สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานทันตสาธ า รณสุข รายงานประจำปี 2566 140 24.66 51.03 19.55 43.95 70.05 69.01 37.33 32.04 30 61.45 48.72 39.31 0 10 20 30 40 50 60 70 80 ร้อยละหญิงตั้งครรภ์ได้รับการตรวจสุขภาพช่องปาก เฉพาะเขตรับผิดชอบ จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566 5.97 9.69 13.49 22.61 10.7 27.78 23.96 2.68 4.17 8.49 6.72 11.7 0 5 10 15 20 25 30 ร้อยละหญิงตั้งครรภ์ได้รับการตรวจสุขภาพช่องปาก และขัดท าความสะอาดฟัน เฉพาะเขตรับผิดชอบ จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานทันตสาธ า รณสุข รายงานประจำปี 2566 141 แหล่งข้อมูล : รายงานข้อมูล Health data center กระทรวงสาธารณสุข ณ วันที่ 15 พฤศจิกายน 2566 ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข หญิงตั้งครรภ์อาจจะไม ่ได้มารับบริการขัดและทำความสะอาดฟันภายหลังจากที ่ได้รับการตรวจ สุขภาพช่องปาก อาจเนื่องมาจากเป็นการนัดให้มารับบริการในวันหลัง ไม่ได้ตรวจแล้วทำในวันเดียวกันนั้นเลย ประกอบกับผู้ป่วยอาจไม่ได้ให้ความสำคัญกับการรับบริการขัดและทำความสะอาดฟัน ผู้ป่วยอาจคิดว่าเป็น หัตถการที่ไม่เร่งด่วนเท่ากับการรับบริการหัตถการทันตกรรมอื่น ๆ เช่น อุดฟัน รักษารากฟัน ถอนฟัน จึงทำให้ ผลการดำเนินงาน ร้อยละหญิงตั้งครรภ์ได้รับการตรวจสุขภาพช่องปาก และขัดทำความสะอาดฟัน เฉพาะเขต รับผิดชอบ จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566 มีค่าน้อยกว่า ร้อยละหญิงตั้งครรภ์ได้รับการตรวจสุขภาพ ช่องปาก เฉพาะเขตรับผิดชอบ จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566 51.37 95.95 92.11 96.83 96.05 86.73 96.43 86.92 100 92.9 86.84 88.1 0 20 40 60 80 100 120 ร้อยละหญิงตั้งครรภ์ได้รับบริการทันตกรรม จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานทันตสาธ า รณสุข รายงานประจำปี 2566 142 ผลการดำเนินงานส่งเสริมป้องกันทันตสุขภาพ ในกลุ่มเด็กอายุ 0 - 2 ปี บทนำ ฟันซี่แรกจะขึ้นเมื่ออายุ 6 เดือนขึ้นไป เด็กที่มีฟันผุจะส่งผลต่อการเจริญเติบโตและพัฒนาการ ทั้งทางด้านร่างกายและจิตใจของเด็ก ดังนั้น ผู้ปกครองควรทราบถึงวิธีการดูแลสุขภาพฟันให้เด็ก ควรพาเด็ก มาพบทันตแพทย์ตั้งแต่ขวบปีแรก และเริ่มดูแลตั้งแต่ฟันซี่แรกด้วย วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน เพื่อพัฒนาทักษะการดูแลสุขภาพช่องปากเด็กในผู้ปกครอง ให้ตระหนักและสามารถดูแลสุขภาพ ช่องปากของเด็กได้อย่างเหมาะสม เป้าหมายในการดำเนินงาน 1. เด็ก 0 - 2 ปี ได้รับการตรวจสุขภาพช่องปาก 2. เด็ก 0 - 2 ปี ผู้ปกครองได้รับการฝึกแปรงฟัน แบบลงมือปฏิบัติ และสามารถตรวจความสะอาด ของฟันได้ วิธีการดำเนินงาน 1. รณรงค์“ลูกรักฟันดี เริ่มที่ซี่แรก” 2. ให้ทันตสุขศึกษาแก่ผู้ปกครอง และสอนผู้ปกครองแปรงฟันแบบลงมือปฏิบัติ 3. ตรวจสุขภาพช่องปาก และทาฟลูออไรด์วานิชในกลุ่มเสี่ยง ผลการดำเนินงาน 1. ร้อยละเด็ก 0 - 2 ปี ได้รับการตรวจสุขภาพช่องปาก จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566 รวม ร้อยละ 32.62 2. ร้อยละเด็ก 0 - 2 ปี ผู้ปกครองได้รับการฝึกแปรงฟันแบบลงมือปฏิบัติ หรือ ได้รับการฝึกแปรงฟัน แบบลงมือปฏิบัติ และ Plaque Control จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566 รวม ร้อยละ 30.62 3. ร้อยละเด็ก 0 - 2 ปี เคลือบ/ทา ฟลูออไรด์เฉพาะที่ จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566 รวม ร้อยละ 22.64
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานทันตสาธ า รณสุข รายงานประจำปี 2566 143 24.68 43.9 49.11 16.82 12.5 43.32 26.46 27.38 50.58 31.01 45.38 32.62 0 10 20 30 40 50 60 ร้อยละเด็ก 0 - 2 ปี ได้รับการตรวจสุขภาพช่องปาก เฉพาะเขตรับผิดชอบ จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566 31.48 43.12 24.03 23.01 15.63 48.69 29.63 31.05 57.56 31.5 41.48 30.62 0 10 20 30 40 50 60 70 ร้อยละเด็ก 0 - 2 ปี ผู้ปกครองได้รับการฝึกแปรงฟันแบบลงมือปฏิบัติ หรือ ได้รับการ ฝึกแปรงฟันแบบลงมือปฏิบัติ และ Plaque Control จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานทันตสาธ า รณสุข รายงานประจำปี 2566 144 แหล่งข้อมูล : รายงานข้อมูล Health data center กระทรวงสาธารณสุข ณ วันที่ 15 พฤศจิกายน 2566 ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข การจัดบริการส่งเสริมป้องกันในกลุ่มเด็กเล็กอายุ 0 - 2 ปี จะดำเนินการร่วมกับคลินิกสุขภาพ เด็กดี (WCC) ในรพ. และในรพ.สต. โดยทันตบุคลากร ซึ ่งในปัจจุบันสถานการณ์โควิดคลี ่คลาย และเริ่ม สามารถกลับมาดำเนินกิจกรรมได้ ส่งผลให้ผลการดำเนินงานในกลุ่มวัยนี้มีผลงานดีขึ้นจากปีก่อน แต่ยังไม่ เป็นไปตามเป้าหมาย อาจเป็นผลจากเป็นช่วงระยะเริ่มต้นกลับมาดำเนินการ และมีรพ.สต.บางพื้นที่ถ่ายโอนไป ยังสังกัดอบจ. ซึ่งอาจทำให้ข้อมูลที่ได้ไม่เป็นไปเป็นตามจริง 20.13 29.66 6.19 21.65 18.26 53.43 29.63 26.34 50 23.48 42.3 22.64 0 10 20 30 40 50 60 ร้อยละเด็ก 0 - 2 ปี เคลือบ/ทา ฟลูออไรด์เฉพาะที่ จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานทันตสาธ า รณสุข รายงานประจำปี 2566 145 ผลการดำเนินงานส่งเสริมป้องกันทันตสุขภาพ ในกลุ่มเด็กอายุ 3 - 5 ปี บทนำ ปัญหาสุขภาพช่องปากของเด็กช่วงวัยนี้ คือ ปัญหาโรคฟันน้ำนมผุ แม้ว่าเด็กส่วนใหญ่จะมีปัญหา ฟันน้ำนมผุมาตั้งแต่ก่อนเข้ามาเรียนที่สถานพัฒนาเด็กปฐมวัย แต่ในช่วงที่เด็กได้รับการดูแลจากสถานพัฒนา เด็กปฐมวัย เด็กมีปัญหาฟันน้ำนมผุเพิ่มมากขึ้นทั้งจำนวนและความรุนแรง ซึ่งมีสาเหตุมาจากการสัมผัสปัจจัย เสี่ยงฟันผุมากขึ้น นอกจากนี้จากข้อมูล HDC ปี 2565 พบว่าร้อยละการตรวจสุขภาพช่องปากในกลุ่มเด็กอายุ 3-5 ปี มีเพียงร้อยละ 24.95 เท่านั้น ดังนั้น เด็กที่เข้ามาอยู่ในสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยจึงจำเป็นต้องได้รับการ ตรวจสุขภาพช่องปากและดูแลสุขภาพช่องปากอย่างมีคุณภาพ วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน 1. เพื่อเพิ่มทักษะเด็กในการดูแลสุขภาพช่องปาก 2. เพื ่อพัฒนาศักยภาพครูพี ่เลี้ยง ให้สามารถจัดกิจกรรมส ่งเสริมสุขภาพช ่องปากได้อย ่างมี คุณภาพ 3. เพื ่อพัฒนาระบบบริการสุขภาพช ่องปากให้เด็กในสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยให้ได้รับบริการ ทันตกรรมที่เหมาะสม เป้าหมายในการดำเนินงาน 1. เด็ก 3 - 5 ปี ในเขตพื้นที่รับผิดชอบจังหวัดราชบุรี ได้รับการตรวจสุขภาพช่องปาก และฝึก ทักษะการแปรงฟัน 2. เด็ก 3 - 5 ปี ในเขตพื้นที่รับผิดชอบจังหวัดราชบุรี ได้รับบริการเคลือบ/ทา ฟลูออไรด์เฉพาะที่ 3. ครูพี่เลี้ยงและผู้ปกครองได้รับการพัฒนาทักษะการดูแลสุขภาพช่องปากเด็ก วิธีการดำเนินงาน 1. สนับสนุนกิจกรรมแปรงฟันหลังอาหารกลางวัน และส่งเสริมให้มีการจัดอาหารว่างที่มีประโยชน์ 2. ตรวจสุขภาพช่องปากเด็ก และทาฟลูออไรด์วานิชเพื่อป้องกันฟันผุ 3. ฝึกอบรมครูพี่เลี้ยงและผู้ปกครองในการดูแลสุขภาพช่องปากเด็ก ผลการดำเนินงาน 1. เด็กอายุ 3 - 5 ปี ได้รับการตรวจสุขภาพช่องปาก เฉพาะเขตรับผิดชอบ จังหวัดราชบุรี ร้อยละ 43.38 2. เด็กอายุ3 ปี ปราศจากฟันผุ จังหวัดราชบุรี ร้อยละ 70.73 3. ร้อยละเด็ก 3 - 5 ปี ได้รับการเคลือบ/ทาฟลูออไรด์เฉพาะที่ ร้อยละ 32.18
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานทันตสาธ า รณสุข รายงานประจำปี 2566 146 31.09 54.67 26.07 70.94 53.02 52.52 13.47 40.56 43.5 71.75 65.4 43.38 0 10 20 30 40 50 60 70 80 ร้อยละเด็ก 3 - 5 ปี ได้รับการตรวจสุขภาพช่องปาก เขตสุขภาพที่ 5 จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566 19.49 33.77 12.32 38.35 41.32 21.52 5.2 27.81 31.1 48.48 32.57 26.82 70.86 67.74 54.29 63.73 88.36 67.65 72.5 63.83 47.73 71.87 61.4 70.73 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 เมืองราชบุรี จอมบึง สวนผึ้ง ด าเนินสะดวก บ้านโป่ง บางแพ โพธาราม เจ็ดเสมียน ปากท่อ วัดเพลง บ้านคา รวม ร้อยละเด็ก 3 ปี ปราศจากฟันผุ เขตสุขภาพที่ 5 จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566 เด็ก 3 ปีได้รับการตรวจช่องปาก เด็ก 3 ปีปราศจากฟันผุ
