0. Final-รายงานประจำปี 2566

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 91 ผลการดำเนินงาน (ตุลาคม 2565 –กันยายน 2566) ภาพรวมจังหวัด HDC 9280 86.96 2,859 1,731 60.55 29,669 22,764 76.73 22,764 15,549 68.31บ้านคา 3 2 66.67 685175 1,007 888 88.18 888 600 67.57 วัดเพลง 4 41002716 59.26 369 316 85.64 316 217 68.67 ปากท่อ 1210 83.33 350 195 55.71 3,059 2,051 67.05 2,051 1,229 59.92โพ ธาราม 10 990287 206 71.78 4,986 3,466 69.51 3,466 2,124 61.28 บางแพ 5 5100 1107770 1,638 1,417 86.51 1,417 931 65.7 บ้านโป่ง 1 1100 596 338 56.71 5,878 4,453 75.76 4,453 3,543 79.56 ดำเนิน สะดวก 1410 71.43 343 166 48.4 3,178 2,577 81.09 2,577 1,604 62.24สวนผึ้ง 0 0 0208 189 90.87 1,650 1,595 96.67 1,595 1,224 76.74 จอมบึง 9 9100 270 179 66.3 2,785 2,155 77.38 2,155 1,499 69.56 เมือง ราชบุรี 3430 88.24 600 314 52.33 5,119 3,846 75.13 3,846 2,578 67.03รายการ ข้อมูล เป้าหมาย ผลงาน ร้อยละ เป้าหมาย ผลงาน ร้อยละ เป้าหมาย ผลงาน ร้อยละ เป้าหมาย ผลงาน ร้อยละเกณฑ์ เป้าหมาย ร้อยละ 60ร้อยละ 50ร้อยละ 85ร้อยละ 60ตัวชี้วัด ร้อยละของเด็กอายุ 9,18,30,42 และ 60 เดือน ที่คัดกรองพัฒนาการแล้ว พบว่ามีพัฒนาการล่าช้าแล้ว ได้รับการกระตุ้น TEDA4I ร้อยละทารกแรกเกิดจนถึง อายุต่ำกว่า 6 เดือนกินนม แม่อย่างเดียว ร้อยละเด็ก 0-5ปี ได้รับ การชั่งน้ำหนักและวัดส่วนสูง ร้อยละเด็ก 0-5 ปี สูงดี สมส่วน ลำดับ 5 6 7 8

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 92 ผลการดำเนินงาน (ตุลาคม 2565 –กันยายน 2566) ภาพรวมจังหวัด HDC 22,765 2,026 8.90 22,767 1,849 8.12 22,765 796 3.50บ้านคา 88871 888975 8.44 88836 4.05 วัดเพลง 31620 6.33 31625 7.91 31614 4.43ปากท่อ 2,051 250 12.19 2,051 174 8.48 2,051 89 4.34โพ ธาราม 3,466 305 8.8 3,466 423 12.2 3,466 145 4.18บางแพ 1,417 156 11.01 1,417 108 7.62 1,417 47 3.32บ้านโป่ง 4,453 269 6.04 4,453 242 5.43 4,453 79 1.77ดำเนิน สะดวก 2,578 362 14.04 2,578 267 10.36 2,578 90 3.49สวนผึ้ง 1,595 71 4.45 1,595 127 7.96 1,595 52 3.26จอมบึง 2,155 153 7.1 2,155 175 8.12 2,155 76 3.53เมือง ราชบุรี 3,846 369 9.59 3,847 233 6.06 3,846 168 4.37รายการ ข้อมูล เป้าหมาย ผลงาน ร้อยละ เป้าหมาย ผลงาน ร้อยละ เป้าหมาย ผลงาน ร้อยละเกณฑ์ เป้าหมาย ไม่เกิน ร้อยละ 10 ไม่เกิน ร้อยละ 14 ไม่เกิน ร้อยละ 6 ตัวชี้วัด ร้อยละเด็ก 0-5 ปี อ้วน ร้อยละเด็ก 0-5 ปี เตี้ย ร้อยละเด็ก 0-5 ปี ผอม ลำดับ 91011

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 93 ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข ปัญหา/อุปสรรค การแก้ไข 1. การค้นหาเด็ก กลุ่มเป้าหมายคัดกรอง พัฒนาการและติดตาม พัฒนาการสงสัยล่าช้าให้ ได้รับการส่งเสริม/กระตุ้น พัฒนาการไม่ได้ตามเกณฑ์ เป้าหมาย 1. พัฒนาศักยภาพเจ้าหน้าที่ในการคัดกรองพัฒนาการด้วยเครื่องมือ DSPM และ เจ้าหน้าที่ที่กระตุ้นด้วยเครื่องมือ TEDA4I 2. พัฒนาระบบการติดตามและรับ-ส่งต่อเด็กพัฒนาการสงสัยล่าช้าเพื่อให้ได้รับการ รักษาต่อเนื่อง 3. เยี่ยมเสริมพลังเจ้าหน้าที่ รพ.สต.ในกลุ่มที่ค้นไม่พบเด็กพัฒนาการสงสัยล่าช้า 4. ประสานให้ระดับอำเภอพัฒนาศักยภาพเจ้าหน้าที่ในการคัดกรองพัฒนาการ การส่งเสริมและกระตุ้นพัฒนาการเด็กปฐมวัย 5.ประสานเครือข่าย อสม., ทีมหมอครอบครัว ,ผู้นำชุมชนและ อปท. ในการติดตาม เด็กพัฒนาการสงสัยล่าช้า ให้ได้รับการดูแลอย่างต่อเนื่อง 2. ภาวะโภชนาการสูงดีสม ส่วนบางอำเภอไม่ได้ตาม เกณฑ์เป้าหมาย 1. ขับเคลื่อนโภชนาการ 1000 วันแรกของชีวิต และ พรบ.นมผง 2. พัฒนาตำบล 1000 วันแรกของชีวิต 3. หน่วยบริการทุกระดับจ่ายยาน้ำเสริมธาตุเหล็กแก่เด็กอายุ 6 เดือน-5ปี ทุกราย 4. หน่วยบริการทุกระดับจัดกิจกรรมโรงเรียนพ่อแม่ กิน กอด เล่น เล่า นอน เฝ้าดูฟัน และส่งเสริมกิจกรรมทางกาย และการส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ 5. พัฒนาศักยภาพ อสม.เชี่ยวชาญด้านแม่และเด็ก ในการส่งเสริมพัฒนาการ โภชนาการ ทันตสุขภาพ และการจัดอาหารสำหรับเด็กปฐมวัย 6. ประสานสถานประกอบการในการจัดมุมนมแม่ในสถานประกอบการ 3. การบันทึกผลงาน ไม่ถูกต้อง ไม่ทันเวลา 1. ทีมสารสนเทศจังหวัดราชบุรี ร่วมค้นหาและวิเคราะห์ปัญหา และคืนข้อมูลให้ PM เด็กปฐมวัยระดับจังหวัด และทีมสารสนเทศระดับอำเภอ เพื่อคืนข้อมูลให้ CDM อำเภอ เพื่อส่งต่อให้ผู้ปฏิบัติงานปรับปรุงข้อมูล และใช้กำกับติดตามการดำเนินงาน 2. ผู้จัดการแผนเด็กปฐมวัย ระดับจังหวัด และอำเภอ (PM) ร่วมกันติดตามการ ตรวจสอบความผิดพลาดของข้อมูล เพื่อวิเคราะห์ปัญหา และส่งต่อให้พื้นที่แก้ไข ปรับปรุงข้อมูล ก่อนส่งออก 43 แฟ้ม 3. แลกเปลี่ยนเรียนรู้การบันทึกข้อมูลในระบบ 43 แฟ้ม

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 94 กลุ่มวัยเรียน บทนำ จังหวัดราชบุรี มีโรงเรียนทั้งหมด 402 โรงเรียน โดยแบ่งตามสังกัด ดังนี้ มัธยมศึกษา 26 โรงเรียน ประถมศึกษา 318 โรงเรียน การศึกษาพิเศษ 1 โรงเรียน สังกัด อปท 15 โรงเรียน เอกชน 33 โรงเรียน และ ตชด. 2 โรงเรียน โรงเรียนในสังกัดอาชีวศึกษา จำนวน 12 แห่ง มีนักเรียนรวมทั้งสิ้น จำนวน 143,277 คน การดำเนินงานประเมินโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพในจังหวัดราชบุรีที่ผ่านมา ผ่านการประเมินทั้งสิ้น 291 โรงเรียน ร้อยละ 72.93 ผ่านระดับเพชร จำนวน 1 โรงเรียน ร้อยละ 0.25 ระดับทอง จำนวน 252 โรงเรียน ร้อยละ63.16 ระดับเงิน จำนวน 29 โรงเรียน ร้อยละ 7.27 ระดับทองแดง จำนวน 9 โรงเรียน ร้อยละ 2.26 มีจำนวนโรงเรียนที่มีความพร้อมและสมัครใจเข้าสู่กระบวนการโรงเรียนพัฒนาเป็นโรงเรียนรอบรู้ด้านสุขภาพ จำนวน 56 โรงเรียน คิดเป็นร้อยละ 14.23 โรงเรียนที่ได้ประเมินตนเองในโปรแกรมประเมินความรอบรู้ ด้านสุขภาพ ประเมินตนเองด้านกระบวนการครบทั้ง 4 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) ด้านบริการจัดการ, 2) ด้านการ สื่อสารความรอบรู้ด้านสุขภาพ 3) ด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมของโรงเรียนที่เอื้อต่อสุขภาพและการเรียนรู้ และ 4) ด้านการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย จำนวน 40 โรงเรียน ผลการประเมินผ่านด้านกระบวนการ จำนวน 29 โรงเรียน ผ่านการประเมินรับรองเป็นโรงเรียนรอบรู้ด้านสุขภาพ จำนวน 7 โรงเรียน มีนักเรียนที่ผ่าน การประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพระดับ NuPETHS (พฤติกรรมสุขภาพที่พึงประสงค์) ร้อยละ 52.74 และ ระดับ Super Hero NuPETHS (พฤติกรรมสุขภาพที่พึงประสงค์และความรอบรู้ด้านสุขภาพ) ร้อยละ 9.75 และเข้าร่วมกระบวนการพัฒนาเป็นโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพ Plus HL อย่างต่อเนื่อง สถานการณ์ภาวะโภชนาการของเด็กอายุ 6-14 ปี จังหวัดราชบุรี ปี 2564 – 2566 พบว่า แนวโน้มสถานการณ์ภาวะโภชนาการเด็กอายุ 6-14 ปี สูงดีสมส่วน ร้อยละ 59.21, ร้อยละ 54.48 และ ร้อยละ 56.42 ตามลำดับ มีแนวโน้มลดลงโดยต่ำกว่าค่าเป้าหมาย (ร้อยละ 59) เด็กเริ่มอ้วนและอ้วน ร้อยละ 13.25, ร้อยละ 15.74 และร้อยละ 15.13 ตามลำดับ มีแนวโน้มสูงกว่าค่าเป้าหมาย (ไม่เกิน ร้อยละ 10) เด็กผอม ร้อยละ 2.94, ร้อยละ 4.44 และร้อยละ 4.88 ตามลำดับ ผ่านเกณฑ์ค่าเป้าหมาย (ไม่เกิน ร้อยละ 5) เด็กเตี้ย ร้อยละ 7.42, ร้อยละ 10.66 และร้อยละ 8.20 ตามลำดับ มีแนวโน้มลดลง แต่สูงกว่า ค่าเป้าหมาย (ไม่เกินร้อยละ 5) ข้อมูลจากระบบรายงาน HDC วันที่ 27 กันยายน 2566 โครงการเด็กไทยสายตาดี เริ่มดำเนินการตั้งแต่ปี 2562 จนถึงปัจจุบัน ซึ่งได้จัดกิจกรรม มอบแว่นสายตานักเรียนให้แก่นักเรียนกลุ่มเป้าหมาย เมื่อวันที่ 6 มกราคม 2565 เนื่องด้วยสถานการณ์โควิด (COVID -19) โรงเรียนประกาศหยุดเรียน และเพิ่มเปิดเรียนได้ตามปกติ จึงอยู่ในระหว่างการตรวจคัดกรอง และบันทึกผลการคัดกรองสายตานักเรียน โดยปกติจะตรวจคัดกรองสายตาในเทอมที่ 1 ของปีการศึกษา ปีงบประมาณ 2566 ดำเนินการคัดกรองสายตานักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 จำนวน 422 คน สายตาปกติ จำนวน 356 คน ผิดปกติ จำนวน 37 คน ได้รับแว่นสายตา ร้อยละ 100 สถานการณ์สุขภาพช่องปากเด็กวัยเรียน พบว่า นักเรียนชั้น ป.1 มีฟันดีไม่มีผุ (Cavity Free) ร้อยละ 89.79 นักเรียนชั้น ป.1 ปราศจากฟันผุในฟันแท้ ร้อยละ 89.79 (เกณฑ์ร้อยละ 60)

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 95 วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน 1. เพื่อเด็กวันเรียนมีภวะโภชนาการที่ดี มีพฤติกรรมสุขภาพที่พึงประสงค์ 2. พัฒนาศักยภาพเด็กและเยาวชนมีความรอบรู้ด้านสุขภาพ 3. เพื่อพัฒนาโรงเรียนให้เป็นโรงเรียนรอบรู้ด้านสุขภาพ 4. เกิดนวัตกรรมต้นแบบและวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practices) เป้าหมายในการดำเนินงาน 1. เด็กอายุ 6-14 ปี สูงดีสมส่วน ร้อยละ 57 2. ส่วนสูงเฉลี่ยที่อายุ 19 ปี เด็กชาย 171 เซนติเมตร เด็กหญิง 161 เซนติเมตร 3. นักเรียนมีความรอบรู้ด้านสุขภาพ ร้อยละ 60 4. นักเรียนมีพฤติกรรมสุขภาพที่พึงประสงค์ ร้อยละ 50 5. โรงเรียนรอบรู้ด้านสุขภาพ (Health Literate School) 50 แห่ง 6. เด็กอายุ 12 ปี ปราศจากฟันผุ (Caries free) ร้อยละ 72 7. เด็กกลุ่มเปราะบางเข้าถึงบริการและได้รับการคัดกรองสุขภาพ ร้อยละ 50 วิธีการดำเนินงาน มาตรการ/กลยุทธ์/แผนงาน/โครงการ หรือ กิจกรรมหลักระดับจังหวัด เพื่อจัดการปัญหา กลยุทธ์/มาตรการ โครงการ/กิจกรรมหลัก/ ส่งเสริมภาวะโภชนาการและกิจกรรม ทางกาย เพื่อเด็กวัยเรียนสูงดีสมส่วน - จัดตั้งคณะทำงานระดับจังหวัด (School Board) โดยกลุ่มงาน ที่เกี่ยวข้อง ร่วมกับ PM ระดับจังหวัดและ ระดับอำเภอ ขับเคลื่อนงานส่งเสริมสุขภาพและแก้ไขปัญหาสุขภาพของเด็ก วัยเรียนในพื้นที่ - ประชุม (Project Manager) ระดับอำเภอเพื่อขับเคลื่อน การดำเนินงานส่งเสริมสุขภาพและแก้ไขปัญหาสุขภาพของ เด็กวัยเรียน โดยเน้นการส่งเสริมให้เด็กวัยเรียนสูงดีสมส่วน ป้องกัน และแก้ไขปัญหาภาวะทุพโภชนาการ (อ้วน ผอม เตี้ย) รวมทั้งส่งเสริมให้มีพฤติกรรมสุขภาพที่พึงประสงค์ - การขับเคลื่อนการดำเนินการตามมาตรฐานระบบการจัดการ อาหารและโภชนาการในสถานศึกษา - สร้างความรอบรู้และพฤติกรรมสุขภาพที่พึงประสงค์ด้าน โภชนาการตามมาตรฐานอาหารกลางวันในโรงเรียน - การขับเคลื่อนการดำเนินงานตามมาตรฐานโรงเรียนส่งเสริม สุขภาพระดับมาตรฐานสากล - ส่งเสริมการดำเนินงานโรงเรียนรอบรู้ด้านสุขภาพ เพื่อเป็น ต้นแบบโรงเรียนรอบรู้ด้านสุขภาพ อย่างน้อยอำเภอละ 1 โรงเรียน

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 96 กลยุทธ์/มาตรการ โครงการ/กิจกรรมหลัก/ การขับเคลื่อนการดำเนินงานส่งเสริม สุขภาพเด็กวัยเรียน - การส่งเสริมการเฝ้าระวังภาวะโภชนาการของเด็กวัยเรียน อายุ 6-14 ปี - การเฝ้าระวังภาวะโภชนาการ ได้แก่ การชั่งน้ำหนัก-วัดส่วนสูง ประเมินและติดตามภาวะการเจริญเติบโต ป้องกัน และแก้ไข ปัญหาภาวะทุพโภชนาการในเด็กวัยเรียน - การส่งเสริมการตรวจคัดกรองภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุ เหล็กและบริการจ่ายยาเม็ดเสริมธาตุเหล็ก เพื่อป้องกันภาวะ โลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กในเด็กวัยเรียน - การส่งเสริมการตรวจคัดกรอง Obesity sign ส่งต่อเด็กอ้วน กลุ่มเสี่ยงเข้าสู่ระบบบริการ - การส่งเสริมการจัดการอาหารและโภชนาการตามระบบการ เฝ้าระวังภาวะโภชนาการ มาตรฐานอาหารกลางวันในโรงเรียน ด้วยโปรแกรม Thai School Lunch และส่งเสริมให้เด็กวัยเรียน มีพฤติกรรมการบริโภคที่เหมาะสม การสร้างสภาพแวดล้อม ที่เอื้อต่อการมีพฤติกรรมการบริโภคที่เหมาะสม โดยการ ดำเนินงานอย่างมีส่วนร่วมของสถานศึกษา ผู้ปกครอง และชุมชน - การส่งเสริมการสร้างความรอบรู้และพฤติกรรมสุขภาพที่ พึงประสงค์ด้านโภชนาการ ผ่านทางช่องทาง/รูปแบบต่างๆ/ ส่งเสริมการจัดกิจกรรมในวันสำคัญต่างๆ เช่น วันไข่โลก วันเด็กแห่งชาติ และวันดื่มนมโลก - การส่งเสริมกิจกรรมทางกายเพื่อสุขภาพ เช่น กระโดดโลดเต้น 60 นาที, ChoPA & ChiPA, FUN for FIT, ก้าวท้าใจ - สนับสนุนให้ทุกโรงเรียนออกกำลังกายโดยใช้ต้นแบบ จิงโจ้HIIT โดยจัดทำเป็นคริป Video ให้โรงเรียน - สนับสนุนให้ทุกพื้นที่ดำเนินการเชิงรุก โครงการเด็กไทย สายตาดี ให้แล้วเสร็จภายใน ภาคการศึกษาที่ 1 ปีการศึกษา 2566 - ติดตามการดำเนินงานของพื้นที่การให้บริการส่งเสริมสุขภาพ เด็กวัยเรียน และระบบการบันทึกข้อมูลที่ครบถ้วน ถูกต้อง และทันเวลา การขับเคลื่อนการดำเนินงานโรงเรียนรอบรู้ ด้านสุขภาพ และโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพ ระดับมาตรฐานสากล (Global Standard for Health Promoting School) - ชี้แจงการดำเนินงานโรงเรียนรอบรู้ด้านสุขภาพ และโรงเรียน ส่งเสริมสุขภาพระดับมาตรฐานสากล ผ่านการประชุม Project Manager ระดับอำเภอ

