพื่อรณรงค์/ส่งเสริมผู้ประกอบการค้าอาหารและประชาชนมีสุขวิทยาส่วนบุคคลที่ดี 4. เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยว และป้องกันโรคที่เกิดจากอาหารและน้ำเป็นสื่อ เป้าหมายในการดำเนินงาน 1. ประชุมพัฒนาศักยภาพภาคีเครือข่ายอาหารปลอดภัย ปี 2566 2. ร้านอาหารและแผงลอยจำหน่ายอาหารได้มาตรฐานอาหารสะอาด รสชาติอร่อย ร้อยละ 81 3. ตลาดสด ผ่านเกณฑ์ตลาดสด น่าซื้อ ร้อยละ 90 ตลาดนัดผ่านเกณฑ์ตลาดนัด น่าซื้อ ร้อยละ 35 4. ตรวจเฝ้าระวังความสะอาดทางแบคทีเรีย ปลอดภัยจากการปนเปื้อน ร้อยละ 80 5. อาหารริมบาทวิถี (Street Food Good Health) ต้นแบบ จำนวน 1 แห่ง 6. ตลาดสด น่าซื้อ วิถีใหม่ (New Normal Healthy Market) จำนวน 1 แห่ง 7. ตลาดนัด น่าซื้อ (Healthy Market) ต้นแบบ จำนวน 1 แห่ง
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อม และอาชีวอนามัย รายงานประจำปี 2566 217 วิธีการดำเนินงาน 1. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดจัดประชุมพัฒนาศักยภาพภาคีเครือข่ายปลอดภัย จำนวน 100 คน 2. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสนับสนุนเอกสารเผยแพร่ประชาสัมพันธ์พฤติกรรมการบริโภค อาหารที่ปลอดภัยให้แก่ผู้รับผิดชอบงานสุขาภิบาลอาหารในสำนักงานสาธารณสุขอำเภอ โรงพยาบาล ท้องถิ่น และชมรมผู้ประกอบการค้าอาหารในจังหวัดราชบุรี 3. จัดกิจกรรมรณรงค์สัญลักษณ์อาหารปลอดภัยแก่ผู้ประกอบการค้าอาหาร ประชาชนและ นักท่องเที่ยว 4. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดร่วมกับหน่วยบริการสาธารณสุขในพื้นที่ตรวจเฝ้าระวัง ความสะอาดทางแบคทีเรีย ด้วยน้ำยาตรวจสอบความสะอาดทางแบคทีเรีย SI-2 ในร้านอาหาร แผงลอย จำหน่ายอาหาร และในตลาดสด ตลาดนัด 5. รณรงค์ล้างตลาดสดและตลาดนัดเพื่อฆ่าเชื้อโรค 6. ตรวจประเมินร้านอาหาร/แผงลอยจำหน่ายอาหารตามเกณฑ์มาตรฐานอาหารสะอาด รสชาติอร่อย พร้อมมอบป้ายรับรองมาตรฐานอาหารสะอาด รสชาติอร่อย (Clean Food Good Taste) 7. การขับเคลื่อนการดำเนินการพัฒนาตลาดนัด น่าซื้อ (Healthy Market) ต้นแบบ จำนวน 1 แห่ง 8. ตรวจประเมินตลาดสด น่าซื้อ วิถีใหม่ (New Normal Healthy Market) จำนวน 10 แห่ง ผลการดำเนินงาน 1. ร้านอาหารและแผงลอยจำหน่ายอาหารตามเกณฑ์มาตรฐานอาหารสะอาด รสชาติอร่อย (Clean Food Good Taste) ร้อยละ 83.51 2. ตลาดสด น่าซื้อ ร้อยละ 80 และตลาดนัด น่าซื้อ ร้อยละ 34 3. การเฝ้าระวังความสะอาดทางแบคทีเรีย ปลอดภัยจากการปนเปื้อน ร้อยละ 80.05 4. ตลาดนัด น่าซื้อ (Healthy Market) ต้นแบบ จำนวน 1 แห่ง ได้แก่ ตลาดนัดหุบกระทิง อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี 5. การประชุมพัฒนาศักยภาพภาคีเครือข่ายอาหารปลอดภัย จำนวน 100 คน เมื่อวันศุกร์ที่ 11 สิงหาคม 2566 ณ ห้องประชุม ชั้น 6 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี 6. สถานที่จำหน่ายอาหารผ่านเกณฑ์มาตรฐานตามกฎหมาย ร้อยละ 37.42 ในระบบ Food handler ของกรมอนามัย ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข 1. การขอความร่วมมือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นลงทะเบียนเข้าใช้งาน user admin และเข้า ประเมินรับรองสถานที่จำหน่ายอาหาร ในระบบ Foodhandler เป็นไปค่อนข้างยาก เนื่องจากไม่ใช่ตัวชี้วัด ของกระทรวงมหาดไทย 2. ผู้ประกอบกิจการสถานที่จำหน่ายอาหาร ลงทะเบียน และประเมินตนเองตามเกณฑ์มาตรฐาน สุขาภิบาลอาหารผ่านระบบ Foodhandler กรมอนามัย (https://foodhandler.anamai.moph.go.th/) ค่อนข้างน้อย
กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก - งานกัญชาทางการแพทย์ - ศูนย์เวลเนส (Wellness Center) - งานคุ้มครองภูมิปัญญาแพทย์แผนไทย - งานสำรวจ รวบรวม และบันทึกข้อมูลตำรับ-ตำราทางการแพทย์แผนไทย - งานประชุมคณะกรรมการสรรหากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิด้านการแพทย์แผนไทย จังหวัดราชบุรี - งานคลินิกแพทย์แผนไทย