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานทันตสาธ า รณสุข รายงานประจำปี 2566 147 แหล่งข้อมูล : รายงานข้อมูล Health data center กระทรวงสาธารณสุข ณ วันที่ 15 พฤศจิกายน 2566 ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข เนื่องจากการให้บริการส่งเสริมป้องสุขภาพช่องปากในกลุ่มวัย 3 - 5 ปี เป็นการจัดบริการใน ศูนย์เด็กเล็ก และส่วนใหญ่ดำเนินการโดยทันตบุคลากรในรพ.สต. ซึ่งในปัจจุบันมีรพ.สต บางส่วนถ่ายโอนไปยัง สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัด และบางพื้นที่แบ่งเขตรับผิดชอบกันอย่างชัดเจน ทำให้ข้อมูลการให้บริการ บางส่วนไม่เข้าสู่ระบบHDC กระทรวงสาธารณสุข ส่งผลให้ข้อมูลการบริการไม่ตรงตามความเป็นจริง 23.04 53.47 40.45 62.11 5.84 66.38 15.87 40.36 36.85 74.89 54.84 32.18 0 10 20 30 40 50 60 70 80 ร้อยละเด็ก 3 - 5 ปี ได้รับการเคลือบ/ทาฟลูออไรด์เฉพาะที่ เขตสุขภาพที่ 5 จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานทันตสาธ า รณสุข รายงานประจำปี 2566 148 ผลการดำเนินงานส่งเสริมป้องกันทันตสุขภาพ ในกลุ่มเด็กวัยเรียนอายุ 6 - 12 ปี บทนำ ปัจจุบัน ความชุกของโรคฟันผุในกลุ่มเด็กยังคงสูง ในขณะที่เด็กอายุ 6 - 12 ปี จังหวัดราชบุรี ได้รับการตรวจสุขภาพช่องปากเพียงร้อยละ 15.42 จากข้อมูล HDC ปี 2565 ซึ่งเป็นช่วงวัยที่ควรได้รับการ ดูแลอย่างจริงจังและติดตามอย่างใกล้ชิด เนื่องจากเป็นช่วงที่มีการเปลี่ยนชุดฟันจากฟันน้ำนมเป็นฟันถาวร จึงมีความจำเป็นต้องส่งเสริมป้องกันทันตสุขภาพในเด็กวัยเรียนอายุ 6 - 12 ปี เพิ่มมากขึ้น วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน 1. เพื่อเพิ่มการเข้าถึงบริการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคในช่องปากในเด็กวัยเรียน 2. เพื่อลดความชุกของการเกิดโรคฟันผุในเด็กวัยเรียน เป้าหมายในการดำเนินงาน เด็กไทยอายุ 6 - 12 ปี ในพื้นที่รับผิดชอบจังหวัดราชบุรี มีการเข้าถึงบริการสร้างเสริมสุขภาพ และป้องกันโรคในช่องปากเพิ่มขึ้น และมีความชุกของการเกิดโรคฟันผุน้อยลง วิธีการดำเนินงาน 1. ตรวจสุขภาพช่องปาก และวางแผนการรักษาในเด็กวัยเรียนทั้งในและนอกสถานพยาบาล 2. ให้บริการ เคลือบ/ทา ฟลูออไรด์เฉพาะที่ในเด็กวัยเรียนกลุ่มเสี่ยงทุก 6 เดือน 3. ให้บริการเคลือบหลุมร่องฟันถาวรซี่ที่ 6 และ 7 ที่มีหลุมและร่องฟันลึก 4. สนับสนุนให้โรงเรียนทุกแห่งมีการจัดกิจกรรมแปรงฟันด้วยยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์หลังอาหาร กลางวันทุกวันอย่างมีประสิทธิภาพ และจัดการเรียนรู้เรื่องการดูแลสุขภาพช่องปาก การควบคุมอาหารว่างและ เครื่องดื่มรสหวานทุกชั้นเรียน โดยอาศัยความร่วมมือกับภาคีเครือข่าย 5. มีการสนับสนุนสื่อความรู้ทันตสุขศึกษาและจัดกิจกรรมให้ความรู้ในโรงเรียน ผลการดำเนินงาน 1. เด็กอายุ 6 - 12 ปี ได้รับการตรวจช่องปาก จังหวัดราชบุรี ร้อยละ 28.63 2. อัตราการให้บริการเคลือบหลุมร่องฟันกรามแท้ในเด็กอายุ 6 - 12 ปี จังหวัดราชบุรี ร้อยละ 9.88
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานทันตสาธ า รณสุข รายงานประจำปี 2566 149 แหล่งข้อมูล : รายงานข้อมูล Health data center กระทรวงสาธารณสุข ณ วันที่ 15 พฤศจิกายน 2566 ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข เนื่องจากการให้บริการส่งเสริมป้องสุขภาพช่องปากในกลุ่มวัย 6 - 12 ปี ส่วนใหญ่เป็นกิจกรรม จัดบริการเชิงรุกในโรงเรียน และส่วนใหญ่ดำเนินการโดยทันตบุคลากรในรพ.สต. ซึ่งในช่วงเวลาการดำเนิน กิจกรรมอยู่ระหว่างกระบวนการถ่ายโอนรพ.สต.ไปยังสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัด ทำให้แนวทางการ ดำเนินงานในบางพื้นที่ยังไม่ชัดเจนและขาดช่วงไป 13.32 43.35 45.57 62.6 5.16 41.77 14.03 29.04 49.92 64.37 62.43 28.63 0 10 20 30 40 50 60 70 ร้อยละเด็ก 6 - 12 ปี ได้รับการตรวจสุขภาพช่องปาก เขตสุขภาพที่ 5 จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566 3.9 27.7 16.17 19.72 0.12 4.71 7.76 14.88 13.5 51.89 7.65 9.88 0 10 20 30 40 50 60 ร้อยละเด็ก 6 - 12 ปี ได้รับบริการเคลือบหลุมร่องฟันกรามแท้ เขตสุขภาพที่ 5 จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานทันตสาธ า รณสุข รายงานประจำปี 2566 150 ผลการดำเนินงานส่งเสริมป้องกันทันตสุขภาพ ในกลุ่มวัยทำงานและโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง บทนำ ประชากรวัยทำงานอายุ 15 - 59 ปี เป็นกลุ่มประชากรที่มีความสำคัญต่อการพัฒนาครอบครัว สังคมและประเทศชาติ มีบทบาทเป็นทั้งผู้ขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศเป็นผู้นำครอบครัว และมีหน้าที่ดูแล ประชากรกลุ่มวัยต่างๆอีกด้วย และในกลุ่มผู้ป่วยโรคเบาหวาน ซึ่งเป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่พบได้มากและเป็น โรคทางระบบที่ส่งผลต่อสภาวะสุขภาพช่องปากได้ เช่น การควบคุมระดับน้ำตาลที่ไม่ดี ส่งผลให้ความรุนแรง ของโรคปริทันต์เพิ่มขึ้น ระบบภูมิคุ้มกันในร่างกายลดลง โอกาสในการติดเชื้อราในช่องปากเพิ่มมากขึ้น และ จากการเปลี่ยนแปลงของประชากร นอกจากนี้หลังมีการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา (COVID-19) ส่งผลกระทบต่อสภาพเศรษฐกิจและสังคมเป็นอย่างมาก ทำให้การดำเนินชีวิตเปลี่ยนแปลงไป การใส่ใจดูแล และควบคุมป้องกันปัจจัยเสี่ยงที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพช่องปากลดลง และการเข้ารับบริการทางทันตกรรม ลดลง จึงควรมีการดำเนินงานส่งเสริมป้องกันทันตสุขภาพในกลุ่มนี้ให้มากขึ้น เพื่อให้เข้ารับกับฐานวิถีชีวิตใหม่ (New normal) อย่างยั่งยืน วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน การดำเนินงานส่งเสริมทันตสุขภาพและป้องกันโรคในช ่องปากในกลุ่มวัยทำงานและกลุ ่มโรค ไม ่ติดต ่อเรื้อรังควรเป็นการบูรณาการร ่วมกับงานอื ่น โดยเฉพาะเรื่องของวิถีชีวิตที ่มีผลต ่อพฤติกรรม การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อลดปัจจัยเสี่ยงร่วมโดยการรักษาความสมดุล การเข้าใจมาตรการส่งเสริมและ ป้องกันสุขภาพช ่องปากและสามารถปรับใช้ได้อย ่างเหมาะสม โดยใช้กระบวนการปรับเปลี ่ยนพฤติกรรม สุขภาพ และการพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปาก เป้าหมายในการดำเนินงาน กลุ่มประชากรวัยทำงานอายุ 15 - 59 ปี และผู้ป่วยเบาหวาน ในจังหวัดราชบุรี สามารถดูแล สุขภาพช่องปากตนเอง และได้รับบริการทันตสาธารณสุขได้ทั่วถึงและเหมาะสมอย่างมีประสิทธิภาพ วิธีการดำเนินงาน 1. การตรวจสุขภาพช่องปากและประเมินความเสี่ยง 2. การสร้างเสริมสุขภาพช ่องปาก รวมทั้งโรคไม ่ติดต ่อ ประเมินปัจจัยและสภาวะแวดล้อมเสี ่ยง ร่วมต่าง ๆ 3. สร้างความรอบรู้การบริโภคอาหารที่ดีต่อสุขภาพช่องปากและสุขภาพองค์รวม 4. การให้บริการทันตกรรมที่เหมาะสม 5. ระบบคัดกรองรอยโรคเสี่ยงมะเร็งและมะเร็งในช่องปาก
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานทันตสาธ า รณสุข รายงานประจำปี 2566 151 ผลการดำเนินงาน 1. อัตราการได้รับบริการทางทันตกรรม ผู้มีอายุ 15 - 59 ปี จังหวัดราชบุรี ร้อยละ 8.03 2. อัตราผู้ป่วยเบาหวานได้รับการตรวจคัดกรองสุขภาพช่องปาก จังหวัดราชบุรี ร้อยละ 13.19 แหล่งข้อมูล : รายงานข้อมูล Health data center กระทรวงสาธารณสุข ณ วันที่ 15 พฤศจิกายน 2566 6.65 11.52 8.33 8.86 5.17 11.91 7.44 11.53 14.65 11.38 8.7 8.03 0 2 4 6 8 10 12 14 16 ร้อยละผู้มีอายุ15 - 59 ปี ได้รับบริการทันตกรรม เขตสุขภาพที่ 5 จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566 3.31 14.96 1.09 6.57 17.19 26.01 1.65 1.29 0.57 27.79 10.55 13.19 0 5 10 15 20 25 30 ร้อยละผู้ป่วยเบาหวานได้รับการตรวจคัดกรองสุขภาพช่องปาก เขตสุขภาพที่ 5 จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานทันตสาธ า รณสุข รายงานประจำปี 2566 152 ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข จากปัญหาเศรษฐกิจตกต่ำหลังวิกฤตการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้ออันเนื่องจากสภาวะการแพร่ ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา (COVID-19) ส่งผลให้วิถีชีวิตปรับเปลี่ยนไปเพื่อให้เข้ารับกับรูปแบบใหม่ ที่เกิดขึ้น ปัญหาสุขภาช่องปากจึงไม่ใช่ปัจจัยหลักที่ทำให้ส่งผลถึงชีวิต เป็นเพียงส่วนหนึ่งของการมีคุณภาพชีวิต ที่ดีเท่านั้น ดังนั้น จึงกลายเป็นเรื่องลำดับรองที่จะทำให้คนกลุ่มวัยทำงานเหล่านี้ตระหนักถึงความสำคัญของ การรับบริการสุขภาพช ่องปาก นอกจากนี้ประชากรกลุ่มนี้จะการทำงานตรงกับเวลาปฏิบัติการทันตกรรม ในเวลาราชการจึงเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้ไม่สามารถเข้ารับบริการทันตกรรมของภาครัฐได้ กลุ่มวัยนี้บางส่วน จึงเลือกรับบริการจากคลินิกเอกชน ทำให้ผลที่แสดงในกราฟเป็นเพียงแค่ส่วนหนึ่งของกลุ่มเป้าหมาย อาจไม่ แสดงได้ถึงภาพรวมที่แท้จริงได้