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 97 กลยุทธ์/มาตรการ โครงการ/กิจกรรมหลัก/ - การดำเนินงานโรงเรียนรอบรู้ด้านสุขภาพเริ่มดำเนินงาน ตั้งแต่ ปีงบประมาณ 2564 ถึงปัจจุบัน โดยจังหวัดราชบุรีมีโรงเรียน สมัครเข้าร่วมโครงการโรงเรียนรอบรู้ ดังนี้ - ปีงบประมาณ 2564 จำนวน 25 โรงเรียน - ปีงบประมาณ 2565 จำนวน 40 โรงเรียน ซึ่งอยู่ใน ระหว่างการพัฒนามาตรฐานเพื่อรับการประเมิน - ปีงบประมาณ 2566 เป้าหมายการดำเนินงานเพิ่มเติม จำนวน 50 โรงเรียน โดยให้ สพป.เขต 1 และ เขต 2 คัดเลือกโรงเรียนเข้าร่วมกิจกรรมตามขนาดอำเภอ กำหนดจัดประชุมเชิงปฏิบัติการโรงเรียนรอบรู้ด้าน สุขภาพ สู่ต้นแบบการเป็นโรงเรียนรอบรู้ด้านสุขภาพ และโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพระดับมาตรฐานสากล ใน วันที่ 7 มีนาคม 2566 - จังหวัดมีโรงเรียนต้นแบบด้านสุขภาพ ที่ผ่านการประกวด ระดับจังหวัด จำนวน 5 โรงเรียน คือ 1. โรงเรียนวัดหนองกบ (ขุนทองประชานุเคราะห์) อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี 2. โรงเรียนบ้านเขาช้าง (คงชวนสมบัติประชานุสรณ์) อำเภอปากท่อ จังหวัดราชบุรี 3. โรงเรียนชุมชนวัดกำแพงใต้ (กำแพงสังฆรักษ์วิทยา) อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี 4. โรงเรียนวัดหุบกระทิง อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี 5. โรงเรียนบ้านพุเกตุ อำเภอปากท่อ จังหวัดราชบุรี - ปีงบประมาณ 2566 กำหนดจัดประกวดโรงเรียนต้นแบบ ด้านสุขภาพ เป้าหมาย ให้เกิดต้นแบบโรงเรียนรอบรู้ด้าน สุขภาพอย่างน้อยอำเภอละ 1 โรงเรียน - ส่งเสริมให้โรงเรียนส่งเสริมสุขภาพ พัฒนามาตรฐานสู่โรงเรียน ส่งเสริมสุขภาพระดับมาตรฐานสากล โดยดำเนินการควบคู่ไป กับโรงเรียนรอบรู้ด้านสุขภาพ (คัดเลือกโรงเรียนที่สนใจเข้าร่วม โครงการ อย่างน้อยอำเภอละ 1 โรงเรียน) - ส่งเสริมการดำเนินงาน โครงการ สุขภาพดีด้วยทฤษฎีเพื่อนตาย Thailand 10 for Health ในโรงเรียนที่สมัครเข้าร่วมโครงการ จังหวัดราชบุรี มี 7 โรงเรียน 1. โรงเรียนชุมชนวัดรางบัว (แหลมราษฎร์บำรุง) อ.จอมบึง 2. โรงเรียนไทยรัฐวิทยา 104 (บ้านทุ่งกระถิน) อ.จอมบึง 3. โรงเรียนวัดจันทาราม (ตั้งตรงจิตร) อ.บ้านโป่ง

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 98 กลยุทธ์/มาตรการ โครงการ/กิจกรรมหลัก/ 4. โรงเรียนหนองปลาหมอพิทยาคม อ.บ้านโป่ง 5. โรงเรียนวัดสันติการามในพระบรมราชูปถัมภ์ อ.ปากท่อ 6. โรงเรียนประสาทรัฐประชากิจ อ.ดำเนินสะดวก 7. โรงเรียนท่ามะขามวิทยา อ.โพธาราม และขยายผลการดำเนินงานในโรงเรียนอื่นๆที่มีความพร้อมต่อไป ผลการดำเนินงาน ผลการดำเนินงาน ปีงบประมาณ 2566 จากข้อมูลภาวะโภชนาการและการเจริญเติบโตของเด็กวัยเรียนอายุ 6-14 ปี ภาคเรียนที่ 1 ปี การศึกษา 2566 จังหวัดราชบุรี เด็กวัยเรียนอายุ 6-14 ปี จำนวนทั้งหมด 96,396 คน ได้รับการชั่งน้ำหนักและ วัดส่วนสูง จำนวน 73,797 คน คิดเป็นร้อยละ 76.57 พบว่าเด็กวัยเรียนสูงดีสมส่ว น ภาพรวมจังหวัด ร้อยละ 56.42 ซึ่งต่ำกว่าค่าเป้าหมาย (ร้อยละ 57) โดยอำเภอที่สูงดีสมส่วนสูงสุดคือ อำเภอบางแพ ร้อยละ 75.36 รองลงมาคือ อำเภอบ้านโป่ง ร้อยละ 60.02 อำเภอปากท่อ ร้อยละ 55.86 นอกจากนี้ ยังพบว่า เด็กวัยเรียนอายุ 6-14 ปี มีภาวะผอม ภาพรวมจังหวัด ร้อยละ 4.88 ซึ่งผ่านเกณฑ์เป้าหมาย (ไม่เกินร้อยละ 5) โดยอำเภอที่พบภาวะผอมสูงสุดคือ อำเภอสวนผึ้ง ร้อยละ 5.55 รองลงมาคือ อำเภอเมืองราชบุรี ร้อยละ 5.39 และอำเภอจอมบึง ร้อยละ 5.37 จังหวัดราชบุรีพบปัญหาด้านภาวะโภชนาการที่สำคัญ คือ เด็กวัยเรียนอายุ 6-14 ปี มีภาวะเริ่มอ้วนและอ้วน ภาพรวมจังหวัด ร้อยละ 15.13 สูงกว่าค่าเป้าหมาย (ไม่เกินร้อยละ 10) โดยอำเภอที่พบภาวะเริ่มอ้วนและอ้วนสูงสุดคือ อำเภอวัดเพลง ร้อยละ 18.79 รองลงมาคือ อำเภอดำเนิน สะดวก ร้อยละ 17.13 และอำเภอเมืองราชบุรี ร้อยละ 16.71 ซึ่งเกิดจากการเปลี่ยนแปลงทางสังคม มีการดำเนินชีวิตแบบโลกยุคดิจิตัล การเข้าถึงร้านสะดวกซื้อได้ง่าย มีบริการส่งอาหารถึงบ้าน ทำให้เด็กวัย เรียนมีพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่มากเกินไปและไม่ถูกต้องตามหลักโภชนาการ โดยเฉพาะอาหารที่มี รสหวาน น้ำอัดลม ขนมกรุบกรอบ อาหารฟาสฟู้ด รวมทั้งมีการออกกำลังกายน้อยลง มีพฤติกรรมเนือยนิ่ง เนื่องจากเด็กใช้เวลาว่างหน้าจอคอมพิวเตอร์ อินเตอร์เน็ต เล่นเกมส์ แทนการออกจากบ้านไปเล่นกีฬาหรือ กิจกรรมอื่นๆ ทำให้เกิดภาวะไขมันสะสม ส่งผลให้เป็นเด็กอ้วนได้ง่าย และปัญหาภาวะขาดสารอาหารเรื้อรัง ส่งผลให้เกิดภาวะเตี้ยในเด็กวัยเรียน เด็กวัยเรียนอายุ 6-14 ปี มีภาวะเตี้ย ภาพรวมจังหวัด ร้อยละ 8.20 ผ่าน เกณฑ์ค่าเป้าหมาย (ไม่เกินร้อยละ 10) โดยอำเภอที่พบภาวะเตี้ยสูงสุดคือ อำเภอสวนผึ้ง ร้อยละ 20.78 รองลงมาคือ อำเภอโพธาราม ร้อยละ 12.03 และอำเภอจอมบึง ร้อยละ 10.62 สำหรับเด็กอายุ 12 ปี ชายและหญิงมีส่วนสูงเฉลี่ยผ่านเกณฑ์เป้าหมาย เด็กชายมีส่วนสูงเฉลี่ย 149.63 เซนติเมตร และเด็กหญิงมี ส่วนสูงเฉลี่ย 150.07 เซนติเมตร (เกณฑ์ส่วนสูงเฉลี่ยของเด็กอายุ 12 ปี ชาย 148 เซนติเมตร หญิง 149 เซนติเมตร) ข้อมูลจากระบบรายงาน HDC วันที่ 27 กันยายน 2566 การขับเคลื่อนการดำเนินงานโรงเรียนรอบรู้ด้านสุขภาพ และโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพ ระดับมาตรฐานสากล (Global Standard for Health Promoting School) จำนวนโรงเรียนที่มีความพร้อม และสมัครใจเข้าสู่กระบวนการโรงเรียนพัฒนาเป็นโรงเรียนรอบรู้ด้านสุขภาพ จำนวน 56 โรงเรียน และ ปีงบประมาณ 2566 เป้าหมายดำเนินการโรงเรียนรอบรู้ด้านสุขภาพ และพัฒนาให้เป็นส่งเสริมสุขภาพ ระดับมาตรฐานสากล (Global Standard for Health Promoting School) 50 โรงเรียน กำหนดจัดประกวด

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 99 โรงเรียนต้นแบบด้านสุขภาพเป้าหมาย ให้เกิดต้นแบบโรงเรียนรอบรู้ด้านสุขภาพอย่างน้อยอำเภอละ 1 โรงเรียน ส่งเสริมการดำเนินงาน โครงการ สุขภาพดีด้วยทฤษฎีเพื่อนตายThailand 10 for Health ในโรงเรียนที่สมัคร เข้าร่วมโครงการ จังหวัดราชบุรี มี 7 โรงเรียน และขยายผลการดำเนินงานในโรงเรียนอื่นๆ ผลการดำเนินงานรายอำเภอ (ไตรมาส 1) ลำดับ ตัวชี้วัด เกณฑ์ เป้าหมาย รายการ ข้อมูล อำเภอ เมือง บ้านโป่ง โพธาราม ดำเนิน สะดวก ปากท่อ จอมบึง 1. ร้อยละของเด็ก อายุ 6-14 ปี สูง ดีสมส่วน ร้อยละ 57 เป้าหมาย 24,846 16,944 13,362 8,348 7,035 7,289 ผลงาน 13,768 6.576 5,362 3,395 2,644 2,204 ร้อยละ 55.31 60.02 52.83 54.42 55.86 52.60 2. ร้อยละของเด็ก อายุ 6-14 ปีเริ่ม อ้วนและอ้วน ไม่เกิน ร้อยละ 10 เป้าหมาย 24,846 16,944 13,362 8,348 7,035 7,289 ผลงาน 4,153 1,560 1,573 1,081 688 658 ร้อยละ 16.71 14.24 15.50 17.33 14.54 15.70 3. ร้อยละของเด็ก อายุ 6-14 ปี ผอม ไม่เกิน ร้อยละ 5 เป้าหมาย 24,846 16,944 13,362 8,348 7,035 7,289 ผลงาน 1,339 549 417 307 290 225 ร้อยละ 5.39 5.01 4.11 4.92 6.13 5.37 4. ร้อยละของเด็ก อายุ 6-14 ปี เตี้ย ไม่เกิน ร้อยละ 10 เป้าหมาย 24,846 16,944 13,362 8,348 7,035 7,289 ผลงาน 1,365 529 1,221 497 376 445 ร้อยละ 5.49 4.83 12.03 7.97 7.94 10.60 5. ส่วนสูงเฉลี่ยของ เด็กอายุ 12 ปี ชาย 148 เซนติเมตร ผลงาน 404 193 275 67 114 97 ร้อยละ 169.98 170.19 167.24 167.66 168.21 168.06 6. ส่วนสูงเฉลี่ยของ เด็กอายุ 12 ปี หญิง 149 เซนติเมตร ผลงาน 518 326 420 110 193 198 ร้อยละ 158.95 149.81 157.14 159.85 159.05 158.64 ลำดับ ตัวชี้วัด เกณฑ์ เป้าหมาย รายการ ข้อมูล อำเภอ ภาพ บางแพ สวนผึ้ง บ้านคา วัดเพลง รวมจังหวัด 1. ร้อยละของเด็กอายุ 6-14 ปี สูงดีสมส่วน ร้อยละ 57 เป้าหมาย 5,606 9,020 2,799 1,144 96,396 ผลงาน 4,226 1.932 896 634 41,637 ร้อยละ 75.36 47.69 47.63 55.42 56.42 2. ร้อยละของเด็กอายุ 6-14 ปีเริ่มอ้วนและ อ้วน ไม่เกิน ร้อยละ 10 เป้าหมาย 5,606 9,020 2,799 1,144 96,396 ผลงาน 421 502 314 215 11,165 ร้อยละ 7.51 12.39 16.69 18.79 15.73 3. ร้อยละของเด็กอายุ 6-14 ปี ผอม ไม่เกิน ร้อยละ 5 เป้าหมาย 5,606 9,020 2,799 1,144 96,396 ผลงาน 121 225 88 43 3,604 ร้อยละ 2.16 5.55 4.68 3.76 4.88 4. ร้อยละของเด็กอายุ 6-14 ปีเตี้ย ไม่เกิน ร้อยละ 10 เป้าหมาย 5,606 9,020 2,799 1,144 96,396 ผลงาน 376 842 326 74 6,050 ร้อยละ 6.70 20.78 17.33 6.47 8.20

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 100 ลำดับ ตัวชี้วัด เกณฑ์ เป้าหมาย รายการ ข้อมูล อำเภอ ภาพ บางแพ สวนผึ้ง บ้านคา วัดเพลง รวมจังหวัด 5. ส่วนสูงเฉลี่ยของเด็ก อายุ 12 ปี ชาย 148 เซนติเมตร ผลงาน 98 127 77 33 1,485 ร้อยละ 167.01 167.92 166.90 171.03 168.82 6. ส่วนสูงเฉลี่ยของเด็ก อายุ 12 ปี หญิง 149 เซนติเมตร ผลงาน 135 145 117 38 2,199 ร้อยละ 159.84 156.89 158.63 161.21 158.70 ผลการดำเนินงานโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพ (Plus HL) ขั้นตอนการดำเนินงาน ปีงบ ประมาณ 2564 ปีงบ ประมาณ 2565 ปีงบ ประมาณ 2566 รวม 1. จำนวนโรงเรียนที่เข้าร่วมกระบวนการพัฒนา (แห่ง) 25 56 29 และ 50 (เป้าหมาย) 160 2. จำนวนโรงเรียนที่ได้ทำการประเมินตนเอง (แห่ง) 15 41 35 91 3. จำนวนโรงเรียนที่ประเมินผ่านด้านกระบวนการ (แห่ง) 4 27 4 35 4. จำนวนโรงเรียนที่มีนักเรียนเข้าร่วมประเมินตามแบบวัด ความรอบรู้ด้านสุขภาพ (แห่ง) 1 16 3 20 5. จำนวนนักเรียนที่ได้เข้าร่วมประเมินตามแบบวัดความรอบรู้ ด้านสุขภาพ (คน) 1 2,075 63 2,139 6. มีนักเรียนผ่านการประเมินความรู้และพฤติกรรมสุขภาพ ระดับ NuPETHS (ร้อยละ) 1.85 48.32 51.52 51.52 7. นักเรียนที่ผ่านการประเมินตามแบบวัดความรอบรู้ด้าน สุขภาพ ระดับ Super Hero NuPETHS (ร้อยละ) - 12.60 43.94 43.94 8. จำนวนโรงเรียนที่ได้รับการรับรอง (แห่ง) - 11 4 15 รายงานการประเมินโรงเรียนรอบรู้ด้านสุขภาพ https://hps.anamai.moph.go.th/ ผลการดำเนินงานโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพปี 2565 ผ่านการประเมินโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพ ระดับเพชร จำนวน 1 แห่ง ในส่วนของโรงเรียนรอบรู้ด้านสุขภาพ จากโปรแกรมประเมินความรอบรู้ด้าน สุขภาพในโรงเรียนพบว่า โรงเรียนที่เข้าร่วมกระบวนการพัฒนา มีจำนวน 91 แห่ง โรงเรียนที่ได้ทำการประเมิน ตนเองแล้ว จำนวน 91 แห่ง โรงเรียนที่ประเมินผ่านด้านกระบวนการ 35 แห่ง โรงเรียนที่มีนักเรียนเข้าร่วม ประเมินตามแบบวัดความรอบรู้ด้านสุขภาพ 20 แห่ง มีนักเรียนเข้าร่วมประเมินตามแบบวัดความรอบรู้ ด้านสุขภาพ จำนวน 2,139 คน นักเรียนผ่านการประเมินความรู้และพฤติกรรมสุขภาพ ระดับ NuPETHS ร้อยละ 51.52 (เป้าหมายร้อยละ60) และนักเรียนที่ผ่านการประเมินตามแบบวัดความรอบรู้ด้านสุขภาพ ระดับ Super Hero NuPETHS 43.94 (เป้าหมายร้อยละ50) และมีโรงเรียนที่ผ่านการรับรอง จำนวน 15 แห่ง (เป้าหมายจำนวน 35 แห่ง) ซึ่งยังไม่ถึงเป้าหมาย แต่ก็มีโรงเรียนเข้าร่วมกระบวนการพัฒนาอย่างต่อเนื่องทุกปี เด็กวัยเรียนมีความรอบรู้ด้านสุขภาพไม่เพียงพอพฤติกรรมสุขภาพที่ไม่ถูกต้อง ปัจจัยสำคัญ คือความสามารถ ในการดูแลสุขภาพตนเองหรือเรียกว่า ความรอบรู้ด้านสุขภาพ (Health literacy)