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2566 218 งานกัญชาทางการแพทย์ การจัดบริการคลินิกกัญชาทางการแพทย์ บทนำ กระทรวงสาธารณสุข ได้กำหนดให้มีการพัฒนาระบบบริการสุขภาพ สาขาการใช้กัญชาทาง การแพทย์ (Medical Cannabis Service Plan) เพื่อเพิ่มโอกาสในการรักษาโรคให้กับประชาชนที่เจ็บป่วยทรมาน จากกลุ่มโรคร้ายแรง เรื้อรังและไม่ตอบสนองต่อการรักษาทั้งแพทย์แผนปัจจุบันหรือแพทย์แผนไทยเท่าใดนัก จนทำให้ปัจจุบันมีผู้ป่วยดังกล่าวที่เพิ่มจำนวนมากขึ้นและครอบครัวได้รับความทุกข์ทรมานและรอรับบริการ ในสถานพยาบาล ด้วยความหวังเชื่อมั่นในการแพทย์ของประเทศไทย ดังนั้น สารสกัดจากกัญชาทางการแพทย์ จึงเป็นหนึ่งในนวัตกรรมทางการแพทย์ที่สามารถช่วยบรรเทาอาการเจ็บป่วยทรมานแก่ผู้ป่วยได้ โดยกรมวิชาการ กระทรวงสาธารณสุข มหาวิทยาลัย และแพทย์พื้นบ้านหรือแพทย์แผนไทย ได้ร่วมกันพัฒนาทำการวิจัยด้วย เทคโนโลยีที่ทันสมัยและองค์ความรู้แพทย์แผนไทยร่วมกันอย่างต่อเนื่องให้ได้ผลิตภัณฑ์และแนวทางการใช้สารสกัด กัญชาทางการแพทย์ เพื่อเป็นการเสริมการรักษาของแพทย์แผนปัจจุบันหรือแพทย์แผนไทยที่มีอยู่ ซึ่งจะสามารถ ลดความแออัดการรอคอย การรับบริการในโรงพยาบาลและสามารถเพิ่มคุณภาพชีวิตแก่ผู้ป่วยได้ ปัจจุบันได้มีการ พัฒนาระบบสารสนเทศด้านกัญชาทางการแพทย์ ในโปรแกรมที่มีการบูรณาการร่วมกันของกองบริหารการ สาธารณสุขและสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา และยกเลิกการลงทะเบียนระบบสารสนเทศเดิม (C-moph) ที่จัดทำโดยกองบริหารสาธารณสุข วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน เพื่อให้บุคลากรสาธารณสุข มีองค์ความรู้ สามารถดำเนินงานและพัฒนางานในการจัดบริการคลินิก กัญชาทางการแพทย์แบบบูรณาการและทางการแพทย์แผนไทย ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เป้าหมายในการดำเนินงาน โรงพยาบาลศูนย์ โรงพยาบาลทั่วไปและโรงพยาบาลชุมชน รวมทั้งสิ้น 11 แห่ง วิธีการดำเนินงาน 1. ลงพื้นที่ให้คำแนะนำในการเปิดให้บริการตามมาตรฐานการจัดบริการและสอบถามปัญหาและ ร่วมกันหาแนวทางในการแก้ไข 2. ติดตามโรงพยาบาลที่แพทย์ยังไม่ได้รับการอบรมหลักสูตรผู้สั่งใช้กัญชา ให้เข้ารับการอบรมทุกแห่ง 3. ควบคุม กำกับ ติดตามให้โรงพยาบาลทุกแห่งจัดบริการคลินิกกัญชาทางการแพทย์แบบบูรณาการ และทางการแพทย์แผนไทย
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2566 219 งบประมาณ จากงบกองทุนภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี เป็นเงิน 2,040 บาท (สองพันสี่สิบบาทถ้วน) ผลการดำเนินงาน 1. ลงพื้นที่ติดตามการดำเนินงานจัดบริการคลินิกกัญชาทางการแพทย์ในโรงพยาบาลและ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566 ดังนี้ ลำดับ วัน เดือน ปี หน่วยงาน 1 20 กุมภาพันธ์ 2566 โรงพยาบาลสวนผึ้ง,โรงพยาบาลบ้านคา 2 27 กุมภาพันธ์ 2566 โรงพยาบาลปากท่อ 2. โรงพยาบาลเปิดบริการคลินิกกัญชาทางการแพทย์ จำนวน 10 แห่ง ดังนี้ ลำดับ หน่วย บริการ วันที่ เริ่มเปิด ให้บริการ การให้บริการ แผนปัจจุบัน แผนไทย วัน ช่วงเวลา วัน ช่วงเวลา 1 รพ.ราชบุรี 28 ส.ค.62 ทุกวัน พฤหัสบดี 13.00 - 16.00 น. วันจันทร์ถึง วันศุกร์ 08.30 - 16.30 น. 2 รพ.บ้านโป่ง 20 มี.ค.63 ทุกวันศุกร์ สัปดาห์ที่ 1 และ 3 ของเดือน 09.00 – 12.00 น. ทุกวันศุกร์ สัปดาห์ที่ 1 และ 3 ของเดือน 09.00 - 12.00 น. 3 รพ.โพ ธาราม 6 ม.ค.63 ทุกวันจันทร์ 09.00 – 12.00 น. ทุกวันจันทร์ ถึงวันศุกร์ 09.00 - 12.00น. 4 รพ.ดำเนิน สะดวก 31 มี.ค.64 - - ทุกวันจันทร์ ถึงวันศุกร์ 08.30 - 16.30 น. 5 รพ.บางแพ 18 ธ.ค.63 - - ทุกวันจันทร์ และวันอังคาร 13.00 – 16.30 น.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2566 220 ลำดับ หน่วย บริการ วันที่ เริ่มเปิด ให้บริการ การให้บริการ แผนปัจจุบัน แผนไทย วัน ช่วงเวลา วัน ช่วงเวลา 6 รพ.ปากท่อ 7 เม.ย.64 - - ทุกวัน พฤหัสบดี 13.00 – 15.00 น. 7 รพ.วัดเพลง 23 พ.ย.63 ทุกวันพุธ 08.00 - 12.00น. วันจันทร์ถึง วันศุกร์ 08.00 - 16.00 น. 8 รพร.จอมบึง 7 ม.ค.64 ทุกวัน พฤหัสบดี 13.30 - 16.00 น. ทุกวัน พฤหัสบดี 13.30 - 16.00 น. 9 รพ.สวนผึ้ง 28 พ.ย.62 วันจันทร์ และ วันพฤหัสบดี 08.30 - 16.00 น. วันจันทร์และ วันพฤหัสบดี 08.30 - 16.00 น. 10 รพ.บ้านคา 5 ส.ค.65 - - ทุกวันศุกร์ 13.30 - 16.00 น. ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข โรงพยาบาลเจ็ดเสมียน ยังไม่ได้เปิดให้บริการคลินิกกัญชาทางการแพทย์ เนื่องจากไม่มีแพทย์ แผนไทยให้บริการ แนวทางแก้ไข คือ โรงพยาบาลเจ็ดเสมียน เปิดรับสมัครแพทย์แผนไทย ภาพกิจกรรม