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานทันตสาธ า รณสุข รายงานประจำปี 2566 153 การจัดบริการสุขภาพช่องปากในกลุ่มผู้สูงอายุ บทนำ ในปัจจุบัน ประเทศไทยจะเข้าสู่ “สังคมสูงอายุอย่างสมบูรณ์” โดยจะมีสัดส่วนประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไป ในอัตราร้อยละ 20 ของจำนวนประชากรทั้งหมด และคาดว่าในปี 2576 จะเข้าสู่การเป็น “สังคม สูงอายุระดับสุดยอด” คือมีสัดส่วนประชากรที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป ในอัตราร้อยละ 28 ของประชากรทั้งหมด ซึ่งการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นนั้นจะสร้างผลกระทบในระดับบุคคลในหลายด้านซึ่งจะเป็นข้อจำกัดของนำไป สู่หนทางการมีคุณภาพชีวิตที่ดี ปัจจัยสุขภาพช่องปากนับเป็นส่วนหนึ่งส่งเสริมการมีสุขภาพชีวิตที่ดี พบว่ายังมี ผู้สูงอายุจำนวนมากที่ประสบปัญหาด้านสุขภาพช่องปาก โดยผู้สูงอายุมีแนวโน้มเกิดโรคปริทันต์และโรคฟันผุ ซึ่งส่งผลให้เกิดการสูญเสียฟันและทำให้ประสิทธิภาพในการบดเคี้ยวลดลง ผู้สูงอายุจำนวนมากจึงมีความ จำเป็นต้องได้รับการใส ่ฟันเทียมหรือรากเทียมทดแทน รวมถึงการดูแลส ่งเสริมป้องกันทางทันตกรรม ที่เหมาะสม และมีประสิทธิผล เพื่อช่วยให้มีสุขภาพช่องปากแข็งแรงและมีคุณภาพชีวิตที่ดี และเพียงพอต่อ แนวโน้มของจำนวนผู้สูงอายุที่จะเพิ่มขึ้นในอนาคต วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน 1. เพื่อลดการสูญเสียฟันในกลุ่มผู้สูงอายุ 2. เพื่อให้ผู้สูงอายุที่มีการสูญเสียฟัน มีโอกาสได้รับการฟื้นฟูสภาพ โดยการใส่ฟันเทียม หรือ รากฟันเทียม ทดแทน เป้าหมายในการดำเนินงาน ผู้สูงอายุในจังหวัดราชบุรี วิธีการดำเนินงาน 1. จัดประชุม ชี้แจง และกำหนดกิจกรรม ส่งเสริมป้องกันโรคในช่องปากแก่ผู้สูงอายุ 2. ให้หน่วยบริการจัดบริการ ตามกลุ่มเป้าหมาย 3. สรุปและรวบรวมผลการดำเนินงาน ผลการดำเนินงาน 1. ผู้สูงอายุได้รับบริการใส่รากฟันเทียม 16 ราย 2. ผู้สูงอายุได้รับบริการใส่ฟันเทียม 890 ราย 3. ผู้สูงอายุที่ติดบ้าน ติดเตียง ได้รับบริการตรวจสุขภาพช่องปาก ร้อยละ 18.77 4. ผู้สูงอายุติดบ้านติดเตียง ได้รับบริการทันตกรรม ร้อยละ 2.86 5. ผู้สูงอายุได้รับการตรวจสุขภาพช่องปาก ร้อยละ 13.38 6. ผู้สูงอายุได้รับการบริการทางทันตกรรม ร้อยละ 10.96 แหล่งข้อมูล : รายงานข้อมูล Health data center กระทรวงสาธารณสุข ณ วันที่ 15 พฤศจิกายน 2566
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานทันตสาธ า รณสุข รายงานประจำปี 2566 154 ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข เนื่องจากทันตกรรมเชิงรุกของกลุ่มวัยสูงอายุจะเป็นการตรวจโดยทันตบุคลากรในรพ.สต.เป็น ส่วนใหญ่ จึงเป็นปัญหาสืบเนื่องจากการถ่ายโอนไปอบจ. ทำให้ข้อมูลการติดตามผลงานไม่ต่อเนื่องและหายไป บางส่วน นอกจากนี้ บางพื้นที่ฐานข้อมูลประชากรในระบบ HDC ไม่ตรงกับจำนวนประชากรจริงในพื้นที่
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานทันตสาธ า รณสุข รายงานประจำปี 2566 155 การจัดบริการสุขภาพช่องปากที่มีคุณภาพ ร้อยละของ รพ.สต./ศสม. ที่ให้บริการสุขภาพ ช่องปากที่มีคุณภาพ บทนำ สถานการณ์การใช้บริการสุขภาพช่องปากของประชาชนยังคงอยู่ในระดับต่ำ และบริการที่ใช้มาก ที่สุด คือ การถอนฟัน ซึ่งเป็นบริการที ่ทำให้สูญเสียฟัน ทำให้เกิดการสูญเสียฟันแท้ก่อนกำหนด ส่งผลต่อ คุณภาพชีวิต เพื่อเป็นการพัฒนาสุขภาพช่องปากของประชาชนให้ดีขึ้น จึงควรเพิ่มการเข้าถึงบริการสุขภาพ ช่องปากตั้งแต่ในระดับปฐมภูมิ โดยปัจจุบันในจังหวัดราชบุรีมีการถ่ายโอนรพ.สต.ไปสังกัดองค์การบริหาร ส่วนจังหวัด จำนวน 79 แห่ง จากทั้งหมดจำนวน 166 แห่ง วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน เพื่อเพิ่มการเข้าถึงบริการสุขภาพช่องปากของประชาชน เป้าหมายในการดำเนินงาน ประชาชนในเขตพื้นที่จังหวัดราชบุรีได้รับการตรวจสุขภาพช่องปากและได้รับบริการทันตกรรม อย่างเหมาะสม วิธีการดำเนินงาน 1. สนับสนุนการจัดบริการสุขภาพช่องปากใน รพ.สต./ศสม. 2. มีแผนกระจายทันตาภิบาลให้ประจำใน รพ.สต./ศสม. และการหมุนเวียนทันตบุคลากรจากรพ. 3. วางแผนผู้รับผิดชอบงานสุขภาพช่องปาก ได้แก่ ทันตาภิบาล และทันตแพทย์ ใน Primary Care Cluster ทุกแห่งในพื้นที่รับผิดชอบ 4. จัดอบรมพัฒนาศักยภาพทันตาภิบาล ในหลักสูตรทันตกรรมชุมชนและครอบครัว และมีแผน การพัฒนาศักยภาพทันตบุคลากร ในหลักสูตรทันตกรรมชุมชนและครอบครัว ผลการดำเนินงาน รพ.สต./ศสม. ผ่านเกณฑ์การจัดบริการสุขภาพช่องปาก 7 กลุ่มเป้าหมาย 15 กิจกรรม และ เกณฑ์ อัตราการใช้บริการทันตกรรมรวมทุกสิทธิ มากกว่าร้อยละ 20 จังหวัดราชบุรี จำนวน 3 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 3.61
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานทันตสาธ า รณสุข รายงานประจำปี 2566 156 แหล่งข้อมูล : รายงานข้อมูล Health data center กระทรวงสาธารณสุข ณ วันที่ 15 พฤศจิกายน 2566 ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข รพ.สต./ศสม. ไม่สามารถให้บริการตามเป้าหมายได้ เนื่องจากมีรพ.สต.บางแห่งถ่ายโอนไปสังกัด อบจ. ทำให้ข้อมูลการทำงานไม่ต่อเนื่องและไม่สามารถติดตามผลการดำเนินงานได้เหมือนเดิม ทำให้ข้อมูลการ ให้บริการของรพ.สต.บางส่วนไม่ตรงกับความเป็นจริง ซึ่งพื้นฐานขึ้นอยู่กับการจัดการบริหารของพื้นที่นั้นๆเอง 0 6.67 0 7.14 0 0 0 0 33.33 0 2.44 0 5 10 15 20 25 30 35 ร้อยละ รพ.สต./ศสม. ที่ให้บริการมีคุณภาพผ่านเกณฑ์ เขตสุขภาพที่ 5 จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2566 42.2 41.72 30.49 12.8 2.44 3.61 0 10 20 30 40 50 2561 2562 2563 2564 2565 2566 ร้อยละ รพ.สต./ศสม. ที่ให้บริการมีคุณภาพผ่านเกณฑ์ เขตสุขภาพที่ 5 จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2561 - 2666
กลุ่มงานควบคุมโรคไม่ติดต่อ สุขภาพจิต และยาเสพติด - ผลการดำเนินงานป้องกันและควบคุมโรคไม่ติดต่อ - ผลการดำเนินงานสุขภาพจิตและจิตเวช - ผลการดำเนินงานยาเสพติด บุหรี่ และแอลกอฮอล์ - ผลการดำเนินงานสาขามะเร็ง
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 157 ผลการดำเนินงานป้องกันและควบคุม โรคไม่ติดต่อ ปีงบประมาณ 2566 จังหวัดราชบุรี บทนำ โรคเบาหวาน จังหวัดราชบุรี มีอัตราผู้ป่วยเบาหวานต่อ ตั้งแต่ปี 2563 - 2566 จากร้อยละ 7.26, 7.57, 7.82 และ 8.17 ตามลำดับ (ข้อมูลจาก HDC ณ วันที ่ 31 ธันวาคม 2566) พบว ่าอัตราผู้ป ่วย โรคเบาหวานเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ในระดับอำเภอพบมากที่สุดได้แก่ อำเภอวัดเพลง, อำเภอเมือง และอำเภอ ดำเนินสะดวก (ร้อยละ 10.02, 8.4 และ ร้อยละ 8.33 เรียงตามลำดับ) ส่วนร้อยละผู้ป่วยเบาหวานรายใหม่ จากกลุ่มสงสัยป่วยได้รับการยืนยัน ตั้งแต่ปี 2563 – 2566 ซึ่งผลงานจากปี 2563 มาปี 2564 ลดลง จาก ร้อยละ 18.05 เป็น ร้อยละ 16.31 ส่วนในปี 2565 – 2566 เพิ่มขึ้น ร้อยละ 16.44 เป็นร้อยละ 19.52 โรคความดันโลหิตสูง จังหวัดราชบุรี มีอัตราผู้ป่วยความดันโลหิตสูงต่อประชากร ตั้งแต่ปี2563 - 2566 จาก ร้อยละ 16.86 , 17.43, 17.72 และ ร้อยละ 18.36 ตามลำดับ (ข้อมูลจาก HDC ณ วันที ่ 31 ธันวาคม 2566) พบว่าอัตราผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงเพิ่มขึ้นอย่างต ่อเนื่อง ในระดับอำเภอพบมากที ่สุด ได้แก่ อำเภอวัดเพลง, อำเภอดำเนินสะดวก และอำเภอเมือง (ร้อยละ 25.96, 20.23 และ ร้อยละ 18.77 เรียง ตามลำดับ) ส่วนร้อยละผู้ป่วย ในช่วงระยะเวลา 5 ปีที่ผ่านมา (พ.ศ. 2562-2566) สถานการณ์การเสียชีวิตจากโรคไม่ติดต่อ ในจังหวัดราชบุรี พบอัตราการเสียชีวิตจากโรคไม ่ติดต ่อ (NCDs) ที ่สำคัญในประชากรจังหวัดราชบุรี ประกอบด้วย โรคหลอดเลือดสมอง, โรคหัวใจขาดเลือด, โรคเบาหวาน และโรคความดันโลหิตสูง ซึ่งมีแนวโน้ม เพิ่มขึ้นและลดลงตั้งแต่ ปีพ.ศ. 2562 ถึงปีพ.ศ. 2566 (ดังแผนภูมิที่ 1) หากพิจารณาความแตกต่างระหว่าง รายโรค พบว่า โรคหัวใจขาดเลือดมีอัตราการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรสูงกว่าทุกโรคซึ่งพบมากในจังหวัดราชบุรี แผนภูมที่ 1 ร้อยละการเสียชีวิตจากโรคไม่ติดต่อ 4 โรคหลักเปรียบเทียบ ปี พ.ศ. 2562 ถึง 2566 2.42 2.07 1.97 2.14 1.62 2.07 1.77 1.76 1.98 1.6 5.34 6.48 5.66 6.32 5.7 6.06 5.39 4.84 5.13 4.52 0 1 2 3 4 5 6 7 ปี 2562 ปี 2563 ปี 2564 ปี 2565 ปี 2566 ร้อยละการเสียชีวิตจากโรคไม่ติดต่อ 4 โรคหลัก โรคเบาหวาน โรคความดันโลหติสูง โรคหัวใจขาดเลือด โรคหลอดเลือดสมอง