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 101 ผลงานเชิงคุณภาพ 1. ชี้แจงแนวทางการดำเนินงานส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคกลุ่มวัยเรียน ประจำปี 2566 2. การจัดประชุมProject Manager ระดับอำเภอ เพื่อขับเคลื่อนการดำเนินงานส่งเสริมสุขภาพ เด็กวัยเรียน เพื่อแก้ไขปัญหาภาวะทุพโภชนาการในเด็กวัยเรียน 3. เชิงรุกการตรวจคัดกรองสายตาเด็กนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 และเด็กนักเรียนที่มีภาวะ สายตาผิดปกติ และมอบแว่นสายตาแก่เด็กนักเรียนตามนโยบายโครงการเด็กไทยสายตาดีจังหวัดราชบุรี 4. จัดหน่วยตรวจคัดกรองสายตานักเรียน แก่เด็กในสถานคุ้มครองและพัฒนาคนพิการจังหวัด ราชบุรี 5. การจัดกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพเด็กวัยเรียนเนื่องในงานฉลองวันเด็กแห่งชาติ ปี 2566 6. มีโรงเรียนที่สมัครเข้าร่วมโครงการสุขภาพดีด้วยทฤษฎีเพื่อนตาย Thailand 10 for Health ในโรงเรียนที่สมัครเข้าร่วมโครงการ จังหวัดราชบุรี มี 7 โรงเรียน 1) โรงเรียนชุมชนวัดรางบัว (แหลมราษฎร์บำรุง) อ.จอมบึง 2) โรงเรียนไทยรัฐวิทยา 104 (บ้านทุ่งกระถิน) อ.จอมบึง 3) โรงเรียนวัดจันทาราม (ตั้งตรงจิตร) อ.บ้านโป่ง 4) โรงเรียนหนองปลาหมอพิทยาคม อ.บ้านโป่ง 5) โรงเรียนวัดสันติการามในพระบรมราชูปถัมภ์ อ.ปากท่อ 6) โรงเรียนประสาทรัฐประชากิจ อ.ดำเนินสะดวก 7) โรงเรียนท่ามะขามวิทยา อ.โพธาราม 7. โรงเรียนที่ได้รับการรับรองเป็นโรงเรียนรอบรู้สุขภาพ จำนวน 14 โรงเรียน ปีงบประมาณ 2565 1) โรงเรียนวัดโพธิ์ดก อ.เมือง 2) โรงเรียนวัดพเนินพลู อ.เมือง 3) โรงเรียนบ้านหนองกระทุ่ม อ.จอมบึง 4) โรงเรียนบ้านหนองศาลเจ้า อ.จอมบึง 5) โรงเรียนวัดเขาไก่แจ้ อ.สวนผึ้ง 6) โรงเรียนธีรศาสตร์ อ.บ้านโป่ง 7) โรงเรียนวัดหนองกบ (ขุนทองประชานุเคราะห์) อ.บ้านโป่ง 8) โรงเรียนวัดจันทาราม (ตั้งตรงจิตร 5) อ.บ้านโป่ง 9) โรงเรียนวัดหัวโพ อ.บางแพ 10) โรงเรียนวัดสมถะ(สมถะวิทยาการ) อ.โพธาราม 11) โรงเรียนวัดช่องลาภ (โชคลาภประชัฒนา) อ.บ้านคา ปีงบประมาณ 2566 1) โรงเรียนวัดแหลมทอง อ.บางแพ 2) โรงเรียนบ้านหนองโก อ.บ้านคา 3) โรงเรียนวัดสระตะโก (หันประชาสามัคคี) อ.บ้านโป่ง 4) โรงเรียนอนุบาลสวนผึ้ง อ.สวนผึ้ง ผลงานเด่น/นวัตกรรม/Base Practice ในปีที่ผ่านมา โรงเรียนต้นแบบด้านสุขภาพ จำนวน 5 โรงเรียน 1. โรงเรียนวัดหนองกบ (ขุนทองประชานุเคราะห์) อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี 2. โรงเรียนบ้านเขาช้าง (คงชวนสมบัติประชานุสรณ์) อำเภอปากท่อ จังหวัดราชบุรี

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 102 3. โรงเรียนชุมชนวัดกำแพงใต้ (กำแพงสังฆรักษ์วิทยา) อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี 4. โรงเรียนวัดหุบกระทิง อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี 5. โรงเรียนบ้านพุเกตุ อำเภอปากท่อ จังหวัดราชบุรี ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข ไม่มี ภาพถ่ายการดำเนินงาน รูปที่ 1 : ชี้แจงแนวทางการดำเนินงานการส่งเสริม สุขภาพและป้องกันโรคกลุ่มวัยเรียน รูปที่ 2 : ประชุม Project Manager เพื่อขับเคลื่อน สุขภาพเด็กวัยเรียนวัยรุ่นบูรณาการในสถานศึกษา รูปที่ 3 : เชิงรุกการตรวจคัดกรองสายตาเด็กนักเรียน โครงการเด็กไทยสายตาดีจังหวัดราชบุรี รูปที่ 4 : จัดหน่วยตรวจคัดกรองสายตานักเรียน สถานคุ้มครองและพัฒนาคนพิการจังหวัดราชบุรี

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 103 กลุ่มวัยรุ่น บทนำ Baseline data ประชากรเป้าหมาย ข้อมูลตามปัญหา จังหวัดราชบุรีมีจำนวนประชากรในช่วงวัยรุ่นอายุระหว่าง 10-14 ปี จำนวนรวม 50,597 คน คิดเป็นร้อยละ 5.82 อายุระหว่าง 15-19 ปี จำนวนรวม 52,331 คน คิดเป็นร้อยละ 6.02 ของประชากร ทั้งจังหวัด (869,140 คน) จำแนกเป็นเพศหญิง อายุ 10-14 ปี จำนวน 24,737 คน เพศหญิงอายุ 15-19 ปี จำนวน 25,658 คน (จากประชากรกลางปี 2565) 1.1.1 การดำเนินงานส่งเสริมสนับสนุนการศูนย์บริการที่เป็นมิตรสำหรับวัยรุ่นและเยาวชน (Youth Friendly Health Services) และการดำเนินงานอำเภออนามัยการเจริญพันธุ์ จังหวัดราชบุรี มีโรงพยาบาลที่พัฒนาได้มาตรฐานศูนย์บริการที่เป็นมิตรกับวัยรุ่น (Youth Friendly Health Service : YFHS) จำนวน 11 โรงพยาบาล คือ คิดเป็นร้อยละ 100.00 ซึ่งผ่านการประเมิน จากคณะกรรมการประเมินมาตรฐานศูนย์บริการที่เป็นมิตรกับวัยรุ่นระดับจังหวัด โดยผ่านการประเมินรับรอง มาตรฐานจากกรมอนามัยในปีงบประมาณ 2563 และมีการดำเนินงานเพื่อขยายผลศูนย์บริการที่เป็นมิตร กับวัยรุ่นในพื้นที่นอกโรงพยาบาล โดย ดำเนินการในเขตอำเภอบ้านโป่ง จัดตั้งศูนย์บริการที่เป็นมิตรกับวัยรุ่น ในชุมชน ดำเนินการโดย กลุ่มเครือข่าย NGO และเขตอำเภอจอมบึง จัดตั้งบริเวณร้านกาแฟ และอู่ซ่อมรถ ดำเนินการโดยกลุ่มเอกชน จากผลการดำเนินงานพบว่า โรงพยาบาลที่จัดตั้งศูนย์บริการที่เป็นมิตรกับวัยรุ่นมีการประสาน การดำเนินงานกับภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งร่วมประสานการดำเนินงานกับองค์กรภาครัฐและเอกชน เมื่อพบวัยรุ่นที่มีปัญหา ต้องได้รับการแก้ไข มีการส่งต่อไปยัง รพสต.เพื่อประสานการดำเนินงานกับหน่วยงาน ที่เกี่ยวข้อง เช่น อปท., โรงเรียน, พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์, โรงพยาบาล, สาธารณสุขอำเภอ, บ้านพักเด็กและครอบครัว และสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด เพื่อดำเนินการช่วยเหลือ วัยรุ่นที่มีปัญหาสามารถ อยู่ในสังคมต่อไปได้ตามปกติ ปีงบประมาณ 2564 จังหวัดราชบุรีผ่านรับรองมาตรฐานอำเภออนามัย การเจริญพันธุ์ โดยกรมอนามัย จำนวน 10 อำเภอ คิดเป็นร้อยละ 100 และจังหวัดราชบุรีได้รับการประกาศ เป็นจังหวัดอนามัยการเจริญพันธุ์ และดำเนินการการพัฒนามาตรฐานอำเภออนามัยการเจริญพันธุ์ลงสู่ตำบล ทุกตำบล ในเขตจังหวัดราชบุรี ซึ่งจะเริ่มดำเนินการประเมินมาตรฐานตำบลอนามัยการเจริญพันธุ์ ในระบบ (Application) อำเภอละ 3 ตำบล ในปีงบประมาณ 2566 และประเมินมาตรฐานโดยคณะกรรมการระดับ จังหวัด เป้าหมายการดำเนินงาน ในปีงบประมาณ 2567 (พร้อมการประเมินต่ออายุ) การดำเนินงาน อปท.เป็นแหล่งเรียนรู้การดำเนินงานการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ ในวัยรุ่น มี อปท.เป็นแหล่งเรียนรู้จำนวน 2 แห่ง คือ อปท.วัดแก้ว อำเภอบางแพ และ อปท.วัดเพลง อำเภอวัดเพลง 1.1.2 ศูนย์ให้คำปรึกษาคุณภาพ (Psychosocial Clinic) หน่วยบริการในระดับโรงพยาบาลของจังหวัด ราชบุรีทุกแห่งที่มีการจัดบริการดูแลช่วยเหลือ ทางสังคมจิตใจทุกกลุ่มวัย ครบทั้ง 4 ด้าน ดังต่อไปนี้ 1. ด้านบุคลากร: มีผู้รับผิดชอบการดูแลสังคมจิตใจ ที่ได้รับการพัฒนาศักยภาพตามประเด็น สำคัญ

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 104 2. ด้านบริการ: มีการใช้กระบวนการให้การดูแลด้านสังคมจิตใจและ/หรือการให้คำปรึกษา ในประเด็น สุรา/ยาเสพติด ท้องไม่พร้อม ความรุนแรง โรคเรื้อรัง/เอดส์ มีการส่งต่อบริการและการติดตาม 3. ด้านบูรณาการ : มีการเชื่อมโยงระบบดูแลช่วยเหลือในภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ การดูแล ช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียน (OHOS), ระบบการช่วยเหลือทางสังคมในผู้ได้รับผลกระทบจากความรุนแรง ในครอบครัว (OSCC) และการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพในคลินิกโรคเรื้อรัง 4. ด้านส่งเสริมป้องกัน: มีการจัดการงานส่งเสริมป้องกันด้านสุขภาพจิต สำหรับกลุ่มปกติและ กลุ่มเสี่ยงต่อปัญหาเฉพาะ 1.1.3 การลดปัญหาการตั้งครรภ์และการตั้งครรภ์ซ้ำในวัยรุ่นอายุน้อยกว่า 20 ปี อัตราการคลอดในมารดาอายุ 10-14 ปี อัตราการคลอดมีชีพในมารดาอายุ 10-14 ปีของจังหวัดราชบุรี พบว่ามีแนวโน้มลดลง อย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2558 - 2564 และเพิ่มขึ้นเล็กน้อยในปี 2565 กล่าวคือ มีอัตราการคลอด 0.60 ต่อ พันประชากรหญิงอายุ 10-14 ปี ในปี 2563 มีอัตราการคลอด 0.43 ต่อพันประชากรหญิงอายุ 10-14 ปี ในปี 2564 และอัตราการคลอด 0.82 ต่อพันประชากรหญิงอายุ 10-14 ปี ในปี 2565 เมื่อนำมาเปรียบเทียบ กับข้อมูลของเขตบริการสุขภาพที่ 5 พบว่ามีอัตราใกล้เคียงกันและมีแนวโน้มไปในแนวทางเดียวกัน แต่ยัง มีค่าสูงกว่าค่าระดับประเทศเล็กน้อย และไม่เกินเกณฑ์ที่กำหนด คือ ไม่เกิน 0.9 ต่อพันประชากรหญิงอายุ 10-14 ปี อัตราการคลอดในมารดาอายุ 15-19 ปี อัตราการคลอดมีชีพในมารดาอายุ 15-19 ปีของจังหวัดราชบุรี พบว่ามีแนวโน้มลดลง อย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2558-2564 และเพิ่มขึ้นเล็กน้อยในปี 2565 กล่าวคือ มีอัตราการคลอด 21.49 ต่อ พันประชากรหญิงอายุ 15-19 ปี ในปี 2563 มีอัตราการคลอด 17.87 ต่อพันประชากรหญิงอายุ 15-19 ปี ในปี 2564 และอัตราการคลอด 22.29 ต่อพันประชากรหญิงอายุ 15-19 ปี ในปี 2565 เมื่อนำมาเปรียบเทียบ กับข้อมูลของเขตบริการสุขภาพที่ 5 พบว่ามีอัตราใกล้เคียงกันและมีแนวโน้มไปในแนวทางเดียวกัน แต่ยัง มีค่าสูงกว่า ค่าระดับประเทศเล็กน้อย และไม่เกินเกณฑ์ที่กำหนด คือ ไม่เกิน 25 ต่อพันประชากรหญิงอายุ 15-19 ปี ร้อยละของการตั้งครรภ์ซ้ำในหญิงอายุน้อยกว่า 20 ปี ร้อยละของการตั้งครรภ์ซ้ำในหญิงอายุน้อยกว่า 20 ปีจังหวัดราชบุรี จากฐานข้อมูล Health Data Center (HDC) ซึ่งเป็นการรวบรวมข้อมูลหญิงที่อายุน้อยกว่า 20 ปีที่ตั้งครรภ์ตั้งแต่ครั้งที่ 2 ขึ้นไป ต่อจำนวนหญิงอายุน้อยกว่า 20 ปีที่มารับบริการด้วยเรื่องการคลอดบุตรทั้งคลอดมีชีพ ไร้ชีพ และการแท้งบุตร ทุกประเภทในโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุขของจังหวัดราชบุรี ปี 2562 - 2565 พบว่ามีแนวโน้ม ลดลง กล่าวคือ ร้อยละ 14.94 ในปี 2562 เป็น ร้อยละ 14.42 ในปี 2563 ร้อยละ 13.96 และปี 2564 และ ร้อยละ 13.97 ในปี 2565 ซึ่งเกินค่าเป้าหมายที่กระทรวงสาธารณสุขได้กำหนดไว้ที่ไม่เกินร้อยละ 13.00 ร้อยละของหญิงอายุน้อยกว่า 20 ปีที่ได้รับบริการคุมกำเนิดหลังคลอดและแท้ง ร้อยละของหญิงอายุน้อยกว่า 20 ปีที่ได้รับบริการคุมกำเนิดหลังคลอด (ทุกวิธี) ก่อนออกจาก โรงพยาบาลจังหวัดราชบุรี จากฐานข้อมูล Health Data Center (HDC) ซึ่งเป็นการรวบรวมข้อมูลหญิงที่อายุ น้อยกว่า 20 ปีที่ได้รับบริการคุมกำเนิดด้วยวิธีในวิธีหนึ่ง ประกอบด้วย ยาเม็ดคุมกำเนิด ยาฉีดคุมกำเนิด ห่วงอนามัย ยาฝังคุมกำเนิด ถุงยางอนามัย หมันชาย และหมันหญิง หลังคลอดหรือแท้งบุตรต่อหญิงอายุ น้อยกว่า 20 ปีที่มารับบริการด้วยเรื่องคลอดหรือแท้งบุตรทั้งหมดโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุข ของจังหวัดราชบุรี ปี 2564 คิดเป็นร้อยละ 61.26 ปี 2565 คิดเป็นร้อยละ 55.88 และในจำนวนที่ได้รับบริการ

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 105 คุมกำเนิดเป็นการคุมกำเนิดชนิดกึ่งถาวร คือ ยาฝังคุมกำเนิด และห่วงอนามัย คิดเป็นร้อยละ 60.20 และพบว่า ยังต่ำกว่าค่าเป้าหมายที่กระทรวงสาธารณสุขกำหนดไว้ที่ไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 จากการเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพ พบว่ามีแม่วัยรุ่นที่เป็นนักเรียน/นักศึกษาตั้งใจตั้งครรภ์ ร้อยละ 23 ไม่ตั้งใจตั้งครรภ์ ร้อยละ 43 สาเหตุของการตั้งครรภ์ เกิดจากการคุมพลาด ร้อยละ อัตราการคลอดมีชีพในหญิง อายุ 15-19 ปี ภาพรวมของจังหวัดราชบุรี 22.29 ต่อพันประชากรหญิงอายุ 15-19 ปี(เป้าหมายไม่เกิน 25 ต่อพันประชากรหญิงอายุ 15-19 ปี) อัตราการคลอดมีชีพในหญิงอายุ 10-14 ปี ภาพรวมของจังหวัดราชบุรี 0.82 ต่อพันประชากรหญิงอายุ 10-14 ปี (เป้าหมายไม่เกิน 0.9 ต่อพันประชากรหญิงอายุ 10-14 ปี) การตั้งครรภ์ซ้ำในหญิงอายุน้อยกว่า 20 ปี ภาพรวมของจังหวัดร้อยละ 13.37 (เป้าหมายไม่เกินร้อยละ 13) 1.2 สาเหตุสำคัญของปัญหา/ปัจจัยที่เกี่ยวข้อง 1.2.1 วัยรุ่นมีความรู้แต่ขาดความตระหนักในการป้องกันการตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควร 1.2.2 จากการเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพหญิงตั้งครรภ์อายุต่ำกว่า 20 ปี พบว่า ครรภ์แรก เป็นนักเรียนในระบบ เกิดจากขาดความเข้าใจในการป้องกัน และคุมพลาด ส่วนครรภ์ซ้ำเกิดจากการตั้งใจ ตั้งครรภ์ 1.2.3 วัยรุ่นที่ตั้งครรภ์ครั้งที่ 1 แล้วไม่ได้เรียนหนังสือมีโอกาสเสี่ยงในการตั้งครรภ์ซ้ำสูงกว่า วัยรุ่นที่เรียนหนังสือต่อหลังการตั้งครรภ์ 1.2.4 โรงพยาบาลมีระบบการให้บริการที่วัยรุ่นสามารถเข้าถึงบริการ ได้ผ่านมาตรฐานที่กำหนด แต่ขาดระบบการจัดการด้านสิ่งแวดล้อมที่สนับสนุนการป้องกันการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น 1.2.5 ครอบครัวของวัยรุ่นขาดความตระหนักถึงปัญหาของการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น 1.2.6 หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเห็นความสำคัญของการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ ในวัยรุ่นน้อย วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน 1. เพื่อเสริมสร้างความรอบรู้ด้านเพศวิถีศึกษา ทักษะชีวิต และเข้าถึงบริการสุขภาพในกลุ่มวัยรุ่น 2. เพื่อติดตามผลการดำเนินงานตาม พรบ.การป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น พ.ศ.2559 3. เพื่อสนับสนุนการดำเนินงานศูนย์ช่วยเหลือวัยรุ่น และเยี่ยมเสริมพลังมารดาวัยรุ่น หลังคลอด ที่มีปัญหาได้รับการช่วยเหลือและแก้ไขปัญหา เป้าหมายในการดำเนินงาน 1. อัตราการคลอดมีชีพในหญิงอายุ 10-14 ปี ไม่เกิน 0.8 ต่อประชากรหญิงอายุ 10-14 ปีพันคน 2. อัตราการคลอดมีชีพในหญิงอายุ 15-19 ปี ไม่เกิน 23 ต่อประชากรหญิงอายุ 15-19 ปีพันคน 3. ร้อยละของการตั้งครรภ์ซ้ำในมารดาอายุต่ำกว่า 20 ปี ไม่เกินร้อยละ 13.50 4. ร้อยละของการคุมกำเนิดในมารดาอายุต่ำกว่า 20 ปี ทุกวิธี ร้อยละ 80 5. ร้อยละของการคุมกำเนิดในมารดาอายุต่ำกว่า 20 ปี ด้วยวิธีการคุมกำเนิดแบบกึ่งถาวร ร้อยละ 80