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2566 221 โครงการพัฒนาศักยภาพบุคลากรผู้ปฏิบัติงานและพัฒนาระบบข้อมูลการบริการ ด้านการแพทย์แผนไทยและกัญชาทางการแพทย์ จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566 บทนำ ตามที่กระทรวงสาธารณสุข ได้กำหนดประเด็นยุทธศาสตร์ เรื่อง การบริหารเป็นเลิศด้วยธรรมาภิบาล Governance Excellence เข้าถึงบริการด้านสุขภาพของประชาชนชาวไทย โดยมุ่งเน้นที่ระบบการบริหารจัดการ ด้านสุขภาพ เป้าหมายหลัก คือประชาชนสุขภาพดี เจ้าหน้าที่มีความสุข ระบบสุขภาพยั่งยืน กลยุทธ์ที่สำคัญในการ พัฒนาระบบบริหารจัดการ คือ การพัฒนาระบบข้อมูลข่าวสารและเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการบริหารจัดการ ด้านสุขภาพที่รวดเร็วและทันสมัย ประกอบกับยุทธศาสตร์สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี คือ การพัฒนา เทคโนโลยีและสารสนเทศที่มีประสิทธิภาพ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี ได้ดำเนินการพัฒนาระบบ คลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (Data Center) ระดับจังหวัด โดยดำเนินการเชื่อมโยงข้อมูลด้านการแพทย์ และสาธารณสุข ตามโครงสร้างมาตรฐานข้อมูล 43 แฟ้ม จากหน่วยบริการภายในจังหวัด ไปยังคลังข้อมูลระดับ จังหวัด เพื่อให้ระบบข้อมูลมีความพร้อมในการใช้งานโดยเร็วและลดภาระการจัดส่งข้อมูล 2 ระบบ มีข้อมูลในการ กำกับติดตามประเมินผลการดำเนินงานตามยุทธศาสตร์กระทรวง ทันต่อความต้องการ และการใช้ประโยชน์ ร่วมกันในทุกระดับ เป็นฐานข้อมูลเดียว (ONE DATABASE) เน้นจัดเก็บข้อมูลที่จำเป็น และลดภาระของ ผู้ปฏิบัติงานในหน่วยบริการ โดยให้ส่งข้อมูลออกจากโปรแกรมที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน ได้แก่ JHCIS , HOSxP และ HOSxP for PCU การพัฒนารูปแบบการจัดการคุณภาพข้อมูลตามมาตรฐานโครงสร้าง 43 แฟ้ม รวมไปถึงการ วิเคราะห์ และรายงานข้อมูลของหน่วยบริการ ซึ่งต้องนำข้อมูลมาใช้ในการบริหารจัดการ การบริการทางการแพทย์ เพื่อให้เกิดการพัฒนาระบบบริการ มีประสิทธิภาพและได้มาตรฐาน การพัฒนารูปแบบการจัดการคุณภาพข้อมูล มีปัจจัยแห่งความสำเร็จ คือ การวางแผนแบบมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง การติดตามนิเทศงาน ในระหว่างการ ดำเนินงานมีการจัดอบรมเชิงปฏิบัติการในระดับเครือข่ายอย่างต่อเนื่อง เพื่อพัฒนาศักยภาพบุคลากรมีการ แลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน ทำให้เกิดความตระหนักในการปฏิบัติ และการมีช่องทางในการสะท้อนกลับข้อมูลที่ง่าย และสะดวก จึงทำให้การดำเนินงานมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น เพื่อให้ระบบข้อมูลมีความพร้อม รวดเร็ว มีข้อมูล ในการกำกับติดตามประเมินผลการดำเนินงานตามยุทธศาสตร์กระทรวง ปัจจุบันหน่วยบริการสาธารณสุขของจังหวัดราชบุรี ได้นำระบบโปรแกรมฐานข้อมูล JHCIS , HOSxP และ HOSxP for PCU มาใช้ในการบันทึกข้อมูลการให้บริการด้านการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก รวมถึงกัญชาทางการแพทย์ ซึ่งได้มีการพัฒนาระบบอย่างต่อเนื่องตลอดมา แต่ยังพบปัญหาเรื่องการส่งออกข้อมูล มายังจังหวัดไม่ครบถ้วนสมบูรณ์ วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน 1. เพื่อพัฒนาศักยภาพของผู้ปฏิบัติงานระบบข้อมูลการบริการด้านการแพทย์แผนไทยและกัญชาทาง การแพทย์ สำหรับการบริหารจัดการ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ 2. เพื่อให้สามารถเชื่อมโยงข้อมูลในระบบได้อย่างมีคุณภาพเชื่อถือได้ ครบถ้วนและทันเวลา