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 158 จำนวนการเสียชีวิตจากโรคไม่ติดต่อ 4 โรคหลัก โรค/ปี ปี 2562 ปี 2563 ปี 2564 ปี 2565 ปี 2566 โรคเบาหวาน 2.42 (1,370) 2.07 (1,241) 1.97 (1,250) 2.14 (1,432) 1.62 (1,159) โรคความดันโลหิตสูง 2.07 (2,689) 1.77 (2,416) 1.76 (2,526) 1.98 (2,944) 1.6 (2,530) โรคหัวใจขาดเลือด 5.34 (443) 6.48 (658) 5.66 (629) 6.32 (694) 5.7 (692) โรคหลอดเลือดสมอง 6.06 (579) 5.39 (600) 4.84 (547) 5.13 (588) 4.52 (587) แหล่งข้อมูล hdcservice.moph.go.th ประมวลผล 15 พฤศจิกายน 2566 สถานการณ์อัตราป่วยจากโรคไม่ติดต่อในจังหวัดราชบุรี พบว่าร้อยละผู้ป่วยจากโรคไม่ติดต่อ (NCDs) ที่สำคัญในประชากรจังหวัดราชบุรีประกอบด้วย โรคหลอดเลือดสมอง, โรคหัวใจขาดเลือด, โรคเบาหวาน และ โรคความดันโลหิตสูง ซึ่งมีแนวโน้ม เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่ ปีพ.ศ. 2562 ถึงปีพ.ศ. 2566 (ดังแผนภูมิที่ 2) หากพิจารณาความแตกต่างระหว่างรายโรคพบว่าโรคความดันโลหิตสูงมีอัตราป่วยสูงกว่าทุกโรคซึ่งพบมากใน จังหวัดราชบุรี แผนภูมที่ 2 ร้อยละผู้ป่วยจากโรคไม่ติดต่อ 4 โรคหลักเปรียบเทียบ ปี พ.ศ. 2562 ถึง 2566
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 159 วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน 1. เพื่อให้ประชาชนได้รับการคัดกรองตรวจสุขภาพ และรับทราบผลการตรวจสุขภาพโดยจำแนก เป็นกลุ่มปกติ กลุ่มเสี่ยง และกลุ่มสงสัยป่วย 2. เพื่อให้ความรู้แก่ประชาชนในการจัดการปัจจัยเสี่ยงที่เป็นสาเหตุของโรคไม่ติดต่อ 3. เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงต่อการเป็นโรคไม่ติดต่อ 4. เพื่อพัฒนาศักยภาพระบบบริการปฐมภูมิ ในการจัดบริการแบบองค์รวม ด้วยอุปกรณ์และ เทคโนโลยีททันสมัย เป้าหมายในการดำเนินงาน 1. ประชาชนคนไทยทุกสิทธิ์ ทุกกลุ่มอายุ ทั้งกลุ่มปกติ กลุ่มเสี่ยง กลุ่มสงสัยป่วย และกลุ่มป่วย 2. พัฒนาศักยภาพสถานที่ให้บริการทางสาธารณสุขทุกระดับ ในจังหวัดราชบุรี ด้วยนวัตกรรมที่ ทันสมัย วิธีการดำเนินงาน 1. กำหนดกรอบแนวทางการดำเนินงานการพัฒนาการป้องกันควบคุมโรคไม ่ติดต ่อ ปี 2566 เป้าหมาย : การป้องกันโรคและลดปัจจัยเสี่ยงด้านสุขภาพ 2. ประกาศมาตรการการคัดกรองและการตรวจติดตามภาวะสุขภาพตามกลุ่มวัย ประเด็นการ กำกับติดตาม กลุ่มวัยทำงาน : (NCD : DM-HT) ➢ การตรวจติดตามกลุ่มสงสัยป่วย โรคเบาหวานมากกว่าร้อยละ 60 ➢ การตรวจติดตามกลุ่มสงสัยป่วยโรคความดันโลหิตสูงมากกว่าร้อยละ 70 ➢ ร้อยละชุมชนผ่านเกณฑ์การดำเนินงาน “ชุมชนวิถีใหม่ห่างไกล NCDs” มาตรการที่สำคัญ 1. การคัดกรองค้นหากลุ่มเสี่ยง/ภาวะแทรกซ้อน - คัดกรอง DM, HT ในกลุ่มประชาชนทั่วไป - คัดกรองภาวะแทรกซ้อนทาง ตา ไต (CKD) ตีบ (CVD) เท้า ในผู้ป่วย DM HT 2. กลุ่มเสี่ยง/กลุ่มสงสัยป่วยได้รับการจัดการปรับพฤติกรรมและเข้าถึงบริการ ดังนี้ - Pre DM และ BMI มากกว่า 25 ได้รับคำแนะนำการป้องกันความเสี่ยงและการปรับเปลี่ยน พฤติกรรมเป้าหมาย ลดน้ำหนักและเพิ่มการเคลื่อนไหว ติดตาม 1, 2, 3 เดือน และ FPG - Pre HT เป้าหมายลดเกลือ-ไขมัน หยุดบุหรี ่ เพิ ่มผัก เพิ ่มการเคลื ่อนไหว และไม ่เครียด ติดตาม BP 1, 2, 3 เดือน - ผู้ป ่วย DM HT ได้รับการปรับเปลี ่ยนพฤติกรรม ได้รับยาตามมาตรการรักษา คัดกรอง ภาวะแทรกซ้อน ทาง ตา ไต ตีบเท้า มีการติดตามประเมินผล - CKD stage3 ขึ้นไปได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิด กิจกรรมสำคัญ ได้แก่ ประเมินภาวะไตเสื่อม เป็นระยะ ประเมิน พฤติกรรม ความพร้อมต่อการเปลี่ยนแปลง (stage of change) ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม เสี ่ยงและสร้าง ทักษะในการจัดการตนเอง จัดบริการดูแล รักษา ผู้ป ่วยโรค CKD ตามมาตรฐาน ด้วยทีม สหวิชาชีพ ตาม Service plan
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 160 - ประเมิน CVD Risk ในผู้ป่วย DM HT และจัดบริการตามความเสี่ยง ผู้ที่มีความเสี่ยงตั้งแต่ 30% (CVD Risk ≥ 30%) ได้รับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างเข้มข้น และได้รับการดูแลรักษาด้วยยาตาม ข้อบ่งชี้ 3. ลดพฤติกรรมเสี่ยง-ในกลุ่มประชากร/ สถานที่ทำงาน/ สถานประกอบการ การดำเนินงาน เชิงรุก สร้างเสริมสุขภาพและป้องกันปัจจัยเสี่ยง/ โรค โดยดำเนินการผ่านตำบลจัดการสุขภาพมี อสม. อสค. เป็นผู้นำการจัดการสุขภาพ กิจกรรมสำคัญ ประกอบด้วย การสื่อสาร/รณรงค์ เพื่อสร้างกระแส การสื่อสาร เตือนภัย กำหนดมาตรการ สังคม/ ข้อตกลงร่วม การสร้างสภาพแวดล้อม เช่น การจัดกิจกรรมและสถานที่ออก กำลังกาย 4. ระบบบริหารจัดการ การป้องกันควบคุมโรคและลดปัจจัยเสี่ยงด้านสุขภาพ โดยชุมชนเป็นฐาน ที่มีการดำเนินการเพื่อจัดการโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ในกลุ่มปกติ กลุ่มเสี่ยง และกลุ่มสงสัยป่วยต่อโรคเบาหวาน และความดันโลหิตสูง แบบมีส ่วนร ่วมจากภาคี เครือข ่ายหลายภาคส ่วน ประกอบด้วย ภาคท้องถิ ่น ภาค สาธารณสุข และภาคประชาชน เช ่น องค์กรปกครอง ส ่วนท้องถิ ่น โรงพยาบาลส ่งเสริมสุขภาพตำบล อาสาสมัครสาธารณสุข ชุมชน/หมู่บ้าน และอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง โดยใช้กรอบแนวทางการป้องกันควบคุมโรคไม่ ติดต่อเรื้อรัง โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน (CBI NCDs) 5 ขั้นตอน ผนวกกับการใช้กลยุทธ์การสร้างเสริมสุขภาพตาม กฎบัตรออตตาวา (Ottawa charter for health promotion) ทั้ง 5 ประเด็น ได้แก ่ การสร้างมาตรการ ชุมชน/นโยบายสาธารณะเพื่อสุขภาพแบบมีส่วนร่วม, การสร้างสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ, การสร้างความ เข้มแข็งของชุมชน, การพัฒนาทักษะส ่วนบุคคล, และการปรับระบบบริการสุขภาพ ซึ ่งจะส ่งผล ต ่อความ ต่อเนื่องและยั่งยืน - รพศ. รพท. รพช. ผ่านเกณฑ์การประเมิน คลินิก NCD คุณภาพ 100 % และบูรณาการกับ คลินิกปรับเปลี่ยนพฤติกรรมต่างๆเพื่อเพิ่มคุณภาพบริการ 5. ระบบข้อมูล - ศูนย์ข้อมูลประชากรเป้าหมาย กลุ่มเสี่ยง ปัจจัยเสี่ยง ข้อมูลป่วย/ตาย ระดับรพ.สต. อำเภอ จังหวัด และระดับเขต - ข้อมูลชี้เป้ากลุ่มป่วย กลุ่มเสี่ยงเพื่อใช้ประกอบการดำเนินงานลดโรค NCDs - การเฝ้าระวังติดตามการดำเนินงานในระดับ รพ.สต อำเภอ จังหวัด และเขต
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 161 ผลการดำเนินงาน ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข การจัดกิจกรรมบางกิจกรรม ในกลุ่มเป้าหมายที่เป็นนักเรียน/นักศึกษาในสถาบัน ไม่สะดวก ยังจัด Time line ของกาสรดำเนินงานได้ไม่สอดคล้องกับปฏิทินชุมชน/ปฏิทินสถาบันการศึกษา จากตารางที่ 3 แสดงผลงานการป้องกันควบคุมโรคไม่ติดต่อ พบว่า เป้าประสงค์ประชาชนรู้ตัวเลข รู้ความเสี่ยงรู้สถานะตนเองโดยการได้รับการตรวจคัดกรองโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง ในกลุ่มปกติ, กลุ่มสงสัยป่วยโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูงได้รับการตรวจติดตามยืนยันวินิจฉัยและสามารถจัดการ ตนเองได้ เพื่อลดความเสี่ยง ลดโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูงรายใหม่ และในกลุ่มที่ป่วยโรคเบาหวาน และโรคความดันโลหิตสูงให้ได้รับการรักษาตามมาตรฐานและสามารถควบคุมโรคได้ และอัตราการเกิด ภาวะแทรกซ้อนของโรคหัวใจและหลอดเลือด และโรคหลอดเลือดสมอง โรคอ้วน โดยการปรับเปลี ่ยน พฤติกรรมเสี่ยง ด้านอาหารตามเมนูชูสุขภาพ การออกกำลังกาย เป็นต้น . . 2566-2570 5 (Sustainable Development Goals: SDGs) 3.4.1 1 3 2573 3 Baseline 2566 , hdcservice.moph.go.th 15 2566