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 106 วิธีการดำเนินงาน มาตรการ/แผนงาน/โครงการ/งบประมาณ กิจกรรมที่สำคัญปี 2566 โครงการประจำปีงบประมาณ 2566 1. แผนงาน/โครงการเสริมสร้างความรอบรู้ด้านเพศวิถีศึกษา ทักษะชีวิต และเข้าถึงบริการ สุขภาพในกลุ่มวัยรุ่น จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566 1.1 จัดประชุม project manager งานวัยเรียนและวัยรุ่นระดับอำเภอ 1.2 ประชุมผู้รับผิดชอบงานวัยรุ่น 5 กระทรวง และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง 1.3 พัฒนาทักษะ Project Manager การดำเนินงานวัยรุ่น (online/E-Learning) 1.4 ประชุมคณะทำงานศูนย์ช่วยเหลือวัยรุ่นและประชาสัมพันธ์การดำเนินงานศูนย์ช่วยเหลือ วัยรุ่น 1.5 เยี่ยมเสริมพลังมารดาวัยรุ่นหลังคลอดที่มีปัญหาต้องการรับความช่วยเหลือ 1.6 ประชุมสรุปผลการดำเนินงานและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ project manager งานวัยเรียน และวัยรุ่นระดับอำเภอ 1.7 ประเมินมาตรฐานศูนย์บริการที่เป็นมิตรกับวัยรุ่นและเยาวชน (ต่ออายุ) รพ.จำนวน 8 แห่ง 1.8 ติดตามและสรุปผลการดำเนินงาน 2.แผนงาน/โครงการสนับสนุนการเข้าถึงบริการสุขภาพศูนย์ช่วยเหลือวัยรุ่น จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566 2.1 สนับสนุนการเข้าถึงบริการของศูนย์ช่วยเหลือวัยรุ่น จังหวัดราชบุรี ตาม พรบ.การป้องกัน และแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น พ.ศ.2559 2.1.1 จัดจ้างทำสื่อประชาสัมพันธ์ศูนย์ช่วยเหลือวัยรุ่น 5,000 บาท ผลการดำเนินงาน การส่งเสริมสนับสนุนการดำเนินงานศูนย์บริการที่เป็นมิตรสำหรับวัยรุ่นและเยาวชน (Youth Friendly Health Services) และการดำเนินงานอำเภออนามัยการเจริญพันธุ์ จังหวัดราชบุรี มีโรงพยาบาลที่พัฒนาได้มาตรฐานศูนย์บริการที่เป็นมิตรกับวัยรุ่น (Youth Friendly Health Service : YFHS) จำนวน 11 โรงพยาบาล คือ คิดเป็นร้อยละ 100.00 จังหวัดราชบุรีผ่านรับรองโดยกรมอนามัย จำนวน 10 อำเภอ คิดเป็นร้อยละ 100 และได้รับการ รับรองเป็นจังหวัดอนามัยการเจริญพันธุ์ โดยกรมอนามัย ในปีงบประมาณ 2563 การดำเนินงาน อปท.เป็นแหล่งเรียนรู้การดำเนินงานการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ ในวัยรุ่น ปีงบประมาณ 2563 จำนวน 2 แห่ง คือ อปท.วัดเพลง และ อปท.วัดแก้ว การดำเนินงานศูนย์ให้คำปรึกษาคุณภาพ (Psychosocial Clinic) หน่วยบริการในระดับโรงพยาบาลของจังหวัด ราชบุรีทุกแห่งที่มีการจัดบริการดูแลช่วยเหลือ ทางสังคมจิตใจทุกกลุ่มวัย ครบทั้ง 4 ด้าน จำนวน 10 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 100 การลดปัญหาการตั้งครรภ์และการตั้งครรภ์ซ้ำในวัยรุ่นอายุน้อยกว่า 20 ปี - อัตราการคลอดมีชีพในหญิงอายุ 10-14 ปี คิดเป็น 0.82 ต่อประชากรหญิงอายุ10-14 ปีพันคน - อัตราการคลอดมีชีพในหญิงอายุ 15-19 ปี คิดเป็น 22.29 ต่อประชากรหญิงอายุ15-19 ปีพันคน

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 107 - ร้อยละของการตั้งครรภ์ซ้ำในมารดาอายุน้อยกว่า 20 ปี คิดเป็นร้อยละ 13.97 - ร้อยละของการคุมกำเนิดในมารดาอายุน้อยกว่า 20 ปี ด้วยวิธีการคุมกำเนิดแบบกึ่งถาวร คิดเป็นร้อยละ 60.20 การดำเนินงานตามพระราชบัญญัติการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น พ.ศ.2559 แต่งตั้งคณะอนุกรรมการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นระดับจังหวัด ตั้งแต่ปีงบประมาณ 2561 และมีการจัดประชุมหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้ง 5 กระทรวงหลัก เพื่อจัดทำวิสัยทัศน์ พันธกิจ และยุทธศาสตร์การดำเนินงานป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น (แผน 5 ปี และแผน 10 ปี) มีการจัดประชุมคณะอนุกรรมการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นระดับจังหวัด ปีละ 2 ครั้งได้รับสนับสนุนงบประมาณจากกรมอนามัย มีการประชุมจัดทำยุทธศาสตร์การป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น ปี 2564 – 2569 (ยุทธศาสตร์ 5 ปี) และมีร่างแผนยุทธศาสตร์การป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น พ.ศ. 2565 – 2569 เพื่อนำเสนอต่อคณะอนุกรรมการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นระดับ จังหวัด ในเดือน สิงหาคม 2564 มีศูนย์ช่วยเหลือวัยรุ่นจังหวัดราชบุรี ในเวลาราชการตั้งอยู่ที่สำนักงานพัฒนาสังคมและ ความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดราชบุรี นอกเวลาราชการ ตั้งอยู่ที่บ้านพักเด็กและครอบครัวจังหวัดราชบุรี และดำเนินการจัดประชุมคณะทำงานศูนย์ช่วยเหลือวัยรุ่น จังหวัดราชบุรี ครั้งที่ 1 วันที่ 16 มกราคม 2566 จัดทำทำเนียบเครือข่ายผู้รับผิดชอบการดำเนินงานศูนย์ช่วยเหลือวัยรุ่น ประกอบด้วยหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จาก 6 กระทรวง เพื่อประสานการดำเนินงานเพื่อช่วยเหลือวัยรุ่นที่ขอรับความช่วยเหลือ การดำเนินงานติดตามเยี่ยมให้ความช่วยเหลือมารดาวัยรุ่นหลังคลอด ปีงบประมาณ 2565 ผู้แทนคณะอนุกรรมการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น และศูนย์ช่วยเหลือวัยรุ่นออกเยี่ยม ให้ความช่วยเหลือ จำนวน 2 ราย คือ อำเภอปากท่อ 1 ราย อำเภอเมืองราชบุรี 1 ราย ทั้ง 2 ราย ได้รับ การช่วยเหลือแก้ไขปัญหาจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องครบถ้วน ปีงบประมาณ 2566 ไตรมาส 1-2 ติดตาม เยี่ยมให้ความช่วยเหลือจำนวน 4 ราย อำเภอปากท่อ 1 ราย และอำเภอเมืองราชบุรี 3 ราย ทั้ง 4 ราย ได้รับ ความช่วยเหลือจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตามปัญหาที่ได้รับแจ้ง และอยู่ในระหว่างให้ความช่วยเหลือ พร้อมทั้ง วางแผนติดตามทั้ง 4 รายต่อเนื่อง ทุก 3 เดือน จนครบ 1 ปี ผลการดำเนินงาน ปีงบประมาณ 2566 1.อัตราการคลอดมีชีพในหญิงอายุ 10-14 ปี ปีงบประมาณ 2566 ระดับประเทศมีอัตราการคลอดมีชีพ 0.54 ต่อพันประชากรหญิงอายุ 10-14 ปี ระดับ เขตสุขภาพ ที่ 5 อัตรา 0.80 ต่อพันประชากรหญิงอายุ 10-14 ปี และจังหวัดราชบุรี อัตรา 1.05 ต่อพัน ประชากรหญิงอายุ10-14 ปี อำเภอที่มีอัตราการคลอดมีชีพในหญิงอายุ 10-14 ปี สูงสุดคืออำเภอบางแพ 1.78 ต่อพันประชากรหญิงอายุ 10-14 ปี รองลงมา คือ อำเภอบ้านคา 1.63 ต่อพันประชากรหญิงอายุ 10-14 ปี ดังตารางที่ 1

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 108 ตารางที่ 1 อัตราการคลอดมีชีพในหญิงอายุ 10-14 ปี ปีงบประมาณ 2566 ประเทศ/เขต/ จังหวัด/อำเภอ อัตราการคลอดมีชีพในหญิงอายุ 10-14 ปี ปีงบประมาณ 2566 จำนวนหญิงอายุ 10 - 14 ปี ทั้งหมดในเขตรับผิดชอบ (ประชากรจากการสำรวจ TypeArea=1,3) จำนวนการคลอดมีชีพโดย หญิงอายุ 10 - 14 ปี (จากแฟ้ม Labor) อัตราการคลอดมีชีพใน หญิงอายุ 10-14 ปี ประเทศ 1,493,142 804 0.54 เขต 126,053 101 0.80 จังหวัด 21,014 22 1.05 เมืองราชบุรี 4,329 7 1.62 จอมบึง 1,756 2 1.14 สวนผึ้ง 1,395 1 0.72 ดำเนินสะดวก 1,906 1 0.52 บ้านโป่ง 4,328 2 0.46 บางแพ 1,122 2 1.78 โพธาราม 3,215 3 0.93 ปากท่อ 2,129 3 1.41 วัดเพลง 219 0 0 บ้านคา 615 1 1.63 แหล่งข้อมูลจาก HDC ณ วันที่ 16 ตุลาคม 2566 2. อัตราการคลอดมีชีพในหญิงอายุ 15-19 ปี ระดับประเทศมีอัตราการคลอดมีชีพ 12.81 ต่อพันประชากรหญิงอายุ 15-19 ปี ระดับ เขตสุขภาพที่ 5 อัตรา 14.06 ต่อพันประชากรหญิงอายุ 15-19 ปี และจังหวัดราชบุรี อัตรา 14.92 ต่อพัน ประชากรหญิงอายุ 15-19 ปี อำเภอที่มีอัตราการคลอดมีชีพในหญิงอายุ 15-19 ปีสูงสุดคืออำเภอสวนผึ้ง 29.08 รองลงมา คืออำเภอจอมบึง 19.01 และอำเภอบ้านคา 17.18 ต่อพันประชากรหญิงอายุ 15-19 ปี ดังตารางที่ 2 ตารางที่ 2 อัตราการคลอดมีชีพในหญิงอายุ 15-19 ปี ปีงบประมาณ 2566 ประเทศ/เขต/ จังหวัด/อำเภอ อัตราการคลอดมีชีพในหญิงอายุ 15-19 ปี ปีงบประมาณ 2566 จำนวนหญิงอายุ 15-19 ปี ทั้งหมดในเขตรับผิดชอบ จำนวนการคลอดมีชีพโดย มารดาอายุ 15-19 ปี ในเขตรับผิดชอบ อัตราการคลอดมีชีพ ในหญิงอายุ 15-19 ปี ประเทศ 1,564,462 20,043 12.81 เขต 134,750 1,895 14.06 จังหวัด 22,324 333 14.92 เมืองราชบุรี 4,971 54 10.86

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 109 ประเทศ/เขต/ จังหวัด/อำเภอ อัตราการคลอดมีชีพในหญิงอายุ 15-19 ปี ปีงบประมาณ 2566 จำนวนหญิงอายุ 15-19 ปี ทั้งหมดในเขตรับผิดชอบ จำนวนการคลอดมีชีพโดย มารดาอายุ 15-19 ปี ในเขตรับผิดชอบ อัตราการคลอดมีชีพ ในหญิงอายุ 15-19 ปี จอมบึง 1,789 34 19.01 สวนผึ้ง 1,238 36 29.08 ดำเนินสะดวก 2,096 29 13.84 บ้านโป่ง 4,693 65 13.85 บางแพ 1,249 16 12.81 โพธาราม 3,565 57 15.99 ปากท่อ 1,926 31 16.1 วัดเพลง 215 1 4.65 บ้านคา 582 10 17.18 แหล่งข้อมูลจาก HDC ณ วันที่ 17 ตุลาคม 2566 3. ร้อยละของการตั้งครรภ์ซ้ำในวัยรุ่นอายุ ต่ำกว่า 20 ปี ร้อยละของการตั้งครรภ์ซ้ำในวัยรุนอายุ 15-19 ปีระดับประเทศ ร้อยละ 14.47 ระดับ เขตสุขภาพที่ 5 ร้อยละ 14.00 และจังหวัดราชบุรี ร้อยละ 15.82 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนด คือ ไม่เกินร้อยละ 13.50 อำเภอที่มีร้อยละของการตั้งครรภ์ซ้ำสูงสุด คือ อำเภอสวนผึ้ง ร้อยละ 23.33 รองลงมา คือ อำเภอบางแพ ร้อยละ 23.33 และอำเภอบ้านคา ร้อยละ 20.00 ดังตารางที่ 3 ตารางที่ 3 ร้อยละของการตั้งครรภ์ซ้ำในวัยรุ่นอายุ ต่ำกว่า 20 ปี จังหวัดราชบุรี ปี 2566 ประเทศ/เขต/ จังหวัด/อำเภอ อัตราการตั้งครรภ์ซ้ำในหญิงอายุ ต่ำกว่า 20 ปี ปีงบประมาณ 2566 จำนวนหญิงอายุน้อยกว่า 20 ปี ที่มารับบริการด้วย การคลอด/แท้งบุตร ทั้งหมด จำนวนหญิงอายุน้อยกว่า 20 ปี ที่มารับบริการด้วยการ คลอด/แท้งบุตรเป็นการ ตั้งครรภ์ครั้งที่ 2 ขึ้นไป ร้อยละของการตั้งครรภ์ ซ้ำในวัยรุ่นอายุ ต่ำกว่า 20 ปี ประเทศ 31,963 4,625 14.47 เขต 3,214 450 14.00 จังหวัด 529 87 16.45 เมืองราชบุรี 177 28 15.82 จอมบึง 47 7 14.89 สวนผึ้ง 30 7 23.33 ดำเนินสะดวก 50 6 12 บ้านโป่ง 109 18 16.51 บางแพ 9 2 22.22 โพธาราม 74 13 17.57 ปากท่อ 23 4 17.39

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 110 ประเทศ/เขต/ จังหวัด/อำเภอ อัตราการตั้งครรภ์ซ้ำในหญิงอายุ ต่ำกว่า 20 ปี ปีงบประมาณ 2566 จำนวนหญิงอายุน้อยกว่า 20 ปี ที่มารับบริการด้วย การคลอด/แท้งบุตร ทั้งหมด จำนวนหญิงอายุน้อยกว่า 20 ปี ที่มารับบริการด้วยการ คลอด/แท้งบุตรเป็นการ ตั้งครรภ์ครั้งที่ 2 ขึ้นไป ร้อยละของการตั้งครรภ์ ซ้ำในวัยรุ่นอายุ ต่ำกว่า 20 ปี วัดเพลง 0 0 0 บ้านคา 10 2 20 แหล่งข้อมูลจาก HDC ณ วันที่ 17 ตุลาคม 2566 4. ร้อยละการคุมกำเนิดในหญิงอายุต่ำกว่า 20 ปี ทุกวิธี หลังคลอดหรือแท้งก่อนออกจาก โรงพยาบาล เขตสุขภาพที่ 5 จังหวัดราชบุรี ปี 2566 ร้อยละของคุมกำเนิดในหญิงอายุต่ำกว่า 20 ปี ทุกวิธีหลังคลอดหรือแท้งก่อนออกจาก โรงพยาบาลระดับประเทศ ร้อยละ 42.47 ระดับเขตสุขภาพที่ 5 ร้อยละ 59.37 และจังหวัดราชบุรี ร้อยละ 73.04 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนด คือ ร้อยละ 60 อำเภอที่มีร้อยละของคุมกำเนิดในหญิงอายุต่ำกว่า 20 ปี สูงที่สุด คือ อำเภอจอมบึง และอำเภอปากท่อ ร้อยละ 95.83 รองลงมา คือ อำเภอบ้านโป่ง ร้อยละ 94.12 และอำเภอสวนผึ้ง ร้อยละ 93.75 ดังตารางที่ 4 ตารางที่ 4 ร้อยละของการคุมกำเนิดในหญิงอายุต่ำกว่า 20 ปี ทุกวิธี หลังคลอดหรือแท้งก่อนออกจาก โรงพยาบาล เขตสุขภาพที่ 5 จังหวัดราชบุรี ปี 2566 ประเทศ/เขต/ จังหวัด/อำเภอ ร้อยละการคุมกำเนิดในหญิงอายุต่ำกว่า 20 ปีทุกวิธี หลังคลอดหรือแท้ง ก่อนออกจากโรงพยาบาล ปีงบประมาณ 2566 จำนวนหญิงอายุต่ำกว่า 20 ปีที่มาที่มารับบริการด้วย เรื่องคลอดหรือแท้งบุตร และได้รับบริการคุมกำเนิด ก่อนออกจากโรงพยาบาล จำนวนหญิงอายุต่ำกว่า 20 ปีที่มาที่มารับบริการ ด้วยเรื่องคลอดหรือ แท้งบุตร และได้รับบริการ คุมกำเนิดทุกวิธีก่อนออกจาก โรงพยาบาล ร้อยละของวัยรุ่นอายุต่ำ กว่า 20 ปี ที่ได้รับ บริการคุมกำเนิดหลัง คลอดหรือแท้งด้วยวิธี คุมกำเนิดทุกวิธีก่อน ออกจากโรงพยาบาล ประเทศ 33,544 14,247 42.47 เขต 3,310 1,965 59.37 จังหวัด 560 409 73.04 เมืองราชบุรี 178 143 80.34 จอมบึง 48 46 95.83 สวนผึ้ง 32 30 93.75 ดำเนินสะดวก 63 13 20.63 บ้านโป่ง 119 112 94.12 บางแพ 8 5 62.5 โพธาราม 82 34 41.46 ปากท่อ 24 23 95.83