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2566 222 กลุ่มเป้าหมาย 1. ผู้รับผิดชอบงานบันทึกข้อมูลด้านบริการการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก และกัญชา ทางการแพทย์จากโรงพยาบาลศูนย์ โรงพยาบาลทั่วไป โรงพยาบาลชุมชน สำนักงานสาธารณสุขอำเภอ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต) และศูนย์บริการสาธารณสุขทุกแห่ง ซึ่งใช้โปรแกรม JHCIS, วิทยากรและผู้จัดประชุม รวม 110 คน 2. ผู้รับผิดชอบงานบันทึกข้อมูลด้านบริการการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก จาก โรงพยาบาลศูนย์ โรงพยาบาลทั่วไป โรงพยาบาลชุมชน สำนักงานสาธารณสุขอำเภอ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ตำบล (รพ.สต) และศูนย์บริการสาธารณสุขทุกแห่ง ซึ่งใช้โปรแกรม HOSxP และ HOSxP for PCU วิทยากรและ ผู้จัดประชุม รวม 90 คน วิธีการดำเนินงาน 1. วิเคราะห์ปัญหาการส่งออกข้อมูลบริการด้านการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก และ กัญชาทางการแพทย์ 2. จัดทำแผนงาน/โครงการเพื่อของบประมาณในการดำเนินงาน 3. ประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อวางแผนโครงการ 4. จัดทำโครงการ/เสนอเพื่อขออนุมัติโครงการ 5. ประสานวิทยากร/กลุ่มเป้าหมาย 6. จัดประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อพัฒนาระบบข้อมูลด้านบริการการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ ทางเลือก และกัญชาทางการแพทย์ สำหรับหน่วยบริการซึ่งใช้โปรแกรมบันทึกข้อมูล JHCIS และหน่วยบริการซึ่งใช้ โปรแกรมบันทึกข้อมูล HOSxP และ HOSxP for PCU ตามที่กำหนด 7. ติดตาม ควบคุมกำกับให้เป็นไปตามแผนงาน/โครงการ 8. ประเมินผลการดำเนินงาน งบประมาณ จากงบกองทุนภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด ราชบุรีเป็นจำนวนเงิน 42,760 บาท ผลการดำเนินงาน 1. มีการจัดประชุมตามโครงการพัฒนาศักยภาพบุคลากรผู้ปฏิบัติงานและพัฒนาระบบข้อมูล การบริการด้านการแพทย์แผนไทยและกัญชาทางการแพทย์ จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566 ในวันที่ 8,9 พฤษภาคม 2566 ณ ห้องประชุมชั้น ๖ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรีมีผู้เข้าร่วมประชุม วันที่ 8 พฤษภาคม 2566 จำนวน 110 คน และวันที่ 9 พฤษภาคม 2566 จำนวน 84 คน
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2566 223 2. หน่วยบริการสาธารณสุข ประกอบด้วย โรงพยาบาลศูนย์ โรงพยาบาลทั่วไป โรงพยาบาลชุมชน สำนักงานสาธารณสุขอำเภอ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) และศูนย์บริการสาธารณสุข ซึ่งใช้ โปรแกรมบันทึกข้อมูล JHCIS,HOSxP และ HOSxP for PCU สามารถบันทึกข้อมูลด้านบริการการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือกและกัญชาทางการแพทย์ได้อย่างถูกต้องและสามารถส่งออกข้อมูลมายังจังหวัดได้สมบูรณ์ ครบถ้วน ตรงตามมาตรฐาน สามารถนำไปใช้ประโยชน์ในการตรวจสอบผลการดำเนินงาน การวางแผนด้าน การแพทย์แผนไทยและเตรียมความพร้อมในการให้บริการด้านการแพทย์แผนไทยและกัญชาทางการแพทย์ของ จังหวัดราชบุรี ได้ ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข ข้อมูลการบริการในระบบไม่ตรงกับข้อมูลจริง ผู้ให้บริการควรมีการชี้แจงรายละเอียดตัวชี้วัด และ รหัสการให้บริการเพื่อให้ผู้รับผิดชอบในการบันทึกข้อมูลสามารถดำเนินงานได้ครบถ้วน ถูกต้อง ภาพกิจกรรม
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2566 224 โครงการพัฒนาศักยภาพสหวิชาชีพเพื่อการดูแลผู้ป่วยระยะประคับประคอง ด้วยกัญชาทางการแพทย์แผนไทยและกัญชาทางการแพทย์แบบบูรณาการ จังหวัดราชบุรี ประจำปีงบประมาณ 2566 บทนำ ตามที่กระทรวงสาธารณสุข ได้กำหนดประเด็นยุทธศาสตร์ เรื่อง การบริหารเป็นเลิศด้วยธรรมาภิบาล Governance Excellence เข้าถึงบริการด้านสุขภาพของประชาชนชาวไทย กระทรวงสาธารณสุข ได้กำหนดให้มี การพัฒนาระบบบริการสุขภาพ สาขาการใช้กัญชาทางการแพทย์ (Medical Cannabis Service Plan) เพื่อเพิ่มโอกาส ในการรักษาโรคให้กับประชาชนที่เจ็บป่วยทรมานจากกลุ่มโรคร้ายแรง เรื้อรังและไม่ตอบสนองต่อการรักษาทั้ง แพทย์แผนปัจจุบันหรือแพทย์แผนไทยเท่าใดนัก โดยเฉพาะผู้ป่วยกลุ่มระยะประคับประคอง (Palliative care) ซึ่งในปัจจุบันมีผู้ป่วยดังกล่าวที่เพิ่มจำนวนมากและครอบครัวได้รับความทุกข์ทรมานและรอรับบริการ ในสถานพยาบาล ด้วยความหวังเชื่อมั่นในการแพทย์ของประเทศไทย ดังนั้น สารสกัดจากกัญชาทางการแพทย์ จึงเป็นหนึ่งในนวัตกรรมทางการแพทย์ที่สามารถช่วยบรรเทาอาการเจ็บป่วยทรมานแก่ผู้ป่วยได้ โดยกรมวิชาการ กระทรวงสาธารณสุข มหาวิทยาลัย และแพทย์พื้นบ้านหรือแพทย์แผนไทย