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 162
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 163
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 164
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 165 การพัฒนาหน่วยบริการปฐมภูมิ
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 166 แผนการพัฒนา Health Check Point เป็ น Health Station
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 167 ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข ปัญหาที่พบ การดำเนินการแก้ไข ข้อเสนอแนะต่อส่วนกลาง 1.การคัดกรองผ่านระบบ Authen ประกาศภายหลังนโยบายการคัดกรอง เบาหวานความดันโลหิต ของจังหวัด ราชบุรี 2. ผลงานไม่ผ่านตาม Small Susscess 1.ชี้แจงในพื้นที่ที่ทำแล้วให้ บันทึกข้อมูลเข้าระบบ 43 แฟ้ม ไปก่อน ส่วนที่ยังไม่ได้คัดกรอง ให้ผ่านระบบAuthen ตามที่ สปสช กำหนดมา 2.จัดเวทีประชุมชี้แจงระบบการ ตรวจสอบยืนยันการรับบริการ การบันทึกข้อมูลตามระบบ eClaim 3.การบูรณาการในพื้นที่ ผลักดันการใช้เวที พชอ. ในการ ขับเคลื่อนงานการตรวจ ประเมินสุขภาพประชาชน 1.ความเชื่อมโยงการบันทึก ข้อมูลแบบง่ายไม่ซับซ้อน และสามารถดึงเป็น eclaim และ KPI
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 168 ผลการดำเนินงานสุขภาพจิตและจิตเวช ปีงบประมาณ 2566 จังหวัดราชบุรี บทนำ ตามที ่กระทรวงสาธารณสุข ได้กำหนดแผนยุทธศาสตร์กระทรวงสาธารณสุขภายใต้แผน ยุทธศาสตร์ระดับชาติ ระยะ 20 ปี (ด้านสาธารณสุข) ถือเป็นกรอบแนวทางในการขับเคลื่อนนโยบายในการ ปฏิบัติของหน่วยงานในสังกัดกระทรวงสาธารณสุขทุกระดับ กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุขมีนโยบายให้หน่วยงานในสังกัดดำเนินงานตามแผน ยุทธศาสตร์ โดยกลุ่มงานควบคุมโรคไม่ติดต่อ สุขภาพจิตและยาเสพติด สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี ได้นำแนวทางมาปรับใช้ให้การดำเนินงานด้านสุขภาพจิตและจิเวช สำเร็จตามวัตถุประสงค์ และเกิดผลลัพธ์ ตามตัวชี้วัดที่กำหนด เพื่อให้ประชาชนได้รับการดูแลรักษาเยียวยาด้านจิตใจ อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งในสถานการณ์ปัจจุบันพบว่าจังหวัดราชบุรี มีผู้ป่วยโรคซึมเศร้าเพิ่มขึ้นในทุกปีและส่วนใหญ่ พบในกลุ่มเยาวชน จากข้อมูลทางสถิติพบว่าร้อยละของผู้ป่วยโรคซึมเศร้าเข้าถึงบริการสุขภาพจิตร้อยละ 82.20 พบอัตราการฆ่าตัวตายสำเร็จที่มีแนวโน้มสูงขึ้น และยังพบว่าผู้ป่วยจิตเวชที่เกิดสารเสพติดมีจำนวน เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน เพื่อให้หน่วยงานในพื้นที่มีระบบการบริการสุขภาพจิตและจิตเวชอย่างครอบคลุม และบูรณาการ การดำเนินงานร่วมกับเครือข่ายในทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง เพื่อการเฝ้าระวังและป้องกันปัญหารสุขภาพจิตที่ อาจเกิดขึ้นได้ โดยการค้นหากลุ่มเสี่ยง การดูแลรักษาและการติดตามอย่างต่อเนื่อง ก่อให้เกิดผลสัมฤทธิ์ที่ดี เป้าหมายในการดำเนินงาน 1. อัตราการฆ่าตัวตายสำเร็จ ไม่เกิน 8 ต่อแสนประชากร 2. ร้อยละของผู้พยายามฆ่าตัวตายไม่กลับมาทำร้ายตัวเองซ้ำในระยะเวลา 1 ปี มากกว่าหรือ เท่ากับ 90 3. ร้อยละผู้ป่วยโรคซึมเศร้าเข้าถึงบริการสุขภาพจิต มากกว่าหรือเท่ากับ 74 4. เปิดให้บริการงานผู้ป่วยในจิตเวชในโรงพยาบาลศูนย์ โรงพยาบาลทั่วไป วิธีการดำเนินงาน 1. จัดประชุมสร้างความเข้าใจและชี้แจงรายละเอียดตัวชี้วัด เพื ่อวางแผนการดำเนินงาน สุขภาพจิตให้ได้ตามเป้าหมายและตัวชี้วัดที่กำหนด 2. ประชุมคณะอนุกรรมการเพื ่อการบังคับใช้กฎหมายว ่าด้วยสุขภาพจิต ระดับจังหวัด เพื่อ ขับเคลื่อนการดำเนินงานสุขภาพจิตภายในจังหวัด
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 169 3. ประชุมคณะทำงานผู้รับผิดชอบงานสุขภาพจิต ระดับจังหวัด เพื่อติดดตามผลการดำเนินงาน 4. ดำเนินงานตามแผนที่วางไว้ 5. ติดตาม การดำเนินงาน วิเคราะห์ข้อมูล 6. รายงานผลการดำเนินงาน ผลการดำเนินงาน 1. อัตราการฆ่าตัวตายสำเร็จ 3.56 ต่อแสนประชากร 2. ร้อยละของผู้พยายามฆ่าตัวตายไม่กลับมาทำร้ายตัวเองซ้ำในระยะเวลา 1 ปี 97.49
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 170 3. ร้อยละผู้ป่วยโรคซึมเศร้าเข้าถึงบริการสุขภาพจิต 82.20 4. ประชุมคณะอนุกรรมการเพื่อการบังคับใช้กฎหมายว่าด้วยสุขภาพจิต จังหวัดราชบุรี จำนวน 2ครั้ง 5. ประชุมคณะทำงานเพื่อการบังคับใช้กฎหมาย ว่าด้วยสุขภาพจิต จังหวัดราชบุรี จำนวน 2 ครั้ง 6. จัดตั้งกลุ่มงานสุขภาพจิตและยาเสพติด ครบทุกโรงพยาบาล (รพ.ศูนย์ 1 แห่ง, รพ.ทั่วไป 3 แห่ง, รพ.ชุมชน 7 แห่ง) 7. จัดบริการดูแลผู้ป่วยจิตเวชแบบผู้ป่วยใน แห่งละ 4 เตียง โรงพยาบาลทั่วไปจำนวน 3 แห่ง 8. เกิดพื้นที่ต้นแบบการดูแลผู้ป่วยจิตเวชแบบบูรณาการ จำนวน 2 แห่ง ได้แก่ พื้นที่ตำบลแก้มอ้น อำเภอจอมบึง และตำบลโพธาราม อำเภอโพธาราม 9. มีการซ้อมแผนเตรียมความพร้อมกรณีเกิดเหตุผู้ป่วยจิตเวชก่อความรุนแรง (SMI-V) 10. สนับสนุนโครงการประชุม/อบรมเกี่ยวกับการส่งเสริมสุขภาพจิต ในสถานประกอบการ/ โรงเรียน/ชมรมผู้สูงอายุและหน่วยงานต่างๆ ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข - จากข้อมูลเชิงลึกพบว่าผู้ที่ฆ่าตัวตายสำเร็จ บางรายไม่พบสาเหตุการนำมาซึ่งการฆ่าตัวตายที่ แน่ชัด และไม่พบสัญญาณเตือนก่อนลงมือกระทำ จึงยากต่อการป้องกันเฝ้าระวังความเสี่ยง - ปัญหาที่พบจากการนำมาซึ่งการตัดสินใจฆ่าตัวตาย มีหลากหลายด้าน ส่วนใหญ่คือปัญหาเรื่อง ความสัมพันธ์ และรองลงมาคือเรื่องเศรษฐกิจ ภาระหนี้สิน ซึ่งหน่วยงานสาธารณสุขอาจต้องประสานหน่วยงาน อื่นที่เกี่ยวข้องร่วมดำเนินการเพื่อการป้องกันปัญหาที่ต้นเหตุ - กระบวนการส่งต่อผู้ป่วยที่ทำร้ายตัวเอง ณ ที่เกิดเหตุ ให้ได้รับการตรวจรักษากับแผนกจิตเวช ยัง ไม่ครอบคลุมทุกราย ทำให้ขาดการติดตามต่อเนื่อง และอาจเกิดการทำร้ายตนเองซ้ำ - ผู้ป่วยที่ขาดการติดต่อ เช่น ย้ายที่อยู่ เปลี่ยนหมายเลขโทรศัพท์ มีความเสี่ยงทำร้ายตนเองซ้ำ
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 171 - ข้อมูลการเข้าถึงบริการผู้ป่วยโรคซึมเศร้า ที่ได้รับการรักษาในสถานพยาบาลเอกชน ไม่ได้ส่งต่อ หรือเชื่อมประสานข้อมูลกับสถานพยาบาลของรัฐ จึงทำให้ข้อมูลการเข้าถึงบริการไม่ครบถ้วน - การค้นหาผู้มีความเสี่ยงไม่ครอบคลุมทุกกลุ่มประชากร - กรณีผู้ป่วยรับยาต้านเศร้าในสถานพยาบาลที่ไม่มีจิตแพทย์ อาจทำให้การวินิจฉัยโรคไม่สัมพันธ์ กับอาการ หรือขาดการซักประวัติผู้ป่วยและครอบครัวอย่างละเอียด
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 172 ผลการดำเนินงานยาเสพติด ปีงบประมาณ 2566 จังหวัดราชบุรี บทนำ จากข้อมูลของสำนักงานป้องกันและปราบปรามยาเสพติดภาค 7 (ป.ป.ส.ภาค7) พบว่า ในพื้นที่ จังหวัดราชบุรียังคงมีเครือข่ายกลุ่มผู้ค้ายาเสพติดที่ลักลอบนำเข้ายาบ้าและไอซ์จากภาคเหนือ โดยใช้จังหวัด ราชบุรีเป็นจุดพักยาเสพติดเพื่อผ่านลงสู่จังหวัดชายแดนภาคใต้ และกระจายยาเสพติดไปยังจังหวัดข้างเคียง ยาเสพติดที ่แพร ่ระบาดมากที ่สุด ได้แก ่ ยาบ้า ไอซ์ ยังไม ่พบว ่ามีสถานการณ์การลักลอบนำเข้ายาเสพติด ในพื้นที่บริเวณชายแดนติดกับประเทศเพื่อนบ้านแต่อย่างใด ส่วนใหญ่จะเป็นการจับกุมยาเสพติดจากพื้นที่ ตอนในเท่านั้น วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน ผู้ป่วยยาเสพติดทุกระดับความรุนแรง ได้รับการคัดกรอง ประเมินและให้การบำบัดรักษาฟื้นฟู ตามเกณฑ์มาตรฐาน อย ่างรอบด้านทั้งด้านกาย จิต สังคม และได้รับการติดตามดูแลช ่วยเหลือต ่อเนื ่อง อย่างน้อย 1 ปี หลังการบำบัดรักษา เพื่อให้ผู้ป่วยใช้ชีวิตร่วมกันในสังคมได้อย่างปกติสุข เป้าหมายในการดำเนินงาน เพื่อให้ผู้ป่วยที่เข้าสู่กระบวนการบำบัดรักษา ได้รับการดูแลอย่างมีคุณภาพอย่างต่อเนื่องจนถึง การติดตาม วิธีการดำเนินงาน 1. การตั้งคณะกรรมการและกำหนดบทบาทหน้าที่ความรับผิดชอบในระดับ รพ.สต. /รพ./ ระดับ จังหวัด และระดับเขตสุขภาพ 1) มีการแต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินงานลดอันตรายจากยาเสพติด จังหวัดราชบุรี 2) มีการแต ่งตั้งคณะอนุกรรมการยาเสพติดด้านต ่างๆ ดังนี้ ซึ ่งมีอำนาจหน้าที ่และ ดำเนินการเพื่อเสนอข้อปัญหาต่อคณะกรรมการอำนวยการจังหวัดราชบุรี - คณะอนุกรรมการด้านบริหารและการป้องกัน โดยมีรองผู้ว่าราชการจังหวัด (1) เป็น ประธาน ศอ.ปสจ.ราชบุรี เป็นเลขานุการ - คณะอนุกรรมการด้านการข่าว (โต๊ะข่าว) โดยมีปลัดจังหวัด เป็นประธาน ศอ.ปสจ. ราชบุรี เป็นเลขานุการ - คณะอนุกรรมการด้านการบำบัดรักษา โดยมีรองผู้ว ่าราชการจังหวัด (3) เป็น ประธาน สสจ.ราชบุรี เป็นเลขานุการ - คณะอนุกรรมการด้านการปราบปราม โดยมีผู้บังคับการตำรวจภูธร เป็นประธาน และหน่วยงานตำรวจ เป็นเลขานุการ