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 111 ประเทศ/เขต/ จังหวัด/อำเภอ ร้อยละการคุมกำเนิดในหญิงอายุต่ำกว่า 20 ปีทุกวิธี หลังคลอดหรือแท้ง ก่อนออกจากโรงพยาบาล ปีงบประมาณ 2566 จำนวนหญิงอายุต่ำกว่า 20 ปีที่มาที่มารับบริการด้วย เรื่องคลอดหรือแท้งบุตร และได้รับบริการคุมกำเนิด ก่อนออกจากโรงพยาบาล จำนวนหญิงอายุต่ำกว่า 20 ปีที่มาที่มารับบริการ ด้วยเรื่องคลอดหรือ แท้งบุตร และได้รับบริการ คุมกำเนิดทุกวิธีก่อนออกจาก โรงพยาบาล ร้อยละของวัยรุ่นอายุต่ำ กว่า 20 ปี ที่ได้รับ บริการคุมกำเนิดหลัง คลอดหรือแท้งด้วยวิธี คุมกำเนิดทุกวิธีก่อน ออกจากโรงพยาบาล วัดเพลง 0 0 0 บ้านคา 6 3 50 แหล่งข้อมูลจาก HDC ณ วันที่ 17 ตุลาคม 2566 5. ร้อยละการคุมกำเนิดในหญิงอายุต่ำกว่า 20 ปี หลังคลอดหรือแท้งก่อนออกจาก โรงพยาบาล ด้วยวิธีกึ่งถาวร เขตสุขภาพที่ 5 จังหวัดราชบุรี ปี 2566 ร้อยละของคุมกำเนิดในหญิงอายุต่ำกว่า 20 ปี หลังคลอดหรือแท้งก่อนออกจากโรงพยาบาล ด้วยวิธีการคุมกำเนิดแบบกึ่งถาวร ระดับประเทศ ร้อยละ 68.12 ระดับเขตสุขภาพที่ 5 ร้อยละ 67.07 และ จังหวัดราชบุรี ร้อยละ 65.77 ซึ่งต่ำกว่าเกณฑ์ที่กำหนด คือ ร้อยละ 80 อำเภอที่มีร้อยละของคุมกำเนิด ในหญิงอายุต่ำกว่า 20 ปีสูงที่สุด คือ อำเภออำเภอบ้านคา ร้อยละ 100.00 รองลงมา คือ อำเภอปากท่อ ร้อยละ 95.65 ดังตารางที่ 5 ตารางที่ 5 ร้อยละของการคุมกำเนิดในหญิงอายุต่ำกว่า 20 ปี หลังคลอดหรือแท้งก่อนออกจากโรงพยาบาล ด้วยวิธีการคุมกำเนิดแบบกึ่งถาวร เขตสุขภาพที่ 5 จังหวัดราชบุรี ปี 2566 ประเทศ/เขต/ จังหวัด/อำเภอ ร้อยละการคุมกำเนิดในหญิงอายุต่ำกว่า 20 ปีหลังคลอดหรือแท้งก่อนออกจาก โรงพยาบาลด้วยวิธีการคุมกำเนิดแบบกึ่งถาวร ปีงบประมาณ 2566 จำนวนหญิงอายุต่ำกว่า 20 ปีที่มาที่มารับบริการ ด้วยเรื่องคลอดหรือแท้ง บุตร และได้รับบริการ คุมกำเนิดก่อนออกจาก โรงพยาบาล จำนวนหญิงอายุต่ำกว่า 20 ปีที่มาที่มารับบริการ ด้วยเรื่องคลอดหรือแท้งบุตร และได้รับบริการคุมกำเนิด ด้วยวิธีคุมกำเนิดแบบ กึ่งถาวร (ห่วงอนามัยหรือยา ฝังคุมกำเนิด) ก่อนออกจาก โรงพยาบาล ร้อยละของวัยรุ่นอายุต่ำ กว่า 20 ปี ที่ได้รับ บริการคุมกำเนิดหลัง คลอดหรือแท้งด้วยวิธี คุมกำเนิดแบบกึ่งถาวร ก่อนออกจาก โรงพยาบาล ประเทศ 33,544 9,705 68.12 เขต 3,310 1,318 67.07 จังหวัด 560 269 65.77 เมืองราชบุรี 178 90 62.94 จอมบึง 48 27 58.7 สวนผึ้ง 32 23 76.67

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 112 ประเทศ/เขต/ จังหวัด/อำเภอ ร้อยละการคุมกำเนิดในหญิงอายุต่ำกว่า 20 ปีหลังคลอดหรือแท้งก่อนออกจาก โรงพยาบาลด้วยวิธีการคุมกำเนิดแบบกึ่งถาวร ปีงบประมาณ 2566 จำนวนหญิงอายุต่ำกว่า 20 ปีที่มาที่มารับบริการ ด้วยเรื่องคลอดหรือแท้ง บุตร และได้รับบริการ คุมกำเนิดก่อนออกจาก โรงพยาบาล จำนวนหญิงอายุต่ำกว่า 20 ปีที่มาที่มารับบริการ ด้วยเรื่องคลอดหรือแท้งบุตร และได้รับบริการคุมกำเนิด ด้วยวิธีคุมกำเนิดแบบ กึ่งถาวร (ห่วงอนามัยหรือยา ฝังคุมกำเนิด) ก่อนออกจาก โรงพยาบาล ร้อยละของวัยรุ่นอายุต่ำ กว่า 20 ปี ที่ได้รับ บริการคุมกำเนิดหลัง คลอดหรือแท้งด้วยวิธี คุมกำเนิดแบบกึ่งถาวร ก่อนออกจาก โรงพยาบาล ดำเนินสะดวก 63 7 53.85 บ้านโป่ง 119 65 58.04 บางแพ 8 4 80 โพธาราม 82 28 82.35 ปากท่อ 24 22 95.65 วัดเพลง 0 0 0 บ้านคา 6 3 100 แหล่งข้อมูลจาก HDC ณ วันที่ 17 ตุลาคม 2566 นวัตกรรมที่สามารถเป็นแบบอย่าง 1. Delivery Couselling โดยกลุ่ม YC (Yough Couseller) ในโรงเรียนวัดสันติการาม อำเภอ ปากท่อ จังหวัดราชบุรี และขยายผลลงสู่ตำบลใกล้เคียง 2. To Be Sefety Love รพสต.วัดแก้ว อำเภอวัดแก้ว จังหวัดราชบุรี 3. กระบวนการจิตตปัญญา สอนเด็กวัยรุ่น อำเภอจอมบึง จังหวัดราชบุรี 4. รายการวิทยุ DJ TEEN (รายการ จุดประกาย วัยทีน) โดยกลุ่มสภาเด็กและเยาวชน ออกอากาศทางวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย จังหวัดราชบุรี AM stereo 1593 KHz และทาง Facebook LIVE : สวท.ราชบุรี

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 113 ภาพถ่ายการดำเนินงาน

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 114

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 115

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 116 กลุ่มวัยทำงาน บทนำ จากสถานการณ์ปัญหาสุขภาพและพฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์ที่ผ่านมา ประชาชนไทยมีแนวโน้ม มีสุขภาพและพฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์เพิ่มขึ้น อันมีสาเหตุมาจากการมีกิจกรรมทางกายไม่เพียงพอ การกิน อาหารที่มีไขมันและแคลอรี่สูง การกินผักผลไม้ไม่เพียงพอ การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ จนทำให้มีภาวะน้ำหนัก เกินและอ้วนลงพุง กระทรวงสาธารณสุขจึงได้กำหนดนโยบายยกระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพ (Health Literacy) ขึ้น โดยการขับเคลื่อนและพัฒนามาตรการต่างๆ เพื่อให้ประชาชนเกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม พร้อมทั้ง สนับสนุนให้ทุกภาคส่วนทั้งในส่วนของสถานประกอบการ, สถานศึกษา และหน่วยงานราชการ ทั้งภาครัฐและเอกชน มีส่วนร่วมในการสร้างเสริมให้คนไทยมีสุขภาวะที่ดี มีทักษะหรือสามารถในการเข้าถึง เข้าใจ โต้ตอบ ซักถาม จนสามารถประเมินและตัดสินใจใช้ข้อมูลด้านสุขภาพ พร้อมทั้ง สามารถปรับเปลี่ยน พฤติกรรมสุขภาพสู่การมีสุขภาวะที่ดี และสามารถสื่อสารข้อมูลด้านสุขภาพต่อผู้อื่นได้ วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน 1. ส่งเสริมให้ประชาชนมีกิจกรรมการออกกำลังกายที่เพียงพอ 2. เสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพในกลุ่มวัยทำงาน 3. ขับเคลื่อนการส่งเสริมความรู้ และทักษะในการเข้าถึงและใช้ประโยชน์จากข้อมูลข่าวสาร ความรู้ และการบริการสุขภาพแก่ประชาชนกลุ่มวัยทำงาน 4. สื่อสารประชาสัมพันธ์เชิญชวนกลุ่มเป้าหมายในสถานประกอบการ, สถานศึกษา และ หน่วยงานราชการทั้งภาครัฐและเอกชนเข้าร่วมกิจกรรมก้าวท้าใจ 5. ขับเคลื่อนการดำเนินงานส่งเสริมสุขภาพวัยทำงานในสถานประกอบการ (10 Packages) ร่วมกับ ศูนย์อนามัยที่ 5 ราชบุรี เป้าหมายในการดำเนินงาน 1. ประชาชนวัยทำงาน อายุ 18-59 ปี มีดัชนีมวลกายปกติ ร้อยละ 52 2. ประชาชนวัยทำงาน อายุ 18-59 ปี มีเส้นรอบเอวปกติ (ไม่เกิน ส่วนสูงหารสอง) ร้อยละ 52 3. ประชาชนอายุ 15 ปีขึ้นไป มีอัตราความรอบรู้ด้านสุขภาพ ร้อยละ 70 4. สถานประกอบการจังหวัดราชบุรี มีการส่งเสริมสุขภาพด้วย (10 Packages) เพิ่มขึ้น จำนวน 5 แห่ง 5. ครัวเรือนมีการใช้เกลือบริโภคเสริมไอโอดีนที่ผ่านเกณฑ์ 20-40 ppm. ร้อยละ 90 วิธีการดำเนินงาน 1. พัฒนาศักยภาพบุคลากรสาธารณสุขและประชาชนเพื่อสร้างความรอบรู้สุขภาพ เรื่อง พฤติกรรมสุขภาพที่พึงประสงค์วัยทำงาน มีการเก็บข้อมูลพฤติกรรมสุขภาพ ความรอบรู้ และปัจจัยสิ่งแวดล้อม ที่ส่งผล ต่อสุขภาพวัยทำงาน การเก็บข้อมูลใช้วิธีการตอบแบบสอบถามประเมินตนเอง (self assessment) ผ่าน application H4U plus ใน smart device โดยเจ้าหน้าที่สาธารณสุขในโรงพยาบาล หรือโรงพยาบาล

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 117 ส่งเสริมสุขภาพตำบล จะเป็นผู้สอบถามข้อมูลตามแบบประเมิน บันทึกข้อมูล และมีการกำกับติดตามผล การเก็บข้อมูล จากการติดตามผลการดำเนินงานสาธารณสุขในทุกอำเภอ 2. ประสานพื้นที่เพื่อสนับสนุนการดำเนินงานเสริมสร้างความรอบรู้วัยทำงานสุขภาพดี ในสถาน ประกอบการขนาดใหญ่ ในอำเภอเมืองราชบุรี อำเภอโพธาราม อำเภอดำเนินสะดวก ด้วย 10 Package ร่วมกับศูนย์อนามัยที่ 5 ราชบุรี ลงเยี่ยมติดตามการดำเนินงานสถานประกอบการส่งเสริมสุขภาพ 3. จัดประชุมขับเคลื่อนการส่งเสริมสุขภาพวัยทำงาน เพื่อขับเคลื่อนการส่งเสริมความรอบรู้ และทักษะในการเข้าถึง และใช้ประโยชน์จากข้อมูลข่าวสาร ความรู้ และการบริการสุขภาพแก่ประชาชน กลุ่มวัยทำงาน เมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2566 ผู้เข้าร่วมประชุมประกอบด้วย ผู้รับผิดชอบงานวัยทำงาน (PM วัยทำงาน) ของโรงพยาบาล, สำนักงานสาธารณสุขอำเภอ และผู้เกี่ยวข้อง 4. จัดพิธีเปิดตัวกิจกรรมก้าวท้าใจ Season 5 พร้อมกันในภาพจังหวัดราชบุรี ในวันที่ 1 มิถุนายน 2566 และอัดคลิปพิธีเปิดตัวกิจกรรมก้าวท้าใจ Season 5 เพื่อรวบรวมส่งกระทรวงสาธารณสุข 5. จัดทำสื่อประชาสัมพันธ์กิจกรรมก้าวท้าใจ Season 5 รูปแบบไวนิลสนับสนุนพื้นที่ เพื่อนำไป ประชาสัมพันธ์เชิญชวนประชาชนเข้าร่วมกิจกรรม ก้าวท้าใจ Season 5 เพื่อออกกำลังกายสะสม Health Point สร้างสุขภาพ 6. เชิญชวนประชาชนในชุมชน โรงงาน สถานประกอบการ นักเรียน นักศึกษา บุคลากร ผู้ปกครอง ในโรงเรียน สถานศึกษา มหาวิทยาลัย ทั้งภาครัฐและเอกชน ทุกสังกัดในจังหวัดราชบุรี ลงทะเบียน เข้าร่วมกิจกรรมก้าวท้าใจ Season 5 เพื่อออกกำลังกายสะสม Health Point สร้างสุขภาพ 7. พัฒนาความรอบรู้สุขภาพด้านกิจกรรมทางกาย โดยการสนับสนุนการกิจกรรมการ ออกกำลังกายในกลุ่มวัยทำงานในองค์กรวัยทำงานในกลุ่มโรคเรื้อรัง, กลุ่มวัยเรียน และกลุ่มผู้สูงอายุ โดยจัด กิจกรรมออกกำลังกายภายในสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี สัปดาห์ละ 3 ครั้ง ทุกวันจันทร์ วันพุธ และวันศุกร์ 8. จัดทำสื่อประชาสัมพันธ์การป้องกันและควบคุมโรคขาดสารไอโอดีน และจัดกิจกรรมรณรงค์ วันไอโอดีนแห่งชาติ วันที่ 25 มิถุนายน ในทุกอำเภอ 9. จัดประชุมเชิงปฏิบัติการการเฝ้าระวังและการควบคุมป้องกันโรคขาดสารไอโอดีน ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 เพื่อขับเคลื่อนการดำเนินงานเฝ้าระวังและการควบคุมป้องกันโรคขาดสารไอโอดีน ในชุมชน/หมู่บ้านในจังหวัดราชบุรี และเพื่อสื่อสารประชาสัมพันธ์รณรงค์การเฝ้าระวังและการควบคุมป้องกัน โรคขาดสารไอโอดีนเนื่องในวันไอโอดีนแห่งชาติให้ประชาชนจังหวัดราชบุรี เมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2566 ผู้เข้าร่วมประชุม ผู้รับผิดชอบงานเฝ้าระวัง และควบคุมป้องกันโรคขาดสารไอโอดีน ของโรงพยาบาลทุกแห่ง, สำนักงานสาธารณสุขอำเภอทุกแห่ง, เครือข่ายแกนนำ อสม. อำเภอละ 2 แห่ง และผู้แทนหรือผู้นำชุมชน/ หมู่บ้าน อำเภอละ 2 แห่ง และผู้เกี่ยวข้อง 10. จัดกิจกรรมตรวจสุขภาพประจำปีให้กับบุคลากรของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี 11. ประมวลผลประชาชนอายุ 15 ปีขึ้นไปมีอัตราความรอบรู้ด้านสุขภาพ และคืนข้อมูลให้พื้นที่ เพื่อกำกับติดตามในเวทีประชุม คปสจ. 12. นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดราชบุรี ได้มีนโยบายลงนิเทศงานและติดตามผลการดำเนินงาน สาธารณสุข รอบที่ 1 และรอบที่ 2 เพื่อนิเทศงาน ให้คำแนะนำ เยี่ยมให้กำลังใจ และติดตามผลการดำเนินงาน ในภาพรวมของ คปสอ. ตามประเด็นอัตราความรอบรู้ด้านสุขภาพของประชาชนอายุ 15 ปีขึ้นไป รวมทั้ง รับทราบปัญหาอุปสรรคในการดำเนินงาน

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 118 ผลการดำเนินงาน 1. อัตราความรอบรู้ด้านสุขภาพของประชาชน (เป้าหมายจังหวัดราชบุรี ร้อยละ 70) ที่มา จากระบบแพลตฟอร์ม “สาสุข อุ่นใจ” ข้อมูล ณ วันที่ 19 กันยายน 2566 2. ผลการสุ่มตรวจคุณภาพเกลือบริโภคเสริมไอโอดีนในครัวเรือน โดยใช้ I-kit ระดับจังหวัด จำนวน 10 อำเภอ ตัวอย่าง 4,060 ครัวเรือน ลำดับ ที่ อำเภอ จำนวน ครัวเรือน ที่ตรวจ เกลือไม่เสริมไอโอดีน เกลือเสริมไอโอดีน น้อยกว่า 20 pm. 20-40 ppm. มากกว่า 40 ppm. จำนวน ครัวเรือน ร้อยละ จำนวน ครัวเรือน ร้อยละ จำนวน ครัวเรือน ร้อยละ จำนวน ครัวเรือน ร้อยละ 1 บ้านโป่ง 341 2 0.59 15 4.40 218 63.93 108 31.67 2 เมืองราชบุรี 314 2 0.64 8 2.55 283 90.13 21 6.69 3 โพธาราม 1,232 9 0.73 26 2.11 1,153 93.59 44 3.57 4 ดำเนิน สะดวก 375 6 1.60 13 3.47 302 80.53 49 13.07 5 บางแพ 330 0 0.00 0 0.00 330 100.00 0 0.00 6 ปากท่อ 409 7 1.71 40 9.78 362 88.51 0 0.00 7 จอมบึง 338 0 0.00 7 2.07 280 82.84 51 15.09 8 สวนผึ้ง 300 0 0.00 6 2.00 294 98.00 0 0.00 9 วัดเพลง 300 0 0.00 3 1.00 297 99.00 0 0.00 10 บ้านคา 121 7 5.79 49 40.50 56 46.28 9 7.44 รวม 4,060 33 0.81 167 4.11 3,575 88.05 282 6.95 ที่มา : รายงานผลการสุ่มตรวจเกลือบริโภคจังหวัดราชบุรี ปี 2566 อำเภอ ร้อยละ เมืองราชบุรี 90.44 จอมบึง 100.00 สวนผึ้ง 99.86 ดำเนินสะดวก 98.42 บ้านโป่ง 98.53 บางแพ 99.06 โพธาราม 95.57 ปากท่อ 99.43 วัดเพลง 97.92 บ้านคา 99.31 รวม 97.85

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 119 ผลงานความสำเร็จ จังหวัดราชบุรี ได้รับรางวัลประเภทรายจังหวัดของเขตสุขภาพที่มีจำนวนผู้ร่วมกิจกรรมากที่สุด (อับดับ 3) รับโล่จาก นายสันติ พร้อมพัฒน์รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุข เมื่อวันที่ 24 พฤศจิกายน 2566 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี จัดพิธีเปิดตัวกิจกรรมก้าวท้าใจ Season 5 เมื่อวันที่ 1 มิถุนายน 2566 เพื่อขับเคลื่อนและผลักดันนโยบายการส่งเสริมการออกกำลังกายผ่าน “ดิจิตอล แพลตฟอร์ม ก้าวท้าใจ”