ได้ร่วมกันพัฒนาทำการวิจัย ด้วยเทคโนโลยีที่ทันสมัยและองค์ความรู้แพทย์แผนไทยร่วมกันอย่างต่อเนื่องให้ได้ผลิตภัณฑ์และแนวทาง การใช้สารสกัดกัญชาทางการแพทย์ เพื่อเป็นการเสริมการรักษาของแพทย์แผนปัจจุบันหรือแพทย์แผนไทยที่มีอยู่ ซึ่งจะสามารถลดความแออัดการรอคอย การรับบริการในโรงพยาบาลและสามารถเพิ่มคุณภาพชีวิตแก่ผู้ป่วยได้ จังหวัดราชบุรี ได้เปิดให้บริการด้านการแพทย์แผนไทยในโรงพยาบาลศูนย์/โรงพยาบาลทั่วไปและ โรงพยาบาลชุมชน จำนวน 11 แห่ง และเปิดให้บริการคลินิกกัญชาทางการแพทย์แบบบูรณาการ จำนวน ๖ แห่ง ได้แก่ โรงพยาบาลราชบุรี,โรงพยาบาลบ้านโป่ง,โรงพยาบาลโพธาราม,โรงพยาบาลวัดเพลง,โรงพยาบาลสวนผึ้ง, โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราช จอมบึง และเปิดให้บริการคลินิกกัญชาทางการแพทย์แผนไทย จำนวน ๕ แห่ง ได้แก่ โรงพยาบาลดำเนินสะดวก, โรงพยาบาลปากท่อ, โรงพยาบาลบางแพ, โรงพยาบาลเจ็ดเสมียน, โรงพยาบาล บ้านคา จากการตรวจสอบข้อมูลในระบบ HDC ของแต่ละโรงพยาบาลที่มีการจัดบริการคลินิกกัญชาทางการแพทย์ ยังพบว่ากลุ่มผู้ป่วยระยะประคับประคองที่ได้รับการรักษาด้วยยากัญชาทางการแพทย์มีจำนวนน้อยมาก วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน 1. เพื่อเพิ่มศักยภาพสหวิชาชีพสำหรับแนวทางการสั่งใช้ยากัญชาทางการแพทย์และการดูแลผู้ป่วย ระยะประคับประคอง (Palliative Care) ที่มีการใช้ยากัญชาทางการแพทย์ได้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น 2. เพื่อให้ผู้ป่วยระยะประคับประคองในจังหวัดราชบุรี ได้รับบริการทางการแพทย์แผนไทยและ กัญชาทางการแพทย์อย่างถูกต้อง 3. เพื่อให้แพทย์แผนไทยในจังหวัดราขบุรี มีความรู้ ความเข้าใจ และสามารถทำเวชปฏิบัติการดูแล ผู้ป่วยระยะประคับประคองทางการแพทย์แผนไทยแบบบูรณาการ
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2566 225 กลุ่มเป้าหมาย 1. แพทย์แผนไทยจากโรงพยาบาลศูนย์/โรงพยาบาลทั่วไป/โรงพยาบาลชุมชน จำนวน ๑๑ แห่งๆ ละ 2 คน รวมเป็น 22 คน 2. แพทย์แผนไทยจากโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลที่สังกัดสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี จำนวน 26 แห่งๆละ 1 คน รวม 26 คน 3. ผู้รับผิดชอบงาน Palliative Care จากโรงพยาบาลศูนย์/โรงพยาบาลทั่วไป/โรงพยาบาลชุมชน จำนวน ๑๑ แห่งๆ ละ 1 คน รวมเป็น 11 คน 4. เภสัชกรที่ปฏิบัติงานคลินิกกัญชาทางการแพทย์ จากโรงพยาบาลศูนย์/โรงพยาบาลทั่วไป/ โรงพยาบาลชุมชน จำนวน ๑๑ แห่งๆ ละ 1 คน รวมเป็น 11 คน วิธีการดำเนินงาน 1. วิเคราะห์ปัญหาและวางแผนเพื่อจัดทำโครงการ 2. จัดทำโครงการเพื่อขออนุมัติ 3. ประสานวิทยากรและแจ้งกลุ่มเป้าหมาย เข้าร่วมอบรม 4. จัดอบรม 5.สรุปผลการจัดอบรม งบประมาณ จากงบกองทุนภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด ราชบุรี เป็นจำนวนเงิน 12,840 บาท ผลการดำเนินงาน 1. มีการจัดอบรมตามโครงการพัฒนาศักยภาพสหวิชาชีพเพื่อการดูแลผู้ป่วยระยะประคับประคอง ด้วยกัญชาทางการแพทย์แผนไทยและกัญชาทางการแพทย์แบบบูรณาการ จังหวัดราชบุรี ประจำปีงบประมาณ 2566 ในวันที่ 12 มกราคม 2566 ณ ห้องประชุมชั้น 6 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี มีผู้เข้าร่วมอบรม จำนวน 66 คน 2. แพทย์แผนไทยในจังหวัดราขบุรี มีความรู้ ความเข้าใจ และสามารถทำเวชปฏิบัติการดูแลผู้ป่วย ระยะประคับประคองทางการแพทย์แผนไทยแบบบูรณาการ ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข ไม่มี
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2566 226 ภาพกิจกรรม