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 173 2. แผนและผลการพัฒนาระบบบริการที่ครอบคลุมในแต่ละด้าน - ระบบบริการและการรับส่งต่อผู้ป่วยภายในจังหวัดและเขตสุขภาพ - แนวทางการดำเนินงานของพื้นที่จังหวัดราชบุรีด้านการบำบัดรักษาและการบูรณาการ การบำบัดรักษา ระบบสมัครใจ - นโยบายด้านการบำบัดรักษาปรับระบบการบำบัดรักษาทั้งระบบ จากระบบสมัครใจ ระบบบังคับ และระบบต้องโทษ เป็นระบบสมัครใจ และระบบบำบัดตามคำสั่งศาล จังหวัดราชบุรีดำเนินการ ตามนโยบายของรัฐบาล และ คสช. ผู้เสพ คือ ผู้ป่วย ให้การบำบัดรักษา ระบบสมัครใจ ตามมาตรฐานการ บำบัดรักษา ผู้เสพ หรือครอบครองเพื่อเสพจำนวนเล็กน้อย (ตามกฎกระทรวง) สามารถสมัครใจเข้ารับการ บำบัดรักษาได้โดยไม่ถูกดำเนินคดี (Diversion) ดังนี้ 1) ด้านการค้นหา ตำรวจหรือฝ ่ายปกครอง มีหน้าที ่ในการค้นหา เมื ่อพบผู้เสพ ให้ จัดทำบันทึกตามแบบ บ.108-2557-1, บ.108-2557-2 และ บ.108-2557-3 (กรณีพบของกลาง) ส ่งให้ ศป.ปส.อ. กรณีค้นหายามวิกาลหรือวันหยุด ให้นัดหมายผู้เสพผู้ติด ไปยัง ศป.ปส.อ. ในวันรุ่งขึ้นหรือวันทำการ วันแรก พร้อมแบบบันทึกดังกล่าว ศป.ปส.อ. รับตัวส่งศูนย์คัดกรองอำเภอ 2) การคัดกรอง โดยศูนย์คัดกรองอำเภอ ซึ่งโรงพยาบาลทุกแห่งเป็นหน่วยงานหลัก ทำหน้าที่คัดกรองและประเมินความรุนแรงของการติด ภาวะความเสี่ยงทางสุขภาพกายหรือสุขภาพจิต รวมถึง ส ่งไปบำบัดรักษาที ่สถานพยาบาล หรือสถานฟื้นฟูฯ ตามความเหมาะสม และจัดทำประวัติฯ โดยใช้แบบ คัดกรองของกระทรวงสาธารณสุข (V.๒) จำแนกประเภท และส่งเข้ารับการบำบัดในระบบที่เหมาะสม 3) การติดตาม ดำเนินการตามภารกิจที่กำหนดตามนโยบาย โดยกระทรวงสาธารณสุข ติดตามในระบบสมัครใจ ผลการดำเนินงาน 1. พัฒนาศักยภาพและระบบบริการด้านการรักษายาเสพติด โดยมีผลงานดังนี้ 1) โรงพยาบาลทุกแห่ง (11 แห่ง) ได้รับการพัฒนา และรับรองคุณภาพ (HA ยาเสพติด) ครบ ทุกแห ่ง 100% สถานบำบัดสังกัดอื ่นๆได้รับการรับรอง HA ยาเสพติด คือ ศูนย์ฝึกอบรมเด็กและเยาวชน สถานพินิจคุ้มครองเด็กและเยาวชน 2) ศูนย์คัดกรองยาเสพติดได้จำนวน 163 แห่ง 3) สถานฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติดของจังหวัดราชบุรี จำนวน 5 แห่ง ดังนี้ สถานฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติดภาครัฐ 1. ศูนย์วิวัฒน์พลเมือง กองพลพัฒนาที่ 1 จังหวัดราชบุรี 2. ศูนย์วิวัฒน์พลเมือง กองพันทหารช่างเครื่องมือพิเศษ จังหวัดราชบุรี สถานฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติดภาคเอกชน 1. ศูนย์เกิดใหม่ 2. บ้านพึ่งสุข 3. บ้านแสนสุข 4) ศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคม จำนวน 12 แห่ง ดังนี้ 1. ศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมในจังหวัดราชบุรี 2. ศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมในจังหวัดราชบุรี สาขาอำเภอบางแพ
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 174 3. ศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมในจังหวัดราชบุรี สาขาอำเภอวัดเพลง 4. ศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมในจังหวัดราชบุรี สาขาอำเภอบ้านโป่ง 5. ศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมในจังหวัดราชบุรี สาขาองค์การบริหารส่วนตำบล หนองพันจันทร์ 6. ศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมในจังหวัดราชบุรี สาขาอำเภอดำเนินสะดวก 7. ศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมในจังหวัดราชบุรี สาขาอำเภอเมืองราชบุรี 8. ศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมในจังหวัดราชบุรี สาขาอำเภอปากท่อ 9. ศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมในจังหวัดราชบุรี สาขาอำเภอโพธาราม 10. ศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมในจังหวัดราชบุรี สาขาอำเภอสวนผึ้ง 11. ศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมในจังหวัดราชบุรี สาขาอำเภอจอมบึง 12. ศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมในจังหวัดราชบุรี สาขาอำเภอบ้านคา 5) มินิธัญญารักษ์ 1 แห่ง ที่โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชจอมบึง 6) ให้บริการ HARM Reduction ในโรงพยาบาลและ รพ.สต.ทุกแห่ง 2. ผลการดำเนินงานตามตัวชี้วัด ปี2564 (1 ตุลาคม 2565 – 30 กันยายน 2566) 1. ผลการคัดกรองผู้ป่วยยาเสพติด อำเภอ จำนวนในการ คัดกรองทั้งหมด ผู้ใช้ ผู้เสพ ผู้ติด เมือง 79 3 54 22 โพธาราม 125 22 92 11 จอมบึง 104 87 17 0 ดำเนินฯ 34 3 24 7 บางแพ 29 1 24 4 บ้านโป่ง 42 1 40 1 บ้านคา 154 39 105 10 ปากท่อ 35 30 2 3 วัดเพลง 23 15 7 1 สวนผึ้ง 7 5 0 2 รวม 632 206 365 61
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 175 2. จำนวนผู้ป่วยยาเสพติดที่เข้ารับการบำบัดในสถานบริการสาธารณสุข ปี 2566 อำเภอ รวมผลงาน ระบบสมัครใจ ศาลส่งมาบำบัด เป้าหมาย ผลงาน ร้อยละ ม.113 ม.114 ปอ.ม.56 ม.166 ม.168 เมือง 168 27 16.07 18 9 0 - - โพธาราม 193 59 30.56 22 12 25 - - จอมบึง 59 29 49.15 20 5 4 - - ดำเนินฯ 74 24 32.43 8 8 8 - - บางแพ 85 23 27.05 6 4 13 - - บ้านโป่ง 106 41 38.67 10 1 30 - - บ้านคา 33 151 457.57 151 0 0 - - ปากท่อ 153 32 20.91 7 22 2 1 - วัดเพลง 5 13 260.00 0 13 0 - - สวนผึ้ง 24 2 8.33 2 0 0 - - รวม 900 401 44.55 244 74 82 1 - 0 100 200 300 400 500 600 700 จ านวนผู้ป่วยที่ได้รับการคัดกรอง จ าแนกรายอ าเภอ ปี 2566 เมือง โพธาราม จอมบึง ด าเนินสะดวก บางแพ บ้านโป่ง บ้านคา ปากท่อ วัดเพลง สวนผึ้ง จังหวัด
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 176 ข้อมูลผู้ป่วยยาเสพติดที่รับการบำบัดรักษาในสถานพยาบาลยาเสพติด โดยอำเภอบ้านคา มีผู้เข้ารับการบำบัดมากที ่สุด 151 ราย, โพธาราม 59 ราย, บ้านโป ่ง 41 ราย, ปากท่อ 32 ราย, จอมบึง 29 ราย, เมืองราชบุรี 27 ราย, ดำเนินสะดวก 24 ราย, บางแพ 23 ราย, วัดเพลง 13 ราย, สวนผึ้ง 2 ราย 18 22 20 8 6 10 151 7 0 2 244 9 12 5 8 4 1 0 22 13 0 74 0 25 4 8 13 30 0 2 0 0 82 1 1 27 59 29 24 23 41 151 32 13 2 401 0 50 100 150 200 250 300 350 400 450 จ านวนผู้ป่วยยาเสพติดที่รับการบ าบัดรักษาตามตามประมวลกฎหมายใหม่ จ าแนกรายอ าเภอ ปี2566 ม.113 ม.114 ปอ.ม.56 ม.166 รวม 19 6 8 16 4 15 1 6 3 2 110 121 63 38 39 17 5 16 58 8 5 460 27 59 29 24 23 41 151 32 13 2 401 0 50 100 150 200 250 300 350 400 450 500 จ านวนผู้ป่วยยาเสพติดที่รับการบ าบัดรักษาในสถานพยาบาลยาเสพติด จ าแนกรายอ าเภอ ปี2564-2566 2564 2565 2566
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 177 ผลงานการบำบัดรักษาผู้เสพ/ผู้ติดยาเสพติด จากรายงาน บสต. มีผู้เข้ารับการบำบัดรักษา 401 ราย (44.55%) เมื่อเทียบกับเป้าหมาย เป็นผู้เสพ 263 ราย (65.59%) ผู้ใช้ 100 ราย (24.94%) ผู้ติด 38 ราย (9.48%) 25% 66% 9% ร้อยละผู้ป่วยยาเสพติดจ าแนกตามประเภทการคัดกรอง ปี 2566 ผู้ใช้ ผู้เสพ ผู้ติด 36 26 100 774 581 263 212 2 38 0 200 400 600 800 1000 2564 2565 2566 จ านวนผู้ป่วยยาเสพติดจ าแนกตามประเภทการคัดกรอง ปี 2564-2566 ผู้ใช้ ผู้เสพ ผู้ติด
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 178 ผู้เข้ารับการบำบัดส่วนใหญ่เป็นเพศชาย 362 คน (90.27%) เพศหญิง 39 คน (9.73%) 362 39 ร้อยละผู้ป่วยยาเสพติดจ าแนกตามเพศ ปี 2566 ชาย หญิง 83.38 84.98 90.27 4.4 15.02 9.73 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 2564 2565 2566 ร้อยละผู้ป่วยยาเสพติดจ าแนกตามเพศ ปี 2564-2566 ชาย หญิง