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 120 กลุ่มวัยผู้สูงอายุ บทนำ จังหวัดราชบุรี แนวโน้มมีประชากรสูงอายุเพิ่มขึ้น จากข้อมูลประชากรกลางปี(ทะเบียนราษฎร์ กระทรวงมหาดไทย) ปี 25652 ร้อยละ 18.85,ปี-2563 ร้อยละ 19.3,ปี 2564 ร้อยละ 19.8 ,ปี 2565 ร้อยละ 20.51 โดยข้อมูลประชากรผู้สูงอายุในฐานข้อมูลHDC กระทรวงสาธารณสุข ร้อยละผู้สูงอายุเท่ากับ 23.53 ตำบลมี 104 ตำบล องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จำนวน 111 แห่ง เป็นเทศบาลเมืองและเทศบาลตำบล จำนวน 35 แห่ง องค์การบริหารส่วนตำบล จำนวน 76 แห่ง เข้าร่วมดำเนินการกองทุนตำบล จำนวน 110 แห่ง องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นสมัครเข้าร่วมโครงการระบบดูแลระยะยาวด้านสาธารณสุขสำหรับผู้สูงอายุที่มี ภาวะพึ่งพิงและผู้ที่มีภาวะพึ่ง(Long Term Care) ปี 2559-2566(ณ พค.66) จำนวน 92 แห่ง ร้อยละ 83.64 การสร้าง care manager และ care giver เพื่อช่วยเหลือดูแลผู้สูงอายุและผู้อยู่ในภาวะพึ่งพิง มีการอบรม ผู้จัดการดูแลผู้สูงอายุ(care manager) ปี 59-66 จำนวน 263 คน และผู้ดูแลผู้สูงอายุ (care giver) ปี59-66 (ณ 24 พค.66) จำนวน 1,036 คน ร่วมกับสำนักงานท้องถิ่นจังหวัดราชบุรีในการอบรมอาสาสมัครบริบาล ท้องถิ่น จำนวน 182 คน ผู้สูงอายุมีพฤติกรรมที่พึงประสงค์ในปี 2563 ร้อยละ 60.88 ปี 2564 ร้อยละ 72.1 และปี 2565 ร้อยละ 89.1 ชมรมผู้สูงอายุ 170 ชมรม วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน 1. เพื่อขับเคลื่อนการดำเนินงานส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุและคนพิการให้ได้รับบริการที่ได้มาตรฐาน และเหมาะสม 2. เพื่อให้ผู้สูงอายุมีความรอบรู้ในการดูแลสุขภาพ และได้รับการส่งเสริมการจัดทำแผนสุขภาพดี ตามปัญหาสุขภาพ 3. เพื่อจัดระบบบริการดูแลระยะยาวสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง และบุคคลอื่นที่มีภาวะพึ่งพิง ได้เข้าถึงบริการสุขภาพที่มีคุณภาพ กลุ่มป่วย หรือมีมีปัญหาสุขภาพ ได้รับการรักษาและฟื้นฟูสภาพ 4. เพื่อให้พระสงฆ์ได้รับการส่งเสริมสุขภาพที่เหมาะสมตามธรรมนูญพระสงฆ์ นำไปสู่การมี พฤติกรรมที่พึงประสงค์ 5. เพื่อให้ผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง และบุคคลอื่นที่มีภาวะพึ่งพิงและระยะสุดท้ายของชีวิต ได้รับการ ดูแลตามปัญหารายบุคคลจากทีมสหวิชาชีพ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องแบบบูรณาการที่บ้าน หรือชุมชน 6. เพื่อให้โรงพยาบาลมีการจัดบริการการแพทย์ในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุในรูปแบบคลินิก ผู้สูงอายุหรือรูปแบบอื่นที่เชื่อมโยงการบริการในพื้นที่ มีการสื่อสารความรู้เชิงป้องกันและการดูแลวินิจฉัยรักษา กลุ่มเสี่ยงพลัดตกหกล้มและภาวะสมองเสื่อมแก่ผู้สูงอายุ ญาติและผู้ดูแล เป้าหมายในการดำเนินงาน กลุ่มเป้าหมาย 1. ผู้สูงอายุของจังหวัดราชบุรี จำนวน 165,353 คน 2. ผู้สูงอายุที่เป็นสมาชิกในชมรมผู้สูงอายุ ของจังหวัดราชบุรี 3. หน่วยบริการในระดับพื้นที่ทุกแห่ง

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 121 4. ผู้รับผิดชอบงานคลินิกผู้สูงอายุ/ผู้รับผิดชอบงานผู้สูงอายุ 5. ผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง และบุคคลอื่นที่มีภาวะพึ่งพิง 6. พระสงฆ์ ตัวชี้วัด 1. ร้อยละของผู้สูงอายุและผู้ที่มีภาวะพึ่งพิงได้รับการดูแลตาม Care Plan 2. ร้อยละของผู้สูงอายุมีแผนส่งเสริมสุขภาพดี (Wellness Plan) 3. ร้อยละของผู้สูงอายุที่ผ่านการคัดกรอง พบว่าเสี่ยงต่อการเกิดภาวะสมองเสื่อมหรือภาวะ หกล้มและได้รับการดูแลรักษาในคลินิกผู้สูงอายุ - ร้อยละของผู้สูงอายุที่ผ่านการคัดกรอง พบว่าเสี่ยงต่อการเกิดภาวะสมองเสื่อมและได้รับการ ดูแลรักษาในคลินิกผู้สูงอายุ - ร้อยละของผู้สูงอายุที่ผ่านการคัดกรอง พบว่าเสี่ยงต่อการเกิดภาวะหกล้มและได้รับการดูแล รักษาในคลินิกผู้สูงอายุ 4. ร้อยละของโรงพยาบาลที่มีคลินิกผู้สูงอายุ 5. จำนวนชมรมผู้สูงอายุที่ดำเนินการด้านสุขภาพ (1 ชมรม/ตำบล) วิธีการดำเนินงาน 1. โครงการส่งเสริมสุขภาพและขับเคลื่อนการดำเนินงานผู้สูงอายุและผู้พิการ จังหวัดราชบุรี ปี 2566 1.1 การประชุมPM งานผู้สูงอายุและชี้แจงและติดตามผลงาน จำนวน 2 ครั้ง 1.2 การพัฒนาสมรรถนะ Care Manager และ Care Giver ในการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง หรือผู้ที่มีภาวะพึ่งพิง อบรม Care Manager ในหน่วยบริการที่ไม่มี เนื่องจากย้าย ลาออก หรือเกษียณ /การอบรม ฟื้นฟู Care Manager และ Care Giver (จัดโดย ศูนย์อนามัยที่ 5 ราชบุรี) 1.3 การอบรม Care Giver บูรณาการกิจกรรมและงบประมาณกับอบจ.ราชบุรี 1.4 ขับเคลื่อนการดำเนินงาน Long Term Care ชี้แจงและทำความเข้าใจกับอปท.ในการเข้าร่วม ดำเนินงาน LTC(บูรณาการกิจกรรมกับ สปสช.เขต) และเสริมทักษะการใช้โปรแกรม LTC ของสปสช.และ กรมอนามัย เพื่อการดำเนินงานจัดบริการดูแลผู้สูงอายุและผู้มีภาวะพึ่งพิง บูรณาการกิจกรรมเป้าหมายกับ พชอ.พชต.ในทุกอำเภอ 1.5 ให้ทุกคปสอ.จัดทำแผนจัดอบรมฟื้นฟูทักษะผู้ผ่านการอบรม Care Giver (ใช้งบCUP) 1.6 จัดประชุมคัดเลือกผลงานตำบลLong Term Care ในระดับจังหวัด 1.7 การจัดทำแผนการดูแลรายบุคคลเพื่อขอรับการสนับสนุนผ้าอ้อม/แผ่นรองซับในผู้สูงอายุ ที่มีภาวะพึ่งพิงหรือผู้ที่มีภาวะพึ่งพิง 1.8 กำกับติดตามงานและการวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อให้ระดับจังหวัด/อำเภอได้ทราบสถานการณ์ และการนำข้อมูลไปใช้ขับเคลื่อนงานผ่านพชอ./พชต. 1.9 สนับสนุนให้หน่วยบริการมีการส่งเสริมสุขภาพคัดกรองความเสื่อมถอยของร่างกายและ ส่งเสริมการชะลอความเสื่อม โดยสนับสนุนให้ผู้สูงอายุมีแผนส่งเสริมสุขภาพดี(Wellness Plan)/ชมรม ผู้สูงอายุด้านสุขภาพ การใช้สมุดบันทึกสุขภาพผู้สูงอายุดิจิทัล (Blue Book Application) ในชมรมผู้สูงอายุ และการเข้าร่วมกิจกรรมชมรมผู้สูงอายุ หรือโรงเรียนผู้สูงอายุในรูปแบบของกรมอนามัยและพมจ.ในระดับ พื้นที่

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 122 1.10 ชี้แจงแนวทางการดำเนินงานฟื้นฟูสมรรถภาพปี 2566 แก่ผู้รับผิดชอบงาน การติดตาม ผลให้บริการฟื้นฟูสมรรถภาพฯ และสนับสนุนการประเมินรับรองความพิการของรพ.ทุกแห่ง 1.11 การส่งเสริมสุขภาพพระสงฆ์ (พระคิลา)และคัดเลือกวัดส่งเสริมสุขภาพและพระคิลานุ ปัฏฐากในระดับอำเภอ/จังหวัด) 2. แผนงาน/โครงการสร้างเสริมระบบการดูแลสุขภาพเพื่อรองรับผู้สูงอายุ จังหวัดราชบุรี ปี 2566 2.1 สนับสนุนให้ทุกหน่วยบริการมีการประเมิน คัดกรองสุขภาพของผู้สูงอายุ 2.2 การพัฒนาโรงพยาบาล ในจัดบริการดูแลผู้สูงอายุและการดูแลวินิจฉัยผู้สูงอายุที่พบปัญหา พลัดตกหกล้ม สมองเสื่อมจากการคัดกรองสุขภาพในคลินิกผู้สูงอายุ หรือคลินิกส่งเสริมสุขภาพของ โรงพยาบาลตามมาตรฐาน และสื่อสารให้บุคลากรผู้ปฏิบัติงานได้รับองค์ความรู้ หรือเข้าอบรมจากส่วนกลาง เพิ่มขึ้น 2.3 สนับสนุนให้เกิดระบบการดูแลสุขภาพแบบไร้รอยต่อ (ระบบการดูระยะยาว (LTC) การส่งต่อ และการดูแลผู้ป่วยระยะกลาง (IMC) และระยะสุดท้ายในชุมชน) โดยบูรณาการกับงาน 3 หมอ/พชอ./SP MIC ที่เชื่อมโยงการดูแลกันในระดับพื้นที่ สนับสนุนให้ทุกอำเภอมีสถานที่ หรือศูนย์ให้บริการฟื้นฟูสภาพกลุ่ม ผู้สูงอายุ ผู้พิการและผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองหลังระยะเฉียบพลัน หรือกึ่งเฉียบพลันในชุมชน และ ดำเนินการร่วมกันโดยทีมสหวิชาชีพและหน่วยงานเครือข่ายในพื้นที่ ที่เชื่อมโยงกลุ่มเสี่ยงกับคลินิกผู้สูงอายุ หรือโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (อำเภอขับเคลื่อน เป็นต้นแบบ โดยขอรับสนับสนุนงบจากกองทุนตำบล หรือกองทุนฟื้นฟูสมรรถภาพระดับจังหวัด 2.4 ลงเยี่ยมเสริมพลังในพื้นที่ที่จัดบริการ Day Care เก่าของปี 2562 (ไตรมาส 2-3) 2.5 สนับสนุนการจัดบริการและดูแลรักษาผู้สูงอายุในคลินิกผู้สูงอายุ - จัดประชุมผู้รับผิดชอบงานคลินิกผู้สูงอายุ - สนับสนุนความรู้แก่ผู้รับบริการและญาติ การจัดบริการคัดกรอง การบริการรักษาผู้สูงอายุ ที่คัดกรองพบเสี่ยงภาวะสมองเสื่อม ภาวะหกล้ม หรือกลุ่มอาการ Geriatric ในคลินิกผู้สูงอายุของโรงพยาบาล 2.6 ขับเคลื่อนชุมชนที่เป็นมิตรกับผู้สูงอายุ ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ร่วมกับศูนย์อนามัยที่ 5 ราชบุรี ขับเคลื่อนชุมชนต้นแบบด้านสุขภาพนำร่องของจังหวัด 2 ชุมชน 3. โครงการขาเทียมพระราชทานเคลื่อนที่ เพื่อเพิ่มการเข้าถึงคุณภาพชีวิตสำหรับคนพิการขาเทียม ร่วมกับมูลนิธิขาเทียม ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี 3.1 การสำรวจจำนวนคนพิการขาเทียมที่ต้องได้รับการสนับสนุน 3.2 ประชุมเตรียมความพร้อมและชี้แจงผู้เกี่ยวข้อง 3.3 การให้บริการหล่อขาเทียมในหน่วยขาเทียมพระราชทานเคลื่อนที่ 3.4 การติดตามผลในคนพิการขาขาดหลังการรับขาเทียม 4. การดำเนินงานตามนโยบายของขวัญปีใหม่ กระทรวงสาธารณสุขในส่วนที่เกี่ยวข้อง 5. สร้างการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายและท้องถิ่น 5.1 ส่งเสริมให้องค์การบริหารส่วนจังหวัดและภาคีเครือข่ายร่วมขับเคลื่อนการดำเนินงานกองทุน ฟื้นฟูสมรรถภาพจังหวัด (ชดเชยการให้บริการฟื้นฟู, ธนาคารกายอุปกรณ์, การฟื้นฟูกลุ่มผู้สูงอายุ ผู้พิการ ผู้ป่วยระยะกลาง, การปรับสภาพบ้านคนพิการ หรือผู้สูงอายุ)

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 123 5.2 ส่งเสริมให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นหรือโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลจัดตั้ง “ศูนย์ ฟื้นฟู กายภาพบำบัดในระดับท้องถิ่น” โดยต้องมีบุคลากรสาธารณสุขที่มีความรู้ในการฟื้นฟูสมรรถภาพ และ อุปกรณ์ที่เพียงพอ เพื่อให้ผู้ป่วยและญาติผู้ป่วยสามารถมารับบริการที่ใกล้บ้านที่สุด ลดภาระการเดินทาง ของผู้ป่วยและญาติ และเพิ่มโอกาสในการทำให้ผู้ป่วยได้รับบริการกายภาพบำบัด ครบมาตรฐานชั่วโมง ที่กำหนด 5.3 ส่งเสริมให้องค์การปกครองส่วนท้องถิ่นร่วมสนับสนุนงบประมาณในการปรับสิ่งแวดล้อม ในบ้านและชุมชน (Age-Friendly Environment), จ้าง อาสาสมัครบริบาลท้องถิ่น (CC), / กองทุน LTC, กองทุนตำบล (แว่นตา/ผ้าอ้อม) 6. ส่งเสริมให้ อสม. ให้ความรู้ประชาชน, คัดกรองภาวะถดถอย 9 ด้าน และติดตามการดูแลสุขภาพ, Care Giver, Care Community (CC) 7. สนับสนุนให้ภาคีเครือข่าย ได้แก่ โรงเรียน, วัดส่งเสริมสุขภาพ, ผู้นำชุมชน, ประชาชน, หน่วยงาน ภาครัฐ (พมจ, กศน., แรงงาน, วิทยาลัยพยาบาล)/ ภาคเอกชน (โรงไฟฟ้า/ สถานประกอบการ ฯลฯ) และ องค์กรอิสระ (กาชาด, สมาคมผู้สูงอายุจังหวัด) ร่วมดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ ผลการดำเนินงาน ลำดับ เกณฑ์เป้าหมาย/ตัวชี้วัดการดำเนินการ จำนวน เป้าหมาย ผลงาน ร้อยละ 1 ร้อยละของผู้สูงอายุและผู้ที่มีภาวะพึ่งพิงได้รับการ ดูแลตาม Care Plan 3,420 3,372 98.6 2 ร้อยละของผู้สูงอายุมีแผนส่งเสริมสุขภาพดี (Wellness Plan) 6,702 5,919 88.3 3 ร้อยละของผู้สูงอายุที่ผ่านการคัดกรอง พบว่า เสี่ยงต่อการเกิดภาวะสมองเสื่อมหรือภาวะหกล้ม และได้รับการดูแลรักษาในคลินิกผู้สูงอายุ - ร้อยละของผู้สูงอายุที่ผ่านการคัดกรอง พบว่าเสี่ยงต่อการเกิดภาวะสมองเสื่อมและได้รับ การดูแลรักษาในคลินิกผู้สูงอายุ - ร้อยละของผู้สูงอายุที่ผ่านการคัดกรอง พบว่าเสี่ยงต่อการเกิดภาวะหกล้มและได้รับการ ดูแลรักษาในคลินิกผู้สูงอายุ 139 172 122 172 87.77 100 4 ร้อยละของโรงพยาบาลที่มีคลินิกผู้สูงอายุ 11 11 100.0 5 จำนวนชมรมผู้สูงอายุที่ดำเนินการด้านสุขภาพ (1 ชมรม/ตำบล) 104 69 66.34

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 124 ลำดับ เกณฑ์เป้าหมาย/ตัวชี้วัดการดำเนินการ จำนวน เป้าหมาย ผลงาน ร้อยละ 6 การดำเนินงานตามนโยบายของขวัญปีใหม่ 2566 ของกระทรวงสาธารณสุข - การคัดกรองความถดถอย 9 ด้าน - ผ้าอ้อมผู้ใหญ่/แผ่นรองซับ - แว่นสายตายาว สั้น หรือผสม - ฟันเทียม/รากฟันเทียม ฟันเทียม รากฟันเทียม 162,484 - 8,342 663 50 คน 115,505 1,086 คน 510,291 ชิ้น 7,418 541 16 71.09 88.92 81.6 32.00 7 ผลการขับเคลื่อนเมืองที่เป็นมิตรกับผู้สูงอายุและ ผู้พิการ 1. เทศบาล ตำบลหลักเมือง อ.เมืองราชบุรี 2.เทศบาลเมือง ท่าผา อ.บ้านโป่ง ทั้ง 2 แห่ง ผ่าน 7 องค์ประกอบ จาก 8 องค์ประกอบ 8 คนพิการขาขาดได้รับขาเทียม - -ขาเทียมสวยงาม จำนวน 76 ราย, -ขาเทียมเกษตร จำนวน 2 ราย 9 จำนวนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่เข้าร่วม ดำเนินการจัดบริการดูแลระยะยาวสำหรับ ผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงและบุคคลอื่นที่มีภาวะ พึ่งพิง 110 91 82.73 ปัญหาอุปสรรค/ข้อเสนอแนะ/แก้ไข ปัญหาที่พบ การดำเนินการแก้ไข ข้อเสนอแนะ การบันทึกข้อมูลคัดกรอง 9 ด้าน มีหลาย ช่องทาง ได้ทั้ง ใน Application ของกรม อนามัย และ Smart อสม. กรมสบส. มีการ เร่งรัดการบันทึกใน App ของแต่ละกรม และมี การสื่อสาร ความเข้าใจกับผู้ปฏิบัติในระหว่าง การดำเนินการที่ค่อนข้างน้อย และไม่ต่อเนื่อง ทำให้เกิดภาระของผู้ปฏิบัติและมีความซ้ำซ้อน ของข้อมูล หรือข้อมูลที่ส่งเชื่อมในระบบไม่ ถูกต้อง เมื่อนำไปใช้ในการจัดการความเสี่ยง หน่วยบริการต้องเลือก ช่องทางใด ช่องทางหนึ่งใน การบันทึกผลการคัดกรอง เพื่อลดความซ้ำซ้อน และ ภาระการบันทึกข้อมูล - ควรพัฒนาระบบการคัดกรอง หรือข้อมูลงานให้เป็นระบบเดียว และเชื่อมโยงกันได้ - ส่วนกลาง ควรมีการสื่อสาร การ ปรับแก้ไข การบันทึกข้อมูล ที่มี การพัฒนาใหม่ ให้กับผู้รับผิดชอบ เพื่อความเข้าที่ตรงกัน