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2566 227 โครงการอบรมหลักสูตรการใช้ยาแผนไทยในบัญชียาหลักแห่งชาติ สำหรับผู้ได้รับมอบหมายให้ประกอบโรคศิลปะด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย ในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566 บทนำ กระทรวงสาธารณสุข มีนโยบายการบริหารงานภายใต้วิสัยทัศน์ ที่ว่าภายในทศวรรษต่อไป คนไทย ทุกคนจะมีสุขภาพแข็งแรงเพิ่มขึ้น เพื่อสร้างความเจริญทางเศรษฐกิจของประเทศทั้งทางตรงและทางอ้อมอย่าง ยั่งยืน กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกได้ขับเคลื่อนนโยบายดังกล่าว โดยได้จัดทำมาตรฐาน โรงพยาบาลส่งเสริมและสนับสนุนการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ผสมผสาน (รพ.สส.พท.) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ การให้บริการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก ประกอบกับสำนักงานประกันสุขภาพแห่งชาติ มีนโยบายที่ จะส่งเสริมการใช้ยาสมุนไพรในสถานบริการสาธารณสุขของรัฐ เพื่อให้ครอบคลุมประชากรทุกกลุ่ม รวมถึง ประชาชนได้เข้าถึงสิทธิในการรักษา และยังสอดคล้องกับแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงที่ใช้ภูมิปัญญาไทยที่มีอยู่ในการ ดูแลสุขภาพ รวมถึงหน่วยบริการสาธารณสุขในส่วนภูมิภาค สามารถจัดบริการการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ ทางเลือกได้อย่างมีประสิทธิภาพ อันจะเป็นเครื่องมือในการตอบสนองตัวชี้วัดของกระทรวงสาธารณสุข สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี เห็นว่า กระบวนการพัฒนาระบบงานบริการด้านการแพทย์ แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก ตามแนวนโยบายของผู้บริหารกระทรวงสาธารณสุข มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการ ดำเนินงานด้านการพัฒนาระบบบริการสาธารณสุขของรัฐในจังหวัดราชบุรี โดยเฉพาะการบริการด้านการแพทย์ แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก ที่กำหนดอยู่ในมาตรา 3 แห่ง พรบ.หลักประกันสุขภาพแห่งชาติพ.ศ.2545 นั้น นับวันยิ่งทวีความสำคัญและเป็นทางเลือกเป็นที่พึ่งพิงแก่ประชาชนมากยิ่งขึ้น ซึ่งจะเห็นได้จากหน่วยบริการภาครัฐ มากขึ้นทุกปี ดังนั้น จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่หน่วยบริการภาครัฐจะต้องเร่งพัฒนาระบบบริการด้านการแพทย์ แผนไทยและส่งเสริมการใช้ยาสมุนไพร ให้ครอบคลุมทุกมิติการบริการอย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งนี้ การจัดบริการ บุคลากรที่เกี่ยวข้องจำเป็นต้องมีความรู้ สามารถบูรณาการองค์ความรู้ด้านการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ ทางเลือก ในการดูแลสุขภาพของประชาชนได้อย่างทั่วถึง โดยเฉพาะการส่งเสริมให้มีการใช้ยาสมุนไพร ซึ่งบุคลากร ที่ปฏิบัติงานในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลจะต้องผ่านการอบรมหลักสูตรการใช้ยาแผนไทยในบัญชียาหลัก แห่งชาติสำหรับผู้ได้รับมอบหมายให้ประกอบโรคศิลปะด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยในโรงพยาบาลส่งเสริม สุขภาพตำบล วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน 1. เพื่อพัฒนาศักยภาพบุคลากรสาธารณสุขที่ปฏิบัติงานในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ให้มีความรู้ ความเข้าใจ ในการใช้ยาแผนไทยเพื่อดูแลสุขภาพประชาชนมากขึ้น 2. เพื่อส่งเสริมให้สถานบริการสาธารณสุขระดับตำบล มีการใช้ยาสมุนไพรเพิ่มขึ้น
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2566 228 กลุ่มเป้าหมาย บุคลากรสาธารณสุขที่ปฏิบัติงานในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในเขตจังหวัดราชบุรี จำนวน 100 คน วิธีการดำเนินงาน 1. จัดทำโครงการเพื่อขออนุมัติ 2. ประสานวิทยากรและกลุ่มเป้าหมาย 3. จัดการอบรมตามโครงการอบรมหลักสูตรการใช้ยาแผนไทยในบัญชียาหลักแห่งชาติ สำหรับ ผู้ได้รับมอบหมายให้ประกอบโรคศิลปะด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัด ราชบุรี ปีงบประมาณ 2566 4. ติดตาม ควบคุมกำกับให้เป็นไปตามแผนงาน/โครงการ 5. สรุปผลการดำเนินงาน งบประมาณ จากงบกองทุนภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด ราชบุรีเป็นจำนวนเงิน 40,980 บาท ผลการดำเนินงาน 1. มีการจัดอบรมตามโครงการอบรมหลักสูตรการใช้ยาแผนไทยในบัญชียาหลักแห่งชาติ สำหรับ ผู้ได้รับมอบหมายให้ประกอบโรคศิลปะด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัด ราชบุรี ปีงบประมาณ 2566 ในวันที่ 24 -25 สิงหาคม 2566 ณ ห้องประชุมชั้น 6 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด ราชบุรี มีผู้เข้าร่วมอบรม จำนวน 105 คน 2. ผู้ให้บริการการแพทย์แผนไทยมีความรู้ ความเข้าใจ และให้การยอมรับในการใช้ยาแผนไทยมากขึ้น ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข (ไม่มี) ภาพกิจกรรม