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 179 อายุอยู่ในช่วง อายุมากกว่า 39 ปี 174 ราย (43.39% ) มากที่สุด รองลงมาคือ อายุ 35-39 ปี 61 ราย (15.21%), อายุ 30-34 ปี 56 ราย (13.97%),อายุ 25-29 ปี 52 ราย (12.97%), อายุ18-24 ปี 52 ราย (12.97%), อายุ 12-17 ปี 6 ราย (1.50%) 6 52 52 56 61 174 0 20 40 60 80 100 120 140 160 180 200 12-17 18-24 25-29 30-34 35-39 มากกว่า39 จ านวนผู้ป่วยยาเสพติดจ าแนกตามช่วงอายุ ปี 2566 1.86 20.24 18.01 13.83 17.92 28.13 0.83 15.3 14.88 14.88 16.55 37.55 1.5 12.97 12.97 13.97 15.21 43.39 0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 50 12-17 18-24 25-29 30-34 35-39 มากกว่า39 ร้อยละผู้ป่วยยาเสพติดจ าแนกตามช่วงอายุ ปี 2564-2566 2564 2565 2566
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 180 ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพรับจ้าง 269 ราย (67.08%) รองลงมาคือ การเกษตร 60 ราย (14.96%) , ว่างงาน 35 ราย (8.73%), ค้าขาย 16 ราย (3.99%), ไม่ระบุ 5 ราย (1.25%), นักเรียน 5 ราย (1.25%), ผู้ใช้ แรงงาน 3 ราย (0.75%), อื่นๆ 3 ราย (0.75%), พนักงานบริษัทเอกชน 1 ราย (0.25%), พนักงานโรงงาน 1 ราย (0.25%) ,ทหาร/ตำรวจ 1 ราย (0.25%), ข้าราชการ 1 ราย (0.25%), นักบวช 1 ราย (0.25%) 0 50 100 150 200 250 300 ร้อยละผู้ป่วยยาเสพติดจ าแนกตามการใช้สารเสพติด ปี 2566
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 181 สารเสพติดที่ใช้มากที่สุดคือยาบ้า 363 ราย (90.52%), เฮโรอีน 17 ราย (4.24%), กัญชา 16 ราย (3.99%) ร้อยละผู้ป่วยยาเสพติดจ าแนกตามการใช้สารเสพติด ปี 2566 ยาบ้า เฮโรอีน กัญชา ไอซ์ ยาเค อื่นๆ 88.02 3.14 3.5 3.6 0.08 0.08 93.87 3.76 1.67 0.28 0.28 0.14 89.02 4.24 3.99 0.5 0.74 0.24 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 ยาบ้า เฮโรอีน กัญชา ไอซ์ ยาเค สารระเหย ร้อยละผู้ป่วยยาเสพติดจ าแนกตามการใช้สารเสพติด ปี 2564-2566 2564 2565 2566
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 182 ผลการดำเนินงานด้านการบำบัดรักษาผู้ป ่วยยาเสพติดในสถานพยาบาล สะสมรายเดือน ปีงบประมาณ 2566 ระบบ เป้าหมาย (ราย) ต.ค. 65 พ.ย. 65 ธ.ค. 65 ม.ค. 66 ก.พ. 66 มี.ค. 66 เม.ย. 66 พ.ค. 66 มิ.ย. 66 ก.ค. 66 ส.ค. 66 ก.ย. 66 สมัครใจ 900 0 1 22 17 30 112 114 83 238 242 294 318 ศาลส่งมาบำบัด 1 24 35 35 44 74 74 74 83 83 82 83 รวม 900 1 25 57 52 74 150 153 157 321 325 376 401 ที่มา: ข้อมูลในระบบ บสต. ณ วันที่ 30 กันยายน 2566 3. การติดตามและผลการหยุดเสพ การติดตามหลังการบำบัดรักษา จากรายงานการติดตามหลังการบำบัดรักษาในระบบสมัครใจ กลุ่มเป้าหมายในระบบสมัครใจ ที่ติดตามตั้งแต่ 1 ต.ค.2565 – 30 กันยายน 2566 ผู้ป่วยคงอยู่ในระบบการติดตามทั้งหมด 1,328 ราย - สรุปผลการติดตามเมื่อครบ 7 ครั้งแล้ว 158 ราย - ครบตามเกณฑ์ 145 ราย ผลเลิกได้ 139 ราย, ผลเสพซ้ำ 6 ราย - ไม่ครบตามเกณฑ์ 13 ราย ติดตามไม่ได้ 7 ราย, ถูกจับ 6 ราย ผลการบำบัด 2564 2565 2566 สรุปผลการติดตาม 167 81 158 ติดตามครบตามเกณฑ์ระยะ 1 ปี - เลิกได้ - เสพซ้ำ 108 (64.67) 89 (82.40) 19 (17.60) 69 (85.19) 67 (97.10) 2 (2.89) 145 (91.77) 139 (95.86) 6 (4.14) ติดตามไม่ครบตามเกณฑ์ 1 ปี - ติดตามไม่ได้ - ถูกจับระหว่างบำบัด - เสพซ้ำ - ตาย 59 (35.33) 54 1 3 1 12 (14.81) 9 1 2 0 13 (8.23) 7 (53.86) 6 (46.14) 0 0
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 183 4. ผลการดำเนินงานตามตัวชี้วัด ร้อยละของผู้ป่วยที่เข้าสู่กระบวนการบำบัดรักษา ได้รับการดูแลอย่างมีคุณภาพอย่างต่อเนื่อง จนถึงการติดตาม (Retention Rate) 60% อำเภอ ผลงาน ร้อยละของผู้ป่วยยาเสพติดเข้ารับการบำบัดรักษาและ ติดตามดูแล ปี 66 (Retention Rate) เกณฑ์ 60% % สมัครใจ ทั้งหมด ครบโปรแกรม ไม่ครบโปรแกรม เมือง 61 82 76 6 74.39 โพธาราม 14 16 14 2 87.5 จอมบึง 10 11 11 0 90.91 ดำเนินสะดวก 7 8 7 1 87.5 บางแพ 0 2 0 2 0 บ้านโป่ง 2 12 2 10 16.67 บ้านคา 0 1 0 1 0 ปากท่อ 2 7 2 5 28.57 วัดเพลง 1 1 1 0 100 สวนผึ้ง 0 0 0 0 - รวม 97 140 113 27 69.29 5. ผลการดำเนินงาน ผู้ป่วยยาเสพติดที่มีอาการทางจิต (SMIV) จังหวัดราชบุรี ปี 2564-2566 โรงพยาบาล 2564 2565 2566 1. รพ.ศ.ราชบุรี 13 16 1 2. รพ.โพธาราม 11 13 3 3. รพ.ร.จอมบึง 0 9 0 4. รพ.ดำเนินสะดวก 7 7 1 5. รพ.บางแพ 5 2 0 6. รพ.บ้านโป่ง 3 4 0 7. รพ.บ้านคา 4 2 0 8. รพ.ปากท่อ 4 3 0 9. รพ.วัดเพลง 0 0 0
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 184 โรงพยาบาล 2564 2565 2566 10. รพ.สวนผึ้ง 0 2 0 11. รพ.เจ็ดเสมียน 2 0 0 รวมทั้งหมด 57 58 5 ข้อมูล ณ วันที่ 1 ตุลาคม 2565 - 30 กันยายน 2566 ข้อมูลการดำเนินงานสถานฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด ผลการบำบัดฟื้นฟูผู้ติดยาและสารเสพติดสถานฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติดภาครัฐ ชื่อสถานฟื้นฟู จำนวนผู้เข้ารับการบำบัด ศูนย์วิวัฒน์พลเมืองกองพันทหารช่าง เครื่องมือพิเศษ จังหวัดราชบุรี 30 ราย ศูนย์วิวัฒน์พลเมืองกองพลพัฒนาที่ 1 จังหวัดราชบุรี 30 ราย ผลการบำบัดฟื้นฟูผู้ติดยาและสารเสพติดสถานฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติดภาคเอกชน ชื่อสถานฟื้นฟู จำนวนผู้เข้ารับการบำบัด ศูนย์เกิดใหม่ 176 ราย บ้านแสนสุข 54 ราย บ้านพึ่งสุข 69 ราย ข้อมูลการบำบัดฟื้นฟูผู้ใช้ยาเสพติดโยชุมชนเป็นศูนย์กลาง (CBTx) 0 2 0 0 0 0 109 0 3 0 114 0 20 40 60 80 100 120
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 185 ข้อมูลการดำเนินงานศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมในจังหวัดราชบุรี สถานฟื้นฟูสภาพทางสังคม รวม ดำเนินการ แล้ว ยังไม่ ดำเนินการ ศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมในจังหวัดราชบุรี 1 0 1 ศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมในจังหวัดราชบุรี สาขาอำเภอเมืองราชบุรี 1 0 1 ศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมในจังหวัดราชบุรีสาขาอำเภอจอมบึง 9 8 1 ศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมในจังหวัดราชบุรี สาขาอำเภอสวนผึ้ง 5 0 5 ศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมในจังหวัด สาขาอำเภอดำเนินสะดวก 5 0 5 ศป.ปส.อ.บางแพ จังหวัดราชบุรี 1 0 1 ศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมในจังหวัดราชบุรี สาขาอำเภอบางแพ 2 0 2 ศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมในจังหวัดราชบุรี สาขาอำเภอโพธาราม 14 0 14 ศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมในจังหวัดราชบุรี สาขาอำเภอปากท่อ 6 0 6 ศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมในจังหวัดราชบุรี สาขาองค์การบริหารส่วน ตำบลหนองพันจันทร์ 5 0 5 ศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมในจังหวัดราชบุรี สาขาอำเภอบ้านคา 135 68 67 3. มาตรการ/โครงการ/งบประมาณปี 2566 1) มาตรการการพัฒนาระบบการบำบัดรักษาผู้ป่วยยาเสพติด - โครงการอบรมแนวทางการดำเนินงานการคัดกรองและการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติด ยาเสพติด จังหวัดราชบุรี ปี 2566 - โครงการประชุมเครือข่ายผู้รับผิดชอบงานยาเสพติด 4 ครั้ง/ปี - โครงการประชุมเชิงปฏิบัติการแลกเปลี่ยนเรียนรู้การดำเนินงานศูนย์คัดกรองยาเสพติด จังหวัดราชบุรี ปี 2566 - โครงการอบรมพัฒนาศักยภาพการบันทึกข้อมูลยาเสพติด (บสต.) จังหวัดราชบุรี - โครงการประชุมแลกเปลี่ยนเรียนรู้และศึกษาดูงานยาเสพติด - จัดสรรงบประมาณสนับสนุนหน่วยบริการทุกระดับ ตามที่ได้รับจัดสรรจากกระทรวง สาธารณสุข และวัสดุ ชุดตรวจปัสสาวะให้สำนักงานสาธารณสุขอำเภอเพื่อสนับสนุนการดำเนินงาน CBTx 2) มาตรการพัฒนาระบบมาตรฐานการให้บริการด้านยาเสพติด - พัฒนาโรงพยาบาลทุกแห ่งให้ผ ่านการรับรองคุณภาพสถานพยาบาลยาเสพติด (HA) (Re-accredit) รอบที ่ 3 ในปี 2565 จำนวน 2 แห ่งได้แก ่ โรงพยาบาลเจ็ดเสมียน โรงพยาบาลบางแพ แต่ เนื่องจาก สถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรน่า 2019 (COVID-19) จึงไม่สามารถประเมิน การรับรองคุณภาพได้