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 125 ปัญหาที่พบ การดำเนินการแก้ไข ข้อเสนอแนะ รายบุคคล และไม่มีระบบการเชื่อมข้อมูลใน ระดับส่วนกลาง(HDC) เพื่อแสดงผลการ คัดกรอง หน่วยบริการ หรือระดับจังหวัด - ขาด CG ในการปฏิบัติงานในพื้นที่อปท.MOU LTC เนื่องจากมีการเปลี่ยนอาชีพ ลาออก และ สุขภาพไม่ดี อายุมากขึ้น รวมทั้ง มีจำนวนเคส พึ่งพิงในพื้นที่จำนวนมาก แต่ได้รับค่าตอบแทน Care Giver ค่อนข้างต่ำ และรับผิดชอบดูแล ผู้พึ่งพิงจำนวนมากและต้องผ่านระบบจัดจ้าง ทำให้ CG บางพื้นที่ ลาออก - ขาด CM เนื่องจากย้ายสถานที่ปฏิบัติงาน เกษียณ ลาออก อบรมเพิ่ม/ให้กำลังใจในการ ลงปฏิบัติงาน หรือลงร่วมกับ เจ้าหน้าที่ฟื้นฟูความรู้เฉพาะ เรื่อง - กรมอนามัย หรือศูนย์วิชาการ ควรมีแผนการจัดอบรม CM ทดแทนอย่างน้อย ปีละ 1-2 รุ่น/ จังหวัด/เขตควรมีการปรับอัตรา ค่าตอบแทน Care Giver ให้สูงขึ้น เหมาะสมกับสภาพเศรษฐกิจ ในปัจจุบันและแนวทางการจ่าย ค่าตอบแทนของ Care Giver ที่ ไม่ใช่ผ่านระบบจัดจ้าง /จ่ายเป็น รายคนตามจำนวนเคสพึ่งพิงที่ รับผิดชอบ - การผลักดันให้มีค่าตอบแทน เฉพาะสำหรับผู้ที่เป็น Care Manager เพื่อเป็นขวัญและ กำลังใจแก่ Care Giver และ Care Manager ในการปฏิบัติงาน ระดับพื้นที่ การสนับสนุนแว่นตาผู้สูงอายุ ดำเนินการได้ น้อย เนื่องจาก อปท.ไม่ได้มีแผนการใช้งบ ในส่วนนี้ไว้ หรือมีงบประมาณไม่เพียงพอ และได้รับการชี้แจงแนวทางการดำเนินการ สนับสนุนที่ค่อนข้างช้า/ราคาแว่นของร้าน สูงกว่า ราคาที่แจ้งในแนวทาง เสนอให้การสนับสนุนแว่นตา ผู้สูงอายุเข้าไปอยู่ในชุดสิทธิ ประโยชน์ การดำเนินงานส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุและ การจัดเก็บข้อมูลผลงาน ในส่วนของรพ.สต. ที่ถ่ายโอนไปอบจ. ขาดความต่อเนื่อง และมี ข้อมูลไม่ครบทุกแห่ง หรือไม่ได้ดำเนินการตาม เป้าหมาย - ประสานงานกับ ผู้ประสานงานของอบจ. เพื่อกำกับติดตาม มีระบบกำกับติดตามในส่วนกลาง ที่แยกของรพ.สต.ถ่ายโอน

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 126 ปัญหาที่พบ การดำเนินการแก้ไข ข้อเสนอแนะ เกณฑ์ตัวชี้วัด ร้อยละ 95 ของผู้สูงอายุและ ผู้ที่มีภาวะพึ่งพิงได้รับการดูแลตาม Care Plan ในโปรแกรม 3 C ของกรมอนามัย ไม่สามารถ นำมาใช้ในการตอบผลการดำเนินการตาม เกณฑ์ตัวชี้วัดนี้ ต้องประสานใช้ข้อมูล จำนวน Care Plan ที่ได้รับการอนุมัติ เพื่อการ จัดบริการดูแลของสปสช. ซึ่งการรอการโอนงบ การดูแลเหมาจ่ายLTC ปรับใหม่การสนับสนุน งบใหม่ของสปสช.เป็นทุก 15 วัน โอนลงให้ อปท.หรืออปท.ได้รับงบมา ยังไม่ได้โอนให้ หน่วยบริการ แต่มีเสียชีวิตก่อนจัดบริการ อาจ ส่งผลทำให้ความครอบคลุมต่ำกว่าเกณฑ์ตัวชี้วัด ชี้แจงทำความเข้าใจแก่ ผู้รับผิดชอบของอปท . หน่วยบริการ/กำกับติดตาม ผ ล ก า ร เ ส น อ Care Plan เพื่อให้คณะอนุLTC อนุมัติ พิจารณาปรับลดเกณฑ์ร้อยละ ตัวชี้วัดลง

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 127 ครอบครัวมั่นคง สังคมสุขภาพดี ปี 2566 บทนำ ครอบครัวเป็นสถาบันหลักทางสังคมที่มีความสำคัญเป็นลำดับต้นที่มีบทบาทต่อการหล่อหลอม การพัฒนาบุคคล มีความสำคัญต่อการพัฒนาตนเองและสังคม โดยเฉพาะอย่างยิ่งท่ามกลางความเปลี่ยนแปลง ทางสังคมในปัจจุบัน การดำรงอยู่และการแสดงออกซึ่งสถานภาพและบทบาทของครอบครัว ย่อมมีความ เปลี่ยนแปลง มีการปรับตัว และการก่อเกิดสภาพการณ์หรือปัญหาครอบครัวในรูปแบบใหม่ การสร้างเสริม สุขภาวะที่ดีของสังคม ตลอดจนการพัฒนาคนในทุกมิติและทุกช่วงวัย ให้เป็นคนดี เก่ง และมีคุณภาพ เป็นปัจจัย สำคัญในการขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศสู่การเป็นประเทศที่มีความมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน กระทรวงสาธารณสุข เป็นหนึ่งในหน่วยงานที่ลงนามความร่วมมือ (MOU) ระหว่าง 12 กระทรวง ในโครงการบูรณาการเพื่อพัฒนา คุณภาพชีวิตกลุ่มเปราะบางรายครัวเรือน ซึ่งในปีงบประมาณ 2566 กระทรวงสาธารณสุขได้มีนโยบายขยายผล ให้ทุกจังหวัดขับเคลื่อนการดำเนินงาน โครงการพัฒนาจังหวัดต้นแบบ “ครอบครัวมั่นคง สังคมสุขภาพดี” ปีงบประมาณ 2566 โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อเสริมสร้างสภาพแวดล้อมให้ครอบคลุมตั้งแต่ระดับครอบครัว ชุมชน และสังคมให้เอื้อต่อการพัฒนาศักยภาพของคนไทยตลอดชีวิต ทุกช่วงวัยอย่างสมดุล รวมถึงการพัฒนารูปแบบ ระบบบริการสุขภาพ สู่สุขภาวะที่ดีกับเครือข่ายในพื้นที่ เป็นกลไกในการจัดการปัญหาของครอบครัว ในมิติ สุขภาพ มิติเศรษฐกิจ และมิติสังคม สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี ได้เล็งเห็นความสำคัญดังกล่าว เพื่อเป็นการพัฒนาและ ปรับปรุงปัจจัยพื้นฐานด้านสุขภาวะที่ดีของแต่ละกลุ่มวัยในครอบครัวให้พร้อมต่อการฟื้นฟูและพัฒนาประเทศ ในอนาคต จึงได้จัดทำโครงการพัฒนาจังหวัดต้นแบบ "ครอบครัวมั่นคง สังคมสุขภาพดี" จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566 ขึ้น เพื่อสร้างต้นแบบครอบครัวมั่นคง สู่สังคมสุขภาพดี พื้นที่เป้าหมายทั้งในเขตเมือง เขตชนบท โดยความร่วมมือของภาคีเครือข่ายในการสร้างครอบครัวมั่นคงร่วมกันแก้ปัญหา ให้เกิดประโยชน์ สูงสุด ส่งผลหยั่งรากฐาน ความเข้มแข็งจากบุคคลไปสู่ระดับหน่วยครอบครัว ชุมชน และสังคมที่เข้มแข็ง อย่างยั่งยืน วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน 1. เพื่อแก้ไขปัญหาของกลุ่มเปราะบางรายบุคคลครัวเรือนในพื้นที่จังหวัดราชบุรี ทั้งในด้าน ความเป็นอยู่ สุขภาพ และสัมพันธภาพในครอบครัว 2. เพื่อส่งเสริมให้ครอบครัวเป้าหมายสามารถเข้าถึงบริการสาธารณะ 3. เพื่อส่งเสริมให้กลุ่มเปราะบาง มีโอกาสเข้าสู่ระบบการศึกษาอย่างเสมอภาค 4. เพื่อส่งเสริมให้บุคคล ครอบครัวมีรายได้เพิ่มขึ้น สามารถพึ่งพาตนเองได้

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 128 เป้าหมายในการดำเนินงาน เพื่อเสริมสร้างสภาพแวดล้อมให้ครอบคลุมตั้งแต่ระดับครอบครัว ชุมชน และสังคมให้เอื้อต่อการ พัฒนาศักยภาพของคนไทยตลอดชีวิตทุกช่วงวัยอย่างสมดุล รวมถึงการพัฒนารูปแบบระบบบริการสุขภาพ สู่สุขภาวะที่ดีกับเครือข่ายในพื้นที่ เป็นกลไกในการจัดการปัญหาของครอบครัว ในมิติสุขภาพ มิติเศรษฐกิจ และมิติสังคม วิธีการดำเนินงาน 1. จัดทำโครงการเสนอผู้บริหาร 2. ประสานการดำเนินงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง 3. ดำเนินกิจกรรมตามโครงการ ประกอบด้วยกิจกรรม ดังนี้ 3.1 ประชุมคณะกรรมการขับเคลื่อนการดำเนินงาน “ครอบครัวมั่นคง สังคมสุขภาพดี” จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566 3.2 ประชุมเชิงปฏิบัติการการคัดเลือกครัวเรือนเป้าหมายและแบบเก็บข้อมูลครัวเรือน 3.3 ประชุมเชิงปฏิบัติการ วิเคราะห์ข้อมูล จัดทำแผน จัดทำข้อมูลรายบุคคลและแนวทาง แก้ไขปัญหาครัวเรือน 3.4 เยี่ยมเสริมพลัง แก้ไขปัญหาครัวเรือน ณ ครัวเรือนเป้าหมาย อำเภอเมืองราชบุรี และ อำเภอจอมบึง 3.5 ประชุมเชิงปฏิบัติการการประเมินผลและถอดบทเรียน“ครอบครัวมั่นคง สังคมสุขภาพดี” จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566 4. สรุปผลการดำเนินงาน นำเสนอผู้เกี่ยวข้อง ผลการดำเนินงาน ถอดบทเรียนโครงการพัฒนาจังหวัด “ครอบครัวมั่นคง สังคมสุขภาพดี” ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี ครอบครัวเป็นสถาบันหลักทางสังคมที่มีความสำคัญเป็นลำดับต้นที่มีบทบาทต่อการหล่อหลอม การพัฒนาบุคคล มีความสำคัญต่อการพัฒนาตนเองและสังคม โดยเฉพาะอย่างยิ่งท่ามกลางความเปลี่ยนแปลง ทางสังคมในปัจจุบัน การดำรงอยู่และการแสดงออกซึ่งสถานภาพและบทบาทของครอบครัว ย่อมมีความ เปลี่ยนแปลง มีการปรับตัว และการก่อเกิดสภาพการณ์หรือปัญหาครอบครัวในรูปแบบใหม่ การสร้างเสริม สุขภาวะที่ดีของสังคม ตลอดจนการพัฒนาคนในทุกมิติและทุกช่วงวัย ให้เป็นคนดี เก่ง และมีคุณภาพ เป็น ปัจจัยสำคัญในการขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศสู่การเป็นประเทศที่มีความมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน กระทรวง สาธารณสุข เป็นหนึ่งในหน่วยงานที่ลงนามความร่วมมือ (MOU) ระหว่าง 12 กระทรวง ในโครงการบูรณาการ เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตกลุ่มเปราะบางรายครัวเรือน ซึ่งในปีงบประมาณ 2566 กระทรวงสาธารณสุข ได้มี นโยบายขยายผลให้ทุกจังหวัดขับเคลื่อนการดำเนินงาน โครงการพัฒนาจังหวัดต้นแบบ “ครอบครัวมั่นคง สังคมสุขภาพดี” ปีงบประมาณ 2566 โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อเสริมสร้างสภาพแวดล้อม ให้ครอบคลุมตั้งแต่ ระดับครอบครัว ชุมชน และสังคมให้เอื้อต่อการพัฒนาศักยภาพของคนไทยตลอดชีวิตทุกช่วงวัยอย่างสมดุล

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 129 รวมถึงการพัฒนารูปแบบระบบบริการสุขภาพ สู่สุขภาวะที่ดีกับเครือข่ายในพื้นที่ เป็นกลไกในการจัดการ ปัญหาของครอบครัว ในมิติสุขภาพ มิติเศรษฐกิจ และมิติสังคม สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี ได้เล็งเห็นความสำคัญดังกล่าว เพื่อเป็นการพัฒนาและ ปรับปรุงปัจจัยพื้นฐานด้านสุขภาวะที่ดีของแต่ละกลุ่มวัยในครอบครัวให้พร้อมต่อการฟื้นฟู และพัฒนาประเทศ ในอนาคต จึงได้จัดทำโครงการพัฒนาจังหวัดต้นแบบ "ครอบครัวมั่นคง สังคมสุขภาพดี" จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566 ขึ้น เพื่อสร้างต้นแบบครอบครัวมั่นคง สู่สังคมสุขภาพดี พื้นที่เป้าหมาย ทั้งในเขตเมือง เขตชนบท โดยความร่วมมือของภาคีเครือข่ายในการสร้างครอบครัวมั่นคงร่วมกันแก้ปัญหา ให้เกิดประโยชน์ สูงสุด ส่งผลหยั่งรากฐาน ความเข้มแข็งจากบุคคลไปสู่ระดับหน่วยครอบครัว ชุมชน และสังคมที่เข้มแข็ง อย่างยั่งยืน

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 130 หมายเหตุ วิธีการแก้ไขปัญหาเขตอำเภอชนบท - - - 1.ส่งเสริมสัมพันธภาพใน ครอบครัว ระหว่างพ่อ-แม่- ลูก โดยมีกิจกรรมนอกบ้าน ร่วมกัน เช่น รับประทาน อาหารร่วมกัน,ทำกิจวัตรใน บ้านร่วมกัน 1.ประสานเทศบาลด่านทับ ตะโก และนายอำเภอจอมบึง ดำเนินการช่วยเหลือ เขตอำเภอเมือง 1.ส่งเสริมสัมพันธ์ภาพใน ครอบครัว 2. หน่วยงานราชการที่ร่วม แก้ไขปัญหา ได้แก่ พมจ. ยุติธรรมจังหวัด, ตำรวจ,งาน สุขภาพจิต รพ.ราชบุรี - - 1.ส่งเสริมสัมพันธภาพใน ครอบครัวระหว่างพ่อ-แม่- ลูก โดยมีกิจกรรมนอกบ้าน ร่วมกัน เช่น รับประทาน อาหารร่วมกัน, ทำกิจวัตรใน บ้านร่วมกัน 1.ประสานปลัดอำเภอเมือง ราชบุรีดำเนินการช่วยเหลือ สภาพปัญหาที่พบเขตอำเภอชนบท - - - ขาดสัมพันธภาพที่ดีใน ครอบครัว ไม่มีบัตรประชาชน เขตอำเภอเมือง สตรีได้รับความรุนแรง/ถูกทำ ร้ายร่างกายจากสมาชิกใน ครอบครัว - - ขาดสัมพันธภาพที่ดีใน ครอบครัว ไม่มีบัตรประชาชน เนื่องจาก ไม่มีการแจ้งเกิดและบัตร ประชาชน สูญหาย จำนวน) (ราย) 1 8122620 กลุ่มวัย กลุ่มสตรีและ เด็กปฐมวัย กลุ่มวัยเรียน กลุ่มวัยรุ่น กลุ่มวัยทำงาน กลุ่มผู้สูงอายุมิติ สังคม

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 131 หมายเหตุ วิธีการแก้ไขปัญหาเขตอำเภอชนบท ---เขตอำเภอเมือง -- 1.ประสานทีม 3หมอพลัส ติดตามส่งเสริมพัฒนาการ และสุขภาพ 2. แนะนำเข้าเรียนโรงเรียน เด็กพิเศษ 3. แนะนำมารดาคอยดูแล อย่างใกล้ชิด 4. ส่งเสริมความสัมพันธ์ใน ครอบครัวสภาพปัญหาที่พบเขตอำเภอชนบท ---เขตอำเภอเมือง -- มีความพิการ ทำให้มีภาวะ พึ่งพิงจำนวน) (ราย) 1812กลุ่มวัย กลุ่มสตรีและ เด็กปฐมวัย กลุ่มวัยเรียน กลุ่มวัยรุ่นมิติ สุขภาพ