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2566 229 การดำเนินงานแลกเปลี่ยนแนวทางเวชปฏิบัติ (Clinical Practice Guideline) การดูแลผู้ป่วยระยะกลาง (Intermediate care) ด้วยการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก แบบบูรณาการและสร้าง Protocol ทางการแพทย์แผนไทย ในการดูแลผู้ป่วย Intermediate care จังหวัดราชบุรี ปี 2566 บทนำ การดูแลผู้ป่วย IMC หรือ Intermediate Care คือ การดูแลผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตหรือ พฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์ แต่ไม่ได้เป็นผู้ป่วยวิกฤติที่ต้องได้รับการดูแลในหน่วยไอซียกเว้นในกรณีที่มีความ จำเป็น โดยทั่วไปแล้วผู้ป่วย IMC จะไม่ต้องการการช่วยเหลือทางการแพทย์ที่ฉับไวเช่นในหน่วยไอซี แต่จำเป็นต้อง ได้รับการดูแลทางการพยาบาลที่คุณภาพสูงขึ้นจากผู้ป่วยในทั่วไป โดยการให้บริการ IMC จะช่วยให้ผู้ป่วยกลับสู่ สภาพสุขภาพได้อย่างรวดเร็ว การดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง อัมพฤกษ อัมพาต ด้วยการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ ทางเลือก หมายถึง บริการการตรวจ วินิจฉัย รักษาโรค และฟนฟูสภาพผู้ป่วย โรคหลอดเลือดสมอง อัมพฤกษ อัมพาตระยะกลาง (Intermediate Care) ได้แก 1. การตรวจประเมินทางการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก 2. การรักษาและฟนฟูสภาพด้วยการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก ได้แก่ การนวดเพื่อการ รักษา-ฟนฟูสภาพ, การประคบสมุนไพรเพื่อการรักษา-ฟนฟูสภาพ, การอบไอน้ำสมุนไพรเพื่อการรักษาฟนฟูสภาพ และการฝงเข็ม 3. การรักษาด้วยยาสมุนไพร ตามขอบงใชบัญชียาหลักชาติ อาจพิจารณานำยาในกลุม รายการยา รักษากลุมอาการกล้ามเนื้อและกระดูก ได้แก ยาแกลมอัมพฤกษ, ยาผสมโคคลาน, ยาผสมเถาวัลย์เปรียง, และ ยาสหัสธารา มาใชเพื่อร่วมรักษาอาการของโรคอัมพฤกษ อัมพาต (บัญชียาหลักแหงชาติ, 2558) วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน เพื่อให้มีแนวทางการดูแลผู้ป่วย Intermediate care ด้วยการแพทย์แผนไทย จังหวัดราชบุรี เป้าหมายในการดำเนินงาน โรงพยาบาลทุกแห่ง,โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลที่มีแพทย์แผนไทย วิธีการดำเนินงาน จัดประชุมแลกเปลี่ยนแนวทางเวชปฏิบัติ (Clinical Practice Guideline)การดูแลผู้ป่วยระยะกลาง (Intermediate care) ด้วยการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก แบบบูรณาการและสร้าง Protocol ทาง การแพทย์แผนไทย ในการดูแลผู้ป่วย Intermediate care จังหวัดราชบุรี ปี 2566
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2566 230 ผลการดำเนินงาน 1. มีการจัดประชุมแลกเปลี่ยนแนวทางเวชปฏิบัติ (Clinical Practice Guideline) การดูแลผู้ป่วย ระยะกลาง (Intermediate care) ด้วยการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก แบบบูรณาการและสร้าง Protocol ทางการแพทย์แผนไทย ในการดูแลผู้ป่วย Intermediate care จังหวัดราชบุรี ปี 2566 ในวันที่ 30 มิถุนายน 2566 และวันที่ 7 กันยายน 2566 2. มี Protocol ทางการแพทย์แผนไทย ในการดูแลผู้ป่วย Intermediate care จังหวัดราชบุรี ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข ในการดำเนินงานจะต้องมีการบูรณาการร่วมกันกับทีมสหวิชาชีพ แนวทางแก้ไข หน่วยบริการควรให้ ทีมสหวิชาชีพวางแผนและทำงานร่วมกันในการดูและผุ้ป่วย IMC ภาพกิจกรรม ประชุมวันที่ 30 มิถุนายน 2566 ณ ห้องประชุมชั้น 4 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี ประชุมวันที่ 7 กันยายน 2566 ณ ห้องประชุมชั้น 4 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2566 231 การออกใบอนุญาตและติดตามการดำเนินการของผู้รับใบอนุญาตศึกษาวิจัย จำหน่ายหรือแปรรูป สมุนไพรควบคุม (กัญชา) เพื่อการค้า บทนำ กัญชา หรือ สารสกัดจากกัญชา ซึ่งเป็นพืชในสกุล Cannabis เป็นสมุนไพรควบคุม และถูกอนุญาต ให้ผู้ที่มีอายุตั้งแต่ยี่สิบปีขึ้นไปสามารถครอบครอง ใช้ประโยชน์ ดูแล เก็บรักษา ขนย้าย จำหน่ายสมุนไพรควบคุม (กัญชา) ได้ ยกเว้น การใช้ประโยชน์ในที่สาธารณะโดยการสูบ การใช้ประโยชน์กับสตรีมีครรภ์หรือสตรีให้นมบุตร การจำหน่ายให้กับผู้ที่มีอายุต่ำกว่ายี่สิบปี สตรีมีครรภ์หรือสตรีให้นมบุตร สืบเนื่องจากประกาศกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก เรื่อง กำหนดแบบตาม กฎกระทรวงการอนุญาตให้ศึกษาวิจัยหรือส่งออกสมุนไพรควบคุมหรือจำหน่าย หรือแปรรูปสมุนไพรควบคุม เพื่อการค้า พ.