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 186 3) โครงการ - อบรมพัฒนาศักยภาพผู้บันทึกข้อมูลยาเสพติดของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง (สาธารณสุข/ ปกครอง/ยุติธรรม) - อบรมแนวทางการดำเนินงานการคัดกรองและการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด จังหวัดราชบุรี ปี 2566 4) สรุปงบประมาณปี 2565 งบประมาณเพื่อสนับสนุนงาน ตามแผนงานบูรณาการ (ยาเสพติด) ปีงบประมาณ 2564 แผนงานบูรณาการป้องกัน ปราบปรามและบำบัดรักษาผู้ติดยาเสพติด โครงการลดปัจจัยเสี่ยงทางสุขภาพด้าน ยาเสพติดแบบบูรณาการ (21002060007002000000) กิจกรรมที่ 1 : ให้บริการรักษาพยาบาลแลฟื้นฟูสภาพผู้ป ่วยยาเสพติดในพื้นที่ (21002661264200000) จำนวน 2,402,200 บาท ก่อหนี้ 2,402,200 บาท คงเหลือ 0 บาท กิจกรรมที่2 : ติดตามช่วยเหลือผู้ผ่านการบำบัดรักษายาเสพติด (21002668756300000) จำนวน 132,000 บาท ก่อหนี้ 13,2000 บาท คงเหลือ 0 บาท ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข สาเหตุ การพัฒนา/แก้ไข 1. ผลการบำบัดรักษาในผู้ป่วยระบบสมัครใจยังไม่ได้ ตามเป้าหมาย ส ร ุป ผ ล แ ล ะ ติ ด ต า ม ผ ล ก า ร ด ำ เนินง า นใ ห้ คณะอน ุก ร รมก า รด้ าน ก า รบ ำบัดแล ะ คณ ะ กรรมการบริหารระดับจังหวัดทราบทุกเดือน 2.คุณภาพข้อมูลยาเสพติดในระบบ บสต. ไม่ครบถ้วน และข้อมูลการเชื่อมโยงระหว่างหน่วยงานผิดพลาด เช่น คุมประพฤติส่งข้อมูลซ้ำ 1. จัดอบรมบุคลากรที่เกี่ยวข้องในทุกหน่วยบริการที่ ให้การบำบัดรักษา/ติดตามผู้ป่วยยาเสพติด 2 . น ำ เ ส น อ ผ ล ก า ร ด ำ เนินง านในที ่ป ร ะ ชุ ม คณะกรรมการอำนวยการเพื่อติดตามผลทุกเดือน
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 187 ผลการดำเนินงานบุหรี่ และแอลกอฮอล์ ปีงบประมาณ 2565 – 2566 จังหวัดราชบุรี บทนำ สถานการณ์การบริโภคยาสูบของประชากรอายุ 15 ปีขึ้นไป ของจังหวัดราชบุรี ปี พ.ศ. 2564 พบว่าเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 17.9 ในปี พ.ศ. 2560 เป็นร้อยละ 18.1 ในปี 2564 เมื่อเปรียบเทียบกับค่าเฉลี่ยของ ประเทศ พบว่า จังหวัดราชบุรี มีอัตราการสูบบุหรี่ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของประเทศ โดยคิดเป็นร้อยละ 19.1 ในปี 2560 และร้อยละ 17.4 ในปี 2564 ตามลำดับ ส่วนการบริโภคยาสูบของเยาวชนอายุ 15 – 19 ปีของจังหวัด ราชบุรี ปี พ.ศ. 2564 พบว่า เพิ่มขึ้นจากร้อยละ 4.9 ในปี พ.ศ. 2560 เป็นร้อยละ 6.0 ในปี 2564 นอกจากนี้ ประเทศไทยยังเผชิญกับการลักลอบนำเข้าบุหรี่ไฟฟ้า และการแพร่ระบาดของบุหรี่ไฟฟ้า โดยเฉพาะในเด็กและ เยาวชนในช่องทางการสื่อสารออนไลน์ที่ผิดกฎหมาย โดยสถานการณ์การสูบบุหรี่ไฟฟ้าในประเทศไทย เพิ่มขึ้น จากร้อยละ 0.02 ในปี พ.ศ. 2560 เป็นร้อยละ 0.14 ในปี 2564 สถานการณ์การบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของประชากรอายุ 15 ปีขึ้นไป ของจังหวัดราชบุรี พบว ่า ปี พ.ศ. 2564 มีความชุกการบริโภคเครื ่องดื ่มแอลกอฮอล์ เท ่ากับร้อยละ 24.8 ซึ ่งเพิ ่มขึ้นจากปี พ.ศ. 2560 เท่ากับร้อยละ 22.4 เมื่อเปรียบเทียบกับค่าเฉลี่ยของประเทศ พบว่าในปี 2564 จังหวัดราชบุรี มีความชุกการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของประเทศ (ค่าเฉลี่ยของประเทศ ร้อยละ 28) สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี ได้มีการดำเนินงานควบคุมยาสูบได้ดำเนินตามแนวทาง แผนยุทธศาสตร์ระดับชาติ แผนปฏิบัติการด้านการควบคุมยาสูบแห่งชาติ ฉบับที่สาม พ.ศ. 2565 - 2570 จำนวน 4 ยุทธศาสตร์ ได้แก ่ ยุทธศาสตร์ที ่ 1 สร้างเสริมความเข้มแข็งและยกระดับขีดความสามารถการ ควบคุมยาสูบของประเทศ ยุทธศาสตร์ที ่ 2 ป้องกันมิให้เกิดผู้เสพยาสูบรายใหม ่และเฝ้าระวังธุรกิจยาสูบ ยุทธศาสตร์ที่ 3 บำบัดรักษาผู้เสพให้เลิกใช้ยาสูบ และยุทธศาสตร์ที่ 4 ทำสิ่งแวดล้อมให้ปลอดควันบุหรี่ ในส่วน ของการดำเนินงานควบคุมเครื ่องดื ่มแอลกอฮอล์ ซึ ่งดำเนินการภายใต้พระราชบัญญัติควบคุมเครื ่องดื่ม แอลกอฮอล์ พ.ศ. 2551 และแผนปฏิบัติการด้านการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ระยะที่ 2 พ.ศ. 2564 – 2570 ประกอบด้วย 7 กลยุทธ์ ได้แก่ กลยุทธ์ที่ 1 ควบคุมและจำกัดการเข้าถึง กลยุทธ์ที่ 2 ควบคุมพฤติกรรม การขับขี่หลังการดื่ม กลยุทธ์ที่ 3 บำบัดรักษา กลยุทธ์ที่ 4 ควบคุมการโฆษณา ส่งเสริมการขาย และการให้ทุน อุปถัมภ์ กลยุทธ์ที่ 5 ขึ้นราคาผ่านระบบภาษี กลยุทธ์ที่ 6 สร้างค่านิยมเพื่อลดการดื่ม และกลยุทธ์ที่ 7 ระบบ สนับสนุนและบริหารจัดการที่ดี วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน 1. เพื่อขับเคลื่อนกลไกการดำเนินงานควบคุมการบริโภคยาสูบและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ระดับ จังหวัด อำเภอและชุมชน 2. เพื่อสนับสนุนการดำเนินงานสถานศึกษาปลอดบุหรี่และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ สร้างความ ตระหนักเรื่องพิษภัยและรู้เท่าทันกลยุทธ์ทางการตลาดและป้องกันนักสูบ นักดื่มหน้าใหม่ 3. เพื่อลดการสูบบุหรี่ในที่สาธารณะ (ตลาดสด ร้านอาหาร สถานีขนส่ง ศาสนสถาน สถานที่ ราชการ)
สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2566 188 4. เพื่อพัฒนาระบบการเข้าถึงบริการเลิกสูบบุหรี่ เลิกดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ 5. เพื่อสร้างสิ่งแวดล้อมปลอดบุหรี่ แอลกอฮอล์ ลดแรงสนับสนุนการดื่ม เพื่อควบคุมการบริโภค ยาสูบและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์โดยเฝ้าระวัง ตรวจเตือนและบังคับใช้กฎหมาย 6. เพื่อพัฒนามาตรฐานชุมชน ในการควบคุม ป้องกันการบริโภคยาสูบและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เป้าหมายในการดำเนินงาน 1. กลุ่มเป้าหมายการขับเคลื่อนกลไกการดำเนินงานควบคุมยาสูบและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของ จังหวัด - คณะกรรมการควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบจังหวัดและคณะกรรมการควบคุมเครื ่องดื่ม แอลกอฮอล์จังหวัด - คณะอนุกรรมการควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ / คณะอนุกรรมการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ จังหวัด - คณะทำงานขับเคลื่อนยุทธศาสตร์การควบคุมยาสูบจังหวัด - คณะทำงานองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นปลอดบุหรี่และเครือข่ายในพื้นที่ 2. กลุ่มเป้าหมายการพัฒนาศักยภาพบุคลากรที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานควบคุมยาสูบและ เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ระดับจังหวัด - องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เทศบาล /อบต. - รพ.สต. / อสม. - ครู - ผู้นำชุมชน 3. กลุ่มเป้าหมายการบังคับใช้กฎหมาย และการดำเนินการสร้างสิ่งแวดล้อมปลอดบุหรี่สุรา - พนักงานเจ้าหน้าที่ตามพระราชบัญญัติควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ พ.ศ. 2560 - พนักงานเจ้าหน้าที่ตามพระราชบัญญัติควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2561 - ทีมตรวจเฝ้าระวัง ประชาสัมพันธ์/ทีมบังคับใช้กฎหมาย/ทีมจัดระเบียบสังคม/ชุดปฏิบัติการ หรือทีมอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง - ผู้ประกอบการร้านค้า สถานประกอบการ - ประชาชน - ภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง 4. กลุ่มเป้าหมายการบำบัดรักษา/ช่วยเลิกสูบเลิกดื่ม - เจ้าหน้าที่สาธารณสุขที่รับผิดชอบงานบุหรี่และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ - แพทย์แผนไทยที่ปฏิบัติงานในหน่วยบริการสาธารณสุขทุกระดับ - อสม. 5. กลุ่มเป้าหมายการสร้างมาตรการการทำให้ชุมชนปลอดบุหรี่และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ - องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น - แกนนำชุมชน - เครือข่ายในชุมชนพื้นที่เป้าหมายและที่เกี่ยวข้อง - สมาพันธ์ปลอดบุหรี่จังหวัดราชบุรี - องค์กรงดเหล้าภาคตะวันตก และองค์การงดเหล้าจังหวัดราชบุรี