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 132 หมายเหตุ วิธีการแก้ไขปัญหาเขตอำเภอชนบท 1.ส่งเสริมการรับรู้ในการกิน ยาจิตเวชตามเวลาที่กำหนด 2.ส่งเสริมความรอบรู้ด้าน สุขภาพ โดยทีม 3 หมอพลัส 3.ส่งเสริมสุขภาพจิตโดยทีม จิตเวชและติดตาม ผลการรักษาอย่างต่อเนื่อง โดยทีม 3 หมอพลัส 1.ประสานหน่วยงานจัดหา อุปกรณ์สนับสนุน ได้แก่ ที่ นอนสำหรับผู้พิการ และ รถเข็น 2. แนะนำโภชนบำบัด 3. ฝึกการเคลื่อนไหวร่างกาย โดยสมาชิกในครอบครัว มี ส่วนร่วมในการใช้อุปกรณ์ ช่วย (walker) 4.ส่งเสริมสุขวิทยาส่วน บุคคล โดย อสม. เขตอำเภอเมือง 1.ส่งเสริมสุขภาพจิตโดยทีม จิตเวชและติดตาม ผลการรักษาอย่างต่อเนื่อง โดยทีม 3หมอพลัส 2. สนับสนุนให้รับการตรวจ สุขภาพเบื้องต้นโดยทีม 3หมอพลัส 3.แนะนำเข้าร่วมโครงการ ครอบครัวคุณธรรมพลังบวก เพื่อปรับเปลี่ยนแนวความคิด (Mindset) ในการใช้ชีวิต ร่วมกันแบบเข้าใจ กับ ศูนย์ คุณธรรม 1.ส่งพบแพทย์เฉพาะทาง และติดตามการรักษา ต่อเนื่อง 2. แนะนำโภชนบำบัดเพื่อ ควบคุมน้ำหนักตัว 3. ติดตามอาการเป็นระยะๆ โดย อสม. ดูแลเรื่องของ สุขภาพ วัดความดันโลหิต สัปดาห์ละ 1 ครั้ง และ ติดตามพบแพทบ์และรับยา ตามนัด สภาพปัญหาที่พบเขตอำเภอชนบท ปัญหาสุขภาพจิต 1.พิการทางกาย/การเคลื่อนไหว และทางการได้ยิน/การสื่อสาร 2.มีความเสี่ยงต่อการเกิด ภาวะ Recurrent stroke 3.เสี่ยงต่อการพลัดตกหกล้ม 4.ภาวะแทรกซ้อนจากการ นอนนาน ๆ เขตอำเภอเมือง มีความพิการ ทำให้มีภาวะ พึ่งพิง -เจ็บป่วยด้วยโรคติดต่อไม่ เรื้อรัง ได้แก่ เบาหวาน ความ ดันโลหิตสูง ขาดการรักษา และรับการรักษาไม่ต่อเนื่อง -ผู้สูงอายุอยู่ในบ้านกันเพียง ลำพังไม่มีลูกหลานดูแล และ ไม่มีผู้ดูแลสุขวิทยาส่วน บุคคลและการปฏิบัติกิจวัตร ประจำวัน จำนวน) (ราย) 2620กลุ่มวัย กลุ่มวัยทำงาน กลุ่มผู้สูงอายุมิติ สุขภาพ

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 133 หมายเหตุ วิธีการแก้ไขปัญหาเขตอำเภอชนบท 3. ฝึกการเคลื่อนไหวร่างกาย โดยสมาชิกในครอบครัว มี ส่วนร่วมในการใช้อุปกรณ์ ช่วย (walker) 4.ส่งเสริมสุขวิทยาส่วน บุคคล โดย อสม. 5.แนะนำญาติหรือผู้ดูแลใน การดูแลผู้ป่วยแผลกด 6.ประสานหน่วยงานที่ เกี่ยวข้องจัดหาที่นอนเสริม ลดแรงกดชนิดมีการเคลื่อนที่ ของลม เขตอำเภอเมือง 4. ส่งเสริมภาวะโภชนาการ โดยนักโภชนากร รพ.ราชบุรี 5.ส่งเสริมสุขวิทยาส่วน บุคคล โดย อสม. 6.ส่งเสริมความรอบรู้ด้าน สุขภาพ โดยทีม 3หมอพลัส 7. สนับสนุนให้รับการตรวจ สุขภาพเบื้องต้นโดย 3 หมอพลัส 8. สนับสนุนให้เข้าร่วม โครงการครอบครัวคุณธรรม พลังบวก เพื่อปรับเปลี่ยน แนวความคิด (Mindset) ใน การใช้ชีวิตร่วมกันแบบเข้าใจ กับศูนย์คุณธรรม 9. ผู้จัดการพยาบาลดูแล ผู้สูงอายุ (care manager) และผู้ช่วยเหลือดูแลผู้สูงอายุ (Care Giver) ร่วมวางแผน และจัดทีมให้ความช่วยเหลือ ญาติดูแลสุขวิทยาส่วนบุคคล สภาพปัญหาที่พบเขตอำเภอชนบทเขตอำเภอเมืองจำนวน) (ราย)กลุ่มวัยมิติ สุขภาพ

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 134 หมายเหตุ วิธีการแก้ไขปัญหาเขตอำเภอชนบท - -เขตอำเภอเมือง10. ประธานชุมชน และ สมาชิกในชุมชน ร่วมกันทำ ความสะอาดร่างกายผู้สูงอายุ และทำความสะอาดบ้านและ สิ่งแวดล้อมรอบบ้าน - 1. เทศบาลเมืองราชบุรี สนับสนุนทุนการศึกษาและ อุปกรณ์การเรียน 2.ประสานงานโครงการ ช่วยเหลือภาคประชาชนของ กองสวัสดิการเทศบาล ใน การสนับสนุนค่าใช้จ่าย ประจำวันให้แก่เด็กวัยเรียน 3.ประสานภาคเอกชน สนับสนุนทุนการศึกษา สำหรับเด็กยากจน สภาพปัญหาที่พบเขตอำเภอชนบท - -เขตอำเภอเมือง - เด็กนักเรียนขาด ทุนการศึกษา และสิ่ง สนับสนุนการเรียน จำนวน) (ราย) 1 8 กลุ่มวัย กลุ่มสตรีและ เด็กปฐมวัย กลุ่มวัยเรียนมิติ สุขภาพ เศรษฐกิจ

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 135 หมายเหตุ วิธีการแก้ไขปัญหาเขตอำเภอชนบทเขตอำเภอเมือง 1.เทศบาลเมืองราชบุรี สนับสนุนทุนการศึกษาและ อุปกรณ์การเรียน 2.ประสานงานโครงการ ช่วยเหลือภาคประชาชนของ กองสวัสดิการเทศบาลในการ สนับสนุนค่าใช้จ่ายประจำวัน ให้แก่เด็กวัยเรียน 1. 3 . ป ร ะ ส า น ภ า ค เ อ ก ช น สนับสนุนทุนการศึกษา สำหรับเด็กยากจน สนับสนุนองค์ความรู้ใน การประกอบอาชีพและหา สถานที่จำหน่ายเพื่อให้มี รายได้ โดยจัดหางานจังหวัด ราชบุรี 2.สนับสนุนอุปกรณ์ในการ ประกอบอาชีพ 3.แนะนำให้ร่วมกิจกรรม อาชีพเสริมในชุมชน 4. เทศบาลเมืองราชบุรี สนับสนุนสถานที่จำหน่าย สินค้า 5.สอนการทำบัญชีครัวเรือน บันทึกรายรับ-รายจ่าย ตาม หลักปรัชญาเศรษฐกิจ พอเพียงสภาพปัญหาที่พบเขตอำเภอชนบท - -ต้องการอุปกรณ์และเงินทุน เพื่อใช้ในการประกอบอาชีพ เสริม -ไม่ทราบการเข้าถึงข้อมูล ด้านสังคมและการประกอบ อาชีพ -ที่อยู่อาศัยชำรุด เขตอำเภอเมือง เด็กนักเรียนขาด ทุนการศึกษา และสิ่ง สนับสนุนการเรียน -รายได้ไม่เพียงพอ -มีปัญหาหนี้สินทั้งในและ นอกระบบ -ไม่ทราบข้อมูล แ ห ล่ ง สนับสนุนทางสังคมด้าน การเงิน -ไม่ทราบการเข้าถึงข้อมูล เ ก ี ่ ย ว ก ั บ แ ห ล ่ ง ใ ห ้ ก า ร ช่วยเหลือ ร้องทุกข์เกี่ยวกับ การติดตามทวงหนี้ ของ เจ้าหนี้นอกระบบ จำนวน) (ราย) 1226กลุ่มวัย กลุ่มวัยรุ่น กลุ่มวัยทำงานมิติ เศรษฐกิจ

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 136 หมายเหตุ วิธีการแก้ไขปัญหาเขตอำเภอชนบทเขตอำเภอเมือง 6.แนะนำให้เข้าร่วมโครงการ บ้านมั่นคงของชุมชน ซึ่งมี ข้อตกลงโดยต้องออมเงินขั้น ต่ำ 350 บาท/เดือน) จึงจะ สามารถเข้าร่วมโครงการ ปรับปรุงได้ 7 . พ ม จ . ส น ั บ ส น ุ น เ งิ น สงเคราะห์ผู้มีรายได้น้อย 8. กรณีไม่มีที่อยู่อาศัยเป็น ของตนเอง/ที่ดินไม่ใช้ของ ตนเอง พมจ.ไม่สามารถใช้ งบประมาณเพื่อปรับปรุงที่ อยู่อาศัยได้ แต่ประสาน หน่วยงานภาคเอกชนให้การ ช่วยเหลือ 9.ประสานปลัดอำเภอศูนย์ ด ำ ร ง ธ ร ร ม เ พ ื ่ อ ข อ ทุนการศึกษานักเรียน ไกล่ เกลี่ยนี้นอกระบบ และขอทุน ซื้อวัตถุดิบร้อยพวงมาลัยขายสภาพปัญหาที่พบเขตอำเภอชนบทเขตอำเภอเมือง -ที่อยู่อาศัยชำรุด / แออัด / อันตราย / ไม่ถาวร/หรือ ไม่ มีที่อยู่อาศัยเป็นของตนเอง/ ปลูกบ้านอยู่ในที่ดินเช่าหรือ ของผู้อื่น -ปัญหาหนี้สิน ทั้งในและ นอกระบบ จำนวน) (ราย)กลุ่มวัยมิติ เศรษฐกิจ

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 137 หมายเหตุ วิธีการแก้ไขปัญหาเขตอำเภอชนบท -เขตอำเภอเมือง 1.เทศบาลเมืองราชบุรี ประสานกับเจ้าของที่ดินเพื่อ ขอความยินยอมในการ ปรับปรุงบ้าน 2.พมจ. ดำเนินการปรับปรุง บ้านสำหรับผู้สูงอายุ 3.ประสานพมจ.เพื่อของบ ซ่อมแซมบ้านสำหรับผู้สูงอายุ 4.ประสานทางเทศบาลเพื่อ ตรวจสอบอัตราเบี้ยยังชีพ ผู้สูงอายุ 5.แกนนำ อสม.จะเป็นผู้ดูแล จัดหางานอาชีพในวิสาหกิจ ชุมชนชาวดิน ให้ทำตาม ศักยภาพ ตอนนี้ยังทำอะไร ไม่ได้ นั่งพื้นและเก้าอี้นาน ปวดขา สภาพปัญหาที่พบเขตอำเภอชนบท -เขตอำเภอเมือง ในบ้านมีแต่ผู้สูงอายุ ทำให้ไม่ สามารถดูแลความสะอาด บ้านและสิ่งแวดล้อมรอบ บ้านได้ด้วยตนเอง และบ้าน ชำรุดไม่เหมาะสมต่อการอยู่ อาศัย และเป็นบ้านเช่า -บ้านเก่าผุพังหลังคารั่ว -บ้านคับแคบอากาศไม่ ถ่ายเทหลังคาไม่แข็งแรง -มีรายได้น้อย -ได้เบี้ยยังชีพไม่ตรงกับความ เป็นจริง -รายได้ไม่เพียงพอกับ รายจ่ายมีหนี้สินทั้งในและ นอกระบบ รวม 229,200 บาท จำนวน) (ราย) 20กลุ่มวัย กลุ่มผู้สูงอายุมิติ เศรษฐกิจ

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ รายงานประจำปี 2566 138 ปัญหาอุปสรรค/ข้อเสนอแนะ/แก้ไข 1. การดำเนินการบางสถานการณ์ไม่ได้ดำเนินการอย่างทันท่วงที การดำเนินงานของแต่ละ หน่วยงานมีขั้นตอนเยอะ และใช้เวลาแก้ไขปัญหานาน 2. การถ่ายทอดนโยบายระดับกรมลงสู่ระดับกองไม่ทั่วถึง ทำให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องไม่รับทราบ นโยบาย ส่งผลให้การประสานงานเป็นไปได้ยาก 3. ประชาชนบางครอบครัวยังไม่มีการปรับเปลี่ยนวิธีคิด มุ่งหวังให้หน่วยงานราชการช่วยเหลือ โดยไม่เริ่มพึ่งพาตนเองก่อน ปัจจัยแห่งความสำเร็จ ผลจากการถอดบทเรียน แสดงให้เห็นว่า การดำเนินการเพื่อการดูแลครอบครัวเปราะบาง ทั้งใน เขตเมืองและเขตชนบทเพื่อให้ครอบครัวสามารถแก้ไขปัญญาหลักสามด้านได้แก่ ปัญหาทางด้านสุขภาพ เศรษฐกิจและสังคม นั้น จะต้องอาศัยความร่วมมือกันจากหลายภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง การดำเนินการเพียงมิติใด มิติหนึ่ง จะไม่สามารถทำให้เกิดผลลัพธ์ของความมั่นคงและยั่งยืนในการแก้ปัญหาได้ กระบวนการสำคัญที่จะ ทำให้การดำเนินการประสบความสำเร็จได้นั้นจะควรดำเนินการด้วยความเชื่อที่สำคัญคือ “การร่วมกัน” ในทุกขั้นตอนของการดำเนินงาน โดยการขับเคลื่อนไปพร้อมกันทั้งในระดับครอบครัว ชุมชน และสังคม การขับเคลื่อนระดับจังหวัด เริ่มตั้งแต่การร่วมรับนโยบาย วางแผน และสนับสนุนการทำงานจากผู้รับผิดชอบหลัก การสนับสนุนโดยเครือข่ายระดับตำบล โดยหน่วยงานในระดับจังหวัดประสานงานลงไปในพื้นที่ระดับตำบล เพื่อร่วมกันค้นหาครอบครัวเปราะบางและดำเนินการระบุปัญหา วางแผนการดูแลครอบครัว ดำเนินการแก้ไข ปัญหาและการติดตามประเมินผล ในระดับครัวเรือนนั้นในแต่ละครัวเรือนจะต้องได้รับการปรับวิธีคิด (Mindset) สร้างแรงบันดาลใจให้เกิดพลังจากครอบครัวในการแก้ไขปัญหาร่วมกับการสนับสนุนจากภายนอก การดำเนินการต่าง ๆ เหล่านี้ หวังให้เกิดผลลัพธ์คือ ครอบครัวมั่นคง สังคมสุขภาพดี ดอกไม้แต่ละดอก เหมือนเป็นตัวแทนของแต่ละครอบครัว เมื่อครอบครัวแต่ละครอบครัวเข้มครัวเข้มแข็ง สังคมก็จะมีทุ่งดอกไม้ที่ สวยสดงดงาม ทั้งนี้การจะทำให้เกิดดอกไม้ และทุ่งดอกไม้ที่สวยงามได้นั้นจักต้องอาศัยเวลารดน้ำพรวนดิน ใส่ปุ๋ยอย่างสม่ำเสมอ ดั่งเช่นที่ทีมงานกำลังเดินการขับเคลื่อนอยู่สนขณะนี้

กลุ่มงานทันตสาธารณสุข - ผลการดำเนินงานส่งเสริมป้องกันทันตสุขภาพในกลุ่มหญิงตั้งครรภ์ - ผลการดำเนินงานส่งเสริมป้องกันทันตสุขภาพในกลุ่มเด็กอายุ 0 - 2 ปี - ผลการดำเนินงานส่งเสริมป้องกันทันตสุขภาพในกลุ่มเด็กอายุ 3 - 5 ปี - ผลการดำเนินงานส่งเสริมป้องกันทันตสุขภาพในกลุ่มเด็กวัยเรียนอายุ 6 - 12 ปี - ผลการดำเนินงานส่งเสริมป้องกันทันตสุขภาพ ในกลุ่มวัยทำงานและโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง - การจัดบริการสุขภาพช่องปากในกลุ่มผู้สูงอายุ - การจัดบริการสุขภาพช่องปากที่มีคุณภาพ ร้อยละของ รพ.สต./ศสม. ที่ให้บริการสุขภาพช่องปากที่มีคุณภาพ

สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานทันตสาธ า รณสุข รายงานประจำปี 2566 139 ผลการดำเนินงานส่งเสริมป้องกันทันตสุขภาพ ในกลุ่มหญิงตั้งครรภ์ บทนำ กลุ ่มหญิงตั้งครรภ์จัดเป็นประชากรกลุ ่มที ่มีความอ่อนไหวต ่อโรคในช่องปาก เนื ่องจากมีการ เปลี่ยนแปลงของร่างกาย การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน ส่งผลให้มีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคในช่องปาก ทั้งโรค ปริทันต์และโรคฟันผุมากขึ้น ในประชากรไทยพบครึ่งหนึ่งของหญิงตั้งครรภ์ที่มีปัญหาสุขภาพช่องปากไม่ได้รับ การรักษาทางทันตกรรม ซึ่งความผิดปกติเหล่านี้ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของหญิงตั้งครรภ์และคุณภาพ การตั้งครรภ์ จึงมีความจำเป็นต้องส่งเสริมให้หญิงตั้งครรภ์เข้าถึงบริการทันตกรรมอย่างครอบคลุมมากขึ้น วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน เพื่อเพิ่มการเข้าถึงบริการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคในช่องปากในหญิงตั้งครรภ์ เป้าหมายในการดำเนินงาน หญิงไทยตั้งครรภ์ ในพื้นที่รับผิดชอบจังหวัดราชบุรี มีการเข้าถึงบริการสร้างเสริมสุขภาพและ ป้องกันโรคในช่องปากเพิ่มขึ้น วิธีการดำเนินงาน 1. การตรวจประเมินสุขภาพช่องปาก และวางแผนการรักษา หญิงตั้งครรภ์ทุกคนที่มาฝากครรภ์ครั้งแรกที่สถานบริการของรัฐจะได้รับส ่งต่อมาเพื ่อรับ บริการส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคในช่องปาก เพื่อตรวจประเมินสุขภาพช่องปาก และวางแผนการรักษา โดยทันตบุคลากรการให้ทันตสุขศึกษา และฝึกทักษะแปรงฟันแบบลงมือปฏิบัติ 2. การขัดและทำความสะอาดฟัน หรือการขูดหินน้ำลาย (Oral prophylaxis or Scaling) 3. การให้บริการทันตกรรมตามความจำเป็น (ตามแผนการรักษา และความจำเป็นเร่งด่วน) ผลการดำเนินงาน 1. ร้อยละหญิงตั้งครรภ์ได้รับการตรวจสุขภาพช ่องปาก เฉพาะเขตรับผิดชอบ จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566 รวม ร้อยละ 39.31 2. ร้อยละหญิงตั้งครรภ์ได้รับการตรวจสุขภาพช่องปาก และขัดทำความสะอาดฟัน เฉพาะเขต รับผิดชอบ จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566 รวม ร้อยละ 11.70 3. ร้อยละหญิงตั้งครรภ์ได้รับบริการทันตกรรม จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566 รวม ร้อยละ 88.10