ศ. 2559 และ ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง สมุนไพรควบคุม (กัญชา) พ.ศ. 2565 ทางกลุ่มงานการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกได้ให้บริการออกใบอนุญาตศึกษาวิจัย ส่งออก และจำหน่ายหรือแปรรูป สมุนไพรควบคุมเพื่อการค้า ให้แก่ผู้ประกอบการทั้งภาครัฐและเอกชน โดย ดำเนินการให้เป็นไปตามประกาศกระทรวง ให้คำแนะนำปรึกษาแก่ผู้ขออนุญาตและผู้เกี่ยวข้อง จัดเตรียมเอกสาร จัดทำผังกระบวน รวมถึง ประสานงาน ติดตามและควบคุมให้กระบวนการขั้นตอนต่างๆ เป็นไปตามผัง กระบวนการที่วางไว้ รวมถึงการติดตามการดำเนินการของผู้รับใบอนุญาต และการส่งต่อข้อมูลของผู้ประกอบ ให้กับเขตพื้นที่รับทราบ วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน 1. เพื่อควบคุมกระบวนการดำเนินงานให้เป็นไปตามกฎกระทรวงการอนุญาตให้ศึกษาวิจัยหรือ ส่งออกสมุนไพรควบคุมหรือจำหน่าย หรือแปรรูปสมุนไพรควบคุมเพื่อการค้า พ.ศ. 2559 จบกระบวนการ 2. เพื่อกำกับ ติดตามและควบคุมการดำเนินการของผู้รับใบอนุญาต เป้าหมายในการดำเนินงาน 1. ออกใบอนุญาตให้ศึกษาวิจัยหรือส่งออกสมุนไพรควบคุมหรือจำหน่าย หรือแปรรูปสมุนไพร ควบคุมเพื่อการค้าและจัดทำทะเบียนผู้ประกอบการ เป็นข้อมูลของจังหวัด 2. พื้นที่ทราบถึงรายชื่อผู้รับใบอนุญาตในเขตรับผิดชอบ 3. ผู้รับใบอนุญาตได้รับการ ติดตามการดำเนินการภายหลังได้รับใบอนุญาตจากเจ้าหน้าที่ในเขตพื้นที่/ เจ้าหน้าที่กลุ่มงานการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด วิธีการดำเนินงาน - จัดเตรียมเอกสารและวัสดุสำนักงานที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานออกใบอนุญาต o เอกสารอ้างอิง และวัสดุสำนักงาน o แบบฟอร์ม ภ.ท.12
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2566 232 o แบบฟอร์มสำหรับตรวจสอบเอกสารของผู้มายื่นใบคำขอ o แบบฟอร์มใบนำทางการชำระเงิน o ใบรับคำขอ o แบบแสดงความคิดเห็นเบื้องต้น เพื่อเสนอการรับอนุญาต - จัดเตรียมเอกสารการติดตามการดำเนินการของผู้รับใบอนุญาต o แบบตรวจติดตามสถานประกอบการที่มีใบอนุญาตจำหน่ายหรือแปรรูปสมุนไพรควบคุม (กัญชา) เพื่อการค้า - จัดเตรียมช่องการเข้าถึงเอกสารหรับการรายงานการดำเนินการของผู้รับใบอนุญาต o แบบฟอร์ม ภ.ท. 27 - 32 - จัดทำทะเบียนผู้รับใบอนุญาต และ ส่งต่อรายชื่อให้กับเขตพื้นที่รับทราบ - ทำแผนลงพื้นที่ - จัดประชุมแนะนำ การควบคุมผู้รับใบอนุญาตตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข และ การใช้แบบ ตรวจติดตามสถานประกอบการข้างต้น ให้แก่หน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข o 10 เมษายน 2566 Zoom meeting เพื่อแนะนำแบบตรวจติดตามสถานประกอบการที่มี ใบอนุญาตจำหน่ายหรือแปรรูปสมุนไพรควบคุม (กัญชา) เพื่อการค้า และกฎหมายที่ เกี่ยวข้อง
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2566 233 - เพิ่มช่องทางการติดต่อสื่อสารกับผู้รับใบอนุญาตและผู้ยื่นใบคำขอ ; line official account (TAM RATCHABURI - ร่วมจัดทำทะเบียน ผู้ประกอบการทั้งหมดให้เป็นปัจจุบัน โดยลงรายละเอียดตาม google sheet (excel) ของกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก - สรุปผลการดำเนินงานทุกเดือน โดยทำเป็น แผนภูมิอัพเดทจำนวนผู้ยื่นคำขอ และผู้รับใบอนุญาต แยกรายอำเภอ
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2566 234
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2566 235 ผลการดำเนินงาน - สรุปการรายงานผลการออกใบอนุญาต มีผู้ยื่นคำขอ ทั้งหมด 110 ราย (ขอจำหน่ายหรือแปรรูป จำนวน 107 ราย,ส่งออก จำนวน 3 ราย) - ลงตรวจข้อมูลและสรุปผลวิเคราะห์ประจำทุกเดือน และรายงานผลในที่ประชุม คปสจ.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2566 236